xiào yǒu
孝友
li zhī běn zhāng zhì kuān liú jūn liáng sòng xìng guì zhāng gōng yì fù
○李知本张志宽刘君良宋兴贵张公艺附
wáng jūn cāo zhōu zhì shòu zhì shuǎng xǔ tǎn wáng shǎo xuán fù
王君操周智寿智爽许坦王少玄附
zhào hóng zhì chén jí yuán yuán ràng péi jìng yí péi shǒu zhēn zi zi yú li rì zhī cuī miǎn lù nán jīn dì zhào bì
赵弘智陈集原元让裴敬彝裴守真子子余李日知崔沔陆南金弟赵璧
zhāng xiù xiōng huáng
张琇兄瑝
liáng wén zhēn li chù gōng zhāng yì zhēn lǚ yuán jiǎn fù
梁文贞李处恭张义贞吕元简附
cuī yǎn dīng gōng zhe luō ràng
崔衍丁公著罗让
shàn fù mǔ wèi xiào shàn xiōng dì wèi you
善父母为孝,善兄弟为友。
fu shàn yú fù mǔ bì néng yǐn shēn xī lèi rén huì dǎi yú yìn sì yǐ
夫善于父母,必能隐身锡类,仁惠逮于胤嗣矣;
shàn yú xiōng dì bì néng yīn xīn guǎng jì dé xìn bèi yú zōng zú yǐ
善于兄弟,必能因心广济,德信被于宗族矣!
tuī ér yán zhī kě yǐ yí yú jūn shī yú yǒu zhèng chéng shàng ér shùn xià lìng zhōng ér shàn shǐ suī mán mò yóu xíng yān suī jiǒng pò yóu hēng yān
推而言之,可以移于君,施于有政,承上而顺下,令终而善始,虽蛮貊犹行焉,虽窘迫犹亨焉!
zì xī lì shēn yáng míng wèi yǒu bù xié xiào yǒu ér chéng zhě yě
自昔立身扬名,未有不偕孝友而成者也。
qián dài shǐ guān suǒ chuán xiào yǒu chuán duō lù dāng shí jīng biǎo zhī shì rén huò wēi xì fēi zhòng suǒ wén shì chū lǘ lǐ yòu nán xiáng jiū
前代史官,所传《孝友传》,多录当时旌表之士,人或微细,非众所闻,事出闾里,又难详究。
jīn lù yì guān shèng dé zhòng suǒ zhī zhě yǐ wéi chēng shǒu
今录衣冠盛德,众所知者,以为称首。
zhì yú zhōu xiàn jiàn shì zhě bì fù qí shū yóu kě yǐ quàn shì zhě yì zài zhī
至于州县荐饰者,必覆其殊尤,可以劝世者,亦载之。
li zhī běn zhào zhōu yuán shì rén hòu wèi luò zhōu cì shǐ líng liù shì sūn yě
李知本,赵州元氏人,后魏洛州刺史灵六世孙也。
fù xiào duān duò huò jiā chéng
父孝端,隋获嘉丞。
chū xiào duān yǔ zú dì tài chòng jù yǒu shì fá ér tài chòng guān huàn zuì gāo xiào duān fāng zhī wèi liè
初,孝端与族弟太冲,俱有世阀,而太冲官宦最高,孝端方之为劣。
xiāng zú wèi zhī yǔ yuē tài chòng wú xiōng xiào duān wú dì
乡族为之语,曰: “太冲无兄,孝端无弟。
zhī běn pō shè jīng shǐ shì qīn zhì xiào yǔ dì zhī yǐn shén chēng yōng mù
”知本颇涉经史,事亲至孝,与弟知隐甚称雍睦。
zǐ sūn bǎi yú kǒu cái wù tóng pú xiān háo wú jiàn
子孙百余口,财物僮仆,纤毫无间。
suí mò dào zéi guò qí lǘ ér bù rù yīn xiāng ràng yuē wú fàn yì mén
隋末,盗贼过其闾而不入,因相让曰:“无犯义门。
tóng shí bì nàn zhě wǔ bǎi yú jiā jiē lài ér huò miǎn
” 同时避难者五百余家,皆赖而获免。
zhī běn zhēn guàn chū guān zhì xià jīn lìng zhī yǐn zhì yī quē chéng
知本贞观初官至夏津令,知隐至伊阙丞。
zhī běn sūn tiàn kāi yuán zhōng wèi jǐ shì zhōng yáng zhōu cì shǐ
知本孙瑱,开元中为给事中、扬州刺史。
zhī yǐn sūn yóng yǒu wén cí yì lì jǐ shì zhōng tài cháng shǎo qīng
知隐孙颙,有文词,亦历给事中、太常少卿。
cóng zǔ xiōng dì fán wèi jǐ shì zhě sì rén
从祖兄弟,凡为给事者四人。
zhāng zhì kuān pú zhōu ān yì rén
张志宽,蒲州安邑人。
suí mò sàng fù āi huǐ gǔ lì wèi zhōu lǐ suǒ chēng
隋末丧父,哀毁骨立,为州里所称。
zéi shuài wáng jūn kuò lǚ wèi kòu lüè wén qí míng dú bù fàn qí lǘ lín lǐ lài zhī ér miǎn zhě bǎi yú jiā
贼帅王君廓屡为寇掠,闻其名,独不犯其闾,邻里赖之而免者百余家。
hòu wèi lǐ zhèng yì xiàn chēng mǔ jí jí qiú guī
后为里正,诣县称母疾,急求归。
xiàn lìng wèn qí zhuàng duì yuē mǔ cháng yǒu suǒ kǔ zhì kuān yì yǒu suǒ kǔ
县令问其状,对曰:“母尝有所苦,志宽亦有所苦。
xiàng huàn xīn tòng zhī mǔ yǒu jí
向患心痛,知母有疾。
lìng nù yuē yāo wàng zhī cí yě
” 令怒曰:“妖妄之辞也!
xì zhī yú yù
”系之于狱。
chí yàn qí mǔ jìng rú suǒ yán
驰验其母,竟如所言。
lìng yì zhī wèi yù qiǎn qù
令异之,慰喻遣去。
jí dīng mǔ yōu fù tǔ chéng fén lú yú mù cè shǒu zhí sōng bǎi qiān yú zhū
及丁母忧,负土成坟,庐于墓侧,手植松柏千余株。
gāo zǔ wén zhī qiǎn shǐ jiù diào shòu yuán wài sàn qí cháng shì cì wù sì shí duàn biǎo qí mén lǘ
高祖闻之,遣使就吊,授员外散骑常侍,赐物四十段,表其门闾。
liú jūn liáng yíng zhōu ráo yáng rén yě
刘君良,瀛州饶阳人也。
lěi dài yì jū xiōng dì suī zhì sì cóng jiē rú tóng qì chǐ bù dǒu sù rén wú sī yān
累代义居,兄弟虽至四从,皆如同气,尺布斗粟,人无私焉。
dà yè mò tiān xià jī jǐn jūn liáng qī quàn qí fēn xī nǎi qiè qǔ tíng shù shàng niǎo chú jiāo zhì zhū cháo zhōng lìng qún niǎo dòu jìng
大业末,天下饥馑,君良妻劝其分析,乃窃取庭树上鸟刍,交置诸巢中, 令群鸟斗竞。
jǔ jiā guài zhī qí qī yuē fāng jīn tiān xià dà luàn zhēng dòu zhī qiū qín niǎo shàng bù néng xiāng róng kuàng yú rén hu
举家怪之,其妻曰:“方今天下大乱,争斗之秋,禽鸟尚不能相容, 况于人乎!
jūn liáng cóng zhī
”君良从之。
fēn bié hòu yuè yú fāng zhī qí jì
分别后月余,方知其计。
zhōng yè suì lǎn qī fā dà hū yuē cǐ jí pò jiā zéi ěr
中夜,遂揽妻发大呼曰:“此即破家贼耳!
zhào zhū kūn dì kū yǐ gào zhī
”召诸昆弟,哭以告之。
shì yè qì qí qī gèng yǔ zhū xiōng dì tóng jū chù qíng qì rú chū
是夜弃其妻,更与诸兄弟同居处,情契如初。
shǔ dào qǐ lǘ lǐ yī zhī wèi bǎo zhě shù bǎi jiā yīn míng wéi yì chéng bǎo
属盗起,闾里依之为堡者数百家,因名为义成堡。
wǔ dé qī nián shēn zhōu bié jià yáng hóng yè zào qí dì jiàn yǒu liù yuàn wéi yī sì zǐ dì shù shí rén jiē yǒu lǐ jié zī jiē ér qù
武德七年,深州别驾杨弘业造其第,见有六院,唯一饲,子弟数十人,皆有礼节,咨嗟而去。
zhēn guàn liù nián zhào jiā jīng biǎo
贞观六年,诏加旌表。
yòu yǒu sòng xìng guì zhě yōng zhōu wàn nián rén
又有宋兴贵者,雍州万年人。
lěi shì tóng jū gōng gēng zhì yǎng zhì xìng guì yǐ sì cóng yǐ
累世同居,躬耕致养,至兴贵已四从矣。
gāo zǔ wén ér jiā zhī wǔ dé èr nián zhào yuē
高祖闻而嘉之,武德二年,诏曰:
rén bǐng wǔ cháng rén yì wéi zhòng
人禀五常,仁义为重;
shì yǒu bǎi xíng xiào jìng wèi xiān
士有百行,孝敬为先。
zì gǔ zhé wáng jīng bāng zhì zhì shè jiào chuí fàn jiē shàng yú sī
自古哲王,经邦致治,设教垂范, 皆尚于斯。
shū shì jiāo é rén duō wěi báo xiū shēn kè jǐ shì zī yòu quàn
叔世浇讹,人多伪薄,修身克己,事资诱劝。
zhèn gōng yīng líng mìng fǔ lín sì hǎi mǐn cí bì sú fāng sī qiān dǎo
朕恭膺灵命,抚临四海, 愍兹弊俗,方思迁导。
sòng xìng guì lì cāo yōng hé zhì qíng yǒu mù tóng jū hé cuàn lěi dài jī nián wù běn lì nóng chóng qiān lǚ shùn
宋兴贵立操雍和,志情友穆,同居合爨,累代积年,务本力农,崇谦履顺。
hóng cháng míng jiào dūn lì fēng sú yi jiā bāo xiǎn yǐ quàn jiāng lái
弘长名教,敦励风俗,宜加褒显,以劝将来。
kě biǎo qí mén lǘ juān miǎn kè yì
可表其门闾,蠲免课役。
bù gào tiān xià shǐ míng zhī zhī
布告天下,使明知之。
xìng guì xún zú
兴贵寻卒。
yùn zhōu shòu zhāng rén zhāng gōng yì jiǔ dài tóng jū
郓州寿张人张公艺,九代同居。
běi qí shí dōng ān wáng gāo yǒng lè yì zhái wèi fǔ jīng biǎo yān
北齐时,东安王高永乐诣宅慰抚旌表焉。
duò kāi huáng zhōng dà shǐ shào yáng gōng liáng zǐ gōng yì qīn wèi fǔ zhòng biǎo qí mén
隋开皇中,大使、邵阳公梁子恭亦亲慰抚,重表其门。
zhēn guàn zhōng tè chì lì jiā jīng biǎo
贞观中,特敕吏加旌表。
lín dé zhōng gāo zōng yǒu shì tài shān lù guò yùn zhōu qīn xìng qí zhái wèn qí yì yóu
麟德中, 高宗有事泰山,路过郓州,亲幸其宅,问其义由。
qí rén qǐng zhǐ bǐ dàn shū bǎi yú rěn zì
其人请纸笔,但书百余“忍”字。
gāo zōng wèi zhī liú tì cì yǐ jiān bó
高宗为之流涕,赐以缣帛。
wáng jūn cāo lái zhōu jí mò rén yě
王君操,莱州即墨人也。
qí fù duò dà yè zhōng yǔ xiāng rén li jūn zé dòu jìng yīn bèi ōu shā
其父隋大业中与乡人李君则斗竞,因被殴杀。
jūn cāo shí nián liù suì qí mǔ liú shì gào xiàn shōu bǔ jūn zé qì jiā wáng mìng zhuī fǎng shù nián fú huò
君操时年六岁,其母刘氏告县收捕,君则弃家亡命,追访数年弗获。
zhēn guàn chū jūn zé zì yǐ shì dài qiān gé bù lǜ guó xíng yòu jiàn jūn cāo gū wēi wèi qí wú fù chóu zhī zhì suì yì zhōu fǔ zì shǒu
贞观初,君则自以世代迁革,不虑国刑,又见君操孤微,谓其无复仇之志,遂诣州府自首。
ér jūn cāo mì xiù bái rèn cì shā zhī kū fù qǔ qí xīn gān dàn shí lì jǐn yì cì shǐ jù zì chén gào
而君操密袖白刃刺杀之,刳腹取其心肝,啖食立尽,诣刺史具自陈告。
zhōu sī yǐ qí shàn shā lù wèn yuē shā rén cháng sǐ lǜ yǒu míng wén hé fāng zì lǐ yǐ qiú shēng lù
州司以其擅杀戮,问曰: “杀人偿死,律有明文,何方自理,以求生路?
duì yuē wáng fù bèi shā èr shí yú zài
”对曰:“亡父被杀,二十余载。
wén zhū diǎn lǐ fù chóu bù kě tóng tiān
闻诸典礼,父仇不可同天。
zǎo yuàn tú zhī jiǔ ér wèi suì cháng jù wáng miè bù zhǎn yuān qíng
早愿图之,久而未遂,常惧亡灭,不展冤情。
jīn dà chǐ jì xuě gān cóng xíng xiàn
今大耻既雪,甘从刑宪。
zhōu sī jù fǎ chǔ sǐ liè shàng qí zhuàng tài zōng tè zhào yuán miǎn
”州司据法处死,列上其状,太宗特诏原免。
zhōu zhì shòu zhě yōng zhōu tóng guān rén
周智寿者,雍州同官人。
qí fù yǒng huī chū bèi zú rén ān jí suǒ hài
其父永徽初被族人安吉所害。
zhì shòu jí dì zhì shuǎng nǎi hou ān jí yú tú jī shā zhī
智寿及弟智爽乃候安吉于途,击杀之。
xiōng dì xiāng shuài guī zuì yú xiàn zhēng wèi móu shǒu guān sī jīng shù nián bù néng jué
兄弟相率归罪于县,争为谋首,官司经数年不能决。
xiāng rén huò zhèng zhì shuǎng xiān móu jìng fú zhū
乡人或证智爽先谋,竟伏诛。
lín xíng shén sè zì ruò gù wèi shì rén yuē fù chóu yǐ bào sǐ yì hé hèn
临刑神色自若,顾谓市人曰:“父仇已报,死亦何恨!
zhì shòu dùn jué qú lù liú xiě biàn tǐ
”智寿顿绝衢路,流血遍体。
yòu shōu zhì shuǎng shī shì qǔ zhì shuǎng xuè shí zhī jiē jǐn jiàn zhě mò bù shāng yān
又收智爽尸,舐取智爽血,食之皆尽,见者莫不伤焉。
yù zhōu rén xǔ tǎn nián shí suì yú fù rù shān cǎi yào wèi měng shòu suǒ shì jí háo jiào yǐ zhàng jī zhī shòu suì bēn zǒu fù yǐ de quán
豫州人许坦,年十岁余,父入山采药,为猛兽所噬,即号叫以杖击之,兽遂奔走,父以得全。
tài zōng wén ér wèi shì chén yuē tǎn suī yòu tóng suì néng zhì mìng jiù qīn zhì xiào zì zhōng shēn kě jiā shàng
太宗闻而谓侍臣曰:“坦虽幼童,遂能致命救亲,至孝自中,深可嘉尚。
shòu wén lín láng cì bó wǔ shí duàn
”授文林郎,赐帛五十段。
bó zhōu liáo chéng rén wáng shǎo xuán zhě fù suí mò yú jùn xi wéi luàn bīng suǒ hài
博州聊城人王少玄者,父隋末于郡西为乱兵所害。
shǎo xuán yí fù shēng nián shí yú suì wèn fù suǒ zài
少玄遗腹生,年十余岁,问父所在。
qí mǔ gào zhī yīn āi qì biàn yù qiú shī yǐ zàng
其母告之,因哀泣,便欲求尸以葬。
shí bái gǔ bì yě wú yóu kě biàn
时白骨蔽野,无由可辨。
huò yuē yǐ zi xuè zhān fù gǔ jí shèn rù yān
或曰:“以子血沾父骨,即渗入焉。
shǎo xuán nǎi cì qí tǐ yǐ shì zhī
”少玄乃刺其体以试之。
fán jīng xún rì jìng huò fù hái yǐ zàng
凡经旬日,竟获父骸以葬。
jǐn tǐ bìng chuāng lì nián fāng yù
尽体病疮,历年方愈。
zhēn guàn zhōng běn zhōu wén jiàn bài chú wáng fǔ cān jūn
贞观中,本州闻荐,拜除王府参军。
zhào hóng zhì luò zhōu xīn ān rén
赵弘智,洛州新安人。
hòu wèi chē qí dà jiàng jūn sù sūn
后魏车骑大将军肃孙。
fù xuán guǐ duò shǎn zhōu cì shǐ
父玄轨,隋陕州刺史。
hóng zhì zǎo sàng mǔ shì fù yǐ xiào wén
弘智早丧母,事父以孝闻。
xué tōng sān lǐ shǐ jì hàn shū
学通《三礼》、《史记》、《汉书》。
duò dà yè zhōng wèi sī lì cóng shì
隋大业中,为司隶从事。
wǔ dé chū dà lǐ qīng láng chu zhī yìng zhào jǔ zhī shòu zhān shì fǔ zhǔ bù
武德初,大理卿郎楚之应诏举之,授詹事府主簿。
yòu yù xiū liù dài shǐ
又预修《六代史》。
chū yǔ mì shū chéng líng hú dé fēn qí wáng wén xué yuán lǎng děng shí shù rén tóng xiū yì wén lèi jù zhuǎn tài zǐ shě rén
初,与秘书丞令狐德棻、齐王文学袁朗等十数人同修《艺文类聚》,转太子舍人。
zhēn guàn zhōng lèi qiān huáng mén shì láng jiān hóng wén guǎn xué shì
贞观中,累迁黄门侍郎,兼弘文馆学士。
yǐ jí chū wèi lái zhōu cì shǐ
以疾出为莱州刺史。
hóng zhì shì xiōng hóng ān tóng yú shì fù suǒ de fèng lù jiē sòng yú xiōng chù
弘智奉事哥哥弘安,如同侍奉父亲一样,所得到的俸禄都送到哥哥手中。
jí xiōng wáng āi huǐ guò lǐ
及兄亡,哀毁过礼。
shì guǎ sǎo shén jǐn fǔ gū zhí yǐ cí ài chēng
事寡嫂甚谨,抚孤侄以慈爱称。
shāo qiān tài zǐ yòu shù zǐ
稍迁太子右庶子。
jí gōng fèi zuò chú míng
及宫废,坐除名。
xún qǐ wèi guāng zhōu cì shǐ
寻起为光州刺史。
yǒng huī chū lèi zhuǎn chén wáng shī
永徽初,累转陈王师。
gāo zōng lìng hóng zhì yú bǎi fú diàn jiǎng xiào jīng zhào zhōng shū mén xià sān pǐn jí hóng wén guǎn xué shì tài xué rú zhě bìng yù jiǎng yán
高宗令弘智于百福殿讲《孝经》,召中书门下三品及弘文馆学士、太学儒者,并预讲筵。
hóng zhì yǎn chàng wēi yán bèi chén wǔ xiào
弘智演畅微言,备陈五孝。
xué shì děng nán wèn xiāng jì hóng zhì chóu yìng rú xiǎng
学士等难问相继,弘智酬应如响。
gāo zōng yí rán yuē zhèn pō dān fén jí zhì yú xiào jīng piān suǒ xí dǔ
高宗怡然曰:“朕颇耽坟籍,至于《孝经》,偏所习睹。
rán xiào zhī wèi dé hóng yì shí shēn gù yún dé jiào jiā yú bǎi xìng xíng yú sì hǎi shì zhī xiào dào zhī wèi dà yě
然孝之为德, 弘益实深,故云‘德教加于百姓,刑于四海,是知孝道之为大也。
gù wèi hóng zhì yi lüè chén cǐ jīng qiè yào zhě yǐ fǔ bù dǎi
”顾谓弘智: “宜略陈此经切要者,以辅不逮。
hóng zhì duì yuē xī zhě tiān zǐ yǒu zhèng chén qī rén suī wú dào bù shī qí tiān xià
”弘智对曰:“昔者天子有诤臣七人,虽无道不失其天下。
wēi chén zhuān yú yuàn yǐ cǐ yán zòu xiàn
微臣颛愚,愿以此言奏献。
dì shén yuè cì cǎi juàn èr bǎi pǐ míng mǎ yì pǐ
”帝甚悦,赐彩绢二百匹、名马一匹。
xún qiān guó zǐ jì jiǔ réng wèi chóng xián guǎn xué shì
寻迁国子祭酒,仍为崇贤馆学士。
sì nián zú nián bā shí èr shì yuē xuān
四年卒,年八十二,谥曰宣。
yǒu wén jí èr shí juǎn
有文集二十卷。
chén jí yuán lóng zhōu kāi yáng rén yě
陈集原,泷州开阳人也。
dài wéi lǐng biǎo qiú zhǎng
代为岭表酋长。
fù lóng shù qīn zhōu cì shǐ
父龙树,钦州刺史。
jí yuán yòu yǒu xiào xíng fù cái yǒu jí jí zhōng rì bù shí
集原幼有孝行, 父才有疾,即终日不食。
yǒng huī zhōng sàng fù ǒu xuè shù shēng zhěn fú shān lú bēi gǎn xíng lù
永徽中,丧父,呕血数升,枕服苫庐,悲感行路。
zī cái tián zhái jí tóng pú sān shí yú rén bìng yǐ ràng xiōng dì
资财田宅及僮仆三十余人,并以让兄弟。
zé tiān shí guān zhì zuǒ bào tāo wèi jiāng jūn
则天时,官至左豹韬卫将军。
yuán ràng yōng zhōu wǔ gōng rén yě
元让,雍州武功人也。
ruò guàn míng jīng zhuó dì
弱冠明经擢第。
yǐ mǔ jí suì bù qiú shì
以母疾,遂不求仕。
gōng qīn yào shàn chéng shì zhì yǎng bù chū lǘ lǐ zhě shù shí yú nián
躬亲药膳,承侍致养,不出闾里者数十余年。
jí mǔ zhōng lú yú mù cè péng fā bù zhì mù cài shí yǐn shuǐ ér yǐ
及母终,庐于墓侧,蓬发不栉沐,菜食饮水而已。
xián hēng zhōng xiào jìng jiān guó xià lìng biǎo qí mén lǘ
咸亨中,孝敬监国,下令表其门闾。
yǒng chún yuán nián xún chá shǐ zòu ràng xiào tì shū yì zhuó bài tài zi yòu nèi lǜ fǔ zhǎng shǐ
永淳元年,巡察使奏让孝悌殊异,擢拜太子右内率府长史。
hòu yǐ suì mǎn huán xiāng lǐ
后以岁满还乡里。
xiāng rén yǒu suǒ zhēng sòng bù yì zhōu xiàn jiē jiù ràng jué yān
乡人有所争讼,不诣州县,皆就让决焉。
shèng lì zhōng zhōng zōng jū chūn gōng zhào bài tài zǐ sī yì láng
圣历中,中宗居春宫,召拜太子司议郎。
jí yè jiàn zé tiān wèi yuē qīng jì néng xiào yú jiā bì néng zhōng yú guó
及谒见,则天谓曰:“卿既能孝于家,必能忠于国。
jīn shòu cǐ zhí xū zhī zhèn yì
今授此职,须知朕意。
yi yǐ xiào dào fǔ bì wǒ r
宜以孝道辅弼我儿。
xún zú
”寻卒。
péi jìng yí jiàng zhōu wén xǐ rén yě
裴敬彝,绛州闻喜人也。
zēng zǔ zi tōng duò kāi huáng zhōng tài zhōng dài fū
曾祖子通,隋开皇中太中大夫。
mǔ zhōng lú yú mù cè kū qì wú jié mù suì sàng míng
母终,庐于墓侧,哭泣无节,目遂丧明。
é yǒu bái niǎo cháo yú fén shù
俄有白鸟巢于坟树。
zi tōng dì xiōng bā rén fù yǐ yǒu tì zhù míng zhào jīng biǎo qí mén xiāng rén zhì jīn chēng wéi yì mén péi shì
子通弟兄八人,复以友悌著名,诏旌表其门,乡人至今称为“义门裴氏”。
jìng yí shǎo cōng mǐn qī suì jiě zhǔ wén
敬彝少聪敏,七岁解属文。
xìng yòu duān jǐn zōng zú xián zhòng zhī hào wèi gān lù dǐng
性又端谨,宗族咸重之,号为“甘露顶”。
nián shí sì shì yù shǐ táng lín wèi hé běi xún chá shǐ jìng yí fù zhì zhōu shí wèi nèi huáng lìng wèi bù rén suǒ sòng jìng yí yì lín lùn qí yuān
年十四, 侍御史唐临为河北巡察使,敬彝父智周时为内黄令,为部人所讼,敬彝诣临论其冤。
lín dà qí zhī yīn lìng zuò cí fù
临大奇之,因令作词赋。
zhì zhōu shì de shì tè biǎo jiàn jìng yí bǔ chén wáng fǔ diǎn qiān
智周事得释,特表荐敬彝,补陈王府典签。
zhì zhōu zài guān bào zú jìng yí shí zài cháng ān hū qì tì bù shí wèi suǒ qīn yuē dà rén měi yǒu tòng chù wú jí zhé rán bù ān
智周在官暴卒, 敬彝时在长安,忽泣涕不食,谓所亲曰:“大人每有痛处,吾即辄然不安。
jīn rì xīn tòng shǒu zú jiē fèi shì zài bù cè dé wú qi hu
今日心痛,手足皆废,事在不测,得无戚乎?
suì qǐng jí hái bèi dào yán guī
”遂请急还,倍道言归。
guǒ wén fù sāng léi huǐ yú lǐ
果闻父丧,羸毁逾礼。
shì mǔ fù yǐ xiào wén
事母复以孝闻。
qián fēng chū lèi zhuǎn jiān chá yù shǐ
干封初,累转监察御史。
shí mǔ bìng yǒu yī rén xǔ rén zé zú jí bù néng chéng mǎ jìng yí měi jiān yú zhī yǐ hou mǔ yān
时母病,有医人许仁则,足疾不能乘马,敬彝每肩舆之以候母焉。
jí mǔ zú tè zhào zèng yǐ jiān bó réng guān zào líng yú
及母卒,特诏赠以缣帛,仍官造灵舆。
fú què bài zhù zuò láng jiān xiū guó shǐ
服阕,拜著作郎,兼修国史。
yí fèng zhōng zì zhōng shū shè rén lì lì bù shì láng zuǒ shù zǐ
仪凤中,自中书舍人历吏部侍郎、左庶子。
zé tiān lín cháo wèi kù lì suǒ xiàn pèi liú lǐng nán xún zú
则天临朝,为酷吏所陷,配流岭南,寻卒。
péi shǒu zhēn jiàng zhōu jì shān rén yě
裴守真,绛州稷山人也。
hòu wèi jì zhōu cì shǐ shū yè liù shì sūn yě
后魏冀州刺史叔业六世孙也。
fù shèn dà yè zhōng wèi huái nán jùn sī hù
父慎,大业中为淮南郡司户。
shǔ jùn rén yáng lín tián zàn jù jùn zuò luàn jǐn shā guān lì
属郡人杨琳、田瓒据郡作乱,尽杀官吏。
yǐ shèn sù yǒu rén zhèng xiāng jiè bù xǔ jīng hài réng lìng rén hù sòng shèn jí qī zǐ huán xiāng
以慎素有仁政,相诫不许惊害,仍令人护送慎及妻子还乡。
zhēn guàn zhōng guān zhì cuó lìng
贞观中,官至酂令。
shǒu zhēn zǎo gū shì mǔ zhì xiào
守真早孤,事母至孝。
jí mǔ zhōng āi huǐ gǔ lì dài bù shèng sàng
及母终,哀毁骨立,殆不胜丧。
fù shì guǎ zǐ jí xiōng shén jǐn guī mén lǐ zé shì yǒu suǒ tuī
复事寡姊及兄甚谨,闺门礼则,士友所推。
chū jǔ jìn shì jí yīng bā kē jǔ lèi zhuǎn qián fēng wèi shǔ yǒng chún chū guān zhōng dà jī shǒu zhēn jǐn yǐ lù fèng gōng zǐ jí zhū shēng shēn jí qī zǐ cū lì bù chōng chū wú juàn sè
初举进士,及应八科举,累转干封尉,属永淳初关中大饥,守真尽以禄俸供姊及诸甥,身及妻子粗粝不充,初无倦色。
xún shòu tài cháng bó shì
寻授太常博士。
shǒu zhēn yóu shàn lǐ yí zhī xué dāng shí yǐ wéi chèn zhí
守真尤善礼仪之学,当时以为称职。
gāo zōng shí fēng sōng shān zhào lǐ guān yì shè shēng zhī shì shǒu zhēn zòu yuē
高宗时封嵩山,诏礼官议射牲之事,守真奏曰:
jù zhōu lǐ jí guó yǔ jiāo sì tiān dì tiān zǐ zì shè qí shēng
据《周礼》及《国语》,郊祀天地,天子自射其牲。
hàn wǔ wéi fēng tài shān lìng shì zhōng rú zhě shè shēng xíng shì
汉武唯封太山,令侍中儒者射牲行事。
zhì yú yú sì yì wú yì shēng zhī wén
至于余祀,亦无射牲之文。
dàn qīn chōng shè shēng suī shì gǔ lǐ jiǔ cóng fèi shěng
但亲舂射牲,虽是古礼,久从废省。
jù fēng chán sì lǐ yuē wèi míng shí wǔ kè zǎi rén yǐ luán dāo gē shēng zhì míng ér xíng shì
据封禅祀礼曰:未明十五刻,宰人以鸾刀割牲,质明而行事。
bǐ luán jià zhì shí zǎi shēng zǒng bì tiān huáng wéi diàn yù zhuó xiàn ér yǐ
比鸾驾至时,宰牲总毕, 天皇唯奠玉酌献而已。
jīn sì qián yī rì shè shēng shì jí shāng zǎo
今祀前一日射牲,事即伤早;
sì rì fāng shǐ shè shēng shì yòu shāng wǎn
祀日方始射牲,事又伤晚。
ruò yī hàn wǔ gù shì jí fēi qīn shè zhī yí shì bù kě xíng
若依汉武故事,即非亲射之仪,事不可行。
yòu shén gōng pò zhèn yuè gōng chéng qìng shàn lè èr wǔ měi zòu shàng jiē lì duì
又《神功破阵乐》、《功成庆善乐》二舞,每奏,上皆立对。
shǒu zhēn yòu yì yuē
守真又议曰:
qiè wéi èr wǔ zhào xīng ōu yín yōu shǔ zàn jiǔ gōng zhī mào liè yè wàn guó zhī huān xīn
窃唯二舞肇兴,讴吟攸属,赞九功之茂烈,叶万国之欢心。
yì jūn sháo xià yòng jiān bīn jì jiē zǔ zōng shèng dé ér zǐ sūn xiǎng zhī
义均《韶》、《夏》, 用兼宾祭,皆祖宗盛德,而子孙享之。
xiáng lǎn zhuàn jì wèi yǒu huáng wáng lì guān zhī lǐ
详览传记,未有皇王立观之礼。
kuàng shēng zhōng dà shì huá yí bì jí jiǔ fù yǎng chuí gǒng zhī ān bǎi mán huái shuài wǔ zhī qìng
况升中大事, 华夷毕集,九服仰垂拱之安,百蛮怀率舞之庆。
zhēn táo huà yù mò fěi shén gōng qǐ yú yuè wǔ bié shēn yán jìng
甄陶化育,莫匪神功,岂于乐舞, 别申严敬。
chén děng xiáng yì zòu èr wǔ shí tiān huáng bù hé qǐ lì
臣等详议,奏二舞时,天皇不合起立。
shí bìng cóng shǒu zhēn yì
时并从守真议。
huì gāo zōng bù yù shì jìng bù xíng
会高宗不豫,事竟不行。
jí gāo zōng bēng shí wú dà xíng xiōng yí shǒu zhēn yǔ tóng shí bó shì wéi shū xià fǔ bào sù děng tǎo lùn jiù shì chuàng wèi zhī dāng shí chēng wéi de lǐ zhī zhōng
及高宗崩,时无大行凶仪,守真与同时博士韦叔夏、辅抱素等讨论旧事创为之,当时称为得礼之中。
shǒu zhēn tiān shòu zhōng wèi sī fǔ chéng zé tiān tè lìng tuī jiū zhào yù wu cún píng shù qián hòu zòu miǎn shù shí jiā
守真天授中为司府丞,则天特令推究诏狱,务存平恕,前后奏免数十家。
yóu shì bù hé zhǐ chū wèi biàn zhōu sī lù lèi zhuǎn chéng zhōu cì shǐ
由是不合旨,出为汴州司录,累转成州刺史。
wéi zhèng bù wu wēi xíng shèn wéi rén lì suǒ ài
为政不务威刑,甚为人吏所爱。
é zhuǎn níng zhōu cì shǐ chéng zhōu rén sòng chū jìng zhě shù qiān rén
俄转宁州刺史,成州人送出境者数千人。
cháng ān zhōng zú
长安中卒。
zi zi yú shì jì mǔ yǐ xiào wén
子子余,事继母以孝闻。
jǔ míng jīng lèi bǔ hù xiàn wèi
举明经,累补鄠县尉。
shí tóng liè li cháo yǐn chéng xíng chén jiē yǐ wén fǎ zhù chēng zi yú dú yǐ cí xué zhī míng
时同列李朝隐、程行谌皆以文法著称,子余独以词学知名。
huò wèn yōng zhōu zhǎng shǐ chén chóng yè zi yú yǔ cháo yǐn xíng chén yōu liè chóng yè yuē pì rú chūn lán qiū jú jù bù kě fèi yě
或问雍州长史陈崇业,子余与朝隐、行谌优劣,崇业曰:“譬如春兰秋菊,俱不可废也。
jǐng lóng zhōng wèi zuǒ tái jiān chá yù shǐ
”景龙中,为左台监察御史。
shí jīng qí èr zhōu yǒu suí dài fán hù zǐ sūn shù qiān jiā sī nóng qīng zhào lǚ wēn zòu xī méi wèi guān hù nú bì réng chōng cì kǒu yǐ gěi guì xìng
时泾、岐二州有隋代蕃户子孙数千家,司农卿赵履温奏,悉没为官户奴婢,仍充赐口,以给贵幸。
zi yú yǐ wéi guān hù chéng ēn shǐ wèi fán hù yòu shì zǐ sūn bù kě yì zhī wèi jiàn zòu hé qí shì
子余以为官户承恩,始为蕃户,又是子孙,不可抑之为贱,奏劾其事。
shí lǚ wēn yī fù zōng chu kè děng yǔ zi yú tíng duì qū zhí
时履温依附宗楚客等,与子余廷对曲直。
zi yú cí sè bù náo lǚ wēn děng cí qū cóng zǐ yú zòu wèi dìng
子余词色不挠,履温等词屈,从子余奏为定。
kāi yuán chū lèi qiān jì zhōu cì shǐ
开元初,累迁冀州刺史。
zhèng cún kuān huì rén lì chēng zhī
政存宽惠,人吏称之。
yòu wèi qí wáng fǔ zhǎng shǐ jiā yín qīng guāng lù dài fū
又为岐王府长史,加银青光禄大夫。
shí sì nián zú shì yuē xiào
十四年卒,谥曰孝。
zi yú jū guān qīng jiǎn yǒu ài zhū xiōng dì
子余居官清俭,友爱诸兄弟。
xiōng dì liù rén jiē yǒu zhì xíng
兄弟六人,皆有志行。
cì dì jù qīng wèi wèi qīng
次弟巨卿,卫尉卿;
yào qīng bié yǒu chuán
耀卿,别有传。
li rì zhī zhèng zhōu xíng yáng rén yě
李日知,郑州荥阳人也。
jǔ jìn shì
举进士。
tiān shòu zhōng lèi qiān sī xíng chéng
天授中,累迁司刑丞。
shí yòng fǎ yán jí rì zhī dú kuān píng wú yuān làn
时用法严急,日知独宽平,无冤滥。
cháng miǎn yī sǐ qiú shǎo qīng hú yuán lǐ qǐng duàn shā zhī yǔ rì zhī wǎng fù zhì yú shù sì
尝免一死囚,少卿胡元礼请断杀之,与日知往复至于数四。
yuán lǐ nù yuē yuán lǐ bù lí xíng cáo cǐ qiú zhōng wú shēng lǐ
元礼怒, 曰:“元礼不离刑曹,此囚终无生理。
dá yuē rì zhī bù lí xíng cáo cǐ qiú zhōng wú sǐ fǎ
”答曰:“日知不离刑曹,此囚终无死法。
yīn yǐ liǎng zhuàng liè shàng rì zhī guǒ zhí
” 因以两状列上,日知果直。
shén lóng chū wèi jǐ shì zhōng
神龙初,为给事中。
rì zhī shì mǔ zhì xiào
日知事母至孝。
shí mǔ lǎo cháng jí bìng rì zhī qǔ jí diào shì shù rì ér bìn fà biàn bái
时母老,尝疾病,日知取急,调侍数日而鬓发变白。
xún jiā cháo sàn dài fū
寻加朝散大夫。
qí mǔ wèi shòu mìng fù yì hào ér zú jiāng zàng fā yǐn lì rén jī gào shēn ér zhì rì zhī yú lù shàng jí shí yǔn jué jiǔ zhī nǎi sū
其母未受命妇邑号而卒,将葬发引,吏人赍告身而至, 日知于路上即时殒绝,久之乃苏。
zuǒ yòu jiē āi tòng mò néng yǎng shì
左右皆哀恸,莫能仰视。
xún chá shǐ wèi zhōu sī mǎ lù jìng qián jiāng wén qí xiào tì zhī jī shǐ qiú qí zhuàng rì zhī cí ràng bù bào
巡察使、卫州司马路敬潜将闻其孝悌之迹,使求其状,日知辞让不报。
fú què lèi qiān huáng mén shì láng
服阕,累迁黄门侍郎。
shí ān lè gōng zhǔ chí guǎn xīn chéng zhōng zōng qīn wǎng lín xìng cóng guān jiē yù yàn fù shī
时安乐公主池馆新成,中宗亲往临幸,从官皆预宴赋诗。
rì zhī dú cún guī jiè qí mò zhāng yuē suǒ yuàn zàn sī jū zhě yì mò shǐ shí chēng zuò zhě láo
日知独存规诫,其末章曰:“所愿暂思居者逸,莫使时称作者劳。
lùn zhě duō zhī
”论者多之。
jǐng yún yuán nián tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhuǎn yù shǐ dài fū zhī zhèng shì rú gù
景云元年,同中书门下平章事,转御史大夫,知政事如故。
míng nián jìn bài shì zhōng
明年,进拜侍中。
xiān tiān yuán nián zhuǎn xíng bù shàng shū ba zhī zhèng shì
先天元年,转刑部尚书,罢知政事。
pín qǐ hái gǔ qǐng zhì shì xǔ zhī
频乞骸骨,请致仕,许之。
chū rì zhī jiāng yǒu chén qǐng ér bù yǔ qī móu guī jiā ér shǐ zuǒ yòu shì zhuāng jiāng chū jū bié yè
初,日知将有陈请,而不与妻谋,归家而使左右饰装,将出居别业。
qī jīng yuē jiā chǎn lǚ kōng zǐ dì míng huàn wèi lì hé wéi jù cí zhí yě
妻惊曰: “家产屡空,子弟名宦未立,何为遽辞职也?
rì zhī yuē shū shēng zhì cǐ yǐ guò běn fèn
”日知曰:“书生至此,已过本分。
rén qíng wú yàn ruò zì qí xīn shì wú zhǐ zú zhī rì
人情无厌,若恣其心,是无止足之日。
jí guī tián yuán bù shì chǎn yè dàn qì gòu chí tíng duō yǐn hòu jìn yǔ zhī tán yàn
”及归田园,不事产业,但葺构池亭,多引后进,与之谈宴。
kāi yuán sān nián zú
开元三年卒。
chū rì zhī yǐ guān zài quán yào zhū zǐ dì nián cái zǒng jiǎo jiē jié hūn míng zú shí yì yǐ wéi shī lǐ zhī zhōng
初,日知以官在权要,诸子弟年才总角,皆结婚名族,时议以为失礼之中。
zú hòu shǎo zǐ yī héng yǐ qiè wèi qī fèi sàn tián zhái réng liè sòng zhū xiōng jiā fēng tì yǐ
卒后,少子伊衡,以妾为妻,费散田宅,仍列讼诸兄,家风替矣。
cuī miǎn jīng zhào cháng ān rén zhōu lǒng zhōu cì shǐ shì yuē xuán sūn yě
崔沔,京兆长安人,周陇州刺史士约玄孙也。
zì bó líng xǐ guān zhōng shì wèi zhe xìng
自博陵徙关中,世为著姓。
fù ái kù bù yuán wài láng rǔ zhōu zhǎng shǐ
父皑, 库部员外郎、汝州长史。
miǎn chún jǐn kǒu wú èr yán shì qīn zhì xiào bó xué yǒu wén cí
沔淳谨,口无二言,事亲至孝,博学有文词。
chū yìng zhì jǔ duì cè gāo dì
初应制举, 对策高第。
é bèi luò dì zhě suǒ yuán zé tiān lìng suǒ sī chóng shì miǎn suǒ duì cè yòu gōng yú qián wèi tiān xià dì yī yóu shì dà zhī míng
俄被落第者所援,则天令所司重试,沔所对策,又工于前,为天下第一, 由是大知名。
zài zhuǎn lù hún zhǔ bù
再转陆浑主簿。
zhì mǎn diào qiān lì bù shì láng cén xī shēn shǎng zhòng zhī wèi rén yuē cǐ jīn zhī xì shēn yě
秩满调迁,吏部侍郎岑羲深赏重之,谓人曰:“此今之郄诜也。
tè biǎo jiàn zhuó wèi zuǒ bǔ quē lèi qiān cí bù yuán wài láng
”特表荐擢为左补阙,累迁祠部员外郎。
miǎn wéi rén shū huǎn nè yú zào cì dāng guān zhèng sè wèi cháng náo jǔ
沔为人舒缓,讷于造次,当官正色,未尝挠沮。
ruì zōng shí zhēng bài zhōng shū shè rén
睿宗时,征拜中书舍人。
shí miǎn mǔ lǎo jí zài dōng dōu miǎn bù rěn shě zhī gù qǐng xián guān yǐ shēn shì yǎng yóu shì gǎi wéi yú bù láng zhōng
时沔母老疾在东都,沔不忍舍之,固请闲官,以申侍养,由是改为虞部郎中。
wú hé jiǎn jiào yù shǐ zhōng chéng
无何,检校御史中丞。
shí jiān chá yù shǐ sòng xuān yuǎn shì lú huái shèn zhī qīn pō fàn fǎ miǎn jǔ hé zhī
时监察御史宋宣远,恃卢怀慎之亲, 颇犯法,沔举劾之。
yòu yáo chóng zhī zǐ guāng lù shǎo qīng yí liú sī dōng dōu pō tōng bīn kè guǎng nà huì lù miǎn yòu jiāng àn yàn qí shì
又姚崇之子光禄少卿彝,留司东都,颇通宾客,广纳贿赂,沔又将按验其事。
yáo lú shí zài zhèng shì jù jiàn miǎn yǒu shǐ cái zhuǎn wéi zhù zuò láng qí shí qù quán yě
姚、卢时在政事,遽荐沔有史才,转为著作郎,其实去权也。
kāi yuán qī nián wèi tài zǐ zuǒ shù zǐ
开元七年,为太子左庶子。
mǔ zú āi huǐ yú lǐ cháng yú lú qián shòu diào bīn kè wèi cháng zhì yú líng zuò zhī shì wèi rén yuē píng shēng fēi zhì qīn zhě wèi cháng shēng táng rù yè qǐ kě yǐ cún wáng ér biàn qí lǐ yě
母卒,哀毁逾礼,常于庐前受吊,宾客未尝至于灵座之室,谓人曰:“平生非至亲者,未尝升堂入谒,岂可以存亡而变其礼也。
zhōng shū lìng zhāng shuō shù chēng jiàn zhī
”中书令张说数称荐之。
fú què bài zhōng shū shì láng
服阕,拜中书侍郎。
huò wèi miǎn yuē jīn zhī zhōng shū jiē shì zǎi xiàng chéng xuān zhì mìng
或谓沔曰:“今之中书,皆是宰相承宣制命。
shì láng suī shì fù èr dàn shǔ wèi ér yǐ shén wú shì yě
侍郎虽是副贰,但署位而已,甚无事也。
miǎn yuē bù rán
”沔曰:“不然。
shè guān fēn zhí shàng xià xiāng wéi gè shēn suǒ jiàn fāng wèi jì lǐ
设官分职,上下相维,各申所见,方为济理。
qǐ kě fǔ mò tōu ān ér wèi huái lù shì yě
岂可俯默偷安,而为怀禄士也!
zì shì měi yǒu zhì chì jí cáo shì miǎn duō suǒ yì tóng zhāng shuō pō bú yuè yān
”自是每有制敕及曹事, 沔多所异同,张说颇不悦焉。
xún chū wèi wèi zhōu cì shǐ zòu kè dì yī zhēng hái cháo tíng fēn zhǎng lì bù shí quán shì
寻出为魏州刺史,奏课第一,征还朝廷,分掌吏部十铨事。
yǐ qīng zhí lì mì shū jiān tài zǐ bīn kè
以清直,历秘书监、太子宾客。
èr shí sì nián zhì lìng lǐ guān yì jiā biān dòu zhī shù jí fú zhì zhī jì
二十四年,制令礼官议加笾豆之数及服制之纪。
tài cháng qīng wéi tāo zòu qǐng jiā zōng miào zhī diàn měi zuò biān dòu gè shí èr
太常卿韦縚奏请加宗庙之奠, 每坐笾豆各十二。
wài zǔ fú qǐng jiā zhì dà gōng jiǔ yuè jiù fú jiā zhì xiǎo gōng wǔ yuè táng yí táng jiù jiù mǔ fú qǐng jiā zhì tǎn miǎn
外祖服,请加至大功九月,舅服加至小功五月,堂姨、堂舅、舅母服,请加至袒免。
shí yòu lìng bǎi guān xiáng yì kě fǒu
时又令百官详议可否。
miǎn jiàn yì yuē
沔建议曰:
qiè wén shí lǐ yuè zhī qíng zhě néng zuò dá lǐ lè zhī wén zhě néng shù
窃闻识礼乐之情者能作,达礼乐之文者能述。
shù zuò zhī yì shèng xián suǒ zhòng
述作之义,圣贤所重;
lǐ yuè zhī běn gǔ jīn suǒ chóng
礼乐之本, 古今所崇。
biàn ér tōng zhī suǒ yǐ jiǔ yě
变而通之,所以久也。
suǒ wèi biàn zhě biàn qí wén yě
所谓变者,变其文也;
suǒ wèi tōng zhě tōng qí qíng yě
所谓通者,通其情也。
jì sì zhī xìng zhào yú tài gǔ rén suǒ yǐn shí bì xiān yán xiàn
祭祀之兴,肇于太古,人所饮食,必先严献。
wèi yǒu huǒ huà rú máo yǐn xuè zé yǒu máo xuè zhī jiàn
未有火化,茹毛饮血,则有毛血之荐;
wèi yǒu qū niè wū zūn póu yǐn zé yǒu xuán jiǔ zhī diàn
未有曲糵,污樽抔饮,则有玄酒之奠。
shī jí hòu wáng lǐ wù jiàn bèi zuò wéi jiǔ lǐ fú qí xī shēng yǐ zhì xīn xiāng yǐ jí fēng jié gù yǒu sān shēng bā guǐ zhī shèng wǔ qí jiǔ xiàn zhī yīn
施及后王,礼物渐备,作为酒醴,伏其牺牲, 以致馨香,以极丰洁,故有三牲八簋之盛,五齐九献之殷。
rán yǐ shén dào zhì xuán kě cún ér bù kě cè yě
然以神道至玄,可存而不可测也;
jì lǐ zhǔ jìng kě bèi ér bù gǎn fèi yě
祭礼主敬,可备而不敢废也。
shì yǐ xuè xīng làn shú xuán zūn xī xiàng mǐ bù bì dēng yú míng jiàn yǐ
是以血腥烂熟,玄樽牺象,靡不毕登于明荐矣!
rán ér jiàn guì yú xīn wèi bù shàng xiè suī zé bèi wù yóu cún jié zhì
然而荐贵于新,味不尚亵,虽则备物,犹存节制。
gù lǐ yún tiān zhī suǒ shēng de zhī suǒ cháng gǒu kě jiàn zhě mò bù xián zài
故《礼》云:“天之所生, 地之所长,苟可荐者,莫不咸在。
bèi wù zhī qíng yě
”备物之情也。
sān shēng zhī zǔ bā guǐ zhī shí měi wù bèi yǐ
“三牲之俎,八簋之实,美物备矣;
kūn chóng zhī yì cǎo mù zhī shí yīn yáng zhī wù bèi yǐ
昆虫之异,草木之实,阴阳之物备矣。
cǐ zé jié zhì zhī wén yě
”此则节制之文也。
xíng zǔ biān dòu fǔ guǐ zūn léi zhī shí jiē zhōu rén zhī shí zhuàn yě qí yòng tōng yú yàn xiǎng bīn kè
铏俎、笾豆、簠簋、 樽罍之实,皆周人之时馔也,其用通于宴飨宾客。
ér zhōu gōng zhì lǐ xián yǔ máo xuè xuán jiǔ tóng jiàn yú xiān
而周公制礼,咸与毛血玄酒同荐于先。
jìn zhōng láng lú chén jìn gǔ zhī zhī lǐ zhe jiā jì lǐ zhě yě
晋中郎卢谌,近古之知礼、著《家祭礼》者也。
guān qí suǒ jiàn jiē jìn shí cháng shí bù fù chún yòng lǐ jīng jiù wén
观其所荐,皆晋时常食,不复纯用礼经旧文。
rán zé dāng shí yǐn shí bù kě quē yú jì sì míng yǐ shì biàn lǐ wén ér tōng qí qíng yě
然则当时饮食,不可阙于祭祀明矣,是变礼文而通其情也!
wǒ guó jiā yóu lǐ lì xun yīn shí zhì fàn kǎo tú shǐ yú qián diǎn jī zhōu hàn zhī jiù yí
我国家由礼立训,因时制范,考图史于前典,稽周、汉之旧仪。
qīng miào shí xiǎng lǐ zhuàn bì chén yòng zhōu zhì yě ér gǔ shì cún yān
清庙时享,礼馔毕陈,用周制也,而古式存焉;
yuán qǐn shàng shí shí shàn jù shè zūn hàn fǎ yě ér zhēn wèi jí yān
园寝上食,时膳具设,遵汉法也,而珍味极焉。
zhí gòng lái jì zhì yuǎn wù yě
职贡来祭,致远物也;
yǒu xīn bì jiàn shùn shí lìng yě
有新必荐,顺时令也。
yuàn yòu zhī nèi gōng jià suǒ shōu sōu shòu zhī shí qīn fā suǒ zhōng mò bù gē xiān zé měi jiàn ér hòu shí jǐn chéng jìng yě
苑囿之内,躬稼所收,搜狩之时,亲发所中,莫不割鲜择美,荐而后食,尽诚敬也。
ruò cǐ zhì yǐ fù hé jiā yān
若此至矣,复何加焉!
dàn dāng shēn chì yǒu sī jì rú shén zài wú huò jiǎn dài xù zēng qián chéng
但当申敕有司,祭如神在,无或简怠,勖增虔诚。
qí jìn gòng zhēn xiū huò shí wù xiān měi kǎo zhū cí diǎn wú yǒu lòu luò
其进贡珍羞,或时物鲜美,考诸祠典,无有漏落。
jiē xiáng míng mù biān zhū jiǎ lìng yīn yi ér jiàn yǐ lèi xiāng cóng
皆详名目,编诸甲令,因宜而荐,以类相从。
zé xīn xiān féi nóng jǐn zài shì yǐ bù bì jiā yú biān dòu zhī shù yě
则新鲜肥浓,尽在是矣,不必加于笾豆之数也。
zhì yú jì qì suí wù suǒ yí
至于祭器,随物所宜。
gù dà gēng gǔ shí yě shèng yú
故大羹,古食也,盛于。
gǔ qì yě
,古器也;
hé gēng shí zhuàn yě
和羹,时馔也。
shèng yú xíng
盛于铏。
xíng shí qì yě
铏,时器也。
yì yǒu gǔ zhuàn ér shèng yú shí qì gù máo xuè shèng yú pán xuán jiǔ shèng yú zūn
亦有古馔而盛于时器,故毛血盛于盘,玄酒盛于樽。
wèi yǒu jiàn shí zhuàn ér zhuī yòng gǔ qì zhě yóu gǔ zhì ér jīn wén biàn yú shì yě
未有荐时馔而追用古器者,由古质而今文,便于事也。
suī jiā biān dòu shí èr wèi zú yǐ jǐn tiān xià měi wù ér cuò zhū qīng miào yǒu jiān bèi zhī míng jìn yú chǐ yǐ
虽加笾豆十二,未足以尽天下美物,而措诸清庙,有兼倍之名,近于侈矣!
lǔ rén dān huán gōng zhī yíng yòu kè qí jué chūn qiū shū yǐ fēi lǐ
鲁人丹桓宫之楹,又刻其桷,《春秋》书以“非礼”。
yù sūn jiàn yuē jiǎn dé zhī gōng yě
御孙谏曰:“俭,德之恭也;
chǐ è zhī dà yě
侈,恶之大也。
xiān jūn yǒu gōng dé ér jūn nà zhū è wú nǎi bù kě hu
先君有恭德,而君纳诸恶,无乃不可乎!
shì bù kě yǐ yuè lǐ ér chóng chǐ yú zōng miào yě
”是不可以越礼而崇侈于宗庙也。
yòu jù hàn shū yì wén zhì mò jiā zhī liú chū yú qīng miào shì yǐ guì jiǎn
又据《汉书· 艺文志》:“墨家之流,出于清庙,是以贵俭”。
yóu cǐ guān zhī qīng miào zhī bù shàng yú shē jiù yǐ
由此观之,清庙之不尚于奢,旧矣。
tài cháng suǒ qǐng kǒng wèi kě xíng
太常所请,恐未可行。
yòu àn tài cháng zòu zhuàng jīn zhuó xiàn jiǔ jué zhì dù quán xiǎo jǐn wèi yī hé zhí chí shén nán bù kě quán yī gǔ zhì yóu wàng shāo xū guǎng dà
又按太常奏状:“今酌献酒爵,制度全小,仅未一合,执持甚难,不可全依古制,犹望稍须广大。
qiè jù lǐ wén yǒu yǐ xiǎo wèi guì zhě xiàn yǐ jué guì qí xiǎo yě
”窃据礼文,有以小为贵者,献以爵,贵其小也。
xiǎo bù jí zhì jìng ér fēi lǐ shì yǒu sī zhī shī qí chuán yě
小不及制, 敬而非礼,是有司之失其传也。
gù kě suí shī lí zhèng wú dài yì ér hòu gé
固可随失厘正,无待议而后革。
rán lǐ shī yú jìng yóu shē ér níng jiǎn fēi dà guò yě
然礼失于敬,犹奢而宁俭,非大过也。
wèi zhī jīn zhì hé suǒ yī zhǔn
未知今制,何所依准。
qǐng jiān xiáng lìng shì jù wén ér xíng
请兼详令式,据文而行。
yòu àn tài cháng zòu zhuàng wài zǔ fú qǐng jiā zhì dà gōng jiǔ yuè jiù fú qǐng jiā zhì xiǎo gōng wǔ yuè táng yí táng jiù jiù mǔ qǐng jiā zhì tǎn miǎn zhě
又按太常奏状“外祖服请加至大功九月,舅服请加至小功五月,堂姨、堂舅、 舅母请加至袒免”者。
qiè wén dà dào jì yǐn tiān xià wéi jiā shèng rén yīn zhī rán hòu zhì lǐ
窃闻大道既隐,天下为家,圣人因之,然后制礼。
lǐ jiào zhī shè běn yú zhèng jiā jiā dào zhèng ér tiān xià dìng yǐ
礼教之设, 本于正家,家道正而天下定矣!
zhèng jiā zhī dào bù kě yǐ èr
正家之道,不可以贰;
zǒng yī zhī yì lǐ guī běn zōng
总一之义,理归本宗。
suǒ yǐ fù yǐ zūn chóng mǔ yǐ yā jiàng qǐ wáng ài jìng yi cún lún xù
所以父以尊崇,母以厌降,岂亡爱敬,宜存伦序。
shì yǐ nèi yǒu qí zhǎn wài fú jiē sī zūn míng suǒ jiā bù guò yī děng cǐ xiān wáng bù yì zhī dào
是以内有齐斩,外服皆缌,尊名所加, 不过一等,此先王不易之道。
qián shèng suǒ zhì hòu xián suǒ chuán qí lái jiǔ yǐ
前圣所志,后贤所传,其来久矣。
xī xīn yǒu shì yī chuān jiàn bèi fā ér jì yú yě zhě yuē bù jí bǎi nián cǐ qí róng hu
昔辛有适伊川,见被发而祭于野者,曰:“不及百年,此其戎乎!
qí lǐ xiān wáng yǐ
其礼先亡矣!
wǎng xiū xīn lǐ shí gǎi jiù zhāng jiàn guǎng wèi yáng zhī ēn bù zūn zhū sì zhī diǎn
”往修新礼,时改旧章,渐广《渭阳》之恩,不遵洙、泗之典。
jí hóng dào zhī hòu táng yuán zhī jiān guó mìng zài yí yú wài zú yǐ
及弘道之后,唐元之间,国命再移于外族矣。
lǐ wáng zhēng zhào tǎng huò sī jiàn tiān rén zhī jì kě bù jiè zāi
礼亡征兆,倘或斯见,天人之际,可不戒哉!
kāi yuán chū bǔ quē lú lǚ bīng cháng jìn zhuàng lùn sāng fú qīng zhòng chì lìng qiān yì
开元初,补阙卢履冰尝进状论丧服轻重,敕令佥议。
yú shí qún yì fēn ná gè ān jī xí tài cháng lǐ bù zòu yī jiù dìng
于时群议纷挐,各安积习, 太常礼部奏依旧定。
bì xià yùn jī gǔ zhī míng tè jiàng bié chì yī yī gǔ lǐ
陛下运稽古之明,特降别敕,一依古礼。
shì fú diǎn gù rén zhī xiàng fāng shì gù zōng méng shè jì zhī fú
事符典故,人知向方, 式固宗盟,社稷之福。
gèng tú yì yì qiè suǒ wèi xiáng
更图异议,窃所未详。
shí zhí fāng láng zhōng wéi shù hù bù láng zhōng yáng bó chéng lǐ bù yuán wài láng yáng chōng chāng jiān mén bīng cáo liú zhì děng yì jiàn yì yǔ miǎn xiāng fú
时职方郎中韦述、户部郎中杨伯成、礼部员外郎杨冲昌、监门兵曹刘秩等,亦建议与沔相符。
é yòu lìng zhōng shū mén xià cān xiáng wèi dìng
俄又令中书门下参详为定。
yú shì zōng miào zhī diǎn biān dòu měi zuò gè jiā zhì liù qīn yí jiù wèi xiǎo gōng jiù mǔ jiā sī má táng yí zhì tǎn miǎn yú yī jiù dìng nǎi xià zhì shī xíng yān
于是宗庙之典,笾豆每座各加至六,亲姨、舅为小功,舅母加缌麻,堂姨至袒免,余依旧定,乃下制施行焉。
miǎn jì shàn lǐ jīng cháo tíng měi yǒu yí yì jiē qǔ jué yān
沔既善礼经, 朝廷每有疑议,皆取决焉。
èr shí qī nián zú shí nián liù shí qī zèng lǐ bù shàng shū
二十七年卒,时年六十七,赠礼部尚书。
lù nán jīn sū zhōu wú jùn rén yě
陆南金,苏州吴郡人也。
zǔ shì jì cóng tóng jùn gù yě wáng xué zuǒ shì chuán jiān tōng shǐ jì hàn shū
祖士季,从同郡顾野王学《左氏传》,兼通《史记》、 《汉书》。
suí mò wèi yuè wáng tōng jì shì jiān shì dú
隋末,为越王侗记室兼侍读。
tōng chēng zhì shòu zhù zuò láng
侗称制,授著作郎。
shí wáng shì chōng jiāng xíng cuàn duó tōng bù píng zhī wèi shì jì yuē duò yǒu tiān xià sān shí yú zài cháo tíng wén wǔ suì wú liè zhě hu
时王世充将行篡夺, 侗不平之,谓士季曰:“隋有天下,三十余载,朝廷文武,遂无烈者乎?
shì jì duì yuē jiàn wēi shòu mìng chén zhī sù xīn
”士季对曰:“见危授命,臣之宿心。
qǐng yīn qí qǐ shì biàn jiā shǒu rèn
请因其启事,便加手刃。
shì pō xiè suì tíng shì jì shì dú
”事颇泄,遂停士季侍读。
zhēn guàn chū wèi tài xué bó shì jiān hóng wén guǎn xué shì xún zú
贞观初,为太学博士,兼弘文馆学士,寻卒。
nán jīn chū wèi fèng lǐ láng
南金初为奉礼郎。
kāi yuán chū tài cháng shǎo qīng lú chóng dào fàn zuì liú lǐng biǎo táo guī dōng dōu
开元初,太常少卿卢崇道犯罪,流岭表,逃归东都。
shí nán jīn yǐ mǔ sāng zài jiā chóng dào shì jí jiǎ chēng diào bīn zào nán jīn yán qí qíng nán jīn āi ér nà yān
时南金以母丧在家,崇道事急,假称吊宾,造南金,言其情,南金哀而纳焉。
chóng dào é wèi chóu rén suǒ fā zhào shǐ shì yù shǐ wáng xù àn qí shì suì bǔ huò chóng dào lián yǐn nán jīn xù suì shéng yǐ zhòng fǎ
崇道俄为仇人所发,诏使侍御史王旭按其事,遂捕获崇道,连引南金,旭遂绳以重法。
nán jīn dì zhào bì yì xù zì yán cáng chóng dào qǐng dài xiōng sǐ
南金弟赵璧诣旭,自言藏崇道,请代兄死。
nán jīn gù chēng dì shí zì wū shēn qǐng dāng zuì
南金固称:“弟实自诬,身请当罪。
xiōng dì ràng sǐ xù guài ér wèn qí gù
” 兄弟让死,旭怪而问其故。
zhào bì yuē xiōng shì cháng dí yòu néng gàn jiā shì
赵璧曰:“兄是长嫡,又能干家事。
wáng mǔ wèi zàng xiǎo mèi wèi jià zì wéi yòu liè shēng wú suǒ yì shēn zì qǐng sǐ
亡母未葬,小妹未嫁,自惟幼劣,生无所益,身自请死。
xù suì liè shàng zhuàng shàng jiā qí you yì bìng tè yòu zhī
”旭遂列上状,上嘉其友义,并特宥之。
nán jīn yóu shì dà zhī míng
南金由是大知名。
nán jīn pō shè jīng shǐ yán xíng xiū jǐn zuǒ chéng xiàng zhāng shuō jí zōng rén tài zǐ shǎo bǎo xiàng xiān jiē qīn zhòng zhī
南金颇涉经史,言行修谨,左丞相张说及宗人太子少保象先,皆钦重之。
lèi zhuǎn kù bù yuán wài láng yǐ jí gù cí bù kān fán jù zhuǎn wéi tài zǐ xǐ mǎ
累转库部员外郎,以疾,固辞不堪繁剧,转为太子洗马。
zú nián wǔ shí yú
卒,年五十余。
zhāng xiù zhě pú zhōu jiě rén yě
张琇者,蒲州解人也。
fù shěn sù wèi guī zhōu dū dū zài biān lèi zǎi
父审素,为巂州都督,在边累载。
é yǒu jiū qí jūn zhōng zāng zuì chì jiān chá yù shǐ yáng wāng chí chuán jiù jūn àn zhī
俄有纠其军中赃罪, 敕监察御史杨汪驰传就军按之。
wāng zài lù wèi shěn sù dǎng yǔ suǒ jié duì wāng shā gào shì zhě xié wāng lìng zòu xuě shěn sù zhī zuì
汪在路,为审素党与所劫,对汪杀告事者,胁汪令奏雪审素之罪。
é ér zhōu rén fān shā shěn sù zhī dǎng wāng shǐ de hái
俄而州人翻杀审素之党,汪始得还。
zhì yì zhōu zòu chēng shěn sù móu fǎn yīn shēn àn shěn sù gòu chéng qí zuì
至益州,奏称审素谋反,因深按审素,构成其罪。
zhǎn zhī jí mò qí jiā
斩之,籍没其家。
xiù yǔ xiōng huáng yǐ nián yòu zuò xǐ lǐng wài
琇与兄瑝,以年幼坐徙岭外。
xún gè táo guī lèi nián yǐn nì
寻各逃归,累年隐匿。
wāng hòu lèi zhuǎn diàn zhōng shì yù shǐ gǎi míng wàn qǐng
汪后累转殿中侍御史,改名万顷。
kāi yuán èr shí sān nián huáng xiù hou wàn qǐng yú dū chéng tǐng rèn shā zhī
开元二十三年,瑝、琇候万顷于都城,挺刃杀之。
huáng suī nián zhǎng qí fā móu jí shǒu rèn jiē xiù wèi zhī
瑝虽年长,其发谋及手刃, 皆琇为之。
jì shā wàn qǐng xì biǎo yú fǔ rèn zì yán bào chóu zhī zhuàng
既杀万顷,系表于斧刃,自言报仇之状。
biàn táo bèn jiāng jiù jiāng wài shā yǔ wàn qǐng tóng móu gòu fù zuì zhě
便逃奔,将就江外,杀与万顷同谋构父罪者。
xíng zhì sì shuǐ wèi bǔ zhě suǒ huò
行至汜水,为捕者所获。
shí dū chéng shì nǚ jiē qín xiù děng yòu zhì xiào liè néng fù fù chóu duō yán qí hé jīn shù zhě
时都城士女,皆矜琇等幼稚孝烈,能复父仇,多言其合矜恕者。
zhōng shū lìng zhāng jiǔ líng yòu yù huó zhī
中书令张九龄又欲活之。
péi yào qīng lǐ lín fǔ gù yán guó fǎ bù kě zòng bào chóu
裴耀卿、李林甫固言:“国法不可纵报仇。
shàng yǐ wéi rán yīn wèi jiǔ líng děng yuē fù chóu suī lǐ fǎ suǒ xǔ shā rén yì gé lǜ jù cún
”上以为然,因谓九龄等曰:“复仇虽礼法所许,杀人亦格律具存。
xiào zǐ zhī qíng yì bù gù mìng guó jiā shè fǎ yān de róng cǐ
孝子之情,义不顾命,国家设法,焉得容此!
shā zhī chéng fù chóu zhī zhì shè zhī kuī lǜ gé zhī tiáo
杀之成复仇之志,赦之亏律格之条。
rán dào lù yì yì gù xū gào shì
然道路谊议,故须告示。
nǎi xià chì yuē zhāng huáng děng xiōng dì tóng shā tuī wèn kuǎn chéng
”乃下敕曰:“张瑝等兄弟同杀,推问款承。
lǜ yǒu zhèng tiáo jù gè zhì sǐ
律有正条,俱各至死。
jìn wén shì shù pō yǒu yì cí qín qí wèi fù fù chóu huò yán běn zuì yuān làn
近闻士庶,颇有谊词,矜其为父复仇, 或言本罪冤滥。
dàn guó jiā shè fǎ shì zài jīng jiǔ gài yǐ jì rén qī yú zhǐ shā
但国家设法,事在经久,盖以济人,期于止杀。
gè shēn wèi zi zhī zhì shuí fēi xùn xiào zhī fu zhǎn zhuǎn xiāng jì xiāng shā hé xiàn
各申为子之志,谁非徇孝之夫,展转相继,相杀何限!
jiù yóu zuò shì fǎ zài bì xíng
咎由作士,法在必行;
zēng shēn shā rén yì bù kě shù
曾参杀人,亦不可恕。
bù néng jiā yǐ xíng lù sì zhū shì cháo yi fù hé nán fǔ gào shì jué shā
不能加以刑戮,肆诸市朝,宜付河南府告示决杀。
huáng xiù jì sǐ shì shù xián shāng mǐn zhī wéi zuò āi lěi bǎng yú qú lù
瑝、琇既死,士庶咸伤愍之,为作哀诔,榜于衢路。
shì rén liǎn qián yú sǐ suǒ zào yì jǐng bìng zàng huáng xiù yú běi máng
市人敛钱,于死所造义井, 并葬瑝、琇于北邙。
yòu kǒng wàn qǐng jiā rén fā zhī bìng zuò yí zhǒng shù suǒ
又恐万顷家人发之,并作疑冢数所。
qí wéi shí rén suǒ shāng rú cǐ
其为时人所伤如此。
liáng wén zhēn guó zhōu wén xiāng rén
梁文贞,虢州阌乡人。
shǎo cóng zhēng yì bǐ huí ér fù mǔ jiē zú
少从征役,比回而父母皆卒。
wén zhēn hèn bù huò zhōng yǎng nǎi chuān kuàng wèi mén dèng dào chū rù chén xī sǎ sǎo qí zhōng
文贞恨不获终养,乃穿圹为门,磴道出入,晨夕洒扫其中。
jié lú mù cè wèi cháng zàn lí
结庐墓侧,未尝暂离。
zì shì bù yán sān shí nián jiā rén yǒu suǒ wèn dàn huà zì yǐ duì
自是不言三十年,家人有所问,但画字以对。
qí hòu shān shuǐ chōng duàn yì lù gèng yú yuán shàng kāi dào jīng wén zhēn mù qián
其后山水冲断驿路,更于原上开道,经文贞墓前。
yóu shì xíng lǚ jiàn zhī yuǎn jìn mò bù qīn tàn
由是行旅见之,远近莫不钦叹。
yǒu gān lù jiàng yíng qián shù bái tù xùn rǎo xiāng rén yǐ wéi xiào gǎn suǒ zhì
有甘露降茔前树,白兔驯扰,乡人以为孝感所致。
kāi yuán chū xiàn lìng cuī jì you kān shí yǐ jì zhī
开元初,县令崔季友刊石以纪之。
shí sì nián cì shǐ xǔ jǐng xiān zòu wén zhēn xiào xíng jué lún qì xuè lú mù sān shí yú nián qǐng xuān fù shǐ guān
十四年,刺史许景先奏:“文贞孝行绝伦, 泣血庐墓,三十余年,请宣付史官。
shì suì yù shǐ dài fū cuī yǐn fu tíng zòu héng zhōu lù quán rén li chù gōng zhāng yì zhēn liǎng jiā zǔ fù zì guó chū yǐ lái yì xìng tóng jū zhì jīn sān dài bǎi yǒu yú nián
”是岁,御史大夫崔隐甫廷奏:“恒州鹿泉人李处恭、张义贞两家,祖父自国初已来,异姓同居,至今三代,百有余年。
yòu qīng zhōu běi hǎi rén lǚ yuán jiǎn sì dài tóng jū zhì suǒ chù niú mǎ yáng gǒu jiē yì mǔ gòng rǔ
又青州北海人吕元简,四代同居,至所畜牛马羊狗,皆异母共乳。
qǐng jiā jīng biǎo réng biān rù shǐ guǎn
请加旌表,仍编入史馆。
zhì jiē xǔ zhī
” 制皆许之。
cuī yǎn zuǒ chéng lún zhī zǐ
崔衍,左丞伦之子。
jì mǔ lǐ shì bù cí yú yǎn
继母李氏,不慈于衍。
yǎn shí wéi fù píng wèi lún shǐ yú tǔ bō jiǔ fāng guī lǐ shì yī bì yī yǐ jiàn lún
衍时为富平尉,伦使于吐蕃,久方归,李氏衣弊衣以见伦。
lún wèn qí gù lǐ shì chēng zì lún shǐ yú fán zhōng yǎn bù gěi yī shí
伦问其故,李氏称:“自伦使于蕃中,衍不给衣食。
lún dà nù zhào yǎn zé gòu mìng pú lì lā yú de tǎn qí bèi jiāng biān zhī
”伦大怒,召衍责诟,命仆隶拉于地,袒其背,将鞭之。
yǎn tì qì zhōng bù zì chén
衍涕泣,终不自陈。
lún dì yīn wén zhī qū wǎng yǐ shēn bì yǎn zhàng bù dé xià
伦弟殷, 闻之趋往,以身蔽衍,杖不得下。
yīn dà yán yuē yǎn měi yuè fèng qián jiē sòng sǎo chù yīn suǒ jù zhī hé rěn nǎi yán yǎn bù gěi yī shí
因大言曰:“衍每月俸钱,皆送嫂处,殷所具知, 何忍乃言衍不给衣食!
lún nù nǎi jiě
”伦怒乃解。
yóu shì lún suì bù tīng lǐ shì zhī zèn
由是伦遂不听李氏之谮。
jí lún zú yǎn shì lǐ shì yì jǐn
及伦卒,衍事李氏益谨。
lǐ shì suǒ shēng zi hé měi duō qǔ zǐ mǔ qián shǐ qí zhǔ yǐ qì shū zhēng fù yú yǎn
李氏所生子郃,每多取子母钱,使其主以契书征负于衍。
yǎn suì wèi cháng zhī gù yǎn guān zhì jiāng zhōu cì shǐ ér qī zǐ yī shí wú suǒ yú
衍岁为偿之,故衍官至江州刺史,而妻子衣食无所余。
hòu lì sū guó èr zhōu cì shǐ
后历苏、虢二州刺史。
guó jū shǎn huá èr zhōu zhī jiān ér shuì chóng shù bèi
虢居陕、华二州之间,而税重数倍。
qí qīng miáo qián huá shǎn zhī jiāo mǔ chū shí yǒu bā
其青苗钱,华、陕之郊,亩出十有八;
ér guó zhī jiāo měi zhēng shí zhī qī
而虢之郊,每征十之七。
yǎn nǎi shàng qí shì
衍乃上其事。
shí péi yán líng lǐng dù zhī fāng wu jù liǎn nǎi dài yǎn yǐ qián hòu cì shǐ wú yán zhě
时裴延龄领度支,方务聚敛,乃绐衍以前后刺史无言者。
yǎn yòu shàng chén rén kùn yuē chén suǒ zhì duō shì shān tián qiě dāng yóu chuán chōng yào shǔ suì bù dēng pō shèn liú lí
衍又上陈人困,曰:“臣所治多是山田,且当邮传冲要,属岁不登,颇甚流离。
jiù é fù zū tè wàng juān jiǎn
旧额赋租,特望蠲减。
chén fú jiàn bǐ lái zhū jùn lùn bǎi xìng jiān shì huàn zài zhǎng lì yīn xún bù wéi shēn qǐng bù yì shí bù huàn cháo tíng bù jīn fàng
臣伏见比来诸郡论百姓间事, 患在长吏因循不为申请,不诣实,不患朝廷不矜放。
yǒu yǐ bù yán shòu qiǎn zhě wèi yǒu yán ér huò zuì zhě
有以不言受谴者,未有言而获罪者。
bì xià bá chén mù dà jùn wěi chén fǔ pí mín chén suǒ yǐ bù gǎn gù wàng gǒu qiú zì ān gǎn qìng kuáng gǔ shàng gàn shèng lǎn
陛下拔臣牧大郡,委臣抚疲民,臣所以不敢顾望,苟求自安,敢罄狂瞽,上干圣览。
dì yǐ yǎn cí lǐ qiē zhí nǎi tè chì dù zhī lìng jiǎn guó zhōu qīng miáo qián
”帝以衍词理切直,乃特敕度支,令减虢州青苗钱。
qiān xuān xī chí guān chá shǐ zhèng wù jiǎn biàn rén pō huái zhī
迁宣歙池观察使,政务简便,人颇怀之。
qí suǒ zé cóng shì duō de míng liú
其所择从事,多得名流。
shí yǒu wèi zhě dài bīn liáo lǜ qīng ào yǎn dú jiā lǐ jìng mù zhōng zhī shì hòu duō xiǎn dá
时有位者待宾僚率轻傲,衍独加礼敬,幕中之士,后多显达。
zhēn yuán zhōng tiān xià hǎo jìn fèng yǐ jié zhǔ ēn zhēng qiú jù liǎn zhōu jùn hào jié wéi gāo liú zàn péi sù wèi zhī shǒu
贞元中,天下好进奉以结主恩,征求聚敛,州郡耗竭,韦皋、刘赞、裴肃为之首。
zàn sǐ ér yǎn dài qí wèi
赞死而衍代其位。
yǎn suī bù néng zhòu gé qí bì jū xuān zhōu shí nián pō qín jiǎn fǔ kù yíng yì
衍虽不能骤革其弊,居宣州十年,颇勤俭,府库盈溢。
jí mù zàn dài yǎn xuān zhōu suì jǐn suì yǐ qián sì shí èr wàn guàn dài bǎi xìng shuì gù xuān zhōu rén bù zhì liú sàn
及穆赞代衍,宣州岁馑,遂以钱四十二万贯代百姓税,故宣州人不至流散。
zhēn yuán èr shí yī nián zhào jiā gōng bù shàng shū
贞元二十一年,诏加工部尚书。
dīng gōng zhe zì píng zi sū zhōu wú jùn rén
丁公著,字平子,苏州吴郡人。
zǔ zhōng fù xù jiē bù shì
祖衷,父绪,皆不仕。
gōng zhe shēng sān suì sàng suǒ qīn
公著生三岁,丧所亲。
qī suì jiàn lín mǔ bào qí zi āi gǎn bù shí yīn qǐng yú fù jué lì fèng dào jì qí yōu zàn fù mǐn ér cóng zhī
七岁,见邻母抱其子,哀感不食,因请于父,绝粒奉道,冀其幽赞,父悯而从之。
nián shí qī fù miǎn lìng jiù xué
年十七,父勉令就学。
nián èr shí yī wǔ jīng jí dì
年二十一,《五经》及第。
míng nián yòu tōng kāi yuán lǐ shòu jí xián jiào shū láng
明年,又通《开元礼》,授集贤校书郎。
zhì wèi zhōng guī shì xiāng lǐ bù yīng qǐng pì
秩未终,归侍乡里,不应请辟。
jū fù sāng gōng fù tǔ chéng fén āi huǐ zhī róng rén wéi yōu zhī lǐ lǘ wén fēng jiē dūn xiào tì
居父丧,躬负土成坟,哀毁之容,人为忧之,里闾闻风,皆敦孝悌。
guān chá shǐ xuē huá biǎo qí xíng zhào cì sù bó jīng qí mén lǘ
观察使薛华表其行,诏赐粟帛,旌其门闾。
huái nán jié dù shǐ li jí fǔ mù qí cái xíng jiàn shòu tài zǐ wén xué jiān jí xián diàn xiào lǐ
淮南节度使李吉甫慕其才行,荐授太子文学,兼集贤殿校理。
jí fǔ zì huái nán rù xiàng tíng jiàn qí xíng jí rì shòu yòu bǔ quē
吉甫自淮南入相, 廷荐其行,即日授右补阙。
qiān jí xián zhí xué shì xún shòu shuǐ bù yuán wài láng chōng huáng tài zǐ jí zhū wáng shì dú
迁集贤直学士,寻授水部员外郎,充皇太子及诸王侍读。
zhe huáng tài zǐ jí zhū wáng xun shí juǎn
著《皇太子及诸王训》十卷。
zhuǎn jià bù yuán wài réng jiān jiù zhí
转驾部员外,仍兼旧职。
mù zōng jí wèi wèi jí tīng zhèng zhào jū jìn zhōng xún fǎng cháo diǎn yǐ zǎi xiàng xǔ zhī
穆宗即位,未及听政,召居禁中,询访朝典,以宰相许之。
gōng zhe chén qíng cí yì jí qiè chāo shòu jǐ shì zhōng cì zǐ jīn yú dài
公著陈情,词意极切,超授给事中,赐紫金鱼袋。
wèi jǐ qiān gōng bù shì láng réng jiān jí xián diàn xué shì chǒng qīng gōng zhī jiù yě
未几,迁工部侍郎,仍兼集贤殿学士,宠青宫之旧也。
zhī lì bù xuǎn shì
知吏部选事。
gōng zhe zhī jiāng yù dà yòng yǐ jí cí tuì yīn qiú wài guān suì shòu zhè jiāng xī dào dōu tuán liàn guān chá shǐ
公著知将欲大用,以疾辞退,因求外官,遂授浙江西道都团练观察使。
èr nián shòu hé nán yǐn
二年,授河南尹。
jiē yǐ qīng jìng wéi lǐ
皆以清静为理。
gǎi shàng shū yòu chéng zhuǎn bīng bù lì bù shì láng qiān lǐ bù shàng shū hàn lín shì jiǎng xué shì
改尚书右丞,转兵部、吏部侍郎,迁礼部尚书、翰林侍讲学士。
shàng yǐ zhè xi zāi kòu xún qiú liáng shuài mìng jiǎn jiào hù bù shàng shū lǐng zhī
上以浙西灾寇,询求良帅,命检校户部尚书领之。
zhào cì mǐ qī wàn shuò yǐ zhèn gěi zhè mín lài zhī
诏赐米七万硕以赈给,浙民赖之。
gǎi shòu tài cháng qīng yǐ jí qǐng guī xiāng lǐ wèi zhì ér zhōng nián liù shí sì
改授太常卿,以疾请归乡里,未至而终,年六十四。
zèng yòu pú yè fèi cháo yī rì
赠右仆射,废朝一日。
zhe lǐ zhì shí juǎn
著《礼志》十卷。
gōng zhe qīng jiǎn shǒu dào měi dé yī guān wèi cháng bù yōu sè mǎn róng
公著清俭守道,每得一官,未尝不忧色满容。
nián sì shí sì sàng shì yǐ zhì zhōng shēn wú jì qiè shēng yuè zhī hǎo
年四十四丧室,以至终身,无妓妾声乐之好。
xiōng wèn zhì rì zhōng wài tòng xī zhī
凶问至日,中外痛惜之。
luō ràng zì jǐng xuān
罗让,字景宣。
zǔ huái cāo
祖怀操。
fù xiàng guān zhì jīng zhào yǐn
父珦,官至京兆尹。
ràng shǎo yǐ wén xué zhī míng jǔ jìn shì yìng zhào duì cè gāo děng wèi xián yáng wèi
让少以文学知名,举进士,应诏对策高等,为咸阳尉。
dīng fù yōu fú chú shàng yī má rú cài bù cóng sì fāng zhī pì zhě shí yú nián
丁父忧,服除,尚衣麻茹菜,不从四方之辟者十余年。
li xiàn wèi huái nán jié dù shǐ jiù qí suǒ jū qǐng wéi cóng shì
李献为淮南节度使,就其所居,请为从事。
chú jiān chá yù shǐ zhuǎn diàn zhōng lì shàng shū láng jǐ shì zhōng lèi qiān zhì fú jiàn guān chá shǐ jiān yù shǐ zhōng chéng shén zhe rén huì
除监察御史,转殿中,历尚书郎、给事中, 累迁至福建观察使、兼御史中丞,甚著仁惠。
yǒu yǐ nǚ nú yí ràng zhě ràng wèn qí suǒ yīn yuē běn mǒu sì jiā rén
有以女奴遗让者,让问其所因,曰: “本某寺家人。
xiōng zǐ jiǔ rén jiē wèi guān suǒ mài qí liú zhě wéi lǎo mǔ ěr
兄姊九人,皆为官所卖,其留者唯老母耳。
ràng cǎn rán fén qí quàn shū yǐ nǚ nú guī qí mǔ
”让惨然,焚其券书, 以女奴归其母。
rù wèi sàn qí cháng shì
入为散骑常侍。
wèi jǐ chú jiāng xī dōu tuán liàn guān chá shǐ jiān yù shǐ dài fū
未几,除江西都团练观察使、兼御史大夫。
nián qī shí yī zú
年七十一卒。
zèng lǐ bù shàng shū
赠礼部尚书。
zi shào jīng zì zi jùn jìn shì zhuó dì yòu dēng kē
子劭京,字子峻,进士擢第,又登科。
ràng zài cóng dì yǒng
让再从弟咏。
yǒng zi shào quán zì zhāo héng jìn shì zhuó dì
咏子劭权,字昭衡,进士擢第。
shào jīng shào quán zhī míng yú shí bìng lì qīng guàn
劭京、劭权知名于时,并历清贯。
zàn yuē qí lín fèng huáng fēi zǒu zhī lèi
赞曰:麒麟凤凰,飞走之类。
wéi xiào yǔ tì yì wéi rén ruì
唯孝与悌,亦为人瑞。
biǎo mén cì jué quàn nǎi xī lèi
表门赐爵,劝乃锡类。
bǐ qín zhě xiāo shāng rén hài yì
彼禽者枭,伤仁害义。