rú xué shàng
儒学上
xú wén yuǎn lù dé míng cáo xiàn xǔ yān li shàn gōng sūn luō fù
○徐文远陆德明曹宪许淹李善公孙罗附
ōu yáng xún zi tōng
欧阳询子通
zhū zǐ shē zhāng shì héng gǔ gōng yàn li xuán zhí fù
朱子奢张士衡贾公彦李玄植附
zhāng hòu yìn gài wén dá zōng rén wén yì gǔ nà lǜ xiāo dé yán xǔ shū yá zi zi rú
张后胤盖文达宗人文懿谷那律萧德言许叔牙子子儒
jìng bō liú bó zhuāng zi zhī hóng qín jǐng tōng luō dào cóng
敬播刘伯庄子之宏秦景通罗道琮
gǔ chēng rú xué jiā zhě liú běn chū yú sī tú zhī guān kě yǐ zhèng jūn chén míng guì jiàn měi jiào huà yí fēng sú mò ruò yú cǐ yān
古称儒学家者流,本出于司徒之官,可以正君臣,明贵贱,美教化,移风俗, 莫若于此焉。
gù qián gǔ zhé wáng xián yòng rú shù zhī shì
故前古哲王,咸用儒术之士;
hàn jiā zǎi xiàng wú bù jīng tōng yī jīng
汉家宰相,无不精通一经。
cháo tíng ruò yǒu yí shì jiē yǐn jīng jué dìng yóu shì rén shi lǐ jiào lǐ zhì shēng píng
朝廷若有疑事,皆引经决定,由是人识礼教,理致升平。
jìn dài chóng wén qīng rú huò cān yǐ fǎ lǜ rú dào jì sàng chún fēng dà shuāi gù jìn lǐ guó duō liè yú qián gǔ
近代重文轻儒,或参以法律,儒道既丧,淳风大衰,故近理国多劣于前古。
zì duò shì dào xiāo hǎi nèi bǎn dàng yí lún yōu cēn róng mǎ shēng jiāo xiān dài zhī jiù zhāng wǎng shèng zhī yí xùn sǎo dì jǐn yǐ
自隋氏道消,海内版荡,彝伦攸𥮾,戎马生郊,先代之旧章,往圣之遗训,扫地尽矣!
jí gāo zǔ jiàn yì tài yuán chū dìng jīng yì suī de zhī mǎ shàng ér pō hǎo rú chén
及高祖建义太原,初定京邑,虽得之马上,而颇好儒臣。
yǐ yì níng sān nián wǔ yuè chū lìng guó zǐ xué zhì shēng qī shí èr yuán qǔ sān pǐn yǐ shàng zǐ sūn
以义宁三年五月,初令国子学置生七十二员,取三品已上子孙;
tài xué zhì shēng yī bǎi sì shí yuán qǔ wǔ pǐn yǐ shàng zǐ sūn
太学置生一百四十员,取五品已上子孙;
sì mén xué shēng yī bǎi sān shí yuán qǔ qī pǐn yǐ shàng zǐ sūn
四门学生一百三十员,取七品已上子孙。
shàng jùn xué zhì shēng liù shí yuán zhōng jùn wǔ shí yuán xià jùn sì shí yuán
上郡学置生六十员,中郡五十员,下郡四十员。
shàng xiàn xué bìng sì shí yuán zhōng xiàn sān shí yuán xià xiàn èr shí yuán
上县学并四十员,中县三十员,下县二十员。
wǔ dé yuán nián zhào huáng zú zǐ sūn jí gōng chén zǐ dì yú mì shū wài shěng bié lì xiǎo xué
武德元年,诏皇族子孙及功臣子弟,于秘书外省别立小学。
èr nián zhào yuē
二年,诏曰:
shèng dé bì sì yì cún fāng cè dá rén mìng shì liú qìng hòu kūn
盛德必祀,义存方策,达人命世,流庆后昆。
jiàn guó jūn rén hóng fēng chǎn jiào chóng xián zhāng shàn mò shàng yú zī
建国君人,弘风阐教,崇贤彰善, 莫尚于兹。
zì bā guà chū chén jiǔ chóu yōu xù huī zhāng hù chuí jié wén bù bèi
自八卦初陈,九畴攸叙,徽章互垂,节文不备。
yuán shǐ jī dàn kuāng yì zhōu bāng chuàng shè lǐ jīng yóu míng diǎn xiàn
爰始姬旦,匡翊周邦, 创设礼经,尤明典宪。
qǐ shēng rén zhī ěr mù qióng fǎ dù zhī běn yuán huà qǐ èr nán yè lóng bā bǎi
启生人之耳目,穷法度之本源,化起《二南》,业隆八百;
fēng gōng mào dé guān yú zhōng gǔ
丰功茂德,冠于终古。
jì hu wáng dào jì shuāi sòng shēng bù zuò zhū hóu lì zhēng lǐ yuè ling chi
暨乎王道既衰,颂声不作,诸侯力争,礼乐陵迟。
yuè ruò xuān fù tiān zī ruì zhé
粤若宣父, 天资睿哲;
jīng lún qí lǔ zhī nèi yī ràng zhū sì zhī jiān
经纶齐、鲁之内,揖让洙、泗之间;
zōng lǐ yí wén hóng xuān jiù zhì
综理遗文,弘宣旧制。
sì kē zhī jiào lì dài bù kān
四科之教, 历代不刊;
sān qiān zhī wén fēng liú wú xiē
三千之文,风流无歇。
wéi cí èr shèng dào zhe qún shēng shǒu sì bù xiū míng bāo shàng quē
惟兹二圣,道著群生,守祀不修,明褒尚阙。
zhèn jūn lín qū yǔ xīng huà chóng rú yǒng yán xiān dá qíng shēn shào sì
朕君临区宇,兴化崇儒,永言先达,情深绍嗣。
yi lìng yǒu sī yú guó zǐ xué lì zhōu gōng kǒng zǐ miào gè yī suǒ sì shí zhì jì
宜令有司于国子学立周公、孔子庙各一所,四时致祭。
réng bó qiú qí hòu jù yǐ míng wén xiáng kǎo suǒ yí dāng jiā jué tǔ
仍博求其后, 具以名闻,详考所宜,当加爵土。
shì yǐ xué zhě mù xiàng rú jiào yù xìng
是以学者慕向,儒教聿兴。
zhì sān nián tài zōng tǎo píng dōng xià hǎi nèi wú shì nǎi ruì yì jīng jí yú qín fǔ kāi wén xué guǎn
至三年,太宗讨平东夏,海内无事,乃锐意经籍,于秦府开文学馆。
guǎng yǐn wén xué zhī shì xià zhào yǐ fǔ shǔ dù rú huì děng shí bā rén wéi xué shì gěi wǔ pǐn zhēn shàn fēn wéi sān fān gēng zhí sù yú gé xià
广引文学之士,下诏以府属杜如晦等十八人为学士,给五品珍膳,分为三番更直,宿于阁下。
jí jí wèi yòu yú zhèng diàn zhī zuǒ zhì hóng wén xué guǎn jīng xuǎn tiān xià wén rú zhī shì yú shì nán zhě liàng yáo sī lián děng gè yǐ běn guān jiān shǔ xué shì lìng gēng rì sù zhí
及即位,又于正殿之左,置弘文学馆,精选天下文儒之士虞世南、褚亮、姚思廉等,各以本官兼署学士,令更日宿直。
tīng cháo zhī xiá yǐn rù nèi diàn jiǎng lùn jīng yì shāng lüè zhèng shì huò zhì yè fēn nǎi ba
听朝之暇,引入内殿,讲论经义,商略政事,或至夜分乃罢。
yòu zhào xūn xián sān pǐn yǐ shàng zǐ sūn wèi hóng wén guǎn xué shì
又召勋贤三品已上子孙,为弘文馆学士。
zhēn guàn èr nián tíng yǐ zhōu gōng wèi xiān shèng shǐ lì kǒng zǐ miào táng yú guó xué yǐ xuān fù wèi xiān shèng yán zǐ wèi xiān shī
贞观二年,停以周公为先圣,始立孔子庙堂于国学,以宣父为先圣,颜子为先师。
dà zhēng tiān xià rú shì yǐ wéi xué guān
大征天下儒士,以为学官。
shù xìng guó xué lìng jì jiǔ bó shì jiǎng lùn
数幸国学,令祭酒、博士讲论。
bì cì yǐ shù bó
毕,赐以束帛。
xué shēng néng tōng yī dà jīng yǐ shàng xián de shǔ lì
学生能通一大经已上,咸得署吏。
yòu yú guó xué zēng zhù xué shè yī qiān èr bǎi jiān tài xué sì mén bó shì yì zēng zhì shēng yuán qí shū suàn hé zhì bó shì xué shēng yǐ bèi yì wén fán sān qiān èr bǎi liù shí yuán
又于国学增筑学舍一千二百间,太学、四门博士亦增置生员,其书算合置博士、学生,以备艺文,凡三千二百六十员。
qí xuán wǔ mén tún yíng fēi qí yì gěi bó shì shòu yǐ jīng yè
其玄武门屯营飞骑,亦给博士,授以经业;
yǒu néng tōng jīng zhě tīng zhī gòng jǔ
有能通经者,听之贡举。
shì shí sì fāng rú shì duō bào fù diǎn jí yún huì jīng shī
是时四方儒士,多抱负典籍, 云会京师。
é ér gāo lí jí bǎi jì xīn luó gāo chāng tǔ bō děng zhū guó qiú zhǎng yì qiǎn zǐ dì qǐng rù yú guó xué zhī nèi
俄而高丽及百济、新罗、高昌、吐蕃等诸国酋长,亦遣子弟请入于国学之内。
gǔ qiè ér shēng jiǎng yán zhě bā qiān yú rén
鼓箧而升讲筵者,八千余人。
jì jì yáng yáng yān rú xué zhī shèng gǔ xī wèi zhī yǒu yě
济济洋洋焉,儒学之盛,古昔未之有也。
tài zōng yòu yǐ jīng jí qù shèng jiǔ yuǎn wén zì duō é miù zhào qián zhōng shū shì láng yán shī gǔ kǎo dìng wǔ jīng bān yú tiān xià mìng xué zhě xí yān
太宗又以经籍去圣久远,文字多讹谬,诏前中书侍郎颜师古考定《五经》,颁于天下,命学者习焉。
yòu yǐ rú xué duō mén zhāng jù fán zá zhào guó zǐ jì jiǔ kǒng yǐng dá yǔ zhū rú zhuàn dìng wǔ jīng yì shū fán yī bǎi qī shí juǎn míng yuē wǔ jīng zhèng yì lìng tiān xià chuán xí
又以儒学多门,章句繁杂,诏国子祭酒孔颖达与诸儒撰定 《五经》义疏,凡一百七十卷,名曰《五经正义》,令天下传习。
shí sì nián zhào yuē liáng huáng kǎn zhě zhòng dōu zhōu xióng ān shēng chén zhòng chén chén wén ā zhōu hóng zhèng zhāng jī duò hé tuǒ liú xuàn děng bìng qián dài míng rú jīng shù kě jì
十四年,诏曰:“梁皇侃、褚仲都,周熊安生、沈重,陈沈文阿、周弘正、张讥,隋何妥、刘炫等,并前代名儒,经术可纪。
jiā yǐ suǒ zài xué tú duō xíng qí shū yi jiā yōu yì yǐ quàn hòu shēng
加以所在学徒,多行其疏,宜加优异,以劝后生。
kě fǎng qí zǐ sūn jiàn zài zhě lù míng zòu wén dāng jiā yǐn zhuó
可访其子孙见在者,录名奏闻,当加引擢。
èr shí yī nián
二十一年,
yòu zhào yuē zuǒ qiū míng bo zi xià gōng yáng gāo gǔ liáng chì fú shèng gāo táng shēng dài shèng máo cháng kǒng ān guó liú xiàng zhèng zhòng dù zi chūn mǎ róng lú zhí zhèng xuán fú qián hé xiū wáng sù wáng bì dù yuán kǎi fàn níng děng èr shí yī rén
又诏曰:“左丘明、卜子夏、公羊高、谷梁赤、伏胜、高堂生、戴圣、毛苌、孔安国、刘向、郑众、杜子春、马融、卢植、郑玄、服虔、何休、王肃、 王弼、杜元凯、范宁等二十一人,
bìng yòng qí shū
并用其书,
chuí yú guó zhòu
垂于国胄。
jì xíng qí dào lǐ hé bāo chóng
既行其道,理合褒崇。
zì jīn yǒu shì tài xué kě yǔ yán zǐ jù pèi xiǎng kǒng zǐ miào táng
自今有事太学,可与颜子俱配享孔子庙堂。
qí zūn zhòng rú dào rú cǐ
”其尊重儒道如此。
gāo zōng sì wèi zhèng jiào jiàn shuāi báo yú rú shù yóu chóng wén lì
高宗嗣位,政教渐衰,薄于儒术,尤重文吏。
yú shì chún nóng rì qù bì jìng rì zhāng yóu huǒ xiāo gāo ér mò zhī jué yě
于是醇𬪩日去,毕竞日彰,犹火销膏而莫之觉也。
jí zé tiān chēng zhì yǐ quán dào lín xià bù lìn guān jué qǔ yuè dāng shí
及则天称制,以权道临下,不吝官爵,取悦当时。
qí guó zǐ jì jiǔ duō shòu zhū wáng jí fù mǎ dū wèi zhǔn zhēn guàn jiù shì
其国子祭酒, 多授诸王及驸马都尉,准贞观旧事。
jì jiǔ kǒng yǐng dá děng fù shàng rì jiē jiǎng wǔ jīng tí
祭酒孔颖达等赴上日,皆讲《五经》题。
zhì shì zhū wáng yǔ fù mǎ fù shàng wéi pàn xiáng ruì àn sān dào ér yǐ
至是, 诸王与驸马赴上,唯判祥瑞按三道而已。
zhì yú bó shì zhù jiào wéi yǒu xué guān zhī míng duō fēi rú yā zhī shí
至于博士、助教,唯有学官之名,多非儒雅之实。
shì shí fù jiāng qīn cí míng táng jí nán jiāo yòu bài luò fēng sōng yuè jiāng qǔ hóng wén guó zǐ shēng chōng qí láng xíng shì jiē lìng chū shēn fàng xuǎn qián hòu bù kě shèng shǔ
是时复将亲祠明堂及南郊,又拜洛,封嵩岳,将取弘文国子生充齐郎行事, 皆令出身放选,前后不可胜数。
yīn shì shēng tú bù fù yǐ jīng xué wéi yì wéi gǒu xī jiǎo xìng
因是生徒不复以经学为意,唯苟希侥幸。
èr shí nián jiān xué xiào dùn shí huī fèi yǐ
二十年间, 学校顿时隳废矣。
xuán zōng zài dōng gōng qīn xìng tài xué dà kāi jiǎng lùn xué guān shēng tú gè cì shù bó
玄宗在东宫,亲幸太学,大开讲论,学官生徒,各赐束帛。
jí jí wèi shù zhào zhōu xiàn jí bǎi guān jiàn jǔ jīng tōng zhī shì
及即位,数诏州县及百官荐举经通之士。
yòu zhì jí xián yuàn zhāo jí xué zhě xiào xuǎn mù rú shì jí bó shè zhe shí zhī liú
又置集贤院,招集学者校选,募儒士及博涉著实之流。
yǐ wéi rú xué piān
以为 《儒学篇》。
xú wén yuǎn luò zhōu yǎn shī rén chén sī kōng xiào sì xuán sūn qí xiān zì dōng hǎi xǐ jiā yān
徐文远,洛州偃师人,陈司空孝嗣玄孙,其先自东海徙家焉。
fù chè liáng mì shū láng shàng yuán dì nǚ ān chāng gōng zhǔ ér shēng wén yuǎn
父彻,梁秘书郎, 尚元帝女安昌公主而生文远。
shǔ jiāng líng xiàn bèi lǔ yú cháng ān jiā pín wú yǐ zì jǐ
属江陵陷,被虏于长安,家贫无以自给。
qí xiōng xiū zhōu shū wéi shì wén yuǎn rì yuè shū yú sì bó lǎn wǔ jīng yóu jīng chūn qiū zuǒ shì zhuàn
其兄休,鬻书为事,文远日阅书于肆,博览《五经》,尤精《春秋左氏传》。
shí yǒu dà rú chén zhòng jiǎng yú tài xué tīng zhě cháng qiān yú rén
时有大儒沈重讲于太学,听者常千余人。
wén yuǎn jiù zhì wèn shù rì biàn qù
文远就质问,数日便去。
huò wèn yuē hé cí qù zhī sù
或问曰:“何辞去之速?
dá yuē guān qí suǒ shuō xī shì zhǐ shàng yǔ ěr pū jiē xiān yǐ sòng de zhī
”答曰: “观其所说,悉是纸上语耳,仆皆先已诵得之。
zhì yú ào zé zhī jìng fān shì wèi jiàn
至于奥赜之境,翻似未见。
yǒu yǐ qí yán gào zhòng zhě zhòng hū yǔ yì lùn shí yú fǎn zhòng shén tàn fú zhī
”有以其言告重者,重呼与议论,十余反,重甚叹服之。
wén yuǎn fāng zhèng chún hòu yǒu rú zhě fēng
文远方正纯厚,有儒者风。
dòu wēi yáng xuán gǎn li mì jiē cóng qí shòu xué
窦威、杨玄感、李密皆从其受学。
kāi huáng zhōng lèi qiān tài xué bó shì
开皇中,累迁太学博士。
zhào lìng wǎng bīng zhōu wèi hàn wáng liàng jiǎng xiào jīng lǐ jì
诏令往并州,为汉王谅讲《孝经》、《礼记》。
jí liàng fǎn chú míng
及谅反,除名。
dà yè chū lǐ bù shì láng xǔ shàn xīn jǔ wén yuǎn yǔ bāo kǎi zhě huī lù dé míng lǔ dá wéi xué guān suì zhuó shòu wén yuǎn guó zi bó shì kǎi děng bìng wèi tài xué bó shì
大业初, 礼部侍郎许善心举文远与包恺、褚徽、陆德明、鲁达为学官,遂擢授文远国子博士, 恺等并为太学博士。
shí rén chēng wén yuǎn zhī zuǒ shì zhě huī zhī lǐ lǔ dá zhī shī lù dé míng zhī yì jiē wèi yī shí zhī zuì
时人称文远之《左氏》、褚徽之《礼》、鲁达之《诗》、陆德明之《易》,皆为一时之最。
wén yuǎn suǒ jiǎng shì duō lì xīn yì xiān rú yì lùn jiē dìng qí shì fēi rán hòu jié bó zhū jiā yòu chū jǐ yì bó ér qiě biàn tīng zhě wàng juàn
文远所讲释,多立新义,先儒异论,皆定其是非,然后诘驳诸家,又出己意,博而且辨,听者忘倦。
hòu yuè wáng tōng shǔ wèi guó zi jì jiǔ
后越王侗署为国子祭酒。
shí luò yáng jī jǐn wén yuǎn chū chéng qiáo cǎi wèi li mì jūn suǒ zhí
时洛阳饥馑,文远出城樵采,为李密军所执。
mì lìng wén yuǎn nán miàn zuò bèi dì zǐ lǐ běi miàn bài zhī
密令文远南面坐,备弟子礼北面拜之。
wén yuǎn yuē lǎo fū chóu xī zhī rì xìng yǐ xiān wáng zhī dào yǎng shòu jiāng jūn
文远曰:“老夫畴昔之日,幸以先王之道,仰授将军。
shí jīng xīng tì shū yān yǐ jiǔ
时经兴替,倏焉已久。
jīn jiāng jūn shǔ fēng yún zhī jì wèi yì zhòng suǒ guī quán zhèn wàn wù wēi jiā sì hǎi yóu néng qū tǐ hóng zūn shī zhī yì cǐ jiāng jūn zhī dé yě lǎo fū zhī xìng yě
今将军属风云之际,为义众所归,权镇万物,威加四海, 犹能屈体弘尊师之义,此将军之德也,老夫之幸也!
jì hé cí hòu lǐ ān bù jìn yán hu
既荷兹厚礼,安不尽言乎!
dàn wèi shěn jiāng jūn yì ěr
但未审将军意耳!
yù wèi yī huò jì jué fú qīng suī chí mù yóu yuàn jìn lì
欲为伊、霍继绝扶倾,虽迟暮,犹愿尽力;
ruò wéi mǎng zhuō chéng wēi pò xiǎn zé lǎo fū mào yǐ wú néng wéi yě
若为莽、卓乘危迫险, 则老夫耄矣,无能为也。
mì dùn shǒu yuē zuó fèng cháo mìng chuí bài shàng gōng jì jié yōng xū kuāng fèng guó nán
”密顿首曰:“昨奉朝命,垂拜上公,冀竭庸虚,匡奉国难。
suǒ yǐ wèi cháo jiàn zhě bù cè chéng nèi rén qíng
所以未朝见者,不测城内人情。
qiě yù xiān zhēng huà jí bào fù yuān chǐ lì gōng shú zuì rán hòu kǎi xuán rù bài tiān què
且欲先征化及,报复冤耻,立功赎罪,然后凯旋,入拜天阙。
cǐ mì zhī běn yì wéi xiān shēng jiào zhī
此密之本意,惟先生教之。
wén yuǎn yuē jiāng jūn míng chén zhī zǐ lèi xiǎn zhōng jié qián shòu wù yú xuán gǎn suì nǎi zàn zhuì jiā shēng
”文远曰:“将军名臣之子,累显忠节, 前受误于玄感,遂乃暂坠家声。
xíng mí wèi yuǎn ér huí chē fù lù zhōng yú zhōng xiào yòng kāng jiā guó tiān xià zhī rén shì suǒ wàng yú jiāng jūn yě
行迷未远,而回车复路,终于忠孝,用康家国,天下之人,是所望于将军也。
mì yòu dùn shǒu yuē jìng wén mìng yǐ qǐng fèng yǐ zhōu xuán
”密又顿首曰:“敬闻命矣,请奉以周旋。
jí zhēng huà jí hái ér wáng shì chōng yǐ shā yuán wén dōu děng quán bīng zhuān zhì
及征化及还,而王世充已杀元文都等,权兵专制。
mì yòu wèn jì yú wén yuǎn dá yuē wáng shì chōng yì mén rén yě pō de shi zhī
密又问计于文远,答曰: “王世充亦门人也,颇得识之。
shì rén cán rěn yì yòu biǎn cù jì chéng cǐ shì bì yǒu yì tú
是人残忍,意又褊促,既乘此势,必有异图。
jiāng jūn qián jì wèi bù xié yǐ fēi pò wáng shì chōng bù kě cháo jìn
将军前计为不谐矣,非破王世充,不可朝觐。
mì yuē cháng wèi xiān shēng rú zhě bù xué jūn lǚ zhī shì jīn chóu dà jì shū yǒu míng lüè
”密曰:“尝谓先生儒者,不学军旅之事, 今筹大计,殊有明略。
jí mì bài fù rù dōng dōu wáng shì chōng gěi qí lǐn shí ér wén yuǎn jìn jìng jiàn zhī xiān bài
及密败,复入东都,王世充给其廪食,而文远尽敬,见之先拜。
huò wèn yuē wén jūn jù jiàn li mì ér jìng wáng gōng hé yě
或问曰:“闻君踞见李密,而敬王公,何也?
dá yuē li mì jūn zǐ yě néng shòu lì shēng zhī yī
”答曰:“李密,君子也,能受郦生之揖;
wáng gōng xiǎo rén yě yǒu shā gù rén zhī yì
王公, 小人也,有杀故人之义。
xiàng shí ér dòng qǐ bù rán yú
相时而动,岂不然欤!
hòu wáng shì chōng jiàn hào fù yǐ wéi guó zǐ bó shì
”后王世充僭号,复以为国子博士。
yīn chū qiáo cǎi wèi luō shì xìn huò zhī sòng yú jīng shī fù shòu guó zǐ bó shì
因出樵采,为罗士信获之,送于京师,复授国子博士。
wǔ dé liù nián gāo zǔ xìng guó xué guān shì diàn qiǎn wén yuǎn fā chūn qiū tí zhū rú shè nán fēng qǐ suí fāng zhàn duì jiē mò néng qū
武德六年,高祖幸国学,观释奠,遣文远发《春秋》题,诸儒设难蜂起,随方占对,皆莫能屈。
fēng dōng guǎn xiàn nán
封东莞县男。
nián qī shí sì zú guān
年七十四,卒官。
zhuàn zuǒ zhuàn yīn sān juǎn yì shū liù shí juǎn
撰《左传音》三卷、《义疏》六十卷。
sūn yǒu gōng zì yǒu chuán
孙有功,自有传。
lù dé míng sū zhōu wú rén yě
陆德明,苏州吴人也。
chū shòu xué yú zhōu hóng zhèng shàn yán xuán lǐ
初受学于周弘正,善言玄理。
chén dà jiàn zhōng tài zǐ zhēng sì fāng míng rú jiǎng yú chéng xiān diàn
陈大建中,太子征四方名儒,讲于承先殿。
dé míng nián shǐ ruò guàn wǎng cān yān
德明年始弱冠,往参焉。
guó zǐ jì jiǔ xú kè kāi jiǎng shì guì zòng biàn zhòng mò gǎn dāng
国子祭酒徐克开讲,恃贵纵辨,众莫敢当;
dé míng dú yǔ kàng duì hé cháo shǎng tàn
德明独与抗对,合朝赏叹。
jiě hè shǐ xīng wáng guó zuǒ cháng shì qiān guó zi zhù jiào
解褐始兴王国左常侍,迁国子助教。
chén wáng guī xiāng lǐ
陈亡,归乡里。
suí yáng dì sì wèi yǐ wéi mì shū xué shì
隋炀帝嗣位,以为秘书学士。
dà yè zhōng guǎng zhào jīng míng zhī shì sì fāng zhì zhě shén zhòng
大业中,广召经明之士,四方至者甚众。
qiǎn dé míng yǔ lǔ dá kǒng bāo jù huì mén xià shěng gòng xiāng jiāo nán wú chū qí yòu zhě
遣德明与鲁达、孔褒俱会门下省,共相交难,无出其右者。
shòu guó zǐ zhù jiào
授国子助教。
wáng shì chōng jiàn hào fēng qí zi wèi hàn wáng shǔ dé míng wèi shī jiù qí jiā jiāng xíng shù xiū zhī lǐ
王世充僭号,封其子为汉王,署德明为师,就其家,将行束修之礼。
dé míng chǐ zhī yīn fú bā dòu sàn wò dōng bì xià
德明耻之,因服巴豆散,卧东壁下。
wáng shì chōng zi rù guì chuáng qián duì zhī yí lì jìng bù yǔ yǔ
王世充子入,跪床前,对之遗痢,竟不与语。
suì yí bìng yú chéng gāo dù jué rén shì
遂移病于成皋,杜绝人事。
wáng shì chōng píng tài zōng zhēng wèi qín fǔ wén xué guǎn xué shì mìng zhòng shān wáng chéng qián cóng qí shòu yè
王世充平,太宗征为秦府文学馆学士,命中山王承干从其受业。
xún bǔ tài xué bó shì
寻补太学博士。
hòu gāo zǔ qīn lín shì diàn shí xú wén yuǎn jiǎng xiào jīng shā mén huì chéng jiǎng bō ruò jīng dào shì liú jìn xǐ jiǎng lǎo zi dé míng nán cǐ sān rén gè yīn zōng zhǐ suí duān lì yì zhòng jiē wèi zhī qū
后高祖亲临释奠,时徐文远讲《孝经》,沙门惠乘讲《波若经》,道士刘进喜讲 《老子》,德明难此三人,各因宗指,随端立义,众皆为之屈。
gāo zǔ shàn zhī cì bó wǔ shí pǐ
高祖善之,赐帛五十匹。
zhēn guàn chū bài guó zǐ bó shì fēng wú xiàn nán
贞观初,拜国子博士,封吴县男。
xún zú
寻卒。
zhuàn jīng diǎn shì wén sān shí juǎn lǎo zi shū shí wǔ juǎn yì shū èr shí juǎn bìng xíng yú shì
撰《经典释文》三十卷、《老子疏》 十五卷、《易疏》二十卷,并行于世。
tài zōng hòu cháng yuè dé míng jīng diǎn shì wén shén jiā zhī cì qí jiā shù bó èr bǎi duàn
太宗后尝阅德明《经典释文》,甚嘉之,赐其家束帛二百段。
zi dūn xìn lóng shuò zhōng guān zhì zuǒ shì jí tóng dōng xī tái sān pǐn
子敦信,龙朔中官至左侍极,同东西台三品。
cáo xiàn yáng zhōu jiāng dū rén yě
曹宪,扬州江都人也。
shì duò wèi mì shū xué shì
仕隋为秘书学士。
měi jù tú jiào shòu zhū shēng shù bǎi rén
每聚徒教授,诸生数百人。
dāng shí gōng qīng yǐ xià yì duō cóng zhī shòu yè
当时公卿已下,亦多从之受业。
xiàn yòu jīng zhū jiā wén zì zhī shū zì hàn dài dù lín wèi hóng zhī hòu gǔ wén mǐn jué yóu xiàn cǐ xué fù xīng
宪又精诸家文字之书,自汉代杜林、卫宏之后,古文泯绝, 由宪,此学复兴。
dà yè zhōng yáng dì lìng yǔ zhū xué zhě zhuàn guì yuàn zhū cóng yī bǎi juǎn shí rén chēng qí gāi bó
大业中,炀帝令与诸学者撰《桂苑珠丛》一百卷,时人称其该博。
xiàn yòu xùn zhù zhāng yī suǒ zhuàn bó yǎ fēn wéi shí juǎn yáng dì lìng cáng yú mì gé
宪又训注张揖所撰《博雅》,分为十卷,炀帝令藏于秘阁。
zhēn guàn zhōng yáng zhōu zhǎng shǐ li xí yù biǎo jiàn zhī tài zōng zhēng wèi hóng wén guǎn xué shì
贞观中,扬州长史李袭誉表荐之,太宗征为弘文馆学士。
yǐ nián lǎo bù shì nǎi qiǎn shǐ jiù jiā bài cháo sàn dài fū xué zhě róng zhī
以年老不仕,乃遣使就家拜朝散大夫,学者荣之。
tài zōng yòu cháng dú shū yǒu nán zì zì shū suǒ quē zhě lù yǐ wèn xiàn xiàn jiē wèi zhī yīn xùn jí yǐn zhèng míng bái tài zōng shén qí zhī
太宗又尝读书有难字,字书所阙者,录以问宪,宪皆为之音训及引证明白,太宗甚奇之。
nián yī bǎi wǔ suì zú
年一百五岁卒。
suǒ zhuàn wén xuǎn yīn yì shèn wéi dāng shí suǒ zhòng
所撰《文选音义》,甚为当时所重。
chū jiāng huái jiān wèi wén xuǎn xué zhě běn zhī yú xiàn yòu yǒu xǔ yān li shàn gōng sūn luō fù xiāng jì yǐ wén xuǎn jiào shòu yóu shì qí xué dà xīng yú dài
初,江、淮间为 《文选》学者,本之于宪,又有许淹、李善、公孙罗复相继以《文选》教授,由是其学大兴于代。
xǔ yān zhě rùn zhōu jù róng rén yě
许淹者,润州句容人也。
shǎo chū jiā wèi sēng hòu yòu huán sú
少出家为僧,后又还俗。
bó wù qià wén yóu jīng gǔ xùn
博物洽闻,尤精诂训。
zhuàn wén xuǎn yīn shí juǎn
撰 《文选音》十卷。
li shàn zhě yáng zhōu jiāng dū rén
李善者,扬州江都人。
fāng yǎ qīng jìn yǒu shì jūn zǐ zhī fēng
方雅清劲,有士君子之风。
míng qìng zhōng lèi bǔ tài zǐ nèi lǜ fǔ lù shì cān jūn chóng xián guǎn zhí xué shì jiān pèi wáng shì dú
明庆中,累补太子内率府录事参军、崇贤馆直学士,兼沛王侍读。
cháng zhù jiě wén xuǎn fēn wéi liù shí juǎn biǎo shàng zhī
尝注解《文选》,分为六十卷,表上之。
cì juàn yī bǎi èr shí pǐ zhào cáng yú mì gé
赐绢一百二十匹,诏藏于秘阁。
chú lù wáng fǔ jì shì cān jūn zhuǎn mì shū láng
除潞王府记室参军,转秘书郎。
qián fēng zhōng chū wèi jīng chéng lìng
干封中,出为经城令。
zuò yǔ hè lán mǐn zhī zhōu mì pèi liú yáo zhōu
坐与贺兰敏之周密,配流姚州。
hòu yù shè de hái yǐ jiào shòu wèi yè zhū shēng duō zì yuǎn fāng ér zhì
后遇赦得还,以教授为业,诸生多自远方而至。
yòu zhuàn hàn shū biàn huò sān shí juǎn
又撰《汉书辩惑》三十卷。
zài chū yuán nián zú
载初元年卒。
zi yōng yì zhī míng
子邕,亦知名。
gōng sūn luō jiāng dū rén yě
公孙罗,江都人也。
lì pèi wáng fǔ cān jūn wú xī xiàn chéng
历沛王府参军,无锡县丞。
zhuàn wén xuǎn yīn yì shí juǎn xíng yú dài
撰《文选音义》十卷,行于代。
ōu yáng xún tán zhōu lín xiāng rén chén dà sī kōng wěi zhī sūn yě
欧阳询,潭州临湘人,陈大司空𬱟之孙也。
fù gē chén guǎng zhōu cì shǐ yǐ móu fǎn zhū
父纥,陈广州刺史,以谋反诛。
xún dāng cóng zuò jǐn ér huò miǎn
询当从坐,仅而获免。
chén shàng shū lìng jiāng zǒng yǔ gē yǒu jiù shōu yǎng zhī jiào yǐ shū jì
陈尚书令江总与纥有旧,收养之,教以书计。
suī mào shén qǐn lòu ér cōng wù jué lún dú shū jí shù xíng jù xià bó lǎn jīng shǐ yóu jīng sān shǐ
虽貌甚寝陋,而聪悟绝伦,读书即数行俱下,博览经史,尤精《三史》。
shì duò wèi tài cháng bó shì
仕隋为太常博士。
gāo zǔ wēi shí yǐn wèi bīn kè
高祖微时,引为宾客。
jí jí wèi lèi qiān jǐ shì zhōng
及即位,累迁给事中。
xún chū xué wáng xī zhī shū hòu gèng jiàn biàn qí tǐ bǐ lì xiǎn jìn wèi yī shí zhī jué
询初学王羲之书,后更渐变其体,笔力险劲,为一时之绝。
rén de qí chǐ dú wén zì xián yǐ wéi jiè fàn yān
人得其尺牍文字, 咸以为楷范焉。
gāo lí shén zhòng qí shū cháng qiǎn shǐ qiú zhī
高丽甚重其书,尝遣使求之。
gāo zǔ tàn yuē bù yì xún zhī shū míng yuǎn bō yí dí bǐ guān qí jī gù wèi qí xíng kuí wú yé
高祖叹曰:“不意询之书名,远播夷狄,彼观其迹,固谓其形魁梧耶!
wǔ dé qī nián zhào yǔ péi ju chén shū dá zhuàn yì wén lèi jù yī bǎi juǎn
武德七年,诏与裴矩、陈叔达撰《艺文类聚》一百卷。
zòu zhī cì bó èr bǎi duàn
奏之,赐帛二百段。
zhēn guàn chū guān zhì tài zǐ lǜ gēng lìng hóng wén guǎn xué shì fēng bó hǎi xiàn nán
贞观初,官至太子率更令、弘文馆学士,封渤海县男。
nián bā shí yú zú
年八十余卒。
zi tōng shǎo gū mǔ xú shì jiào qí fù shū
子通,少孤,母徐氏教其父书。
měi yí tōng qián dài yún zhì rǔ fù shū jì zhī zhí
每遗通钱,绐云:“质汝父书迹之直。
tōng mù míng shén ruì zhòu yè jīng lì wú juàn suì yà yú xún
”通慕名甚锐,昼夜精力无倦,遂亚于询。
yí fèng zhōng lèi qiān zhōng shū shè rén
仪凤中,累迁中书舍人。
dīng mǔ yōu jū sāng guò lǐ
丁母忧,居丧过礼。
qǐ fù běn guān měi rù cháo bì tú xiǎn zhì huáng chéng mén wài
起复本官,每入朝,必徒跣至皇城门外。
zhí sù zài shěng zé xí dì jiè gǎo
直宿在省,则席地藉藁。
fēi gōng shì bù yán yì wèi cháng qǐ chǐ
非公事不言,亦未尝启齿。
guī jiā bì yī cuī dié hào tòng wú héng
归家必衣缞绖,号恸无恒。
zì wǔ dé yǐ lái qǐ fù hòu ér néng āi qī hé lǐ zhě wú yǔ tōng bǐ
自武德已来,起复后而能哀戚合礼者,无与通比。
nián xiōng wèi zàng sì nián jū lú bù shì fú jiā rén dōng yuè mì yǐ zhān xù zhì suǒ mián xí xià tōng jué dà nù jù lìng chè zhī
年凶未葬,四年居庐不释服,家人冬月密以毡絮置所眠席下,通觉,大怒, 遽令彻之。
wǔ qiān chuí gǒng zhōng zhì diàn zhōng jiān cì jué bó hǎi zi
五迁,垂拱中至殿中监,赐爵渤海子。
tiān shòu yuán nián fēng xià guān shàng shū
天授元年,封夏官尚书。
èr nián zhuǎn sī lǐ qīng pàn nà yán shì
二年,转司礼卿,判纳言事。
wèi xiāng yuè yú huì fèng gé shè rén zhāng jiā fú děng qǐng lì wǔ chéng sì wèi huáng tài zǐ tōng yǔ cén zhǎng qiàn gù zhí yǐ wéi bù kě suì wǔ zhū wǔ yì wèi kù lì suǒ xiàn bèi zhū
为相月余,会凤阁舍人张嘉福等请立武承嗣为皇太子,通与岑长倩固执以为不可,遂忤诸武意,为酷吏所陷,被诛。
shén lóng chū zhuī fù guān jué
神龙初,追复官爵。
zhū zǐ shē sū zhōu wú rén yě
朱子奢,苏州吴人也。
shǎo cóng xiāng rén gù biāo xí chūn qiū zuǒ shì zhuàn hòu bó guān zi shǐ shàn zhǔ wén
少从乡人顾彪习《春秋左氏传》,后博观子史,善属文。
duò dà yè zhōng zhí mì shū xué shì
隋大业中,直秘书学士。
jí tiān xià dà luàn cí zhí guī xiāng lǐ xún fù yú dù fú wēi
及天下大乱,辞职归乡里,寻附于杜伏威。
wǔ dé sì nián suí fú wēi rù cháo shòu guó zǐ zhù jiào
武德四年,随伏威入朝,授国子助教。
zhēn guàn chū gāo lí bǎi jì tóng fá xīn luó lián bīng shù nián bù jiě xīn luó qiǎn shǐ gào jí
贞观初,高丽、百济同伐新罗,连兵数年不解,新罗遣使告急。
nǎi jiǎ zǐ shē yuán wài sàn qí shì láng chōng shǐ yù kě yǐ shì sān guó zhī hàn yā yǒu yí guān dōng yí dà qīn jìng zhī sān guó wáng jiē shàng biǎo xiè zuì cì qiǎn shén hòu
乃假子奢员外散骑侍郎充使,喻可以释三国之憾,雅有仪观,东夷大钦敬之, 三国王皆上表谢罪,赐遣甚厚。
chū zǐ shē zhī chū shǐ yě tài zōng wèi yuē hǎi yí pō zhòng xué wèn qīng wèi dà guó shǐ bì wù jiè qí shù xiū wèi zhī jiǎng shuō
初,子奢之出使也,太宗谓曰:“海夷颇重学问,卿为大国使,必勿藉其束修, 为之讲说。
shǐ hái chēng zhǐ dāng yǐ zhōng shū shè rén dài qīng
使还称旨,当以中书舍人待卿。
zǐ shē zhì qí guó yù yuè yí lǔ zhī qíng suì wèi fā chūn qiū zuǒ zhuàn tí yòu nà qí měi nǚ zhī zèng
”子奢至其国,欲悦夷虏之情,遂为发 《春秋左传》题,又纳其美女之赠。
shǐ hái tài zōng zé qí wéi zhǐ yóu xī qí cái bù zhì shēn qiǎn lìng sàn guān zhí guó zǐ xué
使还,太宗责其违旨,犹惜其才,不至深谴, 令散官直国子学。
zhuǎn jiàn yì dài fū hóng wén guǎn xué shì qiān guó zǐ sī yè réng wéi xué shì
转谏议大夫、弘文馆学士,迁国子司业,仍为学士。
zǐ shē fēng liú yùn jiè pō huá jī yòu fǔ zhī yǐ wén yì yóu shì shù méng yàn yù huò shǐ lùn nàn yú qián
子奢风流蕴藉,颇滑稽,又辅之以文义,由是数蒙宴遇,或使论难于前。
shí wǔ nián zú
十五年卒。
zhāng shì héng yíng zhōu lè shòu rén yě
张士衡,瀛州乐寿人也。
fù zhī qìng qí guó zi zhù jiào
父之庆,齐国子助教。
shì héng jiǔ suì sàng mǔ āi mù guò lǐ
士衡九岁丧母,哀慕过礼。
fù you qí guó bó shì liú guǐ sī jiàn zhī měi wèi yǎn qì
父友齐国博士刘轨思见之,每为掩泣。
wèi qí fù yuē xī bó ráo hào zhāng zēng zǐ yì qǐ néng yuǎn guò
谓其父曰:“昔伯饶号‘张曾子’,亦岂能远过!
wú wén jūn zǐ bù qīn jiào dāng wèi chéng jiù zhī
吾闻君子不亲教,当为成就之。
jí zhǎng guǐ sī shòu yǐ máo shī zhōu lǐ yòu cóng xióng ān shēng jí liú zhuō shòu lǐ jì jiē jīng jiū dà yì
”及长,轨思授以《毛诗》、《周礼》,又从熊安生及刘焯受《礼记》,皆精究大义。
cǐ hòu biàn jiǎng wǔ jīng yóu gōng sān lǐ
此后遍讲《五经》,尤攻《三礼》。
shì duò wèi yú háng lìng hòu yǐ nián lǎo guī xiāng lǐ
仕隋为余杭令,后以年老归乡里。
zhēn guàn zhōng yōu zhōu dū du yàn wáng líng kuí bèi xuán xūn shù bó zhī lǐ jiù jiā yíng pìn běi miàn shī zhī
贞观中,幽州都督、燕王灵夔备玄𫄸束帛之礼,就家迎聘,北面师之。
shù rén chéng qián zài dōng gōng yòu jiā jīng mìng
庶人承干在东宫,又加旌命。
jí zhì luò yáng gōng yè jiàn tài zōng yán zhī shēng diàn cì shí zhuó shòu cháo sàn dài fū chóng xián guǎn xué shì
及至洛阳宫谒见,太宗延之升殿,赐食,擢授朝散大夫、崇贤馆学士。
chéng qián jiàn zhī wèn yǐ qí shì miè wáng zhī yóu xù duì yuē qí hòu zhǔ bèi nüè wú dù nì jìn xiǎo rén
承干见之,问以齐氏灭亡之由绪,对曰:“齐后主悖虐无度,昵近小人。
zhì rú gāo ā nà guī luò tí pó hán zhǎng luán děng jiē nú pú xià cái xiōng xiǎn wú lài shì xìn shì shǐ yǐ wéi xīn fù
至如高阿那瑰、骆提婆、韩长鸾等,皆奴仆下才,凶险无赖,是信是使,以为心腹。
zhū hài zhōng liáng shū jì gǔ ròu
诛害忠良,疏忌骨肉。
qióng jí shē mí bāo sàng lí yuán
穷极奢靡,剥丧黎元。
suǒ yǐ zhōu shī lín jiāo rén mò wèi yòng yǐ zhì fù miè shí cǐ zhī yóu
所以周师临郊,人莫为用,以至覆灭, 实此之由。
chéng qián yòu wèn yuē bù shī yíng gōng dé yǒu guǒ bào bù
”承干又问曰:“布施营功德,有果报不?
duì yuē shì fú zài yú qīng jìng wú yù rén shù wèi xīn
”对曰:“事佛在于清净无欲,仁恕为心。
rú qí tān lán wú yàn jiāo nüè shì wu suī fù qīng cái shì fú wú jiù mù qián zhī huò
如其贪婪无厌,骄虐是务,虽复倾财事佛,无救目前之祸。
qiě shàn è zhī bào ruò yǐng suí xíng cǐ shì rú shū zhī yán qǐ tú fó jīng suǒ shuō
且善恶之报,若影随形,此是儒书之言,岂徒佛经所说。
shì wéi rén jūn fù dāng xū rén cí
是为人君父,当须仁慈;
wéi rén chén zi yi jìn zhōng xiào
为人臣子,宜尽忠孝。
rén cí zhōng xiào zé fú zuò yōu yǒng
仁慈忠孝,则福祚攸永;
rú huò fǎn cǐ zé yāng huò sī jí
如或反此,则殃祸斯及。
cǐ lǐ zhāo rán yuàn diàn xià wù wèi yōu lǜ
此理昭然,愿殿下勿为忧虑。
jí chéng qián fèi chù chì gěi chéng chuán lìng guī běn xiāng
”及承干废黜,敕给乘传,令归本乡。
shí jiǔ nián zú
十九年卒。
shì héng jì lǐ xué wèi yōu dāng shí shòu qí yè shàn míng yú shí zhě wéi gǔ gōng yàn wèi zuì yān
士衡既礼学为优,当时受其业擅名于时者,唯贾公彦为最焉。
gǔ gōng yàn míng zhōu yǒng nián rén
贾公彦,洺州永年人。
yǒng huī zhōng guān zhì tài xué bó shì
永徽中,官至太学博士。
zhuàn zhōu lǐ yì shū wǔ shí juǎn yí lǐ yì shū sì shí juǎn
撰《周礼义疏》五十卷、《仪礼义疏》四十卷。
zi dà yǐn guān zhì lǐ bù shì láng
子大隐,官至礼部侍郎。
shí yǒu zhào zhōu li xuán zhí yòu shòu sān lǐ yú gōng yàn zhuàn sān lǐ yīn yì xíng yú dài
时有赵州李玄植,又受《三礼》于公彦,撰《三礼音义》行于代。
xuán zhí jiān xí chūn qiū zuǒ shì zhuàn yú wáng dé sháo shòu máo shī yú qí wēi bó shè hàn shǐ jí lǎo zhuāng zhū zǐ zhī shuō
玄植兼习 《春秋左氏传》于王德韶,受《毛诗》于齐威,博涉汉史及老、庄诸子之说。
zhēn guàn zhōng lèi qiān tài zǐ wén xué hóng wén guǎn zhí xué shì
贞观中,累迁太子文学、弘文馆直学士。
gāo zōng shí lǚ bèi zhào jiàn
高宗时,屡被召见。
yǔ dào shì shā mén zài yù qián jiǎng shuō jīng yì xuán zhí biàn lùn shén měi shēn guī fěng dì shēn lǐ zhī
与道士、沙门在御前讲说经义,玄植辨论甚美,申规讽,帝深礼之。
hòu zuò shì zuǒ qiān sì shuǐ lìng zú guān
后坐事左迁汜水令,卒官。
zhāng hòu yìn sū zhōu kūn shān rén yě
张后胤,苏州昆山人也。
fù zhōng yǒu rú xué duò hàn wáng liàng chū mù bīng zhōu yǐn wèi bó shì
父中,有儒学,隋汉王谅出牧并州,引为博士。
hòu yìn cóng fù zài bīng zhōu yǐ xué xíng jiàn chēng
后胤从父在并州,以学行见称。
shí gāo zǔ zhèn tài yuán yǐn jū bīn guǎn
时高祖镇太原,引居宾馆。
tài zōng jiù shòu chūn qiū zuǒ shì zhuàn
太宗就受《春秋左氏传》。
wǔ dé zhōng lèi chú yàn wáng zī yì cān jūn
武德中,累除燕王谘议参军。
zhēn guàn zhōng hòu yìn shàng yán bì xià xī zài tài yuán wèn chén duò shì yùn zhōng hé zú dāng de tiān xià
贞观中,后胤上言:“陛下昔在太原,问臣:‘隋氏运终,何族当得天下?
chén fèng duì li xìng bì děi
’ 臣奉对:‘李姓必得。
gōng jiā dé yè tiān xià xì xīn ruò yú cǐ shǒu móu cháng qū guān yòu yǐ tú dì yè shú bù xìng lài
公家德业,天下系心,若于此首谋,长驱关右,以图帝业, 孰不幸赖!
cǐ shí wēi chén zǎo shi tiān mìng
’此实微臣早识天命。
tài zōng yuē cǐ shì bìng jì zhī ěr
”太宗曰:“此事并记之耳。
yīn zhào rù cì yàn yán jí píng xī cóng róng wèi yuē jīn dì zǐ hé rú
”因诏入赐宴,言及平昔,从容谓曰:“今弟子何如?
hòu yìn duì yuē xī kǒng zǐ lǐng tú sān qiān dá zhě wú zǐ nán zhī wèi
”后胤对曰:“昔孔子领徒三千,达者无子男之位。
chén yì zàn yī rén wèi wàn shèng zhǔ jì chén gōng yú yú xiān shèng
臣翼赞一人,为万乘主,计臣功逾于先圣。
tài zōng shén yuè cì liáng mǎ wǔ pǐ bài yàn wáng fǔ sī mǎ
”太宗甚悦,赐良马五匹,拜燕王府司马。
qiān guó zi jì jiǔ zhuǎn sàn qí cháng shì
迁国子祭酒,转散骑常侍。
yǒng huī chū qǐng zhì shì jiā jīn zǐ guāng lù dài fu gěi cì bìng tóng zhí shì
永徽初,请致仕,加金紫光禄大夫,给赐并同职事。
zú zèng lǐ bù shì láng péi zàng zhāo líng
卒,赠礼部侍郎,陪葬昭陵。
gài wén dá jì zhōu xìn dōu rén yě
盖文达,冀州信都人也。
bó shè jīng shǐ yóu míng sān chuán
博涉经史,尤明《三传》。
xìng fāng yǎ měi xū mào yǒu shì jūn zi zhī fēng
性方雅,美须貌,有士君子之风。
cì shǐ dòu kàng cháng guǎng jí rú shēng lìng xiāng wèn nán qí dà rú liú zhuō liú guǐ sī kǒng yǐng dá xián zài zuò wén dá yì cān yān
刺史窦抗尝广集儒生,令相问难,其大儒刘焯、刘轨思、孔颖达咸在坐, 文达亦参焉。
jì lùn nàn jiē chū zhū rú yì biǎo kàng dà qí zhī wèn yuē gài shēng jiù shuí shòu xué
既论难,皆出诸儒意表,抗大奇之,问曰:“盖生就谁受学?
liú zhuō duì yuē cǐ shēng qí nì chū zì tiān rán
”刘焯对曰:“此生岐嶷,出自天然。
yǐ duō wèn guǎ zhuō wèi shī shǒu
以多问寡,焯为师首。
kàng yuē kě wèi bīng shēng yú shuǐ ér hán yú shuǐ yě
”抗曰:“可谓冰生于水而寒于水也。
wǔ dé zhōng lèi shòu guó zǐ zhù jiào
武德中,累授国子助教。
tài zōng zài fān zhào wéi wén xué guǎn zhí xué shì
太宗在籓,召为文学馆直学士。
zhēn guàn shí nián qiān jiàn yì dà fu jiān hóng wén guǎn xué shì
贞观十年,迁谏议大夫,兼弘文馆学士。
shí sān nián chú guó zǐ sī yè
十三年,除国子司业。
é bài shǔ wáng shī yǐ wáng yǒu zuì zuò miǎn
俄拜蜀王师,以王有罪,坐免。
shí bā nián shòu chóng xián guǎn xué shì
十八年, 授崇贤馆学士。
xún zú
寻卒。
qí zōng rén wén yì yì yǐ rú yè zhī míng dāng shí chēng wéi èr gài yān
其宗人文懿,亦以儒业知名,当时称为“二盖”焉。
wén yì zhě bèi zhōu sòng chéng rén yě
文懿者,贝州宋城人也。
wǔ dé chū lì guó zi zhù jiào
武德初,历国子助教。
shí gāo zǔ bié yú mì shū shěng zhì xué jiào shòu wáng gōng zhī zǐ shí yǐ wén yì wèi bó shì
时高祖别于秘书省置学,教授王公之子,时以文懿为博士。
wén yì cháng kāi jiǎng máo shī fā tí gōng qīng xián cuì gēng xiāng wèn nàn wén yì fā yáng fēng yǎ shén de shī rén zhī zhì
文懿尝开讲《毛诗》,发题,公卿咸萃,更相问难, 文懿发扬风雅,甚得诗人之致。
zhēn guàn zhōng zú yú guó zǐ bó shì
贞观中,卒于国子博士。
gǔ nà lǜ wèi zhōu chāng lè rén yě
谷那律,魏州昌乐人也。
zhēn guàn zhōng lèi bǔ guó zǐ bó shì
贞观中,累补国子博士。
huáng mén shì láng chǔ suì liáng chēng wéi jiǔ jīng kù
黄门侍郎褚遂良称为“九经库”。
xún qiān jiàn yì dài fū jiān hóng wén guǎn xué shì
寻迁谏议大夫,兼弘文馆学士。
cháng cóng tài zōng chū liè zài tú yù yǔ yīn wèn yóu yī ruò wèi dé bù lòu
尝从太宗出猎,在途遇雨,因问:“油衣若为得不漏?
nà lǜ yuē néng yǐ wǎ wèi zhī bì bù lòu yǐ
”那律曰:“能以瓦为之,必不漏矣。
yì yù tài zōng bù wéi tián liè
”意欲太宗不为畋猎。
tài zōng yuè cì bó èr bǎi duàn
太宗悦, 赐帛二百段。
yǒng huī chū zú guān
永徽初,卒官。
xiāo dé yán yōng zhōu cháng ān rén qí shàng shū zuǒ pú yè sī huà xuán sūn yě
萧德言,雍州长安人,齐尚书左仆射思话玄孙也。
běn lán líng rén chén wáng xǐ guān zhōng
本兰陵人,陈亡,徙关中。
zǔ jiè liáng shì zhōng dōu guān shàng shū
祖介,梁侍中、都官尚书。
fù yǐn chén lì bù shì láng
父引,陈吏部侍郎。
bìng yǒu míng yú shí
并有名于时。
dé yán bó shè jīng shǐ yóu jīng chūn qiū zuǒ shì zhuàn hǎo zhǔ wén
德言博涉经史,尤精 《春秋左氏传》,好属文。
zhēn guàn zhōng chú zhù zuò láng jiān hóng wén guǎn xué shì
贞观中,除著作郎,兼弘文馆学士。
dé yán wǎn nián yóu dǔ zhì yú xué zì zhòu dá yè lüè wú xiū juàn
德言晚年尤笃志于学,自昼达夜,略无休倦。
měi yù kāi wǔ jīng bì shù dài guàn zhuó wēi zuò duì zhī
每当想打开《五经》阅读学习,一定要整饬衣服,沐浴更衣,端坐于前才可对书而读。
qī zǐ hou jiān qǐng yuē zhōng rì rú shì wú nǎi láo hu
妻子候间请曰:“终日如是,无乃劳乎?
dé yán yuē jìng xiān shèng zhī yán qǐ dàn rú cǐ
”德言曰:“敬先圣之言,岂惮如此!
shí gāo zōng wèi jìn wáng zhào dé yán shòu jīng jiǎng yè
”时高宗为晋王,诏德言授经讲业。
jí shēng chūn gōng réng jiān shì dú
及升春宫,仍兼侍读。
xún yǐ nián lǎo qǐng zhì shì tài zōng bù xǔ
寻以年老,请致仕,太宗不许。
yòu yí zhī shū yuē
又遗之书曰:
zhèn lì guān qián dài xiáng lǎn rú lín zhì yú yán mǐn zhī cái bù zhōng qí shòu
朕历观前代,详览儒林,至于颜、闵之才,不终其寿;
yóu xià zhī dé bù dǎi qí xué
游、夏之德,不逮其学。
wéi qīng yòu tǐng guī zhāng zǎo biāo měi yù
惟卿幼挺珪璋,早标美誉。
xià wéi bì hù bāo kuò liù jīng
下帷闭户,包括《六经》;
yìng xuě jù yíng láo lóng bǎi shì
映雪聚萤,牢笼百氏。
zì duò jì bǎn dàng dū xù wú wén rú dào zhuì ní tú shī shū tián kēng jǐng
自隋季版荡,阇序无闻,儒道坠泥涂,《诗书》填坑穽。
juàn yán fén diǎn měi yòng shāng huái
眷言坟典,每用伤怀。
qǐng nián yǐ lái tiān xià wú shì fāng yù jiàn lǐ zuò yuè yǎn wǔ xiū wén
顷年已来,天下无事,方欲建礼作乐,偃武修文。
qīng nián chǐ yǐ shuāi jiào jiāng hé shì
卿年齿已衰,教将何恃!
suǒ jì cái dé yóu mào wò zhèn gāo fēng shǐ jǐ nán fú shēng zhòng zài yú cí rì
所冀才德犹茂, 卧振高风,使济南伏生,重在于兹日;
guān xī kǒng zǐ gù xiǎn yú dāng jīn
关西孔子,故显于当今。
lìng wèn lìng wàng hé qí měi yě
令问令望,何其美也!
niàn qīng pí xiǔ hé yǐ kě yán
念卿疲朽,何以可言!
xún cì jué fēng yáng xiàn hòu
寻赐爵封阳县侯。
shí qī nián bài mì shū shǎo jiān
十七年,拜秘书少监。
liǎng gōng lǐ cì shén hòu
两宫礼赐甚厚。
èr shí sān nián lèi biǎo qǐng zhì shì xǔ zhī
二十三年,累表请致仕,许之。
gāo zōng sì wèi yǐ shī fū ēn jiā yín qīng guāng lù dài fu
高宗嗣位,以师傅恩,加银青光禄大夫。
yǒng huī wǔ nián zú yú jiā nián jiǔ shí qī
永徽五年,卒于家,年九十七。
gāo zōng wèi zhī chuò cháo zèng tài cháng qīng
高宗为之辍朝,赠太常卿。
wén jí sān shí juǎn
文集三十卷。
zēng sūn zhì zhōng zì yǒu chuán
曾孙至忠,自有传。
xǔ shū yá rùn zhōu jù róng rén
许叔牙,润州句容人。
shǎo jīng yú máo shī lǐ jì yóu shàn fěng yǒng
少精于《毛诗》、《礼记》,尤善讽咏。
zhēn guàn chū lèi shòu jìn wáng wén xué jiān shì dú xún qiān tài cháng bó shì
贞观初,累授晋王文学兼侍读,寻迁太常博士。
shēng chūn gōng jiā cháo sàn dài fū qiān tài zǐ xǐ mǎ jiān chóng xián guǎn xué shì réng jiān shì dú
升春宫,加朝散大夫,迁太子洗马,兼崇贤馆学士,仍兼侍读。
cháng zhuàn máo shī zuǎn yì shí juǎn yǐ jìn huáng tài zǐ
尝撰《毛诗纂义》十卷,以进皇太子。
tài zǐ cì bó bǎi duàn jiān lìng xiě běn fù sī jīng jú
太子赐帛百段,兼令写本付司经局。
yù shǐ dài fū gāo zhì zhōu cháng wèi rén yuē fán yù yán shī zhě bì xū xiān dú cǐ shū
御史大夫高智周尝谓人曰:“凡欲言《诗》者,必须先读此书。
zhēn guàn èr shí sān nián zú
”贞观二十三年卒。
zi zi rú
子子儒。
zi rú yì yǐ xué yì chēng
子儒,亦以学艺称。
cháng shòu zhōng guān zhì tiān guān shì láng hóng wén guǎn xué shì
长寿中,官至天官侍郎、弘文馆学士。
zi rú jū xuǎn bù bù yǐ zǎo jiàn wéi yì wěi lìng shǐ jù zhí yǐ wéi fù xīn
子儒居选部,不以藻鉴为意,委令史句直,以为腹心。
zhù guān zhī cì zi rú dàn gāo zhěn ér wò shí yún jù zhí píng pèi
注官之次,子儒但高枕而卧,时云“句直平配”。
yóu shì bǔ shòu shī xù wú fù gāng jì dào lù yǐ wéi kǒu shí
由是补授失序,无复纲纪,道路以为口实。
qí suǒ zhù shǐ jì jìng wèi jiù ér zhōng
其所注《史记》,竟未就而终。
jìng bō pú zhōu hé dōng rén yě
敬播,蒲州河东人也。
zhēn guàn chū jǔ jìn shì
贞观初,举进士。
é yǒu zhào yì mì shū nèi xǐng zuǒ yán shī gǔ kǒng yǐng dá xiū duò shǐ xún shòu tài zǐ jiào shū
俄有诏诣秘书内省佐颜师古、孔颖达修《隋史》,寻授太子校书。
shǐ chéng qiān zhù zuò láng jiān xiū guó shǐ
史成,迁著作郎,兼修国史。
yǔ jǐ shì zhōng xǔ jìng zōng zhuàn gāo zǔ tài zōng shí lù zì chuàng yè zhì yú zhēn guàn shí sì nián fán sì shí juǎn
与给事中许敬宗撰《高祖》、《太宗实录》,自创业至于贞观十四年,凡四十卷。
zòu zhī cì wù wǔ bǎi duàn
奏之,赐物五百段。
tài zōng zhī pò gāo lí míng suǒ zhàn liù shān wèi zhu bi bō wèi rén yuē shèng rén zhě yǔ tiān de hé dé shān míng zhu bi cǐ gài yǐ luán yú bù fù gèng dōng yǐ
太宗之破高丽,名所战六山为驻跸,播谓人曰:“圣人者,与天地合德,山名驻跸, 此盖以銮舆不复更东矣。
zú rú suǒ yán
”卒如所言。
shí liáng guó gōng fáng xuán líng shēn chēng bō yǒu liáng shǐ zhī cái yuē chén shòu zhī liú yě
时梁国公房玄龄深称播有良史之才,曰:“陈寿之流也。
xuán líng yǐ yán shī gǔ suǒ zhù hàn shū wén fán nán shěng lìng bō cuō qí jī yào zhuàn chéng sì shí juǎn chuán yú dài
”玄龄以颜师古所注 《汉书》,文繁难省,令播撮其机要,撰成四十卷,传于代。
xún yǐ zhuàn shí lù gōng qiān tài zǐ sī yì láng
寻以撰实录功,迁太子司议郎。
shí chū zhì cǐ guān jí wéi qīng wàng
时初置此官,极为清望。
zhōng shū lìng mǎ zhōu tàn yuē suǒ hèn zī pǐn wàng gāo bù huò lì jū cǐ zhí
中书令马周叹曰:“所恨资品妄高,不获历居此职。
cān zhuàn jìn shū bō yǔ líng hú dé fēn yáng rén qīng li yán děng sì rén zǒng qí lèi
”参撰《晋书》,播与令狐德棻、阳仁卿、李严等四人总其类。
huì xíng bù zòu yán zhǔn lǜ móu fǎn dà nì fù zǐ jiē zuò sǐ xiōng dì chù liú
会刑部奏言:“准律:谋反大逆,父子皆坐死,兄弟处流。
cǐ zé qīng ér bù chéng wàng qǐng gǎi cóng zhòng fǎ
此则轻而不惩,望请改从重法。
zhì qiǎn bǎi liáo xiáng yì
”制遣百僚详议。
bō yì yuē kūn jì kǒng huái tiān lún suī zhòng bǐ yú fù zǐ xìng lǐ yǐ shū
播议曰:“昆季孔怀,天伦虽重,比于父子,性理已殊。
shēng yǒu yì shì zhī wén sǐ yǒu bié zōng zhī yì
生有异室之文,死有别宗之义。
jīn yǒu gāo guān zhòng jué běn yìn wéi dǎi zǐ sūn
今有高官重爵,本荫唯逮子孙;
zuò tǔ xī guī yú guāng bù jí kūn jì
祚土锡珪, 余光不及昆季。
qǐ yǒu bù zhān qí yìn zhé shòu qí gū bèi lǐ wéi qíng shū wèi tài shèn
岂有不沾其荫,辄受其辜,背礼违情,殊为太甚!
bì qī fǎn cí chūn lìng zhǒng bǐ qiū tú chuàng cì gǔ yú dào dé zhī chén jiàn shēn wén yú cuò xíng zhī rì chén jiāng yǐ wéi bù kě
必期反兹春令, 踵彼秋荼,创次骨于道德之辰,建深文于措刑之日,臣将以为不可。
zhào cóng zhī
”诏从之。
yǒng huī chū bài zhù zuò láng
永徽初,拜著作郎。
yǔ xǔ jìng zōng děng zhuàn xī yù tú
与许敬宗等撰《西域图》。
hòu lì jiàn yì dài fū jǐ shì zhōng bìng yī jiù jiān xiū guó shǐ
后历谏议大夫、给事中,并依旧兼修国史。
yòu zhuàn tài zōng shí lù cóng zhēn guàn shí wǔ nián zhì èr shí sān nián wèi èr shí juǎn
又撰《太宗实录》,从贞观十五年至二十三年,为二十卷。
zòu zhī cì bó sān bǎi duàn
奏之,赐帛三百段。
hòu zuò shì chū wèi yuè zhōu dū dū fǔ zhǎng shǐ
后坐事出为越州都督府长史。
lóng shuò sān nián zú guān
龙朔三年,卒官。
bō yòu zhe duò lüè èr shí juǎn
播又著《隋略》二十卷。
liú bó zhuāng xú zhōu péng chéng rén yě
刘伯庄,徐州彭城人也。
zhēn guàn zhōng lèi chú guó zǐ zhù jiào
贞观中,累除国子助教。
yǔ qí jiù tài xué bó shì hóu xiào zūn qí wèi hóng wén guǎn xué shì dāng dài róng zhī
与其舅太学博士侯孝遵齐为弘文馆学士,当代荣之。
xún qiān guó zi bó shì qí hòu yòu yǔ xǔ jìng zōng děng cān xiū wén sī bó yào jí wén guǎn cí lín
寻迁国子博士,其后又与许敬宗等参修《文思博要》及 《文馆词林》。
lóng shuò zhōng jiān shòu chóng xián guǎn xué shì
龙朔中,兼授崇贤馆学士。
zhuàn shǐ jì yīn yì shǐ jì dì míng hàn shū yīn yì gè èr shí juǎn xíng yú dài
撰《史记音义》、《史记地名》、《汉书音义》各二十卷,行于代。
zi zhī hóng yì chuán fù yè
子之宏,亦传父业。
zé tiān shí lèi qiān zhù zuò láng jiān xiū guó shǐ
则天时,累迁著作郎,兼修国史。
zú yú xiāng wáng fǔ sī mǎ
卒于相王府司马。
ruì zōng jí wèi yǐ gù lì zèng mì shū shǎo jiān
睿宗即位,以故吏赠秘书少监。
qín jǐng tōng cháng zhōu jìn líng rén yě
秦景通,常州晋陵人也。
yǔ dì xī yóu jīng hàn shū dāng shí xí hàn shū zhě jiē zōng shī zhī cháng chēng jǐng tōng wèi dà qín jūn wěi wèi xiǎo qín jūn
与弟肸,尤精《汉书》,当时习《汉书》者皆宗师之, 常称景通为大秦君,𬀩为小秦君。
ruò bù jīng qí xiōng dì zhǐ shòu zé wèi zhī bù jīng shī jiàng wú zú cǎi yě
若不经其兄弟指授,则谓之“不经师匠,无足采也”。
jǐng tōng zhēn guàn zhōng lèi qiān tài zǐ xǐ mǎ jiān chóng xián guǎn xué shì
景通,贞观中累迁太子洗马,兼崇贤馆学士。
wèi hàn shū xué zhě yòu yǒu liú nà yán yì wéi dāng shí zōng jiang
为《汉书》学者,又有刘纳言, 亦为当时宗匠。
nà yán qián fēng zhōng lì dōu shuǐ jiān zhǔ bù yǐ hàn shū shòu pèi wáng xián
纳言,干封中,历都水监主簿,以《汉书》授沛王贤。
jí xián wèi huáng tài zǐ lèi qiān tài zi xiǎn mǎ jiān chōng shì dú
及贤为皇太子,累迁太子洗马,兼充侍读。
cháng zhuàn pái xié jí shí wǔ juǎn yǐ jìn tài zǐ
常撰《俳谐集》十五卷,以进太子。
jí dōng gōng fèi gāo zōng jiàn ér nù zhī
及东宫废,高宗见而怒之。
zhào yuē liú nà yán shōu qí yú yì cān shì jīng shǐ zì fǔ rù gōng jiǔ yān suì yuè cháo yóu xī chù jìng wú kuāng zàn
诏曰:“刘纳言收其余艺,参侍经史,自府入宫,久淹岁月,朝游夕处,竟无匡赞。
quē zhōng xiào zhī liáng guī jìn huī xié zhī bǐ shuō chǔ gōng bài dé yì yǒu suǒ yóu
阙忠孝之良规,进诙谐之鄙说,储宫败德,抑有所由。
qíng zài hǎo shēng bù rěn jiā lù yi cóng bǐng qì yǐ lì jiāng lái
情在好生,不忍加戮,宜从屏弃,以励将来。
kě chú míng
可除名。
hòu yòu zuò shì pèi liú zhèn zhōu ér sǐ
”后又坐事配流振州而死。
luō dào cóng pú zhōu yú xiāng rén yě
罗道琮,蒲州虞乡人也。
zǔ shùn wǔ dé chū wèi xìng zhōu cì shǐ
祖顺,武德初,为兴州刺史。
qín yú xué yè ér kāng kǎi yǒu jié yì
勤于学业,而慷慨有节义。
zhēn guàn mò shàng shū wǔ zhǐ pèi liú lǐng biǎo
贞观末,上书忤旨,配流岭表。
shí yǒu tóng bèi liú zhě zhì jīng xiāng jiān bìng sǐ lín zhōng qì wèi dào cóng yuē rén shēng yǒu sǐ suǒ hèn wěi gǔ yì rǎng
时有同被流者,至荆、襄间病死,临终,泣谓道琮曰:“人生有死,所恨委骨异壤。
dào cóng yuē wǒ ruò shēng huán zhōng bù dú guī qì qīng yú cǐ
”道琮曰:“我若生还,终不独归,弃卿于此!
yì zhī lù zuǒ ér qù
”瘗之路左而去。
suì yú yù shè de hái zhì bìn suǒ shǔ lín liáo mǐ màn jiù bù fù kě de
岁余,遇赦得还,至殡所,属霖潦弥漫,柩不复可得。
dào cóng shè jì tòng kū gào yǐ yù yǔ jù guī zhī yì ruò yǒu líng zhě xìng xiāng jǐng shì
道琮设祭恸哭,告以欲与俱归之意,若有灵者,幸相警示。
yán qì lù cè shuǐ zhōng hū rán yǒng fèi
言讫,路侧水中,忽然涌沸。
dào cóng yòu zhòu yún ruò suǒ fèi chù shì yuàn gèng lìng yī fèi
道琮又咒云:“若所沸处是,愿更令一沸。
zhòu qì yòu fèi
”咒讫,又沸。
dào cóng biàn qǔ de qí shī míng zhì kě yàn suì fù zhī huán xiāng
道琮便取得其尸,铭志可验,遂负之还乡。
dāng shí shí zhě chēng dào cóng chéng gǎn suǒ zhì
当时识者称道琮诚感所致。
dào cóng xún yǐ míng jīng dēng dì
道琮寻以明经登第。
gāo zōng mò guān zhì tài xué bó shì
高宗末,官至太学博士。
měi yǔ tài xué zhù jiào kāng guó ān dào shì li róng děng jiǎng lùn wéi shí suǒ chēng
每与太学助教康国安、道士李荣等讲论,为时所称。
xún zú
寻卒。
rú xué xià
儒学下
xíng wén wěi gāo zǐ gòng láng yú lìng lù jìng chún wáng yuán gǎn wáng shào zōng wéi shū xià zhù qīn míng guō shān yùn liǔ chōng lú càn yǐn zhī zhāng sūn jì liáng fù
○邢文伟高子贡郎余令路敬淳王元感王绍宗韦叔夏祝钦明郭山恽柳冲卢粲尹知章孙季良附
xú dài sū biàn xiōng gǔn miǎn lù zhì féng kàng wéi biǎo wēi xǔ kāng zuǒ
徐岱苏弁兄衮冕陆质冯伉韦表微许康佐
xíng wén wěi chú zhōu quán jiāo rén yě
邢文伟,滁州全椒人也。
shǎo yǔ hé zhōu gāo zǐ gòng shòu zhōu péi huái guì jù yǐ bó xué zhī míng yú jiāng huái jiān
少与和州高子贡、寿州裴怀贵俱以博学知名于江、淮间。
xián hēng zhōng lèi qiān tài zǐ diǎn shàn chéng
咸亨中,累迁太子典膳丞。
shí xiào jìng zài dōng gōng hǎn yǔ gōng chén jiē jiàn wén wěi zhé jiǎn shàn shàng shū yuē
时孝敬在东宫,罕与宫臣接见,文伟辄减膳,上书曰:
chén qiè jiàn lǐ dài jì yuē tài zǐ jì guān chéng rén miǎn yú bǎo fù zhī yán zé yǒu sī guò zhī shǐ chè shàn zhī zǎi
臣窃见《礼·戴记》曰:“太子既冠成人,免于保傅之严,则有司过之史,彻膳之宰。
shǐ zhī yì bù dé bù sī guò
史之义,不得不司过;
zǎi zhī yì bù dé bù chè shàn bù chè shàn zé sǐ
宰之义,不得不彻膳,不彻膳则死。
jīn huáng dì shì jī qián diǎn miào jiǎn yīng jùn zì shù zǐ yǐ xià zhì zī yì shè rén jí xué shì shì dú děng shǐ yì zuǒ diàn xià yǐ chéng shèng dé
”今皇帝式稽前典,妙简英俊,自庶子已下,至谘议、舍人及学士、侍读等,使翼佐殿下,以成圣德。
jìn rì yǐ lái wèi shén yán nà tán yì bù xiá yè jiàn shàng xī sān cháo zhī hòu dàn yǔ nèi rén dú jū hé yóu fā huī shèng zhì shǐ ruì zhé wén míng zhě hu
近日已来,未甚延纳,谈议不狎,谒见尚稀,三朝之后,但与内人独居,何由发挥圣智,使睿哲文明者乎?
jīn shǐ suī quē guān zǎi dāng fèng zhí tiǎn bèi suǒ sī wèi gǎn táo sǐ jǐn shǒu lǐ jīng zhé shēn jiǎn shàn
今史虽阙官,宰当奉职,忝备所司,未敢逃死,谨守礼经,辄申减膳。
tài zǐ dá shū yuē
太子答书曰:
gù yǐ yōng xū zǎo shàng fén diǎn měi yù yán jīng zhèng shù jí yì shū lín
顾以庸虚,早尚坟典,每欲研精政术,极意书林。
dàn wǎng zài yòu nián wèi xián jiāng wèi jié chéng dān sòng yīn jí sǔn xīn
但往在幼年,未闲将卫,竭诚耽诵,因即损心。
bǐ rì yǐ lái fēng xū gèng jī zhōng fèng ēn zhǐ bù xǔ zhòng láo
比日以来,风虚更积,中奉恩旨,不许重劳。
jiā yǐ qū shì hán yuán wēn qīng cháo xī chéng qīn yǐ wú zhuān zhī dào zūn lǐ yǐ sè yǎng wèi xiān
加以趋侍含元, 温清朝夕,承亲以无专之道,遵礼以色养为先。
suǒ yǐ lǚ quē zuò cháo shí guāi xué xù
所以屡阙坐朝,时乖学绪。
gōng qián shēn xù jiè yù jiàn zhōng guī jìng xún lái qǐng liáng fú sù zhì
公潜申勖戒,聿荐忠规,敬寻来请,良符宿志。
zì fēi qíng sī shěn yù yì jūn bì xié qǐ néng jìn cǐ yào yán xíng yú jiǎn mò
自非情思审谕,义均弼谐,岂能进此药言, 形于简墨!
fǔ gōng sān xǐng gǎn kuì jiān shēn
抚躬三省,感愧兼深!
wén wěi zì shì yì zhī míng
文伟自是益知名。
qí hòu yòu shǐ quē guān gāo zōng wèi shì chén yuē xíng wén wěi shì wǒ r néng jiǎn shàn qiē jiàn cǐ zhèng zhí rén yě
其后右史缺官,高宗谓侍臣曰:“邢文伟事我儿,能减膳切谏,此正直人也。
suì zhuó bài yòu shǐ
” 遂擢拜右史。
zé tiān lín cháo lèi qiān fèng gé shì láng jiān hóng wén guǎn xué shì
则天临朝,累迁凤阁侍郎,兼弘文馆学士。
zài chū yuán nián qiān nèi shǐ
载初元年,迁内史。
tiān shòu chū nèi shǐ zōng qín kè yǐ jiān zāng huò zuì wén wěi zuò fù huì qín kè biǎn shòu zhēn zhōu cì shǐ
天授初,内史宗秦客以奸赃获罪,文伟坐附会秦客,贬授珍州刺史。
hòu yǒu zhì shǐ zhì qí zhōu jìng wén wěi yǐ wéi shā jǐ jù zì yì ér sǐ
后有制使至其州境,文伟以为杀己,遽自缢而死。
gāo zǐ gòng zhě hé zhōu lì yáng rén yě
高子贡者,和州历阳人也。
ruò guàn yóu tài xué biàn shè liù jīng yóu jīng shǐ jì
弱冠游太学,遍涉《六经》,尤精《史记》。
yǔ wén wěi jí bó zhōu zhū jìng zé wèi mò nì zhī jiāo
与文伟及亳州朱敬则为莫逆之交。
míng jīng jǔ lì mì shū zhèng zì hóng wén guǎn zhí xué shì
明经举,历秘书正字、弘文馆直学士。
yù yù bù dé zhì qì guān ér guī
郁郁不得志, 弃官而归。
shǔ xú jìng yè zuò luàn yú yáng zhōu qiǎn dì jìng yóu tǒng bīng wǔ qiān rén yuán jiāng xī shàng jiāng bī hé zhōu
属徐敬业作乱于扬州,遣弟敬猷统兵五千人,缘江西上,将逼和州。
zǐ gòng lǜ xiāng qū shù bǎi rén jù zhī zì shì zéi bù gǎn fàn
子贡率乡曲数百人拒之,自是贼不敢犯。
yǐ gōng zhuó shòu cháo sàn dài fū bài chéng jūn zhù jiào
以功擢授朝散大夫,拜成均助教。
guó wáng fèng zhī zǐ dōng guǎn gōng róng céng wèi hé zhōu cì shǐ cóng zǐ gòng shòu yè qíng yì tè shēn
虢王凤之子东莞公融,曾为和州刺史,从子贡受业,情义特深。
jí róng wèi shēn zhōu yīn huái yì zhì
及融为申州, 阴怀异志。
lìng huáng gōng zhuàn jié jiāo yú zǐ gòng tuī wèi móu zhǔ
令黄公撰结交于子贡,推为谋主。
qián móu mì yì shū xìn wǎng fù zhū wáng nèi wài xiāng yìng jiē chū zì qí cè
潜谋密议,书信往复,诸王内外相应, 皆出自其策。
xún ér shì fā bèi zhū
寻而事发,被诛。
láng yú lìng dìng zhōu xīn lè rén yě
郎余令,定州新乐人也。
zǔ chu zhī shǎo yǔ xiōng wèi zhī jù yǒu zhòng míng
祖楚之,少与兄蔚之,俱有重名。
duò dà yè zhōng wèi zhī wèi zuǒ chéng chu zhī wèi shàng shū mín cáo láng
隋大业中,蔚之为左丞,楚之为尚书民曹郎。
yáng dì zhòng qí xiōng dì chēng wéi èr láng
炀帝重其兄弟,称为二郎。
chu zhī wǔ dé chū wèi dà lǐ qīng yǔ tài zǐ shǎo bǎo li gāng shì zhōng chén shū dá zhuàn dìng lǜ lìng
楚之,武德初为大理卿,与太子少保李纲、侍中陈叔达撰定律令。
hòu shòu zhào zhāo yù shān dōng wèi dòu jiàn dé suǒ huò xié yǐ bīng rèn yòu yòu yǐ hòu lì chu zhī jìng bù wéi qū
后受诏招谕山东,为窦建德所获,胁以兵刃, 又诱以厚利,楚之竟不为屈。
jí hái yǐ nián lǎo zhì shì
及还,以年老致仕。
zhēn guàn chū zú shí nián bā shí
贞观初,卒,时年八十。
yú lìng fù zhī yùn bèi zhōu cì shǐ
余令父知运,贝州刺史;
xiōng yú qìng gāo zōng shí wàn nián lìng lǐ yǒu wēi míng jīng chéng lù bù shí yí hòu zú yú jiāo zhōu dū dū
兄余庆,高宗时万年令,理有威名,京城路不拾遗, 后卒于交州都督。
yú lìng shǎo yǐ bó xué zhī míng jǔ jìn shì
余令少以博学知名,举进士。
chū shòu huò wáng yuán guǐ fǔ cān jūn shù shàng cí fù yuán guǐ shēn lǐ zhī
初授霍王元轨府参军,数上词赋,元轨深礼之。
xiān shì yú lìng cóng fù zhī nián wèi huò wáng yǒu yì jiàn tuī yǎng
先是,余令从父知年为霍王友,亦见推仰。
yuán guǐ wèi rén yuē láng shì liǎng xián rén zhī wàng yě
元轨谓人曰:“郎氏两贤,人之望也。
xiāng cì rù fǔ bù yì péi lǒu ér sōng bǎi chéng lín
相次入府,不意培𪣻而松柏成林。
zhuǎn yōu zhōu lù shì cān jūn
”转幽州录事参军。
shí yǒu kè sēng jù zhòng yù zì fén zhǎng shǐ péi zhào lǜ guān shǔ yù wǎng guān zhī
时有客僧聚众欲自焚,长史裴照率官属欲往观之。
yú lìng yuē hǎo shēng è sǐ rén zhī xìng yě
余令曰:“好生恶死,人之性也。
wéi yuè jiào yì bù jìn rén qíng
违越教义,不近人情。
míng gōng zuǒ shǒu zhòng fān xū chá qí jiān zhà qǐ de qīng jǔ guān cǐ yāo wàng
明公佐守重籓,须察其奸诈,岂得轻举,观此妖妄!
zhào cóng qí yán yīn shōu sēng àn wèn guǒ de zhà zhuàng
”照从其言,因收僧按问,果得诈状。
xiào jìng zài dōng gōng yú lìng xù liáng yuán dì xiào dé chuán zhuàn xiào zǐ hòu chuán sān shí juǎn yǐ xiàn shén jiàn jiē zhòng
孝敬在东宫,余令续梁元帝《孝德传》,撰《孝子后传》三十卷,以献,甚见嗟重。
lèi zhuǎn zhù zuò zuǒ láng
累转著作佐郎。
zhuàn suí shū wèi chéng huì bìng zú shí rén shén tòng xī zhī
撰《隋书》未成,会病卒,时人甚痛惜之。
lù jìng chún bèi zhōu lín qīng rén yě
路敬淳,贝州临清人也。
fù wén yì
父文逸。
duò dà yè mò hé mén yù dào wén yì qián nì cǎo zé zhòu fú yú sǐ rén zhōng yè xíng bì nàn
隋大业末,阖门遇盗,文逸潜匿草泽,昼伏于死人中,夜行避难。
zì shāng qióng gěng bì kǒu bù shí
自伤穷梗,闭口不食。
tóng lǚ mǐn qí jǐn yuàn quàn yǐ bù dāng miè xìng jùn shí yǐ shí zhī dì fù zhī ér xíng suì miǎn yú nán
同侣闵其谨愿,劝以不当灭性,捃拾以食之,递负之而行,遂免于难。
zhēn guàn mò guān zhì shēn zhōu sī mǎ
贞观末,官至申州司马。
jìng chún yǔ jì dì jìng qián jù zǎo zhī míng
敬淳与季弟敬潜俱早知名。
jìng chún yóu qín xué bù kuī mén tíng biàn lǎn fén jí ér xiào yǒu dǔ jìng
敬淳尤勤学,不窥门庭,遍览坟籍,而孝友笃敬。
zāo sàng sān nián bù chū lú qǐn
遭丧,三年不出庐寝。
fú miǎn fāng hào tòng rù jiàn qí qī xíng róng léi huǐ qī bù zhī shi yě
服免,方号恸入见其妻,形容羸毁,妻不之识也。
hòu jǔ jìn shì
后举进士。
tiān shòu zhōng lì sī lǐ bó shì tài zǐ sī yì láng jiān xiū guó shǐ réng shòu chóng xián guǎn xué shì
天授中,历司礼博士、太子司议郎,兼修国史,仍授崇贤馆学士。
shù shòu zhào xiū jī jí xiōng zá yí zé tiān shēn zhòng zhī
数受诏修缉吉凶杂仪,则天深重之。
wàn suì tōng tiān èr nián zuò yǔ qí lián yào jié jiāo xià yù sǐ
万岁通天二年,坐与綦连耀结交,下狱死。
jìng chún yóu míng pǔ xué jǐn néng jiū qí gēn yuán zhī pài jìn dài yǐ lái wú jí zhī zhě
敬淳尤明谱学,尽能究其根源枝派,近代已来,无及之者。
zhuàn zhe xìng lüè jì shí juǎn xíng yú shí
撰《著姓略记》十卷,行于时。
yòu zhuàn yì guān běn xì wèi chéng ér sǐ
又撰《衣冠本系》,未成而死。
shén lóng chū zhuī zèng mì shū shǎo jiān
神龙初,追赠秘书少监。
jìng qián shì zhì zhōng shū shè rén
敬潜仕至中书舍人。
wáng yuán gǎn pú zhōu juàn chéng rén yě
王元感,濮州鄄城人也。
shǎo jǔ míng jīng lèi bǔ bó chéng xiàn chéng
少举明经,累补博城县丞。
yǎn zhōu dū dū jì wáng shèn shēn lǐ zhī mìng qí zi dōng píng wáng xù cóng yuán gǎn shòu xué
兖州都督、纪王慎深礼之, 命其子东平王续从元感受学。
tiān shòu zhōng shāo qiān zuǒ wèi lǜ fǔ lù shì jiān zhí hóng wén guǎn
天授中,稍迁左卫率府录事,兼直弘文馆。
shì hòu zé tiān qīn cí nán jiāo jí xiǎng míng táng fēng sōng yuè yuán gǎn jiē shòu zhào gòng zhū rú zhuàn dìng yí zhù fán suǒ lì yì zhòng xián tuī fú zhī
是后则天亲祠南郊及享明堂,封嵩岳,元感皆受诏共诸儒撰定仪注,凡所立议,众咸推服之。
zhuǎn sì mén bó shì réng zhí hóng wén guǎn
转四门博士,仍直弘文馆。
yuán gǎn shí suī nián lǎo yóu néng zhú xià kàn shū tōng xiāo bú mèi
元感时虽年老,犹能烛下看书,通宵不寐。
cháng ān sān nián biǎo shàng qí suǒ zhuàn shàng shū jiū miù shí juǎn chūn qiū zhèn zhì èr shí juǎn lǐ jì shéng qiān sān shí juǎn bìng suǒ zhù xiào jīng shǐ jì gǎo cǎo qǐng guān gěi zhǐ bǐ xiě shàng mì shū gé
长安三年,表上其所撰《尚书纠谬》十卷、《春秋振滞》二十卷、《礼记绳愆》 三十卷,并所注《孝经》、《史记》稿草,请官给纸笔,写上秘书阁。
zhào lìng hóng wén chóng xián liǎng guǎn xué shì jí chéng jūn bó shì xiáng qí kě fǒu
诏令弘文、 崇贤两馆学士及成均博士详其可否。
xué shì zhù qīn míng guō shān yùn li xiàn děng jiē zhuān shǒu xiān rú zhāng jù shēn jī yuán gǎn jǐ zhí jiù yì yuán gǎn suí fāng yìng dá jìng bù zhī qū
学士祝钦明、郭山恽、李宪等皆专守先儒章句,深讥元感掎摭旧义,元感随方应答,竟不之屈。
fèng gé shè rén wèi zhī gǔ sī fēng láng zhōng xú jiān zuǒ shǐ liú zhī jī yòu shǐ zhāng sī jìng yā hǎo yì wén měi wèi yuán gǎn shēn lǐ qí yì lián biǎo jiàn zhī
凤阁舍人魏知古、司封郎中徐坚、左史刘知几、右史张思敬,雅好异闻,每为元感申理其义,连表荐之。
xún xià zhào yuē wáng yuán gǎn zhì xìng wēn mǐn bó wén qiáng jì shǒu bù shì juàn lǎo ér mí dǔ
寻下诏曰:“王元感质性温敏,博闻强记, 手不释卷,老而弥笃。
jǐ qián dá zhī shī jiū xiān shèng zhī zhǐ shì wèi rú zōng bù kě duō dé
掎前达之失,究先圣之旨,是谓儒宗,不可多得。
kě tài zǐ sī yì láng jiān chóng xián guǎn xué shì
可太子司议郎,兼崇贤馆学士。
wèi zhī gǔ cháng chēng qí suǒ zhuàn shū yuē xìn kě wèi wǔ jīng zhī zhǐ nán yě
”魏知古尝称其所撰书曰:“信可谓《五经》之指南也。
zhōng zōng jí wèi yǐ chūn gōng jiù liáo jìn jiā cháo sàn dài fū bài chóng xián guǎn xué shì
” 中宗即位,以春宫旧僚,进加朝散大夫,拜崇贤馆学士。
xún zú
寻卒。
wáng shào zōng yáng zhōu jiāng dū rén yě liáng zuǒ mín shàng shū quán zēng sūn yě qí xiān zì láng yá xǐ yān
王绍宗,扬州江都人也,梁左民尚书铨曾孙也,其先自琅邪徙焉。
shào zōng shǎo qín xué biàn lǎn jīng shǐ yóu gōng cǎo lì
绍宗少勤学, 遍览经史,尤工草隶。
jiā pín cháng yōng lì xiě fó jīng yǐ zì jǐ měi yuè zì zhī qián zú jí zhǐ suī gāo jià yíng bèi yì jí jù zhī
家贫,常佣力写佛经以自给,每月自支钱足即止,虽高价盈倍,亦即拒之。
yù jū sì zhōng yǐ qīng jìng zì shǒu chuí sān shí nián
寓居寺中,以清净自守,垂三十年。
wén míng zhōng xú jìng yè yú yáng zhōu zuò luàn wén qí gāo xíng qiǎn shǐ zhēng zhī shào zōng chēng jí gù cí
文明中,徐敬业于扬州作乱, 闻其高行,遣使征之,绍宗称疾固辞。
yòu lìng táng zhī qí qīn yì suǒ jū bī zhī jìng bù qǐ
又令唐之奇亲诣所居逼之,竟不起。
jìng yè dà nù jiāng shā zhī
敬业大怒,将杀之。
zhī qí yuē shào zōng rén wàng shā zhī kǒng shāng shì zhòng zhī xīn
之奇曰:“绍宗人望,杀之恐伤士众之心。
yóu shì huò miǎn
”由是获免。
jí zéi píng xíng jūn dà zǒng guǎn li xiào yì yǐ qí zhuàng wén zé tiān yì zhào fù dōng dōu yǐn rù jìn zhōng qīn jiā wèi fǔ zhuó bài tài zǐ wén xué lèi zhuǎn mì shū shǎo jiān réng shì huáng tài zǐ dú shū
及贼平,行军大总管李孝逸以其状闻,则天驿召赴东都,引入禁中,亲加慰抚,擢拜太子文学, 累转秘书少监,仍侍皇太子读书。
shào zōng xìng dàn yǎ yǐ rú sù jiàn chēng dāng shí cháo tíng zhī shì xián jìng mù zhī
绍宗性淡雅,以儒素见称,当时朝廷之士,咸敬慕之。
zhāng yì zhī xiōng dì yì jiā hòu lǐ
张易之兄弟,亦加厚礼。
yì zhī fú zhū shào zōng zuò yǐ jiāo wǎng jiàn fèi zú yú xiāng lǐ
易之伏诛,绍宗坐以交往见废,卒于乡里。
wéi shū xià shàng shū zuǒ pú yè ān shí xiōng yě
韦叔夏,尚书左仆射安石兄也。
shǎo ér jīng tōng sān lǐ
少而精通《三礼》。
qí shū fù tài zǐ zhān shì kūn cháng wèi yuē rǔ néng rú shì kě yǐ jì chéng xiàng yè yǐ
其叔父太子詹事琨尝谓曰: “汝能如是,可以继丞相业矣!
jǔ míng jīng
”举明经。
diào lù nián lèi chú tài cháng bó shì
调露年,累除太常博士。
hòu shǔ gāo zōng bēng shān líng jiù yí duō fèi quē shū xià yǔ zhōng shū shè rén gǔ tài yǐn tài cháng bó shì péi shǒu zhēn děng cǎo chuàng zhuàn dìng yóu shì shòu chūn guān yuán wài láng
后属高宗崩, 山陵旧仪多废缺,叔夏与中书舍人贾太隐、太常博士裴守贞等,草创撰定,由是授春官员外郎。
zé tiān jiāng bài luò jí xiǎng míng táng jiē bié shòu zhì gòng dāng shí dà rú zhù qīn míng guō shān yùn zhuàn dìng yí zhù
则天将拜洛及享明堂,皆别受制,共当时大儒祝钦明、郭山恽撰定仪注。
fán suǒ lì yì zhòng xián tuī fú zhī
凡所立议,众咸推服之。
lèi qiān chéng jūn sī yè
累迁成均司业。
jiǔ shì yuán nián tè xià zhì yuē jí xiōng lǐ yí guó jiā suǒ zhòng sī lǐ bó shì wèi shén xiáng míng
久视元年,特下制曰:“吉凶礼仪, 国家所重,司礼博士,未甚详明。
chéng jūn sī yè wéi shū xià tài zǐ lǜ gēng lìng zhù qīn míng děng bó shè lǐ jīng duō suǒ gāi liàn wěi yǐ cān zhǎng jì hóng diǎn shì
成均司业韦叔夏、太子率更令祝钦明等,博涉礼经,多所该练,委以参掌,冀弘典式。
zì jīn sī lǐ suǒ xiū yí zhù bìng wěi shū xià děng kān dìng qì rán hòu jìn zòu
自今司礼所修仪注,并委叔夏等刊定讫,然后进奏。
cháng ān sì nián zhuó chūn guān shì láng
长安四年,擢春官侍郎。
shén lóng chū zhuǎn tài cháng shǎo qīng chōng jiàn lì miào shè shǐ
神龙初,转太常少卿,充建立庙社使。
yǐ gōng jìn yín qīng guāng lù dài fū
以功进银青光禄大夫。
sān nián bài guó zǐ jì jiǔ
三年,拜国子祭酒。
lèi fēng pèi guó jùn gōng
累封沛国郡公。
zú shí nián qī shí yú
卒时年七十余。
zhuàn wǔ lǐ yào jì sān shí juǎn xíng yú dài
撰《五礼要记》三十卷,行于代。
zèng yǎn zhōu dū dū xiū wén guǎn xué shì shì yuē wén
赠兖州都督、修文馆学士,谥曰文。
zi tāo tài cháng qīng
子縚,太常卿。
zhù qīn míng yōng zhōu shǐ píng rén yě
祝钦明,雍州始平人也。
shǎo tōng wǔ jīng jiān shè zhòng shǐ bǎi jiā zhī shuō
少通《五经》,兼涉众史百家之说。
jǔ míng jīng
举明经。
cháng ān yuán nián lèi qiān tài zǐ lǜ gēng lìng jiān chóng wén guǎn xué shì
长安元年,累迁太子率更令,兼崇文馆学士。
zhōng zōng zài chūn gōng qīn míng jiān chōng shì dú
中宗在春宫,钦明兼充侍读。
èr nián qiān tài zǐ shǎo bǎo
二年,迁太子少保。
zhōng zōng jí wèi yǐ shì dú zhī gù zhuó bài guó zǐ jì jiǔ tóng zhōng shū mén xià sān pǐn jiā wèi yín qīng guāng lù dài fu lì xíng bù lǐ bù èr shàng shū jiān xiū guó shǐ réng jiù zhī zhèng shì lèi fēng lǔ guó gōng shí shí fēng sān bǎi hù
中宗即位,以侍读之故,擢拜国子祭酒、同中书门下三品, 加位银青光禄大夫,历刑部、礼部二尚书,兼修国史,仍旧知政事,累封鲁国公, 食实封三百户。
xún yǐ nì jì rì wèi yù shǐ zhōng chéng xiāo zhì zhōng suǒ hé biǎn shòu shēn zhōu cì shǐ
寻以匿忌日,为御史中丞萧至忠所劾,贬授申州刺史。
jiǔ zhī rù wèi guó zǐ jì jiǔ
久之,入为国子祭酒。
jǐng lóng sān nián zhōng zōng jiāng qīn sì nán jiāo qīn míng yǔ guó zǐ sī yè guō shān yùn èr rén zòu yán huáng hòu yì hé zhù jì suì jiàn yì yuē
景龙三年,中宗将亲祀南郊,钦明与国子司业郭山恽二人奏言皇后亦合助祭, 遂建议曰:
jǐn àn zhōu lǐ tiān shén yuē sì dì qí yuē jì zōng miào yuē xiǎng
谨按《周礼》,天神曰祀,地祇曰祭,宗庙曰享。
dà zōng bó zhí yuē sì dà shén jì dà qí xiǎng dà guǐ lǐ qí dà lǐ
大宗伯职曰:“祀大神,祭大祇,享大鬼,理其大礼。
ruò wáng yǒu gù bù yù zé shè wèi
若王有故不预,则摄位。
fán dà jì sì wáng hòu bù yù zé shè ér jiàn dòu biān chè
凡大祭祀,王后不预,则摄而荐豆笾,彻。
yòu zhuī shī zhí zhǎng wáng hòu zhī shǒu fú yǐ dài jì sì
”又追师职:“掌王后之首服,以待祭祀。
yòu nèi sī fú zhí zhǎng wáng hòu zhī liù fù
”又内司服职:“掌王后之六服。
fán jì sì gōng hòu zhī yī fú
凡祭祀,供后之衣服。
yòu jiǔ pín zhí dà jì sì hòu huà xiàn zé zàn yáo jué yì rú zhī
”又九嫔职:“大祭祀,后稞献则赞,瑶爵亦如之。
jù cǐ zhū wén jí huáng hòu hé zhù huáng dì sì tiān shén jì dì qí míng yǐ
” 据此诸文,即皇后合助皇帝祀天神、祭地祇,明矣。
gù zhèng xuán zhù nèi sī fú yún quē dí huáng hòu zhù wáng jì qún xiǎo sì zhī fú
故郑玄注《内司服》云:“阙狄,皇后助王祭群小祀之服。
rán zé xiǎo sì shàng zhù wáng jì zhōng dà tuī lǐ kě zhī
”然则小祀尚助王祭,中、大推理可知。
quē dí zhī shàng yóu yǒu liǎng fù dì yī yī yī dì èr yáo dí dì sān quē dí
阙狄之上, 犹有两服:第一祎衣,第二摇狄,第三阙狄。
cǐ sān dí jiē zhù jì zhī fú
此三狄,皆助祭之服。
quē dí jí zhù jì xiǎo sì jí zhī yáo dí zhù jì zhōng sì yī yī zhù jì dà sì
阙狄即助祭小祀,即知摇狄助祭中祀,祎衣助祭大祀。
zhèng jǔ yī yú gù bù wěi shuō
郑举一隅,故不委说。
wéi jì zōng miào zhōu lǐ wáng yǒu liǎng fù xiān wáng gǔn miǎn xiān gōng zhù miǎn
唯祭宗庙,《周礼》 王有两服,先王衮冕,先公柷冕。
zhèng xuán yīn cǐ yǐ hòu zhù jì zōng miào yì fēn liǎng fú yún yī yī zhù jì xiān wáng yáo dí zhù jì xiān gōng
郑玄因此以后助祭宗庙,亦分两服,云:“祎衣助祭先王,摇狄助祭先公。
bù yán zhù jì tiān dì shè jì zì yi sān yú ér fǎn
”不言助祭天地社稷,自宜三隅而反。
qiě zhōu lǐ zhèng wén fán jì wáng hòu bù yù
且《周礼》正文:“凡祭,王后不预。
jì bù zhuān yán zōng miào jí zhī jiān sì tiān de gù yún fán yě
”既不专言宗庙,即知兼祀天地,故云 “凡”也。
yòu chūn qiū wài zhuàn yún dì jiāo zhī shì tiān zǐ qīn shè qí shēng wáng hòu qīn chōng qí zī
又《春秋外传》云:“禘郊之事,天子亲射其牲,王后亲舂其粢。
gù dài fù zhí dàn yún zhào wáng hòu zhī lǐ shì bù zhǔ yán zōng miào yě
”故代妇职但云:“诏王后之礼事”,不主言宗庙也。
ruò zhuān zhǔ zōng miào zhě zé nèi zōng wài zōng zhí jiē yán zhǎng zōng miào zhī jì sì
若专主宗庙者,则内宗、外宗职皆言“掌宗庙之祭祀”。
cǐ jiē lǐ wén fēn míng bù hé yí huò
此皆礼文分明,不合疑惑。
jiù shuō yǐ tiān zǐ fù tiān mǔ de xiōng rì zǐ yuè suǒ yǐ sì tiān yú nán jiāo jì dì yú běi jiāo cháo rì yú dōng mén zhī wài yǐ zhāo shì shén xùn rén shì jūn bì gōng qīn yǐ lǐ zhī yǒu gù rán hòu shǐ shè cǐ qí yì yě
旧说以天子父天、母地、兄日、姊月,所以祀天于南郊,祭地于北郊,朝日于东门之外,以昭事神,训人事,君必躬亲以礼之,有故然后使摄,此其义也。
lǐ jì jì tǒng yuē fu jì yě zhě bì fū fù qīn zhī suǒ yǐ bèi nèi wài zhī guān yě
《礼记·祭统》曰:“夫祭也者,必夫妇亲之,所以备内外之官也。
guān bèi zé jù bèi
官备则具备。
yòu āi gōng wèn yú kǒng zǐ yuē miǎn ér qīn yíng bù yǐ zhòng hu
”又, “哀公问于孔子曰:‘冕而亲迎,不已重乎?
kǒng zǐ qiǎo rán zuò sè ér duì yuē hé èr xìng zhī hǎo yǐ jì xiān shèng zhī hòu yǐ wéi tiān dì zōng miào shè jì zhī zhǔ jūn hé wèi yǐ zhòng yān
’孔子愀然作色而对曰:‘合二姓之好,以继先圣之后,以为天地宗庙社稷之主,君何谓已重焉!
yòu hàn shū jiāo sì zhì yún tiān dì hé jì xiān zǔ pèi tiān xiān bǐ pèi dì
’”又《汉书·郊祀志》云:“天地合祭,先祖配天,先妣配地。
tiān dì hé jīng fū fù pàn hé
天地合精,夫妇判合。
jì tiān nán jiāo zé yǐ de pèi yī tǐ zhī yì yě
祭天南郊,则以地配,一体之义也。
jù cǐ zhū wén jí zhī huáng hòu hé zhù jì wàng qǐng bié xiū zhù jì yí zhù tóng jìn
”据此诸文,即知皇后合助祭,望请别修助祭仪注同进。
dì pō yǐ wéi yí zhào lǐ guān qīn wèn zhī
帝颇以为疑,召礼官亲问之。
tài cháng bó shì táng shào jiǎng qīn xù duì yuē huáng hòu nán jiāo zhù jì yú lǐ bù hé
太常博士唐绍、蒋钦绪对曰:“皇后南郊助祭, 于礼不合。
dàn qīn míng suǒ zhí shì jì zōng miào lǐ fēi jì tiān de lǐ
但钦明所执,是祭宗庙礼,非祭天地礼。
jǐn àn wèi jìn sòng jí qí liáng zhōu duò děng lì dài shǐ jí zhì yú jiāo tiān sì de bìng wú huáng hòu zhù jì zhī shì
谨按魏、晋、宋及齐、梁、周、 隋等历代史籍,至于郊天祀地,并无皇后助祭之事。
dì lìng zǎi xiàng qǔ liǎng jiā zhuàng duì dìng
”帝令宰相取两家状对定。
qīn xù yǔ táng shào jí tài cháng bó shì péng jǐng zhí yòu zòu yì yuē
钦绪与唐绍及太常博士彭景直又奏议曰:
zhōu lǐ fán yán jì sì xiǎng sān zhě jiē jì zhī hù míng běn wú dìng yì
《周礼》凡言祭、祀、享三者,皆祭之互名,本无定义。
hé yǐ míng zhī
怎么证明这一点呢?
àn zhōu lǐ diǎn ruì zhí yún liǎng guī yǒu dǐ yǐ sì de
按《周礼》 典瑞职云:“两珪有邸,以祀地。
zé jì dì yì chēng sì yě
”则祭地亦称祀也。
yòu sī yán yún shè sì xiān wáng zhī zuò xí
又司筵云:“设祀先王之胙席。
zé jì zōng miào yì chēng sì yě
”则祭宗庙亦称祀也。
yòu nèi zōng zhí yún zhǎng zōng miào zhī jì sì
又内宗职云:“掌宗庙之祭祀。
cǐ yòu fēi dú tiān chēng sì de chēng jì yě
”此又非独天称祀,地称祭也。
yòu àn lǐ jì yún wéi shèng wèi néng xiǎng dì
又按《礼记》云:“惟圣为能享帝。
cǐ jí sì tiān dì yì yán xiǎng yě
”此即祀天帝亦言享也。
yòu àn xiào jīng yún chūn qiū jì sì yǐ shí sī zhī
又按《孝经》 云:“春秋祭祀,以时思之。
cǐ jí zōng miào yì yán jì sì yě
”此即宗庙亦言祭祀也。
jīng diǎn cǐ wén bù kě bèi shù
经典此文,不可备数。
jù cǐ zé qīn míng suǒ zhí tiān yuē sì de yuē jì miào yuē xiǎng wèi de wèi dìng míng yǐ
据此则钦明所执天曰祀,地曰祭,庙曰享,未得为定,明矣!
yòu zhōu lǐ fán yán dà jì sì zhě jì tiān de zōng miào zhī zǒng míng bù dú tiān dì wèi dà jì yě
又《周礼》凡言大祭祀者, 祭天地宗庙之总名,不独天地为大祭也。
hé yǐ míng zhī
怎么证明这一点呢?
àn jué rén zhí yún dà jì sì yǔ liàng rén shòu jǔ jiǎ zhī zú jué
按《爵人职》云:“大祭祀, 与量人授举斝之卒爵。
shī yǔ jiǎ jiē zōng miào zhī shì zé zōng miào yì chēng dà jì sì
”尸与斝,皆宗庙之事,则宗庙亦称大祭祀。
yòu qīn míng zhuàng yǐn jiǔ pín zhí dà jì sì hòu huà xiàn zé zàn yáo jué
又钦明状引九嫔职:“大祭祀,后稞献则赞瑶爵。
jù jì tiān wú huà yì wú yáo jué cǐ nǎi zōng miào chēng dà jì sì zhī míng wén
”据祭天无稞,亦无瑶爵,此乃宗庙称大祭祀之明文。
qīn míng suǒ zhí dà jì sì jí wéi jì tiān de wèi de wèi dìng míng yǐ
钦明所执大祭祀即为祭天地,未得为定,明矣!
yòu zhōu lǐ dà zōng bó zhí yún fán dà jì sì wáng hòu yǒu gù bù yù zé shè ér jiàn dòu biān chè
又《周礼》大宗伯职云:“凡大祭祀,王后有故不预,则摄而荐豆笾,彻。
qīn míng wéi zhí cǐ wén yǐ wéi wáng hòu yǒu jì tiān de zhī lǐ
” 钦明唯执此文,以为王后有祭天地之礼。
qīn xù děng jù cǐ nǎi shì wáng hòu jiàn zōng miào zhī lǐ fēi jì tiān dì zhī shì
钦绪等据此,乃是王后荐宗庙之礼,非祭天地之事。
hé yǐ míng zhī
怎么证明这一点呢?
àn cǐ wén fán sì dà shén jì dà qí xiǎng dà guǐ shuài zhí shì ér bǔ rì sù shì dí zhuó lì yù chàng shěng shēng huò fèng yù jī zhào dà hào lǐ qí dà lǐ zhào xiāng wáng zhī dà lǐ
按此文:“凡祀大神,祭大祇,享大鬼,帅执事而卜日宿, 视涤濯,莅玉鬯,省牲镬,奉玉齑,诏大号,理其大礼,诏相王之大礼。
ruò wáng bù yǔ jì sì zé shè wèi
若王不与祭祀,则摄位。
cǐ yǐ shàng yī fán zhí shì wáng jiān jì tiān de zōng miào zhī shì gù tōng yán dà shén dà qí dà guǐ zhī jì yě
”此已上一“凡”,直是王兼祭天地宗庙之事,故通言大神、大祇、 大鬼之祭也。
yǐ xià wén yún fán dà jì sì wáng hòu bù yǔ zé shè ér jiàn dòu biān chè
已下文云:“凡大祭祀,王后不与,则摄而荐豆笾,彻。
cǐ yī fán zhí shì wáng hòu jì miào zhī shì gù wéi yán dà jì sì yě
”此一“凡”, 直是王后祭庙之事,故唯言大祭祀也。
ruò yún wáng hòu zhù jì tiān dì bù yīng zhòng qǐ fán dà jì sì zhī wén yě
若云王后助祭天地,不应重起“凡大祭祀” 之文也。
wèi xián wáng hòu yǒu jì tiān de zhī yí gù zhòng qǐ hòu fán yǐ bié zhī ěr
为嫌王后有祭天地之疑,故重起后“凡”以别之耳。
wáng hòu jì miào zì shì dà jì sì hé gù qǔ shàng fán xiāng wáng zhī lǐ yǐ hùn xià fán wáng hòu jì zōng miào zhī wén
王后祭庙,自是大祭祀,何故取上“凡”相王之礼,以混下“凡”王后祭宗庙之文?
cǐ shì běn jīng kē duàn míng bái
此是本经科段明白。
yòu àn zhōu lǐ wài zōng zhǎng zōng miào zhī jì sì zuǒ wáng hòu jiàn yù dòu
又按《周礼》:“外宗掌宗庙之祭祀,佐王后荐玉豆。
fán hòu zhī xiàn yì rú zhī
凡后之献,亦如之。
wáng hòu yǒu gù bù yù zé zōng bó shè ér jiàn dòu biān
王后有故不预,则宗伯摄而荐豆笾。
wài zōng wú zuǒ jì tiān de zhī lǐ
”外宗无佐祭天地之礼。
dàn tiān dì shàng zhì zōng miào shàng wén
但天地尚质,宗庙尚文。
yù dòu zōng miào zhī qì chū fēi jì tiān suǒ shè
玉豆,宗庙之器,初非祭天所设。
qǐng wèn qīn míng ruò wáng hòu zhù jì tiān dì zài zhōu lǐ shǐ hé rén zàn zuǒ
请问钦明,若王后助祭天地,在《周礼》使何人赞佐?
ruò zōng bó shè hòu jiàn dòu jì tiān yòu hé hé rén zàn zuǒ
若宗伯摄后荐豆祭天,又合何人赞佐?
bìng qǐng míng zhēng lǐ wén jí zhī shè jiàn shì zōng miào zhī lǐ míng yǐ
并请明征礼文,即知摄荐是宗庙之礼明矣。
àn zhōu lǐ sī fú yún wáng sì hào tiān shàng dì zé fú dà qiú ér miǎn
按《周礼·司服》云:“王祀昊天上帝,则服大裘而冕。
xiǎng xiān wáng zé gǔn miǎn
享先王,则衮冕。
nèi sī fú zhǎng wáng hòu jì fú wú wáng hòu jì tiān zhī fú
” 内司服,“掌王后祭服”,无王后祭天之服。
àn sān lǐ yì zōng míng wáng hòu liù fù wèi yī yī yáo dí quē zhái jū yī zhǎn yī tuàn yī
按《三礼义宗》明王后六服,谓祎衣、 摇翟、阙翟、鞠衣、展衣、褖衣。
yī yī cóng wáng jì xiān wáng zé fú zhī yáo dí jì xiān gōng jí xiǎng zhū hóu zé fú zhī jū yī yǐ cǎi sāng zé fú zhī zhǎn yī yǐ lǐ jiàn wáng jí jiàn bīn kè zé fú zhī tuàn yī yàn jū fú zhī
“祎衣从王祭先王则服之,摇翟祭先公及飨诸侯则服之,鞠衣以采桑则服之,展衣以礼见王及见宾客则服之,褖衣燕居服之。
wáng hòu wú zhù jì yú tiān dì zhī fú dàn zì xiān wáng yǐ xià
”王后无助祭于天地之服,但自先王已下。
yòu sān lǐ yì zōng míng hòu fū rén zhī fú yún hòu bù zhù jì tiān de wǔ yuè gù wú zhù tiān dì sì wàng zhī fú
又《三礼义宗》明后夫人之服云:“后不助祭天地五岳,故无助天地四望之服。
àn cǐ zé wáng hòu wú jì tiān zhī fú míng yǐ
”按此,则王后无祭天之服,明矣。
sān lǐ yì zōng míng wáng hòu wǔ lù wèi zhòng zhái yàn zhái ān chē dí chē niǎn chē yě
《三礼义宗》明王后五辂,谓重翟、厌翟、安车、翟车、辇车也。
zhòng zhái zhě hòu cóng wáng jì xiān wáng xiān gōng suǒ chéng yě
“重翟者,后从王祭先王、 先公所乘也;
yàn zhái zhě hòu cóng wáng xiǎng zhū hóu suǒ chéng yě
厌翟者,后从王飨诸侯所乘也;
ān chē zhě hòu gōng zhōng cháo xī jiàn yú wáng suǒ chéng yě
安车者,后宫中朝夕见于王所乘也;
dí chē zhě hòu qiú sāng suǒ chéng yě
翟车者,后求桑所乘也;
niǎn chē zhě hòu yóu yàn suǒ chéng yě
辇车者,后游宴所乘也。
àn cǐ zé wáng hòu wú jì tiān zhī chē míng yǐ
”按此,则王后无祭天之车明矣。
yòu lǐ jì jiāo tè shēng yì zàn yún jì tiān wú huà
又《礼记·郊特牲·义赞》云:“祭天无稞。
zhèng xuán zhù yún wéi rén dào zōng miào yǒu huà
郑玄注云:‘唯人道宗庙有稞。
tiān dì dà shén zhì zūn bù huà
天地大神,至尊不稞。
yuán qiū zhī jì yǔ zōng miào bù tóng
’圆丘之祭,与宗庙不同。
cháo jiàn wáng zhuó fàn qí yǐ xiàn shì yī xiàn
朝践,王酌泛齐以献,是一献。
hòu wú jì tiān zhī shì dà zōng bó cì zhuó lǐ qí yǐ xiàn shì wèi èr xiàn
后无祭天之事,大宗伯次酌醴齐以献,是为二献。
àn cǐ zé jì yuán qiū dà zōng bó cì wáng wèi xiàn fēi shè wáng hòu zhī shì
”按此,则祭圆丘,大宗伯次王为献,非摄王后之事。
qīn míng děng suǒ zhí wáng hòu yǒu gù bù yù zé zōng bó shè jiàn dòu biān gèng míng shè wáng hòu zōng miào zhī jiàn fēi shè tiān dì zhī sì míng yǐ
钦明等所执王后有故不预,则宗伯摄荐豆笾,更明摄王后宗庙之荐,非摄天地之祀明矣。
qīn míng jiàn yì yǐn lǐ jì jì tǒng yuē fu jì yě zhě bì fū fù qīn zhī
钦明建议引《礼记·祭统》曰:“夫祭也者,必夫妇亲之”。
àn cǐ shì wáng yǔ hòu jì zōng miào zhī lǐ fēi guān sì tiān de zhī yì
按此,是王与后祭宗庙之礼,非关祀天地之义。
àn hàn wèi jìn sòng hòu wèi qí liáng zhōu chén duò děng lì dài shǐ jí xīng wáng lìng zhǔ jiāo tiān sì de dài yǒu qí lǐ shǐ bù quē shū bìng bù jiàn wǎng dài huáng hòu zhù jì zhī shì
按汉、魏、晋、宋、后魏、齐、梁、周、陈、隋等历代史籍,兴王令主,郊天祀地,代有其礼,史不阙书,并不见往代皇后助祭之事。
yòu gāo zǔ shén yáo huáng dì tài zōng wén wǔ shèng huáng dì nán jiāo sì tiān wú huáng hòu zhù jì chù
又高祖神尧皇帝、太宗文武圣皇帝南郊祀天,无皇后助祭处。
gāo zōng tiān huáng dà dì yǒng huī èr nián shí yī yuè xīn xi qīn yǒu shì yú nán jiāo yòu zǒng zhāng yuán nián shí èr yuè dīng mǎo qīn bài nán jiāo yì bìng wú huáng hòu zhù jì chù
高宗天皇大帝永徽二年十一月辛西亲有事于南郊,又总章元年十二月丁卯亲拜南郊,亦并无皇后助祭处。
yòu àn dà táng lǐ yì wú huáng hòu nán jiāo zhù jì zhī lǐ
又按《大唐礼》,亦无皇后南郊助祭之礼。
qīn xù děng xìng tiǎn lǐ guān qīn chéng shèng wèn jié jìn wén jiàn bù gǎn yī suí
钦绪等幸忝礼官,亲承圣问,竭尽闻见,不敢依随。
fú yǐ zhǔ shàng jī gǔ zhì zūn jiù diǎn suǒ yì zhù jì shí wú míng wén
伏以主上稽古,志遵旧典, 所议助祭,实无明文。
shí shàng shū zuǒ pú yè wéi jù yuán yòu xī zhǐ xié tóng qīn míng zhī yì
时尚书左仆射韦巨源又希旨,协同钦明之议。
shàng nà qí yán jìng yǐ hòu wèi yà xiàn réng bǔ dà chén li jiào děng nǚ wèi qí niang yǐ zhí biān dòu
上纳其言,竟以后为亚献,仍补大臣李峤等女为齐娘,以执笾豆。
jí lǐ bì tè zhào qí niang yǒu fū xù zhě xián wèi gǎi guān
及礼毕,特诏齐娘有夫婿者,咸为改官。
jǐng yún chū shì yù shǐ ní ruò shuǐ hé zòu qīn míng jí guō shān yùn yuē qīn míng děng běn zì fǔ rú sù wú cāo xíng chóng bān liè jué shí wèi dāo tiǎn
景云初,侍御史倪若水劾奏钦明及郭山恽曰:“钦明等本自腐儒,素无操行, 崇班列爵,实为叨忝。
ér juān chén mò xiào chǎn nìng wèi néng
而涓尘莫效,谄佞为能。
suì shǐ qǔ tái zhī lǐ yuán qiū zhī zhì bǎi wáng gù shì yī zhāo zhuì shī
遂使曲台之礼,圜丘之制,百王故事,一朝坠失。
suǒ wèi luàn cháng gǎi zuò xī zhǐ bìng jūn rén zhī bù cái suì zhì yú cǐ
所谓乱常改作,希旨病君,人之不才,遂至于此。
jīn shèng míng yù lì xián liáng rù yòng wéi cí xiǎo rén yóu zài cháo liè
今圣明驭历,贤良入用,惟兹小人,犹在朝列。
chén qǐng bìng cóng chù fàng yǐ sù zhōu xíng
臣请并从黜放,以肃周行。
yú shì zuǒ shòu qīn míng ráo zhōu cì shǐ
”于是左授钦明饶州刺史。
hòu rù wèi chóng wén guǎn xué shì
后入为崇文馆学士。
xún zú
寻卒。
guō shān yùn pú zhōu hé dōng rén
郭山恽,蒲州河东人。
shǎo tōng sān lǐ
少通《三礼》。
jǐng lóng zhōng lèi qiān guó zǐ sī yè
景龙中,累迁国子司业。
shí zhōng zōng shù yǐn jìn chén jí xiū wén xué shì yǔ zhī yàn jí cháng lìng gè xiào jì yì yǐ wéi xiào lè
时中宗数引近臣及修文学士,与之宴集,尝令各效伎艺,以为笑乐。
gōng bù shàng shū zhāng xī wèi tán róng niáng wǔ
工部尚书张锡为《谈容娘舞》,
jiāng zuò dà jiàng zōng jìn qīng wǔ hún tuō
将作大匠宗晋卿舞《浑脱》,
zuǒ wèi jiāng jūn zhāng qià wǔ huáng zhāng
左卫将军张洽舞《黄麞》,
zuǒ jīn wú wèi jiāng jūn dù yuán yǎn sòng pó luó mén zhòu
左金吾卫将军杜元琰诵 《婆罗门咒〗》,
jǐ shì zhōng li xíng yán chàng jià chē xī hé
给事中李行言唱《驾车西河》,
zhōng shū shè rén lú cáng yòng xiào dào shì shàng zhāng
中书舍人卢藏用效道士上章。
shān yùn dú zòu yuē chén wú suǒ jiě qǐng sòng gǔ shī liǎng piān
山恽独奏曰:“臣无所解,请诵古诗两篇。
dì cóng zhī yú shì sòng lù míng xī shuài zhī shī
”帝从之,于是诵《鹿鸣》、《蟋蟀》之诗。
zòu wèi bì zhōng shū lìng li jiào yǐ qí cí yǒu hǎo lè wú huāng zhī yǔ pō shè guī fěng nù wèi wǔ zhǐ jù zhǐ zhī
奏未毕,中书令李峤以其词有“好乐无荒”之语,颇涉规讽,怒为忤旨,遽止之。
yì rì dì jiā shān yùn zhī yì zhào yuē guō shān yùn yè yōu jīng shǐ shi zhù gǔ jīn bā suǒ jiǔ qiū yóu lái biàn lǎn
翌日,帝嘉山恽之意,诏曰:“郭山恽业优经史,识贮古今,《八索》、《九丘》,由来遍览;
qián yán wǎng xíng shí suǒ gāi xiáng
前言往行,实所该详。
zuó zhě yīn qí yù yóu shì yàn cháo yàn jì chéng huān qià xián shǐ yǒng gē
昨者因其豫游,式宴朝彦,既乘欢洽,咸使咏歌。
suì néng zhì zài kuāng shí qián shēn guī fěng jiǎn jiǎn zhī chéng mí qiè è è zhī cāo yú míng
遂能志在匡时,潜申规讽,謇謇之诚弥切,谔谔之操逾明。
yi shì bāo yáng měi cí gěng zhí
宜示褒扬,美兹鲠直。
cì shí fú yī fú
”赐时服一幅。
xún yǔ zhù qīn míng tóng xiàn huáng hòu zhù jì jiāo sì zhī yì
寻与祝钦明同献皇后助祭郊祀之议。
jǐng yún zhōng zuǒ shòu kuò zhōu zhǎng shǐ
景云中,左授括州长史。
kāi yuán chū fù rù wèi guó zǐ sī yè
开元初,复入为国子司业。
zú yú guān
卒于官。
liǔ chōng pú zhōu yú xiāng rén yě duò ráo zhōu cì shǐ zhuāng zēng sūn yě
柳冲,蒲州虞乡人也,隋饶州刺史庄曾孙也。
qí xiān shì jiāng zuǒ shì jū xiāng yáng
其先仕江左,世居襄阳。
chén wáng huán xiāng lǐ
陈亡, 还乡里。
fù chu xián dà yè mò wèi hé běi xiàn zhǎng
父楚贤,大业末,为河北县长。
shí yáo jūn sù gù shǒu jùn chéng yǐ jù yì shī
时尧君素固守郡城,以拒义师。
chu xián jìn shuō yuē duò zhī jiāng wáng tiān xià jiē zhī
楚贤进说曰:“隋之将亡,天下皆知。
táng gōng míng yìng tú lù dòng yǐ xìn yì háo jié xiǎng yìng tiān suǒ zàn yě
唐公名应图箓,动以信义,豪杰响应,天所赞也!
jūn zi jiàn jī ér zuò bù sì zhōng rì zhuǎn huò wéi fú jīn qí shí yě
君子见机而作,不俟终日,转祸为福,今其时也!
jūn sù bù cóng chu xián qián xíng guī guó
”君素不从,楚贤潜行归国。
gāo zǔ shén yuè bài shì yù shǐ
高祖甚悦,拜侍御史。
zhēn guàn zhōng lèi zhuǎn guāng lù shǎo qīng shǐ tū jué cún fǔ li sī mó tū jué zèng mǎ bǎi pǐ jí fāng wù xī jù ér bù shòu
贞观中,累转光禄少卿,使突厥存抚李思摩,突厥赠马百匹及方物,悉拒而不受。
lèi zhuǎn jiāo guì èr zhōu dū dū jiē yǒu néng míng
累转交、桂二州都督,皆有能名。
zú yú háng zhōu cì shǐ
卒于杭州刺史。
chōng bó xué yóu míng shì zú míng yà lù jìng chún
冲博学,尤明世族,名亚路敬淳。
tiān shòu chū wèi sī fǔ zhǔ bù shòu zhào wǎng huái nán ān fǔ
天授初,为司府主簿,受诏往淮南安抚。
shǐ hái cì jué hé dōng xiàn nán
使还,赐爵河东县男。
jǐng lóng zhōng lèi qiān wèi zuǒ sàn qí cháng shì xiū guó shǐ
景龙中,累迁为左散骑常侍,修国史。
chū zhēn guàn zhōng tài zōng mìng xué zhě zhuàn shì zú zhì bǎi juǎn yǐ zhēn bié shì shù
初,贞观中太宗命学者撰《氏族志》百卷,以甄别士庶;
zhì shì xiàng bǎi nián ér zhū xìng zhì yǒu xīng tì chōng nǎi shàng biǎo qǐng gǎi xiū shì zú
至是向百年,而诸姓至有兴替,冲乃上表请改修氏族。
zhōng zōng mìng chōng yǔ zuǒ pú yè wèi yuán zhōng jí shǐ guān zhāng xī xú jiān liú xiàn děng bā rén yī jù shì zú zhì zhòng jiā xiū zhuàn
中宗命冲与左仆射魏元忠及史官张锡、徐坚、刘宪等八人,依据《氏族志》,重加修撰。
yuán zhōng děng shī gōng wèi bàn xiāng jì ér zú nǎi qiān wèi wài zhí
元忠等施功未半,相继而卒,乃迁为外职。
zhì xiān tiān chū chōng shǐ yǔ shì zhōng wèi zhī gǔ zhōng shū shì láng lù xiàng xiān jí xú jiān liú zi xuán wú jīng děng zhuàn chéng xìng zú xì lù èr bǎi juǎn zòu shàng
至先天初,冲始与侍中魏知古、中书侍郎陆象先及徐坚、刘子玄、吴兢等撰成《姓族系录》二百卷,奏上。
chōng hòu lì tài zǐ zhān shì tài zǐ bīn kè sòng wáng fù zhāo wén guǎn xué shì yǐ lǎo jí zhì shì
冲后历太子詹事、太子宾客、宋王傅、昭文馆学士,以老疾致仕。
kāi yuán èr nián yòu chì chōng jí zhù zuò láng xuē nán jīn kān dìng xì lù zòu shàng cì juàn bǎi pǐ
开元二年, 又敕冲及著作郎薛南金刊定《系录》,奏上,赐绢百匹。
wǔ nián zú
五年卒。
lú càn yōu zhōu fàn yáng rén hòu wèi shì zhōng yáng wū wǔ dài sūn
卢粲,幽州范阳人,后魏侍中阳乌五代孙。
zǔ yàn qīng zhuàn hòu wèi jì èr shí juǎn xíng yú shí guān zhì hé féi lìng
祖彦卿,撰《后魏纪》二十卷,行于时,官至合肥令。
shū fù xíng jiā yì yǒu xué shè gāo zōng shí wéi yōng wáng jì shì
叔父行嘉,亦有学涉,高宗时为雍王记室。
càn bó lǎn jīng shǐ ruò guàn jǔ jìn shì
粲博览经史,弱冠举进士。
jǐng lóng èr nián lèi qiān jǐ shì zhōng
景龙二年,累迁给事中。
shí jié mǐn tài zǐ chū lì wéi shù rén yǐ fēi jǐ suǒ shēng shēn jiā jì jí quàn zhōng zōng xià chì lìng tài zǐ què qǔ wèi fǔ fēng wù měi nián yǐ gōng fú yòng
时节愍太子初立,韦庶人以非己所生,深加忌嫉, 劝中宗下敕令太子却取卫府封物,每年以供服用。
càn bó zòu yuē huáng tài zǐ chù jì míng zhī zhòng dāng zhǔ chàng zhī zūn suì shí fú yòng zì kě bǎi sī gòng nǐ
粲驳奏曰:“皇太子处继明之重, 当主鬯之尊,岁时服用,自可百司供拟。
yòu jù zhōu guān zhū yìng yòng cái qì suì zhōng zé huì wéi wáng jí tài zǐ yìng yòng wù bìng bù huì
又据《周官》,诸应用财器,岁终则会, 唯王及太子应用物,并不会。
cǐ zé chǔ jūn zhī fèi xián yǔ wáng tóng
此则储君之费,咸与王同。
jīn yǔ liè guó zhū hóu qí héng rù fēng qǐ suǒ wèi xiàn zhāng zài xī chuí fǎ jiāng lái zhě yě
今与列国诸侯齐衡入封, 岂所谓宪章在昔,垂法将来者也!
bì wèi qīng gōng chū qǐ fú yòng suǒ zī zì dāng guǎng zhī kù wù bù kě cháng cún fān fēng
必谓青宫初启,服用所资,自当广支库物,不可长存籓封。
zhào cóng zhī
”诏从之。
hòu ān lè gōng zhǔ xù wǔ chóng xun wèi jié mǐn tài zǐ suǒ shā tè zhuī fēng wèi lǔ wáng lìng sī nóng shǎo qīng zhào lǚ wēn jiān hù zàng shì
后安乐公主婿武崇训为节愍太子所杀,特追封为鲁王,令司农少卿赵履温监护葬事。
lǚ wēn fěng gōng zhǔ zòu qǐng yī yǒng tài gōng zhǔ gù shì wèi chóng xun zào líng
履温讽公主奏请依永泰公主故事,为崇训造陵。
zhào cóng qí qǐng
诏从其请。
càn bó zòu yuē
粲驳奏曰:
fú xún líng zhī chēng wèi běn shǔ huáng wáng jí chǔ jūn děng
伏寻陵之称谓,本属皇王及储君等。
zì huáng jiā yǐ lái zhū wáng jí gōng zhǔ mù wú chēng líng zhě
自皇家已来,诸王及公主墓,无称陵者。
wéi yǒng tài gōng zhǔ chéng ēn tè zàng shì yuè cháng tu bù hé yǐn yǐ wéi míng
唯永泰公主承恩特葬,事越常涂,不合引以为名。
chūn qiū zuǒ shì zhuàn yún wèi sūn huán zi yǔ qí zhàn
《春秋左氏传》云:“卫孙桓子与齐战。
wèi xīn zhù dài fū zhòng shū yú xī jiù sūn huán zi huán zi yǐ miǎn
卫新筑大夫仲叔于奚救孙桓子,桓子以免。
wèi rén shǎng zhī yǐ yì yú xī cí qǐng qū xuán pán yīng yǐ cháo xǔ zhī
卫人赏之以邑,于奚辞,请曲悬、繁缨以朝,许之。
zhòng ní wén zhī yuē xī yě bù rú duō yǔ zhī yì
仲尼闻之,曰:‘惜也,不如多与之邑。
wéi míng yǔ qì bù kě yǐ jiǎ rén
唯名与器,不可以假人。
ruò yǐ jiǎ rén yǔ zhī zhèng yě zhèng wáng zé guó cóng zhī
若以假人,与之政也,政亡则国从之。
shèng rén zhī wēi zhī zhāng bù kě bù shèn
’”圣人知微知章,不可不慎。
lǔ wáng āi róng zhī diǎn chéng bié chéng ēn
鲁王哀荣之典,诚别承恩;
rán guó zhī míng qì qǐ kě wàng jiǎ
然国之名器,岂可妄假!
yòu yíng zhào zhī chēng bù yīng jiǎ yǒng tài gōng zhǔ wèi míng qǐng bǐ zhēn guàn yǐ lái zhū wáng jiù lì zú de fēng hòu
又茔兆之称,不应假永泰公主为名, 请比贞观已来诸王旧例,足得丰厚。
shǒu chì dá yuē ān lè gōng zhǔ yǔ yǒng tài gōng zhǔ wú yì
手敕答曰:“安乐公主与永泰公主无异。
tóng xué zhī yì gǔ jīn bù shū
同穴之义,古今不殊。
lǔ wáng yuán zì tè wèi líng zhì bù fán gù zhí
鲁王缘自特为陵制,不烦固执。
càn yòu zòu yuē
”粲又奏曰:
chén wén líng zhī chēng wèi shī yú zūn jí bù shǔ wáng gōng yǐ xià
臣闻陵之称谓,施于尊极,不属王公已下。
qiě lǔ wáng ruò yù lùn qīn děng dì zé bù qīn yú yōng wáng
且鲁王若欲论亲等第,则不亲于雍王。
yōng wáng zhī mù shàng bù chēng líng lǔ wáng zì bù kě yīn shàng gōng zhǔ ér jiā hào
雍王之墓,尚不称陵,鲁王自不可因尚公主而加号。
qiě jūn zhī jǔ shì zé zài yú fāng cè huò jī zhī wǎng diǎn huò kǎo zì qián cháo
且君之举事,则载于方册, 或稽之往典,或考自前朝。
chén lì jiǎn zhēn guàn yǐ lái fù mǎ mù wú de chēng líng zhě
臣历检贞观已来,驸马墓无得称陵者。
qiě jūn rén zhī lǐ fú jué yú bàng qī gài wèi bù dú qīn qí qīn bù dú zi qí zi
且君人之礼,服绝于傍期,盖为不独亲其亲,不独子其子。
bì xià yǐ xī xià zhī ēn ài shī jí qí fu zèng fèng zhī yí āi róng zú bèi qǐ de shǐ shàng xià wú biàn jūn chén yī guàn zhě zāi
陛下以膝下之恩爱,施及其夫,赠赗之仪,哀荣足备,岂得使上下无辨,君臣一贯者哉!
yòu ān lè gōng zhǔ chéng liǎng yí zhī zé lǚ fú lù zhī jī zhǐ nán shān yǐ xī nián yǎng běi chén ér yǒng bì
又安乐公主承两仪之泽,履福禄之基,指南山以锡年,仰北辰而永庇。
lǔ wáng zhī zàng chē fú yǒu zhāng jiā děng zhī yí bèi yǒu cháng shù yíng zhào zhī chēng bù yīng jiǎ yǒng tài gōng zhǔ wèi míng fēi suǒ wèi chuí fǎ jiāng lái zuò zé qún bì zhě yě
鲁王之葬,车服有章,加等之仪,备有常数, 茔兆之称,不应假永泰公主为名,非所谓垂法将来,作则群辟者也!
dì jìng yī càn suǒ zòu
帝竟依粲所奏。
gōng zhǔ dà nù
公主大怒。
càn yǐ wǔ zhǐ chū wèi chén zhōu cì shǐ
粲以忤旨出为陈州刺史。
lèi zhuǎn mì shū shǎo jiān
累转秘书少监。
kāi yuán chū zú
开元初卒。
yǐn zhī zhāng jiàng zhōu yì chéng rén
尹知章,绛州翼城人。
shǎo qín xué cháng mèng shén rén yǐ dà záo kāi qí xīn yǐ yào nèi zhī zì shì rì yì kāi lǎng jǐn tōng zhū jīng jīng yì
少勤学,尝梦神人以大凿开其心,以药内之,自是日益开朗,尽通诸经精义。
wèi jǐ ér zhū shī yǒu běi miàn shòu yè yān
未几,而诸师友北面受业焉。
cháng ān zhōng fù mǎ dū wèi wǔ yōu jì zhòng qí jīng xué zòu shòu qí fǔ dìng wáng wén xué
长安中,驸马都尉武攸暨重其经学,奏授其府定王文学。
shén lóng chū zhuǎn tài cháng bó shì
神龙初,转太常博士。
zhōng zōng chū jí wèi jiàn lì zōng miào yì zhě yù yǐ liáng wǔ zhāo wáng wèi shǐ zǔ yǐ bèi qī dài zhī shù
中宗初即位,建立宗庙,议者欲以凉武昭王为始祖,以备七代之数。
zhī zhāng yǐ wéi wǔ zhāo yuǎn shì fēi wáng yè suǒ yīn tè zòu yì yǐ wéi bù kě
知章以为武昭远世,非王业所因,特奏议以为不可。
dāng shí jìng cóng zhī zhāng zhī yì
当时竟从知章之议。
é bài lù hún lìng yǐ gōng diàn qì guān
俄拜陆浑令,以公玷弃官。
shí sàn qí cháng shì jiě wǎn yì bà zhí guī tián yuán yǔ zhī zhāng gòng jū rǔ luò jiān yǐ xiū xué wéi shì
时散骑常侍解琬亦罢职归田园,与知章共居汝、洛间,以修学为事。
ruì zōng chū jí wèi zhōng shū lìng zhāng shuō jiàn zhī zhāng yǒu gǔ rén zhī fēng zú yǐ zhèn yǎ sú bài lǐ bù yuán wài láng
睿宗初即位,中书令张说荐知章有古人之风,足以镇雅俗,拜礼部员外郎。
é zhuǎn guó zǐ bó shì
俄转国子博士。
hòu mì shū jiān mǎ huái sù zòu yǐn zhī zhāng jiù mì shū shěng yǔ xué zhě kān dìng jīng shǐ
后秘书监马怀素奏引知章就秘书省与学者刊定经史。
zhī zhāng suī jū lì zhí guī jiā zé jiǎng shòu bù chuò yóu míng yì jí zhuāng lǎo xuán yán zhī xué yuǎn jìn xián lái shòu yè
知章虽居吏职, 归家则讲授不辍,尤明《易》及庄、老玄言之学,远近咸来受业。
qí yǒu pín kuì zhě zhī zhāng jǐn qí jiā cái yǐ yī shí zhī
其有贫匮者,知章尽其家财以衣食之。
xìng hé hòu xǐ yùn bù xíng yú sè wèi cháng yán jí jiā rén chǎn yè
性和厚,喜愠不形于色,未尝言及家人产业。
qí zi cháng qǐng bìng shì qiáo mǐ yǐ bèi suì shí zhī fèi zhī zhāng yuē rú rǔ suǒ yán zé xià rén hé yǐ qǔ zī
其子尝请并市樵米,以备岁时之费,知章曰:“如汝所言,则下人何以取资?
wú xìng shí lù bù yí duó qí lì yě
吾幸食禄,不宜夺其利也!
jìng bù cóng
”竟不从。
kāi yuán liù nián zú shí nián wǔ shí yǒu yú
开元六年卒,时年五十有余。
suǒ zhù xiào jīng lǎo zi zhuāng zi hán zǐ guǎn zǐ guǐ gǔ zi pō xíng yú shí
所注《孝经》、《老子》、《庄子》、《韩子》、 《管子》、《鬼谷子》,颇行于时。
mén rén sūn jì liáng děng lì bēi yú dōng dōu guó zǐ jiàn zhī mén wài yǐ sòng qí dé
门人孙季良等立碑于东都国子监之门外,以颂其德。
sūn jì liáng zhě hé nán yǎn shī rén yě yī míng yì
孙季良者,河南偃师人也,一名翌。
kāi yuán zhōng wèi zuǒ shí yí jí xián yuàn zhí xué shì
开元中,为左拾遗、集贤院直学士。
zhuàn zhèng shēng shī jí sān juǎn xíng yú dài
撰 《正声诗集》三卷,行于代。
xú dài zì chù rén sū zhōu jiā xīng rén yě
徐岱,字处仁,苏州嘉兴人也。
jiā shì yǐ nóng wèi yè
家世以农为业。
dài hào xué liù jí zhū zǐ xī suǒ tàn jiū wèn wú bù tōng nán mò néng qū
岱好学,六籍诸子,悉所探究, 问无不通,难莫能诎。
dà lì zhōng zhuǎn yùn shǐ liú yàn biǎo jiàn zhī shòu jiào shū láng
大历中,转运使刘晏表荐之,授校书郎。
zhè xi guān chá shǐ li qī yún hòu yù zhī chì gù suǒ jū wéi fù lǐ xiāng
浙西观察使李栖筠厚遇之,敕故所居为复礼乡。
xún wèi cháo tíng tuī yuán gǎi hé nán fǔ yǎn shī xiàn wèi
寻为朝廷推援,改河南府偃师县尉。
jiàn zhōng nián lǐ yí shǐ jiǎng zhèn tè jiàn wèi tài cháng bó shì zhǎng lǐ yí
建中年,礼仪使蒋镇特荐为太常博士,掌礼仪。
cóng xìng fèng tiān xìng yuán gǎi shàn bù yuán wài láng jiān bó shì
从幸奉天、兴元,改膳部员外郎兼博士。
zhēn yuán chū qiān shuǐ bù láng zhōng chōng huáng tài zǐ jí shū wáng yǐ xià shì dú
贞元初, 迁水部郎中,充皇太子及舒王已下侍读。
xún gǎi sī fēng láng zhōng zhuó bài jǐ shì zhōng jiā jiān shǐ guǎn xiū zhuàn bìng yī jiù shì dú
寻改司封郎中,擢拜给事中,加兼史馆修撰,并依旧侍读。
chéng liǎng gōng ēn gù shí wú yǔ bǐ
承两宫恩顾,时无与比。
ér jǐn shèn guò shèn wèi cháng xiè jìn zhōng yǔ yì bù tán rén zhī duǎn
而谨慎过甚,未尝泄禁中语,亦不谈人之短。
hūn jià shēng zhí zhī gū yí zhě shí rén yǐ cǐ chēng zhī
婚嫁甥侄之孤遗者,时人以此称之。
rán lìn sè pō shèn cāng kù guǎn yuè jiē zì zhí zhǎng huò jī yú shí
然吝啬颇甚,仓库管钥,皆自执掌,获讥于时。
zú shí nián wǔ shí
卒,时年五十。
shàng tàn xī zhī fù yǐ bó juàn
上叹惜之,赙以帛绢。
huáng tài zǐ yòu yí juàn yī bǎi shū zèng lǐ bù shàng shū
皇太子又遗绢一百疋,赠礼部尚书。
sū biàn zì yuán róng jīng zhào wǔ gōng rén
苏弁,字元容,京兆武功人。
céng shū zǔ liáng sì tiān hòu cháo zǎi xiāng guó shǐ yǒu chuán
曾叔祖良嗣,天后朝宰相,国史有传。
biàn shǎo yǒu wén xué jǔ jìn shì shòu mì shū shěng zhèng zì zhuǎn fèng tiān zhǔ bù
弁少有文学,举进士,授秘书省正字,转奉天主簿。
zhū cǐ zhī luàn dé zōng cāng cù chū xìng xiàn lìng dù zhèng yuán shàng fǔ jì shì
朱泚之乱,德宗仓卒出幸,县令杜正元上府计事;
wén dà jià zhì guān lì huáng kǒng jiē yù bēn cuàn shān gǔ
闻大驾至,官吏惶恐,皆欲奔窜山谷。
biàn yù zhī yuē jūn shàng bì dí chén xià dāng fú nán sǐ jié
弁谕之曰:“君上避狄,臣下当伏难死节。
xī sù zōng xìng líng wǔ zhì xīn píng ān dìng èr tài shǒu jiē qián dùn dì mìng zhǎn zhī yǐ xùn zhū jūn zhī qí shì hu
昔肃宗幸灵武,至新平、安定,二太守皆潜遁,帝命斩之以徇,诸君知其事乎!
zhòng xīn nǎi ān
”众心乃安。
jí chē jià zhì yíng hù chǔ bèi wú quē
及车驾至,迎扈储备无阙。
dé zōng jiā zhī jiù jiā shì dà lǐ sī zhí
德宗嘉之,就加试大理司直。
zéi píng bài jiān chá yù shǐ lì sān yuàn lèi zhuǎn cāng bù láng zhōng
贼平,拜监察御史,历三院,累转仓部郎中。
réng pàn dù zhī àn
仍判度支案。
péi yán líng zú dé zōng wén qí cái tè kāi yán yīng miàn cì jīn zǐ
裴延龄卒,德宗闻其才,特开延英,面赐金紫。
shòu dù zhī láng zhōng fù zhī dù zhī shì réng mìng lì yú zhèng láng zhī shǒu
授度支郎中,副知度支事,仍命立于正郎之首。
fù zhī zhī hào zì biàn shǐ yě
副知之号,自弁始也。
chéng yán líng zhī hòu yǐ kuān jiǎn dài fán nüè rén shén chēng zhī
承延龄之后,以宽简代烦虐,人甚称之。
qiān hù bù shì láng yī qián pàn dù zhī gǎi tài zǐ zhān shì
迁户部侍郎,依前判度支,改太子詹事。
biàn chū rù cháo bān wèi shī xù diàn zhōng shì yù shǐ zōu rú lì duì zhàng dàn zhī
弁初入朝,班位失序,殿中侍御史邹儒立对仗弹之。
biàn yú jīn wú dài zuì shù kè tè shì fàng
弁于金吾待罪数刻,特释放。
jiù zhì tài zǐ zhān shì bān cì tài cháng zōng zhèng qīng yǐ xià
旧制,太子詹事班次太常、宗正卿已下。
zhēn yuán sān nián yù shǐ zhōng chéng dòu cān xù dìng bān yí zhān shì zài hé nán tài yuán yǐn zhī xià
贞元三年,御史中丞窦参叙定班,移詹事在河南、太原尹之下。
biàn nǎi yǐn jiù bān zhì lì
弁乃引旧班制立。
tái guān jí zhī réng dài yún zì jǐ bái zǎi xiàng qǐng yī jiù
台官诘之,仍绐云:“自己白宰相,请依旧。
gù wèi rú lì dàn zhī
”故为儒立弹之。
xuán zuò gěi cháng wǔ chéng jūn liáng xiǔ bài biǎn hé zhōu sī hù cān jūn
旋坐给长武城军粮朽败,贬河州司户参军。
dāng dé zōng shí cháo chén shòu qiǎn shǎo méng zài lù zhì wǎn nián yóu shén
当德宗时,朝臣受谴,少蒙再录,至晚年尤甚。
wéi biàn yǔ hán gāo de qǐ wèi cì shǐ shòu chú zhōu zhuǎn háng zhōu
唯弁与韩皋得起为刺史,授滁州,转杭州。
biàn yǔ xiōng miǎn gǔn jiē yǐ yǒu dì rú xué chēng
弁与兄冕、衮,皆以友弟、儒学称。
miǎn zuǎn guó cháo zhèng shì zhuàn huì yào sì shí juǎn xíng yú shí
冕,缵国朝政事,撰《会要》四十卷,行于时。
biàn jù shū zhì èr wàn juàn jiē shǒu zì kān xiào zhì jīn yán sū shì shū cì yú jí xián mì gé yān
弁聚书至二万卷,皆手自刊校, 至今言苏氏书,次于集贤秘阁焉。
zhēn yuán èr shí yī nián zú yú jiā
贞元二十一年,卒于家。
gǔn zì zàn shàn dài fū biǎn yǒng zhōu sī hù cān jūn chì sū gǔn biǎn guān běn yuán dì lián zuò
衮自赞善大夫贬永州司户参军,敕:“苏衮贬官,本缘弟连坐。
qín qí nián mù jiā yǐ jí huàn yi lìng suǒ zài lēi huí rèn guī sī dì
矜其年暮,加以疾患,宜令所在勒回,任归私第。
gǔn nián qiě qī shí liǎng mù wú jiàn yǐ yú nián
”衮年且七十,两目无见已逾年。
yǐ biàn zhī gù jìng wèi tíng guān
以弁之故, 竟未停官。
jí biǎn shàng wén zhī āi mǐn gù xǔ huán jiā
及贬,上闻之哀悯,故许还家。
xún zú
寻卒。
chū miǎn jì zuò biàn biǎn guān huò yǒu rén yán miǎn cái xué shàng huǐ bù zǎo zhī
初,冕既坐弁贬官,或有人言冕才学,上悔不早知。
yè yǐ biǎn chū yòu fù hái gǔn nán yú zài zhuī miǎn nǎi zhǐ
业已贬出,又复还衮,难于再追冕,乃止。
lù zhì wú jùn rén běn míng chún bì xiàn zōng míng gǎi zhī
陆质,吴郡人,本名淳,避宪宗名改之。
zhì yǒu jīng xué yóu shēn yú chūn qiū shǎo shī shì zhào kuāng kuāng shī dàn zhù
质有经学,尤深于《春秋》,少师事赵匡,匡师啖助。
zhù kuāng jiē wèi yì rú pō chuán qí xué yóu shì zhī míng
助、匡皆为异儒,颇传其学,由是知名。
chén shǎo yóu zhèn yáng zhōu ài qí cái pì wéi cóng shì
陈少游镇扬州,爱其才, 辟为从事。
hòu jiàn yú cháo bài zuǒ shí yí
后荐于朝,拜左拾遗。
zhuǎn tài cháng bó shì lèi qiān zuǒ sī láng zhōng zuò xì gù gǎi guó zǐ bó shì lì xìn tái èr zhōu cì shǐ
转太常博士,累迁左司郎中,坐细故,改国子博士,历信、台二州刺史。
shùn zōng jí wèi zhì sù yǔ wéi zhí yì shàn yóu shì zhēng wèi jǐ shì zhōng huáng tài zǐ shì dú réng gǎi cì míng zhì
顺宗即位,质素与韦执谊善,由是征为给事中、皇太子侍读,仍改赐名质。
shí zhí yì de xìng shùn dì qǐn jí yǔ wáng shū wén děng qiè nòng quán bǐng
时执谊得幸,顺帝寝疾,与王叔文等窃弄权柄。
shàng zài chūn gōng zhí yì jù zhì yǐ yòng shì gù lìng zhì rù shì ér qián cì shàng yì yīn yòng jiě
上在春宫,执谊惧,质已用事, 故令质入侍,而潜伺上意,因用解。
jí zhì fā yán shàng guǒ nù yuē bì xià lìng xiān shēng yǔ guǎ rén jiǎng yì hé de yán tā
及质发言,上果怒曰:“陛下令先生与寡人讲义,何得言他?
zhì huáng jù ér chū
”质惶惧而出。
wèi jǐ bìng zú
未几病卒。
zhì zhe jí zhù chūn qiū èr shí juǎn lèi lǐ èr shí juǎn jūn chén tú yì èr shí wǔ juǎn bìng xíng yú dài
质著《集注春秋》二十卷,《类礼》二十卷,《君臣图翼》二十五卷,并行于代。
zhēn yuán èr shí yī nián zú
贞元二十一年卒。
féng kàng běn wèi zhōu yuán chéng rén
冯伉,本魏州元城人。
fù jiè hòu jiā yú jīng zhào
父玠,后家于京兆。
shǎo yǒu jīng xué
少有经学。
dà lì chū dēng wǔ jīng xiù cái kē shòu mì shū láng
大历初,登《五经》秀才科,授秘书郎。
jiàn zhōng sì nián yòu dēng bó xué sān shǐ kē
建中四年,又登博学《三史》科。
sān qiān shàng shū shàn bù yuán wài láng chōng mù wáng yǐ xià shì dú
三迁尚书膳部员外郎,充睦王已下侍读。
zé lù jié dù shǐ li bào zhēn zú wèi diào zèng shǐ bào zhēn nán yí kàng bó shù bǎi pǐ bù nà
泽潞节度使李抱真卒,为吊赠使,抱真男遗伉帛数百匹,不纳。
yòu zhuān sòng zhì jīng kàng yīn biǎo zòu gù qǐng bù shòu
又专送至京,伉因表奏,固请不受。
shǔ lǐ quán quē xiàn lìng zǎi chén jìn rén míng dì yì bù kě wèi zǎi chén yuē qián shǐ zé lù bù shòu cái bó zhě cǐ rén bì yǒu qīng zhèng kě yǐ shòu zhī
属醴泉阙县令,宰臣进人名,帝意不可,谓宰臣曰: “前使泽潞不受财帛者,此人必有清政,可以授之。
suì gǎi lǐ quán lìng
”遂改醴泉令。
xiàn zhōng bǎi xìng duō huá wèi zhe yù méng shí sì piān dà lüè zhǐ míng zhōng xiào rén yì quàn xué wù nóng měi xiāng gěi yī juàn bǐ qí chuán xí
县中百姓多猾, 为著《谕蒙》十四篇,大略指明忠孝仁义,劝学务农,每乡给一卷,俾其传习。
zài xiàn qī nián wéi qú móu jiàn wèi jǐ shì zhōng chōng huáng tài zǐ jí zhū wáng shì dú
在县七年,韦渠牟荐为给事中,充皇太子及诸王侍读。
zhào jiàn yú bié diàn cì jīn zǐ
召见于别殿,赐金紫。
zhe sān chuán yì tóng sān juǎn
著《三传异同》三卷。
shùn zōng jí wèi bài shàng shū bīng bù shì láng
顺宗即位,拜尚书兵部侍郎。
gǎi guó zǐ jì jiǔ wèi tóng zhōu cì shǐ
改国子祭酒,为同州刺史。
rù bài zuǒ sàn qí cháng shì fù lǐng tài xué
入拜左散骑常侍,复领太学。
yuán hé sì nián zú nián liù shí liù zèng lǐ bù shàng shū
元和四年卒,年六十六,赠礼部尚书。
zǐ yào jìn shì zhuó dì yòu dēng zhì kē shì zhì shàng shū láng
子药,进士擢第,又登制科,仕至尚书郎。
wéi biǎo wēi shǐ jǔ jìn shì dēng dì lèi zuǒ fān fǔ
韦表微,始举进士登第,累佐籓府。
yuán hé shí wǔ nián bài jiān chá yù shǐ
元和十五年,拜监察御史。
yú nián yǐ běn guān chōng hàn lín xué shì
逾年,以本官充翰林学士。
qiān zuǒ bǔ quē kù bù yuán wài láng zhī zhì gào
迁左补阙、库部员外郎、知制诰。
mǎn suì zhuó qiān zhōng shū shè rén
满岁,擢迁中书舍人。
é bài hù bù shì láng zhí bìng rú gù
俄拜户部侍郎,职并如故。
shí zì cháng qìng bǎo lì guó jiā bǐ yǒu biàn gù fán zài hàn lín qiān zhuó lì wú mǎn suì yóu shì biǎo wēi zì jiān chá liù qī nián jiān zhì zhèng èr qīng mìng fú jīn zǐ chéng yù ēn wò shèng yú yī shí
时自长庆、宝历,国家比有变故,凡在翰林,迁擢例无满岁,由是表微自监察,六七年间,秩正贰卿,命服金紫,承遇恩渥,盛于一时。
zú nián liù shí
卒,年六十。
biǎo wēi shǎo shí kè kǔ zì lì
表微少时,克苦自立。
zhe jiǔ jīng shī shòu pǔ yī juàn chūn qiū sān zhuàn zǒng lì èr shí juǎn
著《九经师授谱》一卷,《春秋三传总例》二十卷。
zi chán jìn shì dēng dì xián tōng mò wèi shàng shū zuǒ chéng
子蟾,进士登第,咸通末,为尚书左丞。
xǔ kāng zuǒ fù shěn
许康佐,父审。
kāng zuǒ dēng jìn shì dì yòu dēng hóng cí kē
康佐登进士第,又登宏词科。
yǐ jiā pín mǔ lǎo qiú wèi zhī yuàn guān rén huò guài zhī xiào ér bù dá
以家贫母老,求为知院官,人或怪之,笑而不答。
jí mǔ wáng fú chú bù jiù hóu fǔ zhī pì jūn zǐ shǐ zhī qí bù zé lù yǎng qīn zhī zhì yě gù míng yì zhòng
及母亡,服除,不就侯府之辟,君子始知其不择禄养亲之志也, 故名益重。
qiān shì yù shǐ zhuǎn zhí fāng yuán wài láng lèi qiān zhì jià bù láng zhōng chōng hàn lín shì jiǎng xué shì réng cì jīn zǐ
迁侍御史,转职方员外郎,累迁至驾部郎中,充翰林侍讲学士,仍赐金紫。
lì jiàn yì dài fū zhōng shū shè rén jiē zài nèi tíng
历谏议大夫、中书舍人,皆在内庭。
wèi hù bù shì láng yǐ jí jiě zhí
为户部侍郎,以疾解职。
chú bīng bù shì láng zhuǎn lǐ bù shàng
除兵部侍郎,转礼部尚。
zú nián qī shí èr zèng lì bù shàng shū
卒,年七十二,赠吏部尚书。
zhuàn jiǔ dǐng jì sì juǎn
撰《九鼎记》四卷。
dì yáo zuǒ yuán zuǒ yáo zuǒ zǐ dào mǐn bìng dēng jìn shì dì lì guān qīng xiǎn
弟尧佐、元佐,尧佐子道敏,并登进士第,历官清显。
zàn yuē jī xué chéng gōng kāi tán biàn zhì
赞曰:积学成功,开谈辨治。
rú dào xuán jī shèng rén yǎ zhǐ
儒道玄机,圣人雅旨。
chū bì yóu hù xíng jì qí guǐ
出必由户,行迹其轨。
miǎo yǒu qí rén guāng hu xìn shǐ
邈有其人,光乎信史。