旧唐书 · 刘昫 · Chapter 28 of 200

志·卷八

PinyinModern Translation
Size

yīn yuè yī

音乐一

lè zhě tài gǔ shèng rén zhì qíng zhī jù yě

乐者,太古圣人治情之具也。

rén yǒu xuè qì shēng zhī zhī xìng xǐ nù āi lè zhī qíng

人有血气生知之性,喜怒哀乐之情。

qíng gǎn wù ér dòng yú zhōng shēng chéng wén ér yīng yú wài

情感物而动于中,声成文而应于外。

shèng wáng nǎi diào zhī yǐ lǜ dù wén zhī yǐ gē sòng dàng zhī yǐ zhōng shí bō zhī yǐ xián guǎn rán hòu kě yǐ dí jīng líng kě yǐ qū yuàn sī

圣王乃调之以律度,文之以歌颂,荡之以钟石,播之以弦管,然后可以涤精灵,可以祛怨思。

shī zhī yú bāng guó zé cháo tíng xù shī zhī yú tiān xià zé shén qí gé shī zhī yú bīn yàn zé jūn chén hé shī zhī yú zhàn zhèn zé shì mín yǒng

施之于邦国则朝廷序,施之于天下则神祇格, 施之于宾宴则君臣和,施之于战阵则士民勇。

sān wǔ zhī dài shì yǒu jué guān gù yú tíng zhèn gàn yǔ zhī róng zhōu rén lì xián sòng zhī jiào

三五之代,世有厥官,故虞廷振干羽之容,周人立弦诵之教。

jì cāng jīng dào sàng zhàn guó chén fēi lǐ yuè chū yú zhū hóu yā sòng lún yú shuāi sú

洎苍精道丧,战国尘飞,礼乐出于诸侯,《雅》、《颂》沦于衰俗。

qí yú yàn zhù jù fēi jiǎo yì zhī yīn

齐竽燕筑,俱非皦绎之音;

dōng fǒu xi qín gè xiě wā yín zhī zhuàng

东缶西琴,各写哇淫之状。

nǎi zhì bō táo rù hàn shī zhì qǐn xián

乃至播鼗入汉,师挚寝弦。

yán líng yǒu zì kuài zhī jī kǒng zǐ qǐ wén sháo zhī tàn

延陵有自郐之讥,孔子起闻 《韶》之叹。

jí shǐ huáng yī tǒng ào shì bǎi wáng

及始皇一统,傲视百王。

zhōng gǔ mǎn yú qín gōng wú fēi zhèng wèi

钟鼓满于秦宫,无非郑、卫;

gē wǔ chén yú hàn miào bìng fěi xián sháo

歌舞陈于汉庙, 并匪《咸》、《韶》。

ér jiǔ chéng liù biàn zhī róng bā yì sì xuán zhī zhì dàn cún qí shù hǎn dá qí qíng

而九成、六变之容,八佾、四悬之制,但存其数,罕达其情。

ér zhì shì suǒ chuán xíng róng ér yǐ

而制氏所传,形容而已。

wǔ xuān zhī shì tiān zǐ hóng rú cǎi yè sòng zhī shī kǎo cóng chén zhī fù cháo yín lán diàn mù zòu zhú gōng nǎi mìng xié lǜ zhī guān shǐ zhì lǐ shén zhī qū

武、宣之世,天子弘儒,采夜诵之诗,考从臣之赋,朝吟兰殿,暮奏竹宫,乃命协律之官,始制礼神之曲。

shǔ hé jiān hào gǔ yí jí chōng tíng nǎi yuē shī sòng ér zhì yuè zhāng tǐ zhōu guān ér wèi wǔ jié

属河间好古,遗籍充庭,乃约 《诗颂》而制乐章,体《周官》而为舞节。

zì cí xiāng xí dài yì qí cí suī liú guǎn qìng zhī yīn kǒng yì jīng yīng zhī zhǐ

自兹相袭,代易其辞,虽流管磬之音, 恐异《茎》、《英》之旨。

qí hòu wò tīng sāng pú zá yǐ dōu lí gū zhú kōng sāng wú fù xuán gōng zhī yì

其后卧听桑、濮,杂以《兜离》,孤竹、空桑,无复旋宫之义;

chóng yá shù yǔ wéi chén bèi wù zhī yí

崇牙树羽,惟陈备物之仪。

fán shǒu jí duō zhī yīn gài guǎ

烦手即多,知音盖寡。

zì yǒng jiā zhī hòu xián luò wèi xū lǐ huài yuè bēng diǎn zhāng dài jìn

自永嘉之后,咸、洛为墟,礼坏乐崩,典章殆尽。

jiāng zuǒ duó qí yí sàn shàng yǒu zhì shì zhī yīn

江左掇其遗散,尚有治世之音。

ér yuán wèi yǔ wén dài xióng shuò mò de bù chuán yú qīng lè rén gè xí qí jiù fēng

而元魏、宇文,代雄朔漠,地不传于清乐,人各习其旧风。

suī de liǎng jīng gōng xū yì zhì sì xiāng jīn zòu

虽得两京工胥,亦置四厢金奏。

shū fēi rù ěr zhī wán kōng yǒu zuò yuè zhī míng

殊非入耳之玩, 空有作乐之名。

suí wén dì jiā shì shì rén ruì xìng lǐ yuè jiàn zuò zhī shǐ zhào tài cháng qīng niú hóng jì jiǔ xīn yàn zhī zēng xiū yǎ yuè

隋文帝家世士人,锐兴礼乐,践祚之始,诏太常卿牛弘、祭酒辛彦之增修雅乐。

hóng jí líng guān cuò sī lì zǎi wú chéng ér jiāo miào yòu shén huáng zhōng yī diào ér yǐ

弘集伶官,措思历载无成,而郊庙侑神,黄钟一调而已。

kāi huáng jiǔ nián píng chén shǐ huò jiāng zuǒ jiù gōng jí sì xuán yuè qì dì lìng tíng zòu zhī tàn yuē cǐ huá xià zhèng shēng yě fēi wú cǐ jǔ shì hé de wén

开皇九年平陈,始获江左旧工及四悬乐器,帝令廷奏之,叹曰:“此华夏正声也,非吾此举, 世何得闻。

nǎi diào wǔ yīn wèi wǔ xià èr wǔ dēng gē fáng zhōng děng shí sì diào bīn jì yòng zhī

”乃调五音为五夏、二舞、登歌、房中等十四调,宾、祭用之。

duò shì shǐ yǒu yǎ yuè yīn zhì qīng shāng shǔ yǐ zhǎng zhī

隋氏始有雅乐,因置清商署以掌之。

jì ér xié lǜ láng zǔ xiào sūn yī jīng fáng jiù fǎ tuī wǔ yīn shí èr lǜ wèi liù shí yīn yòu liù zhī yǒu sān bǎi liù shí yīn xuán xiāng wéi gōng yīn dìng miào lè

既而协律郎祖孝孙依京房旧法,推五音十二律为六十音,又六之,有三百六十音,旋相为宫,因定庙乐。

zhū rú lùn nàn jìng bù shī yòng

诸儒论难,竟不施用。

duò shì yā yīn wéi qīng lè shí sì diào ér yǐ

隋世雅音,惟清乐十四调而已。

suí mò dà luàn qí lè yóu quán

隋末大乱,其乐犹全。

gāo zǔ shòu shàn zhuó zǔ xiào sūn wèi lì bù láng zhōng zhuǎn tài cháng shǎo qīng jiàn jiàn qīn wěi

高祖受禅,擢祖孝孙为吏部郎中,转太常少卿,渐见亲委。

xiào sūn yóu shì zòu qǐng zuò yuè

孝孙由是奏请作乐。

shí jūn guó duō wù wèi huáng gǎi chuàng yuè fǔ shàng yòng duò shì jiù wén

时军国多务,未遑改创,乐府尚用隋氏旧文。

wǔ dé jiǔ nián shǐ mìng xiào sūn xiū dìng yǎ yuè zhì zhēn guān èr nián liù yuè zòu zhī

武德九年,始命孝孙修定雅乐,至贞观二年六月奏之。

tài zōng yuē lǐ yuè zhī zuò gài shèng rén yuán wù shè jiào yǐ wéi zǔn jié zhì zhī lóng tì qǐ cǐ zhī yóu

太宗曰:“礼乐之作,盖圣人缘物设教,以为撙节,治之隆替, 岂此之由?

yù shǐ dài fū dù yān duì yuē qián dài xīng wáng shí yóu yú lè

”御史大夫杜淹对曰:“前代兴亡,实由于乐。

chén jiāng wáng yě wèi yù shù hòu tíng huā

陈将亡也,为《玉树后庭花》;

qí jiāng wáng yě ér wèi bàn lǚ qū

齐将亡也,而为《伴侣曲》。

xíng lù wén zhī mò bù bēi qì suǒ wèi wáng guó zhī yīn yě

行路闻之,莫不悲泣,所谓亡国之音也。

yǐ shì guān zhī gài lè zhī yóu yě

以是观之,盖乐之由也。

tài zōng yuē bù rán fu yīn shēng néng gǎn rén zì rán zhī dào yě

”太宗曰:“不然,夫音声能感人,自然之道也。

gù huān zhě wén zhī zé yuè yōu zhě tīng zhī zé bēi bēi huān zhī qíng zài yú rén xīn fēi yóu lè yě

故欢者闻之则悦,忧者听之则悲,悲欢之情,在于人心,非由乐也。

jiāng wáng zhī zhèng qí mín bì kǔ rán kǔ xīn suǒ gǎn gù wén zhī zé bēi ěr hé yǒu lè shēng āi yuàn néng shǐ yuè zhě bēi hu

将亡之政,其民必苦, 然苦心所感,故闻之则悲耳,何有乐声哀怨,能使悦者悲乎?

jīn yù shù bàn lǚ zhī qū qí shēng jù cún zhèn dāng wèi gōng zòu zhī zhī gōng bì bù bēi yǐ

今《玉树》、《伴侣》 之曲,其声具存,朕当为公奏之,知公必不悲矣。

shàng shū yòu chéng wèi zhēng jìn yuē gǔ rén chēng lǐ yún lǐ yún yù bó yún hū zāi

”尚书右丞魏征进曰:“古人称: ‘礼云礼云,玉帛云乎哉!

lè yún lè yún zhōng gǔ yún hū zāi

乐云乐云,钟鼓云乎哉!

lè zài rén hé bù yóu yīn diào

’乐在人和,不由音调。

tài zōng rán zhī

”太宗然之。

xiào sūn yòu zòu chén liáng jiù lè zá yòng wú chu zhī yīn

孝孙又奏:陈、梁旧乐,杂用吴、楚之音;

zhōu qí jiù lè duō shè hú róng zhī jì

周、齐旧乐,多涉胡戎之伎。

yú shì zhēn zhuó nán běi kǎo yǐ gǔ yīn zuò wéi dà táng yǎ yuè

于是斟酌南北,考以古音,作为大唐雅乐。

yǐ shí èr lǜ gè shùn qí yuè xuán xiāng wéi gōng

以十二律各顺其月,旋相为宫。

àn lǐ jì yún dà lè yǔ tiān de tóng hé gù zhì shí èr hé zhī lè hé sān shí yī qǔ bā shí sì diào

按《礼记》云,“大乐与天地同和”,故制十二和之乐,合三十一曲,八十四调。

jì yuán qiū yǐ huáng zhōng wèi gōng fāng zé yǐ lín zhōng wèi gōng zōng miào yǐ tài cù wèi gōng

祭圆丘以黄钟为宫,方泽以林钟为宫,宗庙以太簇为宫。

wǔ jiāo cháo hè xiǎng yàn zé suí yuè yòng lǜ wèi gōng

五郊、朝贺、飨宴,则随月用律为宫。

chū duò dàn yòng huáng zhōng yī gōng wéi kòu qī zhōng yú wǔ zhōng xū xuán ér bù kòu

初,隋但用黄钟一宫,惟扣七钟,馀五钟虚悬而不扣。

jí xiào sūn jiàn xuán gōng zhī fǎ jiē biàn kòu zhōng wú fù xū xuán zhě yǐ

及孝孙建旋宫之法, 皆遍扣钟,无复虚悬者矣。

jì tiān shén zòu yù hé zhī lè dì qí zòu shùn hé zōng miào zòu yǒng hé

祭天神奏《豫和》之乐,地祇奏《顺和》,宗庙奏《永和》。

tiān dì zōng miào dēng gē jù zòu sù hé

天地、宗庙登歌,俱奏《肃和》。

huáng dì lín xuān zòu tài hé

皇帝临轩,奏《太和》。

wáng gōng chū rù zòu shū hé

王公出入,奏 《舒和》。

huáng dì shí jǔ jí yǐn jiǔ zòu xiū hé

皇帝食举及饮酒,奏《休和》。

huáng dì shòu cháo zòu zhèng hé

皇帝受朝,奏《政和》。

huáng tài zǐ xuān xuán chū rù zòu chéng hé

皇太子轩悬出入,奏《承和》。

yuán rì dōng zhì huáng dì lǐ huì dēng gē zòu zhāo hé

元日,冬至皇帝礼会登歌,奏《昭和》。

jiāo miào zǔ rù zòu yōng hé

郊庙俎入,奏《雍和》。

huáng dì jì xiǎng zhuó jiǔ dú zhù wén jí yǐn fú shòu zuò zòu shòu hé

皇帝祭享酌酒、读祝文及饮福、受胙,奏《寿和》。

wǔ jiāo yíng qì gè yǐ yuè lǜ ér zòu qí yīn

五郊迎气,各以月律而奏其音。

yòu jiāo miào jì xiǎng zòu huà kāng kǎi ān zhī wǔ

又郊庙祭享,奏《化康》、《凯安》之舞。

zhōu lǐ xuán gōng zhī yì wáng jué yǐ jiǔ shí mò néng zhī yī zhāo fù gǔ zì cǐ shǐ yě

《周礼》旋宫之义,亡绝已久,时莫能知,一朝复古,自此始也。

jí xiào sūn zú hòu xié lǜ láng zhāng wén shōu fù cǎi sān lǐ yán xiào sūn suī chuàng qí duān zhì yú jiāo yīn yòng lè shì wèi zhōu bèi

及孝孙卒后,协律郎张文收复采《三礼》,言孝孙虽创其端,至于郊禋用乐,事未周备。

zhào wén shōu yǔ tài cháng zhǎng lǐ yuè guān děng gèng jiā lí gǎi

诏文收与太常掌礼乐官等更加厘改。

yú shì yī zhōu lǐ jì hào tiān shàng dì yǐ yuán zhōng wèi gōng huáng zhōng wèi jiǎo tài cù wèi zhēng gū xǐ wèi yǔ zòu yù hé zhī wǔ

于是依《周礼》,祭昊天上帝以圆钟为宫,黄钟为角,太簇为征,姑洗为羽,奏《豫和》之舞。

ruò fēng tài shān tóng yòng cǐ lè

若封太山,同用此乐。

ruò dì qí fāng qiū yǐ hán zhōng wèi gōng tài cù wèi jiǎo gū xǐ wèi zhēng nán lǚ wèi yǔ zòu shùn hé zhī wǔ

若地祇方丘,以函钟为宫,太簇为角,姑洗为征,南吕为羽, 奏《顺和》之舞。

chán liáng fǔ tóng yòng cǐ lè

禅梁甫,同用此乐。

xiá dì zōng miào yǐ huáng zhōng wèi gōng dà lǚ wèi jiǎo tài cù wèi zhēng yìng zhōng wèi yǔ zòu yǒng hé zhī wǔ

祫禘宗庙,以黄钟为宫,大吕为角,太簇为征,应钟为羽,奏《永和》之舞。

wǔ jiāo rì yuè xīng chén jí lèi yú shàng dì huáng zhōng wèi gōng zòu yù hé zhī qū

五郊、日月星辰及类于上帝,黄钟为宫,奏《豫和》之曲。

dà là dà bào yǐ huáng zhōng tài cù gū xǐ ruí bīn yí zé wú yì děng diào zòu yù hé shùn hé yǒng hé zhī qū

大蜡、大报,以黄钟、太簇、姑洗、蕤宾、夷则、无射等调奏《豫和》、 《顺和》、《永和》之曲。

míng táng yú yǐ huáng zhōng wèi gōng zòu yù hé zhī qū

明堂、雩,以黄钟为宫,奏《豫和》之曲。

shén zhōu shè jì jiè tián yi yǐ tài cù wèi gōng yǔ shī yǐ gū xǐ wèi gōng shān chuān yǐ ruí bīn wèi gōng bìng zòu shùn hé zhī qū

神州、社稷、 藉田,宜以太簇为宫,雨师以姑洗为宫,山川以蕤宾为宫,并奏《顺和》之曲。

xiǎng xiān bǐ yǐ yí zé wèi gōng zòu yǒng hé zhī wǔ

飨先妣,以夷则为宫,奏《永和》之舞。

dà xiǎng yàn zòu gū xǐ ruí bīn èr diào

大飨宴,奏姑洗、蕤宾二调。

huáng dì jiāo miào shí jǔ yǐ yuè lǜ wèi gōng bìng zòu xiū hé zhī qū

皇帝郊庙、食举,以月律为宫,并奏《休和》之曲。

huáng dì jiāo miào chū rù zòu tài hé zhī lè lín xuān chū rù zòu shū hé zhī lè bìng yǐ gū xǐ wèi gōng

皇帝郊庙出入,奏《太和》之乐,临轩出入, 奏《舒和》之乐,并以姑洗为宫。

huáng dì dà shè gū xǐ wèi gōng zòu zōu yú zhī qū

皇帝大射,姑洗为宫,奏《驺虞》之曲。

huáng tài zǐ zòu lí shǒu zhī qū

皇太子奏《狸首》之曲。

huáng tài zǐ xuān xuán gū xǐ wèi gōng zòu yǒng hé zhī qū

皇太子轩悬,姑洗为宫,奏《永和》之曲。

fán zòu huáng zhōng gē dà lǚ

凡奏黄钟,歌大吕;

zòu tài cù gē yìng zhōng

奏太簇,歌应钟;

zòu gū xǐ gē nán lǚ

奏姑洗,歌南吕;

zòu ruí bīn gē lín zhōng

奏蕤宾,歌林钟;

zòu yí zé gē zhōng lǚ

奏夷则,歌中吕;

zòu wú yì gē jiā zhōng

奏无射, 歌夹钟。

huáng zhōng ruí bīn wèi gōng qí lè jiǔ biàn

黄钟蕤宾为宫,其乐九变;

dà lǚ lín zhōng wèi gōng qí lè bā biàn

大吕、林钟为宫,其乐八变。

tài cù yí zé wèi gōng qí lè qī biàn

太簇、夷则为宫, 其乐七变。

jiā zhōng nán lǚ wèi gōng qí lè liù biàn

夹钟、南吕为宫,其乐六变。

gū xǐ wú yì wèi gōng qí lè wǔ biàn

姑洗、无射为宫,其乐五变。

zhōng lǚ yìng zhōng wèi gōng qí lè sì biàn

中吕、应钟为宫,其乐四变。

tiān zǐ shí èr zhōng shàng gōng jiǔ hòu bó qī zǐ nán wǔ qīng liù dài fū sì shì sān

天子十二钟,上公九,侯伯七,子男五,卿六,大夫四,士三。

jí chéng zòu zhī

及成,奏之。

tài zōng chēng shàn yú shì jiā jí bān cì gè yǒu chà

太宗称善,于是加级颁赐各有差。

shí sì nián chì yuē yīn jiàn zǔ kǎo yǐ chóng gōng dé bǐ suī jiā yǐ chéng jié ér miào lè wèi chēng

十四年,敕曰:“殷荐祖考,以崇功德,比虽加以诚洁,而庙乐未称。

yi lìng suǒ sī xiáng zhū gù shí zhì dìng zòu wén

宜令所司详诸故实,制定奏闻。

bā zuò yì yuē qī miào guān dé yì guān yú zōng sì

”八座议曰:“七庙观德,义冠于宗祀;

sān zǔ zài tiān shì zhāng yú yán pèi

三祖在天,式章于严配。

zhì jìng zhī qíng yǔn qià dà xiào zhī dào yi xuān

致敬之情允洽,大孝之道宜宣。

shì yǐ bā yì jù chén sù yí xíng yú zhuì zhào

是以八佾具陈,肃仪形于缀兆;

sì xuán bèi zhǎn bèi hóng huī yú yǎ yīn

四悬备展, 被鸿徽于雅音。

kǎo zuò yuè zhī míng yì zé huáng wáng zhī lìng diǎn qián shèng suǒ lǚ mò dà yú zī

考作乐之明义,择皇王之令典,前圣所履,莫大于兹。

fú wéi huáng dì bì xià tiān zòng gǎn tōng lǜ yóu míng jí

伏惟皇帝陛下,天纵感通,率由冥极。

xiào lǐ zhāo yì guāng pī yú bā shān

孝理昭懿,光被于八埏;

ài jìng chún shēn zhuī chóng yú bǎi yè

爱敬纯深,追崇于百叶。

yǒng yán xī zuò sī hóng sòng shēng

永言锡祚,斯弘颂声。

zhōng lǜ gé yīn bō kēng qiāng yú xiǎng jiàn

钟律革音,播铿锵于飨荐;

yǔ yuè chéng liè shēn dǎo lì yú zhēng cháng

羽籥成列,申蹈厉于烝尝。

yuán zhào diǎn sī nǎi jiā lóng chēng xún shēng hé shí jìng chǎn zūn míng

爰诏典司, 乃加隆称,循声核实,敬阐尊名。

qiè yǐ huáng líng zī qìng jùn yuán zhǎng wěi mài tūn yàn zhī shēng shāng yì rǎo lóng zhī zhào hàn shèng tāo guāng yú jiǔ èr jiàn fā jì yú sān fēn

窃以皇灵滋庆,浚源长委,迈吞燕之生商,轶扰龙之肇汉,盛韬光于九二,渐发迹于三分。

gāo zǔ suō dì bǔ tiān zhòng zhāng qū yǔ fǎn hún ròu gǔ zài zào shēng líng

高祖缩地补天,重张区宇,反魂肉骨, 再造生灵。

huī huī dì tú yǔ èr yí ér hé dà

恢恢帝图,与二仪而合大;

hè hè huáng dào gòng qī yào yǐ zī míng

赫赫皇道,共七曜以齐明。

suī fù shèng jì shén gōng bù kě de ér kuī cè

虽复圣迹神功, 不可得而窥测;

jīng wén wěi wǔ gǎn yǒu jì yú míng yán

经文纬武,敢有寄于名言。

jìng bèi yuè zhāng shì zhāo yí fàn

敬备乐章,式昭彝范。

huáng zǔ hóng nóng fǔ jūn xuān jiǎn gōng yì wáng sān miào lè qǐng tóng zòu cháng fà zhī wǔ

皇祖弘农府君、 宣简公、懿王三庙乐,请同奏《长发》之舞。

tài zǔ jǐng huáng dì miào lè qǐng zòu dà jī zhī wǔ

太祖景皇帝庙乐,请奏《大基》之舞。

shì zǔ yuán huáng dì miào lè qǐng zòu dà chéng zhī wǔ

世祖元皇帝庙乐,请奏《大成》之舞。

gāo zǔ dà wǔ huáng dì miào lè qǐng zòu dà míng zhī wǔ

高祖大武皇帝庙乐,请奏《大明》之舞。

wén dé huáng hòu miào lè qǐng zòu guāng dà zhī wǔ

文德皇后庙乐,请奏《光大》之舞。

qī miào dēng gē qǐng měi shì bié zòu

七庙登歌,请每室别奏。

zhì kě zhī

”制可之。

èr shí sān nián tài wèi zhǎng sūn wú jì shì zhōng yú zhì níng yì tài zōng miào lè yuē yì yuē xiān wáng zuò yuè chóng dé yīn jiàn zhī shàng dì yǐ pèi zǔ kǎo

二十三年, 太尉长孙无忌、侍中于志宁议太宗庙乐曰:“《易》曰:‘先王作乐崇德,殷荐之上帝,以配祖考。

qǐng lè míng chóng dé zhī wǔ

’请乐名《崇德》之舞。

zhì kě zhī

”制可之。

hòu wén dé huáng hòu miào yǒu sī jù lǐ tíng guāng dà zhī wǔ wéi jìn chóng dé zhī wǔ

后文德皇后庙,有司据礼停 《光大》之舞,惟进《崇德》之舞。

guāng zhái yuán nián jiǔ yuè gāo zōng miào lè yǐ jūn tiān wèi míng

光宅元年九月,高宗庙乐,以《钧天》为名。

zhōng zōng miào lè zòu tài hé zhī wǔ

中宗庙乐,奏《太和》之舞。

kāi yuán liù nián shí yuè chì ruì zōng miào zòu jǐng yún zhī wǔ

开元六年十月敕,睿宗庙奏《景云》之舞。

èr shí jiǔ nián liù yuè tài cháng zòu zhǔn shí èr nián dōng fēng tài shān rì suǒ dìng yǎ yuè qí lè yuē yuán hé liù biàn yǐ jiàng tiān shén

二十九年六月,太常奏:“准十二年东封太山日所定雅乐,其乐曰《元和》六变,以降天神。

shùn hé bā biàn yǐ jiàng dì qí

《顺和》八变,以降地祇。

huáng dì xíng yòng tài hé zhī lè

皇帝行,用《太和》之乐。

qí fēng tài shān yě dēng gē diàn yù bì yòng sù hé zhī lè

其封太山也,登歌、奠玉币,用《肃和》之乐;

yíng zǔ yòng yōng hé zhī lè

迎俎,用 《雍和》之乐;

zhuó xiàn yǐn fú yòng shòu hé zhī lè

酌献、饮福,用《寿和》之乐;

sòng wén yíng wǔ yòng shū hé zhī lè

送文、迎武,用《舒和》之乐;

yà xiàn zhōng xiàn yòng kǎi ān zhī lè

亚献、终献,用《凯安》之乐;

sòng shén yòng jiā zhōng gōng yuán hé zhī lè

送神,用夹钟宫《元和》之乐。

shén shè shǒu yě sòng shén yòng lín zhōng gōng shùn hé zhī lè

神社首也,送神用林钟宫《顺和》之乐。

xiǎng tài miào yě yíng shén yòng yǒng hé zhī lè

享太庙也,迎神用《永和》之乐;

xiàn zǔ xuān huáng dì zhuó xiàn yòng guāng dà zhī wǔ

献祖宣皇帝酌献用《光大》 之舞,

yì zǔ guāng huáng dì zhuó xiàn yòng cháng fà zhī wǔ

懿祖光皇帝酌献用《长发》之舞,

tài zǔ jǐng huáng dì zhuó xiàn yòng dà zhèng zhī wǔ

太祖景皇帝酌献用《大政》之舞,

shì zǔ yuán huáng dì zhuó xiàn yòng dà chéng zhī wǔ

世祖元皇帝酌献用《大成》之舞,

gāo zǔ shén yáo huáng dì zhuó xiàn yòng dà míng zhī wǔ

高祖神尧皇帝酌献用《大明》之舞,

tài zōng wén huáng dì zhuó xiàn yòng chóng dé zhī wǔ

太宗文皇帝酌献用 《崇德》之舞,

gāo zōng tiān huáng dà dì zhuó xiàn yòng jūn tiān zhī wǔ

高宗天皇大帝酌献用《钧天》之舞,

zhōng zōng xiào hé huáng dì zhuó xiàn yòng tài hé zhī wǔ

中宗孝和皇帝酌献用《太和》 之舞,

ruì zōng dà shèng zhēn huáng dì zhuó xiàn yòng jǐng yún zhī wǔ

睿宗大圣贞皇帝酌献用《景云》之舞;

chè dòu yòng yōng hé zhī wǔ

彻豆,用《雍和》之舞;

sòng shén yòng huáng zhōng gōng yǒng hé zhī lè

送神,用黄钟宫《永和》之乐。

chén yǐ yuè zhāng cán quē jī yǒu suì shí

臣以乐章残缺,积有岁时。

zì yǒu shì dōng xún qīn yè jiǔ miào shèng qíng shèn lǐ jīng qí gǎn tōng jiē cí qián lěi rì kǎo dìng yīn lǜ qǐng biān rù shǐ cè wàn dài shī xíng

自有事东巡,亲谒九庙,圣情慎礼, 精祈感通,皆祠前累日考定音律,请编入史册,万代施行。

xià zhì yuē wáng gōng qīng shì yuán jí yǒu sī pín yì què shàng yán qǐng yǐ táng lè wèi míng zhě sī zhì gōng zhī shì zhèn ān dé ér cí yān

”下制曰:“王公卿士, 爰及有司,频诣阙上言,请以‘唐乐’为名者,斯至公之事,朕安得而辞焉。

rán zé dà xián dà sháo dà hù dà xià jiē yǐ dà zì biǎo qí yuè zhāng jīn zhī suǒ dìng yi yuē dà táng lè

然则 《大咸》、《大韶》、《大濩》、《大夏》,皆以大字表其乐章,今之所定,宜曰 《大唐乐》。

huáng zǔ hóng nóng fǔ jūn zhì gāo zǔ dà wǔ huáng dì liù miào zhēn guàn zhōng yǐ zhào yán shī gǔ děng dìng yuè zhāng wǔ hào

”皇祖弘农府君至高祖大武皇帝六庙,贞观中已诏颜师古等定乐章舞号。

jì jīn tài cháng sì yòu zòu yǒu sī suǒ dìng xiàn zǔ xuān huáng dì zhì ruì zōng shèng zhēn huáng dì jiǔ miào zhuó xiàn yòng wǔ zhī hào

洎今太常寺又奏有司所定献祖宣皇帝至睿宗圣贞皇帝九庙酌献用舞之号。

tiān bǎo yuán nián sì yuè mìng yǒu sī dìng xuán yuán huáng dì miào gào xiǎng suǒ zòu yuè jiàng shén yòng hùn chéng zhī lè sòng shén yòng tài yī zhī lè

天宝元年四月,命有司定玄元皇帝庙告享所奏乐,降神用《混成》之乐,送神用《太一》之乐。

bǎo yìng èr nián liù yuè yǒu sī zòu xuán zōng miào lè qǐng zòu guǎng yùn zhī wǔ sù zōng miào lè qǐng zòu wéi xīn zhī wǔ

宝应二年六月,有司奏:玄宗庙乐请奏《广运》之舞,肃宗庙乐请奏《惟新》之舞。

dà lì shí sì nián dài zōng miào lè qǐng zòu bǎo dà zhī wǔ

大历十四年,代宗庙乐请奏《保大》之舞。

yǒng zhēn yuán nián shí yuè dé zōng miào yuè qǐng zòu wén míng zhī wǔ

永贞元年十月,德宗庙乐请奏《文明》之舞。

yuán hé yuán nián shùn zōng miào yuè qǐng zòu dà shùn zhī wǔ

元和元年,顺宗庙乐请奏《大顺》之舞。

yuán hé shí wǔ nián xiàn zōng miào yuè qǐng zòu xiàng dé zhī wǔ

元和十五年, 宪宗庙乐请奏《象德》之舞。

mù zōng miào yuè qǐng zòu hé níng zhī wǔ

穆宗庙乐请奏《和宁》之舞。

jìng zōng miào yuè qǐng zòu dà jūn zhī wǔ

敬宗庙乐请奏《大钧》 之舞。

wén zōng miào lè qǐng zòu wén chéng zhī wǔ

文宗庙乐请奏《文成》之舞。

wǔ zōng miào yuè qǐng zòu dà dìng zhī wǔ

武宗庙乐请奏《大定》之舞。

zhēn guàn yuán nián yàn qún chén shǐ zòu qín wáng pò zhèn zhī qū

贞观元年,宴群臣,始奏秦王破阵之曲。

tài zōng wèi shì chén yuē zhèn xī zài fān lǚ yǒu zhēng tǎo shì jiān suì yǒu cǐ lè qǐ yì jīn rì dēng yú yǎ yuè

太宗谓侍臣曰:“朕昔在籓,屡有征讨,世间遂有此乐,岂意今日登于雅乐。

rán qí fā yáng dǎo lì suī yì wén róng gōng yè yóu zhī zhì yǒu jīn rì suǒ yǐ bèi yú yuè zhāng shì bù wàng yú běn yě

然其发扬蹈厉,虽异文容,功业由之,致有今日,所以被于乐章,示不忘于本也。

shàng shū yòu pú yè fēng dé yí jìn yuē bì xià yǐ shèng wǔ kān nán lì jí ān rén gōng chéng huà dìng chén lè xiàng dé shí hóng jì zhī shèng liè wèi jiāng lái zhī zhuàng guān

”尚书右仆射封德彝进曰:“陛下以圣武戡难,立极安人,功成化定,陈乐象德,实弘济之盛烈,为将来之壮观。

wén róng xí yí qǐ de wéi bǐ

文容习仪, 岂得为比。

tài zōng yuē zhèn suī yǐ wǔ gōng dìng tiān xià zhōng dāng yǐ wén dé suí hǎi nèi

”太宗曰:“朕虽以武功定天下,终当以文德绥海内。

wén wǔ zhī dào gè suí qí shí gōng wèi wén róng bù rú dǎo lì sī wèi guò yǐ

文武之道,各随其时,公谓文容不如蹈厉,斯为过矣。

dé yí dùn shǒu yuē chén bù mǐn bù zú yǐ zhī zhī

”德彝顿首曰:“臣不敏,不足以知之。

qí hòu lìng wèi zhēng yú shì nán zhě liàng lǐ bǎi yào gǎi zhì gē cí gēng míng qī dé zhī wǔ zēng wǔ zhě zhì bǎi èr shí rén bèi jiǎ zhí jǐ yǐ xiàng zhàn zhèn zhī fǎ yān

” 其后令魏征、虞世南、褚亮、李百药改制歌辞,更名《七德》之舞,增舞者至百二十人,被甲执戟,以象战阵之法焉。

liù nián tài zōng xíng xìng qìng shàn gōng yàn cóng chén yú wèi shuǐ zhī bīn fù shī shí yùn

六年,太宗行幸庆善宫,宴从臣于渭水之滨, 赋诗十韵。

qí gōng jí tài zōng jiàng dàn zhī suǒ

其宫即太宗降诞之所。

chē jià lín xìng měi tè gǎn qìng shǎng cì lǘ lǐ yǒu tóng hàn zhī wǎn pèi yān

车驾临幸,每特感庆,赏赐闾里,有同汉之宛、 沛焉。

yú shì qǐ jū láng lǚ cái yǐ yù zhì shī děng yú yuè fǔ bèi zhī guǎn xián míng wéi gōng chéng qìng shàn lè zhī qū lìng tóng r bā yì jiē jìn dé guān zǐ kù dié wèi jiǔ gōng zhī wǔ

于是起居郎吕才以御制诗等于乐府,被之管弦,名为《功成庆善乐》之曲, 令童儿八佾,皆进德冠、紫袴褶,为《九功》之舞。

dōng zhì xiǎng yàn jí guó yǒu dà qìng yǔ qī dé zhī wǔ jiē zòu yú tíng

冬至享宴,及国有大庆,与 《七德》之舞皆奏于庭。

qī nián tài zōng zhì pò zhèn wǔ tú zuǒ yuán yòu fāng xiān piān hòu wu yú lí é guàn jī zhāng yì shū jiāo cuò qū shēn shǒu wěi huí hù yǐ xiàng zhàn zhèn zhī xíng

七年,太宗制《破阵舞图》:左圆右方,先偏后伍,鱼丽鹅贯,箕张翼舒,交错屈伸,首尾回互,以象战阵之形。

lìng lǚ cái yī tú jiào yuè gōng bǎi èr shí rén bèi jiǎ zhí jǐ ér xí zhī

令吕才依图教乐工百二十人,被甲执戟而习之。

fán wèi sān biàn měi biàn wéi sì zhèn yǒu lái wǎng jí xú jī cì zhī xiàng yǐ yīng gē jié shù rì ér jiù gēng míng qī dé zhī wǔ

凡为三变,每变为四阵,有来往疾徐击刺之象,以应歌节, 数日而就,更名《七德》之舞。

guǐ sì zòu qī dé jiǔ gōng zhī wǔ guān zhě jiàn qí yì yáng dǎo lì mò bù è wàn yǒng yuè lǐn rán zhèn sǒng

癸巳,奏《七德》、《九功》之舞,观者见其抑扬蹈厉,莫不扼腕踊跃,凛然震竦。

wǔ chén liè jiāng xián shàng shòu yún cǐ wǔ jiē shì bì xià bǎi zhàn bǎi shèng zhī xíng róng

武臣列将咸上寿云:“此舞皆是陛下百战百胜之形容。

qún chén xián chēng wàn suì

”群臣咸称万岁。

mán yí shí yú zhǒng zì qǐng shuài wǔ zhào xǔ zhī jiǔ ér nǎi ba

蛮夷十馀种自请率舞,诏许之,久而乃罢。

shí sì nián yǒu jǐng yún jiàn hé shuǐ qīng

十四年,有景云见,河水清。

zhāng wén shōu cǎi gǔ zhū yàn tiān mǎ zhī yì zhì jǐng yún hé qīng gē míng yuē yàn lè zòu zhī guǎn xián wèi zhū lè zhī shǒu yuán huì dì yī zòu zhě shì yě

张文收采古《朱雁》、《天马》之义,制《景云河清歌》,名曰宴乐,奏之管弦,为诸乐之首,元会第一奏者是也。

yǒng huī èr nián shí yī yuè gāo zōng qīn sì nán jiāo huáng mén shì láng yǔ wén jié zòu yán yī yí míng rì cháo qún chén chú lè xuán qǐng zòu jiǔ bù lè

永徽二年十一月,高宗亲祀南郊,黄门侍郎宇文节奏言:“依仪,明日朝群臣, 除乐悬,请奏《九部乐》。

shàng yīn yuē pò zhèn yuè wǔ zhě qíng bù rěn guān suǒ sī gèng bù yí shè

”上因曰:“《破阵乐舞》者,情不忍观,所司更不宜设。

yán bì cǎn chuàng jiǔ zhī

”言毕,惨怆久之。

xiǎn qìng yuán nián zhēng yuè gǎi pò zhèn yuè wǔ wèi shén gōng pò zhèn yuè

显庆元年正月,改《破阵乐舞》为《神功破阵乐》。

èr nián tài cháng zòu bái xuě qín qǔ

二年, 太常奏《白雪》琴曲。

xiān shì shàng yǐ qín zhōng yǎ qū gǔ rén gē zhī jìn dài yǐ lái cǐ shēng dùn jué suī yǒu chuán xí yòu shī gōng shāng lìng suǒ sī jiǎn yuè gōng jiě qín shēng zhě xiū xí jiù qǔ

先是,上以琴中雅曲,古人歌之,近代已来,此声顿绝,虽有传习,又失宫商,令所司简乐工解琴笙者修习旧曲。

zhì shì tài cháng shàng yán yuē chén jǐn àn lǐ jì jiā yǔ yún shùn dàn wǔ xián zhī qín gē nán fēng zhī shī

至是太常上言曰:“臣谨按 《礼记》、《家语》云:舜弹五弦之琴,歌《南风》之诗。

shì zhī qín cāo qū nòng jiē hé yú gē

是知琴操曲弄,皆合于歌。

yòu zhāng huá bó wù zhì yún bái xuě shì dà dì shǐ sù nǚ gǔ wǔ shí xián sè qū míng

又张华《博物志》云:‘《白雪》是大帝使素女鼓五十弦瑟曲名。

yòu chu dài fū sòng yù duì xiāng wáng yún yǒu kè yú yǐng zhōng gē yáng chūn bái xuě guó zhōng hé zhě shù shí rén

’又楚大夫宋玉对襄王云:‘有客于郢中歌《阳春白雪》,国中和者数十人。

shì zhī bái xuě qín qǔ běn yi hé gē yǐ qí diào gāo rén hé suì guǎ

’是知《白雪》 琴曲,本宜合歌,以其调高,人和遂寡。

zì sòng yù yǐ hòu qì jīn qiān sì wèi yǒu néng gē bái xuě qū zhě

自宋玉以后,迄今千祀,未有能歌《白雪曲》者。

chén jīn zhǔn chì yī yú qín zhōng jiù qǔ dìng qí gōng shāng rán hòu jiào xí bìng hé yú gē

臣今准敕,依于琴中旧曲,定其宫商,然后教习,并合于歌。

zhé yǐ yù zhì xuě shī wèi bái xuě gē cí

辄以御制 《雪诗》为《白雪》歌辞。

yòu àn gǔ jīn yuè fǔ zòu zhèng qū zhī hòu jiē bié yǒu sòng shēng jūn chàng chén hé shì zhāng qián shǐ

又按古今乐府,奏正曲之后,皆别有送声,君唱臣和, 事彰前史。

zhé qǔ shì chén děng fèng hé xuě shī yǐ wéi sòng shēng gè shí liù jié jīn xī jiào qì bìng jiē xié yùn

辄取侍臣等奉和雪诗以为送声,各十六节,今悉教讫,并皆谐韵。

shàng shàn zhī nǎi fù tài cháng biān yú yuè fǔ

”上善之,乃付太常编于乐府。

liù nián èr yuè tài cháng chéng lǚ cái zào qín gē bái xuě děng qū shàng zhì gē cí shí liù shǒu biān rù yuè fǔ

六年二月,太常丞吕才造琴歌《白雪》等曲,上制歌辞十六首,编入乐府。

liù nián sān yuè shàng yù fá liáo yú tún yíng jiào wǔ zhào li yì fǔ rèn yǎ xiàng xǔ jìng zōng xǔ yǔ shī zhāng yán shī sū dìng fāng ā shǐ nà zhōng yú tián wáng fú dū shàng guān yí děng fù luò chéng mén guān lè

六年三月,上欲伐辽,于屯营教舞,召李义府、任雅相、许敬宗、许圉师、张延师、苏定方、阿史那忠、于阗王伏阇、上官仪等,赴洛城门观乐。

lè míng yī róng dà dìng lè

乐名《一戎大定乐》。

cì guān lè zhě zá cǎi yǒu chà

赐观乐者杂彩有差。

lín dé èr nián shí yuè zhì yuē guó jiā píng dìng tiān xià gé mìng chuàng zhì jì gōng jīng dé jiǔ bèi yuè zhāng

麟德二年十月,制曰:“国家平定天下, 革命创制,纪功旌德,久被乐章。

jīn jiāo sì sì xuán yóu yòng gàn qī zhī wǔ xiān cháo zuò yuè tāo ér wèi shēn

今郊祀四悬,犹用干戚之舞,先朝作乐,韬而未伸。

qí jiāo miào xiǎng yàn děng suǒ zòu gōng xuán wén wǔ yi yòng gōng chéng qìng shàn zhī lè jiē zhe lǚ zhí fú yī jiù fú kù dié tóng zǐ guān

其郊庙享宴等所奏宫悬,文舞宜用《功成庆善》之乐,皆著履执拂,依旧服袴褶、童子冠。

qí wǔ wǔ yi yòng shén gōng pò zhèn zhī lè jiē bèi jiǎ chí jǐ qí zhí dào zhī rén yì zhe jīn jiǎ

其武舞宜用《神功破阵》之乐,皆被甲持戟,其执纛之人,亦著金甲。

rén shù bìng yī bā yì réng liàng jiā xiāo dí gē gǔ děng bìng yú xuán nán liè zuò ruò wǔ jí yǔ gōng xuán hé zòu

人数并依八佾,仍量加箫、笛、歌鼓等,并于悬南列坐,若舞即与宫悬合奏。

qí yàn lè nèi èr sè wǔ zhě réng yī jiù bié shè

其宴乐内二色舞者,仍依旧别设。

shàng yuán sān nián shí yī yuè chì gōng cí jì shàng yuán wǔ qián lìng dà cí xiǎng jiē jiāng chén shè

”上元三年十一月敕:“供祠祭《上元舞》,前令大祠享皆将陈设。

zì jīn yǐ hòu yuán qiū fāng zé dà miào cí xiǎng rán hòu yòng cǐ wǔ yú jì bìng tíng

自今已后,圆丘方泽,大庙祠享,然后用此舞,馀祭并停。

yí fèng èr nián shí yī yuè liù rì tài cháng shǎo qīng wéi wàn dàn zòu yuē jù zhēn guàn lǐ jiāo xiǎng rì wén wǔ zòu yù hé shùn hé yǒng hé děng lè qí wǔ rén zhe wěi mào guān fú bìng shǒu zhí yuè dí

仪凤二年十一月六日,太常少卿韦万石奏曰:“据《贞观礼》,郊享日文舞奏 《豫和》、《顺和》、《永和》等乐,其舞人著委貌冠服,并手执籥翟。

qí wǔ wǔ zòu kǎi ān qí wǔ rén bìng zhe píng miǎn shǒu zhí gàn qi

其武舞奏 《凯安》,其舞人并著平冕,手执干戚。

fèng lín dé èr nián shí yuè chì wén wǔ gǎi yòng gōng chéng qìng shàn lè wǔ wǔ gǎi yòng shén gōng pò zhèn yuè bìng gǎi qì fú děng

奉麟德二年十月敕,文舞改用《功成庆善乐》,武舞改用《神功破阵乐》,并改器服等。

zì fèng chì yǐ lái wèi qìng shàn lè bù kě jiàng shén shén gōng pò zhèn yuè wèi rù yǎ yuè suī gǎi yòng qì fú qí wǔ yóu yī jiù qì jīn bù gǎi

自奉敕以来,为《庆善乐》不可降神,《神功破阵乐》未入雅乐,虽改用器服,其舞犹依旧,迄今不改。

shì jì bù ān kǒng xū bié yǒu chǔ fèn zhě

事既不安, 恐须别有处分者。

yǐ jīn yuè liù rì lù zòu fèng chì jiù wén wǔ wǔ wǔ jì bù kě fèi bìng qì fú zǒng yi yī jiù

”以今月六日录奏,奉敕:“旧文舞、武舞既不可废,并器服总宜依旧。

ruò xuán zuò shàng yuán wǔ rì réng zòu shén gōng pò zhèn yuè jí gōng chéng qìng shàn lè bìng diàn tíng yòng wǔ bìng xū yǐn chū xuán wài zuò

若悬作《上元舞》日,仍奏《神功破阵乐》及《功成庆善乐》,并殿庭用舞,并须引出悬外作。

qí ān zhì wǔ qǔ yi gèng shāng liáng zuò ān wěn fǎ

其安置舞曲,宜更商量作安稳法。

bìng lù kǎi ān liù biàn fǎ xiàng zòu wén

并录《凯安》六变法象奏闻。

wàn dàn yòu yǔ kān zhèng guān děng zòu yuē

”万石又与刊正官等奏曰:

jǐn àn kǎi ān wǔ shì zhēn guàn zhōng suǒ zào wǔ wǔ zhǔn zhēn guàn lǐ jí jīn lǐ dàn jiāo miào jì xiǎng zòu wǔ wǔ zhī lè jí yòng zhī

谨按《凯安舞》是贞观中所造武舞,准《贞观礼》及今礼,但郊庙祭享奏武舞之乐即用之。

fán yǒu liù biàn yī biàn xiàng lóng xìng cān yě èr biàn xiàng kè jìng guān zhōng sān biàn xiàng dōng xià bīn fú sì biàn xiàng jiāng huái níng mì wǔ biàn xiàng xiǎn yǔn zhé fú liù biàn fù wèi yǐ chóng xiàng bīng hái zhèn lǚ

凡有六变:一变象龙兴参野,二变象克靖关中,三变象东夏宾服,四变象江淮宁谧,五变象猃狁詟伏,六变复位以崇,象兵还振旅。

jǐn àn zhēn guàn lǐ jì xiǎng rì wǔ wǔ wéi zuò liù biàn yì rú zhōu zhī dà wǔ liù chéng lè zhǐ

谨按《贞观礼》, 祭享日武舞惟作六变,亦如周之《大武》,六成乐止。

àn lè yǒu yīn rén ér zuò zhě zé yīn rén ér zhǐ

按乐有因人而作者,则因人而止。

rú zhe chéng shù zhě shù zhōng jí zhǐ bù dé qǔ xíng shì shē cù wéi lè zhōng zǎo wǎn jí lǐ yún sān què liù chéng bā biàn jiǔ biàn shì yě

如著成数者,数终即止,不得取行事赊促为乐终早晚,即礼云三阕、六成、 八变、九变是也。

jīn lǐ zòu wǔ wǔ liù chéng ér shù zhōng wèi zhǐ jì fēi shī gǔ bù kě yī xíng

今礼奏武舞六成,而数终未止,既非师古,不可依行。

qí wǔ wǔ kǎi ān wàng qǐng yī gǔ lǐ jí zhēn guàn lǐ liù chéng lè zhǐ

其武舞 《凯安》,望请依古礼及《贞观礼》,六成乐止。

lì bù jì nèi pò zhèn yuè wǔ shí èr biàn xiū rù yǎ yuè zhǐ yǒu liǎng biàn míng yuē qī dé

立部伎内《破阵乐》五十二遍,修入雅乐,只有两遍,名曰《七德》。

lì bù jì nèi qìng shàn lè qī biàn xiū rù yǎ yuè zhǐ yǒu yī biàn míng yuē jiǔ gōng

立部伎内《庆善乐》七遍,修入雅乐,只有一遍,名曰《九功》。

shàng yuán wǔ èr shí jiǔ biàn jīn rù yǎ yuè yī wú suǒ jiǎn

《上元舞》二十九遍, 今入雅乐,一无所减。

měi jiàn jì xiǎng rì sān xiàn yǐ zhōng shàng yuán wǔ yóu zì wèi bì jīn gèng jiā pò zhèn lè qìng shàn lè jiān kǒng zhuó xiàn yǐ hòu gē wǔ gèng zhǎng

每见祭享日三献已终,《上元舞》犹自未毕,今更加《破阵乐》、《庆善乐》,兼恐酌献已后,歌舞更长。

qí yǎ yuè nèi pò zhèn yuè qìng shàn lè jí shàng yuán wǔ sān qǔ bìng wàng xiū gǎi tōng róng lìng zhǎng duǎn yǔ lǐ xiāng chēng jì wàng jiǔ cháng ān wěn

其雅乐内《破阵乐》、《庆善乐》 及《上元舞》三曲,并望修改通融,令长短与礼相称,冀望久长安稳。

pò zhèn yuè yǒu xiàng wǔ shì qìng shàn lè yǒu xiàng wén shì

《破阵乐》 有象武事,《庆善乐》有象文事。

àn gǔ liù dài wǔ yǒu yún mén dà xián dà xià dà sháo shì gǔ zhī wén wǔ

按古六代舞,有《云门》、《大咸》、《大夏》、 《大韶》,是古之文舞;

yīn zhī dà hù zhōu zhī dà wǔ shì gǔ zhī wǔ wǔ

殷之《大濩》,周之《大武》是古之武舞。

yī gǔ yì xiān rú xiāng chuán guó jiā yǐ yī ràng dé tiān xià zé xiān zòu wén wǔ

依古义,先儒相传,国家以揖让得天下,则先奏文舞。

ruò yǐ zhēng fá dé tiān xià zé xiān zòu wǔ wǔ

若以征伐得天下,则先奏武舞。

wàng qǐng yìng yòng èr wǔ rì xiān zòu shén gōng pò zhèn yuè cì zòu gōng chéng qìng shàn lè

望请应用二舞日,先奏《神功破阵乐》,次奏《功成庆善乐》。

xiān fèng chì yú yuán qiū fāng zé tài miào cí xiǎng rì zé yòng shàng yuán zhī wǔ

先奉敕于圆丘、方泽、太庙祠享日,则用《上元》之舞。

chén jù jiàn xíng lǐ yù yú tiān huáng zhuó xiàn jiàng fù wèi yǐ hòu jí zuò kǎi ān liù biàn lè zhǐ

臣据见行礼,欲于天皇酌献降复位已后,即作《凯安》,六变乐止。

qí shén gōng pò zhèn yuè gōng chéng qìng shàn lè shàng yuán zhī wǔ sān qǔ dài xiū gǎi qì yǐ cì tōng róng zuò zhī jí de yǔ jiù lè qián hòu bù xiāng fáng pò

其《神功破阵乐》、《功成庆善乐》、 《上元》之舞三曲,待修改讫,以次通融作之,即得与旧乐前后不相妨破。

ruò yǒu sī shè xíng shì rì yì qǐng jù xíng shì tōng róng

若有司摄行事日,亦请据行事通融。

cóng zhī

从之。

sān nián qī yuè shàng zài jiǔ chéng gōng xián hēng diàn yàn jí yǒu hán wáng yuán jiā huò wáng yuán guǐ jí nán běi jūn jiāng jūn děng

三年七月,上在九成宫咸亨殿宴集,有韩王元嘉、霍王元轨及南北军将军等。

lè zuò tài cháng shǎo qīng wéi wàn dàn zòu chēng pò zhèn yuè wǔ zhě shì huáng zuò fā jì suǒ yóu xuān yáng zōng zǔ shèng liè chuán zhī yú hòu yǒng yǒng wú qióng

乐作,太常少卿韦万石奏称:“《破阵乐舞》者,是皇祚发迹所由,宣扬宗祖盛烈, 传之于后,永永无穷。

zì tiān huáng lín yù sì hǎi qǐn ér bù zuò jì yuán shèng qíng gǎn chuàng qún xià wú gǎn guān yán

自天皇临驭四海,寝而不作,既缘圣情感怆,群下无敢关言。

chén tiǎn zhí lè sī fèi quē shì jù

臣忝职乐司,废缺是惧。

yī lǐ jì zhī rì tiān zǐ qīn zǒng gàn qi yǐ wǔ xiān zǔ zhī lè yǔ tiān xià tóng lè zhī yě jīn pò zhèn yuè jiǔ fèi qún xià wú suǒ chēng shù jiāng hé yǐ fā xiào sī zhī qíng

依礼,祭之日,天子亲总干戚以舞先祖之乐,与天下同乐之也,今《破阵乐》久废,群下无所称述,将何以发孝思之情?

shàng jué rán gǎi róng fǔ suì suǒ qǐng yǒu zhì lìng zòu yuè wǔ

”上矍然改容,俯遂所请,有制令奏乐舞。

jì bì shàng xī xū gǎn yān tì sì jiāo liú chén xià bēi lèi mò néng yǎng shì

既毕,上欷歔感咽,涕泗交流,臣下悲泪,莫能仰视。

jiǔ zhī gù wèi liǎng wáng yuē bú jiàn cǐ lè chuí sān shí nián zhà cǐ guān tīng shí shēn āi gǎn

久之,顾谓两王曰:“不见此乐,垂三十年,乍此观听,实深哀感。

zhuī sī wǎng rì wáng yè jiān nán qín kǔ ruò cǐ zhèn jīn sì shǒu hóng yè kě wàng wǔ gōng

追思往日,王业艰难勤苦若此,朕今嗣守洪业,可忘武功?

gǔ rén yún fù guì bù yǔ jiāo shē qī jiāo shē zì zhì

古人云:‘富贵不与骄奢期,骄奢自至。

zhèn wèi shí jiàn cǐ wǔ yǐ zì jiè xù jì wú yíng mǎn zhī guò fēi wéi huān lè zòu chén zhī ěr

’ 朕谓时见此舞,以自诫勖,冀无盈满之过,非为欢乐奏陈之耳。

shì yàn qún chén xián hū wàn suì

”侍宴群臣咸呼万岁。

diào lù èr nián zhēng yuè èr shí yī rì zé tiān yù luò chéng nán lóu cì yàn tài cháng zòu liù hé huán chún zhī wǔ

调露二年正月二十一日,则天御洛城南楼赐宴,太常奏《六合还淳》之舞。

zhǎng shòu èr nián zhēng yuè zé tiān qīn xiǎng wàn xiàng shén gōng

长寿二年正月,则天亲享万象神宫。

xiān shì shàng zì zhì shén gōng dà lè wǔ yòng jiǔ bǎi rén zhì shì wǔ yú shén gōng zhī tíng

先是,上自制《神宫大乐》,舞用九百人,至是舞于神宫之庭。

jǐng lóng èr nián huáng hòu shàng yán zì fēi zhǔ jí wǔ pǐn yǐ shàng mǔ qī bìng bù yīn fū zǐ fēng zhě qǐng zì jīn qiān zàng zhī rì tè gěi gǔ chuī

景龙二年,皇后上言:“自妃主及五品以上母妻,并不因夫子封者, 请自今迁葬之日,特给鼓吹。

gōng guān yì zhǔn cǐ

宫官亦准此。

shì yù shǐ táng shào shàng jiàn yuē qiè wén gǔ chuī zhī zuò běn wèi jūn róng xī huáng dì zhuō lù yǒu gōng yǐ wéi jǐng wèi

”侍御史唐绍上谏曰:“窃闻鼓吹之作, 本为军容,昔黄帝涿鹿有功,以为警卫。

gù gǔ qǔ yǒu líng kuí hǒu diāo è zhēng shí zhuì yá zhuàng shì nù zhī lèi

故鼓曲有《灵夔吼》、《雕鹗争》、 《石坠崖》、《壮士怒》之类。

zì xī gōng chén bèi lǐ shì de yòng zhī

自昔功臣备礼,适得用之。

zhàng fū yǒu sì fāng zhī gōng suǒ yǐ ēn jiā chǒng xī

丈夫有四方之功,所以恩加宠锡。

jiǎ rú jiāo sì tiān dì chéng shì zhòng yí wéi yǒu gōng xuán běn wú àn jià

假如郊祀天地,诚是重仪,惟有宫悬,本无案架。

gù zhī jūn yuè suǒ bèi shàng bù qià yú shén qí

故知军乐所备,尚不洽于神祇;

zhēng gǔ zhī yīn qǐ de jiē yú guī kǔn

钲鼓之音,岂得接于闺阃。

zhǔn shì gōng zhǔ wáng fēi yǐ xià zàng lǐ wéi yǒu tuán shàn fāng shàn cǎi wéi jǐn zhàng zhī sè

准式,公主王妃已下葬礼,惟有团扇、方扇、 彩帷、锦障之色。

jiā zhì gǔ chuī lì dài wèi wén

加至鼓吹,历代未闻。

yòu zhǔn lìng wǔ pǐn guān hūn zàng xiān wú gǔ chuī wéi jīng guān wǔ pǐn de jiè sì pǐn gǔ chuī wèi yí

又准令,五品官婚葬,先无鼓吹,惟京官五品,得借四品鼓吹为仪。

lìng tè gěi wǔ pǐn yǐ shàng mǔ qī wǔ pǐn guān zé bù dāng gěi xiàn

令特给五品已上母妻,五品官则不当给限。

biàn shì bān zhì běn yīn fū zǐ yí shì nǎi fù guò zhī shì fēi lún cì nán wéi dìng zhì cān xiáng yì lǐ bù kě cháng xíng

便是班秩本因夫子,仪饰乃复过之,事非伦次,难为定制,参详义理,不可常行。

qǐng tíng qián chì gè yī cháng diǎn

请停前敕, 各依常典。

shàng bù nà

”上不纳。

yán zài yuán nián zhēng yuè èr shí sān rì zhì yuè gǔ cháng nián lè yī qǔ

延载元年正月二十三日,制《越古长年乐》一曲。

xuán zōng zài wèi duō nián shàn yīn yuè ruò yàn shè pú huì jí yù qín zhèng lóu

玄宗在位多年,善音乐,若宴设酺会,即御勤政楼。

xiān yī rì jīn wú yǐn jià zhàng běi yá sì jūn jiǎ shì wèi míng chén zhàng wèi wèi zhāng shè guāng lù zào shí

先一日,金吾引驾仗北衙四军甲士,未明陈仗,卫尉张设,光禄造食。

hou míng bǎi liáo cháo shì zhōng jìn zhōng yán wài bàn zhōng guān sù shàn tiān zǐ kāi lián shòu cháo

候明,百僚朝,侍中进中严外办,中官素扇,天子开帘受朝。

lǐ bì yòu sù shàn chuí lián bǎi liáo cháng cān gòng fèng guān guì qī èr wáng hòu zhū fán qiú zhǎng xiè shí jiù zuò

礼毕,又素扇垂帘,百僚常参供奉官、贵戚、二王后、诸蕃酋长,谢食就坐。

tài cháng dà gǔ zǎo huì rú jǐn yuè gōng qí jī shēng zhèn chéng què

太常大鼓,藻绘如锦,乐工齐击,声震城阙。

tài cháng qīng yǐn yǎ yuè měi sè shù shí rén zì nán yú guàn ér jìn liè yú lóu xià

太常卿引雅乐, 每色数十人,自南鱼贯而进,列于楼下。

gǔ dí jī lóu chōng tíng kǎo jī

鼓笛鸡娄,充庭考击。

tài cháng lè lì bù jì zuò bù jì yī diǎn gǔ wǔ jiān yǐ hú yí zhī jì

太常乐立部伎、坐部伎依点鼓舞,间以胡夷之伎。

rì gàn jí nèi xián jiù yǐn dié mǎ sān shí pǐ wèi qīng bēi lè qū fèn shǒu gǔ wěi zòng héng yīng jié

日旰,即内闲厩引蹀马三十匹,为《倾杯乐曲》, 奋首鼓尾,纵横应节。

yòu shī sān céng bǎn chuáng chéng mǎ ér shàng biàn zhuǎn rú fēi

又施三层板床,乘马而上,抃转如飞。

yòu lìng gōng nǚ shù bǎi rén zì wéi chū jī léi gǔ wèi pò zhèn yuè tài píng lè shàng yuán lè

又令宫女数百人自帷出击雷鼓,为《破阵乐》、《太平乐》、《上元乐》。

suī tài cháng jī xí jiē bù rú qí miào yě

虽太常积习,皆不如其妙也。

ruò shèng shòu lè zé huí shēn huàn yī zuò zì rú huà

若《圣寿乐》,则回身换衣,作字如画。

yòu wǔ fāng shǐ yǐn dà xiàng rù chǎng huò bài huò wǔ dòng róng gǔ zhèn zhōng yú yīn lǜ jìng rì ér tuì

又五坊使引大象入场,或拜或舞,动容鼓振,中于音律,竟日而退。

xuán zōng yòu yú tīng zhèng zhī xiá jiào tài cháng yuè gōng zǐ dì sān bǎi rén wéi sī zhú zhī xì yīn xiǎng qí fā yǒu yī shēng wù xuán zōng bì jué ér zhèng zhī

玄宗又于听政之暇,教太常乐工子弟三百人为丝竹之戏, 音响齐发,有一声误,玄宗必觉而正之。

hào wèi huáng dì dì zǐ yòu yún lí yuán dì zǐ yǐ zhì yuàn jìn yú jìn yuàn zhī lí yuán

号为皇帝弟子,又云梨园弟子,以置院近于禁苑之梨园。

tài cháng yòu yǒu bié jiào yuàn jiào gòng fèng xīn qǔ

太常又有别教院,教供奉新曲。

tài cháng měi líng chén gǔ dí luàn fā yú tài lè shǔ

太常每凌晨,鼓笛乱发于太乐署。

bié jiào yuàn lǐn shí cháng qiān rén gōng zhōng jū yí chūn yuàn

别教院廪食常千人,宫中居宜春院。

xuán zōng yòu zhì xīn qǔ sì shí yú yòu xīn zhì yuè pǔ

玄宗又制新曲四十馀,又新制乐谱。

měi chū nián wàng yè yòu yù qín zhèng lóu guān dēng zuò yuè guì chén qī lǐ jiè kàn lóu guān wàng

每初年望夜,又御勤政楼,观灯作乐,贵臣戚里,借看楼观望。

yè lán tài cháng yuè fǔ xiàn sàn lè bì jí qiǎn gōng nǚ yú lóu qián fù jià chū tiào gē wǔ yǐ yú zhī

夜阑,太常乐府县散乐毕, 即遣宫女于楼前缚架出眺,歌舞以娱之。

ruò shéng xì gān mù guǐ yì qiǎo miào gù wú qí bǐ

若绳戏竿木,诡异巧妙,固无其比。

tiān bǎo shí wǔ zài xuán zōng xi xìng lù shān qiǎn qí nì dǎng zài jīng shī yuè qì lè jì yī jǐn rù luò chéng

天宝十五载,玄宗西幸,禄山遣其逆党载京师乐器乐伎衣尽入洛城。

xún ér sù zōng kè fù liǎng jīng jiāng xíng dà tǐ lǐ wù jǐn quē

寻而肃宗克复两京, 将行大体,礼物尽阙。

mìng lǐ yí shǐ tài cháng shǎo qīng yú xiū liè shǐ shǔ lì yǔ dōng jīng liú tái lǐng fù yú cháo tíng

命礼仪使太常少卿于休烈使属吏与东京留台领,赴于朝廷。

zhào gěi qián shǐ xiū liè zào jì yī jí dà wǔ děng fú yú shì yuè gōng èr wǔ shǐ bèi yǐ

诏给钱,使休烈造伎衣及大舞等服,于是乐工二舞始备矣。

qián yuán yuán nián sān yuè shí jiǔ rì shàng yǐ tài cháng jiù zhōng qìng zì duò yǐ lái suǒ chuán wǔ shēng huò yǒu chà cuò wèi yú xiū liè yuē gǔ zhě shèng rén zuò yuè yǐ yìng tiān de zhī hé yǐ hé yīn yáng zhī xù

乾元元年三月十九日,上以太常旧钟磬,自隋已来所传五声,或有差错,谓于休烈曰:“古者圣人作乐,以应天地之和,以合阴阳之序。

hé zé rén bù yāo zhá wù bù cī lì

和则人不夭札,物不疵疠。

qiě jīn shí sī zhú lè zhī qì yě

且金石丝竹,乐之器也。

bǐ qīn xiǎng jiāo miào měi tīng lè shēng huò gōng shāng bù lún huò zhōng qìng shī dù

比亲享郊庙,每听乐声,或宫商不伦,或钟磬失度。

kě jǐn gōng zhōng qìng zhèn dāng yú nèi zì dìng

可尽供钟磬,朕当于内自定。

tài cháng jìn rù shàng jí yuè gōng kǎo shì shù rì shěn zhī chā cuò rán hòu lìng zài zào jí mó kè

”太常进入,上集乐工考试数日,审知差错,然后令再造及磨刻。

èr shí wǔ rì yī bù xiān bì zhào tài cháng yuè gōng shàng lín sān diàn qīn guān kǎo jī jiē hé wǔ yīn sòng tài cháng

二十五日,一部先毕,召太常乐工,上临三殿亲观考击,皆合五音, 送太常。

èr shí bā rì yòu yú nèi zào yuè zhāng sān shí yī zhāng sòng tài cháng jiāo miào gē zhī

二十八日,又于内造乐章三十一章,送太常,郊庙歌之。

zhēn yuán sān nián sì yuè hé dōng jié dù shǐ mǎ suì xiàn dìng nán qū

贞元三年四月, 河东节度使马燧献《定难曲》。

yù lín dé diàn mìng yuè shì zhī

御麟德殿,命阅试之。

shí èr nián shí èr yuè zhāo yì jūn jié dù shǐ wáng qián xiū xiàn jì tiān dàn shèng lè

十二年十二月,昭义军节度使王虔休献《继天诞圣乐》。

shí sì nián èr yuè dé zōng zì zhì zhōng hé wǔ yòu zòu jiǔ bù lè jí jìn zhōng gē wǔ

十四年二月,德宗自制《中和舞》,又奏《九部乐》 及禁中歌舞。

jì zhě shí shù rén bù liè zài tíng shàng yù lín dé diàn huì bǎi liáo guān xīn lè shī réng lìng tài zǐ shū shì bǎi guān

伎者十数人,布列在庭,上御麟德殿会百僚观新乐诗,仍令太子书示百官。

zhēn yuán shí liù nián zhēng yuè nán zhào yì móu xún zuò fèng shèng yuè wǔ yīn wéi gāo yǐ jìn

贞元十六年正月,南诏异牟寻作《奉圣乐舞》,因韦皋以进。

shí bā nián zhēng yuè piào guó wáng lái xiàn běn guó lè

十八年正月, 骠国王来献本国乐。

dà hé bā nián shí yuè xuān tài cháng sì zhǔn yún sháo lè jiù yòng rén shù lìng yú běn sì yuè xí jìn lái zhě

大和八年十月,宣太常寺,准《云韶乐》旧用人数,令于本寺阅习进来者。

zhì kāi chéng yuán nián shí yuè jiào chéng

至开成元年十月,教成。

sān nián wǔ dé sī fèng xuān suǒ yún sháo lè xiàn tú èr zhóu jìn zhī

三年,武德司奉宣索《云韶乐县图》二轴,进之。

dà hé sān nián bā yuè tài cháng lǐ yuàn zòu

大和三年八月,太常礼院奏:

jǐn àn kǎi lè gǔ chuī zhī gē qǔ yě

谨按凯乐,鼓吹之歌曲也。

zhōu guān dà sī lè wáng shī dà xiàn zé zòu kǎi lè

《周官大司乐》:“王师大献,则奏凯乐。

zhù yún xiàn gōng zhī lè yě

”注云: “献功之乐也。

yòu dà sī mǎ zhī zhí shī yǒu gōng zé kǎi lè xiàn yú shè

”又《大司马》之职,“师有功,则凯乐献于社。

zhù yún bīng lè yuē kǎi

”注云:“兵乐曰凯。

sī mǎ fǎ yuē dé yì zé kǎi lè suǒ yǐ shì xǐ yě

”《司马法》曰:“得意则凯乐,所以示喜也。

zuǒ shì chuán zài jìn wén gōng shèng chu zhèn lǚ kǎi rù

”《左氏传》载晋文公胜楚, 振旅凯入。

wèi jìn yǐ lái gǔ chuī qǔ zhāng duō shù dāng shí zhàn gōng shì zé lì dài xiàn jié bì yǒu kǎi gē

魏、晋已来鼓吹曲章,多述当时战功,是则历代献捷,必有凯歌。

tài zōng píng dōng dōu pò sòng jīn gāng qí hòu sū dìng fāng zhí hè lǔ li jī píng gāo lí jiē bèi jūn róng kǎi gē rù jīng shī

太宗平东都,破宋金刚,其后苏定方执贺鲁,李𪟝平高丽,皆备军容凯歌入京师。

jǐn jiǎn zhēn guàn xiǎn qìng kāi yuán lǐ shū bìng wú yí zhù

谨检 《贞观》、《显庆》、《开元礼》书,并无仪注。

jīn cān zhuó jīn gǔ bèi qí chén shè jí zòu gē qū zhī yí rú hòu

今参酌今古,备其陈设及奏歌曲之仪如后。

fán mìng jiāng zhēng tǎo yǒu dà gōng xiàn fú guó zhě qí rì bèi shén cè bīng wèi yú dōng mén wài rú xiàn fú cháng yí

凡命将征讨,有大功献俘馘者,其日备神策兵卫于东门外,如献俘常仪。

qí kǎi lè yòng náo chuī èr bù dí bì lì xiāo jiā náo gǔ měi sè èr rén gē gōng èr shí sì rén

其凯乐用铙吹二部,笛、筚篥、箫、笳、铙、鼓,每色二人,歌工二十四人。

yuè gōng děng chéng mǎ zhí yuè qì cì dì chén liè rú lǔ bù zhī shì

乐工等乘马执乐器,次第陈列,如卤簿之式。

gǔ chuī lìng chéng qián dǎo fēn háng yú bīng mǎ fú guó zhī qián

鼓吹令丞前导,分行于兵马俘馘之前。

jiāng rù dōu mén gǔ chuī zhèn zuò dié zòu pò zhèn yuè děng sì qū

将入都门,鼓吹振作,迭奏《破阵乐》等四曲。

pò zhèn yuè yīng shèng qī liǎng qū tài cháng jiù yǒu cí

《破阵乐》、《应圣期》两曲,太常旧有辞。

hè cháo huan jūn chén tóng qìng lè jīn zhuàn bǔ zhī

《贺朝欢》、《君臣同庆乐》,今撰补之。

pò zhèn yuè shòu lǜ cí yuán shǒu xiāng jiāng tǎo pàn chén

《破阵乐》“受律辞元首,相将讨叛臣。

xián gē pò zhèn yuè gòng shǎng tài píng rén

咸歌《破阵乐》,共赏太平人。

yīng shèng qī shèng dé qī chāng yùn yōng xī wàn yǔ qīng

”《应圣期》:“圣德期昌运,雍熙万宇清。

qián kūn zī huà yù hǎi yuè gòng xiū míng

乾坤资化育,海岳共休明。

pì tǔ xīn gēng jià xiāo gē suì yǎn bīng

辟土忻耕稼,销戈遂偃兵。

shū fāng gē dì zé zhí zhì hè shēng píng

殊方歌帝泽,执贽贺升平。

hè cháo huan sì hǎi huáng fēng bèi qiān nián dé shuǐ qīng

” 《贺朝欢》:“四海皇风被,千年德水清。

róng yī gèng bù zhe jīn rì gào gōng chéng

戎衣更不著,今日告功成。

jūn chén tóng qìng lè zhǔ shèng kāi chāng lì chén zhōng zòu dà yóu

”《君臣同庆乐》:“主圣开昌历,臣忠奏大猷。

jūn kàn yǎn gé hòu biàn shì tài píng qiū

君看偃革后,便是太平秋。

hou xíng zhì tài shè jí tài miào mén gōng rén xià mǎ chén liè yú mén wài

”候行至太社及太庙门,工人下马,陈列于门外。

àn zhōu lǐ dà sī lè zhù yún xiàn yú zǔ

按《周礼大司乐》注云:“献于祖。

dà sī mǎ yún xiān kǎi lè xiàn yú shè

”《大司马》 云:“先凯乐献于社。

jǐn xiáng lǐ yí zé shè miào zhī zhōng shì hé zòu lè

”谨详礼仪,则社庙之中,似合奏乐。

fú yǐ zūn yán zhī de náo chuī huā huan jì wú míng wén huò guāi sù jìng

伏以尊严之地,铙吹哗欢,既无明文,或乖肃敬。

jīn qǐng bìng yú mén wài chén shè bù zòu gē qū

今请并于门外陈设,不奏歌曲。

hou gào xiàn lǐ bì fù dǎo yǐn zòu qǔ rú yí

候告献礼毕,复导引奏曲如仪。

zhì huáng dì suǒ yù lóu qián bīng zhàng jīng mén wài èr shí bù yuè gōng jiē xià mǎ xú xíng qián jìn

至皇帝所御楼前兵仗旌门外二十步,乐工皆下马徐行前进。

bīng bù shàng shū jiè zhòu zhí yuè yú jīng mén nèi zhōng lù qián dǎo

兵部尚书介胄执钺,于旌门内中路前导。

zhōu lǐ shī yǒu gōng zé dà sī mǎ zuǒ zhí lǜ yòu bǐng yuè yǐ xiān kǎi lè

《周礼》:“师有功,则大司马左执律,右秉钺,以先凯乐。

zhù yún lǜ suǒ yǐ tīng jūn shēng yuè suǒ yǐ wèi jiāng wēi

”注云:“律所以听军声,钺所以为将威。

jīn chuī lǜ tīng shēng qí shù jiǔ fèi wéi qǐng bǐng yuè yǐ cún lǐ wén

”今吹律听声,其术久废,惟请秉钺,以存礼文。

cì xié lǜ láng èr rén gōng fú zhí huī yì yú mén xià fēn dǎo

次协律郎二人,公服执麾,亦于门下分导。

gǔ chuī lìng chéng yǐn yuè gōng děng zhì wèi lì dìng

鼓吹令、丞引乐工等至位立定。

tài cháng qīng yú yuè gōng zhī qián guì jù guān chén mǒu zòu shì qǐng zòu kǎi lè

太常卿于乐工之前跪,具官臣某奏事,请奏凯乐。

xié lǜ láng jǔ huī gǔ chuī dà zhèn zuò biàn zòu pò zhèn yuè děng sì qū

协律郎举麾,鼓吹大振作,遍奏《破阵乐》等四曲。

lè què xié lǜ láng yǎn huī tài cháng qīng yòu guì zòu kǎi lè bì

乐阕,协律郎偃麾,太常卿又跪奏凯乐毕。

bīng bù shàng shū tài cháng qīng tuì

兵部尚书、太常卿退。

yuè gōng děng bìng chū jīng mén wài qì rán hòu yǐn fú guó rù xiàn jí chēng hè rú bié yí

乐工等并出旌门外讫,然后引俘馘入献及称贺如别仪。

bié yǒu xiàn fú guó yí zhù

别有献俘馘仪注。

sì fú qiú yǐn chū fāng tuì

俟俘囚引出方退。

qǐng xuān fù dāng sī biān rù xīn lǐ réng lìng yuè gōng jiào xí

请宣付当司,编入新礼,仍令乐工教习。

yī zòu

依奏

✦ You read 志·卷八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.