xiāo xǐ dù fú wēi fǔ gōng shí hǎn léng
○萧铣杜伏威辅公祏阚棱
wáng xióng dàn chén fǎ xìng lǐ zǐ tōng zhū càn lín shì hóng zhāng shàn ān
王雄诞沈法兴李子通朱粲林士弘张善安
luō yì liáng shī dōu liú jì zhēn lǐ zǐ hé
罗艺梁师都刘季真李子和
xiāo xǐ hòu liáng xuān dì zēng sūn yě
萧铣，后梁宣帝曾孙也。
zǔ yán duò kāi huáng chū pàn duò jiàng yú chén chén wáng wéi wén dì suǒ zhū
祖岩，隋开皇初叛隋降于陈，陈亡，为文帝所诛。
xǐ shǎo gū pín yōng shū zì jǐ shì mǔ yǐ xiào wén
铣少孤贫，佣书自给，事母以孝闻。
yáng dì shí yǐ wài qi zhuó shòu luō chuān lìng
炀帝时，以外戚擢授罗川令。
dà yè shí sān nián yuè zhōu xiào wèi dǒng jǐng zhēn léi shì měng lǚ shuài zhèng wén xiù xǔ xuán chè wàn zàn xú dé jī guō huá miǎn zhōu rén zhāng xiù děng tóng móu pàn duò
大业十三年，岳州校尉董景珍、雷世猛，旅帅郑文秀、许玄彻、万瓒、徐德基、 郭华，沔州人张绣等同谋叛隋。
jùn xiàn guān shǔ zhòng yù tuī jǐng zhēn wéi zhǔ jǐng zhēn yuē wú sù hán jiàn suī jiǎ míng hào zhòng bì bù cóng
郡县官属众欲推景珍为主，景珍曰：“吾素寒贱， 虽假名号，众必不从。
jīn ruò tuī zhǔ dāng cóng zhòng wàng
今若推主，当从众望。
luō chuān lìng xiāo xǐ liáng shì zhī hòu kuān rén dà dù yǒu wǔ huáng zhī fēng
罗川令萧铣，梁氏之后，宽仁大度， 有武皇之风。
wú yòu wén dì wáng yīng lù bì yǒu fú mìng ér duò shì guàn dài jǐn hào qǐ liáng sī nǎi xiāo jiā zhōng xīng zhī zhào
吾又闻帝王膺箓，必有符命，而隋氏冠带，尽号‘起梁’，斯乃萧家中兴之兆。
jīn qǐng yǐ wéi zhǔ bù yì yìng tiān shùn rén hu
今请以为主，不亦应天顺人乎？
zhòng nǎi qiǎn rén yù yì xǐ dà yuè bào jǐng zhēn shū yuē wǒ zhī běn guó xī zài yǒu duò yǐ xiǎo shì dà cháo gòng wú quē
”众乃遣人谕意，铣大悦，报景珍书曰： “我之本国，昔在有隋，以小事大，朝贡无阙。
nǎi tān wǒ tǔ yǔ miè wǒ zōng bēng wǒ shì yǐ tòng xīn jí shǒu wú wàng xuě chǐ
乃贪我土宇，灭我宗祊，我是以痛心疾首，无忘雪耻。
jīn tiān qǐ gōng děng xié wǒ xīn shì ruò hé fú jié qǐ fēi shàng xuán zhī yì yě
今天启公等，协我心事，若合符节，岂非上玄之意也！
wú dāng jiū lǜ shì shù jìng cóng lái qǐng
吾当纠率士庶，敬从来请。
jí rì jí de shù qiān rén yáng yán tǎo zéi ér shí yù xiāng yìng
”即日集得数千人，扬言讨贼而实欲相应。
yù yǐng chuān zéi shuài chén liǔ shēng lái kòu luō chuān xiàn xǐ jī zhī bù lì yīn wèi qí zhòng yuē yuè zhōu háo jié shǒu móu qǐ yì qǐng wǒ wéi zhǔ
遇颍川贼帅沈柳生来寇罗川县，铣击之，不利，因谓其众曰：“岳州豪杰首谋起义，请我为主。
jīn duò zhèng bù xíng tiān xià jiē pàn wú suī yù dú shǒu lì bù zì quán
今隋政不行，天下皆叛，吾虽欲独守，力不自全。
qiě wú xiān rén xī dōu cǐ dì ruò cóng qí qǐng bì fù liáng zuò qiǎn zhào liǔ shēng yì dāng cóng wǒ
且吾先人昔都此地，若从其请，必复梁祚，遣召柳生，亦当从我。
zhòng jiē dà yuè jí rì zì chēng liáng gōng gǎi duò fú sè jiàn liáng qí zhì
”众皆大悦，即日自称梁公，改隋服色，建梁旗帜。
liǔ shēng yǐ zhòng guī zhī bài wèi chē qí dà jiàng jūn lǜ zhòng wǎng bā líng
柳生以众归之，拜为车骑大将军，率众往巴陵。
zì qǐ jūn wǔ rì yuǎn jìn tóu fù zhě shù wàn rén
自起军五日，远近投附者数万人。
jǐng zhēn qiǎn xú dé jī guō huá lǜ zhōu zhōng shǒu lǐng shù bǎi rén yì jūn yíng yè wèi jí jiàn xǐ ér qián zào liǔ shēng
景珍遣徐德基、郭华率州中首领数百人诣军迎谒，未及见铣，而前造柳生。
liǔ shēng wèi qí xià yuē wǒ xiān fèng liáng gōng xūn jū dì yī
柳生谓其下曰：“我先奉梁公，勋居第一。
jīn yuè zhōu bīng zhòng wèi duō yú wǒ wǒ ruò rù chéng biàn chū qí xià
今岳州兵众，位多于我，我若入城，便出其下。
bù rú shā dé jī zhì qí shǒu lǐng dú xié liáng wáng jìn qǔ zhōu chéng
不如杀德基，质其首领，独挟梁王进取州城。
suì yǔ zuǒ yòu shā dé jī fāng yì zhōng jūn bái xǐ
”遂与左右杀德基，方诣中军白铣。
xǐ dà jīng yuē jīn yù bō luàn hū zì xiāng shā wǒ bù néng wèi rǔ zhǔ yǐ
铣大惊曰：“今欲拨乱，忽自相杀，我不能为汝主矣。
nǎi bù chū jūn mén
”乃步出军门。
liǔ shēng dà jù fú dì qǐng zuì xǐ zé ér shè zhī lìng fù jiù wèi
柳生大惧，伏地请罪，铣责而赦之，令复旧位。
xǐ chén bīng rù chéng jǐng zhēn jìn yán yú xǐ yuē xú dé jī dān chéng fèng zhǔ liǔ shēng xiōng bèi shàn shā zhī ruò bù jiā zhū hé yǐ wéi zhèng
铣陈兵入城，景珍进言于铣曰：“徐德基丹诚奉主，柳生凶悖擅杀之，若不加诛，何以为政？
qiě qí wèi zéi xiōng wán yǐ jiǔ jīn suī cóng yì bù gé cǐ xīn tóng chǔ yī chéng bì jiāng wèi biàn
且其为贼，凶顽已久，今虽从义，不革此心，同处一城，必将为变。
ruò bù yù tú hòu huǐ wú jí
若不预图，后悔无及。
xǐ yòu cóng zhī
”铣又从之。
jǐng zhēn suì zhǎn liǔ shēng yú chéng nèi
景珍遂斩柳生于城内。
qí xià jiàng shuài jiē kuì sàn
其下将帅皆溃散。
xǐ yú shì zhù tán yú chéng nán fán liáo gào tiān zì chēng liáng wáng
铣于是筑坛于城南，燔燎告天，自称梁王。
yǐ yǒu yì niǎo zhī ruì jiàn yuán wèi fèng míng
以有异鸟之瑞，建元为凤鸣。
yì níng èr nián jiàn chēng huáng dì shǔ zhì bǎi guān yī zhǔn liáng gù shì
义宁二年，僭称皇帝，署置百官，一准梁故事。
wěi shì qí cóng fù cóng wèi xiào jìng dì zǔ yán wèi hé jiān zhōng liè wáng fù xuán wéi wén xiàn wáng
伪谥其从父琮为孝靖帝，祖岩为河间忠烈王，父璇为文宪王。
fēng dǒng jǐng zhēn wèi jìn wáng léi shì měng wèi qín wáng zhèng wén xiù wèi chǔ wáng xǔ xuán chè wèi yàn wáng wàn zàn wèi lǔ wáng zhāng xiù wèi qí wáng yáng dào shēng wèi sòng wáng
封董景珍为晋王，雷世猛为秦王，郑文秀为楚王，许玄彻为燕王，万瓒为鲁王，张绣为齐王，杨道生为宋王。
duò jiāng zhāng zhèn zhōu wáng rén shòu jī zhī bù néng kè
隋将张镇州、王仁寿击之，不能克。
jí wén duò miè zhèn zhōu yīn yǔ níng zhǎng zhēn děng lǜ lǐng biǎo zhū zhōu jǐn jiàng yú xǐ
及闻隋灭，镇州因与宁长真等率岭表诸州尽降于铣。
jiǔ jiāng pó yáng chū yǒu lín shì hóng jiàn hào é zì xiāng zhū miè shì hóng táo yú ān chéng zhī shān dòng qí jùn yì jiàng yú xǐ
九江鄱阳，初有林士弘僭号，俄自相诛灭，士弘逃于安成之山洞，其郡亦降于铣。
qiǎn qí jiāng yáng dào shēng gōng xiàn nán jùn zhāng xiù lüè dìng lǐng biǎo dōng zhì sān xiá nán jǐn jiāo zhǐ běi jù hàn chuān jiē fù zhī shèng bīng sì shí yú wàn
遣其将杨道生攻陷南郡，张绣略定岭表，东至三硖，南尽交址，北拒汉川， 皆附之，胜兵四十余万。
wǔ dé yuán nián qiān dū jiāng líng xiū fù yuán miào
武德元年，迁都江陵，修复园庙。
yǐn cén wén běn wèi zhōng shū shì láng lìng zhǎng jī mì
引岑文本为中书侍郎，令掌机密。
xǐ yòu qiǎn yáng dào shēng gōng xiá zhōu cì shǐ xǔ shào chū bīng jī pò zhī fù shuǐ sǐ zhě dà bàn
铣又遣杨道生攻硖州，刺史许绍出兵击破之，赴水死者大半。
gāo zǔ zhào kuí zhōu zǒng guǎn zhào jùn wáng xiào gōng lǜ bīng tǎo zhī bá qí tōng kāi èr zhōu zhǎn wěi dōng píng jùn wáng xiāo dū tí
高祖诏夔州总管赵郡王孝恭率兵讨之，拔其通、开二州，斩伪东平郡王萧阇提。
shí zhū jiāng hèng zì duō zhuān shā lù xǐ yīn lìng bà bīng yáng yán yíng nóng shí duó jiàng shuài zhī quán yě
时诸将横恣，多专杀戮，铣因令罢兵，阳言营农，实夺将帅之权也。
qí dà sī mǎ dǒng jǐng zhēn zhī dì wèi wěi jiāng jūn yuàn xǐ fàng qí bīng suì móu wéi luàn shì xiè wèi xǐ suǒ zhū
其大司马董景珍之弟为伪将军，怨铣放其兵， 遂谋为乱，事泄，为铣所诛。
shí jǐng zhēn chū zhèn cháng shā xǐ xià shū shè zhī zhào hái jiāng líng jǐng zhēn jù qiǎn jiàn shǐ yì xiào gōng sòng kuǎn
时景珍出镇长沙，铣下书赦之，召还江陵，景珍惧， 遣间使诣孝恭送款。
xǐ qiǎn qí qí wáng zhāng xiù gōng zhī jǐng zhēn wèi xiù yuē qián nián hǎi péng yuè wǎng nián shā hán xìn qīng qǐ bù jiàn zhī hu
铣遣其齐王张绣攻之，景珍谓绣曰：“‘前年醢彭越，往年杀韩信’，卿岂不见之乎？
nài hé jīn rì xiāng gōng
奈何今日相攻！
xiù bù dá jìn bīng wéi zhī
”绣不答，进兵围之。
jǐng zhēn kuì wéi ér zǒu wèi qí huī xià suǒ shā
景珍溃围而走，为其麾下所杀。
xǐ yǐ xiù wèi shàng shū lìng xiù shì xūn jiāo màn zhuān zì nòng quán xǐ yòu è ér shā zhī
铣以绣为尚书令，绣恃勋骄慢，专恣弄权，铣又恶而杀之。
jì dà chén xiāng cì zhū lù gù rén biān jiāng jiē yí jù duō yǒu pàn zhě xǐ bù néng fù zhì yǐ gù bīng shì yì ruò
既大臣相次诛戮，故人边将皆疑惧，多有叛者，铣不能复制，以故兵势益弱。
sì nián gāo zǔ mìng zhào jùn wáng xiào gōng jí lǐ jìng lǜ bā shǔ bīng fā zì kuí zhōu yán liú ér xià
四年，高祖命赵郡王孝恭及李靖率巴蜀兵发自夔州，沿流而下；
lú jiāng wáng yuàn cóng xiāng zhōu dào qián zhōu cì shǐ tián shì kāng qù chén zhōu dào huáng zhōu zǒng guǎn zhōu fǎ míng qù xià kǒu dào yǐ tú xǐ
庐江王瑗从襄州道，黔州刺史田世康趣辰州道，黄州总管周法明趣夏口道以图铣。
jí dà jūn jiāng zhì xǐ jiāng zhōu zǒng guǎn gài yàn jǔ yǐ wǔ zhōu jiàng
及大军将至， 铣江州总管盖彦举以五州降。
yòu qiǎn qí jiāng wén shì hóng děng lǜ bīng jù zhàn xiào gōng yǔ lǐ jìng jiē jī pò zhī jìn bī qí dōu
又遣其将文士弘等率兵拒战，孝恭与李靖皆击破之， 进逼其都。
chū xǐ zhī fàng bīng sàn yě zì liú sù wèi bīng shì shù qiān rén hū wén xiào gōng zhì ér cāng cù zhuī bīng bìng jiāng lǐng zhī nán dào lǐ liáo yuǎn wèi néng xiāng jí
初，铣之放兵散也，自留宿卫兵士数千人，忽闻孝恭至而仓卒追兵，并江、岭之南，道里辽远，未能相及。
xiào gōng zòng bīng rù guō bù cháng wéi yǐ shǒu zhī
孝恭纵兵入郭，布长围以守之。
shù rì kè qí shuǐ chéng huò qí zhōu chuán shù qiān sōu
数日，克其水城，获其舟船数千艘。
qí jiāo zhōu zǒng guǎn qiū hé zhǎng shǐ gāo shì lián sī mǎ dù zhī sōng děng xiān lái yè xǐ wén bīng bài biàn yì lǐ jìng lái jiàng
其交州总管丘和、长史高士廉、司马杜之松等先来谒铣，闻兵败，便诣李靖来降。
xǐ zì dù jiù bīng bù zhì wèi qí qún xià yuē tiān bù zuò liáng shù guī yú miè
铣自度救兵不至，谓其群下曰：“天不祚梁，数归于灭。
ruò dài lì qū bì hài lí yuán qǐ yǐ wǒ yī rén zhì shāng bǎi xìng
若待力屈，必害黎元，岂以我一人致伤百姓？
jí chéng wèi bá yi xiān chū jiàng jì miǎn luàn bīng xìng quán zhòng shù
及城未拔，宜先出降，冀免乱兵，幸全众庶。
zhū rén shī wǒ hé huàn wú jūn
诸人失我，何患无君？
nǎi xún chéng hào lìng shǒu pí zhě jiē tòng kū
”乃巡城号令，守陴者皆恸哭。
xǐ yǐ tài láo gào yú qí miào lǜ guān shǔ sī shuāi bù zé ér yì jūn mén yuē dāng sǐ zhě wéi xǐ bǎi xìng fēi yǒu zuì yě qǐng wú shā lüě
铣以太牢告于其庙， 率官属缌缞布帻而诣军门，曰：“当死者唯铣，百姓非有罪也，请无杀掠。
xiào gōng qiú zhī sòng yú jīng shī
”孝恭囚之，送于京师。
xǐ jiàng hòu shù rì jiāng nán jiù bīng shí yú wàn yī shí dà zhì zhī xǐ jiàng jiē sòng kuǎn yú xiào gōng
铣降后数日，江南救兵十余万一时大至，知铣降，皆送款于孝恭。
xǐ zhì gāo zǔ shù qí zuì xǐ duì yuē duò shī qí lù yīng xióng jìng zhú xǐ wú tiān mìng gù zhì yú cǐ
铣至，高祖数其罪，铣对曰：“隋失其鹿，英雄竞逐，铣无天命，故至于此。
yì yóu tián héng nán miàn fēi fù hàn cháo
亦犹田横南面，非负汉朝。
ruò yǐ wéi zuì gān cóng dǐng huò
若以为罪，甘从鼎镬。
jìng zhǎn yú dū shì nián sān shí jiǔ
”竟斩于都市，年三十九。
xǐ zì chū qǐ wǔ nián ér miè
铣自初起， 五年而灭。
dù fú wēi qí zhōu zhāng qiū rén yě
杜伏威，齐州章丘人也。
shǎo luò tuò bù zhì chǎn yè jiā pín wú yǐ zì jǐ měi chuān yú wèi dào
少落拓，不治产业，家贫无以自给，每穿窬为盗。
yǔ fǔ gōng shí wèi wěn jǐng zhī jiāo
与辅公祏为刎颈之交。
gōng shí gū jiā yǐ mù yáng wèi yè gōng shí shù rǎng yáng yǐ kuì zhī gū yǒu hàn yān yīn fā qí dào shì
公祏姑家以牧羊为业，公祏数攘羊以馈之，姑有憾焉，因发其盗事。
jùn xiàn bǔ zhī jí fú wēi yǔ gōng shí suì jù wáng mìng jù zhòng wèi qún dào shí nián shí liù
郡县捕之急，伏威与公祏遂俱亡命，聚众为群盗，时年十六。
cháng yíng hù zhū dào chū zé jū qián rù zé diàn hòu gù qí dǎng xián fú zhī gòng tuī wéi zhǔ
常营护诸盗， 出则居前，入则殿后，故其党咸服之，共推为主。
dà yè jiǔ nián lǜ zhòng rù cháng bái shān tóu zéi shuài zuǒ jūn xíng bù bèi lǐ yīn shě qù zhuǎn lüè huái nán zì chēng jiāng jūn
大业九年，率众入长白山，投贼帅左君行，不被礼，因舍去，转掠淮南，自称将军。
shí xià pī yǒu miáo hǎi cháo yì jù zhòng wèi dào fú wēi shǐ gōng shí wèi yuē jīn tóng kǔ duò zhèng gè xìng dà yì lì fēn shì ruò cháng kǒng jiàn qín hé bù hé yǐ wéi qiáng zé bù huàn duò jūn xiāng zhì
时下邳有苗海潮，亦聚众为盗，伏威使公祏谓曰：“今同苦隋政，各兴大义， 力分势弱，常恐见擒，何不合以为强，则不患隋军相制。
ruò gōng néng wéi zhǔ wú dāng jìng cóng zì kuí bù kān kě lái tīng mìng bù zé yī zhàn yǐ jué xióng cí
若公能为主，吾当敬从， 自揆不堪，可来听命，不则一战以决雄雌。
hǎi cháo jù jí yǐ qí zhòng guī yú fú wēi
”海潮惧，即以其众归于伏威。
jiāng dū liú shǒu qiǎn xiào wèi sòng hào lǜ bīng tǎo zhī fú wēi yǔ zhàn yáng wèi bēn běi yǐn rù jiā lú zhōng ér cóng shàng fēng zòng huǒ pò qí bù qí xiàn yú dà zé huǒ zhì jiē shāo sǐ
江都留守遣校尉宋颢率兵讨之，伏威与战，阳为奔北，引入葭芦中，而从上风纵火，迫其步骑陷于大泽，火至皆烧死。
yǒu hǎi líng zéi shuài zhào pò zhèn wén fú wēi bīng shǎo ér qīng zhī qiǎn shǐ zhào fú wēi qǐng yǔ bìng lì
有海陵贼帅赵破阵，闻伏威兵少而轻之，遣使召伏威， 请与并力。
fú wēi lìng gōng shí yán bīng jū wài yǐ dài biàn qīn jiāng shí rén chí niú jiǔ rù yè
伏威令公祏严兵居外以待变，亲将十人持牛酒入谒。
pò zhèn dà yuè yǐn fú wēi rù mù jǐn jí qí qiú shuài zòng jiǔ gāo huì
破阵大悦，引伏威入幕，尽集其酋帅纵酒高会。
fú wēi yú zuò zhǎn pò zhèn ér bìng qí zhòng
伏威于坐斩破阵而并其众。
yóu cǐ bīng wēi shāo shèng fù tú ān yí
由此兵威稍盛，复屠安宜。
yáng dì qiǎn yòu yù wèi jiāng jūn chén léng yǐ jīng bīng bā qiān tǎo zhī léng bù gǎn zhàn fú wēi yí léng fù rén zhī fú yǐ jī nù zhī bìng zhì shū hào wèi chén mǔ léng dà nù xī bīng ér zhì
炀帝遣右御卫将军陈棱以精兵八千讨之，棱不敢战，伏威遗棱妇人之服以激怒之，并致书号为“陈姥”，棱大怒，悉兵而至。
fú wēi nì jù zì chū zhèn qián tiǎo zhàn léng bù jiàng shè zhòng qí é fú wēi nù zhǐ zhī yuē bù shā rǔ wǒ zhōng bù bá jiàn
伏威逆拒，自出阵前挑战，棱部将射中其额，伏威怒，指之曰：“不杀汝，我终不拔箭。
suì chí zhī
”遂驰之。
léng bù jiàng zǒu bēn qí zhèn fú wēi yīn rù léng zhèn dà hū chōng jī suǒ xiàng pī mǐ huò suǒ shè zhě shǐ qí bá jiàn rán hòu zhǎn zhī xié qí shǒu fù rù léng jūn fèn jī shā shù shí rén
棱部将走奔其阵， 伏威因入棱阵，大呼冲击，所向披靡，获所射者，使其拔箭，然后斩之，携其首复入棱军奋击，杀数十人。
léng zhèn dà kuì jǐn yǐ shēn miǎn
棱阵大溃，仅以身免。
chéng shèng pò gāo yóu xiàn yǐn bīng jù lì yáng zì chēng zǒng guǎn fēn qiǎn zhū jiàng lüè shǔ xiàn suǒ zhì zhé xià jiāng huái jiān xiǎo dào zhēng lái fù zhī
乘胜破高邮县，引兵据历阳，自称总管，分遣诸将略属县，所至辄下，江淮间小盗争来附之。
fú wēi cháng xuǎn gǎn sǐ zhī shì wǔ qiān rén hào wèi shàng mù chǒng zhī shén hòu yǔ tóng gān kǔ
伏威尝选敢死之士五千人，号为“上募”，宠之甚厚，与同甘苦。
yǒu gōng zhàn zhé lìng shàng mù jī zhī jí zhàn ba yuè shì yǒu zhōng zài bèi biàn shā zhī yǐ qí tuì ér bèi jī yě
有攻战，辄令上募击之，及战罢阅视， 有中在背，便杀之，以其退而被击也。
suǒ huò zī cái jiē yǐ shǎng jūn shì yǒu zhàn sǐ zhě yǐ qí qī qiè xùn zàng gù rén zì wèi zhàn suǒ xiàng wú dí
所获赀财，皆以赏军士，有战死者，以其妻妾殉葬，故人自为战，所向无敌。
yǔ wén huà jí zhī fǎn yě shǔ wèi lì yáng tài shǒu fú wēi bù shòu
宇文化及之反也，署为历阳太守，伏威不受。
yòu yí jū dān yáng jìn yòng rén shì dà xiū qì xiè báo fù liǎn chú xùn zàng fǎ qí fàn jiān dào jí guān rén tān zhuó zhě wú qīng zhòng jiē shā zhī
又移居丹阳，进用人士，大修器械，薄赋敛，除殉葬法，其犯奸盗及官人贪浊者，无轻重皆杀之。
réng shàng biǎo yú yuè wáng tōng tōng bài fú wēi wèi dōng dào dà zǒng guǎn fēng chǔ wáng
仍上表于越王侗， 侗拜伏威为东道大总管，封楚王。
tài zōng zhī wéi wáng shì chōng qiǎn shǐ zhāo zhī fú wēi qǐng xiáng
太宗之围王世充，遣使招之，伏威请降。
gāo zǔ qiǎn shǐ jiù bài dōng nán dào héng tái shàng shū lìng jiāng huái yǐ nán ān fǔ dà shǐ shàng zhù guó fēng wú wáng cì xìng lǐ shì yù zōng zhèng shǔ jí fēng qí zi dé jùn wéi shān yáng gōng cì bó wǔ qiān duàn mǎ sān bǎi pǐ
高祖遣使就拜东南道行台尚书令、江淮以南安抚大使、上柱国，封吴王，赐姓李氏，预宗正属籍，封其子德俊为山阳公，赐帛五千段、马三百匹。
fú wēi qiǎn qí jiāng jūn chén zhèng tōng xú shào zōng lǜ bīng lái huì
伏威遣其将军陈正通、徐绍宗率兵来会。
wǔ dé sì nián qiǎn qí jiāng jūn wáng xióng dàn tǎo lǐ zǐ tōng yú háng zhōu qín zhī yǐ xiàn
武德四年，遣其将军王雄诞讨李子通于杭州，擒之以献。
yòu pò wāng huá yú xī zhōu jǐn yǒu jiāng dōng huái nán zhī de nán jiē yú lǐng dōng zhì yú hǎi
又破汪华于歙州，尽有江东、淮南之地，南接于岭，东至于海。
xún wén tài zōng píng liú hēi tà jìn gōng xú yuán lǎng fú wēi jù ér lái cháo bài wèi tài zǐ tài bǎo réng jiān xíng tái shàng shū lìng
寻闻太宗平刘黑闼，进攻徐圆朗，伏威惧而来朝，拜为太子太保，仍兼行台尚书令。
liú yú jīng shī lǐ zhī shén hòu wèi zài qí wáng yuán jí zhī shàng yǐ chǒng yì zhī
留于京师，礼之甚厚，位在齐王元吉之上，以宠异之。
chū fǔ gōng shí zhī fǎn yě zhà chēng fú wēi zhī lìng yǐ dài qí zhòng gāo zǔ qiǎn zhào jùn wáng xiào gōng tǎo zhī
初，辅公祏之反也，诈称伏威之令，以绐其众，高祖遣赵郡王孝恭讨之。
shí fú wēi zài cháng ān bào zú
时伏威在长安暴卒。
jí gōng shí píng xiào gōng shōu de gōng shí fǎn cí bù xiǎo qí zhà jù yǐ zòu wén nǎi chú fú wēi míng jí mò qí qī zǐ
及公祏平，孝恭收得公祏反辞，不晓其诈， 遽以奏闻，乃除伏威名，籍没其妻子。
zhēn guàn yuán nián tài zōng zhī qí yuān shè zhī fù qí guān jué zàng yǐ gōng lǐ
贞观元年，太宗知其冤，赦之，复其官爵， 葬以公礼。
fǔ gōng shí qí zhōu lín jì rén
辅公祏，齐州临济人。
suí mò cóng dù fú wēi wèi qún dào
隋末，从杜伏威为群盗。
chū fú wēi zì chēng zǒng guǎn yǐ gōng shí wèi zhǎng shǐ
初，伏威自称总管，以公祏为长史。
lǐ zǐ tōng zhī bài chén fǎ xìng yě fú wēi shǐ gōng shí yǐ jīng zú shù qiān dù jiāng tǎo zhī
李子通之败沈法兴也，伏威使公祏以精卒数千渡江讨之。
zi tōng lǜ zhòng shù wàn yǐ jù gōng shí bīng fēng shén ruì
子通率众数万以拒公祏，兵锋甚锐。
gōng shí jiǎn jiá shì qiān rén jiē shǐ zhí zhǎng dāo réng lìng qiān yú rén suí hòu lìng zhī yuē yǒu què zhě zhǎn
公祏简甲士千人，皆使执长刀，仍令千余人随后，令之曰：“有却者斩。
gōng shí zì lǐng yú zhòng fù jū qí hòu
”公祏自领余众，复居其后。
é ér zi tōng fāng zhèn ér qián gōng shí suǒ qiǎn qiān rén jiē shū sǐ jué zhàn gōng shí nǎi zòng zuǒ yòu yì gōng zhī zi tōng dà kuì jiàng qí zhòng shù qiān rén
俄而子通方阵而前，公祏所遣千人皆殊死决战，公祏乃纵左右翼攻之，子通大溃，降其众数千人。
gōng shí xún yǔ fú wēi qiǎn shǐ guī guó bài wèi huái nán dào héng tái shàng shū zuǒ pú yè fēng shū guó gōng
公祏寻与伏威遣使归国，拜为淮南道行台尚书左仆射，封舒国公。
chū fú wēi yǔ gōng shí shào xiāng ài xiá gōng shí nián zhǎng fú wēi měi xiōng shì zhī jūn zhōng xián hū wèi bó wèi jìng yǔ fú wēi děng
初，伏威与公祏少相爱狎，公祏年长，伏威每兄事之，军中咸呼为伯，畏敬与伏威等。
fú wēi qián jì zhī wèi shǔ qí yǎng zǐ hǎn léng wèi zuǒ jiāng jūn wáng xióng dàn wèi yòu jiāng jūn tuī gōng shí wèi pú yè wài shì zūn chóng ér yīn duó qí bīng quán
伏威潜忌之，为署其养子阚棱为左将军， 王雄诞为右将军，推公祏为仆射，外示尊崇，而阴夺其兵权。
gōng shí zhī qí yì yàng yàng bù píng nǎi yǔ gù rén zuǒ yóu xiān wěi xué dào bì gǔ yǐ yuǎn qí shì
公祏知其意，怏怏不平，乃与故人左游仙伪学道辟谷以远其事。
wǔ dé wǔ nián fú wēi jiāng rù cháo liú gōng shí jū shǒu fù lìng xióng dàn diǎn bīng yǐ fù gōng shí yīn wèi yuē wú rù jīng ruò bù shī zhí wú lìng gōng shí wèi biàn
武德五年，伏威将入朝，留公祏居守， 复令雄诞典兵以副公祏，阴谓曰：“吾入京，若不失职，无令公祏为变。
qí hòu zuǒ yóu xiān nǎi shuō gōng shí lìng fǎn
”其后左游仙乃说公祏令反。
huì xióng dàn shǔ jí yú jiā gōng shí duó qí bīng zhà yán fú wēi bù dé hái jiāng nán yí shū lìng qí qǐ bīng
会雄诞属疾于家，公祏夺其兵，诈言伏威不得还江南，贻书令其起兵。
yīn jiàn jí wěi wèi zì chēng sòng guó yú chén gù dōu zhù gōng yǐ jū yān
因僭即伪位，自称宋国，于陈故都筑宫以居焉。
shǔ zhì bǎi guān yǐ zuǒ yóu xiān wèi bīng bù shàng shū dōng nán dào dà shǐ yuè zhōu zǒng guǎn
署置百官，以左游仙为兵部尚书、东南道大使、越州总管。
dà xiū bīng jiǎ zhuǎn cáo liáng kuì
大修兵甲，转漕粮馈。
shí wú xīng zéi shuài chén fǎ xìng jù pí líng gōng shí jī pò zhī
时吴兴贼帅沈法兴据毗陵， 公祏击破之。
yòu qiǎn qí jiāng féng huì liàng zhūn yú bó wàng shān chén zhèng tōng xú shào zōng zhūn yú qīng lín shān yǐ jù guān jūn
又遣其将冯惠亮屯于博望山，陈正通、徐绍宗屯于青林山以拒官军。
gāo zǔ mìng zhào jùn wáng xiào gōng lǜ zhū jiāng fèn jī dà pò zhī
高祖命赵郡王孝恭率诸将奋击，大破之。
shào zōng zhèng tōng yǐ wǔ qí bēn yú dān yáng
绍宗、正通以五骑奔于丹阳。
gōng shí jù ér dùn zǒu yù jiù zuǒ yóu xiān yú kuài jī zhì wǔ kāng wèi yě rén suǒ zhí sòng yú dān yáng xiào gōng zhǎn zhī chuán shǒu jīng shī
公祏惧而遁走，欲就左游仙于会稽，至武康，为野人所执，送于丹阳，孝恭斩之，传首京师。
gōng shí yǔ fú wēi tóng qǐ zhì miè fán shí sān zài jiāng dōng xī píng
公祏与伏威同起，至灭凡十三载，江东悉平。
chū fú wēi yǎng zhuàng shì sān shí yú rén wèi jiǎ zǐ fēn lǐng bīng mǎ wéi hǎn léng wáng xióng dàn zhī míng
初，伏威养壮士三十余人为假子，分领兵马，唯阚棱、王雄诞知名。
hǎn léng qí zhōu lín jì rén
阚棱，齐州临济人。
shàn yòng dà dāo zhǎng yī zhàng shī liǎng rèn míng wéi mò rèn měi yī jǔ zhé bì shù rén qián wú dàng zhě
善用大刀，长一丈，施两刃，名为陌刃，每一举，辄毙数人，前无当者。
jí fú wēi jù yǒu jiāng huái zhī de léng shù yǒu zhàn gōng shǔ wèi zuǒ jiāng jūn
及伏威据有江淮之地，棱数有战功，署为左将军。
fú wēi bù bīng jiē chū zì qún zéi lèi duō fàng zòng yǒu xiāng qīn duó zhě léng bì shā zhī suī qīn gù wú suǒ shě lìng xíng jìn zhǐ lù bù shí yí
伏威步兵皆出自群贼，类多放纵，有相侵夺者，棱必杀之，虽亲故无所舍，令行禁止，路不拾遗。
hòu cóng fú wēi rù cháo bài zuǒ lǐng jūn jiāng jūn qiān yuè zhōu dū dū
后从伏威入朝，拜左领军将军，迁越州都督。
jí gōng shí jiàn hào léng cóng jūn tǎo zhī yǔ chén zhèng tōng xiāng yù
及公祏僭号，棱从军讨之，与陈正通相遇。
zhèn fāng jiē léng tuō dōu móu wèi zéi zhòng yuē rǔ bù shí wǒ yá
阵方接，棱脱兜鍪谓贼众曰：“汝不识我邪？
hé gǎn lái zhàn
何敢来战！
qí zhòng duō léng jiù zhī suǒ bù yóu shì gè wú dòu zhì huò yǒu hái bài zhě
”其众多棱旧之所部，由是各无斗志，或有还拜者。
gōng shí zhī pò léng gōng jū duō pō yǒu zì qín zhī sè
公祏之破，棱功居多，颇有自矜之色。
jí qín gōng shí wū léng yǔ jǐ tōng móu
及擒公祏， 诬棱与己通谋。
yòu dù fú wēi wáng xióng dàn jí léng jiā chǎn zài zéi zhōng zhě hé zòng yuán fàng xiào gōng nǎi jiē jí mò
又杜伏威、王雄诞及棱家产在贼中者，合从原放，孝恭乃皆籍没。
léng sù lǐ zhī yǒu wǔ yú xiào gōng xiào gōng nù suì yǐ móu fǎn zhū zhī
棱诉理之，有忤于孝恭，孝恭怒，遂以谋反诛之。
wáng xióng dàn zhě cáo zhōu jì yīn rén
王雄诞者，曹州济阴人。
chū fú wēi zhī qǐ yě yòng qí jì lǚ yǒu kè huò shǔ wèi piào qí jiāng jūn
初，伏威之起也，用其计，屡有克获，署为骠骑将军。
fú wēi hòu lǜ zhòng dù huái yǔ hǎi líng zéi lǐ zǐ tōng hé
伏威后率众渡淮，与海陵贼李子通合。
hòu zǐ tōng è fú wēi xióng wǔ shǐ qí xí zhī fú wēi bèi zhòng chuāng duò mǎ xióng dàn fù zhī táo yú jiā lú zhōng
后子通恶伏威雄武，使骑袭之，伏威被重疮堕马，雄诞负之，逃于葭芦中。
fú wēi fù zhāo jí yú dǎng gōng jié jùn xiàn duò jiāng lái zhěng yòu jī pò zhī wáng shī yú zhòng
伏威复招集余党，攻劫郡县，隋将来整又击破之， 亡失余众。
qí bù jiàng xī mén jūn yí qī wáng shì yǒng jué duō lì fù fú wēi ér zǒu xióng dàn lǜ huī xià zhuàng shì shí yú rén wèi hù
其部将西门君仪妻王氏勇决多力，负伏威而走，雄诞率麾下壮士十余人卫护。
duò jūn zhuī zhì xióng dàn zhé hái yù zhī shēn bèi shù qiāng yǒng qì mí lì jìng tuō fú wēi
隋军追至，雄诞辄还御之，身被数枪，勇气弥厉，竟脱伏威。
shí hǎn léng nián zhǎng yú xióng dàn gù jūn zhōng hào léng wèi dà jiàng jūn xióng dàn wèi xiǎo jiàng jūn
时阚棱年长于雄诞，故军中号棱为大将军，雄诞为小将军。
hòu fú wēi lìng fǔ gōng shí jī lǐ zǐ tōng yú jiāng dū shǐ xióng dàn yǔ léng wèi fù zhàn yú lì shuǐ zi tōng dà bài
后伏威令辅公祏击李子通于江都，使雄诞与棱为副，战于溧水，子通大败。
gōng shí chéng shèng zhuī zhī què wèi zi tōng suǒ pò jūn shì jiē jiān bì bù gǎn chū
公祏乘胜追之，却为子通所破，军士皆坚壁不敢出。
xióng dàn wèi gōng shí yuē zi tōng jūn wú yíng lěi qiě niǔ yú chū shèng ér bù shè bèi ruò jī zhī bì kè
雄诞谓公祏曰：“子通军无营垒， 且狃于初胜而不设备，若击之，必克。
gōng shí bù cóng
”公祏不从。
xióng dàn yǐ qí sī shǔ shù bǎi rén xián méi yè jī zhī yīn shùn fēng zòng huǒ zi tōng dà bài zǒu dù tài hú fù pò chén fǎ xìng jū qí de
雄诞以其私属数百人衔枚夜击之，因顺风纵火，子通大败，走渡太湖，复破沈法兴，居其地。
gāo zǔ wén fú wēi jù yǒu wú chu qiǎn shǐ yù zhī
高祖闻伏威据有吴、 楚，遣使谕之。
xióng dàn lǜ zhòng tǎo zhī zi tōng yǐ jīng bīng shǒu dú sōng lǐng xióng dàn qiǎn qí bù jiàng chén dāng lǜ qiān yú rén chū qí bù yì chéng gāo jù xiǎn duō zhāng qí zhì yè zé fù jù huǒ yú shù shàng bù mǎn shān zé jiān
雄诞率众讨之，子通以精兵守独松岭，雄诞遣其部将陈当率千余人， 出其不意，乘高据险，多张旗帜，夜则缚炬火于树上，布满山泽间。
zi tōng dà jù shāo yíng ér zǒu bǎo yú háng zhōu
子通大惧，烧营而走，保于杭州。
xióng dàn zhuī jī bài zhī qín zi tōng yú zhèn sòng yú jīng shī
雄诞追击败之，擒子通于阵，送于京师。
xī zhōu shǒu lǐng wāng huá suí mò jù běn jùn chēng wáng shí yú nián xióng dàn huí jūn jī zhī
歙州首领汪华，隋末据本郡称王十余年，雄诞回军击之。
huá chū xīn ān dòng kǒu yǐ jù xióng dàn jiá bīng shén ruì
华出新安洞口以拒雄诞，甲兵甚锐。
xióng dàn fú jīng bīng yú shān gǔ jiān lǜ léi ruò shù qiān rén dāng zhī zhàn cái hé wěi tuì guī běn yíng
雄诞伏精兵于山谷间，率羸弱数千人当之，战才合，伪退归本营。
huá gōng zhī bù néng kè huì rì mù yù hái xióng dàn fú bīng yǐ jù qí dòng kǒu huá bù dé rù jiǒng jí miàn fù ér jiàng
华攻之不能克，会日暮欲还，雄诞伏兵已据其洞口，华不得入，窘急面缚而降。
sū zhōu zéi shuài wén rén suì ān jù kūn shān xiàn ér wú suǒ shǔ fú wēi yòu mìng xióng dàn gōng zhī
苏州贼帅闻人遂安据昆山县而无所属，伏威又命雄诞攻之。
xióng dàn yǐ kūn shān xiǎn ài nán yǐ lì shèng suì dān qí yì qí chéng xià chén guó wēi líng shì yǐ huò fú suì ān gǎn yuè lǜ zhū jiāng chū jiàng
雄诞以昆山险隘，难以力胜，遂单骑诣其城下，陈国威灵，示以祸福，遂安感悦，率诸将出降。
yǐ qián hòu gōng shòu xī zhōu zǒng guǎn fēng yí chūn jùn gōng
以前后功授歙州总管，封宜春郡公。
fú wēi zhī rù cháo yě liú fǔ gōng shí zhèn jiāng nán ér bīng mǎ shǔ yú xióng dàn
伏威之入朝也，留辅公祏镇江南，而兵马属于雄诞。
gōng shí jiāng wèi nì duó qí bīng jū zhī bié shì qiǎn xī mén jūn yí yù yǐ fǎn jì xióng dàn yuē dāng jīn fāng tài píng wú wáng yòu zài jīng niǎn guó jiā wēi líng wú yuǎn bù bèi gōng hé de wèi zú miè shì yé
公祏将为逆，夺其兵，拘之别室，遣西门君仪谕以反计，雄诞曰：“当今方太平，吴王又在京辇，国家威灵，无远不被，公何得为族灭事耶！
xióng dàn yǒu sǐ ér yǐ bù gǎn wén mìng
雄诞有死而已，不敢闻命。
gōng shí zhī bù kě qū suì yì shā zhī
”公祏知不可屈，遂缢杀之。
xióng dàn shàn fǔ xù jiàng shì jiē de qí sǐ lì měi pò chéng zhèn yuē lè bù xià sī háo wú fàn gù sǐ zhī rì jiāng nán shì shù mò bù wèi zhī liú tì
雄诞善抚恤将士，皆得其死力，每破城镇，约勒部下，丝毫无犯，故死之日， 江南士庶莫不为之流涕。
gāo zǔ jiā qí jié mìng qí zi guǒ xí fēng yí chūn jùn gōng
高祖嘉其节，命其子果袭封宜春郡公。
tài zōng jí wèi zhuī zèng zuǒ wèi dà jiàng jūn yuè zhōu dū dū shì yuē zhōng
太宗即位，追赠左卫大将军、越州都督，谥曰忠。
guǒ chuí gǒng chū guān zhì guǎng zhōu dū du ān xī dà dū hù
果，垂拱初官至广州都督，安西大都护。
chén fǎ xìng hú zhōu wǔ kāng rén yě
沈法兴，湖州武康人也。
fù kè chén tè jìn guǎng zhōu cì shǐ
父恪，陈特进、广州刺史。
fǎ xìng duò dà yè mò wèi wú xīng jùn shǒu
法兴，隋大业末为吴兴郡守。
dōng yáng zéi shuài lóu shì gàn jǔ bīng wéi jùn chéng yáng dì lìng fǎ xìng yǔ tài pú chéng yuán yòu tǎo zhī
东阳贼帅楼世干举兵围郡城，炀帝令法兴与太仆丞元祐讨之。
é ér yǔ wén huà jí shì yáng dì yú jiāng dū fǎ xìng zì yǐ dài jū nán tǔ zōng zú shù qiān jiā wèi yuǎn jìn suǒ fú nǎi yǔ yòu bù jiàng sūn shì hàn chén guǒ rén zhí yòu yú zuò hào lìng yuǎn jìn
俄而宇文化及弑炀帝于江都，法兴自以代居南土，宗族数千家，为远近所服，乃与祐部将孙士汉、 陈果仁执祐于坐，号令远近。
yǐ zhū huà jí wèi míng fā zì dōng yáng xíng shōu bīng jiāng qū jiāng dū xià yú kàng jùn bǐ zhì wū chéng jīng zú liù wàn
以诛化及为名，发自东阳，行收兵，将趋江都，下余杭郡，比至乌程，精卒六万。
pí líng jùn tōng shǒu lù dào dé lǜ bīng jù zhī fǎ xìng qǐng yǔ lián hé yīn huì méng xí shā dào dé jìn jù qí chéng
毗陵郡通守路道德率兵拒之，法兴请与连和，因会盟袭杀道德，进据其城。
shí qí jùn zéi shuài lè bó tōng jù dān yáng wèi huà jí chéng shǒu fǎ xìng shǐ guǒ rén gōng xiàn zhī yú shì jù yǒu jiāng biǎo shí yú jùn zì shǔ jiāng nán dào zǒng guǎn
时齐郡贼帅乐伯通据丹阳，为化及城守，法兴使果仁攻陷之， 于是据有江表十余郡，自署江南道总管。
fù wén yuè wáng tōng lì nǎi shàng biǎo yú tōng zì chēng dà sī mǎ lù shàng shū shì tiān mén gōng
复闻越王侗立，乃上表于侗，自称大司马、 录尚书事、天门公。
chéng zhì zhì bǎi guān yǐ chén guǒ rén wèi sī tú sūn shì hàn wèi sī kōng jiǎng yuán chāo wèi shàng shū zuǒ pú yè yīn qiān wèi shàng shū zuǒ chéng xú lìng yán wèi shàng shū yòu chéng liú zi yì wèi xuǎn bù shì láng lǐ bǎi yào wèi fǔ yuàn
承制置百官，以陈果仁为司徒，孙士汉为司空，蒋元超为尚书左仆射，殷芊为尚书左丞，徐令言为尚书右丞，刘子翼为选部侍郎，李百药为府掾。
fǎ xìng zì kè pí líng hòu wèi jiāng huái yǐ nán kě zhǐ zǒng ér dìng zhuān lì wēi xíng jiàng shì yǒu xiǎo guò biàn jí zhū lù ér yán xiào zì ruò yóu shì jiàng shì jiě tǐ
法兴自克毗陵后，谓江淮已南可指捴而定，专立威刑，将士有小过，便即诛戮， 而言笑自若，由是将士解体。
chēng liáng jiàn yuán yuē yán kāng gǎi yì duò guān pō yī chén shì gù shì
称梁，建元曰延康，改易隋官，颇依陈氏故事。
shì shí dù fú wēi jù lì yáng chén léng jù jiāng dū lǐ zǐ tōng jù hǎi líng bìng wò qiáng bīng jù yǒu kuī yú jiāng biǎo zhī zhì
是时， 杜伏威据历阳，陈棱据江都，李子通据海陵，并握强兵，俱有窥觎江表之志。
fǎ xìng sān miàn shòu dí jūn shù cuò nǜ
法兴三面受敌，军数挫衄。
chén léng xún bèi lǐ zǐ tōng wéi yú jiāng dū léng jiǒng jí sòng zhì qiú jiù fǎ xìng shǐ qí zi lún lǐng bīng shù wàn jiù zhī
陈棱寻被李子通围于江都，棱窘急，送质求救，法兴使其子纶领兵数万救之。
zi tōng lǜ zhòng gōng lún dà bài chéng shèng dù jiāng xiàn qí jīng kǒu
子通率众攻纶，大败，乘胜渡江，陷其京口。
fǎ xìng shǐ jiǎng yuán chāo jù zhī yú chěng tíng yuán chāo zhàn sǐ
法兴使蒋元超拒之于庱亭，元超战死。
fǎ xìng yǔ zuǒ yòu shù bǎi rén tóu wú jùn zéi shuài wén rén suì ān qiǎn qí jiāng yè xiào biàn yíng zhī
法兴与左右数百人投吴郡贼帅闻人遂安，遣其将叶孝辩迎之。
fǎ xìng zhì zhōng lù ér huǐ yù shā xiào biàn gèng xiàng kuài jī
法兴至中路而悔，欲杀孝辩，更向会稽。
xiào biàn jué zhī fǎ xìng jù nǎi fù jiāng sǐ
孝辩觉之，法兴惧，乃赴江死。
chū fǎ xìng yǐ yì níng èr nián qǐ bīng zhì wǔ dé sān nián ér miè
初，法兴以义宁二年起兵，至武德三年而灭。
lǐ zǐ tōng dōng hǎi chéng rén yě
李子通，东海丞人也。
shǎo pín jiàn yǐ yú liè wéi shì
少贫贱，以鱼猎为事。
jū xiāng lǐ jiàn bān bái tí qiè zhě bì dài zhī
居乡里，见班白提挈者，必代之。
xìng hào shī huì jiā wú xù jī yá zì zhī yuàn bì bào
性好施惠，家无蓄积，睚眦之怨必报。
duò dà yè mò yǒu zéi shuài zuǒ cái xiāng zì hào bó shān gōng jù qí jùn zhī cháng bái shān zi tōng guī zhī yǐ wǔ lì wèi cái xiāng suǒ zhòng
隋大业末，有贼帅左才相，自号博山公，据齐郡之长白山，子通归之，以武力为才相所重。
yǒu xiāng rén xiàn yú zéi zhě bì quán hù zhī
有乡人陷于贼者，必全护之。
shí zhū zéi jiē cán rěn wéi zi tōng dú xíng rén shù yóu shì rén duō guī zhī wèi bàn suì bīng zhì wàn rén
时诸贼皆残忍，唯子通独行仁恕，由是人多归之，未半岁，兵至万人。
cái xiāng shāo jì zhī zi tōng zì yǐn qù yīn dù huái yǔ dù fú wēi hé
才相稍忌之，子通自引去，因渡淮，与杜伏威合。
xún wèi duò jiāng lái zhěng suǒ bài zi tōng yōng qí yú zhòng bēn hǎi líng de zhòng èr wàn zì chēng jiāng jūn
寻为隋将来整所败，子通拥其余众奔海陵，得众二万，自称将军。
chū yǔ wén huà jí yǐ duò jiāng jūn chén léng wèi jiāng dū tài shǒu zi tōng lǜ shī jī zhī
初，宇文化及以隋将军陈棱为江都太守，子通率师击之。
léng nán qiú jiù yú chén fǎ xìng xī qǐ shī yú dù fú wēi èr rén gè yǐ bīng zhì fú wēi zhūn qīng liú fǎ xìng bǎo yáng zǐ xiāng qù shù shí lǐ jiān
棱南求救于沈法兴，西乞师于杜伏威，二人各以兵至，伏威屯清流，法兴保杨子，相去数十里间。
zi tōng nà yán máo wén shēn jìn jì mù jiāng nán rén zhà wéi fǎ xìng zhī bīng yè xí fú wēi
子通纳言毛文深进计，募江南人诈为法兴之兵，夜袭伏威。
fú wēi bù wù hèn fǎ xìng zhī qīn jǐ yòu qiǎn bīng xí fǎ xìng
伏威不悟，恨法兴之侵己，又遣兵袭法兴。
èr rén xiāng yí mò gǎn xiān dòng
二人相疑，莫敢先动。
zi tōng suì de jǐn ruì gōng xiàn jiāng dū chén léng bēn yú fú wēi
子通遂得尽锐攻陷江都，陈棱奔于伏威。
zi tōng rù jù jiāng dū jǐn lǔ qí zhòng yīn jiàn jí huáng dì wèi guó chēng wú jiàn yuán wèi míng zhèng
子通入据江都，尽虏其众，因僭即皇帝位，国称吴，建元为明政。
dān yáng zéi shuài lè bó tōng lǜ zhòng wàn yú lái jiàng zi tōng bài shàng shū zuǒ pú yè
丹阳贼帅乐伯通率众万余来降，子通拜尚书左仆射。
gèng jìn jī fǎ xìng yú chěng tíng zhǎn qí pú yè jiǎng yuán chāo fǎ xìng qì chéng xiāo dùn suì yǒu jìn líng zhī de
更进击法兴于庱亭，斩其仆射蒋元超，法兴弃城宵遁，遂有晋陵之地。
huò fǎ xìng fǔ yuàn lǐ bǎi yào yǐn wèi nèi shǐ shì láng shǐ diǎn wén hàn
获法兴府掾李百药，引为内史侍郎， 使典文翰；
yǐ fǎ xìng shàng shū zuǒ chéng yīn qiān wèi tài cháng qīng shǐ zhǎng lǐ lè
以法兴尚书左丞殷芊为太常卿，使掌礼乐。
yóu shì duò jùn xiàn jí jiāng nán rén shì duō guī zhī
由是隋郡县及江南人士多归之。
hòu fú wēi qiǎn fǔ gōng shí gōng xiàn dān yáng jìn tún lì shuǐ zi tōng jī zhī fǎn wèi gōng shí suǒ bài
后伏威遣辅公祏攻陷丹阳，进屯溧水，子通击之，反为公祏所败。
yòu shǔ liáng jǐn zi tōng qì jiāng dū bǎo yú jīng kǒu jiāng xī zhī de jǐn guī fú wēi
又属粮尽， 子通弃江都，保于京口，江西之地尽归伏威。
zi tōng yòu dōng zǒu tài hú jiū jí wáng sàn dé èr wàn rén xí chén fǎ xìng yú wú jùn pò zhī lǜ qí guān shǔ dōu yú yú háng
子通又东走太湖，鸠集亡散，得二万人，袭沈法兴于吴郡，破之，率其官属都于余杭。
dōng zhì kuài jī nán zhì qiān lǐng xi jù xuān chéng běi zhì tài hú jǐn yǒu qí de
东至会稽，南至千岭，西距宣城， 北至太湖，尽有其地。
wèi jǐ dù fú wēi qiǎn qí jiāng wáng xióng dàn gōng zhī dà zhàn yú sū zhōu zi tōng bài jì tuì bǎo yú háng
未几，杜伏威遣其将王雄诞攻之，大战于苏州，子通败绩，退保余杭。
xióng dàn jìn bī zhī zhàn yú chéng xià jūn fù bài zi tōng qióng cù qǐng xiáng
雄诞进逼之，战于城下，军复败，子通穷蹙请降。
fú wēi zhí zhī bìng qí zuǒ pú yè lè bó tōng sòng yú jīng shī jǐn shōu qí de
伏威执之，并其左仆射乐伯通送于京师， 尽收其地。
gāo zǔ bù zhī zuì cì zhái yī qū gōng tián wǔ qǐng lǐ cì shén hòu
高祖不之罪，赐宅一区、公田五顷，礼赐甚厚。
jí fú wēi lái cháo zi tōng wèi bó tōng yuē fú wēi jì lái dōng fāng wèi jìng wǒ suǒ bù bīng duō zài jiāng wài wǎng bǐ shōu zhī kě yǒu dà gōng yú tiān xià yǐ
及伏威来朝，子通谓伯通曰：“伏威既来，东方未静，我所部兵，多在江外，往彼收之，可有大功于天下矣。
suì xiāng yǔ wáng zhì lán tián guān wèi lì suǒ huò yǔ bó tōng jù fú zhū
”遂相与亡，至蓝田关，为吏所获，与伯通俱伏诛。
shí yòu yǒu zhū càn lín shì hóng zhāng shàn ān jiē jiàn hào yú jiāng huái zhī jiān
时又有朱粲、林士弘、张善安，皆僭号于江、淮之间。
zhū càn zhě bó zhōu chéng fù rén yě
朱粲者，亳州城父人也。
chū wèi xiàn zuǒ shǐ
初为县佐史。
dà yè mò cóng jūn tǎo cháng bái shān zéi suì jù jié wèi qún dào hào kě dá hán zéi zì chēng jiā lóu luó wáng zhòng zhì shí yú wàn
大业末，从军讨长白山贼，遂聚结为群盗，号“可达寒贼”，自称迦楼罗王，众至十余万。
yǐn jūn dù huái tú jìng líng miǎn yáng hòu zhuǎn lüè shān nán jùn xiàn bù néng shǒu suǒ zhì shā lù jiào lèi wú yí
引军渡淮，屠竟陵、沔阳，后转掠山南，郡县不能守，所至杀戮，噍类无遗。
yì níng zhōng zhāo wèi shǐ mǎ yuán guī jī pò zhī
义宁中，招慰使马元规击破之。
é ér shōu jí yú zhòng bīng yòu dà shèng jiàn chēng chu dì yú guàn jūn jiàn yuán wèi chāng dá gōng xiàn dèng zhōu yǒu zhòng èr shí wàn
俄而收辑余众，兵又大盛，僭称楚帝于冠军，建元为昌达，攻陷邓州，有众二十万。
càn suǒ kè zhōu xiàn jiē fā qí cáng sù yǐ chōng shí qiān xǐ wú cháng qù zhé fén yú zī huǐ chéng guō yòu bù wu jià sè yǐ jié lüè wèi yè
粲所克州县，皆发其藏粟以充食，迁徙无常，去辄焚余赀，毁城郭，又不务稼穑， 以劫掠为业。
yú shì bǎi xìng dà něi sǐ zhě rú jī rén duō xiāng shí
于是百姓大馁，死者如积，人多相食。
jūn zhōng qìng jié wú suǒ lǔ lüě nǎi qǔ yīng r zhēng ér dàn zhī yīn lìng jūn shì yuē shí zhī měi zhě níng guò yú rén ròu hu
军中罄竭，无所虏掠，乃取婴儿蒸而啖之，因令军士曰：“食之美者，宁过于人肉乎！
dàn lìng tā guó yǒu rén wǒ hé suǒ lǜ
但令他国有人，我何所虑？
jí lēi suǒ bù yǒu lüè de fù rén xiǎo r jiē pēng zhī fēn gěi jūn shì nǎi shuì zhū chéng bǎo qǔ xiǎo ruò nán nǚ yǐ yì bīng liáng
” 即勒所部，有略得妇人小儿皆烹之，分给军士，乃税诸城堡，取小弱男女以益兵粮。
duò zhù zuò zuǒ láng lù cóng diǎn tōng shì shè rén yán mǐn chu yīn qiǎn zuǒ qiān bìng zài nán yáng càn xī yǐn zhī wèi bīn kè hòu zāo jī něi hé jiā wèi zéi suǒ dàn
隋著作佐郎陆从典、通事舍人颜愍楚因谴左迁，并在南阳，粲悉引之为宾客，后遭饥馁，合家为贼所啖。
yòu zhū chéng jù shuì jiē xiāng xié táo sàn
又诸城惧税，皆相携逃散。
xiǎn zhōu shǒu lǐng yáng shì lín tián zàn lǜ bīng yǐ bèi càn zhū zhōu xiǎng yìng xiāng jù ér gōng zhī dà zhàn yú huái yuán
显州首领杨士林、田瓒率兵以背粲，诸州响应，相聚而攻之，大战于淮源。
càn bài yǐ shù qiān bīng bēn yú jú tán xiàn qiǎn shǐ qǐng xiáng
粲败，以数千兵奔于菊潭县，遣使请降。
gāo zǔ lìng jiǎ sàn qí cháng shì duàn què yíng láo zhī què yīn zuì wǔ càn yuē wén qīng dàn rén zuò hé zī wèi
高祖令假散骑常侍段确迎劳之，确因醉，侮粲曰：“闻卿啖人，作何滋味？
càn yuē ruò dàn shì jiǔ zhī rén zhèng shì zāo cáng zhū ròu
”粲曰： “若啖嗜酒之人，正似糟藏猪肉。
què nù màn mà yuē kuáng zéi rù cháo hòu yī tóu nú ěr gèng de dàn rén hu
”确怒，慢骂曰：“狂贼，入朝后一头奴耳，更得啖人乎！
càn jù yú zuò shōu què jí cóng zhě shù shí rén bēn yú wáng shì chōng bài wèi lóng xiāng dà jiàng jūn
”粲惧，于坐收确及从者数十人，奔于王世充，拜为龙骧大将军。
dōng dōu píng huò zhī zhǎn yú luò shuǐ zhī shàng
东都平，获之，斩于洛水之上。
shì shù jí qí cán rěn jìng tóu wǎ lì yǐ jī qí shī xū yú fēng zhī ruò zhǒng
士庶嫉其残忍，竞投瓦砾以击其尸，须臾封之若冢。
lín shì hóng zhě ráo zhōu pó yáng rén yě
林士弘者，饶州鄱阳人也。
dà yè shí èr nián yǔ qí xiāng rén cāo shī qǐ qǐ wèi qún dào
大业十二年，与其乡人操师乞起为群盗。
shī qǐ zì hào yuán xīng wáng gōng xiàn yù zhāng jùn ér jù zhī yǐ shì hóng wèi dà jiàng jūn
师乞自号元兴王，攻陷豫章郡而据之，以士弘为大将军。
duò qiǎn chí shū shì yù shǐ liú zi yì lǜ shī tǎo zhī shī qǐ zhōng shǐ ér sǐ
隋遣持书侍御史刘子翊率师讨之， 师乞中矢而死。
shì hóng dài dǒng qí zhòng fù yǔ zi yì dà zhàn yú péng lǐ hú duò shī bài jì zi yì sǐ zhī
士弘代董其众，复与子翊大战于彭蠡湖，隋师败绩，子翊死之。
shì hóng dà zhèn bīng zhì shí yú wàn
士弘大振，兵至十余万。
dà yè shí sān nián xǐ jù qián zhōu zì chēng huáng dì guó hào chu jiàn yuán tài píng yǐ qí dǎng wáng róng wèi sī kōng
大业十三年，徙据虔州，自称皇帝，国号楚，建元太平，以其党王戎为司空。
gōng xiàn lín chuān lú líng nán kāng yí chūn děng zhū jùn běi zhì jiǔ jiāng nán jì pān yú xī yǒu qí de
攻陷临川、庐陵、南康、宜春等诸郡，北至九江，南洎番禺，悉有其地。
qí dǎng zhāng shàn ān bǎo nán kāng jùn huái èr yú shì hóng yǐ zhōu shī xún jiāng ér xià jī pò yù zhāng
其党张善安保南康郡，怀贰于士弘，以舟师循江而下，击破豫章。
shì hóng shàng yǒu nán chāng qián xún cháo shù zhōu zhī de
士弘尚有南昌、虔、循、潮数州之地。
jí xiāo xǐ pò hòu sǎn bīng shāo wǎng guī zhī shì hóng fù zhèn
及萧铣破后，散兵稍往归之，士弘复振。
jīng zhōu zǒng guǎn zhào wáng xiào gōng qiǎn shǐ zhāo wèi zhī qí xún cháo èr zhōu bìng lái jiàng
荆州总管赵王孝恭遣使招慰之，其循、潮二州并来降。
wǔ dé wǔ nián shì hóng qiǎn qí dì pó yáng wáng yào shī lǜ bīng èr wàn gōng wéi xún zhōu cì shǐ yáng lüè yǔ zhàn dà pò zhī
武德五年，士弘遣其弟鄱阳王药师率兵二万攻围循州，刺史杨略与战，大破之。
shì hóng jù ér dùn zǒu qián bǎo yú ān chéng zhī shān dòng
士弘惧而遁走，潜保于安城之山洞。
wáng róng yì yǐ nán chāng lái jiàng bài wèi nán chāng zhōu cì shǐ
王戎亦以南昌来降，拜为南昌州刺史。
róng yú shì zhào shì hóng cáng zhī yú zhái zhāo yòu jiù bīng gèng móu zuò luàn
戎于是召士弘藏之于宅，招诱旧兵，更谋作乱。
qí nián hóng zhōu zǒng guǎn zhāng shàn ān mì zhī qí shì fā bīng tǎo zhī huì shì hóng sǐ bù bīng kuì sàn róng wéi shàn ān suǒ lǔ
其年，洪州总管张善安密知其事，发兵讨之，会士弘死，部兵溃散，戎为善安所虏。
zhāng shàn ān zhě yǎn zhōu fāng yú rén yě
张善安者，兖州方与人也。
nián shí qī biàn wèi jié dào zhuǎn lüè huái nán yǒu zhòng bǎi yú rén
年十七便为劫盗，转掠淮南，有众百余人。
huì mèng ràng wèi wáng shì chōng suǒ pò qí sàn zú shāo guī zhī de bā bǎi rén
会孟让为王世充所破，其散卒稍归之，得八百人。
xí pò lú jiāng jùn yīn dù jiāng fù lín shì hóng yú yù zhāng
袭破庐江郡，因渡江，附林士弘于豫章。
shì hóng bù xìn zhī yíng yú nán táng shàng
士弘不信之，营于南塘上。
shàn ān hàn zhī xí jī shì hóng fén qí fú guō
善安憾之，袭击士弘，焚其郛郭。
ér shì hóng hòu qù yù zhāng shàn ān fù lái jù zhī réng yǐ qí de guī guó shòu hóng zhōu zǒng guǎn
而士弘后去豫章，善安复来据之，仍以其地归国，授洪州总管。
fǔ gōng shí zhī fǎn yě shàn ān yì jǔ bīng xiāng yìng gōng shí yǐ wéi xī nán dào dà xíng tái
辅公祏之反也，善安亦举兵相应，公祏以为西南道大行台。
ān fǔ shǐ li dà liàng yǐ bīng jī zhī liǎng jūn gé shuǐ ér zhèn dà liàng yù yǐ huò fú
安抚使李大亮以兵击之，两军隔水而阵，大亮谕以祸福。
dá yuē shàn ān wú bèi nì zhī xīn dàn wèi jiàng shì suǒ wù
答曰： “善安无背逆之心，但为将士所误。
jīn yù guī xiáng yòu kǒng bù miǎn yú sǐ
今欲归降，又恐不免于死。
dà liàng wèi yuē zhāng zǒng guǎn jì yǒu jiàng xīn wú yì bù xiāng yí zǔ
”大亮谓曰：“张总管既有降心，吾亦不相疑阻。
yīn dú shēn yú jiàn jiù zhī rù qí zhèn yǔ shàn ān wò shǒu jiāo yán shì wú cāi yì
”因独身逾涧就之，入其阵，与善安握手交言，示无猜意。
shàn ān dà xǐ yīn xǔ jiàng jiāng shù shí qí zhì dà liàng yíng dà liàng yǐn zhī ér rù yīn lìng wǔ shì zhí zhī cóng zhě dùn zǒu
善安大喜，因许降，将数十骑至大亮营，大亮引之而入，因令武士执之， 从者遁走。
jì ér sòng shàn ān yú cháng ān chēng bù yǔ gōng shí jiāo tōng gāo zǔ chū shàn yù zhī
既而送善安于长安，称不与公祏交通，高祖初善遇之。
jí gōng shí bài sōu de qí shū yǔ xiāng wǎng fù suì zhū zhī
及公祏败，搜得其书，与相往复，遂诛之。
luō yì zì zi yán běn xiāng yáng rén yě yù jū jīng zhào zhī yún yáng
罗艺，字子延，本襄阳人也，寓居京兆之云阳。
fù róng duò jiān mén jiāng jūn
父荣，隋监门将军。
yì xìng jié xiá gāng bì bù rén yǒng yú gōng zhàn shàn shè néng nòng shuò
艺性桀黠， 刚愎不仁，勇于攻战，善射，能弄槊。
dà yè shí lǚ yǐ jūn gōng guān zhì hǔ bēn láng jiàng yáng dì lìng shòu yòu wǔ wèi dà jiàng jūn li jǐng jié dù dū jūn yú běi píng
大业时，屡以军功官至虎贲郎将，炀帝令受右武卫大将军李景节度，督军于北平。
yì shǎo xí róng lǚ fēn bù yán sù rán rèn qì zòng bào měi lìng wǔ yú jǐng pín wèi jǐng suǒ rǔ yì shēn xián zhī
艺少习戎旅，分部严肃，然任气纵暴，每凌侮于景，频为景所辱，艺深衔之。
hòu yù tiān xià dà luàn zhuō jùn wù yīn fù jiā yǒu fá liáo qì zhàng cāng sù yíng jī
后遇天下大乱，涿郡物殷阜，加有伐辽器仗，仓粟盈积。
yòu lín shuò gōng zhōng duō zhēn chǎn tún bīng shù wàn ér zhū zéi jìng lái qīn lüè
又临朔宫中多珍产，屯兵数万，而诸贼竞来侵掠。
liú shǒu guān hǔ bēn láng jiàng zhào shén zhù hè lán yì jìn wén yǎn děng jiē bù néng jù wéi yì dú chū zhàn qián hòu pò zéi bù kě shèng jì wēi shì rì zhòng
留守官虎贲郎将赵什住、 贺兰谊、晋文衍等皆不能拒，唯艺独出战，前后破贼不可胜计，威势日重。
shén zhù děng pō jì yì yì yīn zhī zhī jiāng tú wéi luàn nǎi xuān yán yú zhòng yuē wú bèi tǎo zéi shén yǒu gōng xiào chéng zhōng cāng kù shān jī zhì zài liú shǒu zhī guān ér wú xīn jì pín cǐ qǐ cún xù zhī yì yě
什住等颇忌艺，艺阴知之，将图为乱，乃宣言于众曰：“吾辈讨贼，甚有功效，城中仓库山积，制在留守之官，而无心济贫，此岂存恤之意也！
yǐ cǐ yán jī nù qí zhòng zhòng rén jiē yuàn
”以此言激怒其众，众人皆怨。
jì ér xuán shī jùn chéng chū chéng hou yì yì yīn zhí zhī chén bīng ér shén zhù děng jù jiē lái tīng mìng
既而旋师，郡丞出城候艺，艺因执之陈兵，而什住等惧，皆来听命。
yú shì fā kù wù yǐ cì zhàn shì kāi cāng yǐ zhèn qióng fá jìng nèi xián yuè
于是发库物以赐战士，开仓以赈穷乏，境内咸悦。
shā bó hǎi tài shǒu táng yī děng bù tóng jǐ zhě shù rén wēi zhèn biān shuò liǔ chéng huái yuǎn bìng guī fù zhī
杀渤海太守唐祎等不同己者数人，威振边朔，柳城、怀远并归附之。
yì chù liǔ chéng tài shǒu yáng lín fu gǎi jùn wèi yíng zhōu yǐ xiāng píng tài shǒu shān gǎo wèi zǒng guǎn yì zì chēng yōu zhōu zǒng guǎn
艺黜柳城太守杨林甫，改郡为营州，以襄平太守邓暠为总管，艺自称幽州总管。
yǔ wén huà jí zhì shān dōng qiǎn shǐ zhào yì yì yuē wǒ duò shì jiù chén gǎn ēn lèi yè dà xíng diān fù shí suǒ tòng xīn
宇文化及至山东，遣使召艺，艺曰：“我隋室旧臣，感恩累叶，大行颠覆，实所痛心。
nǎi zhǎn huà jí shǐ zhě ér wèi yáng dì fā sāng dà lín sān rì
”乃斩化及使者，而为炀帝发丧，大临三日。
dòu jiàn dé gāo kāi dào yì qiǎn shǐ yú yì yì wèi guān shǔ yuē jiàn dé kāi dào jiē jù zéi ěr huà jí shì nì bìng bù kě cóng
窦建德、 高开道亦遣使于艺，艺谓官属曰：“建德、开道，皆剧贼耳，化及弑逆，并不可从。
jīn táng gōng qǐ bīng jiē fú rén wàng rù jù guān yòu shì wú bù chéng
今唐公起兵，皆符人望，入据关右，事无不成。
wú lǜ zhòng guī zhī yì yǐ jué yǐ yǒu jū zhòng yì yì zhě bì lù zhī
吾率众归之，意已决矣，有沮众异议者必戮之。
huì wǒ shǐ rén zhāng dào yuán suí jí shān dōng qiǎn rén yù yì yì dà yuè
”会我使人张道源绥辑山东，遣人谕意，艺大悦。
wǔ dé sān nián fèng biǎo guī guó zhào fēng yàn wáng cì xìng lǐ shì yù zōng zhèng shǔ jí
武德三年，奉表归国，诏封燕王，赐姓李氏，预宗正属籍。
tài zōng zhī jī liú hēi tà yě yì lǐng běn bīng shù wàn pò hēi tà dì shén shàn yú xú hé fú zhǎn bā qiān rén
太宗之击刘黑闼也，艺领本兵数万，破黑闼弟什善于徐河，俘斩八千人。
míng nián hēi tà yǐn tū jué jù rù kòu yì fù jiàng bīng yǔ yǐn tài zǐ jiàn chéng huì yú míng zhōu yīn qǐng rù cháo gāo zǔ yù zhī shén hòu é bài zuǒ yì wèi dà jiàng jūn
明年， 黑闼引突厥俱入寇，艺复将兵与隐太子建成会于洺州，因请入朝，高祖遇之甚厚， 俄拜左翊卫大将军。
yì zì yǐ gōng gāo wèi zhòng wú suǒ jiàng xià tài zōng zuǒ yòu cháng zhì qí yíng yì wú gù ōu jī zhī
艺自以功高位重，无所降下，太宗左右尝至其营，艺无故殴击之。
gāo zǔ nù yǐ shǔ lì jiǔ ér nǎi shì dài zhī rú chū
高祖怒，以属吏，久而乃释，待之如初。
shí tū jué lǚ wèi kòu huàn yǐ yì sù yǒu wēi míng wèi běi yí suǒ dàn lìng yǐ běn guān lǐng tiān jié jūn jiāng zhèn jīng zhōu
时突厥屡为寇患，以艺素有威名，为北夷所惮，令以本官领天节军将镇泾州。
tài zōng jí wèi bài kāi fǔ yí tóng sān sī ér yì jù bù zì ān suì yú jīng zhōu zhà yán yuè wǔ yīn zhuī bīng jiáo chēng fèng mì zhào lè bīng rù cháo lǜ zhòng jūn zhì yú bīn zhōu
太宗即位，拜开府仪同三司，而艺惧不自安，遂于泾州诈言阅武，因追兵，矫称奉密诏勒兵入朝，率众军至于豳州。
zhì zhōng zhào cí hào bù zhī yì fǎn chí chū yè zhī yì suì rù jù bīn zhōu
治中赵慈皓不知艺反，驰出谒之，艺遂入据豳州。
tài zōng mìng lì bù shàng shū zhǎng sūn wú jì yòu wǔ hou dà jiàng jūn yù chí jìng dé lǜ zhòng tǎo yì
太宗命吏部尚书长孙无忌、右武候大将军尉迟敬德率众讨艺。
wáng shī wèi zhì cí hào yǔ tǒng jūn yáng jí qián móu jī zhī shì xiè yì zhí cí hào xì yù
王师未至，慈皓与统军杨岌潜谋击之，事泄，艺执慈皓系狱。
jí shí zài chéng wài jué biàn jù lè bīng gōng zhī yì dà kuì qì qī zi yǔ shù bǎi qí bēn yú tū jué
岌时在城外，觉变，遽勒兵攻之， 艺大溃，弃妻子，与数百骑奔于突厥。
zhì níng zhōu jiè guò wū shì yì cóng zhě jiàn sàn qí zuǒ yòu zhǎn yì chuán shǒu jīng shī xiāo zhī yú shì
至宁州界，过乌氏驿，从者渐散，其左右斩艺，传首京师，枭之于市。
fù qí běn xìng luó shì
复其本姓罗氏。
yì dì shòu shí wéi lì zhōu dū dū yuán zuò fú zhū
艺弟寿，时为利州都督，缘坐伏诛。
xiān shì cáo zhōu nǚ zǐ lǐ shì wèi wǔ jiè zì yán tōng yú guǐ wù yǒu bìng lài zhě jiù liáo duō yù liú wén sì fāng bìng rén zì yuǎn ér zhì mén duō chē qí
先是，曹州女子李氏为五戒，自言通于鬼物，有病癞者，就疗多愈，流闻四方，病人自远而至，门多车骑。
gāo zǔ wén zhī zhào fù jīng shī
高祖闻之，诏赴京师。
yīn wǎng lái yì jiā wèi yì qī mèng shì yuē fēi gǔ xiāng guì bù kě yán bì dāng mǔ yí tiān xià
因往来艺家，谓艺妻孟氏曰：“妃骨相贵不可言，必当母仪天下。
mèng dǔ xìn zhī mìng mì guān yì yòu yuē fēi zhī guì zhě yóu yú wáng
”孟笃信之，命密观艺，又曰：“妃之贵者，由于王；
wáng guì sè fā yǐ shí rì jiān dāng shēng dà wèi
王贵色发矣，十日间当升大位。
mèng shì yóu shì jù quàn fǎn mèng jí li jiē zuò zhǎn
”孟氏由是遽劝反，孟及李皆坐斩。
liáng shī dōu xià zhōu shuò fāng rén yě
梁师都，夏州朔方人也。
dài wéi běn jùn háo zú shì duò yīng yáng láng jiàng
代为本郡豪族，仕隋鹰扬郎将。
dà yè mò bà guī
大业末，罢归。
shǔ dào zéi qún qǐ shī dōu yīn jié tú dǎng shù qiān rén shā jùn chéng táng zōng jù jùn fǎn
属盗贼群起，师都阴结徒党数千人，杀郡丞唐宗，据郡反。
zì chēng dà chéng xiàng běi lián tū jué
自称大丞相，北连突厥。
duò jiāng zhāng shì lóng jī zhī fǎn wèi suǒ bài
隋将张世隆击之，反为所败。
shī dōu yīn qiǎn bīng lüè dìng diāo yīn hóng huà yán ān děng jùn yú shì jiàn jí huáng dì wèi chēng liáng guó jiàn yuán wèi yǒng lóng
师都因遣兵掠定雕阴、弘化、延安等郡，于是僭即皇帝位，称梁国，建元为永隆。
tū jué shǐ bì kè hán yí yǐ láng tóu dào hào wèi dà dù pí qié kè hán
突厥始毕可汗遗以狼头纛，号为大度毗伽可汗。
shī dōu nǎi yǐn tū jué jū hé nán zhī de gōng pò yán chuān jùn
师都乃引突厥居河南之地，攻破盐川郡。
wǔ dé èr nián gāo zǔ qiǎn yán zhōu zǒng guǎn duàn dé cāo dū bīng tǎo zhī
武德二年，高祖遣延州总管段德操督兵讨之。
shī dōu yǔ tū jué zhī zhòng shù qiān jì lái kòu yán ān yíng yú yě zhū lǐng
师都与突厥之众数千骑来寇延安， 营于野猪岭。
dé cāo yǐ zhòng guǎ bù dí àn jiǎ yǐ cuò qí ruì
德操以众寡不敌，按甲以挫其锐。
hòu cì shī dōu shāo dài qiǎn fù zǒng guǎn liáng lǐ lǜ zhòng jī zhī dé cāo yǐ qīng jì chū qí bù yì
后伺师都稍怠，遣副总管梁礼率众击之，德操以轻骑出其不意。
shī dōu yǔ lǐ hān zhàn jiǔ zhī dé cāo duō zhāng qí zhì yǎn zhì qí hòu shī dōu dà kuì zhú běi èr bǎi yú lǐ lǔ nán nǚ èr bǎi yú kǒu
师都与礼酣战久之，德操多张旗帜，奄至其后，师都大溃，逐北二百余里，虏男女二百余口。
jīng shù yuè shī dōu yòu yǐ bù qí wǔ qiān lái kòu dé cāo jī zhī fú zhǎn lüè jìn
经数月，师都又以步骑五千来寇，德操击之，俘斩略尽。
jí liú wǔ zhōu zhī bài shī dōu dà jiāng zhāng jǔ liú mín xiāng cì lái jiàng shī dōu dà jù qiǎn qí shàng shū lù jì lǎn shuō chù luō kè hán yuē bǐ zhě zhōng yuán sāng luàn fēn wéi shù guó shì jūn lì ruò suǒ yǐ běi fù tū jué
及刘武周之败，师都大将张举、刘旻相次来降，师都大惧，遣其尚书陆季览说处罗可汗曰：“比者中原丧乱，分为数国，势均力弱，所以北附突厥。
jīn wǔ zhōu jì miè táng guó yì dà shī dōu gān cóng wáng pò yì kǒng cì jí kè hán
今武周既灭，唐国益大，师都甘从亡破，亦恐次及可汗。
yuàn kè hán xíng wèi xiào wén zhī shì qiǎn bīng nán qīn shī dōu qǐng wèi xiāng dǎo
愿可汗行魏孝文之事，遣兵南侵，师都请为乡导。
chù luō cóng zhī
”处罗从之。
móu lìng mò hè duō shè rù zì yuán zhōu ní bù shè yǔ shī dōu rù zì yán zhōu chù luō rù zì bìng zhōu tū lì kè hán yǔ xī qì dān mò hé rù zì yōu zhōu hé yú dòu jiàn dé jīng fǔ kǒu dào lái huì yú jìn jiàng
谋令莫贺咄设入自原州，泥步设与师都入自延州，处罗入自并州，突利可汗与奚契丹、靺鞨入自幽州，合于窦建德，经滏口道来会于晋、绛。
bīng lín fā yù chù luō sǐ nǎi zhǐ
兵临发，遇处罗死，乃止。
gāo zǔ yòu lìng dé cāo xī fā biān bīng jìn jī shī dōu bá qí dōng chéng
高祖又令德操悉发边兵进击师都，拔其东城。
shī dōu tuì jù xi chéng yòu qiú jiù yú tū jué xié lì kè hán xié lì yǐ jìn bīng wàn qí jiù yuán zhī
师都退据西城，又求救于突厥颉利可汗，颉利以劲兵万骑救援之。
shí jī hú dà shuài liú chéng lǜ zhòng jiàng shī dōu shī dōu xìn chán shā zhī yú shì qún qíng yí jù duō pàn shī dōu lái jiàng
时稽胡大帅刘ＧＣ成率众降师都，师都信谗杀之，于是群情疑惧，多叛师都来降。
shī dōu shì cù nǎi wǎng cháo xié lì wèi chén rù kòu zhī jì
师都势蹙，乃往朝颉利，为陈入寇之计。
zì cǐ pín zhì tū jué zhī kòu biān zhōu lüè wú níng suì
自此频致突厥之寇，边州略无宁岁。
xié lì kè hán zhī kòu wèi qiáo yì shī dōu jì yě
颉利可汗之寇渭桥，亦师都计也。
xié lì zhèng luàn tài zōng zhī shī dōu shì wēi yuán gū yǐ shū yù zhī bù cóng
颉利政乱，太宗知师都势危援孤，以书谕之，不从。
qiǎn xià zhōu zhǎng shǐ liú mín sī mǎ liú lán jīng lüè zhī
遣夏州长史刘旻、司马刘兰经略之。
yǒu de qí shēng kǒu zhě zhé zòng qiǎn lìng wèi fǎn jiàn lí qí jūn chén zhī jì
有得其生口者，辄纵遣令为反间，离其君臣之计。
pín xuǎn qīng jì jiàn qí hé jià chéng zhōng jiàn xū guī mìng zhě xiāng jì jiē shàn yù zhī
频选轻骑践其禾稼，城中渐虚，归命者相继，皆善遇之。
yóu shì yì xiāng cāi zǔ
由是益相猜阻。
yǒu li zhèng bǎo xīn liáo r zhě jiē qí míng jiàng móu zhí shī dōu shì xiè bù guǒ zhèng bǎo jìng lái jiàng
有李正宝、 辛獠儿者，皆其名将，谋执师都，事泄不果，正宝竟来降。
zhēn guàn èr nián tài zōng qiǎn yòu wèi dà jiàng jūn chái shào diàn zhōng shǎo jiān xuē wàn jūn tǎo zhī yòu shǐ liú mín liú lán lǜ jìng zú zhí jù shuò fāng dōng chéng yǐ bī zhī
贞观二年，太宗遣右卫大将军柴绍、殿中少监薛万均讨之，又使刘旻、刘兰率劲卒直据朔方东城以逼之。
xié lì kè hán qiǎn bīng lái yuán shī dōu shào nì jī pò zhī jìn tún chéng xià
颉利可汗遣兵来援师都，绍逆击破之，进屯城下。
shī dōu bīng shì rì cù qí cóng fù dì luò rén zhǎn shī dōu yì shào jiàng bài luò rén wèi yòu xiāo wèi jiāng jūn fēng shuò fāng jùn gōng
师都兵势日蹙，其从父弟洛仁斩师都，诣绍降，拜洛仁为右骁卫将军，封朔方郡公。
shī dōu zì qǐ zhì miè fán shí èr suì
师都自起至灭，凡十二岁。
yǐ qí de wèi xià zhōu
以其地为夏州。
shí yòu yǒu liú jì zhēn lǐ zǐ hé tún jù běi biān yǔ liú wǔ zhōu liáng shī dōu dì wèi biǎo lǐ
时又有刘季真、李子和，屯据北边，与刘武周、梁师都递为表里。
liú jì zhēn zhě lí shí hú rén yě
刘季真者，离石胡人也。
fù lóng r suí mò yōng bīng shù wàn zì hào liú wáng yǐ jì zhēn wèi tài zǐ
父龙儿，隋末拥兵数万，自号刘王，以季真为太子。
lóng r wèi hǔ bēn láng jiàng liáng dé suǒ zhǎn qí zhòng jiàn sàn
龙儿为虎贲郎将梁德所斩，其众渐散。
jí yì shī qǐ jì zhēn yǔ dì liù r fù jǔ bīng wèi dào yǐn liú wǔ zhōu zhī zhòng gōng xiàn shí zhōu
及义师起，季真与弟六儿复举兵为盗，引刘武周之众攻陷石州。
jì zhēn běi lián tū jué zì chēng tū lì kè hán yǐ liù r wèi tuò dìng wáng shèn wéi biān huàn
季真北连突厥，自称突利可汗，以六儿为拓定王，甚为边患。
shí xī hé gōng zhāng lún zhēn xiāng gōng li zhòng wén jù yǐ bīng lín zhī jì zhēn jù ér lái jiàng shòu shí zhōu zǒng guǎn cì xìng lǐ shì fēng péng chéng jùn wáng
时西河公张纶、真乡公李仲文俱以兵临之，季真惧而来降，授石州总管，赐姓李氏， 封彭城郡王。
jì zhēn jiàn sòng jīn gāng yǔ guān jūn xiāng chí yú huì zhōu jiǔ ér wèi jué suì qīn fú wǔ zhōu yǔ zhī hé shì
季真见宋金刚与官军相持于浍州，久而未决，遂亲伏武周，与之合势。
jí jīn gāng bài jì zhēn wáng bēn gāo mǎn zhèng xún wèi suǒ shā
及金刚败，季真亡奔高满政，寻为所杀。
lǐ zǐ hé zhě tóng zhōu pú chéng rén yě
李子和者，同州蒲城人也。
běn xìng guō shì
本姓郭氏。
dà yè mò wèi zuǒ yì wèi fàn zuì xǐ yú lín jiàn jùn nèi dà jī suì qián yǐn gǎn sǐ shì de shí bā rén gōng jùn mén zhí jùn chéng wáng cái shù yǐ bù xù bǎi xìng zhǎn zhī kāi cāng yǐ zhèn qióng fá
大业末，为左翊卫，犯罪徙榆林，见郡内大饥，遂潜引敢死士，得十八人，攻郡门，执郡丞王才，数以不恤百姓，斩之， 开仓以赈穷乏。
zì chēng yǒng lè wáng jiàn yuán wèi zhèng píng zūn qí fù wèi tài gōng yǐ dì zǐ zhèng wèi shàng shū lìng zi duān zi shēng wèi zuǒ yòu pú yè
自称永乐王，建元为正平，尊其父为太公，以弟子政为尚书令，子端、子升为左、右仆射。
yǒu zhòng èr qiān yú qí nán lián liáng shī dōu běi fù tū jué shǐ bì kè hán bìng sòng zi wèi zhì yǐ zì gù
有众二千余骑，南连梁师都，北附突厥始毕可汗，并送子为质以自固。
shǐ bì xiān shǔ liú wǔ zhōu wèi dìng yáng tiān zǐ liáng shī dōu wèi jiě shì tiān zǐ yòu yǐ zi hé wèi píng yáng tiān zi zi hé gù cí bù gǎn dāng shǐ bì nǎi gèng shǔ zi hé wèi wū lì shè
始毕先署刘武周为定杨天子，梁师都为解事天子，又以子和为平杨天子，子和固辞不敢当，始毕乃更署子和为屋利设。
wǔ dé yuán nián qiǎn shǐ guī kuǎn shòu yú lín jùn shǒu
武德元年，遣使归款，授榆林郡守。
xún jiù bài yún zhōu zǒng guǎn fēng jīn hé jùn gōng
寻就拜云州总管，封金河郡公。
èr nián jìn fēng chéng guó gōng
二年，进封郕国公。
shí shī dōu qiáng bào zi hé lǜ wèi suǒ gōng xún lè bīng xí shī dōu níng shuò chéng kè zhī
时师都强暴，子和虑为所攻，寻勒兵袭师都宁朔城，克之。
zi hé jì jué shī dōu yòu cì tū jué jiān xìn qiǎn shǐ yǐ wén wèi chù luō kè hán hòu jì suǒ huò chù luō dà nù qiú qí dì zǐ shēng
子和既绝师都，又伺突厥间衅，遣使以闻，为处罗可汗候骑所获，处罗大怒，囚其弟子升。
zi hé zì yǐ gū wēi shén jù
子和自以孤危，甚惧。
sì nián bá hù kǒu nán xǐ zhào yǐ yán zhōu gù chéng jū zhī
四年，拔户口南徙，诏以延州故城居之。
wǔ nián cóng tài zōng píng liú hēi tà xiàn zhèn yǒu gōng
五年，从太宗平刘黑闼，陷阵有功。
gāo zǔ jiā qí chéng jié cì xìng lǐ shì bài yòu wǔ wèi jiāng jūn
高祖嘉其诚节，赐姓李氏，拜右武卫将军。
zhēn guàn yuán nián cì shí fēng sān bǎi hù
贞观元年，赐实封三百户。
shí yī nián chú wù zhōu cì shǐ gǎi fēng yí guó gōng
十一年，除婺州刺史，改封夷国公。
xiǎn qìng yuán nián lèi zhuǎn qián zhōu dū dū
显庆元年，累转黔州都督。
yǐ nián lǎo qǐ hái gǔ xǔ zhī jiā jīn zǐ guāng lù dài fu
以年老乞骸骨，许之，加金紫光禄大夫。
lín dé jiǔ nián zú
麟德九年卒。
shǐ chén yuē xiāo xǐ jù wū hé zhī zhòng dāng lù zǒu zhī shí fàng bīng yǐ duó jiāng quán shā jiù yǐ qiú wèi dìng jì dà jūn yǎn zhì shù shǒu chū jiàng yi zāi
史臣曰：萧铣聚乌合之众，当鹿走之时，放兵以夺将权，杀旧以求位定，洎大军奄至，束手出降，宜哉！
dù fú wēi shì yǒng jù tú jiàn jī guī guó huò zhì yí yú gāo zǔ jìng jiàn xuě yú tài zōng
杜伏威恃勇聚徒，见机归国，或致疑于高祖，竟见雪于太宗。
fǔ gōng shí qiè bīng wèi pàn wáng xióng dàn shǒu jié bù huí xun zǐ sūn yǐ zhōng zhēn gǎn shì zhù zhī liú tì
辅公祏窃兵为叛，王雄诞守节不回，训子孙以忠贞，感士庶之流涕。
zi tōng xiū rén yù zhòng zhōng huái èr yǐ fú zhū
子通修仁驭众，终怀贰以伏诛；
luō yì guī guó lì gōng xìn yāo yán ér wèi pàn
罗艺归国立功，信妖言而为叛。
shàn shǐ lìng zhōng zhě xiān yǐ
善始令终者，鲜矣！
chén fǎ xìng kuáng zéi liáng shī dōu xiōng rén jiē zhì fù wáng shū wú gǎi huǐ
沈法兴狂贼，梁师都凶人，皆至覆亡，殊无改悔。
zì suí cháo wéi jué yǔ xiàn guā fēn xiǎo zé shǔ qiè gǒu tōu dà zé jīng tūn hǔ jù
自隋朝维绝，宇县瓜分，小则鼠窃狗偷，大则鲸吞虎据。
dà táng jǔ yì zhào shù guī rén gāo zǔ yùn yīng yáo tú tài zōng tiān zī shén wǔ qún xiōng xí juǎn huán hǎi jìng qīng zuò xiǎng yǒng nián gōng xuān hòu dài shì yuē shén yáo wén wǔ qǐ bù wěi zāi
大唐举义，兆庶归仁，高祖运应瑶图，太宗天资神武，群凶席卷，寰海镜清，祚享永年，功宣后代，谥曰神尧、文武，岂不韪哉！
zàn yuē shī zhèng zī dào tú wáng jiàn hào
赞曰：失政资盗，图王僭号。
zhēn zhǔ bó xīng fēng qū diàn sǎo
真主勃兴，风驱电扫。