旧唐书 · 刘昫 · Chapter 86 of 200

列传·卷三十六

PinyinModern Translation
Size

gāo zōng zhōng zōng zhū zǐ

高宗中宗诸子

yàn wáng zhōng yuán wáng xiào zé wáng shàng jīn xǔ wáng sù jié xiào jìng huáng dì hóng péi jū dào fù

○燕王忠原王孝泽王上金许王素节孝敬皇帝弘裴居道附

zhāng huái tài zi xián xián zǐ bīn wáng shǒu lǐ

章怀太子贤贤子邠王守礼

yì dé tài zǐ zhòng rùn shù rén zhòng fú jié mǐn tài zǐ zhòng jùn shāng dì zhòng mào

懿德太子重润庶人重福节愍太子重俊殇帝重茂

gāo zōng bā nán zé tiān shùn shèng huáng hòu shēng zhōng zōng ruì zōng jí xiào jìng huáng dì hóng zhāng huái tài zǐ xián hòu gōng liú shì shēng yàn wáng zhōng zhèng shì shēng yuán wáng xiào yáng shì shēng zé wáng shàng jīn xiāo shū fēi shēng xǔ wáng sù jié

高宗八男:则天顺圣皇后生中宗、睿宗及孝敬皇帝弘、章怀太子贤,后宫刘氏生燕王忠,郑氏生原王孝,杨氏生泽王上金,萧淑妃生许王素节。

yàn wáng zhōng zì zhèng běn gāo zōng zhǎng zǐ yě

燕王忠,字正本,高宗长子也。

gāo zōng chū rù dōng gōng ér shēng zhōng yàn gōng liáo yú hóng jiào diàn

高宗初入东宫而生忠,宴宫僚于弘教殿。

tài zōng xìng gōng gù wèi gōng chén yuē qǐng lái wáng yè shāo kě fēi wú jiǔ shí ér táng tū qīng děng yàn huì zhě zhèn chū yǒu cǐ sūn gù xiāng jiù wéi lè ěr

太宗幸宫,顾谓宫臣曰:“顷来王业稍可,非无酒食,而唐突卿等宴会者,朕初有此孙, 故相就为乐耳。

tài zōng jiǔ hān qǐ wǔ yǐ shǔ qún chén zài wèi yú shì biàn wǔ jìn rì ér ba cì wù yǒu chà

”太宗酒酣起舞,以属群臣,在位于是遍舞,尽日而罢,赐物有差。

zhēn guàn èr shí nián fēng wèi chén wáng

贞观二十年,封为陈王。

yǒng huī yuán nián bài yōng zhōu mù

永徽元年,拜雍州牧。

shí wáng huáng hòu wú zi qí jiù zhōng shū lìng liǔ shì shuō hòu móu lì zhōng wèi huáng tài zǐ yǐ zhōng mǔ jiàn jì qí qīn jǐ hòu rán zhī

时王皇后无子,其舅中书令柳奭说后谋立忠为皇太子,以忠母贱,冀其亲己,后然之。

shì yǔ shàng shū yòu pú yè chǔ suì liáng shì zhōng hán yuàn fěng tài wèi zhǎng sūn wú jì yòu pú yè yú zhì níng děng gù qǐng lì zhōng wèi chǔ hòu gāo zōng xǔ zhī

奭与尚书右仆射褚遂良、 侍中韩瑗讽、太尉长孙无忌、右仆射于志宁等,固请立忠为储后,高宗许之。

sān nián lì zhōng wèi huáng tài zǐ dà shè tiān xià wǔ pǐn yǐ shàng zi wèi fù hòu zhě cì xūn yī jí

三年, 立忠为皇太子,大赦天下,五品已上子为父后者赐勋一级。

liù nián jiā yuán fú zhì dà bì zuì yǐ xià bìng jiàng yī děng dà pú sān rì

六年,加元服,制大辟罪已下并降一等,大酺三日。

qí nián wáng huáng hòu bèi fèi wǔ zhāo yí suǒ shēng huáng zǐ hóng nián sān suì

其年,王皇后被废,武昭仪所生皇子弘年三岁。

lǐ bù shàng shū xǔ jìng zōng xī zhǐ shàng shū yuē fú wéi bì xià xiàn zhāng qiān gǔ hán yù wàn bāng yuán lì shèng cí mǔ yí tiān xià

礼部尚书许敬宗希旨上疏曰:“伏惟陛下宪章千古,含育万邦,爰立圣慈,母仪天下。

jì ér huáng hòu shēng zǐ hé chù shǎo yáng

既而皇后生子,合处少阳。

chū zì tú shān shì wèi wú jūn zhī yìn

出自涂山,是谓吾君之胤;

sù wén tāi jiào yi zhǎn wèn shù zhī xīn

夙闻胎教,宜展问竖之心。

nǎi fù wèi niè duó zōng jiàng jū fān dǐ shì shǐ qián xīng nì cǎi yáo yuè tāo fēng

乃复为孽夺宗,降居籓邸,是使前星匿彩,瑶岳韬峰。

chén yǐ yú chéng qiè suǒ wèi yù

臣以愚诚,窃所未喻。

qiě jīn zhī shǒu qì sù fēi huáng dí yǒng huī yuán shǐ guó běn wèi shēng quán yǐn huì xīng yuè shēng míng liǎng

且今之守器,素非皇嫡,永徽爰始,国本未生,权引彗星,越升明两。

jìn zhě yuán fēi zài dàn zhèng yìn jiàng shén chóng guāng rì róng jué huī yi xi

近者元妃载诞, 正胤降神,重光日融,爝晖宜息。

ān kě yǐ cí bàng tǒng dāo jù wēn wén

安可以兹傍统,叨据温文?

guó yǒu zhèng chén shú táo qí zé

国有诤臣,孰逃其责!

qiè wéi xi gū kè ràng kě yǐ sī qí

窃惟息姑克让,可以思齐;

liú qiáng shǒu fān yi zūn wǎng guǐ

刘强守籓,宜遵往轨。

zhuī jì tài bó bù yì xiū zāi

追迹太伯,不亦休哉?

zhǒng wǔ yán líng gù cháng ān yǐ

踵武延陵, 故常安矣。

nìng kě fǎn zhí zhī gàn jiǔ yì wèi yú tiān tíng

宁可反植枝干,久易位于天庭;

dào xí yī shang shǐ wéi fāng yú zhèn wèi

倒袭衣裳,使违方于震位?

chǔn ěr lí shù yún shuí xì xīn

蠢尔黎庶, 云谁系心?

chuí yù hòu kūn jiāng hé bō měi

垂裕后昆,将何播美?

gāo zōng cóng zhī

”高宗从之。

xiǎn qìng yuán nián fèi zhōng wèi liáng wáng shòu liáng zhōu dōu dū cì shí fēng èr qiān hù wù èr wàn duàn jiǎ dì yī qū

显庆元年,废忠为梁王,授梁州都督,赐实封二千户,物二万段,甲第一区。

qí nián zhuǎn fáng zhōu cì shǐ

其年,转房州刺史。

zhōng nián jiàn zhǎng dà cháng kǒng bù zì ān huò sī yī fù rén zhī fú yǐ bèi cì kè

忠年渐长大,常恐不自安,或私衣妇人之服,以备刺客。

yòu shù yǒu yāo mèng cháng zì zhàn bo

又数有妖梦,常自占卜。

shì fā wǔ nián fèi wèi shù rén xǐ jū qián zhōu qiú yú chéng qián zhī gù zhái

事发,五年,废为庶人,徙居黔州,囚于承干之故宅。

lín dé yuán nián yòu wū zhōng yǔ xi tái shì yù shàng guān yí huàn zhě wáng fú shèng móu fǎn cì sǐ yú liú suǒ nián èr shí èr wú zi

麟德元年,又诬忠与西台侍御上官仪、宦者王伏胜谋反,赐死于流所,年二十二,无子。

yí děng fú zhū

仪等伏诛。

míng nián huáng tài zǐ hóng biǎo qǐng shōu zàng xǔ zhī

明年, 皇太子弘表请收葬,许之。

shén lóng chū zhuī fēng yàn wáng zèng tài wèi yáng zhōu dà dū dū

神龙初,追封燕王,赠太尉、扬州大都督。

yuán wáng xiào gāo zōng dì èr zi yě

原王孝,高宗第二子也。

yǒng huī yuán nián fēng xǔ wáng

永徽元年,封许王。

sān nián bài bīng zhōu dū du

三年,拜并州都督。

xiǎn qìng sān nián lèi chú suì zhōu cì shǐ

显庆三年, 累除遂州刺史。

lín dé yuán nián hōng zèng yì zhōu dà dū dū shì yuē dào

麟德元年薨,赠益州大都督,谥曰悼。

shén lóng chū zhuī zèng yuán wáng sī tú yì zhōu dà dū dū

神龙初,追赠原王、司徒、 益州大都督。

zé wáng shàng jīn gāo zōng dì sān zi yě

泽王上金,高宗第三子也。

yǒng huī yuán nián fēng sì wáng

永徽元年,封巳王。

sān nián yáo shòu yì zhōu dà dū dū

三年,遥授益州大都督。

qián fēng yuán nián lèi zhuǎn shòu zhōu cì shǐ yǒu zuì miǎn guān xuē fēng yì réng yú lǐ zhōu ān zhì

干封元年,累转寿州刺史,有罪免官,削封邑,仍于澧州安置。

shàng jīn jì wèi zé tiān suǒ è suǒ sī xī zhǐ qiú suǒ zuì shī yǐ zòu zhī gù yǒu cǐ chù

上金既为则天所恶, 所司希旨,求索罪失以奏之,故有此黜。

yǒng lóng èr nián èr yuè zé tiān jiǎo kàng biǎo sì wáng shàng jīn pó yáng wáng sù jié xǔ tóng cháo jí zhī lì yì yáng xuān chéng èr gōng zhǔ yuán mǔ xiāo shì huò qiǎn cóng fu wài guān qǐng shòu guān zhí

永隆二年二月,则天矫抗表巳王上金、 鄱阳王素节许同朝集之例,义阳、宣城二公主缘母萧氏获谴,从夫外官,请授官职。

yǐ shàng jīn wèi miǎn zhōu cì shǐ sù jié wèi yuè zhōu cì shǐ réng bù yù cháo jí

以上金为沔州刺史,素节为岳州刺史,仍不预朝集。

sì shèng yuán nián shàng jīn sù jié yì yáng xuān chéng èr gōng zhǔ tīng fù āi

嗣圣元年,上金、素节,义阳、 宣城二公主听赴哀。

wén míng yuán nián shàng jīn fēng bì wáng sù jié fēng wèi gé wáng

文明元年,上金封毕王,素节封为葛王。

yòu gǎi shàng jīn fēng wèi zé wáng sū zhōu cì shǐ sù jié xǔ wáng lóng zhōu cì shǐ

又改上金封为泽王、 苏州刺史,素节许王、隆州刺史。

chuí gǒng yuán nián gǎi chén zhōu cì shǐ

垂拱元年,改陈州刺史。

yǒng chāng yuán nián shòu tài zǐ zuǒ wèi lǜ chū wèi suí zhōu cì shǐ

永昌元年,授太子左卫率,出为随州刺史。

zài chū yuán nián wǔ chéng sì shǐ kù lì zhōu xìng wū gào shàng jīn sù jié móu fǎn zhào zhì dōu xì yú yù shǐ tái

载初元年,武承嗣使酷吏周兴诬告上金、素节谋反,召至都, 系于御史台。

shū zhōu cì shǐ xǔ wáng sù jié jiàn shā yú dū chéng nán yì yīn hài qí zhī dǎng

舒州刺史、许王素节见杀于都城南驿,因害其支党。

shàng jīn kǒng jù zì yì sǐ

上金恐惧,自缢死。

zi yì zhēn yì méi yì zhāng yì huán yì jǐn yì suì qī rén bìng pèi liú xiǎn zhōu ér sǐ

子义珍、义玫、义璋、义环、义瑾、义璲七人并配流显州而死。

shén lóng chū zhuī fù shàng jīn guān jué fēng shù zǐ yì xún wèi sì zé wáng

神龙初,追复上金官爵,封庶子义珣为嗣泽王。

xiān shì yì xún cuàn zài lǐng wài nì yú yōng bǎo zhī jiān

先是,义珣窜在岭外,匿于佣保之间。

jí shào fēng wú jǐ yǒu rén gào yì xún fēi shàng jīn zi jiǎ mào xí jué

及绍封无几,有人告义珣非上金子,假冒袭爵。

yì xún bù néng zì míng fù liú yú lǐng wài

义珣不能自明,复流于岭外。

kāi yuán chū fēng sù jié zi qiú wèi sì zé wáng jì shàng jīn hòu

开元初,封素节子璆为嗣泽王,继上金后。

shí èr nián yù zhēn gōng zhǔ biǎo chēng yì xún shí shàng jīn yí yìn bèi sì xǔ wáng guàn xiōng dì lì qí fēng jué móu gòu fèi zhī

十二年,玉真公主表称义珣实上金遗胤,被嗣许王瓘兄弟利其封爵,谋构废之。

jīn shàng yóu shì xuē qiú wáng jué fù zhào yì xún wèi sì zé wáng bài lǜ gēng lìng

今上由是削璆王爵,复召义珣为嗣泽王,拜率更令。

yīn shì zhū zōng shì fēi běn zōng xí jué zì zhōng xìng yǐ hòu jì wèi sì wáng zhě jiē lìng guī zōng xuē qí jué yì yě

因是,诸宗室非本宗袭爵,自中兴已后继为嗣王者,皆令归宗,削其爵邑也。

xǔ wáng sù jié gāo zōng dì sì zǐ yě

许王素节,高宗第四子也。

nián liù suì yǒng huī èr nián fēng yōng wáng xún shòu yōng zhōu mù

年六岁,永徽二年,封雍王,寻授雍州牧。

sù jié néng rì sòng gǔ shī fù wǔ bǎi yú yán shòu yè yú xué shí xú qí dān jīng qín bù juàn gāo zōng shén ài zhī

素节能日诵古诗赋五百余言,受业于学十徐齐聃,精勤不倦,高宗甚爱之。

yòu zhuǎn qí zhōu cì shǐ

又转岐州刺史。

nián shí èr gǎi fēng xún wáng

年十二,改封郇王。

chū zé tiān wèi wèi huáng hòu yě yǔ sù jié mǔ xiāo shū fēi zhēng chǒng dì xiāng zèn huǐ

初,则天未为皇后也,与素节母萧淑妃争宠,递相谮毁。

liù nián zé tiān lì wèi huáng hòu hòu shū fēi jìng wèi zé tiān suǒ zèn huǐ yōu rǔ ér shā zhī

六年,则天立为皇后后,淑妃竟为则天所谮毁,幽辱而杀之。

sù jié yóu bèi chán jí chū wèi shēn zhōu cì shǐ

素节尤被谗嫉,出为申州刺史。

qián fēng chū xià chì yuē sù jié jì jiù jí huàn yi bù xū rù cháo

干封初, 下敕曰:“素节既旧疾患,宜不须入朝。

ér sù jié shí wú jí

”而素节实无疾。

sù jié zì yǐ jiǔ guāi cháo jìn suì zhe zhōng xiào lùn yǐ jiàn yì cí duō bù zài

素节自以久乖朝觐,遂著《忠孝论》以见意,词多不载。

shí wáng fǔ cāng cáo cān jūn zhāng jiǎn zhī yīn shǐ qián fēng cǐ lùn yǐ jìn zé tiān jiàn zhī yú bú yuè wū yǐ zāng huì jiàng fēng pó yáng jùn wáng réng yú yuán zhōu ān zhì

时王府仓曹参军张柬之因使潜封此论以进,则天见之,逾不悦,诬以赃贿,降封鄱阳郡王,仍于袁州安置。

yí fèng èr nián jìn gù zhōng shēn yòu gǎi yú yuè zhōu ān zhì

仪凤二年,禁锢终身, 又改于岳州安置。

yǒng lóng yuán nián zhuǎn yuè zhōu cì shǐ hòu gǎi fēng gé wáng

永隆元年,转岳州刺史,后改封葛王。

zé tiān chēng zhì yòu jìn fēng xǔ wáng lèi chú shū zhōu cì shǐ

则天称制,又进封许王, 累除舒州刺史。

tiān shòu zhōng yǔ shàng jīn tóng bèi wū gào zhuī fù dōu

天授中,与上金同被诬告,追赴都。

lín fā zhōu wén yǒu zāo sàng kū zhě wèi zuǒ yòu yuē bìng sǐ hé yóu kě de gèng hé xū kū

临发州,闻有遭丧哭者,谓左右曰:“病死何由可得,更何须哭!

xíng zhì dū chéng nán lóng mén yì bèi yì sǐ nián sì shí sān zé tiān lìng yǐ shù rén lǐ zàng zhī

”行至都城南龙门驿,被缢死,年四十三,则天令以庶人礼葬之。

zhōng zōng jí wèi zhuī fēng xǔ wáng zèng kāi fǔ yí tóng sān sī xǔ zhōu cì shǐ réng yǐ lǐ gǎi zàng péi yú qián líng

中宗即位,追封许王,赠开府仪同三司、许州刺史,仍以礼改葬,陪于乾陵。

sù jié bèi shā zhī shí zi yīng wǎn jī yì děng jiǔ rén bìng wèi zé tiān suǒ shā wéi shǎo zǐ lín guàn qiú qīn gǔ yǐ nián xiǎo tè lìng zhǎng jìn léi zhōu

素节被杀之时,子瑛、琬、玑、易等九人并为则天所杀,惟少子琳、瓘、璆、 钦古以年小,特令长禁雷州。

shén lóng chū fēng guàn wèi sì xǔ wáng

神龙初,封瓘为嗣许王。

kāi yuán chū fēng lín wèi sì yuè wáng yǐ shào yuè wáng zhēn zhī hòu

开元初,封琳为嗣越王,以绍越王贞之后。

qiú wèi sì zé wáng yǐ jì bó fù zé wáng shàng jīn zhī hòu

璆为嗣泽王,以继伯父泽王上金之后。

lín guān zhì yòu jiān mén jiāng jūn zú

琳,官至右监门将军,卒。

guàn kāi yuán shí yī nián wèi wèi wèi qīng

瓘,开元十一年为卫慰卿。

yǐ yì bó shàng jīn nán bù dé chéng xí yǐ dì qiú jì zhī jù qiǎn guàn wèi è zhōu bié jià

以抑伯上金男不得承袭,以弟璆继之,遽谴瓘为鄂州别驾。

yú shì xià zhào jué qí wài jì

于是下诏绝其外继,

nǎi yǐ gù zé wáng shàng jīn nán yì xún wèi sì zé wáng

乃以故泽王上金男义珣为嗣泽王,

jiāng wáng yī wèi xìn ān jùn wáng

江王祎为信安郡王,

sì shǔ wáng yú wèi guǎng hàn jùn wáng

嗣蜀王褕为广汉郡王,

sì mì wáng chè wèi pú yáng jùn wáng

嗣密王彻为濮阳郡王,

sì cáo wáng zhēn wèi jì guó gōng

嗣曹王臻为济国公,

sì zhào wáng jū wèi zhōng shān jùn wáng

嗣赵王琚为中山郡王,

wǔ yáng jùn wáng jì zōng wèi lǐ guó gōng

武阳郡王继宗为澧国公。

guàn lèi qiān bīn zhōu cì shǐ mì shū jiān shǒu tài zǐ zhān shì

瓘累迁邠州刺史、秘书监、守太子詹事。

qiú xìng rén hòu jǐn yuàn jū jiā yōng mù cháo tíng zhòng zhī

璆性仁厚谨愿,居家邕睦,朝廷重之。

tiān bǎo liù zài zú zèng shǔ jùn dà dū dū

天宝六载卒,赠蜀郡大都督。

guàn wǎn yǒu zi mìng qiú zi yì wèi sì

瓘晚有子,命璆子益为嗣。

jí zú yǒu jiě xū èr zi jiē yòu rú

及卒,有解、需二子,皆幼孺。

shí yī zài yì xí fēng xǔ wáng

十一载,益袭封许王。

shí sì zài jiě qǔ yáng xiān nǚ nǎi xí xǔ wáng

十四载,解娶杨铦女,乃袭许王。

qiú chū wèi sì zé wáng jiàng wèi yǐng guó gōng zōng wáng qīng tóng zhèng yuán tè fēng bāo xìn jùn wáng

璆初为嗣泽王,降为郢国公、宗王卿同正员,特封褒信郡王。

jìn lóng chí huáng dé sòng qiān zōng zhèng qīng guāng lù qīng diàn zhōng jiān

进《龙池皇德颂》,迁宗正卿、光禄卿、殿中监。

tiān bǎo chū zhòng bài zōng wǔ qīng jiā jīn zǐ guāng lù dài fu

天宝初,重拜宗五卿,加金紫光禄大夫。

qiú you dì cōng mǐn wén shàn ruò jīng zōng zǐ zhōng yǒu yī shàn wú bù jiàn bá gù zōng zhī jū shěng tà zhě duō shì qiú zhī suǒ jǔ

璆友弟聪敏,闻善若惊,宗子中有一善,无不荐拔,故宗枝居省闼者,多是璆之所举。

jiǔ zài zú zèng jiāng líng dà dū dū

九载卒,赠江陵大都督。

xiào jìng huáng dì hóng gāo zōng dì wǔ zi yě

孝敬皇帝弘,高宗第五子也。

yǒng huī sì nián fēng dài wáng

永徽四年,封代王。

xiǎn qìng yuán nián lì wèi huáng tài zǐ dà shè gǎi yuán

显庆元年,立为皇太子,大赦改元。

hóng cháng shòu chūn qiū zuǒ shì zhuàn yú lǜ gēng lìng guō yú zhì chu zi shāng chén zhī shì fèi juàn ér tàn yuē cǐ shì chén zǐ suǒ bù rěn wén jīng jí shèng rén chuí xùn hé gù shū cǐ

弘尝受《春秋左氏传》于率更令郭瑜,至楚子商臣之事,废卷而叹曰: “此事臣子所不忍闻,经籍圣人垂训,何故书此?

yú duì yuē kǒng zǐ xiū chūn qiū yì jiàn bāo biǎn gù shàn è bì shū

”瑜对曰:“孔子修《春秋》, 义荐褒贬,故善恶必书。

bāo shàn yǐ shì dài biǎn è yǐ jiè hòu gù shǐ shāng chén zhī è xiǎn yú qiān zǎi

褒善以示代,贬恶以诫后,故使商臣之恶,显于千载。

tài zǐ yuē fēi wéi kǒu bù kě dào gù yì ěr bù rěn wén qǐng gǎi dú yú shū

” 太子曰:“非唯口不可道,故亦耳不忍闻,请改读余书。

yú zài bài hè yuē lǐ míng shèng mǔ zēng zǐ bù rù

”瑜再拜贺曰:“里名胜母,曾子不入;

yì hào zhāo gē mò zǐ huí chē

邑号朝歌,墨子回车。

diàn xià chéng xiào míng zī ruì qíng tiān fā xiōng bèi zhī jī chù yú shì tīng

殿下诚孝冥资,睿情天发,凶悖之迹,黜于视听。

xún fèng dé yīn shí shēn qìng yuè

循奉德音,实深庆跃。

chén wén ān shàng lǐ rén mò shàn yú lǐ fēi lǐ wú yǐ shì tiān dì zhī shén fēi lǐ wú yǐ biàn jūn chén zhī wèi gù xiān wáng zhòng yān

臣闻安上理人,莫善于礼,非礼无以事天地之神,非礼无以辨君臣之位,故先王重焉。

kǒng zǐ yuē bù xué lǐ wú yǐ lì

孔子曰:‘不学《礼》,无以立。

qǐng tíng chūn qiū ér dú lǐ jì

’请停《春秋》 而读《礼记》。

tài zǐ cóng zhī

”太子从之。

lóng shuò yuán nián

龙朔元年,

mìng zhòng shū lìng tài zǐ bīn kè xǔ jìng zōng

命中书令、太子宾客许敬宗,

shì zhōng jiān tài zǐ yòu shù zǐ xǔ yǔ shī

侍中兼太子右庶子许圉师,

zhōng shū shì láng shàng guān yí

中书侍郎上官仪,

tài zǐ zhōng shè rén yáng sī jiǎn děng yú wén sī diàn bó cǎi gǔ jīn wén jí

太子中舍人杨思俭等于文思殿博采古今文集,

zhāi qí yīng cí lì jù

摘其英词丽句,

yǐ lèi xiāng cóng

以类相从,

lēi chéng wǔ bǎi juǎn

勒成五百卷,

míng yuē yáo shān yù cǎi

名曰《瑶山玉彩》,

biǎo shàng zhī

表上之。

zhì cì wù sān wàn duàn jìng zōng yǐ xià jiā jí cì bó yǒu chà

制赐物三万段, 敬宗已下加级、赐帛有差。

zǒng zhāng yuán nián èr yuè qīn shì cài sī chéng guǎn yīn qǐng zèng yán huí tài zǐ shǎo shī zēng shēn tài zǐ shǎo bǎo gāo zōng bìng cóng zhī

总章元年二月,亲释菜司成馆,因请赠颜回太子少师, 曾参太子少保,高宗并从之。

shí yǒu chì zhēng biān liáo jūn rén táo wáng xiàn nèi bù shǒu jí gèng yǒu táo wáng zhě shēn bìng chǔ zhǎn jiā kǒu méi guān

时有敕,征边辽军人逃亡限内不首及更有逃亡者,身并处斩,家口没官。

tài zǐ shàng biǎo jiàn yuē qiè wén suǒ sī yǐ bèi jūn zhī rén shēn jiǔ bù chū jiā kǒu jiē nǐ méi guān

太子上表谏曰:“窃闻所司以背军之人,身久不出,家口皆拟没官。

yì yǒu xiàn wài chū shǒu wèi jīng duàn zuì zhū zhōu qiú jìn rén shù zhì duō

亦有限外出首,未经断罪,诸州囚禁,人数至多。

huò lín shí yù bìng bù jí jūn wǔ yuán cí bù jù suì jí táo wáng

或临时遇病,不及军伍,缘兹怖惧,遂即逃亡;

huò yīn qiáo cǎi bèi zéi chāo lüě

或因樵采,被贼抄掠;

huò dù hǎi lái qù piào méi cāng bō

或渡海来去,漂没沧波;

huò shēn rù zéi tíng yǒu bèi shāng shā

或深入贼庭,有被伤杀。

jūn fǎ yán zhòng jiē xū xiāng qiàn

军法严重, 皆须相傔。

ruò bù jí qiàn jí bù yīn zhàn wáng jí tóng duì zhī rén jiān hé yǒu zuì

若不及傔,及不因战亡,即同队之人,兼合有罪。

suì yǒu wú gù sǐ shī duō zhù wèi táo

遂有无故死失,多注为逃。

jūn lǚ zhī zhōng bù xiá kān dāng zhí jù duì sī tōng zhuàng jiāng zuò zhēn táo jiā kǒu lìng zǒng méi guān lùn qíng shí kě āi mǐn

军旅之中,不暇勘当,直据队司通状,将作真逃,家口令总没官,论情实可哀愍。

shū yuē yǔ qí shā bù gū níng shī bù jīng

《书》曰:‘与其杀不辜,宁失不经。

fú yuàn táo wáng zhī jiā miǎn qí pèi méi

’伏愿逃亡之家,免其配没。

zhì cóng zhī

”制从之。

xián hēng èr nián jià xìng dōng dōu liú tài zǐ yú jīng shī jiān guó

咸亨二年,驾幸东都,留太子于京师监国。

shí shǔ dà hàn guān zhōng jī fá lìng qǔ kuò xià bīng shì liáng shì zhī jiàn yǒu shí yú pí péng shí zhě nǎi lìng jiā lìng děng gè gěi mǐ shǐ zú

时属大旱,关中饥乏,令取廓下兵士粮视之,见有食榆皮蓬实者,乃令家令等各给米使足。

shì shí dài zhì dé zhāng wén guàn jiān zuǒ shù zǐ yǔ yòu shù zǐ xiāo dé zhāo tóng wèi fǔ bì tài zǐ duō jí bìng shù zhèng jiē jué yú zhì dé děng

是时戴至德、张文瓘兼左庶子,与右庶子萧德昭同为辅弼,太子多疾病,庶政皆决于至德等。

shí yì yáng xuān chéng èr gōng zhǔ yǐ mǔ dé zuì yōu yú yè tíng tài zǐ jiàn zhī jīng cè jù zòu qǐng lìng chū jiàng

时义阳、宣城二公主以母得罪,幽于掖庭,太子见之惊恻,遽奏请令出降。

yòu qǐng yǐ tóng zhōu shā yuàn dì fēn jiè pín rén

又请以同州沙苑地分借贫人。

zhào bìng xǔ zhī

诏并许之。

yòu zhào yì dōng dōu nà yòu wèi jiāng jūn péi jū dào nǚ wèi fēi

又召诣东都,纳右卫将军裴居道女为妃。

suǒ sī zòu yǐ bái yàn wèi zhì shì huì yuàn zhōng huò bái yàn gāo zōng xǐ yuē hàn huò zhū yàn suì wéi lè fǔ

所司奏以白雁为贽, 适会苑中获白雁,高宗喜曰:“汉获朱雁,遂为乐府;

jīn huò bái yàn de wèi hūn zhì

今获白雁,得为婚贽。

bǐ lǐ dàn chéng yáo sòng cǐ lǐ biàn shǒu rén lún yì dài xiāng wàng wǒ wú cán dé yě

彼礼但成谣颂,此礼便首人伦,异代相望,我无惭德也。

péi shì shén yǒu fù lǐ gāo zōng cháng wèi shì chén yuē dōng gōng nèi zhèng wú wú yōu yǐ

”裴氏甚有妇礼,高宗尝谓侍臣曰:“东宫内政,吾无忧矣。

shàng yuán èr nián tài zǐ cóng xìng hé bì gōng xún hōng nián èr shí sì

上元二年,太子从幸合璧宫,寻薨,年二十四。

zhì yuē huáng tài zǐ hóng shēng zhī dàn zhì wéi jǐ yù xìng

制曰:“皇太子弘,生知诞质, 惟几毓性。

zhí chéng qū hè sù jìng zhe yú sān cháo

直城趋贺,肃敬著于三朝;

zhōng qǐn wèn ān rén xiào wén yú sì hǎi

中寝问安,仁孝闻于四海。

zì yǎn guī zài shǒu chén zhài yīng shēn gù wéi yào zhǎng zhī zhēn tè qiè zhōng xīn zhī niàn zhù qí quán fù yǐ chán hóng míng

自琰圭在手,沉瘵婴身,顾惟耀掌之珍,特切钟心之念,庶其痊复,以禅鸿名。

jí còu lǐ wēi hé jiāng xùn yú wèi ér hóng tiān zī rén hòu xiào xīn chún què jì chéng zhèn mìng yǎn xū bù yán yīn cí gǎn jié jiù jí zēng shén

及腠理微和,将逊于位,而弘天资仁厚,孝心纯确,既承朕命,掩欻不言,因兹感结,旧疾增甚。

yì zhào yōu xì fāng chóng xià wǔ zhī jī

亿兆攸系,方崇下武之基;

wǔ fú wú zhēng é qiān shàng bīn zhī jià

五福无征,俄迁上宾之驾。

xī zhōu wén zhì ài suì yán qìng yú jiǔ líng

昔周文至爱,遂延庆于九龄;

zhèn zhī bù cí jù yǒng jué yú qiān gǔ

朕之不慈,遽永诀于千古。

tiān xìng zhī zhòng zhuī huái gěng yè yi shēn wǎng mìng jiā yǐ zūn míng

天性之重,追怀哽咽,宜申往命,加以尊名。

fu shì zhě xíng zhī jī yě

夫谥者, 行之迹也;

hào zhě shì zhī biǎo yě

号者,事之表也。

cí huì ài qīn yuē xiào sǐ bù wàng jūn yuē jìng shì wèi xiào jìng huáng dì

慈惠爱亲曰‘孝’,死不忘君曰‘敬’,谥为孝敬皇帝。

qí nián zàng yú gōu shì xiàn jǐng shān zhī gōng líng

”其年,葬于缑氏县景山之恭陵。

zhì dù yī zhǔn tiān zǐ zhī lǐ bǎi guān cóng quán zhì sān shí liù rì jiàng fú

制度一准天子之礼,百官从权制三十六日降服。

gāo zōng qīn wéi zhì ruì dé jì bìng zì shū zhī yú shí shù yú líng cè

高宗亲为制《睿德纪》,并自书之于石,树于陵侧。

chū jiāng yíng zhù gōng líng gōng fèi jù yì wàn xìng yàn yì hū jiē mǎn dào suì luàn tóu zhuān wǎ ér sàn

初,将营筑恭陵,功费钜亿,万姓厌役,呼嗟满道,遂乱投砖瓦而散。

tài zǐ wú zi cháng shòu zhōng zhì lìng chǔ wáng huì jì qí hòu

太子无子,长寿中,制令楚王讳继其后。

zhōng zōng jiàn zuò zhì fù yú tài miào hào yuē yì zōng yòu zhuī zèng fēi péi shì wèi āi huáng hòu

中宗践祚,制祔于太庙,号曰义宗, 又追赠妃裴氏为哀皇后。

jǐng yún yuán nián zhōng shū lìng yáo yuán zhī lì bù shàng shū sòng jǐng zòu yán zhǔn lǐ dà xíng huáng dì shān líng shì zhōng jí hé fù miào

景云元年,中书令姚元之、吏部尚书宋璟奏言:“准礼, 大行皇帝山陵事终,即合祔庙。

qí tài miào dì qī shì xiān fù huáng kūn yì zōng xiào jìng huáng dì āi huáng hòu péi shì shén zhǔ

其太庙第七室,先祔皇昆义宗孝敬皇帝、哀皇后裴氏神主。

fú yǐ yì zōng wèi dēng dà wèi bēng hòu zhuī zūn zhì shén lóng zhī chū nǎi tè lìng shēng fù

伏以义宗未登大位,崩后追尊,至神龙之初,乃特令升祔。

chūn qiū zhī yì guó jūn jí wèi wèi yú nián zhě bù hé liè zhāo mù

《春秋》之义, 国君即位未逾年者,不合列昭穆。

yòu gǔ zhě zǔ zōng gè bié lì miào xiào jìng huáng dì gōng líng jì zài luò zhōu wàng yú dōng dōu bié lì yì zōng zhī miào qiān fù xiào jìng huáng dì āi huáng hòu shén zhǔ mìng yǒu sī yǐ shí xiǎng jì zé bù wéi xiān zhǐ yòu xié gǔ xùn rén shén yǔn mù jìn tuì dé yí

又古者祖宗各别立庙,孝敬皇帝恭陵既在洛州, 望于东都别立义宗之庙,迁祔孝敬皇帝、哀皇后神主,命有司以时享祭,则不违先旨,又协古训,人神允穆,进退得宜。

zài cǐ shén zhǔ wàng rù jiā shì ān zhì fú yuàn bì xià yǐ lǐ duàn ēn

在此神主,望入夹室安置,伏愿陛下以礼断恩。

zhào cóng zhī

”诏从之。

kāi yuán liù nián yǒu sī shàng yán xiào jìng huáng dì jīn bié miào jiāng jiàn hēng fù yǒu qī zhǔn lǐ bù hé gèng yǐ yì zōng wèi miào hào qǐng yǐ běn shì xiào jìng wèi miào chēng

开元六年,有司上言:“孝敬皇帝今别庙将建,亨祔有期,准礼, 不合更以义宗为庙号,请以本谥孝敬为庙称。

yú shì shǐ tíng yì zōng zhī hào

”于是始停义宗之号。

péi jū dào jiàng zhōu wén xǐ rén duò bīng bù shì láng jìng mín sūn yě

裴居道,绛州闻喜人,隋兵部侍郎镜民孙也。

fù xī zǎi zhēn guàn zhōng wèi shàng shū zuǒ chéng

父熙载,贞观中为尚书左丞。

jū dào yǐ nǚ wèi tài zǐ fēi zé tiān shí lì wèi nà yán nèi shǐ tài zǐ shǎo bǎo fēng yì guó gōng

居道以女为太子妃,则天时,历位纳言、内史、太子少保,封翼国公。

zài chū yuán nián chūn wèi kù lì suǒ xiàn xià yù sǐ

载初元年春, 为酷吏所陷,下狱死。

zhāng huái tài zǐ xián zì míng yǔn gāo zōng dì liù zǐ yě

章怀太子贤,字明允,高宗第六子也。

yǒng huī liù nián fēng lù wáng

永徽六年,封潞王。

xiǎn qìng yuán nián qiān shòu qí zhōu cì shǐ

显庆元年,迁授岐州刺史。

qí nián jiā yōng zhōu mù yōu zhōu dū du

其年,加雍州牧、幽州都督。

shí shǐ chū gé róng zhǐ duān yǎ shēn wéi gāo zōng suǒ jiē shǎng

时始出阁,容止端雅,深为高宗所嗟赏。

gāo zōng cháng wèi sī kōng li xūn yuē cǐ r yǐ dú de shàng shū lǐ jì lún yǔ sòng gǔ shī fù fù shí yú piān zàn jīng lǐng lǎn suì jí bù wàng

高宗尝谓司空李勋曰:“此儿已读得《尚书》、《礼记》、《论语》,诵古诗赋复十余篇,暂经领览,遂即不忘。

wǒ céng qiǎn dú lún yǔ zhì xián xián yì sè suì zài sān fù sòng

我曾遣读《论语》,至‘贤贤易色’,遂再三覆诵。

wǒ wèn hé wéi rú cǐ nǎi yán xìng ài cǐ yán

我问何为如此,乃言性爱此言。

fāng zhī sù chéng cōng mǐn chū zì tiān xìng

方知夙成聪敏,出自天性。

lóng shuò yuán nián xǐ fēng pèi wáng jiā yáng zhōu dū du jiān zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn yōng zhōu mù rú gù

”龙朔元年,徙封沛王, 加扬州都督、兼左武卫大将军,雍州牧如故。

èr nián jiā yáng zhōu dà dū dū

二年,加扬州大都督。

lín dé èr nián jiā yòu wèi dà jiàng jūn

麟德二年,加右卫大将军。

xián hēng sān nián gǎi míng dé xǐ fēng yōng wáng shòu liáng zhōu dà dū dū yōng zhōu mù yòu wèi dà jiàng jūn rú gù shí shí fēng yī qiān hù

咸亨三年,改名德,徙封雍王,授凉州大都督,雍州牧、右卫大将军如故,食实封一千户。

shàng yuán yuán nián yòu yī jiù míng xián

上元元年,又依旧名贤。

shàng yuán èr shàng xiào jìng huáng dì hōng

上元二上,孝敬皇帝薨。

qí nián liù yuè lì wèi huáng tài zǐ dà shè tiān xià xún lìng jiān guó

其年六月,立为皇太子,大赦天下,寻令监国。

xián chù shì míng shěn wéi shí lùn suǒ chēng

贤处事明审,为时论所称。

yí fèng yuán nián shǒu chì bāo zhī yuē huáng tài zǐ xián zì qǐng jiān guó liú xīn zhèng yào

仪凤元年,手敕褒之曰:“皇太子贤自顷监国,留心政要。

fǔ zì zhī dào jì jǐn yú āi jīn

抚字之道,既尽于哀矜;

xíng gāng suǒ shī wu cún yú shěn chá

刑纲所施,务存于审察。

jiā yǐ tīng lǎn yú xiá zhuān jīng fén diǎn

加以听览余暇,专精坟典。

wǎng shèng yí biān xián kuī hú ào

往圣遗编,咸窥壶奥;

xiān wáng cè fǔ bèi tǎo jīng huá

先王策府,备讨菁华。

hào shàn zài zhāng zuò zhēn sī zài jiā guó zhī jì shēn fù suǒ huái

好善载彰,作贞斯在,家国之寄,深副所怀。

kě cì wù wǔ bǎi duàn

可赐物五百段。

xián yòu zhāo jí dāng shí xué zhě tài zǐ zuǒ shù zǐ zhāng dà ān xiǎn mǎ liú nè yán luò zhōu sī hù gé xī xuán xué shì xǔ shū yá chéng xuán yī shǐ cáng zhū zhōu bǎo níng děng zhù fàn yè hòu hàn shū biǎo shàng zhī cì wù sān wàn duàn réng yǐ qí shū fù mì gé

”贤又招集当时学者太子左庶子张大安、洗马刘讷言、洛州司户格希玄、学士许叔牙成玄一史藏诸周宝宁等,注范晔《后汉书》,表上之,赐物三万段,仍以其书付秘阁。

shí zhèng yì dài fū míng chóng yǎn yǐ fú hé zhī shù wèi zé tiān suǒ rèn shǐ mì chēng yīng wáng zhuàng lèi tài zōng

时正议大夫明崇俨以符劾之术为则天所任使,密称“英王状类太宗”。

yòu gōng rén qián yì yún xián shì hòu zǐ hán guó fū rén suǒ shēng xián yì zì yí jù

又宫人潜议云“贤是后姊韩国夫人所生”,贤亦自疑惧。

zé tiān yòu cháng wèi xián zhuàn shǎo yáng zhèng fàn jí xiào zǐ chuán yǐ cì zhī réng shù zuò shū yǐ zé ràng xián xián yú bù zì ān

则天又尝为贤撰《少阳政范》及 《孝子传》以赐之,仍数作书以责让贤,贤逾不自安。

diào lù èr nián chóng yǎn wèi dào suǒ shā zé tiān yí xián suǒ wéi

调露二年,崇俨为盗所杀, 则天疑贤所为。

é shǐ rén fā qí yīn móu shì zhào lìng zhōng shū shì láng xuē yuán chāo huáng mén shì láng péi yán yù shǐ dà fu gāo zhì zhōu yǔ fǎ guān tuī jū zhī yú dōng gōng mǎ fāng sōu de zào jiǎ shù bǎi lǐng nǎi fèi xián wèi shù rén yōu yú bié suǒ

俄使人发其阴谋事,诏令中书侍郎薛元超、黄门侍郎裴炎、御史大夫高智周与法官推鞫之,于东宫马坊搜得皂甲数百领,乃废贤为庶人,幽于别所。

yǒng chún èr nián qiān yú bā zhōu

永淳二年,迁于巴州。

wén míng yuán nián zé tiān lín cháo lìng zuǒ jīn wú jiāng jūn qiū shén jī wǎng bā zhōu jiǎn jiào xián zhái yǐ bèi wài yú

文明元年,则天临朝,令左金吾将军丘神𪟝往巴州检校贤宅, 以备外虞。

shén jī suì bì yú bié shì bī lìng zì shā nián sān shí èr

神𪟝遂闭于别室,逼令自杀,年三十二。

zé tiān jǔ āi yú xiǎn fú mén biǎn shén jī wèi dié zhōu cì shǐ zhuī fēng xián wèi yōng wáng

则天举哀于显福门,贬神𪟝为叠州刺史,追封贤为雍王。

shén lóng chū zhuī zèng sī tú réng qiǎn shǐ yíng qí sàng jiù péi zàng yú qián líng

神龙初,追赠司徒,仍遣使迎其丧柩,陪葬于乾陵。

ruì zōng jiàn zuò yòu zhuī zèng huáng tài zǐ shì yuē zhāng huái

睿宗践祚,又追赠皇太子,谥曰章怀。

yǒu sān zi guāng shùn shǒu lǐ shǒu yì

有三子:光顺、守礼、守义。

guāng shùn dà shòu zhōng fēng ān lè jùn wáng xún bèi zhū

光顺,大授中封安乐郡王,寻被诛。

shǒu yì wén míng nián fēng qián wéi jùn wáng

守义,文明年封犍为郡王。

chuí gǒng sì nián xǐ fēng yǒng ān jùn wáng bìng zú

垂拱四年,徙封永安郡王,病卒。

shǒu lǐ běn míng guāng rén chuí gǒng chū gǎi míng shǒu lǐ shòu tài zǐ xǐ mǎ fēng sì yōng wáng

守礼本名光仁,垂拱初改名守礼,授太子洗马,封嗣雍王。

shí zhōng zōng qiān yú fáng líng ruì zōng suī jū dì wèi jué rén cháo yè zhū wǔ zàn chéng gé mìng zhī jì shēn jí zōng zhī

时中宗迁于房陵, 睿宗虽居帝位,绝人朝谒,诸武赞成革命之计,深嫉宗枝。

shǒu lǐ yǐ fù dé zuì yǔ ruì zōng zhū zǐ tóng chǔ yú gōng zhōng fán shí yú nián bù chū tíng yuàn

守礼以父得罪,与睿宗诸子同处于宫中,凡十余年不出庭院。

zhì shèng lì yuán nián ruì zōng zì huáng sì fēng wèi xiāng wáng xǔ chū wài dǐ

至圣历元年,睿宗自皇嗣封为相王,许出外邸。

ruì zōng zhū zǐ wǔ zǐ jiē fēng jùn wáng yǔ shǒu lǐ shǐ jū yú wài

睿宗诸子五子皆封郡王,与守礼始居于外。

shén lóng yuán nián zhōng zōng zuǎn wèi shòu shǒu lǐ guāng lù qīng tóng zhèng yuán

神龙元年,中宗纂位,授守礼光禄卿同正员。

shén lóng zhōng yí zhào jìn fēng bīn wáng cì shí fēng wǔ bǎi hù

神龙中,遗诏进封邠王,赐实封五百户。

jǐng yún èr nián dài guāng lù qīng jiān yōu zhōu cì shǐ zhuǎn zuǒ jīn wú wèi dà jiàng jūn yáo lǐng chán yú dà dū hù

景云二年,带光禄卿,兼幽州刺史,转左金吾卫大将军,遥领单于大都护。

xiān tiān èr nián qiān sī kōng

先天二年,迁司空。

kāi yuán chū lì guó lǒng xiāng jìn huá liù zhōu cì shǐ fēi zòu shì jí dà shì bìng shàng zuǒ zhī zhōu

开元初,历虢、 陇、襄、晋、滑六州刺史,非奏事及大事,并上佐知州。

shí níng shēn qí xuē bīn tóng wèi cì shǐ jiē zé shǒu liáo yǐ chí gāng jì

时宁、申、岐、薛、邠同为刺史,皆择首僚以持纲纪。

yuán qián yào yuán jiā zuò pān hǎo lǐ jiē wèi bīn fǔ zhǎng shǐ jiān zhōu zuǒ shǒu lǐ wéi yì liè jì lè yǐn xuè ér yǐ

源乾曜、袁嘉祚、潘好礼皆为邠府长史兼州佐,守礼唯弋猎、伎乐、饮谑而已。

jiǔ nián yǐ hòu zhū wáng bìng zhēng hái jīng shī

九年已后,诸王并征还京师。

shǒu lǐ yǐ wài zhī wèi wáng cái shí wěi xià yóu bù dǎi qí xuē

守礼以外枝为王,才识猥下,尤不逮岐、薛。

duō chǒng bì bù xiū fēng jiào nán nǚ liù shí yú rén nán wú zhōng cái nǚ fù zhēn chēng shǒu lǐ jū zhī zì ruò gāo gē jī gǔ

多宠嬖,不修风教,男女六十余人,男无中才,女负贞称,守礼居之自若,高歌击鼓。

cháng dài shù qiān guàn qián zhài huò yǒu jiàn zhī zhě yuē wáng nián jiàn gāo jiā lěi shén zhòng xū yǒu ài xī

常带数千贯钱债,或有谏之者曰:“王年渐高,家累甚众,须有爱惜。

shǒu lǐ yuē qǐ yǒu tiān zǐ xiōng méi rén zàng

”守礼曰:“岂有天子兄没人葬?

zhū wáng yīn nèi yàn yán zhī yǐ wéi huān xiào

”诸王因内宴言之,以为欢笑。

shí jī yīn lěi rì shǒu lǐ bái yú zhū wáng yuē yù qíng

时积阴累日,守礼白于诸王曰:“欲晴。

guǒ qíng

”果晴。

qiān yáng shè xún shǒu lǐ yuē jí yǔ

愆阳涉旬,守礼曰:“即雨。

guǒ lián shù

”果连澍。

qí wáng děng zòu zhī yún bīn gē yǒu shù

岐王等奏之,云:“邠哥有术。

shǒu lǐ yuē chén wú shù yě

”守礼曰: “臣无术也。

zé tiān shí yǐ zhāng huái qiān zhé chén yōu bì gōng zhōng shí yú nián měi suì bèi chì zhàng shù dùn jiàn bān hén shén hòu

则天时以章怀迁谪,臣幽闭宫中十余年,每岁被敕杖数顿,见瘢痕甚厚。

yù yǔ chén jí shàng jí chén mèn yù qíng jí qīng jiàn chén yǐ cǐ zhī zhī fēi yǒu shù yě

欲雨,臣脊上即沉闷,欲晴,即轻健,臣以此知之,非有术也。

tì sì zhān jīn xuán zōng yì mǐn rán

”涕泗沾襟, 玄宗亦悯然。

èr shí jiǔ nián hōng nián qī shí yú zèng tài wèi

二十九年薨,年七十余,赠太尉。

zi chéng hóng kāi yuán chū fēng guǎng wǔ jùn wáng lì mì shū yuán wài jiān yòu wèi zōng zhèng qīng tóng zhèng yuán

子承宏,开元初封广武郡王,历秘书员外监,又为宗正卿同正员。

guǎng dé yuán nián tǔ bō líng fàn shàng dōu shèng yú xìng shǎn

广德元年, 吐蕃凌犯上都,乘舆幸陕。

fán hún zhī zhòng rù chéng tǔ bō zǎi xiàng mǎ zhòng yīng lì chéng hóng wèi dì yǐ yú kě fēng huò huán děng wéi zǎi xiàng bǔ shǔ bǎi yú rén

蕃、浑之众入城,吐蕃宰相马重英立承宏为帝,以于可封、霍环等为宰相,补署百余人。

xún yú rì zéi tuì guō zi yí lǜ zhòng rù chéng sòng chéng hóng yú xíng zài shàng bù zhī zé zhǐ yú guó zhōu

旬余日,贼退,郭子仪率众入城,送承宏于行在, 上不之责,止于虢州。

xín sǐ

寻死。

chéng níng tiān bǎo chū shòu lǜ gēng lìng tóng zhèng yuán sì bīn wáng

承宁,天宝初,授率更令同正员,嗣邠王。

chéng cǎi zhì dé èr zài tún fēng wèi huáng jùn wáng jiā kāi fǔ yí tóng sān sī

承采,至德二载,炖封为煌郡王,加开府仪同三司。

yǔ pú gù huái ēn shǐ huí hé hé qīn yīn nà qí nǚ wèi fēi cè wèi pí qié gōng zhǔ

与仆固怀恩使回纥和亲,因纳其女为妃, 册为毗伽公主。

huí hé zhe xūn chéng cǎi shén yù ēn chǒng

回纥著勋,承采甚遇恩宠。

qián yuán yuán nián liù yuè zú zèng sī kōng

乾元元年六月卒,赠司空。

táng fǎ sì jùn wáng dàn jiā sì pǐn jiē qīn wáng zi lì zhe fēi

唐法,嗣郡王但加四品阶,亲王子例著绯。

kāi yuán zhōng zhāng jiǔ líng wèi zhōng shū lìng zòu qǐng níng xuē wáng nán bìng cì zǐ bīn wáng sān nán yī zǐ yú èr shí rén yī fēi guān yì bù yuè liù jú láng wáng fǔ yuàn shǔ réng yuán wài zhì

开元中,张九龄为中书令,奏请宁、 薛王男并赐紫,邠王三男衣紫,余二十人衣绯,官亦不越六局郎,王府掾属仍员外置。

shí wǔ zài hù cóng zhì bā shǔ yī lì zhe zǐ

十五载,扈从至巴蜀,依例著紫。

zhōng zōng sì nán zhāng shù rén shēng yì dé tài zǐ zhòng rùn hòu gōng shēng shù rén zhòng fú jié mǐn tài zǐ zhòng jùn shāng dì zhòng mào

中宗四男:章庶人生懿德太子重润,后宫生庶人重福、节愍太子重俊、殇帝重茂。

yì dé tài zǐ zhòng rùn zhōng zōng cháng zi yě

懿德太子重润,中宗长子也。

běn míng zhòng zhào yǐ bì zé tiān huì gù gǎi yān

本名重照,以避则天讳,故改焉。

kāi yào èr nián zhōng zōng wèi huáng tài zǐ shēng zhòng rùn yú dōng gōng nèi diàn gāo zōng shén yuè

开耀二年,中宗为皇太子,生重润于东宫内殿,高宗甚悦。

jí yuè mǎn dà shè tiān xià gǎi yuán wèi yǒng chún

及月满,大赦天下,改元为永淳。

shì suì lì wèi huáng tài sūn kāi fǔ zhì guān shǔ

是岁,立为皇太孙,开府置官属。

jí zhōng zōng qiān yú fáng zhōu qí fǔ zuò fèi

及中宗迁于房州,其府坐废。

shèng lì chū zhōng zōng wèi huáng tài zi fēng wèi shào wáng

圣历初,中宗为皇太子,封为邵王。

dà zú yuán nián wéi rén suǒ gòu yǔ qí mèi yǒng tài jùn zhǔ xù wèi wáng wǔ yán jī děng qiè yì zhāng yì zhī xiōng dì hé de zì rù gōng zhōng zé tiān lìng zhàng shā shí nián shí jiǔ

大足元年,为人所构,与其妹永泰郡主、婿魏王武延基等窃议张易之兄弟何得恣入宫中,则天令杖杀,时年十九。

zhòng rùn fēng shén jùn lǎng zǎo yǐ xiào yǒu zhī míng jì sǐ fēi qí zuì dà wéi dāng shí suǒ dào xī

重润风神俊朗,早以孝友知名,既死非其罪,大为当时所悼惜。

zhōng zōng jí wèi zhuī zèng huáng tài zǐ shì yuē yì dé péi zàng qián líng

中宗即位,追赠皇太子,谥曰懿德,陪葬乾陵。

réng wèi pìn guó zǐ jiàn chéng péi cuì wáng nǚ wèi míng hūn yǔ zhī hé zàng

仍为聘国子监丞裴粹亡女为冥婚,与之合葬。

yòu zèng yǒng tài jùn zhǔ wèi gōng zhǔ lìng bèi lǐ gǎi zàng réng hào qí mù wèi líng yān

又赠永泰郡主为公主,令备礼改葬,仍号其墓为陵焉。

shù rén zhòng fú zhōng zōng dì èr zi yě

庶人重福,中宗第二子也。

chū fēng táng chāng wáng shèng lì sān nián xǐ fēng píng ēn wáng

初封唐昌王,圣历三年,徙封平恩王。

cháng ān sì nián jìn fēng qiáo wáng lì qiān guó zi jì jiǔ zuǒ sàn qí cháng shì

长安四年, 进封谯王,历迁国子祭酒、左散骑常侍。

shén lóng chū wèi wéi shù rén suǒ zèn yún yǔ zhāng yì zhī xiōng dì qián gòu chéng zhòng rùn zhī zuì yóu shì zuǒ shòu pú zhōu yuán wài cì shǐ zhuǎn jūn zhōu sī fáng shǒu bù xǔ shì shì

神龙初,为韦庶人所谮,云与张易之兄弟潜构成重润之罪,由是左授濮州员外刺史,转均州,司防守,不许视事。

jǐng lóng sān nián zhōng zōng qīn sì nán jiāo dà shè tiān xià liú rén bìng fàng hái

景龙三年, 中宗亲祀南郊,大赦天下,流人并放还。

zhòng fú bù dé guī jīng shī yóu shēn yù yàng shàng biǎo zì chén yuē chén wén gōng tóng shǎng yì zé láo chén yí

重福不得归京师,尤深郁怏,上表自陈曰: “臣闻功同赏异,则劳臣疑;

zuì jūn xíng shū zé bǎi xìng huò

罪均刑殊,则百姓惑。

fú wéi bì xià dé móu zào huà míng qí rì yuè ēn jí fēi niǎo huì jiā zǒu shòu

伏惟陛下德侔造化,明齐日月, 恩及飞鸟,惠加走兽。

jìn zhě fén chái zhǎn lǐ jiāo sì shàng xuán wàn wù zhān kǎi tì zhī rén liù hé chéng kuàng dàng zhī zé

近者焚柴展礼,郊祀上玄,万物沾恺悌之仁,六合承旷荡之泽。

shì wú qīng zhòng xián shè chú zhī

事无轻重,咸赦除之。

cāng shēng bìng de shè chú chì zǐ piān jiā bìn qì huáng tiān píng fēn zhī dào

苍生并得赦除,赤子偏加摈弃,皇天平分之道;

gù cǐ hu

固此乎?

tiān xià zhī rén wén zhě wéi chén liú tì

天下之人,闻者为臣流涕。

kuàng bì xià cí niàn qǐ bù mǐn chén xī huáng

况陛下慈念,岂不愍臣恓惶?

fú wàng shě chén zuì qiān xǔ chén cháo yè

伏望舍臣罪愆,许臣朝谒。

tǎng dé yī yǎng yún bì zài dǔ bì shèng yán suī méi jiǔ quán shí wèi wàn zú

傥得一仰云陛,再睹陛圣颜,虽没九泉,实为万足。

zhòng tóu huāng jiào yì suǒ gān xīn

重投荒徼,亦所甘心。

biǎo zòu bù bào

”表奏不报。

jí wéi shù rén lín cháo jù lìng zuǒ tún wèi dà jiàng jūn zhào chéng ēn yǐ bīng wǔ bǎi rén jiù jūn zhōu shǒu wèi zhòng fú

及韦庶人临朝,遽令左屯卫大将军赵承恩以兵五百人就均州守卫重福。

é ér wéi shì fú zhū ruì zōng jí wèi yòu zhuǎn jí zhōu cì shǐ

俄而韦氏伏诛,睿宗即位,又转集州刺史。

wèi jí xíng luò yáng rén zhāng líng jūn jìn jì yú zhòng fú yuē dài wáng de jū dí cháng zì hé jì wèi tiān zǐ

未及行,洛阳人张灵均进计于重福曰:“大王地居嫡长,自合继为天子。

xiāng wáng suī yǒu tǎo píng wéi shì gōng ān kě yuè cì ér jū dà wèi

相王虽有讨平韦氏功,安可越次而居大位!

xī hàn zhū zhū lǚ yóu yíng dài wáng jīn dōng dōu bǎi guān shì shù jiē yuàn wáng lái

昔汉诛诸吕, 犹迎代王,今东都百官士庶,皆愿王来。

wáng ruò qián xíng zhí yì luò yáng yì shì cóng tiān shàng luò qiǎn rén xí shā liú shǒu jí yōng bīng xi jù shǎn zhōu dōng xià hé běi cǐ tiān xià kě tú yě

王若潜行直诣洛阳,亦是从天上落,遣人袭杀留守,即拥兵西据陕州,东下河北,此天下可图也。

chū jǐng lóng sān nián zhèng yīn zì lì bù shì láng chū wèi jiāng zhōu sī mǎ biàn dào yì zhòng fú yīn xiāng jié tuō

”初,景龙三年,郑愔自吏部侍郎出为江州司马,便道诣重福阴相结托。

zhì shì yòu yǔ líng jūn tōng chuán dòng jìng yì mì qiǎn shǐ quàn zhòng fú gòu nì yù tuī zūn zhòng fú wèi tiān zǐ wēn wáng zhòng mào wèi huáng tài dì zì shǔ wèi zuǒ chéng xiàng

至是又与灵均通传动静,亦密遣使劝重福构逆,预推尊重福为天子,温王重茂为皇太弟,自署为左丞相。

zhòng fú nǎi qiǎn jiā chén wáng dào xiān fù dōng dōu qián mù yǒng gǎn zhī shì zhòng fú jù zì jūn zhōu zhà chéng yì yǔ líng jūn jì jìn

重福乃遣家臣王道先赴东都,潜募勇敢之士,重福遽自均州诈乘驿与灵均继进。

wáng dào shǐ zhì dōng dōu é yǒu xiè qí móu zhě luò zhōu sī mǎ cuī rì zhī bǔ huò qí dǎng shù shí rén

王道始至东都,俄有泄其谋者,洛州司马崔日知捕获其党数十人。

jīng wén zhòng fú zhì wáng dào děng lǜ zhòng suí zhòng fú jìng qǔ zuǒ yòu tún yíng bīng zuò luàn jiāng zhì tiān jīn qiáo yuàn cóng zhě yǐ shù bǎi rén jiē zhí chí qì zhàng zhù qí wēi shì

经闻重福至, 王道等率众随重福径取左右屯营兵作乱,将至天津桥,愿从者已数百人,皆执持器仗,助其威势。

shì yù shǐ lǐ yōng xiān yì zuǒ yè mén lìng bì guān jù shǒu

侍御史李邕先诣左掖门,令闭关拒守。

yòu zhì yòu tún yíng hào lìng yún zhòng fú suī xiān dì zhī zǐ yǐ dé zuì yú xiān dì jīn zhě wú gù rù chéng bì shì zuò luàn

又至右屯营号令云:“重福虽先帝之子,已得罪于先帝,今者无故入城,必是作乱。

jūn děng jiē wěi zhì shèng cháo yi jǐn chéng jié lì gōng lì shì yǐ qǔ fù guì

君等皆委质圣朝,宜尽诚节,立功立事,以取富贵。

yǒu qǐng zhòng fú guǒ lái duó yòu tún yíng jiān bì bù dòng yíng zhōng shǐ shè rú yǔ

”有顷,重福果来夺右屯营,坚壁不动,营中矢射如雨。

biàn qù dà chén yè mén nǐ qǔ liú shǒu yù mén bì suì zòng huǒ yǐ shāo chéng mén

便趣大臣掖门,拟取留守,遇门闭,遂纵火以烧城门。

zuǒ tún yíng bīng yòu lái bī zhī zhòng fú dù shù qióng chū zì shàng dōng mén ér dùn nì yú shān gǔ jiān

左屯营兵又来逼之,重福度数穷,出自上东门而遁,匿于山谷间。

míng rì dōng dōu liú shǒu péi tán děng dà chū bīng sōu suǒ zhòng fú jiǒng pò zì tóu cáo hé ér sǐ zhé shī sān rì shí nián sān shí yī

明日,东都留守裴谈等大出兵搜索,重福窘迫,自投漕河而死,磔尸三日,时年三十一。

zhào yuē jí zhōu cì shǐ qiáo wáng zhòng fú yòu zé xiōng wán zhǎng ér xiǎn bì

诏曰:“集州刺史谯王重福,幼则凶顽,长而险诐。

xìng tuō tǐ yú xiān shèng cháng tōng jiāo yú jù nì

幸托体于先圣,尝通交于巨逆。

zi ér bù zǐ zì jué yú tiān

子而不子,自绝于天。

yǒu guó yǒu jiā mò róng yú dài

有国有家, 莫容于代。

wǎng zhě pō bù hán rěn zhǎng lìng yōu zhí

往者颇不含忍,长令幽絷。

zì dà xíng yàn jià wéi shì lín cháo jiāng sì tú miè yóu jiā fáng wèi

自大行晏驾,韦氏临朝,将肆屠灭,尤加防卫。

jì tiān yǒu chéng mìng jí yú zhèn gōng yǒng huái yóu zǐ zhī qíng zhù xié xiān qīn zhī yì

洎天有成命,集于朕躬,永怀犹子之情,庶协先亲之义。

suǒ yǐ kāi zhì liáo shǔ rèn lóng cì jǔ jì qí quān gǎi yǐ hù ēn róng

所以开置僚属,任隆刺举,冀其悛改,以怙恩荣。

ér guà wù yǒu tú kuáng jiǎo wèi xi

而诖误有徒,狂狡未息。

biàn jí sī chū jūn zhōu zhà chéng yì qí zhì yú dū xià suì chěng qí móu

便即私出均州,诈乘驿骑, 至于都下,遂逞其谋。

xiān fàn tún bīng cì shāo zuǒ yè jì qióng lì qū tóu hé ér bì

先犯屯兵,次烧左掖,计穷力屈,投河而毙。

suī rén suǒ gòng qì bāng yǒu cháng xíng wǒ fēi bù cí ěr zì zhāo jiù

虽人所共弃, 邦有常刑,我非不慈,尔自招咎。

qiě wén qí gù yǒu cè yú huái

且闻其故,有恻于怀。

xī liú zhǎng jì mò chu yīng suì yǔn yǐ lǐ shōu zàng yì wéi jiù zhāng qū fǎ shēn ēn yi réng jiù chǒng

昔刘长既殁,楚英遂殒, 以礼收葬,抑惟旧章,屈法申恩,宜仍旧宠。

kě yǐ sān pǐn lǐ zàng

可以三品礼葬。

jié mǐn tài zǐ zhòng jùn zhōng zōng dì sān zi yě

节愍太子重俊,中宗第三子也。

shèng lì yuán nián fēng yì xīng jùn wáng

圣历元年,封义兴郡王。

cháng ān zhōng lèi shòu wèi wèi yuán wài shǎo qīng

长安中,累授卫尉员外少卿。

shén lóng chū fēng wèi wáng bài luò zhōu mù cì shí fēng qiān hù xún qiān zuǒ wèi dà jiàng jūn jiān yáo shòu yáng zhōu dà dū dū

神龙初,封卫王,拜洛州牧,赐实封千户,寻迁左卫大将军,兼遥授扬州大都督。

èr nián qiū lì wèi huáng tài zǐ

二年秋,立为皇太子。

zhòng jùn xìng suī míng guǒ wèi yǒu xián shī fū jǔ shì duō bù fǎ

重俊性虽明果,未有贤师傅,举事多不法。

é yǐ mì shū jiān yáng jiǎo tài cháng qīng wǔ chóng xun bìng wèi tài zǐ bīn kè

俄以秘书监杨璬、太常卿武崇训并为太子宾客。

jiǎo děng jiē zhǔ xù nián shào wéi yǐ cù jū wěi xì qǔ xiá yú zhòng jùn jìng wú tiáo hù zhī yì

璬等皆主婿年少,唯以蹴鞠猥戏取狎于重俊,竟无调护之意。

zuǒ shù zǐ yáo tǐng shù shàng shū jiàn zhèng yòu shù zǐ píng zhēn shèn yòu xiàn xiào jīng yì yǎng dé chuán yǐ fěng zhòng jùn jiē yōu nà yān

左庶子姚珽数上疏谏诤,右庶子平贞慎又献《孝经议》、《养德传》以讽,重俊皆优纳焉。

shí wǔ sān sī de xìng zhōng gōng shēn jì zhòng jùn

时武三思得幸中宫,深忌重俊。

sān sī zi chóng xun shàng ān lè gōng zhǔ cháng jiào gōng zhǔ líng hū zhòng jùn yǐ qí fēi wéi shì suǒ shēng cháng hū zhī wèi nú

三思子崇训尚安乐公主,常教公主凌忽重俊, 以其非韦氏所生,常呼之为奴。

huò quàn gōng zhǔ qǐng fèi zhòng jùn wèi wáng zì lì wèi huáng tài nǚ zhòng jùn bù shèng fèn hèn

或劝公主请废重俊为王,自立为皇太女,重俊不胜忿恨。

sān nián qī yuè lǜ zuǒ yǔ lín dà jiàng jūn li duō zuò yòu yǔ lín jiāng jūn li sī chōng li chéng kuàng dú gū yī zhī shā zhà zhōng yì děng jiǎo zhì fā zuǒ yòu yǔ lín bīng jí qiān jì sān bǎi yú rén shā sān sī jí chóng xun yú qí dì bìng shā dǎng yǔ shí yú rén

三年七月,率左羽林大将军李多祚、右羽林将军李思冲、李承况、独孤祎之、 沙咤忠义等,矫制发左右羽林兵及千骑三百余人,杀三思及崇训于其第,并杀党与十余人。

yòu lìng zuǒ jīn wú dà jiàng jūn chéng wáng qiān lǐ fēn bīng shǒu gōng chéng zhū mén zì lǜ bīng qū sù zhāng mén zhǎn guān ér rù qiú wéi shù rén jí ān lè gōng zhǔ suǒ zài

又令左金吾大将军成王千里分兵守宫城诸门,自率兵趋肃章门,斩关而入, 求韦庶人及安乐公主所在。

yòu yǐ zhāo róng shàng guān shì sù yǔ sān sī jiān tōng kòu gē suǒ zhī

又以昭容上官氏素与三思奸通,扣合索之。

wéi shù rén jí gōng zhǔ jù yōng dì chí fù xuán wǔ mén lóu zhào zuǒ yǔ lín jiāng jūn liú rén jǐng děng lìng lǜ liú jūn fēi qí jí bǎi yú rén yú lóu xià liè shǒu

韦庶人及公主遽拥帝驰赴玄武门楼,召左羽林将军刘仁景等,令率留军飞骑及百余人于楼下列守。

é ér duō zuò děng bīng zhì yù tū xuán wǔ mén lóu sù wèi zhě jù zhī

俄而多祚等兵至,欲突玄武门楼,宿卫者拒之;

bù dé jìn

不得进。

dì jù kǎn hū duō zuò děng suǒ jiāng qiān jì wèi yuē rǔ bìng shì wǒ zhǎo yá hé gù zuò nì

帝据槛呼多祚等所将千骑,谓曰:“汝并是我爪牙,何故作逆?

ruò néng guī shùn zhǎn duō zuò děng yǔ rǔ fù guì

若能归顺,斩多祚等,与汝富贵。

yú shì qiān jì wáng huān xǐ děng dǎo gē zhǎn duō zuò jí li chéng kuàng dú gū yī zhī shā zhà zhōng yì děng yú lóu xià yú dǎng suì kuì sàn

”于是千骑王欢喜等倒戈,斩多祚及李承况、独孤祎之、沙咤忠义等于楼下,余党遂溃散。

zhòng jùn jì bài lǜ qí shǔ bǎi yú qí qū sù zhāng mén bēn zhōng nán shān

重俊既败,率其属百余骑趋肃章门,奔终南山。

dì lìng zhǎng shàng guǒ yì zhào sī shèn lǜ qīng jì zhuī zhī

帝令长上果毅赵思慎率轻骑追之。

zhòng jùn zhì yú xiàn xi shí yú lǐ qí bù néng shǔ wéi cóng nú shù rén

重俊至雩县西十余里,骑不能属,唯从奴数人。

huì rì mù qì lín xià wèi zuǒ yòu suǒ shā

会日暮憩林下,为左右所杀。

zhì jīn xiāo shǒu yú cháo yòu xiàn zhī yú tài miào bìng yǐ jì sān sī chóng xun shī jiù

制今枭首于朝,又献之于太庙,并以祭三思、崇训尸柩。

ruì zōng jí wèi xià zhì yuē zhèn wén céng shì zhī xiào yě cí qīn huò yú yí tīng

睿宗即位,下制曰:“朕闻曾氏之孝也,慈亲惑于疑听;

zhào lǔ zhī zú yě míng zhǔ āi ér wàng sī

赵虏之族也,明主哀而望思。

lì kǎo qián wén lǜ yóu jiù diǎn

历考前闻,率由旧典。

zhòng jùn dà xíng zhī zǐ yuán liáng shǒu qì

重俊,大行之子,元良守器。

wǎng lí gòu jiān kùn yú chán jí

往罹构间,困于谗嫉。

mò gù fū yuè qīng dào jiá bīng yǒu cǐ zhū yí wú bù bēi wǎn

莫顾𫓧钺,轻盗甲兵,有此诛夷,无不悲惋。

jīn sì xiōng xián fú shí qǐ hé zhuī fāng shēn chì jūn zhī yuān yǐ shū huáng quán zhī tòng

今四凶咸服,十起何追,方申赤军之冤,以纾黄泉之痛。

kě zèng huáng tài zǐ

可赠皇太子。

shì yuē jié mǐn péi zàng dìng líng

”谥曰节愍,陪葬定陵。

yī zi zōng huī kāi yuán chū fēng hú yáng jùn wáng

一子宗晖,开元初封湖阳郡王。

chū zhòng jùn bèi hài gōng fǔ liáo lì mò gǎn jìn zhě yǒng hé chéng nìng jiā xù jiě yī guǒ zhòng jùn shǒu hào kū shí rén yì zhī

初,重俊被害,宫府僚吏莫敢近者,永和丞宁嘉勖解衣裹重俊首号哭,时人义之。

zōng chu kè wén ér dà nù shōu fù zhì yù biǎn wèi píng xìng chéng xún zú

宗楚客闻而大怒,收付制狱,贬为平兴丞,寻卒。

ruì zōng jiàn zuò xià zhì yuē níng jiā xù néng zhòng míng jié shì gāo luán xiàng yōu tú yǐ wǎng shēng qì lǐn rán

睿宗践祚,下制曰: “宁嘉勖能重名节,事高栾、向,幽涂已往,生气凛然。

jìng yán zhōng yì zhuī cún bāo chǒng

静言忠义,追存褒宠。

kě zèng yǒng hé xiàn lìng

可赠永和县令。

zōng huī tiān bǎo zhōng wèi wèi wèi yuán wài qīng

”宗晖,天宝中为卫尉员外卿。

shí yī zài wáng hóng fǎn zōng huī yǐ mài zhái yǔ hóng biǎn fú chuān jùn zhǎng shǐ liàng yí lú yáng zhǎng shǐ

十一载,王𫟹反,宗晖以卖宅与𫟹, 贬涪川郡长史,量移卢阳长史。

zhì dé yuán nián zhuī fù xíng zài suǒ shòu tè jìn hóng lú qīng

至德元年,追赴行在所,授特进、鸿胪卿。

zōng huī wú tā cái yǐ wài zú zhī qīn shòu ēn gù zhuǎn lóng

宗晖无他才,以外族之亲,受恩顾转隆。

tài cháng yuán wài qīng zú

太常员外卿卒。

shāng huáng dì zhòng mào zhōng zōng dì sì zǐ yě

殇皇帝重茂,中宗第四子也。

shèng lì sān nián fēng běi hǎi wáng

圣历三年,封北海王。

shén lóng chū jìn fēng wēn wáng shòu yòu wèi dà jiàng jūn jiān yáo lǐng bīng zhōu dà dū dū wèi chū gē

神龙初,进封温王,授右卫大将军,兼遥领并州大都督,未出合。

jǐng lóng sì nián zhōng zōng bēng wéi shù rén lì zhòng mào wèi dì ér zì lín cháo chēng zhì

景龙四年,中宗崩,韦庶人立重茂为帝, 而自临朝称制。

jí wéi shì bài zhòng mào suì xùn wèi ràng shū fù xiāng wáng tuì jū bié suǒ

及韦氏败,重茂遂逊位,让叔父相王,退居别所。

jǐng yún èr nián gǎi fēng xiāng wáng qiān yú jí zhōu lìng zhōng láng jiàng lǜ bīng wǔ bǎi rén shǒu wèi

景云二年,改封襄王,迁于集州,令中郎将率兵五百人守卫。

kāi yuán èr nián zhuǎn fáng zhōu cì shǐ

开元二年,转房州刺史。

xún hōng shí nián shí qī shì yuē shāng huáng dì zàng yú wǔ gōng xi yuán

寻薨,时年十七,谥曰殇皇帝,葬于武功西原。

shǐ chén yuē qián dài yǐ bì fù niè zǐ pò guó wáng jiā zhě duō yǐ rán wèi rú dà dì xiào hé zhī shén yě

史臣曰:前代以嬖妇孽子破国亡家者多矣,然未如大帝、孝和之甚也。

gāo zōng bā zi èr wáng zǎo shì wèi wǔ hòu suǒ bì zhě sì rén zhāng huái yǐ mǔ zǐ zhī ài yǐng wù zhī xián yóu bù miǎn yú hǔ kǒu

高宗八子,二王早世,为武后所毙者四人,章怀以母子之爱,颖悟之贤,犹不免于虎口。

kuàng yàn zé sù jié yì fù zhī yìn hu

况燕、泽、素节异腹之胤乎!

fù zǎi hú xīn chǎn cí zhèn dú bēi fū

覆载胡心,产兹鸩毒,悲夫!

xiào hé mǔ áo fù ào nǚ bào rú zhì shēn qún mèi zhī zhōng ān yǒu bǎo qí zhōng jí zāi

孝和母嚣,妇傲女暴, 如置身群魅之中,安有保其终吉哉!

tiān jiàng dí dàng hūn fēn fēi zhòng mào suǒ néng zhī yě

天将涤荡昏氛,非重茂所能枝也。

zàn yuē fù zǐ tiān xìng bì néng hài zhèng

赞曰:父子天性,嬖能害正。

yi jiù shēn shēng fān wèi bù lìng

宜臼、申生,翻为不令。

táng nián jūn dé zhāng huái zuì rén

唐年钧德,章怀最仁。

xiōng mǔ wèi míng qǔ lè yú shēn

凶母畏明,取乐于身。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →