lóu shī dé wáng xiào jié táng xiū jǐng zhāng rén yuàn xuē nè wáng jùn
○娄师德王孝杰唐休璟张仁愿薛讷王晙
lóu shī dé zhèng zhōu yuán wǔ rén yě
娄师德，郑州原武人也。
ruò guàn jìn shì zhuó dì shòu jiāng dū wèi
弱冠，进士擢第，授江都尉。
yáng zhōu zhǎng shǐ lú chéng yè qí qí cái cháng wèi zhī yuē wú zǐ tái fǔ zhī qì dāng yǐ zǐ sūn xiāng tuō qǐ kě yǐ guān shǔ cháng lǐ dài yě
扬州长史卢承业奇其才， 尝谓之曰：“吾子台辅之器，当以子孙相托，岂可以官属常礼待也？
shàng yuán chū lèi bǔ jiān chá yù shǐ
上元初，累补监察御史。
shǔ tǔ bō fàn sāi mù měng shì yǐ tǎo zhī shī dé kàng biǎo qǐng wèi měng shì
属吐蕃犯塞，募猛士以讨之，师德抗表请为猛士。
gāo zōng dà yuè tè jiǎ cháo sàn dài fū zhòng jūn xi tǎo pín yǒu zhàn gōng qiān diàn zhōng shì yù shǐ jiān hé yuán jūn sī mǎ bìng zhī yíng tián shì
高宗大悦，特假朝散大夫，众军西讨，频有战功，迁殿中侍御史，兼河源军司马，并知营田事。
tiān shòu chū lèi shòu zuǒ jīn wú jiāng jūn jiān jiǎn jiào fēng zhōu dū dū réng yī jiù zhī yíng tián shì
天授初，累授左金吾将军，兼检校丰州都督，仍依旧知营田事。
zé tiān jiàng shū láo yuē qīng sù jī zhōng qín jiān huái wǔ lüè zhèn suǒ yǐ jì zhī jīn yào shòu yǐ jiá bīng
则天降书劳曰：“卿素积忠勤，兼怀武略，朕所以寄之襟要，授以甲兵。
zì qīng shòu wěi běi chuí zǒng sī jūn rèn wǎng huán líng xià jiǎn jiào tún tián shōu lǜ jì duō jīng dǐ jù jī
自卿受委北陲， 总司军任，往还灵、夏，检校屯田，收率既多，京坻遽积。
bù fán hé dí zhī fèi wú fù zhuǎn shū zhī jiān liǎng jūn jí běi zhèn bīng shù nián xián de zhī gěi
不烦和籴之费，无复转输之艰，两军及北镇兵数年咸得支给。
qín láo zhī chéng jiǔ ér mí zhe lǎn yǐ jiā shàng xīn yuè liáng shēn
勤劳之诚，久而弥著，览以嘉尚，欣悦良深。
cháng shòu yuán nián zhào bài xià guān shì láng pàn shàng shū shì
长寿元年，召拜夏官侍郎、判尚书事。
míng nián tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì
明年，同凤阁鸾台平章事。
zé tiān wèi shī dé yuē wáng shī wài zhèn bì jiè biān jìng yíng tián qīng xū bù dàn qú láo gèng chōng shǐ jiǎn jiào
则天谓师德曰：“王师外镇，必藉边境营田，卿须不惮劬劳，更充使检校。
yòu yǐ wéi hé yuán jī shí huái yuǎn děng jūn jí hé lán shàn kuò děng zhōu jiǎn jiào yíng tián dà shǐ
”又以为河源、积石、怀远等军及河、兰、鄯、廓等州检校营田大使。
shāo qiān qiū guān shàng shū
稍迁秋官尚书。
wàn suì dēng fēng yuán nián zhuǎn zuǒ sù zhèng yù shǐ dài fū réng bìng yī jiù zhī zhèng shì
万岁登封元年， 转左肃政御史大夫，仍并依旧知政事。
zhèng shèng yuán nián tǔ bō kòu táo zhōu lìng shī dé yǔ xià guān shàng shū wáng xiào jié tǎo zhī yǔ tǔ bō dà jiàng lùn yǐn líng zàn pó zhàn yú sù luó hàn shān guān jūn bài jì shī dé biǎn shòu yuán zhōu yuán wài sī mǎ
证圣元年，吐蕃寇洮州，令师德与夏官尚书王孝杰讨之，与吐蕃大将论饮陵、赞婆战于素罗汗山，官军败绩，师德贬授原州员外司马。
wàn suì tōng tiān èr nián rù wèi fèng gé shì láng tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì
万岁通天二年，入为凤阁侍郎、同凤阁鸾台平章事。
shì suì jiān jiǎn jiào yòu sù zhèng yù shǐ dài fū réng zhī zuǒ sù zhèng tái shì yǐ yǔ wáng yì zōng dí rén jié fēn dào ān fǔ hé běi zhū zhōu
是岁，兼检校右肃政御史大夫，仍知左肃政台事，以与王懿宗、狄仁杰分道安抚河北诸州。
shén gōng yuán nián bài nà yán lèi fēng qiáo xiàn zǐ
神功元年，拜纳言，累封谯县子。
xún zhào shī dé chōng lǒng yòu zhū jūn dà shǐ réng jiǎn jiào hé xī yíng tián shì
寻诏师德充陇右诸军大使，仍检校河西营田事。
shèng lì èr nián tū jué rù kòu fù lìng jiǎn jiào bīng zhōu zhǎng shǐ réng chōng tiān bīng jūn dà zǒng guǎn
圣历二年，突厥入寇，复令检校并州长史，仍充天兵军大总管。
shì suì jiǔ yuè zú zèng liáng zhōu dū du shì yuē zhēn
是岁九月卒，赠凉州都督，谥曰贞。
chū dí rén jié wèi rù xiāng shí shī dé cháng jiàn zhī jí wèi zǎi xiàng bù zhī shī dé jiàn yǐ shù pái shī dé lìng chōng wài shǐ
初，狄仁杰未入相时，师德尝荐之，及为宰相，不知师德荐已，数排师德，令充外使。
zé tiān cháng chū shī dé jiù biǎo shì zhī rén jié dà cán wèi rén yuē wú wèi lóu gōng suǒ hán rú cǐ fāng zhī bù dǎi lóu gōng yuǎn yǐ
则天尝出师德旧表示之，仁杰大惭，谓人曰：“吾为娄公所含如此，方知不逮娄公远矣。
shī dé pō yǒu xué shè qì liàng kuān hòu xǐ nù bù xìng yú sè
”师德颇有学涉，器量宽厚，喜怒不形于色。
zì zhuān zōng biān rèn qián hòu sān shí yú nián gōng qín jiē xià zī zī bù dài
自专综边任，前后三十余年，恭勤接下，孜孜不怠。
suī cān zhī zhèng shì shēn huái wèi bì jìng néng yǐ gōng míng shǐ zhōng shèn wéi shi zhě suǒ zhòng
虽参知政事，深怀畏避，竟能以功名始终，甚为识者所重。
wáng xiào jié jīng zhào xīn fēng rén yě
王孝杰，京兆新丰人也。
gāo zōng mò wèi fù zǒng guǎn cóng gōng bù shàng shū liú shěn lǐ xi tǎo tǔ bō zhàn yú dà fēi chuān wèi zéi suǒ yù
高宗末，为副总管，从工部尚书刘审礼西讨吐蕃，战于大非川，为贼所狱。
tǔ bō zàn pǔ jiàn xiào jié chuí qì yuē mào lèi wú fù
吐蕃赞普见孝杰，垂泣曰：“貌类吾父。
hòu jiā jìng lǐ yóu shì miǎn sǐ xún de guī
”厚加敬礼，由是免死，寻得归。
zé tiān shí lèi qiān yòu yīng yáng wèi jiāng jūn
则天时，累迁右鹰扬卫将军。
xiào jié jiǔ zài tǔ bō zhōng xī qí xū shí
孝杰久在吐蕃中，悉其虚实。
cháng shòu yuán nián wèi wǔ wēi jūn zǒng guǎn yǔ zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn ā shǐ nà zhōng jié lǜ zhòng yǐ tǎo tǔ bō nǎi kè fù qiū cí yú tián shū lè suì yè sì zhèn ér hái
长寿元年，为武威军总管，与左武卫大将军阿史那忠节率众以讨吐蕃，乃克复龟兹、于阗、 疏勒、碎叶四镇而还。
zé tiān dà yuè wèi shì chén yuē xī zhēn guàn zhōng bèi líng de cǐ fán chéng qí hòu xi chuí bù shǒu bìng xiàn tǔ bō
则天大悦，谓侍臣曰：“昔贞观中贝绫，得此蕃城，其后西陲不守，并陷吐蕃。
jīn jì jǐn fù yú jiù biān jìng zì rán wú shì
今既尽复于旧，边境自然无事。
xiào jié jiàn sī gōng xiào jié cǐ kuǎn chéng suì néng guǒ zú tú xíng shēn yǔ shì zú qí lì
孝杰建斯功效，竭此款诚，遂能裹足徒行，身与士卒齐力。
rú cǐ zhōng kěn shēn shì kě jiā
如此忠恳，深是可嘉。
nǎi bài xiào jié wèi zuǒ wèi dà jiàng jūn
”乃拜孝杰为左卫大将军。
míng nián qiān xià guān shàng shū tóng fèng gé luán tái sān pǐn fēng qīng yuán nán
明年，迁夏官尚书、同凤阁鸾台三品，封清源男。
yán zài chū rù wèi hàn hǎi dào héng jūn zǒng guǎn yú rú gù
延载初，入为瀚海道行军总管，余如故。
zhèng shèng chū yòu wèi shuò fāng dào zǒng guǎn xún zuò yǔ tǔ bō zhàn bài miǎn guān
证圣初，又为朔方道总管，寻坐与吐蕃战败免官。
wàn suì tōng tiān nián qì dān li jìn zhōng sūn wàn róng fǎn pàn fù zhào xiào jié bái yī qǐ wèi qīng biān dào zǒng guǎn tǒng bīng shí bā wàn yǐ tǎo zhī
万岁通天年，契丹李尽忠、孙万荣反叛，复诏孝杰白衣起为清边道总管，统兵十八万以讨之。
xiào jié jūn zhì dōng xiá dàn gǔ yù zéi dào ài lǔ shén zhòng xiào jié lǜ jīng ruì zhī shì wèi xiān fēng qiě zhàn qiě qián jí chū gǔ bù fāng zhèn yǐ hàn zéi
孝杰军至东峡石谷遇贼，道隘，虏甚众，孝杰率精锐之士为先锋， 且战且前，及出谷，布方阵以捍贼。
hòu jūn zǒng guǎn sū hóng huī wèi zéi zhòng qì jiǎ ér dùn
后军总管苏宏晖畏贼众，弃甲而遁。
xiào jié jì wú hòu jì wèi zéi suǒ chéng yíng zhōng kuì luàn xiào jié duò gǔ ér sǐ bīng shì wèi zéi suǒ shā jí bēn jiàn ér sǐ dài jìn
孝杰既无后继，为贼所乘，营中溃乱，孝杰堕谷而死，兵士为贼所杀及奔践而死殆尽。
shí zhāng shuō wèi jié dù guǎn jì chí zòu qí shì
时张说为节度管记，驰奏其事。
zé tiān wèn xiào jié bài wáng zhī zhuàng shuō yuē xiào jié zhōng yǒng gǎn sǐ nǎi chéng fèng guó shēn rù kòu jìng yǐ shǎo yù zhòng dàn wèi hòu yuán bù zhì suǒ yǐ zhì bài
则天问孝杰败亡之状，说曰：“孝杰忠勇敢死，乃诚奉国，深入寇境，以少御众，但为后援不至，所以致败。
yú shì zhuī zèng xiào jié xià guān shàng shū fēng gěng guó gōng
”于是追赠孝杰夏官尚书， 封耿国公。
bài qí zi wú zé wèi cháo sàn dài fū
拜其子无择为朝散大夫。
qiǎn shǐ zhǎn hóng huī yǐ xùn
遣使斩宏晖以徇。
shǐ wèi zhì yōu zhōu ér hóng huī yǐ lì gōng shú zuì jìng miǎn zhū
使未至幽州，而宏晖已立功赎罪，竟免诛。
kāi yuán zhōng wú zé guān zhì zuǒ xiāo wèi jiāng jūn yǐ ēn lì zèng xiào jié tè jìn
开元中，无择官至左骁卫将军，以恩例赠孝杰特进。
táng xiū jǐng jīng zhào shǐ píng rén yě
唐休璟，京兆始平人也。
zēng zǔ guī zhōu piào qí dà jiàng jūn ān yì xiàn gōng
曾祖规，周骠骑大将军、安邑县公。
zǔ zōng duò dà yè mò wèi shuò fāng jùn chéng
祖宗，隋大业末为朔方郡丞。
shí wéi liáng shī dōu jǔ bīng jiāng jù chéng zōng kàng jié bù cóng nǎi wèi suǒ hài
时为梁师都举兵，将据城，宗抗节不从，乃为所害。
xiū jǐng shǎo yǐ míng jīng zhuó dì
休璟少以明经擢第。
yǒng huī zhōng jiě hè wú wáng fǔ diǎn qiān wú yì cái diào shòu yíng zhōu hù cáo
永徽中，解褐吴王府典签，无异材，调授营州户曹。
diào lù zhōng chán yú tū jué bèi pàn yòu shàn xī qì dān qīn lüè zhōu xiàn hòu xī jié hú yòu yǔ sāng qián tū jué tóng fǎn
调露中，单于突厥背叛，诱扇奚、契丹侵掠州县，后奚、羯胡又与桑干突厥同反。
dū du zhōu dào wu qiǎn xiū jǐng jiàng bīng jī pò zhī yú dú hù shān zhǎn huò shén zhòng chāo bài fēng zhōu sī mǎ
都督周道务遣休璟将兵击破之于独护山，斩获甚众，超拜丰州司马。
yǒng chún zhōng tū jué wéi fēng zhōu dū du cuī zhì biàn zhàn mò
永淳中，突厥围丰州，都督崔智辩战殁。
cháo yì yù ba fēng zhōu xǐ bǎi xìng yú líng xià xiū jǐng yǐ wéi bù kě shàng shū yuē fēng zhōu kòng hé è zéi shí wèi jīn dài zì qín hàn yǐ lái liè wéi jùn xiàn tián chóu liáng měi yóu yi gēng mù
朝议欲罢丰州，徙百姓于灵、夏，休璟以为不可，上书曰： “丰州控河遏贼，实为襟带，自秦、汉已来，列为郡县，田畴良美，尤宜耕牧。
duò jì sāng luàn bù néng jiān shǒu nǎi qiān xǐ bǎi xìng jiù níng qìng èr zhōu zhì shǐ róng jié jiāo qīn nǎi yǐ líng xià wèi biān jiè
隋季丧乱，不能坚守，乃迁徙百姓就宁、庆二州，致使戎羯交侵，乃以灵、夏为边界。
zhēn guàn zhī mò shǐ mù rén yǐ shí zhī xī běi yī yú fāng de níng mì
贞观之末，始募人以实之，西北一隅，方得宁谧。
jīn ruò fèi qì zé hé bàng zhī de fù wèi zéi yǒu líng xià děng zhōu rén bù ān yè fēi guó jiā zhī lì yě
今若废弃，则河傍之地复为贼有， 灵、夏等州人不安业，非国家之利也。
cháo tíng cóng qí yán fēng zhōu fù cún
”朝廷从其言，丰州复存。
chuí gǒng zhōng qiān ān xi fù dū hù
武则天垂拱年间，调任安西副都护。
huì tǔ bō gōng pò yān qí ān xī dào dà zǒng guǎn wén chāng yòu xiāng wéi dài jià jí fù shǐ yán wēn gǔ shī lì xiū jǐng shōu qí yú zhòng yǐ ān xī tǔ
会吐蕃攻破焉耆，安息道大总管、文昌右相韦待价及副使阎温古失利，休璟收其余众，以安西土。
qiān xī zhōu dū dū shàng biǎo qǐng fù qǔ sì zhèn
迁西州都督，上表请复取四镇。
zé tiān qiǎn wáng xiào jié pò tǔ bō bá sì zhèn yì xiū jǐng zhī móu yě
则天遣王孝杰破吐蕃，拔四镇，亦休璟之谋也。
shèng lì zhōng wèi sī wèi qīng jiān liáng zhōu dū du yòu sù zhèng yù shǐ dài fū chí jié lǒng yòu zhū jūn zhōu dà shǐ
圣历中，为司卫卿，兼凉州都督、右肃政御史大夫，持节陇右诸军州大使。
jiǔ shì yuán nián qiū tǔ bō dà jiàng qū mǎng bù zhī lǜ qí shù wàn kòu liáng zhōu rù zì hóng yuán gǔ jiāng wéi chāng sōng xiàn
久视元年秋，吐蕃大将麹莽布支率骑数万寇凉州，入自洪源谷，将围昌松县。
xiū jǐng yǐ shù qiān rén wǎng jī zhī lín zhèn dēng gāo wàng jiàn zéi yī jiǎ xiān shèng wèi huī xià yuē zì qīn líng sǐ zàn pó jiàng qū mǎng bù zhī xīn zhī zéi bīng yù yào wēi wǔ gù qí guó zhōng guì chén qiú háo zǐ dì jiē cóng zhī
休璟以数千人往击之，临阵登高，望见贼衣甲鲜盛，谓麾下曰：“自钦陵死，赞婆降，麹莽布支新知贼兵，欲曜威武，故其国中贵臣酋豪子弟皆从之。
rén mǎ suī jīng bù xí jūn shì wú wèi zhū jūn qǔ zhī
人马虽精，不习军事，吾为诸君取之。
nǎi bèi jiǎ xiān dēng yǔ zéi liù zhàn liù kè dà pò zhī zhǎn qí fù jiāng èr rén huò shǒu èr qiān wǔ bǎi jí zhù jīng guān ér hái
”乃被甲先登，与贼六战六克，大破之，斩其副将二人， 获首二千五百级，筑京观而还。
shì hòu xiū jǐng rù cháo tǔ bō yì qiǎn shǐ lái qǐng hé yīn yàn lǚ chān xiū jǐng
是后休璟入朝，吐蕃亦遣使来请和，因宴屡觇休璟。
zé tiān wèn qí gù duì yuē wǎng suì hóng yuán zhàn shí cǐ jiāng jūn xióng měng wú bǐ shā chén jiàng shì shén zhòng gù yù shi zhī
则天问其故，对曰：“往岁洪源战时，此将军雄猛无比，杀臣将士甚众，故欲识之。
zé tiān dà jiā tàn yì zhuó bài yòu wǔ wēi yòu jīn wú èr wèi dà jiàng jūn
” 则天大加叹异，擢拜右武威、右金吾二卫大将军。
xiū jǐng yóu ān liàn biān shì zì jié shí xi yú sì zhèn mián gèn wàn lǐ shān chuān yào hài jiē néng jì zhī
休璟尤谙练边事，自碣石西逾四镇，绵亘万里，山川要害，皆能记之。
cháng ān zhōng xi tū jué wū zhì lēi yǔ zhū fān bù hé jǔ bīng xiāng chí ān xī dào jué biǎo zòu xiāng jì
长安中， 西突厥乌质勒与诸蕃不和，举兵相持，安西道绝，表奏相继。
zé tiān lìng xiū jǐng yǔ zǎi xiàng shāng dù shì shì é qǐng jiān cǎo zòu biàn qiǎn shī xíng
则天令休璟与宰相商度事势，俄顷间草奏，便遣施行。
hòu shí yú rì ān xī zhū zhōu biǎo qǐng bīng mǎ yìng jiē chéng qī yī rú xiū jǐng suǒ huà
后十余日，安西诸州表请兵马应接，程期一如休璟所画。
zé tiān wèi xiū jǐng yuē hèn yòng qīng wǎn
则天谓休璟曰：“恨用卿晚。
yīn qiān xià guān shàng shū tóng fèng gé luán tái sān pǐn
”因迁夏官尚书、同凤阁鸾台三品。
yòu wèi wèi yuán zhōng jí yáng zài sī li jiào yáo yuán chóng li jiǒng xiù děng yuē xiū jǐng ān liàn biān shì qīng děng shí bù huò yī yě
又谓魏元忠及杨再思、李峤、姚元崇、李迥秀等曰：“休璟谙练边事，卿等十不当一也。
xún zhuǎn tài zǐ yòu shù zǐ yī jiù zhī zhèng shì
寻转太子右庶子，依旧知政事。
yǐ qì dān rù kòu fù bài xià guān shàng shū jiān jiǎn jiào yōu yíng děng zhōu dū dū jiān ān dōng dōu hù
以契丹入寇，复拜夏官尚书，兼检校幽，营等州都督，兼安东都护。
shí zhōng zōng zài chūn gōng jiāng xíng jìn qǐ yú huáng tài zǐ yuē zhāng yì zhī xiōng dì xìng méng chǒng yù shù shì yàn jìn zhōng zòng qíng shī lǐ
时中宗在春宫，将行，进启于皇太子曰：“张易之兄弟幸蒙宠遇，数侍宴禁中，纵情失礼。
fēi rén chén zhī dào wéi jiā fáng chá
非人臣之道，惟加防察。
zhōng zōng jí wèi zhào bài fǔ guó dà jiāng jūn tóng zhōng shū mén xià sān pǐn fēng jiǔ quán jùn gōng gù wèi yuē qīng nǎng rì zhí yán zhèn jīn bù wàng
”中宗即位，召拜辅国大将军、同中书门下三品，封酒泉郡公，顾谓曰：“卿曩日直言，朕今不忘。
chū yù zhào qīng jì shì dàn yǐ xiá yuǎn jiān huái běi dí zhī yōu ěr
初欲召卿计事，但以遐远，兼怀北狄之忧耳。
wèi jǐ jiā tè jìn bài shàng shū yòu pú yè
”未几，加特进，拜尚书右仆射。
shì suì qiū dà shuǐ xiū jǐng liǎng shàng biǎo zì jiù qǐng miǎn guān shén qiè cí duō bù zài
是岁秋， 大水，休璟两上表自咎，请免官甚切，辞多不载。
zhōng zōng jìng bù yǔn shǒu zhì dá yuē yīn yáng guāi shuǎng shì shǔ zài yǔ dài zuì sī mén nán yī lái biǎo
中宗竟不允，手制答曰：“阴阳乖爽，事属在予，待罪私门，难依来表。
xún qiān zhōng shū lìng chōng jīng shī liú shǒu é jiā jiǎn jiào lì bù shàng shū
”寻迁中书令，充京师留守，俄加检校吏部尚书。
yòu yǐ gōng liáo zhī jiù cì shí fēng sān bǎi hù lèi fēng sòng guó gōng
又以宫僚之旧，赐实封三百户，累封宋国公。
xiū jǐng zài rèn wú suǒ hóng yì
休璟在任，无所弘益。
jǐng lóng èr nián zhì shì yú jiā nián lì suī shuāi jìn qǔ mí ruì
景龙二年，致仕于家，年力虽衰，进取弥锐。
shí shàng gōng hè lóu shì pō guān yù guó zhèng píng fù zhě jiē dé chǒng róng xiū jǐng nǎi wèi qí zi qǔ hè lóu shì yǎng nǚ wèi qī yīn yǐ zì dá
时尚宫贺娄氏颇关预国政，凭附者皆得宠荣，休璟乃为其子娶贺娄氏养女为妻，因以自达。
yóu shì qǐ wèi tài zǐ shǎo shī tóng zhōng shū mén xià sān pǐn jiān xiū guó shǐ réng fēng sòng guó gōng
由是起为太子少师、同中书门下三品，监修国史，仍封宋国公。
xiū jǐng nián yú bā shí ér bù zhī zhǐ zú yī tuō qiú jìn wéi shí suǒ jī
休璟年逾八十，而不知止足，依托求进， 为时所讥。
jǐng yún yuán nián yòu bài tè jìn chōng shuò fāng dào héng jūn dà zǒng guǎn yǐ bèi tū jué tíng qí jiù fēng bié cì shí fēng yī bǎi hù
景云元年，又拜特进，充朔方道行军大总管，以备突厥，停其旧封，别赐实封一百户。
èr nián biǎo qǐng zhì shì
二年，表请致仕。
xǔ zhī
许之。
lù jí yī pǐn zi kè bìng lìng quán gěi
禄及一品子课并令全给。
xiū jǐng chū de fēng shí yǐ juàn shù qiān pǐ fēn sǎn qīn zú yòu yǐ jiā cái shù shí wàn dà kāi yíng yù bèi lǐ zàng qí wǔ fú zhī qīn shí rén chēng zhī
休璟初得封时， 以绢数千匹分散亲族，又以家财数十万大开茔域，备礼葬其五服之亲，时人称之。
yán hé yuán nián qī yuè hōng nián bā shí liù zèng jīng zhōu dà dū dū shì yuē zhōng
延和元年七月薨，年八十六，赠荆州大都督，谥曰忠。
zi xiān shèn xí jué guān zhì chén zhōu cì shǐ
子先慎袭爵，官至陈州刺史。
cì zǐ xiān zé kāi yuán zhōng wèi yòu jīn wú wèi jiāng jūn
次子先择，开元中为右金吾卫将军。
zhāng rén yuàn huá zhōu xià guī rén yě
张仁愿，华州下邽人也。
běn míng rén dǎn yǐ yīn lèi ruì zōng huì gǎi yān
本名仁亶，以音类睿宗讳改焉。
shǎo yǒu wén wǔ cái gàn lèi qiān diàn zhōng shì yù shǐ
少有文武材干，累迁殿中侍御史。
shí yǒu yù shǐ guō bà shàng biǎo chēng zé tiān shì mí lè fó shēn fèng gé shè rén zhāng jiā fú yǔ luò zhōu rén wáng qìng zhī děng qǐng lì wǔ chéng sì wèi huáng tài zǐ jiē qǐng rén yuàn lián míng shǔ biǎo rén yuàn zhèng sè jù zhī shèn wéi yǒu shí suǒ zhòng
时有御史郭霸上表称则天是弥勒佛身，凤阁舍人张嘉福与洛州人王庆之等请立武承嗣为皇太子，皆请仁愿连名署表，仁愿正色拒之，甚为有识所重。
xún ér xià guān shàng shū wáng xiào jié wèi tǔ cì jūn zǒng guǎn tǒng zhòng yǐ yù tǔ bō zhào rén yuàn wǎng jiān zhī
寻而夏官尚书王孝杰为吐刺军总管，统众以御吐蕃，诏仁愿往监之。
rén yuàn yǔ xiào jié bù xié yīn rén zòu shì chēng xiào jié jūn wū wǎng zhī zhuàng
仁愿与孝杰不协， 因人奏事，称孝杰军诬罔之状。
xiào jié yóu shì miǎn wèi shù rén rén yuàn jù qiān shì yù shǐ
孝杰由是免为庶人，仁愿遽迁侍御史。
wàn suì tōng tiān èr nián jiān chá yù shǐ sūn chéng jǐng jiān qīng biān jūn zhàn hái shū zhàn tú yǐ zòu
万岁通天二年，监察御史孙承景监清边军，战还，书战图以奏。
měi zhèn bì huà chéng jǐng gōng dāng shǐ shí xiān fēng yù zéi zhī zhuàng zé tiān tàn yuē yù shǐ nǎi néng jǐn chéng rú cǐ
每阵必画承景躬当矢石、先锋御贼之状，则天叹曰：“御史乃能尽诚如此！
zhuó bài yòu sù zhèng tái zhōng chéng lìng rén yuàn xù lù chéng jǐng xià lì gōng rén
”擢拜右肃政台中丞， 令仁愿叙录承景下立功人。
rén yuàn wèi fā dōu xiān wèn chéng jǐng duì zhèn shèng fù zhī zhuàng
仁愿未发都，先问承景对阵胜负之状。
chéng jǐng shēn shí bù xíng wèn zhī jiē bù néng duì yòu xū zēng gōng zhuàng
承景身实不行， 问之皆不能对，又虚增功状。
rén yuàn tíng zòu chéng jǐng wǎng shàng zhī zuì yú shì zuǒ qiān chóng rén lìng zhuó rén yuàn wèi sù zhèng tái zhōng chéng jiǎn jiào yōu zhōu dū du
仁愿廷奏承景罔上之罪，于是左迁崇仁令，擢仁愿为肃政台中丞、检校幽州都督。
huì tū jué mò chuò rù kòu gōng xiàn zhào dìng yōng zhòng huí zhì yōu zhōu rén yuàn lè bīng chū chéng yāo jī zhī liú shǐ zhōng shǒu zéi yì yǐn tuì
会突厥默啜入寇，攻陷赵、定，拥众回至幽州，仁愿勒兵出城邀击之，流矢中手，贼亦引退。
zé tiān qiǎn shǐ láo wèn cì yǐ yī yào
则天遣使劳问，赐以医药。
lèi qiān bìng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ
累迁并州大都督府长史。
shén lóng èr nián zhōng zōng hái jīng yǐ rén yuàn wèi zuǒ tún wèi dà jiàng jūn jiān jiǎn jiào luò zhōu zhǎng shǐ
神龙二年，中宗还京，以仁愿为左屯卫大将军，兼检校洛州长史。
shí dū chéng gǔ guì dào qiè shén zhòng rén yuàn yī qiè jiē bǔ huò zhàng shā zhī
时都城谷贵， 盗窃甚众，仁愿一切皆捕获杖杀之。
jī shī fǔ mén yuǎn jìn zhèn shè wú gǎn fàn zhě
积尸府门，远近震慴，无敢犯者。
chū gāo zōng shí gǔ dūn yí wèi luò zhōu cì shǐ yì yǒu zhèng jī yǔ rén yuàn jiē wèi yī shí zhī zuì
初，高宗时贾敦颐为洛州刺史，亦有政绩，与仁愿皆为一时之最。
gù shí rén wèi zhī yǔ yuē luò zhōu yǒu qián gǔ hòu zhāng kě dí jīng zhào sān wáng
故时人为之语曰：“洛州有前贾后张，可敌京兆三王。
qí jiàn chēng rú cǐ
”其见称如此。
sān nián tū jué rù kòu
三年，突厥入寇。
shuò fāng jūn zǒng guǎn shā zhà zhōng yì wèi zéi suǒ bài
朔方军总管沙咤忠义为贼所败。
zhào rén yuàn shè yù shǐ dài fū dài zhōng yì tǒng zhòng
诏仁愿摄御史大夫，代忠义统众。
rén yuàn zhì jūn ér zéi zhòng yǐ tuì nǎi niè qí hòu yè yǎn dà pò zhī
仁愿至军而贼众已退，乃蹑其后，夜掩大破之。
xiān shuò fāng jūn běi yǔ tū jué yǐ hé wèi jiè hé běi àn yǒu fú yún shén cí
先，朔方军北与突厥以河为界，河北岸有拂云神祠。
tū jué jiāng rù kòu bì xiān yì cí jì lèi qiú fù yīn mù mǎ liào bīng ér hòu dù hé
突厥将入寇，必先诣祠祭酹求福，因牧马料兵而后渡河。
shí tū jué mò chuò jǐn zhòng xi jī tū qí shī suō gé rén yuàn qǐng chéng xū duó qǔ mò nán zhī de yú hé běi zhù sān shòu xiáng chéng shǒu wěi xiāng yìng yǐ jué qí nán kòu zhī lù
时突厥默啜尽众西击突骑施娑葛，仁愿请乘虚夺取漠南之地，于河北筑三受降城， 首尾相应，以绝其南寇之路。
tài zǐ shǎo shī táng xiū jǐng yǐ wéi liǎng hàn yǐ lái jiē běi shǒu huáng hé jīn yú kòu jìng zhù chéng kǒng láo rén fèi gōng zhōng wèi zéi lǔ suǒ yǒu jiàn yì yǐ wéi bù biàn
太子少师唐休璟以为两汉已来，皆北守黄河，今于寇境筑城，恐劳人费功，终为贼虏所有，建议以为不便。
rén yuàn gù qǐng bù yǐ zhōng zōng jìng cóng zhī
仁愿固请不已，中宗竟从之。
rén yuàn biǎo liú nián mǎn zhèn bīng yǐ zhù qí gōng
仁愿表留年满镇兵以助其功。
shí xián yáng bīng èr bǎi yú rén táo guī rén yuàn jǐn qín zhī yī shí zhǎn yú chéng xià jūn zhōng gǔ xin lì yì zhě jìn lì liù xún ér sān chéng jù jiù
时咸阳兵二百余人逃归，仁愿尽擒之，一时斩于城下， 军中股忄栗，役者尽力，六旬而三城俱就。
yǐ fú yún cí wèi zhōng chéng yǔ dōng xi liǎng chéng xiāng qù gè sì bǎi yú lǐ jiē jù jīn jì yáo xiāng yìng jiē běi tuò dì sān bǎi yú lǐ yú niú tóu cháo nà shān běi zhì fēng hòu yī qiān bā bǎi suǒ
以拂云祠为中城，与东、西两城相去各四百余里，皆据津济，遥相应接，北拓地三百余里，于牛头朝那山北置烽候一千八百所。
zì shì tū jué bù dé dù shān fàng mù shuò fāng wú fù kòu lüě jiǎn zhèn bīng shù wàn rén
自是突厥不得度山放牧，朔方无复寇掠，减镇兵数万人。
rén yuàn chū jiàn sān chéng bù zhì yōng mén jí què dí zhàn gé zhī jù
仁愿初建三城，不置壅门及却敌、战格之具。
huò wèn yuē cǐ biān chéng yù zéi zhī suǒ bù wèi shǒu bèi hé yě
或问曰：“此边城御贼之所，不为守备，何也？
rén yuàn yuē bīng guì zài gōng qǔ bù yí tuì shǒu
”仁愿曰：“兵贵在攻取，不宜退守。
kòu ruò zhì cǐ jí dāng bìng lì chū zhàn huí gù wàng chéng yóu xū zhǎn zhī hé yòng shǒu bèi shēng qí tuì nǜ zhī xīn yě
寇若至此，即当并力出战， 回顾望城，犹须斩之，何用守备生其退恧之心也？
qí hòu cháng yuán jiè wèi shuò fāng jūn zǒng guǎn shǐ zhù yōng mén yǐ bèi kòu yì zhě yǐ cǐ zhòng rén yuàn ér qīng yuán jiè yān
”其后常元楷为朔方军总管，始筑壅门以备寇，议者以此重仁愿而轻元楷焉。
rén yuàn zài shuò fāng zòu yòng jiān chá yù shǐ zhāng jìng zhōng hé luán cháng ān wèi kòu cǐ hù xiàn wèi wáng yì cóng shǐ píng zhǔ bù liú tǐ wēi fēn pàn jūn shì tài zǐ wén xué liǔ yàn zhāo wèi guǎn jì yì wū wèi zhāo liáng zhēn wèi suí jī
仁愿在朔方，奏用监察御史张敬忠、 何鸾、长安尉寇、泚、鄠县尉王易从、始平主簿刘体微分判军事，太子文学柳彦昭为管记，义乌尉晁良贞为随机。
jìng zhōng děng jiē yǐ wén lì zhù chēng duō zhì dà guān shí chēng rén yuàn yǒu zhī rén zhī jiàn
敬忠等皆以文吏著称，多至大官，时称仁愿有知人之鉴。
jǐng lóng èr nián bài zuǒ wèi dà jiàng jūn tóng zhōng shū mén xià sān pǐn lèi fēng hán guó gōng
景龙二年，拜左卫大将军、同中书门下三品，累封韩国公。
chūn hái cháo qiū fù dū jūn bèi biān
春还朝，秋复督军备边。
zhōng zōng fù shī zǔ jiàn shǎng cì bù kě shèng jì
中宗赋诗祖饯，赏赐不可胜纪。
xún jiā zhèn jūn dà jiàng jūn
寻加镇军大将军。
ruì zōng jí wèi yǐ lǎo zhì shì tè quán gěi lù fèng yòu bài bīng bù shàng shū jiā guāng lù dài fu yī jiù zhì shì
睿宗即位，以老致仕，特全给禄俸，又拜兵部尚书，加光禄大夫，依旧致仕。
kāi yuán èr nián zú zèng tài zǐ shǎo fù fu wù èr bǎi duàn mìng wǔ pǐn guān yī rén wèi jiān hù shǐ
开元二年卒，赠太子少傅，傅物二百段，命五品官一人为监护使。
zi zhī fǔ kāi yuán chū wèi zhào zhōu cì shǐ
子之辅，开元初为赵州刺史。
xuē nè jiàng zhōu wàn quán rén yě zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn rén guì zǐ yě
薛讷，绛州万泉人也，左武卫大将军仁贵子也。
wèi lán tián lìng yǒu fù shāng ní shì yú yù shǐ tái lǐ qí sī zhài zhōng chéng lái jùn chén shòu qí huò cái duàn chū yì cāng mǐ shù qiān dàn yǐ gěi zhī
为蓝田令，有富商倪氏于御史台理其私债，中丞来俊臣受其货财，断出义仓米数千石以给之。
nè yuē yì cāng běn bèi shuǐ hàn yǐ wéi chǔ xù ān gǎn jué zhòng rén zhī mìng yǐ zī yī jiā zhī chǎn
讷曰：“义仓本备水旱，以为储蓄，安敢绝众人之命，以资一家之产？
jìng bào shàng bù yǔ
”竟报上不与。
huì jùn chén dé zuì qí shì nǎi bù xíng
会俊臣得罪， 其事乃不行。
qí hòu tū jué rù kòu hé běi zé tiān yǐ nè jiàng mén shǐ shè zuǒ wǔ wēi wèi jiāng jūn ān dōng dào jīng lüè
其后突厥入寇河北，则天以讷将门，使摄左武威卫将军、安东道经略。
lín xíng yú tóng míng diàn zhào jiàn yǔ yǔ nè yīn zòu yuē chǒu lǔ rèn lìng yǐ lú líng wèi cí
临行，于同明殿召见与语，讷因奏曰：“丑虏恁凌，以卢陵为辞。
jīn suī yǒu zhì shēng chǔ wài yì yóu kǒng wèi dìng
今虽有制升储， 外议犹恐未定。
ruò cǐ mìng bù yì zé kuáng zéi zì rán kuǎn fú
若此命不易，则狂贼自然款伏。
zé tiān shēn rán qí yán
”则天深然其言。
xún bài yōu zhōu dū du jiān ān dōng dōu hù
寻拜幽州都督， 兼安东都护。
zhuǎn bīng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ jiān jiǎn jiào zuǒ wèi dà jiàng jūn
转并州大都督府长史，兼检校左卫大将军。
jiǔ dāng biān zhèn zhī rèn lèi yǒu zhàn gōng
久当边镇之任，累有战功。
xuán zōng jí wèi yú xīn fēng jiǎng wǔ nè wèi zuǒ jūn jié dù
玄宗即位，于新丰讲武，讷为左军节度。
shí yuán shuài yǔ lǐ guān dé zuì zhū bù pō yì shī xù
时元帅与礼官得罪，诸部颇亦失序。
wéi nè jí jiě wǎn zhī jūn bù dòng
唯讷及解琬之军不动。
xuán zōng lìng qīng jì zhào nè děng zhì jūn mén jiē bù dé rù
玄宗令轻骑召讷等，至军门，皆不得入。
lǐ bì shàng shén jiā wèi láo
礼毕，上甚加慰劳。
shí qì dān jí xī yǔ tū jué lián hé lǚ wèi biān huàn nè jiàn yì qǐng chū shī tǎo zhī
时契丹及奚与突厥连和，屡为边患，讷建议请出师讨之。
kāi yuán èr nián xià zhào yǔ zuǒ jiān mén jiāng jūn dù bīn kè dìng zhōu cì lì cuī xuān dào děng lǜ zhòng èr wàn chū tán zhōu dào yǐ tǎo qì dān děng
开元二年夏，诏与左监门将军杜宾客、定州刺吏崔宣道等率众二万，出檀州道以讨契丹等。
dù bīn kè yǐ wéi shí shǔ yán shǔ jiāng tǔ fù gē jiǎ jī zī liáng shēn rù kòu jìng kǒng nán wéi zhì shèng
杜宾客以为时属炎暑，将土负戈甲，赍资粮，深入寇境，恐难为制胜。
zhōng shū lìng yáo yuán chóng yì yǐ wéi rán
中书令姚元崇亦以为然。
nè dú yuē xià yuè cǎo mào gāo dú shēng xī zhī jì bù fèi liáng chǔ yì kě jiàn jìn
讷独曰：“夏月草茂，羔犊生息之际，不费粮储，亦可渐进。
yī jǔ zhèn guó wēi líng bù kě shī yě
一举振国威灵，不可失也。
shí yì xián yǐ wéi bù biàn
”时议咸以为不便。
xuán zōng fāng yù wēi fú sì yí tè lìng nè tóng zǐ wēi huáng mén sān pǐn zǒng bīng jī xī qì dān yì zhě nǎi xi
玄宗方欲威服四夷，特令讷同紫微黄门三品，总兵击奚、 契丹，议者乃息。
liù yuè shī zhì luán hé yù zéi shí jì zhēng shǔ zhū jiāng shī jì huì jǐn wèi qì dān děng suǒ fù
六月，师至滦河，遇贼，时既蒸暑，诸将失计会，尽为契丹等所覆。
nè tuō shēn zǒu miǎn guī zuì yú cuī xuān dào jí fán jiāng li sī jìng děng bā rén zhào jǐn lìng zhǎn zhī tè miǎn dù bīn kè zhī zuì
讷脱身走免，归罪于崔宣道及蕃将李思敬等八人，诏尽令斩之，特免杜宾客之罪。
xià zhì yuē bīng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ jiān jiǎn jiào zuǒ wèi dà jiàng jūn hé róng dà wǔ děng zhū jūn zhōu jié dù dà shǐ tóng zǐ wēi huáng mén sān pǐn xuē nè zǒng róng yù biān jiàn yì wéi shǒu
下制曰：“并州大都督府长史兼检校左卫大将军、和戎大武等诸军州节度大使、 同紫微黄门三品薛讷，总戎御边，建议为首。
àn yú liào dí qīng yú jiē zhàn zhāng wǒ wáng shī nǜ zhī lǔ jìng
暗于料敌，轻于接战，，张我王师， 衄之虏境。
guān qí chóu xī pō cháng shū qìng měi yù zī zhōng bào zhǔ jiàn yì wàng shēn
观其畴昔，颇常输罄，每欲资忠报主，见义忘身。
tè huǎn yán xíng bǐ qī lái xiào yi shè qí zuì suǒ yǒu guān jué děng bìng cóng chú xuē
特缓严刑，俾期来效， 宜赦其罪，所有官爵等并从除削。
qí nián bā yuè tǔ bō dà jiàng bèn dá yán qǐ lì xú děng lǜ zhòng shí wàn kòu lín táo jūn yòu jìn kòu lán zhōu jí wèi zhōu zhī wèi yuán xiàn lüè qún mù ér qù
其年八月，吐蕃大将坌达延、乞力徐等率众十万寇临洮军，又进寇兰州及渭州之渭源县，掠群牧而去。
zhào nè bái yī shè zuǒ yǔ lín jiāng jūn wèi lǒng yòu fáng yù shǐ yǔ dà pú shǎo qīng wáng jùn děng lǜ bīng yāo jī zhī
诏讷白衣摄左羽林将军，为陇右防御使，与大仆少卿王晙等率兵邀击之。
shí yuè nè lǐng zhòng zhì wèi yuán yù zéi zhàn yú wǔ jiē yì yǔ wáng jùn jǐ jiǎo jiā gōng zhī dà pò zéi zhòng
十月，讷领众至渭源，遇贼战于武阶驿，与王晙掎角夹攻之，大破贼众。
zhuī bēn zhì táo shuǐ yòu zhàn yú cháng chéng bǎo fēng ān jūn shǐ wáng hǎi bīn xiān fēng lì zhàn sǐ zhī
追奔至洮水，又战于长城堡，丰安军使王海宾先锋力战死之。
jiàng shì chéng shì jìn jī yòu bài zhī shā huò wàn rén qín qí jiāng liù zhǐ xiāng mí hóng jǐn shōu qí suǒ lüè yáng mǎ bìng huò qí qì xiè bù kě shèng shǔ
将士乘势进击， 又败之，杀获万人，擒其将六指乡弥洪，尽收其所掠羊马，并获其器械，不可胜数。
shí yǒu zhào jiāng yǐ shí èr yuè qīn zhēng tǔ bō jí wén nè děng kè jié xuán zōng dà yuè nǎi tíng qīn zhēng
时有诏将以十二月亲征吐蕃，及闻讷等克捷，玄宗大悦，乃停亲征。
zhuī zèng wáng hǎi bīn zuǒ jīn wú wèi dà jiàng jūn cì wù sān bǎi duàn sù sān bǎi shí míng qí zhì zǐ wèi zhōng sì bài cháo sàn dài fū
追赠王海宾左金吾卫大将军，赐物三百段、粟三百石，名其稚子为忠嗣，拜朝散大夫。
mìng zǐ wēi shě rén ní ruò shuǐ wǎng jí biàn xù lù gōng zhuàng bài nè wèi zuǒ yǔ lín jūn dà jiàng jūn fù fēng píng yáng jùn gōng réng bài zi chàng cháo sàn dà fu
命紫微舍人倪若水往，即便叙录功状，拜讷为左羽林军大将军，复封平阳郡公，仍拜子畅朝散大夫。
é yòu chōng liáng zhōu zhèn jūn dà zǒng guǎn
俄又充凉州镇军大总管。
xún yǐ nián lǎo tè tīng zhì shì
寻以年老，特听致仕。
bā nián zú nián qī shí yú zèng tài cháng qīng shì yuē zhāo dìng
八年卒，年七十余，赠太常卿，谥曰昭定。
nè chén yǒng guǎ yán lín dà dí ér yì zhuàng
讷沉勇寡言，临大敌而益壮。
nè dì chu yù kāi yuán zhōng wèi yōu zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ yǐ bù chèn zhí jiàn dài ér zú
讷弟楚玉，开元中，为幽州大都督府长史，以不称职见代而卒。
wáng jùn cāng zhōu jǐng chéng rén xǐ jiā yú luò yáng
王晙，沧州景城人，徙家于洛阳。
zǔ yǒu fāng mín zhōu cì shǐ
祖有方，岷州刺史。
jùn ruò guàn míng jīng zhuó dì lì qiān diàn zhōng shì yù shǐ jiā cháo sàn dài fū
晙弱冠明经擢第，历迁殿中侍御史，加朝散大夫。
shí shuò fāng jūn yuán shuài wèi yuán zhōng tǎo zéi shī lì guī zuì yú fù jiāng hán sī zhōng zòu qǐng zhū zhī
时朔方军元帅魏元忠讨贼失利，归罪于副将韩思忠，奏请诛之。
jùn yǐ sī zhōng jì shì piān pí zhì bù yóu yǐ yòu yǒu yǒng zhì kě xī bù kě dú shā fēi gū nǎi tíng yì zhēng zhī
晙以思忠既是偏裨，制不由已，又有勇智可惜，不可独杀非辜，乃廷议争之。
sī zhōng jìng de shì ér jùn yì yóu shì chū wèi wèi nán lìng
思忠竟得释，而晙亦由是出为渭南令。
jǐng lóng wèi lèi zhuǎn wéi guì zhōu dū dū
景龙未，累转为桂州都督。
guì zhōu jiù yǒu tún bīng cháng yùn héng yǒng děng zhōu liáng yǐ kuì zhī jùn shǐ gǎi zhù luó guō zòu ba tún bīng jí zhuǎn yùn
桂州旧有屯兵，常运衡、永等州粮以馈之，晙始改筑罗郭，奏罢屯兵及转运。
yòu yàn jiāng shuǐ kāi tún tián shù qiān qǐng bǎi xìng lài zhī
又堰江水，开屯田数千顷，百姓赖之。
xún shàng shū qǐng guī xiāng bài mù zhōu rén yì què qǐng liú jùn nǎi xià chì yuē bǐ zhōu wǎng yuán kòu dào hù kǒu diāo cán wěi rèn shī cái nǎi lìng zhì cǐ
寻上疏请归乡拜墓，州人诣阙请留晙，乃下敕曰：“彼州往缘寇盗，户口凋残，委任失材，乃令至此。
qīng chǔ shì qiáng jì yuǎn ěr níng jìng zhù chéng wù nóng lì yì yǐ guǎng yǐn kuò suí jī fù yè zhě duō
卿处事强济，远迩宁静，筑城务农，利益已广，隐括绥缉，复业者多。
yi xū zhèng chéng ān cǐ lí shù bǎi xìng yòu yǒu biǎo qǐng bù xū lái yě
宜须政成，安此黎庶，百姓又有表请，不须来也。
jùn zài zhōu yòu yī nián zhōu rén lì bēi yǐ sòng qí zhèng
”晙在州又一年，州人立碑以颂其政。
zài zhuǎn hóng lú dà qīng chōng shuò fāng jūn fù dà zǒng guǎn jiān ān xī dà dū hù fēng ān dìng yuǎn sān chéng jí cè jìn jūn bìng shòu jùn jié dù
再转鸿胪大卿，充朔方军副大总管，兼安西大都护，丰安、定远、三城及侧近军并受晙节度。
hòu zhuǎn tài pú shǎo qīng lǒng yòu qún mù shǐ
后转太仆少卿、陇右群牧使。
kāi yuán èr nián tǔ bō jīng jiá shí wàn kòu lín táo jūn jùn lǜ suǒ bù èr qiān rén juǎn jiǎ bèi chéng yǔ lín táo liǎng jūn hé shì yǐ jù zhī
开元二年，吐蕃精甲十万寇临洮军，晙率所部二千人卷甲倍程，与临洮两军合势以拒之。
zéi yíng yú dà lái gǔ kǒu tǔ bō jiāng bèn dá yán yòu lǜ bīng jì zhì
贼营于大来谷口，吐蕃将坌达延又率兵继至。
jùn nǎi chū qí bīng qī bǎi rén yī zhī fán fú yè xí zhī
晙乃出奇兵七百人，衣之蕃服，夜袭之。
xiāng qù wǔ lǐ zhì gǔ jiǎo lìng qián zhě yù kòu dà hū hòu zhě jī gǔ yǐ yīng zhī
相去五里，置鼓角，令前者遇寇大呼，后者击鼓以应之。
zéi zhòng dà jù yí yǒu fú bīng zì xiāng shā shāng sǐ zhě wàn jì
贼众大惧， 疑有伏兵，自相杀伤，死者万计。
é ér shè yòu yǔ lín jiāng jūn xuē nè lǜ zhòng yāo jī tǔ bō zhì wǔ jiē gǔ qù dà lái gǔ èr shí lǐ wèi zéi suǒ gé
俄而摄右羽林将军薛讷率众邀击吐蕃，至武阶谷， 去大来谷二十里，为贼所隔。
jùn lǜ bīng yíng nè zhī jūn zéi zhì bīng yú liǎng jūn zhī jiān lián gèn shù shí lǐ
晙率兵迎讷之军，贼置兵于两军之间，连亘数十里。
jùn yè chū zhuàng shì xián méi jī zhī zéi yòu dà kuì
晙夜出壮士衔枚击之，贼又大溃。
nǎi yǔ nè hé jūn yǎn qí yú zhòng zhuī bēn zhì táo shuǐ shā huò bù kě shèng shù jǐn shōu suǒ lüè mù mǎ ér hái
乃与讷合军，掩其余众，追奔至洮水，杀获不可胜数，尽收所掠牧马而还。
yǐ gōng jiā yín qīng guāng lù dài fu fēng qīng yuán xiàn nán jiān yuán zhōu dū du réng bài qí zi bān wèi cháo sàn dài fū
以功加银青光禄大夫，封清源县男，兼原州都督，仍拜其子班为朝散大夫。
xún chú bīng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ
寻除并州大都督府长史。
míng nián tū jué mò chuò wèi jiǔ xìng suǒ shā qí xià qiú cháng duō kuǎn sāi tóu xiáng zhì zhī hé qū zhī nèi
明年，突厥默啜为九姓所杀，其下酋长多款塞投降，置之河曲之内。
é ér xiǎo shā jì lì jiàng zhě jiàn pàn
俄而小杀继立，降者渐叛。
jùn shàng shū yuē
晙上疏曰：
tū jué shí shǔ luàn lí suǒ yǐ kuǎn sāi jiàng fù
突厥时属乱离，所以款塞降附。
qí yǔ bù luò fēi yǒu chóu xián qíng yì běi fēng lǐ gù míng yǐ yǎng chéng qí xìn suī huǐ hé zhuī
其与部落，非有仇嫌，情异北风，理固明矣， 养成其衅，虽悔何追。
jīn zhě hé qū zhī zhōng ān zhì jiàng lǔ cǐ bèi shēng gěng shí nán chǔ zhì
今者，河曲之中，安置降虏，此辈生梗，实难处置。
rì yuè jiàn jiǔ jiān zhà yú shēn kuī biān jiàn xì bì wéi huàn nán
日月渐久，奸诈逾深，窥边间隙，必为患难。
jīn yǒu jiàng zhě bù luò bù shòu jūn zhōu jìn zhǐ zhé dòng bīng mǎ lǚ yǒu shāng shā
今有降者部落，不受军州进止，辄动兵马， 屡有伤杀。
xún wèn shèng zhōu zuǒ cè bèi sǔn wǔ bǎi yú rén
询问胜州左侧，被损五百余人。
sī zhì fēng pù qián wèi kàng jù gōng sī xíng lǐ pō shí wēi jù
私置烽铺，潜为抗拒，公私行李，颇实危惧。
běi lǔ rú huò nán mù jiàng hù bì yǔ lián héng
北虏如或南牧，降户必与连衡。
chén wèn méi fán guī rén yún què táo zhě shén zhòng nán běi xìn shǐ wěi qū tōng chuán cǐ bèi xiáng rén fān chéng xì zuò
臣问没蕃归人云，却逃者甚众，南北信使， 委曲通传，此辈降人，翻成细作。
tǎng shōu hé yú jìn lái bī jūn zhōu lǔ qí rèn lìng hú bīng yìng jiē biǎo lǐ yǒu dí jìn tuì wú yuán
倘收合余烬，来逼军州，虏骑恁凌，胡兵应接， 表里有敌，进退无援。
suī fù hán péng zhī yǒng sūn wú zhī cè lìng qí zhì shèng qí kě bì hu
虽复韩、彭之勇，孙、吴之策，令其制胜，其可必乎！
wàng zhì qiū dōng zhī jì lìng shuò fāng jūn shèng chén bīng mǎ gào qí huò fú dàn yǐ zēng bó zhī lì shì yǐ mí lù zhī ráo shuō qí yú mǐ zhī xiāng chén qí xù mù zhī de
望至秋冬之际，令朔方军盛陈兵马，告其祸福，啗以缯帛之利，示以麋鹿之饶， 说其鱼米之乡，陈其畜牧之地。
bìng fēn pèi huái nán hé nán kuān xiāng ān zhì réng gěi chéng liáng sòng zhì pèi suǒ
并分配淮南、河南宽乡安置，仍给程粮，送至配所。
suī fù yī shí láo bì bì děi jiǔ cháng ān wěn
虽复一时劳弊，必得久长安稳。
èr shí nián wài jiān rǎn chún fēng jiāng yǐ chōng bīng jiē wèi jìng zú
二十年外，渐染淳风，将以充兵，皆为劲卒。
ruò yǐ běi dí jiàng zhě bù kě nán zhōng ān zhì zé gāo lí fú lǔ zhì zhī shā mò zhī qū xī yù biān méng sàn zài qīng xú zhī yòu wéi lì shì shì wu ān jiāng yì hé dú jiàng hú bù kě yí xǐ
若以北狄降者不可南中安置，则高丽俘虏置之沙漠之曲，西域编氓散在青、徐之右，唯利是视，务安疆埸，何独降胡，不可移徙。
jìn zhě zài biān jiāng shì yuán jí ān fán shǐ rén duō zuò yú cí bù wéi shí duì
近者，在边将士，爰及安蕃使人，多作谀辞，不为实对。
huò yán běi lǔ pò miè huò yán jiàng hù ān jìng zhì yù zì yán gōng xiào fēi yǒu yǐ xùn bāng jiā
或言北虏破灭，或言降户安静，志欲自言功效，非有以徇邦家。
fú yuàn chá sī lì kǒu xíng cí yuǎn lǜ biān huāng qīng yàn lí yuán xìng shèn
伏愿察斯利口，行兹远虑，边荒清晏， 黎元幸甚。
chén liào liú zhù zhī yì móu zhě yún zūn gù shì bì yán jiàng hù zhī bèi jiù zhì hé qū zhī zhōng xī nián jì dé kāng níng jīn rì hái yīng wěn biàn
臣料留住之议，谋者云遵故事，必言降户之辈，旧置河曲之中，昔年既得康宁， 今日还应稳便。
dàn tóng shí yì shì xiān diǎn yōu chuán
但同时异事，先典攸传。
wǎng zhě xié lì pò wáng biān jìng níng mì jiàng hù zhī bèi wú fù tā xīn suǒ yǐ duō lì suì nián cǐ lèi jiē wú dòng jìng
往者颉利破亡，边境宁谧，降户之辈，无复他心，所以多历岁年，此类皆无动静。
jīn lǔ jiàn wèi pò miè jiàng hù sī shǐ wǎng lái huò wèi běi lǔ zhī wēi huò huái běi lǔ zhī huì yòu shì běi lǔ qī shǔ fu qǐ bù shi qīn shū jiāng bǐ xī nián ān kě tóng rì
今虏见未破灭，降户私使往来，或畏北虏之威，或怀北虏之惠，又是北虏戚属，夫岂不识亲疏，将比昔年，安可同日！
chén liào qí zhōng pō yǒu sān cè
臣料其中颇有三策。
ruò shèng chén bīng mǎ sàn lìng fēn pèi nèi huò jīng bīng zhī shí wài qū xiá lǔ zhī móu zàn láo yǒng ān cǐ shàng cè yě
若盛陈兵马，散令分配，内获精兵之实，外袪黠虏之谋， 暂劳永安，此上策也。
ruò duō zhūn shì zú guǎng wéi bèi nǐ tíng zhàng zhī de fán hàn xiāng cān fèi shén rén láo cǐ xià cè yě
若多屯士卒，广为备拟，亭障之地，蕃、汉相参，费甚人劳， 此下策也。
ruò zhì zhī shuò sāi rèn zhī lái wǎng tōng chuán xìn xī jié chéng huò tāi cǐ wú cè yě
若置之朔塞，任之来往，通传信息，结成祸胎，此无策也。
fú yuàn chá sī sān zhě xiáng qí shàn è lì hài zhī zhuàng cháng duǎn kě xún
伏愿察斯三者，详其善恶，利害之状，长短可寻。
zòng yīn qiān yí huò zhì táo pàn dàn yǒu yí de zhī zhě jí shì jīn rì liáng tú liú dài hé bīng kǒng jí yǒu biàn
纵因迁移，或致逃叛，但有移得之者，即是今日良图，留待河冰，恐即有变。
chén méng tiān zé tāo jū zhòng zhèn nì ěr lì xíng gǎn bù jìn yán
臣蒙天泽，叨居重镇，逆耳利行，敢不尽言。
shū zòu wèi bào jiàng lǔ guǒ pàn chì jùn shuài bīng zhōu bīng xi jì hé yǐ tǎo zhī
疏奏未报，降虏果叛，敕晙帅并州兵西济河以讨之。
jùn nǎi jiān xíng bèi dào yǐ yè jì zhòu juǎn jiǎ shè mù ér qū zhī
晙乃间行倍道，以夜继昼， 卷甲舍幕而趋之。
yè yú shān zhōng hū yù fēng xuě shén shèng jùn kǒng shī qī yǎng tiān shì yuē jùn ruò shì jūn bù zhōng bù tǎo yǒu zuì míng líng suǒ jí gù zì dāng zhī ér shì zhòng hé gū lìng qí láo kǔ
夜于山中忽遇风雪甚盛，晙恐失期，仰天誓曰：“晙若事君不忠， 不讨有罪，明灵所殛，固自当之，而士众何辜，令其劳苦！
ruò chéng xīn zhōng liè tiān jiàn kǒng míng dāng zhǐ xuě huí fēng yǐ jì róng shì
若诚心忠烈，天监孔明， 当止雪回风，以济戎事。
yán qì fēng huí ér xuě zhǐ
”言讫，风回而雪止。
shí pàn zhě fēn wéi liǎng dào qí zài dōng zhě jùn zhuī jí zhī shā yī qiān wǔ bǎi yú rén shēng huò yī qiān sì bǎi yú rén tuó mǎ niú yáng shén zhòng
时叛者分为两道，其在东者，晙追及之，杀一千五百余人，生获一千四百余人，驼马牛羊甚众。
jùn yǐ gōng qiān zuǒ sàn qí cháng shì chí jié shuò fāng dào héng jūn dà zǒng guǎn xún qiān yù shǐ dài fū
晙以功迁左散骑常侍、 持节朔方道行军大总管，寻迁御史大夫。
shí tū jué jiā diē bù luò jí pú gù dū du sháo mó děng sàn zài shòu xiáng chéng zuǒ yòu jū zhǐ qiě móu yǐn tū jué gòng wèi biǎo lǐ xiàn jūn chéng ér pàn
时突厥夹跌部落及仆固都督勺磨等散在受降城左右居止，且谋引突厥共为表里，陷军城而叛。
jùn yīn rù zòu mì qǐng zhū zhī
晙因入奏，密请诛之。
bā nián qiū jùn yòu jiā diē děng dǎng yǔ bā bǎi yú rén yú zhōng shòu xiáng chéng zhū zhī yóu shì nǎi shòu jùn bīng bù shàng shū fù chōng shuò fāng jūn dà zǒng guǎn
八年秋，晙诱夹跌等党与八百余人于中受降城诛之，由是乃授晙兵部尚书，复充朔方军大总管。
jiǔ nián lán chí zhōu hú kǔ yú fù yì yòu xiáng lǔ yú jìn gōng xià zhōu fǎn pàn zhào lǒng yòu jié dù shǐ yǔ lín jiāng jūn guō zhī yùn yǔ jùn xiāng zhī tǎo zhī
九年，兰池州胡苦于赋役，诱降虏余烬，攻夏州反叛，诏陇右节度使、羽林将军郭知运与晙相知讨之。
jùn zòu shuò fāng jūn bīng zì yǒu yú lì qí guō zhī yùn qǐng huán běn jūn
晙奏：“朔方军兵自有余力，其郭知运请还本军。
wèi bào ér zhī yùn bīng zhì yǔ jùn pō bù xiāng xié
”未报， 而知运兵至，与晙颇不相协。
jùn suǒ zhāo fǔ jiàng zhě zhī yùn zòng bīng jī zhī zéi yǐ wéi jùn suǒ mài jiē xiāng lǜ pàn zǒu
晙所招抚降者，知运纵兵击之，贼以为晙所卖，皆相率叛走。
jùn jìn fēng qīng yuán xiàn gōng réng jiān yù shǐ dài fū
晙进封清源县公，，仍兼御史大夫。
é ér zéi zhòng fù xiāng jié jù jùn zuò zuǒ qiān zǐ zhōu cì shǐ
俄而贼众复相结聚，晙坐左迁梓州刺史。
shí nián bài tài zǐ zhān shì lèi fēng zhōng shān jùn gōng
十年，拜太子詹事，累封中山郡公。
shǔ chē jià běi xún yǐ jùn wèi lì bù shàng shū jiān tài yuán yǐn
属车驾北巡，以晙为吏部尚书，兼太原尹。
shí yī nián xià dài zhāng shuō wèi bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià sān pǐn zhuī lù pò hú zhī gōng jiā jīn zǐ guāng lù dà fu réng chōng shuò fāng jūn jié dù dà shǐ
十一年夏，，代张说为兵部尚书、同中书门下三品，追录破胡之功，加金紫光禄大夫，仍充朔方军节度大使。
qí nián dōng shàng qīn jiāo sì zhuī jùn fù jīng yǐ huì dà lǐ
其年冬，上亲郊祀，追晙赴京，以会大礼。
jùn yǐ shí shǔ bīng zhuàng kǒng lǔ qí chéng xì rù kòu biǎo cí bù fù shǒu chì wèi miǎn réng cì yī yī fù
晙以时属冰壮，恐虏骑乘隙入寇，表辞不赴，手敕慰勉，仍赐衣一副。
huì xǔ zhōu cì shǐ wáng qiáo jiā nú gào qiáo yǔ jùn qián móu gòu nì chì shì zhōng yuán qián yào zhōng shū lìng zhāng shuō jū qí zhuàng
会许州刺史王乔家奴告乔与晙潜谋构逆，敕侍中源乾曜、中书令张说鞫其状。
jùn jì wú fǎn zhuàng nǎi yǐ wéi zhào zhuī bù dào zuǒ qiān qí zhōu cì shǐ
晙既无反状，乃以违诏追不到，左迁蕲州刺史。
shí sì nián lèi qiān hù bù shàng shū fù wèi shuò fāng jūn jié dù shǐ
十四年，累迁户部尚书，复为朔方军节度使。
èr shí nián zú nián qī shí yú zèng shàng shū zuǒ chéng xiàng shì yuē zhōng liè
二十年卒，年七十余，赠尚书左丞相，谥曰忠烈。
wǎng suì wèi yuán zhōng wèi zhāng yì zhī chāng zōng suǒ gòu zuǒ shòu gāo yào wèi jùn mì zhuàng shēn míng zhī
往岁，魏元忠为张易之、昌宗所构，左授高要尉，晙密状申明之。
sòng jǐng shí wéi fèng gé shè rén wèi jùn yuē wèi gōng qiě quán yǐ zi xū wēi yán ér zuò lǐ kǒng zi zhī láng bèi yě
宋璟时为凤阁舍人，谓晙曰：“魏公且全矣，子须威严而坐理，恐子之狼狈也。
jùn yuē wèi gōng zhōng ér huò zuì jùn wèi yì suǒ jī diān pèi wú hèn
”晙曰：“魏公忠而获罪，晙为义所激，颠沛无恨。
jǐng tàn yuē jǐng bù néng shēn wèi gōng zhī wang shēn fù cháo tíng yǐ
”璟叹曰：“璟不能申魏公之枉，深负朝廷矣。
jùn qì mào xióng zhuàng shí rén wèi zhī yǒu xióng hǔ zhī zhuàng
”晙气貌雄壮，时人谓之有熊虎之状。
rán mù yì jī lì yǒu gǔ rén zhī fēng yù xià zhěng sù rén lì wèi ér ài zhī
然慕义激励，有古人之风，御下整肃， 人吏畏而爱之。
jùn zú hòu xìn ān wáng yī yú yōu zhōu tǎo xī gào jié zòu chēng jūn shì xián jiàn jùn yǔ fán jiāng gāo zhāo lǐng bīng mǎ xiān jūn tǎo zéi shàng wén ér jiē yì jiǔ zhī
晙卒后，信安王祎于幽州讨奚告捷，奏称军士咸见晙与蕃将高昭领兵马先军讨贼，上闻而嗟异久之。
hù bù láng zhōng yáng bó chéng shàng shū qǐng jùn děng fén tè qǐ zēng xiū fēng yù liàng jiā biǎo yì jiàng shǐ xiǎng jì yōu qí zǐ sūn
户部郎中杨伯城上疏，请晙等坟特乞增修封域， 量加表异，降使飨祭，优其子孙。
xuán zōng nǎi qiǎn shǐ jiù qí jiā miào jì réng rú qí zi guān zhì
玄宗乃遣使就其家庙祭，仍如其子官秩。
shǐ chén yuē lóu shī dé yìng zhào ér kāng kài yǒng yě
史臣曰：娄师德应召而慷忾，勇也；
jiàn rén jié ér rù yòng zhōng yě
荐仁杰而入用，忠也；
bù shǐ rén jié zhī zhī gōng yě
不使仁杰知之，公也；
yíng tián shàn jūn zhì yě
营田赡军，智也；
gōng qín jiē xià hé yě
恭勤接下，和也；
cān zhī zhèng shì gōng míng yǒu zú shì rén zhī nán yě yòu hé kuì yú jiàng xiàng hu
参知政事，功名有卒，是人之难也，又何愧于将相乎！
wáng xiào jié táng xiū jǐng zhāng rén yuàn xuē nè wáng jùn děng jiē tāo wǔ gàn jí lì biān gōng
王孝杰，唐休璟、张仁愿、薛讷、王晙等，皆韬武干，亟立边功。
rán xiào jié shī yú zài qín xiū jǐng kuī yú yú xíng
然孝杰失于再擒，休璟亏于余行。
xiān bài hòu shèng xuē nè hé cán
先败后胜，薛讷何惭；
zhǐ xuě huí fēng wáng jùn nán yǎn
止雪回风，王晙难掩；
rén yuàn cāo lǚ zhōng fǒu xiāng jiān
仁愿操履，中否相兼。
zàn yuē zhěng wù zhī xīn bù xíng yú sè
赞曰：拯物之心，不形于色。
jiàng xiàng zhī cái rén hé yǐ cè
将相之材，人何以测。
chén yǒu shǐ zhōng gōng wú shuǎng tuī
臣有始终，功无爽忒。
duō jì liáng gōng zì zhāo cán dé
多忌梁公，自招惭德。
táng zhāng nè jùn shàn zhèn néng shī
唐、张、讷、晙，善阵能师。
gòng fú róng lǔ bù yōu biān chuí
共服戎虏，不忧边陲。