ruì zōng zhū zǐ
睿宗诸子
huáng dì xiàn huì zhuāng tài zǐ zǒng huì wén tài zǐ fàn huì xuān tài zǐ yè duò wáng lóng tì
○皇帝宪惠庄太子捴惠文太子范惠宣太子业隋王隆悌
ruì zōng liù zǐ zhāo chéng shùn shèng huáng hòu dòu shì shēng xuán zōng sù míng shùn shèng huáng hòu liú shì shēng ràng huáng dì gōng rén liǔ shì shēng huì zhuāng tài zǐ cuī rú rén shēng huì wén tài zǐ wáng dé fēi shēng huì xuān tài zǐ hòu gōng shēng duò wáng lóng tì
睿宗六子：昭成顺圣皇后窦氏生玄宗，肃明顺圣皇后刘氏生让皇帝，宫人柳氏生惠庄太子，崔孺人生惠文太子，王德妃生惠宣太子，后宫生隋王隆悌。
ràng huáng dì xiàn běn míng chéng qì ruì zōng cháng zi yě
让皇帝宪，本名成器，睿宗长子也。
chū fēng yǒng píng jùn wáng
初封永平郡王。
wén míng yuán nián lì wèi huáng tài zǐ shí nián liù suì
文明元年，立为皇太子， 时年六岁。
jí ruì zōng jiàng wèi huáng sì zé tiān cè shòu chéng qì wèi huáng sūn yǔ zhū dì tóng rì chū gé kāi fǔ zhì guān shǔ
及睿宗降为皇嗣，则天册授成器为皇孙，与诸弟同日出阁，开府置官属。
cháng shòu èr nián gǎi fēng shòu chūn jùn wáng réng què rù gé
长寿二年，改封寿春郡王，仍却入阁。
cháng ān zhōng lèi zhuǎn zuǒ zàn shàn dài fū
长安中，累转左赞善大夫。
jiā yín qīng guāng lù dài fu
加银青光禄大夫。
zhōng zōng jí wèi gǎi fēng cài wáng qiān zōng zhèng yuán wài qīng jiā cì shí fēng sì bǎi hù tōng jiù wèi qī bǎi hù
中宗即位，改封蔡王，迁宗正员外卿，加赐实封四百户，通旧为七百户。
chéng qì gù cí bù gǎn dāng dà guó yī jiù wéi shòu chūn jùn wáng
成器固辞不敢当大国，依旧为寿春郡王。
táng lóng yuán nián jìn fēng sòng wáng
唐隆元年，进封宋王。
qí yuè ruì zōng jiàn zuò bài zuǒ wèi dà jiàng jūn
其月，睿宗践祚，拜左卫大将军。
shí jiāng jiàn chǔ èr yǐ chéng qì dí cháng ér xuán zōng yǒu tǎo píng wéi shì zhī gōng yì jiǔ bù dìng
时将建储贰，以成器嫡长，而玄宗有讨平韦氏之功，意久不定。
chéng qì cí yuē chǔ fù zhě tiān xià zhī gōng qì shí píng zé xiān dí cháng guó nàn zé guī yǒu gōng
成器辞曰：“储副者，天下之公器，时平则先嫡长，国难则归有功。
ruò shī qí yi hǎi nèi shī wàng fēi shè jì zhī fú
若失其宜，海内失望，非社稷之福。
chén jīn gǎn yǐ sǐ qǐng
臣今敢以死请。
lěi rì tì qì gù ràng yán shén qiē zhì
” 累日涕泣固让，言甚切至。
shí zhū wáng gōng qīng yì yán chǔ wáng yǒu shè jì dà gōng hé jū chǔ wèi
时诸王、公卿亦言楚王有社稷大功，合居储位。
ruì zōng jiā chéng qì zhī yì nǎi xǔ zhī
睿宗嘉成器之意，乃许之。
xuán zōng yòu yǐ chéng qì dí cháng zài kàng biǎo gù ràng ruì zōng bù xǔ
玄宗又以成器嫡长，再抗表固让，睿宗不许。
nǎi xià zhì yuē zuǒ wèi dà jiàng jūn sòng wáng chéng qì zhèn zhī yuán zǐ dāng jiàn fù jūn
乃下制曰：“左卫大将军、宋王成器，朕之元子，当践副君。
yǐ lóng jī yǒu shè jì dà gōng rén shén qiān shǔ yóu shì zhèn qián kěn ràng yán zài bì xíng
以隆基有社稷大功，人神佥属，由是朕前恳让，言在必行。
tiān xià zhì gōng chéng bù kě duó
天下至公，诚不可夺。
yuán fú lì jì zhī diǎn zhù xié cóng rén zhī yuàn
爰符立季之典，庶协从人之愿。
chéng qì kě yōng zhōu mù yáng zhōu dà dū dū tài zǐ tài shī bié jiā shí fēng èr qiān hù
成器可雍州牧、扬州大都督、太子太师，别加实封二千户。
cì wù wǔ qiān duàn xì mǎ èr shí pǐ nú bì shí fáng jiǎ dì yī qū liáng tián sān shí qǐng
赐物五千段、细马二十匹、 奴婢十房、甲第一区、良田三十顷。
qí nián shí yī yuè bài shàng shū zuǒ pú yè xún qiān sī tú qí tài shī dū du bìng rú gù
”其年十一月拜尚书左仆射，寻迁司徒，其太师、都督并如故。
míng nián biǎo ràng sī tú bài tài zǐ bīn kè jiān yáng zhōu dà dū dū rú gù
明年，表让司徒，拜太子宾客，兼扬州大都督如故。
shí tài píng gōng zhǔ yīn yǒu yì tú yáo yuán zhī sòng jǐng děng qǐng chū chéng qì jí shēn wáng chéng yì wèi cì shǐ yǐ jué móu zhě zhī xīn
时太平公主阴有异图，姚元之、宋璟等请出成器及申王成义为刺史，以绝谋者之心。
yóu shì chéng qì yǐ sī tú jiān pú zhōu cì shǐ
由是成器以司徒兼蒲州刺史。
xuán zōng cháng zhì yī dà bèi zhǎng zhěn jiāng yǔ chéng qì děng gòng shēn yǒu tì zhī hǎo ruì zōng zhī ér dà yuè lèi jiā shǎng tàn
玄宗尝制一大被长枕，将与成器等共申友悌之好，睿宗知而大悦，累加赏叹。
xiān tiān yuán nián bā yuè jìn fēng sī kōng
先天元年八月，进封司空。
jí xuán zōng tǎo píng xiāo zhì zhōng cén xī děng chéng qì yòu jìn wèi tài wèi yī jiù jiān yáng zhōu dà dū dū jiā shí fēng yī qiān hù
及玄宗讨平萧至忠、岑羲等，成器又进位太尉，依旧兼扬州大都督，加实封一千户。
yuè yú jiā shòu kāi fǔ yí tóng sān sī qí tài wèi yáng zhōu dà dū dū bìng tíng
月余，加授开府仪同三司，其太尉、扬州大都督并停。
kāi yuán chū lì qí zhōu cì shǐ kāi fǔ rú gù
开元初，历岐州刺史，开府如故。
sì nián bì zhāo chéng huáng hòu zūn hào gǎi míng xiàn fēng wèi níng wáng shí fēng lèi zhì wǔ qiān wǔ bǎi hù
四年，避昭成皇后尊号，改名宪，封为宁王，实封累至五千五百户。
yòu lì zé jīng děng zhōu cì shǐ
又历泽、、泾等州刺史。
chū xuán zōng xiōng dì shèng lì chū chū gē liè dì yú dōng dōu jī shàn fang wǔ rén fēn yuàn tóng jū hào wǔ wáng zhái
初，玄宗兄弟圣历初出合，列第于东都积善坊，五人分院同居，号“五王宅”。
dà zú yuán nián cóng xìng xī jīng cì zhái yú xīng qìng fang yì hào wǔ wáng zhái
大足元年，从幸西京，赐宅于兴庆坊，亦号“五王宅”。
jí xiān tiān zhī hòu xīng qìng shì lóng qián jiù dǐ yīn yǐ wéi gōng
及先天之后，兴庆是龙潜旧邸，因以为宫。
xiàn yú shèng yè dōng nán jiǎo cì zhái shēn wáng zǒng qí wáng fàn yú ān xìng fang dōng nán cì zhái xuē wáng yè yú shèng yè xī běi jiǎo cì zhái dǐ dì xiāng wàng huán yú gōng cè
宪于胜业东南角赐宅，申王捴、岐王范于安兴坊东南赐宅，薛王业于胜业西北角赐宅，邸第相望，环于宫侧。
xuán zōng yú xīng qìng gōng xī nán zhì lóu xī miàn tí yuē huā è xiāng huī zhī lóu nán miàn tí yuē qín zhèng wù běn zhī lóu
玄宗于兴庆宫西南置楼，西面题曰花萼相辉之楼，南面题曰勤政务本之楼。
xuán zōng shí dēng lóu wén zhū wáng yīn yuè zhī shēng xián zhào dēng lóu tóng tà yàn xuè huò biàn xìng qí dì cì jīn fēn bó hòu qí huān shǎng
玄宗时登楼，闻诸王音乐之声，咸召登楼同榻宴谑，或便幸其第，赐金分帛，厚其欢赏。
zhū wáng měi rì yú cè mén cháo jiàn guī zhái zhī hòu jí zòu yuè
诸王每日于侧门朝见，归宅之后，即奏乐。
zòng yǐn jī qiú dòu jī huò jìn jiāo cóng qín huò bié shù zhuī shǎng bù jué yú suì yuè yǐ
纵饮，击球斗鸡，或近郊从禽，或别墅追赏，不绝于岁月矣。
yóu jiàn zhī suǒ zhōng shǐ xiāng wàng yǐ wéi tiān zǐ yǒu tì jìn gǔ wú bǐ gù rén wú jiàn rán
游践之所，中使相望，以为天子友悌，近古无比，故人无间然。
xuán zōng jì dǔ yú kūn jì suī yǒu chán yán jiāo gòu qí jiān ér yǒu ài rú chū
玄宗既笃于昆季，虽有谗言交构其间，而友爱如初。
xiàn yóu gōng jǐn wèi shèn wèi zēng gàn yì shí zhèng jí yú rén jiāo jié xuán zōng yóu jiā xìn zhòng zhī
宪尤恭谨畏慎，未曾干议时政及与人交结，玄宗尤加信重之。
cháng yǔ xiàn jí qí wáng fàn děng shū yuē xī wèi wén dì shī yún xī shān yī hé gāo gāo chù shū wú jí
尝与宪及岐王范等书曰：“昔魏文帝诗云： ‘西山一何高，高处殊无极。
shàng yǒu liǎng xiān tóng bù yǐn yì bù shí
上有两仙童，不饮亦不食。
cì wǒ yī wán yào guāng yào yǒu wǔ sè
赐我一丸药，光耀有五色。
fú yào sì wǔ rì shēn qīng shēng yǔ yì
服药四五日，身轻生羽翼。
zhèn měi sī fú yào ér qiú yǔ yì hé rú gǔ ròu xiōng dì tiān shēng zhī yǔ yì hu
’朕每思服药而求羽翼，何如骨肉兄弟天生之羽翼乎！
chén sī yǒu chāo dài zhī cái kān zuǒ jīng lún zhī wu jué qí cháo yè zú lìng yōu sǐ
陈思有超代之才，堪佐经纶之务，绝其朝谒，卒令忧死。
wèi zuò wèi zhōng zāo sī mǎ xuān wáng zhī duó qǐ shén wán zhī xiào yě
魏祚未终，遭司马宣王之夺，岂神丸之效也！
yú shùn zhì shèng shi xiàng ào zhī qiān yǐ qīn jiǔ zú jiǔ zú jì mù píng zhāng bǎi xìng cǐ wèi dì wáng zhī guǐ zé yú jīn shù qiān suì tiān xià guī shàn yān
虞舜至圣，拾象傲之愆以亲九族，九族既睦，平章百姓，此为帝王之轨则，于今数千岁，天下归善焉。
zhèn wèi cháng bù fèi qǐn wàng shí qīn tàn zhě yě qǐng yīn yú xiá miào xuǎn xiān jīng de cǐ shén fāng gǔ lǎo yún fú zhī bì yàn
朕未尝不废寝忘食钦叹者也，顷因余暇， 妙选仙经，得此神方，古老云‘服之必验’。
jīn fēn cǐ yào yuàn yǔ xiōng dì děng tóng bǎo cháng líng yǒng wú xiàn jí
今分此药，愿与兄弟等同保长龄，永无限极。
xiàn kāi yuán jiǔ nián jiān tài cháng qīng
宪，开元九年兼太常卿。
shí sì nián tíng tài cháng qīng yī jiù wèi kāi fǔ yí tóng sān sī
十四年，停太常卿，依旧为开府仪同三司。
èr shí yī nián fù bài tài wèi
二十一年， 复拜太尉。
èr shí bā nián dōng xiàn qǐn jí shàng lìng zhōng shǐ sòng yī yào jí zhēn shàn xiāng wàng yú lù sēng chóng yī liáo xiàn shāo chōu shàng dà yuè tè cì fēi páo yú dài yǐ shǎng yì chóng yī
二十八年冬，宪寝疾，上令中使送医药及珍膳，相望于路，僧崇一疗宪稍瘳，上大悦，特赐绯袍鱼袋，以赏异崇一。
shí shēn wáng děng jiē xiān hōng wéi xiàn dú zài shàng yóu jiā ēn dài
时申王等皆先薨，唯宪独在，上尤加恩贷。
měi nián zhì xiàn shēng rì bì xìng qí zhái yí shí yàn lè
每年至宪生日，必幸其宅，移时宴乐。
jū cháng wú rì bù cì jiǔ lào jí yì zhuàn děng shàng shí zǒng jiān jí sì fāng yǒu suǒ jìn xiàn shí zhī shāo gān jí jiē fēn yǐ cì zhī
居常无日不赐酒酪及异馔等，尚食总监及四方有所进献，食之稍甘，即皆分以赐之。
xiàn cháng zòu qǐng nián zhōng lù fù shǐ guǎn měi nián zhì shù bǎi zhǐ
宪尝奏请年终录付史馆每年至数百纸。
èr shí jiǔ nián dōng jīng chéng hán shén níng shuāng fēng shù shí xué zhě yǐ wéi chūn qiū yǔ mù bīng jí cǐ shì yì míng shù jiè yán qí xiàng jiè zhòu yě
二十九年冬，京城寒甚，凝霜封树，时学者以为《春秋》“雨木冰”即此是， 亦名树介，言其象介胄也。
xiàn jiàn ér tàn yuē cǐ sú wèi shù jià zhě yě
宪见而叹曰：“此俗谓树稼者也。
yàn yuē shù jià dá guān pà
谚曰：‘树稼，达官怕。
bì yǒu dà chén dāng zhī wú qí sǐ yǐ
’必有大臣当之，吾其死矣。
shí yī yuè hōng shí nián liù shí sān
”十一月薨，时年六十三。
shàng wén zhī háo jiào shī shēng zuǒ yòu jiē yǎn tì
上闻之，号叫失声， 左右皆掩涕。
yì rì xià zhì yuē
翌日，下制曰：
néng yǐ wèi ràng wèi wú tài bó cún zé yòng chéng qí jié mò zé dāng biǎo qí xián fēi cháng zhī chēng jīng dé sī zài
能以位让，为吴太伯，存则用成其节，殁则当表其贤，非常之称，旌德斯在。
gù tài wèi níng wáng xiàn dàn hán cuì líng yǔn yīng dà yá
故太尉、宁王宪，诞含粹灵，允膺大雅。
xiào tì zhī zhì běn hu zhōng chéng
孝悌之至，本乎中诚；
rén hé zhī shēn fēi yīn wài jiǎng
仁和之深，非因外奖。
lǜ yóu lǐ dù yǎ shàng wén rú
率由礼度，雅尚文儒。
qiān yǐ zì mù lè yǐ wéi shàn
谦以自牧，乐以为善。
bǐ liǎng xiàn ér yǒu guāng yǔ èr nán ér hé dé
比两献而有光，与《二南》而合德。
zì chū lín fāng zhèn rù pèi tái jiē yú lì zhōng qín yì wén zhōu shèn
自出临方镇，入配台阶，逾励忠勤，益闻周慎。
shí wèi yǒng wèi fān píng yǐ fǔ bāng jiā
实谓永为籓屏，以辅邦家。
céng bù yuè yí yǎn yān cú mò yǒu yú zhī tòng zhèn tòng liáng shēn
曾不籥遗，奄焉殂没，友于之痛，震恸良深。
wéi wáng zhèn zhī yuán kūn hé shēng wáng sì yǐ zhèn fèng xiān cháo zhī ruì lüè dìng zōng shè zhī diàn wēi tuī ér bù jū qǐng yǔ zhǔ chàng yòu chéng cí zhǐ yān gǎn gù wéi
惟王朕之元昆，合升王嗣，以朕奉先朝之睿略，定宗社之阽危，推而不居，请予主鬯，又承慈旨，焉敢固违。
bù rán zhě zé chén jí zhī zūn qǐ guī yú báo dé
不然者，则宸极之尊，岂归于薄德。
mào xíng ruò cǐ yì míng shì píng zì fēi dà hào shú fù xiū liè
茂行若此，易名是凭，自非大号，孰副休烈。
àn shì fǎ tuī gōng shàng shàn yuē ràng dé xìng kuān róu yuē ràng jìng zhuī shì yuē ràng huáng dì yi lìng suǒ sī zé yuē bèi lǐ cè mìng
按谥法推功尚善曰“让”，德性宽柔曰“让”，敬追谥曰让皇帝，宜令所司择曰备礼册命。
xiàn cháng zi rǔ yáng jùn wáng jīn yòu shàng biǎo kěn cí shèng chén xiān yì qiān tuì bù gǎn dāng dì hào shǒu zhì bù xǔ
宪长子汝阳郡王琎又上表恳辞，盛陈先意，谦退不敢当帝号，手制不许。
jí cè liǎn zhī rì nèi chū yù yī yī fù réng lìng yòu jiān mén dà jiàng jūn gāo lì shì jī shǒu shū zhì yú líng zuò zhī qián qí shū yuē
及册敛之日，内出御衣一副，仍令右监门大将军高力士赍手书置于灵座之前，其书曰：
lóng jī bái yī dài xiōng dì yī zhāo cún mò jiā rén zhī lǐ shì yòng shēn qíng xīng yán gǎn sī bēi tì jiāo jí
隆基白：一代兄弟，一朝存殁，家人之礼，是用申情，兴言感思，悲涕交集。
dà gē xiào yǒu jìn gǔ mò chóu cháng hào wǔ wáng tóng kāi dǐ dì
大哥孝友，近古莫俦，尝号五王，同开邸第。
yuǎn zì tóng yòu jì hū cháng chéng
远自童幼，洎乎长成。
chū zé tóng yóu xué zé tóng yè shì jūn xíng yǐng wú bù xiāng suí
出则同游，学则同业，事均形影，无不相随。
qǐng yǐ guó bù jiān wēi yì zī kè dìng xiān dì yù jí rì yuè zhào lín
顷以国步艰危，义资克定，先帝御极，日月照临。
dà gē dí cháng hé dāng chǔ èr yǐ gōng jiàn ràng yuán zài báo gōng
大哥嫡长，合当储贰，以功见让，爰在薄躬。
jì sì shǒu zǐ chén wàn jī shì zǒng tīng cháo zhī xiá de zhǎn yú huái
既嗣守紫宸，万机事总，听朝之暇， 得展于怀。
shí shù nián jiān dì huá diāo luò wèi zhī shǒu zú wéi yǒu dà gē
十数年间，棣华凋落，谓之手足，唯有大哥。
lìng fù lún wáng miǎo rán wú duì yǐ cí gǎn mù hé hèn rú zhī
令复沦亡，眇然无对，以兹感慕，何恨如之。
rán yǐ jué chū shēng rén shú bù cú xiè
然以厥初生人，孰不殂谢？
suǒ guì guāng zhāo dé xíng yǐ shì chóng gāo lì dé lì míng sī wèi bù xiǔ
所贵光昭德行，以示崇高，立德立名，斯为不朽。
dà gē shì jì
大哥事迹。
shēn mò ràng cún gù cè yuē ràng huáng dì shén zhī zhāo gé dāng cí chǒng róng
身殁让存，故册曰让皇帝，神之昭格，当兹宠荣。
kuàng tíng xùn chuán jiā jīn děng shēn ràng shàn shù xiān zhì shí yǒu yí fēng chéng qí měi yě
况庭训传家，琎等申让，善述先志，实有遗风，成其美也。
gōng wéi xù yán huǎng yān rú zài jì zhī hàn mò bēi bù zì shèng
恭惟绪言，恍焉如在，寄之翰墨，悲不自胜。
yòu zhì zhuī zèng xiàn fēi yuán shì wèi gōng huáng hòu fù zàng yú qiáo líng zhī cè
又制追赠宪妃元氏为恭皇后，祔葬于桥陵之侧。
jí jiāng zàng shàng qiǎn zhōng shǐ chì jīn děng wù lìng jiǎn yuē sòng zhōng zhī wù jiē lìng zhòng jiàn
及将葬，上遣中使敕琎等务令俭约，送终之物，皆令众见。
suǒ sī qǐng yī zhū líng jiù lì kuàng nèi zhì qiān wèi shí
所司请依诸陵旧例，圹内置千味食。
jiān huò shǐ zuǒ pú yè péi yào qīng zòu yuē shàng shí suǒ liào shuǐ lù děng wèi yī qiān yú zhǒng měi sè píng shèng ān yú cáng nèi jiē shì fēi shí guā guǒ jí mǎ niú lǘ dú zhāng lù děng ròu bìng zhū yào jiǔ sān shí yú sè
监获使、左仆射裴耀卿奏曰：“尚食所料水陆等味一千余种，每色瓶盛，安于藏内，皆是非时瓜果及马牛驴犊麞鹿等肉，并诸药酒三十余色。
yí zhù lǐ liào jiē wú suǒ píng
仪注礼料，皆无所凭。
chén jù lǐ sī suǒ liào diàn jì xiāng cì shì wú bù bèi diǎn zhì fēn míng
臣据礼司所料， 奠祭相次，事无不备，典制分明。
tiān ēn měi shēn ràng dì zhī zhì wu lìng jiǎn yuē lǐ wài jiā shù qiè kǒng bù ān
天恩每申让帝之志，务令俭约，礼外加数，窃恐不安。
yòu fēi shí zhī wù mǎ dú lǘ děng bìng yě wèi yú yàn é ōu zhī shǔ suǒ yòng zhū liǎng dòng jiē zǎi shā shèng xià tāi yǎng shèng qíng suǒ jìn
又非时之物，马犊驴等并野味鱼雁鹅鸥之属，所用铢两，动皆宰杀，盛夏胎养，圣情所禁。
yòu xū zào zuò shí wù dòng yú qiān jì qiú zhēng shì jǐng shí wèi fán láo
又须造作什物，动逾千计，求征市井，实谓烦劳。
qiān wèi bù gōng lǐ wú suǒ quē
千味不供，礼无所阙。
fú wàng yī lǐ jiǎn shěng yǐ qǔ shé zhōng
伏望依礼减省，以取折衷。
zhì cóng zhī
”制从之。
jí fā yǐn shí shǔ dà yǔ shàng lìng qìng wáng zé yǐ xià ní zhōng bù sòng shí shù lǐ zhì hào qí mù wèi huì líng
及发引，时属大雨，上令庆王泽已下泥中步送十数里，制号其墓为惠陵。
xiàn fán shí zǐ jīn sì zhuāng lín shú xún yǔ bīn tǐng guǎn cuǐ děng shí rén lì guān fēng xí
宪凡十子：琎、嗣庄、琳、璹、珣、瑀、玢、珽、琯、璀等十人，历官封袭。
jīn fēng rǔ yáng jùn wáng lì tài pú qīng yǔ hè zhī zhāng zhě tíng huì wèi shī jiǔ zhī jiāo
琎，封汝阳郡王，历太仆卿，与贺知章、褚庭诲为诗酒之交。
tiān bǎo chū zhōng fù sāng jiā tè jìn
天宝初，终父丧，加特进。
jiǔ zài zú zèng tài zǐ tài shī
九载卒，赠太子太师。
sì zhuāng fēng jì yīn jùn wáng zǎo zú
嗣庄，封济阴郡王，早卒。
lín fēng sì níng wáng lì mì shū yuán wài jiān
琳，封嗣宁王，历秘书员外监。
cóng xuán zōng xìng shǔ jùn zhì dé èr zài zú
从玄宗幸蜀郡，至德二载卒。
shú fēng sì shēn wáng
璹，封嗣申王。
xún fēng tóng ān jùn wáng
珣，封同安郡王。
xún xiū shēn chún jǐn bù zì jīn guì guī mén zhī nèi cháng mò rú yě
珣修身淳谨，不自矜贵，闺门之内，常默如也。
kāi yuán èr shí wǔ nián hōng xuán zōng shén dào zhī chuò cháo sān rì
开元二十五年薨，玄宗甚悼之，辍朝三日。
zhì yuē yóu zǐ zhī ēn tè shēn yú qíng lǐ
制曰：“犹子之恩，特深于情礼；
mù qīn zhī yì bì bèi yú āi róng
睦亲之义，必备于哀荣。
tóng ān jùn wáng xún bǐng qì chún hé zhí xīn zhōng shùn bāng guó yuán hàn zōng zhī yǔ yí
同安郡王珣，禀气淳和，执心忠顺，邦国垣翰，宗枝羽仪。
pán shí shū fēng jiāng qī yǒng gù
磐石疏封，将期永固；
shì chuān bù shě é tàn cù líng
逝川不舍，俄叹促龄。
dào wǎng zhī huái yīn xīn suǒ qiè yi zēng chǒng mìng yòng shì yōu quán
悼往之怀，因心所切，宜增宠命，用饰幽泉。
kě zèng tài zǐ shǎo bǎo
可赠太子少保。
zàng shì guān gěi péi zàng qiáo líng
葬事官给，陪葬桥陵。
yǔ fēng hàn zhōng wáng lì dōu shuǐ shǐ zhě héng wáng fǔ sī mǎ wèi wèi yuán wài qīng
”瑀，封汉中王，历都水使者、恒王府司马、卫尉员外卿。
yǔ zǎo yǒu cái wàng wěi yí biǎo
瑀早有才望，伟仪表。
chū wèi lǒng xī jùn gōng
初为陇西郡公。
tiān bǎo shí wǔ zài cóng xuán zōng xìng shǔ zhì hàn zhōng yīn fēng hàn zhōng wáng réng jiā yín qīng guāng lù dài fu hàn zhōng jùn tài shǒu
天宝十五载，从玄宗幸蜀，至汉中，因封汉中王，仍加银青光禄大夫、汉中郡太守。
qián yuán èr nián yǐ tè jìn shì tài cháng qīng sòng níng guó gōng zhǔ zhì huí hé chōng cè lì shǐ
乾元二年，以特进试太常卿，送宁国公主至回纥，充册立使。
bīn cāng wú jùn kāi guó gōng lì yín qīng guāng lù dài fu mì shū jiān yuán wài zhì tóng zhèng yuán
玢，苍梧郡开国公，历银青光禄大夫、 秘书监员外置同正员。
zú zèng jiāng líng dà dū dū
卒，赠江陵大都督。
tǐng fēng jìn chāng jùn kāi guó gōng
珽，封晋昌郡开国公。
guǎn wèi jùn kāi guó gōng
琯，魏郡开国公。
cuǐ wén ān jùn kāi guó gōng
璀，文安郡开国公。
tiān bǎo shí yī zài tǐng guǎn cuǐ bìng shí yì sān qiān hù
天宝十一载，珽、琯、璀并食邑三千户。
huì zhuāng tài zǐ zǒng ruì zōng dì èr zi yě
惠庄太子捴，睿宗第二子也。
běn míng chéng yì
本名成义。
mǔ liǔ shì yè tíng gōng rén
母柳氏，掖庭宫人。
zǒng zhī chū shēng zé tiān cháng yǐ shì sēng wàn huí
捴之初生，则天尝以示僧万回。
wàn huí yuē cǐ r shì xī yù dà shù zhī jīng yǎng zhī yi xiōng dì
万回曰：“此儿是西域大树之精，养之宜兄弟。
zé tiān shén yuè shǐ lìng liè yú xiōng dì zhī cì
” 则天甚悦，始令列于兄弟之次。
chuí gǒng sān nián fēng héng wáng
垂拱三年，封恒王。
xún què rù gē gǎi fēng héng yáng jùn wáng lèi shòu shàng yī fèng yù
寻却入合，改封衡阳郡王，累授尚衣奉御。
shén lóng yuán nián jiā cì shí fēng èr bǎi hù tōng qián wǔ bǎi hù qiān sī nóng shǎo qīng jiā yín qīng guāng lù dài fū
神龙元年，加赐实封二百户，通前五百户，迁司农少卿，加银青光禄大夫。
ruì zōng jiàn zuò jìn fēng shēn wáng qiān yòu wèi dà jiàng jūn
睿宗践祚，进封申王，迁右卫大将军。
jǐng yún yuán nián qī yuè qiān diàn zhōng jiān jiān jiǎn jiào yòu wèi dà jiàng jūn
景云元年七月，迁殿中监，兼检校右卫大将军。
èr nián zhuǎn guāng lù qīng yòu jīn wú wèi dà jiàng jūn
二年，转光禄卿、右金吾卫大将军。
xiān tiān yuán nián qī yuè jiā shí fēng yī qiān hù
先天元年七月，加实封一千户。
bā yuè xíng sī tú jiān yì zhōu dà dū dū
八月，行司徒，兼益州大都督。
kāi yuán èr nián dài sī tú jiān yōu zhōu cì shǐ
开元二年，带司徒兼幽州刺史。
é bì zhāo chéng tài hòu zhī chēng gǎi míng zǒng
俄避昭成太后之称， 改名捴。
lì shān guó jiàng sān zhōu cì shǐ
历邓、虢、绛三州刺史。
bā nián yīn rù cháo tíng cì shǐ yī jiù wèi sī tú
八年，因入朝，停刺史，依旧为司徒。
xìng hóng yù yí xíng huán wěi shàn yú yǐn dàn
性弘裕， 仪形环伟，善于饮啖。
shí èr nián bìng hōng cè zèng huì zhuāng tài zǐ péi zàng qiáo líng
十二年，病薨，册赠惠庄太子，陪葬桥陵。
wú zi
无子。
chū yǎng ràng dì zi xún fēng tóng ān jùn wáng xiān zú
初养让帝子珣，封同安郡王，先卒。
tiān bǎo sān zài yòu yǐ ràng dì zi shú wèi sì shēn wáng shòu hóng lú yuán wài qīng
天宝三载，又以让帝子璹为嗣申王，授鸿胪员外卿。
huì wén tài zǐ fàn ruì zōng dì sì zǐ yě
惠文太子范，睿宗第四子也。
běn míng lóng fàn hòu bì xuán zōng lián míng gǎi dān chēng fàn
本名隆范，后避玄宗连名，改单称范。
chū fēng zhèng wáng xún gǎi fēng wèi wáng
初封郑王， 寻改封卫王。
cháng shòu èr nián suí lì què rù gē xǐ fēng bā líng jùn wáng lèi shòu shàng shí fèng yù
长寿二年，随例却入合，徙封巴陵郡王，累授尚食奉御。
shén lóng yuán nián qiān tài fǔ yuán wài shǎo qīng jiā cì shí fēng èr bǎi hù tōng qián wǔ bǎi hù
神龙元年， 迁太府员外少卿，加赐实封二百户，通前五百户。
jǐng lóng nián jiān lǒng zhōu bié jià jiā yín qīng guāng lù dài fū
景龙年，兼陇州别驾，加银青光禄大夫。
ruì zōng jiàn zuò jìn fēng qí wáng yòu jiā shí fēng wǔ bǎi hù bài tài cháng qīng jiān zuǒ yǔ lín dà jiàng jūn
睿宗践祚，进封岐王，又加实封五百户，拜太常卿，兼左羽林大将军。
xiān tiān èr nián cóng shàng tǎo dòu huái zhēn xiāo zhì zhōng děng yǐ gōng jiā cì shí fēng mǎn wǔ qiān hù xià zhì bāo měi
先天二年，从上讨窦怀贞、萧至忠等，以功加赐实封满五千户，下制褒美。
kāi yuán chū bài tài zǐ shǎo shī dài běn guān lì jiàng zhèng qí sān zhōu cì shǐ
开元初， 拜太子少师，带本官，历绛、郑、岐三州刺史。
bā nián qiān tài zǐ tài fù
八年，迁太子太傅。
fàn hào xué gōng shū yǎ ài wén zhāng zhī shì shì wú guì jiàn jiē jìn lǐ jiē dài
范好学工书，雅爱文章之士，士无贵贱，皆尽礼接待。
yǔ yán cháo yǐn liú tíng qí zhāng è zhèng yáo piān tí chàng hè yòu duō jù shū huà gǔ jì wéi shí suǒ chēng
与阎朝隐、刘庭琦、张谔、郑繇篇题唱和，又多聚书画古迹，为时所称。
shí shàng jìn yuē wáng gōng bù lìng yǔ wài rén jiāo jié
时上禁约王公，不令与外人交结。
fù mǎ dū wèi péi xū jǐ zuò yǔ fàn yóu yàn jiān sī xié chèn wěi zhī shū pèi xǐ lǐng wài
驸马都尉裴虚己坐与范游宴，兼私挟谶纬之书，配徙岭外。
wàn nián wèi liú tíng qí tài zhù zhāng è jiē zuò yǔ fàn yǐn jiǔ fù shī chù tíng qí wèi yā zhōu sī hù è wéi shān chí chéng
万年尉刘庭琦、太祝张谔皆坐与范饮酒赋诗，黜庭琦为雅州司户，谔为山茌丞。
rán shàng wèi cháng jiān fàn ēn qíng rú chū wèi zuǒ yòu yuē wǒ xiōng dì yǒu ài tiān zhì bì wú yì yì zhǐ shì qū jìng zhī bèi qiáng xiāng tuō fù ěr
然上未尝间范，恩情如初， 谓左右曰：“我兄弟友爱天至，必无异意，只是趋竞之辈，强相托附耳。
wǒ zhōng bù yǐ xiān jiè zhī gù zé jí xiōng dì yě
我终不以纤芥之故责及兄弟也。
shí wáng máo zhòng děng běn qǐ wēi jiàn jiē chóng guì qīng yú cháo tíng zhū wáng měi xiāng jiàn jiǎ lì yǐn dài dú fàn jiàn zhī sè zhuāng
”时王毛仲等本起微贱，皆崇贵倾于朝廷，诸王每相见，假立引待，独范见之色庄。
shí sì nián bìng hōng
十四年，病薨。
shàng kū zhī shén tòng chuò cháo sān rì wèi zhī zhuī fú shǒu xiě lǎo zi jīng chè shàn lèi xún bǎi liáo shàng biǎo quàn yù rán hòu fù cháng
上哭之甚恸，辍朝三日，为之追福，手写 《老子经》，彻膳累旬，百僚上表劝喻，然后复常。
kāi yuán shí sì nián mìng gōng bù shàng shū shè tài wèi lú cóng yuàn cè zèng wáng wèi huì wén tài zǐ péi zàng qiáo líng
开元十四年，命工部尚书、摄太尉卢从愿册赠王为惠文太子，陪葬桥陵。
yī zi jǐn fēng hé dōng jùn wáng guān zhì tài pú qīng
一子瑾，封河东郡王，官至太仆卿。
mào yú jiǔ sè jìng bào zú zèng tài zǐ shǎo shī
冒于酒色，竟暴卒，赠太子少师。
tiān bǎo sān zài yòu yǐ huì xuān tài zǐ nán lüè yáng gōng zhēn wèi sì qí wáng yín qīng guāng lù dài fu zōng zhèng yuán wài qīng
天宝三载，又以惠宣太子男略阳公珍为嗣岐王、银青光禄大夫、宗正员外卿。
shàng yuán èr nián zhēn yǔ zhū róng shàn
上元二年，珍与朱融善。
zhēn yí biǎo wěi rú pō lèi xuán zōng róng nǎi yòu cuī chāng zhào fēi xióng děng bìng zhōng guān liù jūn rén tóng móu nì
珍仪表伟如，颇类玄宗，融乃诱崔昌、赵非熊等并中官六军人同谋逆。
róng wèi jīn wú jiāng jūn xíng jì yuē jīn chéng zhōng cǎo cǎo guān wài jìn kòu píng líng ruò hé
融谓金吾将军邢济曰：今城中草草，关外近寇凭凌，若何？
jì yuē wǒ jīn wú tiān zǐ yā yá sǐ shēng suí zhī ān néng zì tuō
”济曰： “我金吾，天子押衙，死生随之，安能自脱？
róng yuē yǒu yī rén zú xià jiàn zhī zì dāng zhī zòng bù chū chéng yì wú lǜ
”融曰：“有一人，足下见之自当知， 纵不出城亦无虑。
nǎi yǐn yǐ jiàn zhēn
”乃引以见珍。
jì zòu zhī nǎi lìng yù shǐ zhōng chéng jìng yǔ xùn zhī
济奏之，乃令御史中丞敬羽讯之。
zhēn cì sǐ
珍赐死。
qí tóng móu yòu wǔ wèi jiāng jūn dòu rú bīn shì dōu shuǐ shǐ zhě cuī chāng yòu yǔ lín jūn dà jiàng jūn liú cóng jiàn wèi zhōu zhǎng zhèn jiāng zhū róng yòu wèi jiāng jūn hú liè zhí sī tiān tāi tōng xuán yuàn gāo bào sù yòu sī yù lǜ fǔ lǜ wèi zhào nèi shì shěng nèi yè zhě jiān wáng dào chéng děng jiǔ rén
其同谋右武卫将军窦如玢、试都水使者崔昌、右羽林军大将军刘从谏、蔚州长镇将朱融、 右卫将军胡冽、直司天台通玄院高抱素、右司御率府率魏兆、内侍省内谒者监王道成等九人，
tè yi zhǎn jué
特宜斩决。
shì tài zǐ xǐ mǎ jiān zhī sī tiān tāi dōng guān zhèng shì zhào fēi xióng chén wáng fǔ zhǎng shǐ chén hóng chǔ zhōu sī mǎ zhāng áng yòu wǔ wèi bīng cáo jiāo zì róng qián fèng xiáng fǔ méi xiàn zhǔ bù li qǐ guó zǐ jiàn guǎng wén jìn shì zhāng huàn děng liù rén tè yi jué shā
试太子洗马兼知司天台冬官正事赵非熊、陈王府长史陈闳、 楚州司马张昂、右武卫兵曹焦自荣、前凤翔府郿县主簿李屺、国子监广文进士张奂等六人，特宜决杀。
fù mǎ dū wèi xuē lǚ qiān yù nì móu yi cì zì jìn
驸马都尉薛履谦预逆谋，宜赐自尽。
nǎi yǐ jì jiān guì zhōu dū dū shì yù shǐ chōng guì guǎn fáng yù dōu shǐ
乃以济兼桂州都督、侍御史，充桂管防御都使。
zuǒ sàn qí cháng shì zhāng gǎo zuò yǔ jiāo tōng biǎn chén zhōu sī hù
左散骑常侍张镐坐与交通，贬辰州司户。
zhèng yáo zhě zhèng zhōu xíng yáng rén běi qí lì bù shàng shū shù wǔ dài sūn yě
郑繇者，郑州荥阳人，北齐吏部尚书述五代孙也。
gōng wǔ yán shī
工五言诗。
kāi yuán chū fàn wèi qí zhōu cì shǐ yáo wèi zhǎng shǐ fàn shī bái yīng yáo wèi shī bái yīng shī dāng shí yǐ wéi jué chàng
开元初，范为岐州刺史，繇为长史，范失白鹰，繇为《失白鹰诗》，当时以为绝唱。
hòu wèi hú zhōu cì shǐ
后为湖州刺史。
zi shěn yì shàn shī yǒng qián yuán zhōng rèn yuán zhōu cì shǐ
子审亦善诗咏，乾元中任袁州刺史。
huì xuān tài zǐ yè ruì zōng dì wǔ zi yě
惠宣太子业，睿宗第五子也。
běn míng lóng yè hòu dān míng yè
本名隆业，后单名业。
chuí gǒng sān nián fēng zhào wáng kāi fǔ zhì guān shǔ
垂拱三年，封赵王，开府置官属。
cháng shòu èr nián suí lì què rù gē gǎi fēng zhōng shān jùn wáng lèi shòu dōu shuǐ shǐ zhě xún yòu gǎi fēng péng chéng jùn wáng
长寿二年，随例却入合，改封中山郡王，累授都水使者，寻又改封彭城郡王。
shén lóng yuán nián jiā cì shí fēng èr bǎi hù tōng qián wǔ bǎi hù
神龙元年，加赐实封二百户，通前五百户。
jǐng lóng èr nián jiān chén zhōu bié jià
景龙二年，兼陈州别驾。
yín qīng guāng lù dài fū tài pú shǎo qīng bié jià rú gù
银青光禄大夫、太仆少卿，别驾如故。
ruì zōng jí wèi jìn fēng xuē wáng jiā fēng mǎn yī qiān hù bài mì shū jiān jiān yòu yǔ lín dà jiàng jūn
睿宗即位，进封薛王，加封满一千户，拜秘书监，兼右羽林大将军。
é zhuǎn zōng zhèng qīng
俄转宗正卿。
ruì zōng yǐ yè hào xué ér shòu mì shū jiān
睿宗以业好学而授秘书监。
jí xuán zōng zhū xiāo zhì zhōng cén xī děng yè yǐ yì cóng zhī gōng jiā shí fēng tōng jiù wèi wǔ qiān hù
及玄宗诛萧至忠、岑羲等， 业以翊从之功，加实封通旧为五千户。
kāi yuán chū lì tài zǐ shǎo bǎo tóng jīng bīn wèi guó děng zhōu cì shǐ
开元初，历太子少保、同泾豳卫虢等州刺史。
bā nián qiān tài zǐ tài bǎo
八年，迁太子太保。
chū yè mǔ zǎo zhōng cóng mǔ xián fēi qīn jū yǎng zhī
初，业母早终，从母贤妃亲鞠养之。
zhì shì yíng xián fēi chū jiù wài zhái shì zhī shén jǐn
至是，迎贤妃出就外宅，事之甚谨。
yè tóng mǔ mèi huái yáng liáng guó èr gōng zhǔ yì zǎo zú yè fǔ ài qí zi yú yú jǐ zi
业同母妹淮阳、凉国二公主亦早卒，业抚爱其子，逾于己子。
shàng yǐ yè xiào yǒu tè jiā qīn ài
上以业孝友，特加亲爱。
yè cháng jí bìng shàng qīn wéi qí dǎo jí yù chē jià xìng qí dì zhì jiǔ yàn lè gèng wéi chū shēng zhī huan
业尝疾病，上亲为祈祷，及愈，车驾幸其第，置酒宴乐，更为初生之欢。
xuán zōng fù shī yuē xī jiàn zhāng bīn wò yán jiāng rén shì wéi
玄宗赋诗曰：“昔见漳滨卧，言将人事违。
jīn féng dàn qìng rì yóu wèi xué xiān guī
今逢诞庆日，犹谓学仙归。
táng dì huā zhòng mǎn líng yuán niǎo zài fēi
棠棣花重满，鸰原鸟再飞。
qí ēn yì rú cǐ
”其恩意如此。
shí sān nián shàng cháng bù yù yè fēi dì nèi zhí láng wéi bīn yǔ diàn zhōng jiān huáng fǔ xún sī yì xiū jiù
十三年，上尝不豫，业妃弟内直郎韦宾与殿中监皇甫恂私议休咎。
shì fā xuán zōng lìng zhàng shā wéi bīn zuǒ qiān huáng fǔ xún wèi jǐn zhōu cì shǐ
事发，玄宗令杖杀韦宾，左迁皇甫恂为锦州刺史。
fēi huáng jù xiáng fú dài zuì yè yì bù gǎn rù yè
妃惶惧，降服待罪，业亦不敢入谒。
shàng jù lìng zhào zhī yè zhì jiē xià qūn xún qǐng zuì
上遽令召之，业至阶下，逡巡请罪。
shàng jiàng jiē jiù zhí qí shǒu yuē wú ruò yǒu xīn cāi zǔ xiōng dì zhě tiān dì shén míng suǒ gòng jiù zuì
上降阶就执其手曰：“吾若有心猜阻兄弟者，天地神明，所共咎罪。
nǎi huān yàn jiǔ zhī
”乃欢宴久之。
réng wèi yù fēi lìng fù qí wèi
仍慰谕妃，令复其位。
èr shí yī nián yè jìn bài sī tú
二十一年，业进拜司徒。
èr shí èr nián zhēng yuè hōng cè zèng huì xuān tài zǐ péi zàng qiáo líng
二十二年正月，薨，册赠惠宣太子，陪葬桥陵。
yǒu zi shí yī rén
有子十一人。
yuàn lè ān jùn wáng yì zōng zhèng qīng xíng yáng jùn wáng xuàn fēng sì xuē wáng zhēn sì qí wáng
瑗乐安郡王，易宗正卿、荥阳郡王，琄封嗣薛王，珍嗣岐王。
xuàn wèi jīn zǐ guāng lù dài fū hóng lú qīng tóng zhèng yuán
琄为金紫光禄大夫、鸿胪卿同正员。
tiān bǎo wǔ zài zuò jiù xíng bù shàng shū wéi jiān wèi yòu xiāng lǐ lín fǔ suǒ gòu biǎn yí líng jùn bié jià cháng rèn
天宝五载，坐舅刑部尚书韦坚为右相李林甫所构，贬夷陵郡别驾长任。
mǔ suí xuàn jìng yǐ yōu sǐ
母随琄，竟以忧死。
qī zài xuàn yú yè láng ān zhì hòu yí nán pǔ jùn
七载，琄于夜郎安置，后移南浦郡。
shí sì zài ān lù shān fǎn fù yú xī jīng
十四载，安禄山反，赴于西京。
duò wáng lóng tì ruì zōng dì liù zǐ yě
隋王隆悌，睿宗第六子也。
chū fēng rǔ nán jùn wáng
初封汝南郡王。
cháng ān chū bài shàng chéng zhí zhǎng
长安初，拜尚乘直长。
zǎo hōng
早薨。
ruì zōng jiàn jí zhuī fēng duò wáng zèng jīng zhōu dà dū dū
睿宗践极，追封隋王，赠荆州大都督。
wú zi
无子。
shǐ chén yuē fu dé tiān xià ér zhì zhě qí dào shū ér yǒu biàn
史臣曰：夫得天下而治者，其道舒而有变；
ràng tiān xià ér tuì zhě qí dào juǎn ér cháng cún
让天下而退者，其道卷而常存。
hé zhě
何者？
fēi lóng zài tiān shū yě
飞龙在天，舒也；
kàng lóng yǒu huǐ biàn yě
亢龙有悔，变也。
ràng huáng dì shǒu wú jiù yú huò yuè lì zhōng jí yú láo qiān qí yòng yǒu guāng qí wén mò xiǔ
让皇帝守无咎于或跃，利终吉于劳谦，其用有光，其闻莫朽。
huì zhuāng huì wén huì xuān duò wáng děng huò shǒu cháng ér huò miǎn zhōng bǎo huáng zhī
惠庄、惠文、惠宣、隋王等，或守常而获免，终保皇枝；
huò guò wàng ér bāo xiū jìng chén qīng shǐ
或过望而包羞，竟尘青史。
lüè yáng gōng xìn kuí wěi zhī zhuàng qǐ tú móu zhī xīn fú shàn huò yín yi zāi bù lìng
略阳公信魁伟之状，起图谋之心，福善祸淫，宜哉不令。
zàn yuē qiān ér shòu yì ràng yǐ chéng xián
赞曰：谦而受益，让以成贤。
táng shǔ zhī měi xiàn de qí xiān
唐属之美，宪得其先。
zhǎng bù jū zhèn gāng bù chéng qián
长不居震，刚不乘干。
ràng zhī dà zhě hú kě bǐ yān
让之大者，胡可比焉。
zǒng fàn yǐ xiáng tóng qì lián zhī
捴、范已降，同气连枝。
xìng xí hé yuǎn fēi gé jí kuì
性习何远，非革即睽。
yǒu shàn yǒu è huò fú bù qī
有善有恶，祸福不欺。