旧唐书 · 刘昫 · Chapter 98 of 200

列传·卷四十八

PinyinModern Translation
Size

wèi zhī gǔ lú huái shèn zi huàn

○魏知古卢怀慎子奂

yuán qián yào cóng sūn guāng yù guāng yù zi wěi

源乾曜从孙光裕光裕子洧

li yuán hóng dù xiān hán xiū péi yào qīng sūn jí

李元纮杜暹韩休裴耀卿孙佶

wèi zhī gǔ shēn zhōu lù zé rén yě

魏知古,深州陆泽人也。

xìng fāng zhí zǎo yǒu cái míng

性方直,早有才名。

ruò guàn jǔ jìn shì lèi shòu zhù zuò láng jiān xiū guó shǐ

弱冠举进士,累授著作郎,兼修国史。

cháng ān zhōng lì qiān fèng gé shè rén wèi wèi shǎo qīng

长安中,历迁凤阁舍人、卫尉少卿。

shí ruì zōng jū fān jiān jiǎn jiào xiāng wáng fǔ sī mǎ

时睿宗居籓,兼检校相王府司马。

shén lóng chū zhuó bài lì bù shì láng réng bìng yī jiù jiān xiū guó shǐ xún jìn wèi yín qīng guāng lù dài fu

神龙初,擢拜吏部侍郎,仍并依旧兼修国史,寻进位银青光禄大夫。

míng nián dīng mǔ yōu qù zhí fú què shòu jìn zhōu cì shǐ

明年,丁母忧去职, 服阕授晋州刺史。

ruì zōng jí wèi yǐ gù lì zhào bài huáng mén shì láng jiān xiū guó shǐ

睿宗即位,以故吏召拜黄门侍郎,兼修国史。

jǐng yún èr nián qiān yòu sàn qí cháng shì

景云二年,迁右散骑常侍。

ruì zōng nǚ jīn xiān yù zhēn èr gōng zhǔ rù dào yǒu zhì gè zào yī guān suī shǔ jì xià shèng shǔ shàng yíng zuò bù zhǐ

睿宗女金仙、玉真二公主入道,有制各造一观,虽属季夏盛暑,尚营作不止。

zhī gǔ shàng shū jiàn yuē

知古上疏谏曰:

chén wén gǔ liáng zhuàn yuē gǔ zhī jūn rén zhě bì shí shì rén zhī suǒ qín rén qín yú lì zé gōng zhù hǎn rén qín yú cái zé gòng fù shǎo rén qín yú shí zé bǎi shì fèi

臣闻《谷梁传》曰:“古之君人者,必时视人之所勤:人勤于力则功筑罕,人勤于财则贡赋少,人勤于食则百事废。

shū yuē bù zuò wú yì hài yǒu yì

”《书》曰:“不作无益害有益。

yòu yuē wǎng fú bǎi xìng yǐ cóng jǐ zhī yù

”又曰: “罔咈百姓以从己之欲。

lǐ yuē jì xià zhī yuè shù mù fāng shèng wú yǒu zhǎn fá bù kě xìng tǔ gōng yǐ fáng nóng

”《礼》曰:“季夏之月,树木方盛,无有斩伐,不可兴土功以妨农。

yòu yuē jì xià xíng dōng lìng zé fēng hán bù shí

”又曰:“季夏行冬令,则风寒不时。

yǔ yuē xiū jǐ yǐ ān bǎi xìng

”《语》曰:“修己以安百姓。

cǐ jiē xīng huà lì lǐ zhī jiào wéi zhèng yǎng rén zhī běn

” 此皆兴化立理之教,为政养人之本。

jīn bì xià wèi gōng zhǔ zào guān jiāng shù gōng dé yǐ qí fú yòu

今陛下为公主造观,将树功德以祈福祐。

dàn liǎng guān zhī de jiē bǎi xìng zhī zhái cu ran pò bī lìng qí zhuǎn yí fú lǎo xié yòu tóu cuàn wú suǒ fā tī chuán wǎ hū jiē dào lù

但两观之地,皆百姓之宅,卒然迫逼,令其转移,扶老携幼,投窜无所,发剔椽瓦,呼嗟道路。

guāi rén shì wéi tiān shí qǐ wú yòng zhī zuò chóng bù jí zhī wù qún xīn yáo yáo zhòng kǒu jí jí

乖人事,违天时,起无用之作,崇不急之务,群心摇摇,众口籍籍。

bì xià wéi rén fù mǔ yù hé yǐ ān zhī

陛下为人父母,欲何以安之?

qiě guó yǒu jiǎn cè jūn jǔ bì jì dòng zé zuǒ shǐ shū zhī yán zé yòu shǐ shū zhī

且国有简册,君举必记,动则左史书之,言则右史书之。

shì yǐ fēi lǐ wù yán fēi lǐ wù dòng

是以非礼勿言,非礼勿动。

fu rú shì zé jūn zhī suǒ jǔ kě bù shèn yú

夫如是,则君之所举,可不慎欤!

wēi chén bèi wèi jiàn zhèng jiān bǐng shǐ bǐ shū ér bù fǎ hòu sì hé guān

微臣备位谏诤,兼秉史笔,书而不法,后嗣何观?

chén yú bì yǐ wéi bù kě

臣愚必以为不可。

fú yuàn fǔ shùn rén yù yǎng jī tiān yì jiàng dé yīn xià míng cè sù ba gōng yì shōu zhī sāng yú

伏愿俯顺人欲,仰稽天意,降德音, 下明策,速罢功役,收之桑榆。

shū zòu bù nà

疏奏不纳。

qǐng zhī yòu jìn jiàn yuē chén wén rén yǐ jūn wèi tiān jūn yǐ rén wéi běn

顷之,又进谏曰:“臣闻人以君为天,君以人为本。

rén ān zé zhèng lǐ běn gù zé bāng níng

人安则政理,本固则邦宁。

zì bì xià jiǎn chú xiōng nì jūn lín bǎo wèi cāng shēng yóng yóng yǐ wéi cháo yǒu xīn zhèng

自陛下翦除凶逆,君临宝位,苍生颙颙,以为朝有新政。

jīn fēng jiào tuí tì rì shèn yī rì fǔ kù kōng xū rén lì diāo bì zào zuò bù xī guān yuán rì zēng

今风教颓替,日甚一日, 府库空虚,人力凋弊,造作不息,官员日增。

jīn zhū sī shì jí yuán wài jiǎn jiào děng guān jǐn zhì èr qiān yú rén tài fǔ zhī bù bó yǐ dān tài cāng zhī mǐ sù nán gěi

今诸司试及员外、检校等官,仅至二千余人,太府之布帛以殚,太仓之米粟难给。

yòu jīn xiān yù zhēn děng guān zào zuò xián fēi jí wù chén xiān zòu qǐng tíng jìng réng wèi zhǐ

又金仙、玉真等观造作,咸非急务, 臣先奏请停,竟仍未止。

jīn suì qián shuǐ hòu hàn wǔ gǔ bù shú ruò zhì lái chūn bì shén jī jǐn

今岁前水后旱,五谷不熟,若至来春,必甚饥馑。

bì xià wèi rén fù mǔ yù hé fāng yǐ zhèn xù

陛下为人父母,欲何方以赈恤?

liáo jī zhěng nì xū jí qí shí

疗饥拯溺,须及其时。

yòu tū jué wéi huàn qí lái zì jiǔ běn wú lǐ yí yān yǒu chéng xìn

又突厥为患,其来自久,本无礼仪, 焉有诚信。

jīn suī qiǎn shǐ lái qǐng jié hūn chái láng zhī xīn shǒu shǔ hé dìng

今虽遣使,来请结婚,豺狼之心,首鼠何定。

ruò zé bēi shùn qiáng zé jiāo nì

弱则卑顺,强则骄逆。

shǔ cǎo shuāi yuè mǎn gōng jìn mǎ féi chéng zhōng guó jī xū zài hé qīn jì huì tǎng huò kuī fàn tíng zhàng guó jiā hé yǐ fáng zhī

属草衰月满,弓劲马肥,乘中国饥虚,在和亲际会,倘或窥犯亭障,国家何以防之?

chén suǒ lùn zhě shì shén jí qiè fú yuàn tè chuí xiáng chá

臣所论者,事甚急切,伏愿特垂详察。

ruì zōng jiā qí qiē zhí xún lìng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

”睿宗嘉其切直,寻令同中书门下平章事。

xuán zōng zài chūn gōng yòu lìng jiān zuǒ shù zǐ

玄宗在春宫,又令兼左庶子。

wèi jǐ qiān hù bù shàng shū yú rú gù

未几,迁户部尚书,余如故。

míng nián zhuó bài shì zhōng

明年,擢拜侍中。

xiān tiān yuán nián dōng cóng shàng tián liè yú wèi chuān yīn xiàn shī fěng yuē cháng wén xià tài kāng wǔ dì xùn qín huāng

先天元年冬,从上畋猎于渭川,因献诗讽曰:“尝闻夏太康,五弟训禽荒。

wǒ hòu lái dōng shòu sān qū shèng lǐ zhāng

我后来冬狩,三驱盛礼张。

shùn shí yīng sǔn jī jiǎng shì wǔ gōng yáng

顺时鹰隼击,讲事武功扬。

bēn zǒu wèi jí qù xuān fēi qǐ xiá xiáng

奔走未及去,翾飞岂暇翔。

fēi xióng cóng wèi shuǐ ruì què xiǎng chén cāng

非熊从渭水,瑞雀想陈仓。

cǐ yù chéng nán zòng cí yóu bù kě cháng

此欲诚难纵,兹游不可常。

zi yún chén yǔ liè xī bó jiàn yú táng

子云陈《羽猎》,僖伯谏渔棠。

dé shī jiàn qí chu rén ēn niàn yǔ tāng

得失鉴齐、楚,仁恩念禹、汤。

yōng xī liàng zài yòu tíng dú fěi duō shāng

邕熙谅在宥,亭毒匪多伤。

xīn jiǎ jīn wèi shǐ yú zhēn suì kǒng zhāng

《辛甲》今为史,《虞箴》遂孔彰。

shǒu zhì bāo zhī yuē fu shī zhě zhì zhī suǒ yǐ xiě qí xīn huái shí kě fěng yù jūn zhǔ

”手制褒之曰:“夫诗者,志之所以,写其心怀,实可讽谕君主。

shì gù yáng xióng chén yǔ liè mǎ qīng fù shàng lín yuán zì fēng yǎ lǜ yóu cí dào

是故扬雄陈《羽猎》,马卿赋《上林》,爰自《风雅》,率由兹道。

yǔ qǐng xiàng wēn quán guān shěng fēng sú shí yīn xiá jǐng yǎn wèi ér tián fāng kāi yī miàn zhī luō shì zhǎn sān qū zhī lǐ gōng qīn xiào liè liáo yǐ cóng qín

予顷向温泉,观省风俗,时因暇景,掩渭而畋,方开一面之罗,式展三驱之礼,躬亲校猎,聊以从禽。

qǐ yì qīng yǒu zhēn guī fǔ yǔ bù dǎi zì fēi kuǎn chéng sù zhe qí shú néng jì yú cǐ yé

岂意卿有箴规,辅予不逮,自非款诚夙著,其孰能继于此耶?

jīn cì qīng wù wǔ shí duàn yòng shēn quàn jiǎng

今赐卿物五十段, 用申劝奖。

èr nián lèi fēng liáng guó gōng

二年,累封梁国公。

dòu huái zhēn děng jiāng móu nì yě zhī gǔ dú mì zòu qí shì

窦怀贞等将谋逆也,知古独密奏其事。

jí huái zhēn zhū cì shí fēng èr bǎi hù wù wǔ bǎi duàn

及怀贞诛,赐实封二百户、物五百段。

réng yǐ qián shǎng yóu báo yòu shǒu chì yuē wèi zhī gǔ qù nián shí yuè yǐ qián lǚ shēn qǐ wò měi jié zhōng chéng jiān chén yǒu móu yù zòu qí zhào

仍以前赏犹薄,又手敕曰:“魏知古去年十月已前,屡申启沃, 每竭忠诚,奸臣有谋,预奏其兆。

shì jūn zhī jié liáng yǒu kě jiā kě gèng cì shí fēng yī bǎi hù

事君之节,良有可嘉,可更赐实封一百户。

qí nián dōng lìng wǎng dōng dōu zhī lì bù shàng shū shì shēn yǐ wéi chèn zhí shǒu zhì yuē qīng yǐ zǎi chén wǎng zhī dà xuǎn guān rén zhī wěi qíng jì yóu qiè

”其年冬,令往东都知吏部尚书事,深以为称职,手制曰:“卿以宰臣,往知大选,官人之委,情寄尤切。

suì néng duān běn gé bì wàng sī xùn gōng zhèng sè ér xíng cuò xīn bù náo

遂能端本革弊,忘私徇公,正色而行,厝心不挠。

jìng yǐ chè zé yán chī bì jiàn héng yǐ jǔ zé qīng zhòng wǎng wéi

镜已澈则妍媸必鉴,衡已举则轻重罔违。

zhèn yuǎn wén zhī yì yòng jiā tàn

朕远闻之,益用嘉叹。

jīn cì qīng yī shang yī fù yǐ shì suǒ huái

今赐卿衣裳一副,以示所怀。

kāi yuán yuán nián guān míng gǎi yì gǎi wéi huáng mén jiān

开元元年,官名改易,改为黄门监。

èr nián hái jīng shàng lǚ yǒu gù wèn ēn yì shén hòu xún gǎi zǐ wēi lìng

二年,还京,上屡有顾问,恩意甚厚,寻改紫微令。

yáo chóng shēn jì dàn zhī yīn jiā chán huǐ nǎi chú gōng bù shàng shū ba zhī zhèng shì

姚崇深忌惮之,阴加谗毁,乃除工部尚书,罢知政事。

sān nián zú shí nián liù shí jiǔ

三年卒,时年六十九。

yù shǐ dài fū sòng jǐng wén ér tàn yuē shū xiàng gǔ zhī yí zhí zǐ chǎn gǔ zhī yí ài néng jiān zhī zhě qí zài wèi gōng

御史大夫宋璟闻而叹曰:“叔向古之遗直,子产古之遗爱,能兼之者,其在魏公。

zèng yōu zhōu dū du shì yuē zhōng

”赠幽州都督,谥曰忠。

zhī gǔ chū wèi huáng mén shì láng biǎo jiàn huán shuǐ lìng lǚ tài yī pú zhōu sī gōng cān jūn qí jǐng qián yòu nèi lǜ fǔ qí cáo cān jūn liǔ zé

知古初为黄门侍郎,表荐洹水令吕太一、蒲州司功参军齐璟、前右内率府骑曹参军柳泽。

jí zhī lì bù shàng shū shì yòu zhuó yòng mì xiàn wèi sòng yáo zuǒ bǔ quē yuán huī yòu bǔ quē fēng xī yán yī quē wèi chén xī liè hòu xián lèi jū qīng yào shí lùn yǐ wéi yǒu zhī rén zhī jiàn

及知吏部尚书事,又擢用密县尉宋遥、左补阙袁晖、右补阙封希颜、伊阙尉陈希烈,后咸累居清要,时论以为有知人之鉴。

wén jí qī juǎn

文集七卷。

lú huái shèn huá zhōu líng chāng rén

卢怀慎,滑州灵昌人。

qí xiān jiā yú fàn yáng wéi shān dōng zhe xìng

其先家于范阳,为山东著姓。

zǔ zhé wèi líng chāng lìng yīn xǐ yān

祖悊,为灵昌令,因徙焉。

huái shèn shǎo qīng jǐn jǔ jìn shì lì jiān chá yù shǐ lì bù yuán wài láng

怀慎少清谨,举进士,历监察御史、吏部员外郎。

jǐng lóng zhōng qiān yòu yù shǐ tái zhōng chéng shàng shū yǐ chén shí zhèng dé shī

景龙中,迁右御史台中丞,上疏以陈时政得失。

jīn lüè zài qí sān piān

今略载其三篇。

qí yī yuē

其一曰:

chén wén kǒng zǐ yuē wèi bāng bǎi nián kě yǐ shèng cán qù shā

臣闻孔子曰:“为邦百年,可以胜残去杀。

yòu yuē gǒu yǒu yòng wǒ zhě jī yuè ér yǐ sān nián yǒu chéng

”又曰:“苟有用我者,期月而已, 三年有成。

gù shū yún sān zài kǎo jì xiào qí gōng yě

”故《书》云“三载考绩”,校其功也。

xī zǐ chǎn xiāng zhèng gēng fǎ lìng bù xíng shū yī nián ér rén gē zhī yuē qǔ wǒ tián chóu ér wu zhī qǔ wǒ yì guān ér zhě zhī shú shā zǐ chǎn wú qí yǔ zhī

昔子产相郑,更法令,布刑书, 一年而人歌之曰:“取我田畴而伍之,取我衣冠而褚之,孰杀子产,吾其与之!

èr nián ér rén yòu gē zhī yuē wǒ yǒu zǐ dì zǐ chǎn jiào zhī wǒ yǒu tián chóu zǐ chǎn zhí zhī zǐ chǎn ér sǐ shuí qí sì zhī

” 二年而人又歌之曰:“我有子弟,子产教之,我有田畴,子产殖之,子产而死,谁其嗣之?

zhōng yǒu yí ài liú fāng shǐ cè

”终有遗爱,流芳史策。

zǐ chǎn xián zhě yě qí wéi zhèng shàng lěi nián ér huà chéng kuàng qí cháng cái hu

子产,贤者也,其为政尚累年而化成,况其常材乎。

chén qiè jiàn bǐ lái zhōu mù shàng zuǒ jí liǎng jī xiàn lìng xià chē bù zhèng hǎn zhōng sì kǎo

臣窃见比来州牧、上佐及两畿县令,下车布政,罕终四考。

zài rèn duō zhě yī èr nián shǎo zhě sān wǔ yuè jù jí qiān chú bù lùn kè zuì

在任多者一二年, 少者三五月,遽即迁除,不论课最。

huò yǒu lì shí wèi gǎi biàn qīng ěr ér tīng qǐ zhǒng ér wàng zhēng qiú mào jìn bù gù lián chǐ

或有历时未改,便倾耳而听,企踵而望,争求冒进,不顾廉耻。

yì hé xiá wèi bì xià xuān fēng bù huà qiú mò xù rén zāi

亦何暇为陛下宣风布化,求瘼恤人哉!

lǐ yì wèi néng xīng xíng fēng sú wèi néng qí yī hù kǒu suǒ yǐ liú sàn cāng kù suǒ yǐ kōng xū bǎi xìng diāo bì rì gèng zī shén zhí wèi cǐ yě

礼义未能兴行,风俗未能齐一,户口所以流散,仓库所以空虚,百姓凋弊,日更滋甚,职为此也。

hé zé

为什么呢?

rén zhī lì zhī bù jiǔ zé bù cóng qí jiào

人知吏之不久,则不从其教;

lì zhī qiān zhī bù yáo yòu bù jìn qí lì tōu ān jué lù dàn yǎng zī wàng

吏知迁之不遥,又不尽其力,偷安爵禄,但养资望。

bì xià suī qín láo zhī huái xiāo yī gàn shí rán jiǎo xìng lù qǐ shàng xià xiāng méng gòng wèi gǒu qiě ér yǐ níng jǐn zhì gōng hu

陛下虽勤劳之怀,宵衣旰食,然侥幸路启,上下相蒙,共为苟且而已,宁尽至公乎?

cǐ guó zhī bìng yě

此国之病也。

xī jiǎ yì suǒ wèi zhí lì zhī bìng nǎi xiǎo xiǎo zhě ěr

昔贾谊所谓跖盭之病,乃小小者耳。

cǐ bì jiǔ ér bù gé chén kǒng wèi gāo huāng suī hé huǎn bù néng liáo qǐ zhí lì ér yǐ zāi

此弊久而不革,臣恐为膏肓,虽和、缓不能疗,岂跖盭而已哉!

hàn xuān dì zōng hé míng shí xìng lǐ zhì huà

汉宣帝综核名实,兴理致化。

huáng bà liáng èr qiān dàn yě jiù zēng zhì cì jīn yǐ jīng qí néng ér bù qiān yú yǐng chuān qián dài zhī měi zhèng yě

黄霸,良二千石也,就增秩赐金,以旌其能,而不迁于颍川,前代之美政也。

yòu gǔ zhī wèi lì zhě zhǎng zǐ sūn cāng shì yù shì jí qí hòu yě

又古之为吏者长子孙,仓氏、瘐氏,即其后也。

shū yún shì bù shī gǔ yǐ kè yǒng dài fěi shuō yōu wén

《书》 云:“事不师古,以克永代,匪说攸闻。

chén wàng qǐng zhū zhōu dū dū cì shǐ shàng zuǒ jí liǎng jī xiàn lìng děng zài rèn wèi jīng sì kǎo yǐ shàng bù xǔ qiān chú

”臣望请诸州都督、刺史、上佐及两畿县令等,在任未经四考已上,不许迁除。

chá qí kè xiào yóu yì zhě huò xī yǐ chē qiú huò jiù jiā lù zhì huò jiàng shǐ lín wèn bìng xǐ shū wèi miǎn

察其课效尤异者,或锡以车裘,或就加禄秩, 或降使临问,并玺书慰勉。

ruò gōng qīng yǒu quē zé zhuó yǐ quàn néng

若公卿有阙,则擢以劝能。

qí zhèng jì wú wén jí fàn tān bào zhě miǎn guī tián lǐ

其政绩无闻及犯贪暴者,免归田里。

yǐ míng shèng cháo shǎng fá zhī xìn zé wàn fāng zhī rén yī biàn yú dào yǐ

以明圣朝赏罚之信,则万方之人,一变于道矣。

zhì cǐ zhī měi gé bǐ zhī bì yì yú fǎn zhǎng bì xià hé xī ér bù xíng zāi

致此之美,革彼之弊,易于反掌,陛下何惜而不行哉!

qí èr yuē

其二曰:

chén wén shàng shū yún táng yú jī gǔ jiàn guān wéi bǎi

臣闻《尚书》云:“唐、虞稽古,建官惟百;

xià shāng guān bèi yì kè yòng yì

夏、商官倍,亦克用乂。

cǐ shěng guān zhī yì yě

”此省官之义也。

yòu yún guān bù bì bèi wéi qí cái

又云:“官不必备,惟其才。

yòu yún wú kuàng shù guān tiān gōng rén qí dài zhī

”又云:“无旷庶官,天工人其代之。

cǐ wèi guān zé rén zhī yì yě

” 此为官择人之义也。

chén qiè jiàn jīng zhū sī yuán wài guān suǒ zài wěi jī duō zhě shù yú shí bèi jìn gǔ yǐ lái wèi zhī yǒu yě

臣窃见京诸司员外官,所在委积,多者数余十倍,近古以来未之有也。

guān bù bì bèi cǐ zé yǒu yú rén dài tiān gōng duō bù lí wù

官不必备,此则有余,人代天工,多不厘务。

guǎng yǒu chú bài wú suǒ bì yì fèng lù zhī fèi suì jù yì wàn kōng jié fǔ cáng ér yǐ qǐ zhì lǐ zhī jī zāi

广有除拜,无所裨益,俸禄之费,岁巨亿万,空竭府藏而已,岂致理之基哉!

fāng jīn cāng kù kōng xū bǎi xìng diāo bì hé wèi cáo wǎn xi gěi jīng shī gōng sī sǔn hào bù kě shèng jì

方今仓库空虚,百姓凋弊,河、 渭漕挽,西给京师,公私损耗,不可胜纪。

kuàng biān yú wèi jìng bīng gé yóu xìng jié yòng ài rén zhèng zài jīn rì zēng guān guǎng fèi qǐ yuē qí shí

况边隅未静,兵革犹兴,节用爱人,正在今日,增官广费,岂曰其时?

tǎng shuǐ hàn chéng zāi zū shuì jiǎn rù shuǐ héng wú guàn xiǔ zhī xù jīng yù quē liú yǎn zhī chǔ

倘水旱成灾,租税减入,水衡无贯朽之蓄,京瘐阙流衍之储。

huò jiāng chǎng wài shǒu bīng chē yuǎn chū

或疆场外守,兵车远出;

huò shōu mào wú suì zhèn jiù zài chén

或收茂无岁,赈救在辰。

cǐ jūn guó zhī jí wù yě bì xià jiāng hé yǐ jì zhī hu

此军国之急务也,陛下将何以济之乎?

shū yún wú qīng rén shì wéi jiān

《书》云:“无轻人事,惟艰;

wú ān jué wèi wéi wēi

无安厥位,惟危。

yòu yún bù jiàn shì tú

”又云:“不见是图。

cǐ jiē shèn wēi zhī shēn zhǐ yě

”此皆慎微之深旨也。

chén qiè jiàn yuán wài guān zhōng huò zān jū yǎ wàng huò tái gé jiù rén huò míng xí xiàn zhāng huò ān xián zhèng yào jiē yī shí zhī liáng gàn yě

臣窃见员外官中,或簪裾雅望,或台阁旧人,或明习宪章,或谙闲政要,皆一时之良干也。

duō bù sī àn dú kōng shī lù fèng zhì qí cái ér bù shēn qí yòng zūn qí wèi ér bù jìn qí lì

多不司案牍,空尸禄俸,滞其才而不申其用,尊其位而不尽其力。

zhōu chèn duō shì hàn yuē dé rén qǐ qí rán yú

周称多士,汉曰得人,岂其然欤?

bì yǒu yì yú cǐ yǐ

必有异于此矣。

chén wàng qǐng zhū sī yuán wài guān yǒu cái néng qì shí zhòng gòng wén zhī kān wèi zhōu mù xiàn zǎi jí shàng zuǒ zhě bìng qǐng qiān zhuó shǐ xuān lì sì fāng shēn qí zhì xiào

臣望请诸司员外官有才能器识、众共闻知,堪为州牧县宰及上佐者,并请迁擢,使宣力四方,申其智效。

yǒu lǎo bìng jí bù kān lǐ wù zhě xián cóng fèi shěng shǐ xián bù xiào jiào rán shū guàn

有老病及不堪理务者,咸从废省,使贤不肖较然殊贯。

cǐ jì shí zhī qiē wù yě ān kě wèi xíng zhī jiān zāi

此济时之切务也,安可谓行之艰哉?

qí sān yuē

其三曰:

chén wén tiān lì yì dé liè yú měng huǒ

臣闻天吏逸德,烈于猛火;

tān rén bài lèi qǔ xìng dà fēng

贪人败类,取兴大风。

zé zhī mào yú chǒng lù wǔ yú guān guǎ wéi zhèng zhī dù mò xiān yú zī

则知冒于宠赂,侮于鳏寡, 为政之蠹,莫先于兹。

chén qiè jiàn nèi wài guān rén

臣窃见内外官人,

yǒu bù lǜ xiàn zhāng

有不率宪章,

gōng fàn zāng wū

公犯赃污,

qīn mù wàn xìng

侵牟万姓,

yì gē zhēng rén

劓割蒸人,

jū àn fēi xū

鞫按非虚,

xíng xiàn yǐ jí zhě

刑宪已及者,

huò é fù jiù zī

或俄复旧资,

suī fù cán xuē zhī míng

虽负残削之名,

hái yīng mù zǎi zhī rèn

还膺牧宰之任,

huò jiāng huái lǐng qì

或江、 淮、岭、碛,

wēi shì chéng biǎn

微示惩贬,

ér xùn cái dú huò

而徇财黩货,

hǎn néng quān gé

罕能悛革,

wěi yǐ gòng lǐ

委以共理,

sì hé zhī qīng

俟河之清。

chén wén míng zhǔ zhī yú wàn xìng yě bì chàng yǐ píng fēn ér wú piān shī

臣闻明主之于万姓也,必畅以平分,而无偏施。

ruò fàn zuì zhī lì zuò mù xiá fāng biàn shì qū fǎ huì jiān xù jìn yí yuǎn yǐ

若犯罪之吏,作牧遐方,便是屈法惠奸,恤近遗远矣。

fán zuǒ jiàng zhī rén xiān néng xǐng guò bì huái zì qì zhǎng è zī shēn

凡左降之人,鲜能省过,必怀自弃,长恶滋深。

zé xiǎo zhōu yuǎn jùn mán zōu yí luò hé fù yú shèng huà dú shòu qí bì zhèng hu

则小州远郡,蛮陬夷落, 何负于圣化,独受其弊政乎!

xī mèng cháng lián míng fāng lín hé pǔ

昔孟尝廉明,方临合浦;

yǐn zhī qīng jié nǎi lì pān yú

隐之清絜,乃莅番禺。

zhì dōu zhī zhèn jìng shuò fāng gěng gōng zhī jí níng shū lè

郅都之镇静朔方,耿恭之辑宁疏勒。

de zé xiá pì bì zé xián liáng wu yǐ níng jì wèi huái qǐ yǐ xiá huāng jiàn gé

地则遐僻,必择贤良,务以宁济为怀,岂以遐荒见隔?

kuàng biān jiǎo zhī de yí xià zá chǔ fù xiǎn shì yuǎn yì rǎo nán ān mí jiè xún liáng yǐ jì suí fǔ

况边徼之地,夷夏杂处,负险恃远,易扰难安,弥藉循良,以寄绥抚。

ruò wěi shī qí rèn guān fēi qí cái líng nüè lí shù qīn bāo fán bù xiǎo zé zuò zhì liú wáng dà zé qǐ wèi dào zéi

若委失其任,官非其才,凌虐黎庶,侵剥蕃部,小则坐致流亡,大则起为盗贼。

yóu cǐ yán zhī bù kě yòng fán cái ér kuàng yú huá lì hu

由此言之, 不可用凡材,而况于猾吏乎!

qí nèi wài guān rén yǒu fàn zāng huì tuī kān de shí zhě chén wàng qǐng xiāo jì zān jū shí shù nián jiān bù xǔ chǐ lù

其内外官人有犯赃贿推勘得实者,臣望请削迹簪裾, 十数年间不许齿录。

shū yún jīng bié shū nì chù zhì yōu míng

《书》云:“旌别淑匿,黜陟幽明。

jí qí yì yě

”即其义也。

ruò bù xún cǐ dào qù xié yǒu yí shàn zhèng néng guān zhēn jiǎng huò wèi zhī piān dān zāng fù huì jiǎo xìng huò jí méng shēng zé shǎng fá wú zhāng jū quàn ān jì

若不循此道, 去邪有疑,善政能官,甄奖或未之偏,担赃负贿,侥幸或即蒙升,则赏罚无章,沮劝安寄?

fú jìng zhī fēng zhuǎn shàn lián chǐ zhī xíng jiàn tuí qí yuán bù sāi wèi dù sī shén

浮竞之风转扇,廉耻之行渐𬯎,其源不塞,为蠹斯甚。

shū zòu bù nà

疏奏不纳。

lèi qiān huáng mén shì láng cì jué yú yáng bó

累迁黄门侍郎,赐爵渔阳伯。

xiān tiān èr nián yǔ shì zhōng wèi zhī gǔ yú dōng dōu fēn zhǎng xuǎn shì xún zhēng hái tóng zhōng shū mén xià sān pǐn

先天二年,与侍中魏知古于东都分掌选事,寻征还同中书门下三品。

kāi yuán sān nián qiān huáng mén jiān

开元三年, 迁黄门监。

huái shèn yǔ zǐ wēi lìng yáo chóng duì zhǎng shū mì huái shèn zì yǐ wéi lì dào bù jí chóng měi shì jiē tuī ràng zhī shí rén wèi zhī bàn shí zǎi xiàng

怀慎与紫微令姚崇对掌枢密,怀慎自以为吏道不及崇,每事皆推让之, 时人谓之“伴食宰相。

sì nián jiān lì bù shàng shū

”四年,兼吏部尚书。

qí qiū yǐ jí dǔ lèi biǎo qǐ hái gǔ xǔ zhī

其秋,以疾笃,累表乞骸骨,许之。

xún rì ér zú zèng jīng zhōu dà dū dū shì yuē wén chéng

旬日而卒,赠荆州大都督,谥曰文成。

huái shèn lín zhōng yí biǎo yuē

怀慎临终遗表曰:

chén sù wú cái shí tāo mù ēn róng dài zuì shū mì pō jī nián xù

臣素无才识,叨沐恩荣,待罪枢密,颇积年序。

bào guó zhī xīn kōng zhī zì jié

报国之心,空知自竭;

tuī xián zhī zhì zhōng wèi kè shēn

推贤之志,终未克申。

gū fù míng ēn sù yè huáng jù

孤负明恩,夙夜惶惧。

chén rǎn jí yǐ jiǔ xíng shén yù lí fú yàn zhī fēi wèi wèi zhī shǎo ér quǎn mǎ zhī zhì zhōng qí shàng wén qí míng yě āi qǐ qiú shèng chá

臣染疾已久,形神欲离,凫雁之飞,未为之少,而犬马之志,终祈上闻,其鸣也哀,乞求圣察。

sòng jǐng lì xìng gōng zhí zhí xīn zhēn gù wén xué zú yǐ jīng wu shí lüè qī yú zuǒ shí dòng wéi zhí dào xíng bù gǒu hé wén zhū cháo yě zhī shuō shí wèi shè jì zhī chén

宋璟立性公直,执心贞固,文学足以经务,识略期于佐时,动惟直道,行不苟合,闻诸朝野之说,实为社稷之臣。

li jié qín kǔ jué lún zhēn jiè dú lì gōng jiā zhī shì zhī wú bù wèi gàn shí zhī cái zhòng yì tuī xǔ

李杰勤苦绝伦,贞介独立,公家之事,知无不为,干时之材,众议推许。

li cháo yǐn cāo lǚ jiān zhēn cái shí tōng shàn shǒu wén fèng fǎ pō huái tiě shí zhī xīn shì shàng jié chéng shí jìn rén chén zhī jié

李朝隐操履坚贞,才识通赡,守文奉法,颇怀铁石之心, 事上竭诚,实尽人臣之节。

lú cóng yuàn qīng zhēn jǐn shèn lǐ shí zhōu mì shǐ zhōng ruò yī cháo yě gòng zhī jiǎn yào zhī cái bù kě duō dé

卢从愿清贞谨慎,理识周密,始终若一,朝野共知,简要之才,不可多得。

bìng míng shí zhòng qì shèng dài liáng chén

并明时重器,圣代良臣。

bǐ jīng rèn shǐ wēi yǒu qiān shī suǒ zuò zhě xiǎo suǒ qì zhě dà suǒ lèi zhě qīng suǒ biǎn zhě yuǎn

比经任使,微有愆失,所坐者小,所弃者大,所累者轻,所贬者远。

rì yuè suī jìn qiǎn zé shāng shēn wàng chuí jīn lù jiàn jiā jìn yòng

日月虽近,谴责伤深,望垂矜录,渐加进用。

chén qiè wén huáng dì suǒ yǐ chuí yī shang ér tiān xià lǐ zhě rèn fēng lì yě

臣窃闻黄帝所以垂衣裳而天下理者,任风、力也;

dì yáo suǒ yǐ guāng zhái tiān xià zhě rèn jì guàn yě

帝尧所以光宅天下者,任稷、 祼也。

qiě cháo tíng zhě tiān xià zhī běn xián liáng zhě fēng huà zhī yuán dé rén zé shù jì qí níng shī shì zé yí lún yōu yì

且朝廷者天下之本,贤良者风化之源,得人则庶绩其凝,失士则彝伦攸斁。

chén měi jiàn bì xià yōu láo shù zhèng qín qiú lǐ dào shèn jǔ qún sī bì qī chèn zhí shǐ yuān lù chéng liè cǎo zé wú yí

臣每见陛下忧劳庶政,勤求理道,慎举群司,必期称职,使鹓鹭成列,草泽无遗。

gù de suì rěn shí hé zhèng píng sòng lǐ bǐ bì xià yòng xián zhī míng xiào yě

故得岁稔时和,政平讼理,比陛下用贤之明效也。

chén fēi mù shí zǎo shi tiān xīn míng mù bù yáo hòu ēn wèi bào

臣非木石,早识天心,瞑目不遥, 厚恩未报。

chù bìn zhī yì gǎn bù shù jī chéng yǐng zhī yán sī bù yú kěn

黜殡之义,敢不庶几,城郢之言,思布愚恳。

shàng shēn jiā nà zhī

上深嘉纳之。

huái shèn qīng jiǎn bù yíng chǎn yè qì yòng fú shì wú jīn yù qǐ wén zhī lì

怀慎清俭,不营产业,器用服饰,无金玉绮文之丽。

suǒ de lù fèng jiē suí shí fēn sǎn ér jiā wú yú xù qī zǐ kuì fá

所得禄俸, 皆随时分散,而家无余蓄,妻子匮乏。

jí chē jià jiāng xìng dōng dōu sì mén bó shì zhāng xīng shàng yán huái shèn zhōng qīng zhí dào zhōng shǐ bù kuī bù jiā chǒng zèng wú yǐ quàn shàn

及车驾将幸东都,四门博士张星上言:“怀慎忠清直道,终始不亏,不加宠赠,无以劝善。

nǎi xià zhì cì qí jiā wù yī bó duàn mǐ sù èr bó shí

”乃下制赐其家物壹伯段、米粟贰伯石。

míng nián shàng hái jīng shī yīn xiào liè yú chéng nán jīng huái shèn bié yè jiàn jiā rén fāng shè xiáng zhāi mǐn qí pín kuì cì juàn bǎi pǐ

明年,上还京师,因校猎于城南,经怀慎别业,见家人方设祥斋,悯其贫匮, 赐绢百匹。

réng qiǎn zhōng shū shì láng sū tǐng wèi qí bēi wén shàng zì shū yān

仍遣中书侍郎苏颋为其碑文,上自书焉。

zi huàn zǎo xiū zhěng lì rèn jiē yǐ qīng bái wén

子奂,早修整,历任皆以清白闻。

kāi yuán zhōng wèi zhōng shū shè rén yù shǐ zhōng chéng shǎn zhōu cì shǐ

开元中,为中书舍人、御史中丞、陕州刺史。

èr shí sì nián xuán zōng xìng jīng shī cì shǎn chéng dùn shěn qí néng zhèng yú shì tí zàn ér qù yuē zhuān chéng zhī zhòng fēn shǎn zhī xióng

二十四年,玄宗幸京师,次陕城顿,审其能政,于事题赞而去,曰:“专城之重, 分陕之雄。

rén duō huì ài xìng shí qiān chōng

人多惠爱,性实谦冲。

yì jì lì wù zài hu fěi gōng

亦既利物,在乎匪躬。

sī wèi guó bǎo bù zhuì jiā fēng

斯为国宝,不坠家风。

xún chú bīng bù shì láng

” 寻除兵部侍郎。

tiān bǎo chū wèi jìn líng tài shǒu

天宝初,为晋陵太守。

shí nán hǎi jùn lì jiān shuǐ lù huán bǎo shān jī liú jù lín péng gǎo xiāng tì wèi tài shǒu wǔ fǔ jié dù jiē zuò zāng jù wàn ér sǐ

时南海郡利兼水陆,环宝山积,刘巨鳞、彭杲相替为太守、五府节度,皆坐赃钜万而死。

nǎi tè shòu huàn wèi nán hǎi tài shǒu

乃特授奂为南海太守。

xiá fāng zhī de tān lì liǎn jì rén yòng ān zhī

遐方之地,贪吏敛迹,人用安之。

yǐ wéi zì kāi yuán yǐ lái sì shí nián guǎng fǔ jié dù qīng bái zhě yǒu sì wèi sòng jǐng péi zhòu xiān li cháo yǐn jí huàn

以为自开元已来四十年,广府节度清白者有四:谓宋璟、裴伷先、李朝隐及奂。

zhōng shǐ shì bó yì bù gàn fǎ

中使市舶,亦不干法。

jiā yín qīng guāng lù dài fu

加银青光禄大夫。

jīng sān nián rù wèi shàng shū yòu chéng zú

经三年,入为尚书右丞, 卒。

dì yì yì chuán qīng bái lì yù shǐ zhōng chéng ér sǐ wáng shì jiàn zhōng yì chuán

弟弈,亦传清白,历御史中丞而死王事,见《忠义传》。

yì zi qǐ dé zōng cháo wèi zhì zǎi fǔ bié yǒu chuán

弈子杞,德宗朝位至宰辅,别有传。

yuán qián yào xiāng zhōu lín zhāng rén

源乾曜,相州临漳人。

duò bǐ bù shì láng shī zhī sūn yě

隋比部侍郎师之孙也。

fù zhí xīn gāo zōng shí wéi sī xíng tài cháng bó zuò shì pèi liú lǐng nán ér zú

父直心,高宗时为司刑太常伯, 坐事配流岭南而卒。

qián yào jǔ jìn shì jǐng yún zhōng lèi qiān jiàn yì dài fū

乾曜举进士,景云中,累迁谏议大夫。

shí jiǔ fèi gōng qīng bǎi guān sān jiǔ shè lǐ qián yào shàng shū yuē fu shèng wáng zhī jiào tiān xià yě bì zhì lǐ yǐ zhèng rén qíng rén qíng zhèng zé xiào yú jiā zhōng yú guó

时久废公卿百官三九射礼,乾曜上疏曰:“夫圣王之教天下也,必制礼以正人情,人情正则孝于家,忠于国。

cǐ dào bù tì suǒ yǐ lǐ yě

此道不替,所以理也。

suǒ yǐ jūn zǐ sān nián bù wéi lǐ lǐ bì huài

所以君子三年不为礼,礼必坏;

sān nián bù wéi lè lè bì bēng

如果三年不演奏音乐,音乐必定会荒废。

qiè yǐ gǔ zhī zé shì xiān guān shè lǐ yǐ míng hé róng zhī yì fēi qǔ yī shí zhī lè

窃以古之择士,先观射礼,以明和容之义,非取一时之乐。

fu shè zhě bié zhèng xié guān dé xíng zhōng jì sì pì kòu róng

夫射者,别正邪,观德行,中祭祀,辟寇戎。

gǔ xiān zhé wáng mò bù dì xí

古先哲王,莫不递袭。

chén qiè jiàn shù nián yǐ lái shè lǐ biàn fèi huò yuán suǒ sī xī fèi suì lìng dà shè yǒu kuī

臣窃见数年已来,射礼便废,或缘所司惜费,遂令大射有亏。

chén yú yǐ wéi suǒ fèi zhě cái suǒ quán zhě lǐ

臣愚以为所费者财,所全者礼。

gù kǒng zǐ yún ěr ài qí yáng wǒ ài qí lǐ

故孔子云:‘尔爱其羊, 我爱其礼。

jīn qián kūn zài pì rì yuè zhēn míng chén wàng dà shè zhī yí chūn qiū bù fèi shèng rén zhī jiào jīn gǔ cháng xíng zé tiān xià xìng shèn

’今乾坤再辟,日月贞明,臣望大射之仪,春秋不废,圣人之教,今古常行,则天下幸甚。

qián yào xún chū wèi liáng zhōu dū du

”乾曜寻出为梁州都督。

kāi yuán chū bīn wáng fǔ liáo lì yǒu fàn fǎ zhě shàng lìng zuǒ yòu qiú kān wèi wáng fǔ zhǎng shǐ zhě tài cháng qīng jiāng jiǎo jiàn qián yào gōng qīng yǒu lì gàn yīn zhào jiàn yǔ yǔ

开元初,邠王府僚吏有犯法者,上令左右求堪为王府长史者,太常卿姜皎荐干曜公清有吏干,因召见与语。

qián yào shén qì qīng shuǎng duì dá jiē yǒu lún xù shàng shén yuè zhī nǎi bài shào fǔ shǎo jiān jiān bīn wáng fǔ zhǎng shǐ

乾曜神气清爽,对答皆有伦序,上甚悦之,乃拜少府少监,兼邠王府长史。

xún qiān hù bù shì láng jiān yù shǐ zhōng chéng

寻迁户部侍郎、兼御史中丞。

wú jǐ zhuǎn shàng shū zuǒ chéng

无几,转尚书左丞。

sì nián dōng zhuó bài huáng mén shì láng tóng zǐ wēi huáng mén píng zhāng shì

四年冬, 擢拜黄门侍郎、同紫微黄门平章事。

xún rì yǔ yáo yuán zhī jù ba zhī zhèng shì

仅十天,又与姚元之一同罢免了宰相职务。

shí xíng xìng dōng dōu yǐ qián yào wèi jīng zhào yǐn réng jīng shī liú shǒu

时行幸东都,以乾曜为京兆尹,仍京师留守。

qián yào zhèng cún kuān jiǎn bù yán ér lǐ

乾曜政存宽简,不严而理。

cháng yǒu zhàng nèi bái yīng yīn zòng suì shī suǒ zài shàng lìng jīng zhào qiè bǔ zhī

尝有仗内白鹰,因纵遂失所在,上令京兆切捕之。

é yú yě wài huò zhī qí yīng guà yú cóng jí ér sǐ guān lì jù dé zuì xiāng gù shī sè

俄于野外获之,其鹰挂于丛棘而死, 官吏惧得罪,相顾失色。

qián yào xú yuē shì yǒu xiè hòu sǐ yì cháng lǐ zhǔ shàng rén míng dāng bù yǐ cǐ zhì zuì

乾曜徐曰:“事有邂逅,死亦常理,主上仁明,当不以此置罪。

bì qí huò lì wú zì dāng zhī bù xū jù yě

必其获戾,吾自当之,不须惧也。

suì rù zì qǐng shī zhǐ zhī zuì shàng yī qiè bù wèn zhī zhòng xián fú qián yào lín shì bù shè ér néng yǐn guò zài jǐ yě

”遂入自请失旨之罪,上一切不问之,众咸伏乾曜临事不慑,而能引过在己也。

zài jīng zhào sān nián zhèng lìng rú yī

在京兆三年,政令如一。

bā nián chūn fù wèi huáng mén shì láng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn xún jiā yín qīng guāng lù dài fu qiān shì zhōng

八年春,复为黄门侍郎、同中书门下三品,寻加银青光禄大夫,迁侍中。

jiǔ zhī shàng shū yuē chén qiè jiàn xíng yào zhī jiā bìng qiú jīng zhí jùn yì zhī shì duō rèn wài guān wáng dào píng fēn bù hé rú cǐ

久之, 上疏曰:“臣窃见形要之家并求京职,俊乂之士多任外官,王道平分,不合如此。

chén sān nán jù shì jīng rèn wàng chū èr rén yǔ wài guān yǐ yè jūn píng zhī dào

臣三男俱是京任,望出二人与外官,以叶均平之道。

shàng cóng zhī yú shì gǎi qí zi hé nán fǔ cān jūn bì wèi jiàng zhōu sī gōng tài zhù jié wèi zhèng wèi

”上从之,于是改其子河南府参军弼为绛州司功,太祝絜为郑尉。

yīn xià zhì yuē yuán bì děng fù zài shū jìn shēn wéi qiān yì kǒng dài guān zhī xián liè lǜ shí cái zhī wèi xù shuài xiān shù liáo chóng shì ràng dé jì qǐng wài qí zhí fù jiàng zī yǐ shòu

因下制曰:“源弼等父在枢近,深惟谦挹,恐代官之咸列,虑时才之未序,率先庶僚,崇是让德,既请外其职,复降资以授。

chuán bù yún hū jìn fàn xuān zi ràng qí xià jiē ràng

《传》不云乎:‘晋范宣子让,其下皆让。

jìn guó zhī rén yú shì dà hé

’‘晋国之人,于是大和。

dào zhī huò xíng rén qǐ yún yuǎn

’道之或行, 仁岂云远!

yīn lìng wén wǔ bǎi liáo fù zǐ xiōng dì sān rén bìng rèn jīng sī zhě rèn zì tōng róng yī zī cì chǔ fèn yóu shì gōng qīng zǐ dì jīng guān chū wài zhě bǎi yú rén

”因令文武百僚父子兄弟三人并任京司者,任自通容,依资次处分,由是公卿子弟京官出外者百余人。

é yòu yǒu shàng shū zhě yǐ wéi guó zhī zhí zhèng tóng qí xiū qī ruò bù shāo jiā chóng chǒng hé yǐ zé qí jìn xīn

俄又有上书者,以为“国之执政,同其休戚,若不稍加崇宠,何以责其尽心?

shí nián shí yī yuè chì zhōng shū mén xià gòng shí shí fēng sān bǎi hù zì qián yào jí zhāng jiā zhēn shǐ yě

”十年十一月,敕中书门下共食实封三百户,自乾曜及张嘉贞始也。

qián yào hòu hù cóng dōng fēng bài shàng shū zuǒ chéng xiàng réng jiān shì zhōng

乾曜后扈从东封,拜尚书左丞相,仍兼侍中。

qián yào zài zhèng shì shí nián shí zhāng jiā zhēn zhāng shuō xiāng cì wèi zhōng shū lìng qián yào bù gǎn yǔ zhī zhēng quán měi shì jiē tuī ràng zhī

乾曜在政事十年,时张嘉贞、张说相次为中书令,乾曜不敢与之争权,每事皆推让之。

jí li yuán hóng dù xiān zhī zhèng shì qián yào suì wú suǒ cān yì dàn wéi nuò shǔ míng ér yǐ

及李元纮、杜暹知政事,干曜遂无所参议,但唯诺署名而已。

chū qián yào yīn jiāng jiǎo suǒ jiàn suì zhuó yòng

初,乾曜因姜皎所荐,遂擢用;

jí jiǎo dé zuì wèi zhāng jiā zhēn suǒ jǐ qián yào jìng bù jiù zhī yì zhě yǐ cǐ jī yān

及皎得罪,为张嘉贞所挤,乾曜竟不救之,议者以此讥焉。

shí qī nián xià tíng jiān shì zhōng shì

十七年夏,停兼侍中事。

qí qiū qiān tài zǐ shǎo shī yǐ zǔ míng shī gù cí nǎi bài tài zǐ shǎo fù fēng ān yáng jùn gōng

其秋,迁太子少师,以祖名师,固辞,乃拜太子少傅,封安阳郡公。

shí jiǔ nián jià xìng dōng dōu qián yào yǐ nián lǎo cí jí bù kān hù cóng yīn liú jīng yǎng jí

十九年,驾幸东都,乾曜以年老辞疾,不堪扈从,因留京养疾。

shì nián dōng zú zhào zèng yōu zhōu dà dū dū shàng yú luò chéng nán mén jǔ āi chuò cháo èr rì

是年冬卒,诏赠幽州大都督,上于洛城南门举哀,辍朝二日。

qián yào cóng sūn guāng yù yì yǒu lìng yù

乾曜从孙光裕,亦有令誉。

lì zhí qīng jǐn fǔ zhū dì yǐ you yì wén

历职清谨,抚诸弟以友义闻。

chū wèi zhōng shū shè rén yǔ yáng tāo liú lìng zhí děng tóng shān dìng kāi yuán xīn gé

初为中书舍人,与杨滔、刘令植等同删定《开元新格》。

lì xíng bù hù bù èr shì láng shàng shū zuǒ chéng lèi qiān zhèng zhōu cì shǐ chēng wéi liáng lì

历刑部户部二侍郎、尚书左丞,累迁郑州刺史, 称为良吏。

xún zú

寻卒。

guāng yù zi wěi yì zǎo yǒu měi chēng

光裕子洧,亦早有美称。

guī mén yōng mù shì yǒu tuī zhī lì jiàn qīng yào

闺门雍睦,士友推之,历践清要。

tiān bǎo zhōng wèi jǐ shì zhōng dōu zhèng zhōu cì shǐ xiāng zhōu cì shǐ běn dào cǎi fǎng shǐ

天宝中,为给事中、蔸郑州刺史、襄州刺史、本道采访使。

jí ān lù shān fǎn jì fàn dōng jīng nǎi yǐ wěi wèi jiāng líng jùn dà dū dū fǔ zhǎng shǐ běn dào cǎi fǎng fáng yù shǐ shè yù shǐ zhōng chéng yǐ bīng bù láng zhōng xú hào wèi xiāng zhōu cì shǐ běn zhōu fáng yù shǒu zhuō shǐ yǐ yù zhī

及安禄山反,既犯东京,乃以洧为江陵郡大都督府长史、本道采访防御使、摄御史中丞,以兵部郎中徐浩为襄州刺史、本州防御守捉使以御之。

wěi zhì zhèn zú

洧至镇卒。

li yuán hóng qí xiān huá zhōu rén shì jū jīng zhào zhī wàn nián

李元纮,其先滑州人,世居京兆之万年。

běn xìng bǐng shì

本姓丙氏。

zēng zǔ càn duò dà yè zhōng tún wèi dà jiāng jūn

曾祖粲,隋大业中屯卫大将军。

shǔ guān zhōng zéi qǐ yáng dì lìng càn wǎng jīng chéng yǐ xī èr shí sì jùn zhú bǔ dào zéi càn fǔ xún shì zhòng shén de qí xīn

属关中贼起,炀帝令粲往京城以西二十四郡逐捕盗贼,粲抚循士众,甚得其心。

jí yì qí rù guān càn lǜ qí zhòng guī fù bài zōng zhèng qīng fēng yīng guó gōng cì xìng lǐ shì

及义旗入关,粲率其众归附,拜宗正卿,封应国公,赐姓李氏。

gāo zǔ yǔ zhī yǒu jiù tè méng ēn lǐ qiān wèi zuǒ jiān mén dà jiàng jūn yǐ nián lǎo tè lìng chéng mǎ yú gōng zhōng jiǎn jiào

高祖与之有旧, 特蒙恩礼,迁为左监门大将军,以年老特令乘马于宫中检校。

nián bā shí yú zú shì yuē míng

年八十余卒,谥曰明。

zǔ kuān gāo zōng shí wéi tài cháng qīng bié fēng lǒng xī jùn gōng

祖宽,高宗时为太常卿,别封陇西郡公。

fù dào guǎng zé tiān shí wéi biàn zhōu cì shǐ

父道广,则天时为汴州刺史。

shí shǔ tū jué jí qì dān kòu xiàn hé běi jiān fā hé nán zhū zhōu bīng mù bǎi xìng sāo rǎo

时属突厥及契丹寇陷河北,兼发河南诸州兵募,百姓骚扰。

dào guǎng kuān měng shé zhōng chēng wéi shàn zhèng cún shōu wèi fǔ biàn zhōu dú bù táo sàn

道广宽猛折衷,称为善政,存收慰抚,汴州独不逃散。

xún rù wèi diàn zhōng jiān tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì lèi fēng jīn chéng xiàn hòu

寻入为殿中监、同凤阁鸾台平章事,累封金城县侯。

zú zèng qín zhōu dū dū shì yuē chéng

卒,赠秦州都督,谥曰成。

yuán hóng shǎo jǐn hòu

元纮少谨厚。

chū wèi jīng zhōu sī bīng lèi qiān yōng zhōu sī hù

初为泾州司兵,累迁雍州司户。

shí tài píng gōng zhǔ yǔ sēng sì zhēng niǎn wèi gōng zhǔ fāng chéng ēn yòng shì bǎi sī jiē xī qí zhǐ yì yuán hóng suì duàn huán sēng sì

时太平公主与僧寺争碾硙,公主方承恩用事,百司皆希其旨意,元纮遂断还僧寺。

dòu huái zhēn wèi yōng zhōu zhǎng shǐ dà jù tài píng shì cù lìng yuán hóng gǎi duàn yuán hóng dà shǔ pàn hòu yuē nán shān huò kě gǎi yí cǐ pàn zhōng wú yáo dòng

窦怀贞为雍州长史,大惧太平势, 促令元纮改断,元纮大署判后曰:“南山或可改移,此判终无摇动。

jìng zhí zhèng bù náo huái zhēn bù néng duó zhī

”竟执正不挠, 怀贞不能夺之。

é zhuǎn hǎo zhì lìng qiān rùn zhōu sī mǎ suǒ lì xián yǒu shēng jī

俄转好畤令,迁润州司马,所历咸有声绩。

kāi yuán chū sān qiān wàn nián xiàn lìng fù yì píng yǔn bù yán ér lǐ

开元初,三迁万年县令, 赋役平允,不严而理。

é zhuó wèi jīng zhào yǐn xún yǒu zhào lìng yuán hóng shū jué sān fǔ

俄擢为京兆尹,寻有诏令元纮疏决三辅。

zhū wáng gōng quán yào zhī jiā jiē yuán qú lì wéi yǐ hài shuǐ tián yuán hóng lìng lì rén yī qiè huǐ zhī bǎi xìng dà huò qí lì

诸王公权要之家, 皆缘渠立硙,以害水田,元纮令吏人一切毁之,百姓大获其利。

yòu lì gōng bù bīng bù lì bù sān shì láng

又历工部、兵部、 吏部三侍郎。

shí sān nián hù bù shì láng yáng yì bái zhī shèn zuò zhī dù shī suǒ jiē chū wèi cì shǐ

十三年,户部侍郎杨易、白知慎坐支度失所,皆出为刺史。

shàng lìng zǎi chén jí gōng qīng yǐ xià jīng zé kān wèi hù bù zhě duō yǒu jiàn yuán hóng zhě jiāng shòu yǐ hù bù shàng shū shí zhí zhèng yǐ qí zī qiǎn wèi yi chāo shòu jiā zhōng dài fū bài hù bù shì láng

上令宰臣及公卿已下精择堪为户部者,多有荐元纮者,将授以户部尚书,时执政以其资浅, 未宜超授,加中大夫,拜户部侍郎。

yuán hóng yīn tiáo zòu rén jiān lì hài jí shí zhèng dé shī yǐ zòu zhī shàng dà yuè yīn cì yī yī fù juàn èr bǎi pǐ

元纮因条奏人间利害及时政得失以奏之,上大悦,因赐衣一副、绢二百匹。

míng nián zhuó bài zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

明年,擢拜中书侍郎、同中书门下平章事。

qǐng zhī jiā yín qīng guāng lù dài fu cì jué qīng shuǐ nán

顷之,加银青光禄大夫,赐爵清水男。

yuán hóng xìng qīng jiǎn

元纮性清俭。

jì zhī zhèng shì shāo yì bēn jìng zhī lù wu jìn zhě pō dàn zhī

既知政事,稍抑奔竞之路,务进者颇惮之。

shí chū fèi jīng sī zhí tián yì zhě qǐng yú guān fǔ zhì zhūn yǐ shí cāng bǐng

时初废京司职田,议者请于关辅置屯,以实仓禀。

yuán hóng jiàn yì yuē jūn guó bù tóng zhōng wài yì zhì

元纮建议曰:“军国不同,中外异制。

ruò rén xián wú yì de qì bù kěn fā xián rén yǐ gēng qì dì shěng kuì yùn yǐ shí jūn liáng yú shì hū yǒu tún tián qí wèi yì duō yǐ

若人闲无役, 地弃不垦,发闲人以耕弃地,省馈运以实军粮,于是乎有屯田,其为益多矣。

jīn bǎi guān suǒ tuì zhí tián sàn zài zhū xiàn bù kě jù yě

今百官所退职田,散在诸县,不可聚也。

bǎi xìng suǒ yǒu sī tián jiē lì zì gēng kěn bù kě qǔ yě

百姓所有私田,皆力自耕垦,不可取也。

ruò zhì tún tián jí xū gōng sī xiāng huàn zhēng fā dīng fū zhēng yì zé yè fèi yú jiā miǎn yōng zé fù quē yú guó

若置屯田,即须公私相换,征发丁夫,征役则业废于家,免庸则赋阙于国。

nèi dì zhì zhūn gǔ suǒ wèi yǒu dé bù bǔ shī huò kǒng wèi kě

内地置屯, 古所未有,得不补失,或恐未可。

qí yì suì zhǐ

”其议遂止。

xiān shì zuǒ shù zǐ wú jīng jiù rèn shǐ guān zhuàn táng shū yī bǎi juǎn táng chūn qiū sān shí juǎn qí shū wèi chéng yǐ dīng yōu bà zhí

先是,左庶子吴兢旧任史官,撰《唐书》一百卷、《唐春秋》三十卷,其书未成,以丁忧罢职。

zhì shì shàng shū qǐng zhōng qí gōng yǒu zhào tè lìng jiù jí xián yuàn xiū chéng qí shū

至是,上疏请终其功,有诏特令就集贤院修成其书。

jí zhāng shuō zhì shì yòu lìng zài jiā xiū shǐ

及张说致仕, 又令在家修史。

yuán hóng zòu yuē guó shǐ zhě jì rén jūn shàn è guó zhèng sǔn yì yī zì bāo biǎn qiān zǎi chēng zhī qián xián suǒ nán shì fěi róng yì

元纮奏曰:“国史者,记人君善恶,国政损益,一字褒贬,千载称之,前贤所难,事匪容易。

jīn zhāng shuō zài jiā xiū shǐ wú jīng yòu zài jí xián zhuàn lù suì lìng guó zhī dà diǎn sàn zài shù chù

今张说在家修史,吴兢又在集贤撰录,遂令国之大典, 散在数处。

qiě tài zōng bié zhì shǐ guǎn zài yú jìn zhōng suǒ yǐ zhòng qí zhí ér mì qí shì yě

且太宗别置史馆,在于禁中,所以重其职而秘其事也。

wàng lēi shuō děng jiù shǐ guǎn cān xiáng zhuàn lù zé diǎn cè yǒu píng jiù zhāng bù zhuì yǐ

望勒说等就史馆参详撰录,则典册有凭,旧章不坠矣。

cóng zhī nǎi zhào shuō jí wú jīng bìng jiù shǐ guǎn xiū zhuàn

”从之,乃诏说及吴兢并就史馆修撰。

yuán hóng zài zhèng shì lěi nián bù gǎi dì zhái pú mǎ bì liè wèi zēng gǎi shì suǒ de fēng wù jiē sàn zhī qīn zú

元纮在政事累年,不改第宅,仆马弊劣,未曾改饰,所得封物,皆散之亲族。

yòu chéng xiàng sòng jǐng cháng jiā tàn zhī měi wèi rén yuē li shì láng yǐn sòng yáo zhī měi cái chù liú huang zhī tān mào guì wèi guó xiāng jiā wú chǔ jī

右丞相宋璟尝嘉叹之,每谓人曰:“李侍郎引宋遥之美才,黜刘晃之贪冒,贵为国相,家无储积。

suī jì wén zi zhī dé hé yǐ jiā yě

虽季文子之德,何以加也!

hòu yǔ dù xiān duō suǒ yì tóng qíng suì bù yè zhì yǒu xiāng zhí zòu zhě shàng bú yuè yóu shì ba zhī zhèng shì chū wèi cáo zhōu cì shǐ yǐ jí qù guān

”后与杜暹多所异同,情遂不叶,至有相执奏者,上不悦,由是罢知政事,出为曹州刺史,以疾去官。

jiǔ zhī bài hù bù shàng shū réng tīng zhì shì

久之,拜户部尚书, 仍听致仕。

èr shí yī nián jí chōu qǐ wèi tài zǐ zhān shì xún rì ér zú

二十一年疾瘳,起为太子詹事,旬日而卒。

zèng tài zǐ shǎo fù shì yuē wén zhōng

赠太子少傅,谥曰文忠。

dù xiān pú zhōu pú yáng rén yě

杜暹,濮州濮阳人也。

fù chéng zhì zé tiān chū wèi jiān chá yù shǐ

父承志,则天初为监察御史。

shí huái zhōu cì shǐ li wén jiǎn yǐ huáng zhī jìn shǔ wèi chóu rén suǒ gào chéng zhì tuī chū zhī

时怀州刺史李文暕以皇枝近属,为雠人所告,承志推出之。

é ér wén jiǎn dé zuì chéng zhì zuò biǎn shòu fāng yì lìng

俄而文暕得罪,承志坐贬,授方义令。

lèi zhuǎn tiān guān yuán wài láng

累转天官员外郎。

jì luó zhī shì qǐ chéng zhì kǒng jù suì chēng jí qù guān ér guī zú yú jiā

既罗织事起,承志恐惧,遂称疾去官而归,卒于家。

zì xiān gāo zǔ zhì xiān wǔ dài tóng jū xiān yóu gōng jǐn shì jì mǔ yǐ xiào wén

自暹高祖至暹,五代同居,暹尤恭谨,事继母以孝闻。

chū jǔ míng jīng bǔ wù zhōu cān jūn zhì mǎn jiāng guī zhōu lì yǐ zhǐ wàn yú zhāng yǐ zèng zhī xiān wéi shòu yī bǎi yú xī hái zhī

初举明经,补婺州参军,秩满将归,州吏以纸万余张以赠之,暹惟受一百,余悉还之。

shí zhōu liáo bié zhě jiàn ér tàn yuē xī qīng lì shòu yī dà qián fù hé yì yě

时州僚别者,见而叹曰:“昔清吏受一大钱, 复何异也!

é shòu zhèng wèi fù yǐ qīng jié jiàn zhī

”俄授郑尉,复以清节见知。

huá zhōu sī mǎ yáng fú gōng zhí shì yě shēn shǎng zhòng zhī

华州司马杨孚,公直士也,深赏重之。

xún ér fú qiān dà lǐ zhèng xiān zuò gōng shì xià fǎ sī jié zuì fú wèi rén yuē ruò cǐ wèi dé zuì zé gōng qīng zhī shì hé yǐ quàn yǐ

寻而孚迁大理正,暹坐公事下法司结罪,孚谓人曰:“若此尉得罪,则公清之士何以劝矣?

tè jiàn zhī yú zhí zhèng yóu shì zhuó bài dà lǐ píng shì

”特荐之于执政,由是擢拜大理评事。

kāi yuán sì nián qiān jiān chá yù shǐ réng wǎng qì xi fù zhūn

开元四年,迁监察御史,仍往碛西覆屯。

huì ān xi fù dū hù guō qián guàn yǔ xi tū jué kè hán shǐ xiàn zhèn shǒu shǐ liú xiá qìng děng bù yè gēng xiāng zhí zòu zhào xiān àn qí shì shí

会安西副都护郭虔瓘与西突厥可汗史献、镇守使刘遐庆等不叶,更相执奏,诏暹按其事实。

shí xiān yǐ huí zhì liáng zhōu chéng zhào fù wǎng qì xi yīn rù tū jué qí shī yǐ jiū qián jī děng fàn zhuàng

时暹已回至凉州,承诏复往碛西,因入突厥骑施,以究虔赍等犯状。

fán rén jī jīn yǐ yí xiān gù cí bù shòu

蕃人赍金以遗,暹固辞不受。

zuǒ yòu yuē gōng yuǎn shǐ jué yù bù kě shī fán rén qíng

左右曰: “公远使绝域,不可失蕃人情。

xiān bù dé yǐ shòu zhī mái mù xià jì qù chū jìng nǎi yí dié lìng shōu qǔ zhī

”暹不得已受之,埋幕下,既去出境,乃移牒令收取之。

fán rén dà jīng dù qì zhuī zhī bù jí ér zhǐ

蕃人大惊,度碛追之,不及而止。

xiān lèi qiān jǐ shì zhōng dīng jì mǔ yōu qù zhí

暹累迁给事中,丁继母忧去职。

shí èr nián ān xī dū hù zhāng xiào sōng qiān wèi tài yuán yǐn huò jiàn xiān wǎng shǐ ān xī fán rén fú qí qīng shèn shēn sī mù zhī nǎi duó qíng zhuó bài huáng mén shì láng jiān ān xī fù dà dū hù

十二年, 安西都护张孝嵩迁为太原尹,或荐暹往使安西,蕃人伏其清慎,深思慕之,乃夺情擢拜黄门侍郎,兼安西副大都护。

xiān dān qí fù zhí

暹单骑赴职。

míng nián yú tián wáng yù chí tiào yīn jié tū jué jí zhū fán guó tú wèi pàn luàn xiān mì zhī qí móu fā bīng bǔ ér zhǎn zhī bìng zhū qí dǎng yǔ wǔ shí yú rén gēng lì jūn zhǎng yú tián suì ān

明年,于阗王尉迟眺阴结突厥及诸蕃国图为叛乱,暹密知其谋,发兵捕而斩之,并诛其党与五十余人,更立君长,于阗遂安。

xiān yǐ gōng tè jiā guāng lù dài fu

暹以功特加光禄大夫。

xiān zài ān xī sì nián suí fǔ jiàng shì bù dàn qín kǔ shén de yí xià zhī xīn

暹在安西四年,绥抚将士,不惮勤苦,甚得夷夏之心。

shí sì nián zhào xiān tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì réng qiǎn zhōng shǐ wǎng yíng zhī

十四年,诏暹同中书门下平章事,仍遣中使往迎之。

jí yè jiàn yòu cì juàn èr bǎi pǐ mǎ yì pǐ zhái yī qū

及谒见,又赐绢二百匹、 马一匹、宅一区。

hòu yǔ li yuán hóng bù yè ba zhī zhèng shì chū wèi jīng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ

后与李元纮不叶,罢知政事,出为荆州大都督府长史。

yòu lì wèi zhōu cì shǐ tài yuán yǐn

又历魏州刺史、太原尹。

èr shí nián shàng xìng běi dōu bài xiān wèi hù bù shàng shū biàn lìng hù cóng rù jīng

二十年,上幸北都,拜暹为户部尚书,便令扈从入京。

xíng xìng dōng dōu zhào xiān wèi jīng liú shǒu

行幸东都, 诏暹为京留守。

xiān yīn chōu dāng fān wèi shì shàn xiū sān gōng zēng jùn chéng huáng gōng zì xún jiǎn wèi cháng xiū xiè

暹因抽当番卫士,缮修三宫,增峻城隍,躬自巡检,未尝休懈。

shàng wén ér jiā zhī cì chì shū yuē qīng sù yǐ qīng zhí jiān zhī qín gàn

上闻而嘉之,赐敕书曰:“卿素以清直,兼之勤干。

zì wěi jū shǒu měi shì duō néng zhèng sù guān liáo huì jí lí shù

自委居守,每事多能,政肃官僚, 惠及黎庶。

chéng huáng gōng shì suí shì xiū yíng qiě yǒu chéng gōng bù pí rén lì

城隍宫室,随事修营,且有成功,不疲人力。

shén shàn shén shàn wèi zhèn huái yě

甚善甚善,慰朕怀也。

é dài lǐ lín fǔ wèi lǐ bù shàng shū lèi fēng wèi xiàn hóu

” 俄代李林甫为礼部尚书,累封魏县侯。

èr shí bā nián bìng zú nián liù shí yú zhào zèng shàng shū yòu chéng xiāng

二十八年,病卒,年六十余,诏赠尚书右丞相。

xiān zài jiā xiào yǒu ài fǔ yì mǔ dì yù shén hòu

暹在家孝友,爱抚异母弟昱甚厚。

rán sù wú xué shù měi dāng cháo tán yì shè yú qiǎn jìn

然素无学术,每当朝谈议,涉于浅近。

cháng yǐ gōng qīng qín jiǎn wéi jǐ rèn shí yì jiáo qíng wèi zhī

常以公清勤俭为己任,时亦矫情为之。

ruò guàn biàn zì shì bù shòu qīn yǒu zèng yí yǐ zhōng qí shēn

弱冠便自誓不受亲友赠遗,以终其身。

jí zú shàng shén dào xī zhī qiǎn zhōng shǐ jiù jiā shì qí sāng shì nèi chū juàn sān bǎi pǐ yǐ cì zhī

及卒,上甚悼惜之,遣中使就家视其丧事,内出绢三百匹以赐之。

shàng shū shěng jí gù lì fù zèng zhě qí zi xiào yǒu zūn qí sù yuē jiē jù ér bù shòu

尚书省及故吏赙赠者,其子孝友遵其素约,皆拒而不受。

tài cháng shì yuē zhēn sù

太常谥曰“贞肃”。

yòu sī yuán wài láng liú tóng shēng dōu guān yuán wài láng wéi lián yǐ xiān yǒu zhōng xiào zhī měi suǒ shì bù jìn qí xíng jiàn yì bó zhī

右司员外郎刘同升、都官员外郎韦廉以暹有忠孝之美,所谥不尽其行,建议驳之。

tài cháng bó shì péi zǒng zhí yuē dù shàng shū wǎng yǐ mò shuāi shòu zhí shì suī yún fèng guó bù dé wèi xiào

太常博士裴总执曰:“杜尚书往以墨缞受职事,虽云奉国,不得为孝。

qǐng yī jiù wèi dìng

请依旧为定。

xiào yǒu yòu yì què chén sù shàng wén ér gèng lìng suǒ sī xiáng dìng jìng shì yuē zhēn xiào

”孝友又诣阙陈诉上闻,而更令所司详定,竟谥曰贞孝。

hán xiū jīng zhào cháng ān rén

韩休,京兆长安人。

bó fù dà mǐn zé tiān chū wèi fèng gé shè rén

伯父大敏,则天初为凤阁舍人。

shí liáng zhōu dū du li xíng bāo wèi bù rén wū gào yún yǒu nì móu zé tiān lìng dà mǐn jiù zhōu tuī jiū

时梁州都督李行褒为部人诬告,云有逆谋,则天令大敏就州推究。

huò wèi dà mǐn yuē xíng bāo zhū li jìn shǔ tài hòu yì yù chú zhī hū ruò shī zhǐ huò jiāng bù xì bù kě bù wéi shēn móu yě

或谓大敏曰:“行褒诸李近属,太后意欲除之,忽若失旨,祸将不细,不可不为身谋也。

dà mǐn yuē qǐ yǒu qiú shēn zhī ān ér xiàn rén fēi zuì

”大敏曰:“岂有求身之安而陷人非罪!

jìng zòu xuě zhī

”竟奏雪之。

zé tiān é yòu mìng yù shǐ zhòng fù suì gòu chéng qí zuì dà mǐn zuò tuī fǎn shī qíng yǔ zhī fǎn bù gào tóng zuì cì sǐ yú jiā

则天俄又命御史重复,遂构成其罪,大敏坐推反失情,与知反不告同罪,赐死于家。

fù dà zhì guān zhì luò zhōu sī gōng

父大智,官至洛州司功。

xiū zǎo yǒu cí xué chū yìng zhì jǔ lèi shòu táo lín chéng

休早有词学,初应制举,累授桃林丞。

yòu jǔ xián liáng

又举贤良。

xuán zōng shí zài chūn gōng qīn wèn guó zhèng xiū duì cè yǔ jiào shū láng zhào dōng xī bìng wèi yǐ dì zhuó shòu zuǒ bǔ quē

玄宗时在春宫,亲问国政, 休对策与校书郎赵冬曦并为乙第,擢授左补阙。

xún pàn zhǔ jué yuán wài láng lì qiān zhōng shū shè rén lǐ bù shì láng jiān zhī zhì gào chū wèi guó zhōu cì shǐ

寻判主爵员外郎,历迁中书舍人、 礼部侍郎,兼知制诰,出为虢州刺史。

shí guó zhōu yǐ de zài liǎng jīng zhī jiān jià zài jīng jí dōng dōu bìng wèi jìn zhōu cháng bèi zhī shuì cǎo yǐ nà xián jiù

时虢州以地在两京之间,驾在京及东都,并为近州,常被支税草以纳闲厩。

xiū zòu qǐng jūn pèi yú zhōu zhōng shū lìng zhāng shuō bó zhī yuē ruò dú miǎn guó zhōu jí dāng yí xiàng tā jùn mù shǒu yù wèi sī huì guó tǐ gù bù kě yī

休奏请均配余州,中书令张说驳之曰:“若独免虢州,即当移向他郡,牧守欲为私惠,国体固不可依。

yòu xià fú bù xǔ zhī

”又下符不许之。

xiū fù jiāng zhí zòu liáo lì yuē gèng zòu bì wǔ zhí zhèng zhī yì

休复将执奏, 僚吏曰:“更奏必忤执政之意。

xiū yuē wèi cì shǐ bù néng jiù bǎi xìng zhī bì hé yǐ wéi zhèng

”休曰:“为刺史不能救百姓之弊,何以为政!

bì yǐ wǔ shàng dé zuì suǒ gān xīn yě

必以忤上得罪,所甘心也。

jìng zhí zòu huò miǎn

”竟执奏获免。

suì yú yǐ mǔ jiān qù zhí gù chén chéng qǐ zhōng lǐ zhì xǔ zhī

岁余,以母艰去职,固陈诚乞终礼,制许之。

fú què chú gōng bù shì láng réng zhī zhì gào qiān shàng shū yòu chéng

服阕,除工部侍郎,仍知制诰,迁尚书右丞。

kāi yuán èr shí yī nián shì zhōng péi guāng tíng zú shàng lìng xiāo sōng jǔ cháo xián yǐ dài guāng tíng cái sōng shèng chēng xiū zhì xíng suì bài huáng mén shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

开元二十一年,侍中裴光庭卒,上令萧嵩举朝贤以代光庭才,嵩盛称休志行, 遂拜黄门侍郎、同中书门下平章事。

xiū xìng fāng zhí bù wu jìn qū jí bài shén yǔn dàng shí zhī wàng

休性方直,不务进趋,及拜,甚允当时之望。

é yǒu wàn nián wèi li měi yù dé zuì shàng tè lìng liú zhī lǐng wài xiū jìn yuē měi yù bēi wèi suǒ fàn yòu fēi jù hài jīn zhāo tíng yǒu dà jiān shàng bù néng qù qǐ de shě dà ér qǔ xiǎo yě

俄有万年尉李美玉得罪,上特令流之岭外,休进曰:“美玉卑位,所犯又非巨害, 今朝廷有大奸,尚不能去,岂得舍大而取小也!

chén qiè jiàn jīn wú dà jiàng jūn chéng bó xiàn yī shì ēn chǒng suǒ zài tān mào dì zhái yú mǎ jiàn nǐ guò zòng

臣窃见金吾大将军程伯献,依恃恩宠,所在贪冒,第宅舆马,僭拟过纵。

chén qǐng xiān chū bó xiàn ér hòu zuì měi yù

臣请先出伯献而后罪美玉。

shàng chū bù xǔ zhī xiū gù zhēng yuē měi yù wēi xì yóu bù róng bó xiàn jù huá qǐ de bù wèn

”上初不许之, 休固争曰:“美玉微细犹不容,伯献巨猾岂得不问!

bì xià ruò bù chū bó xiàn chén jí bù gǎn fèng zhào liú měi yù

陛下若不出伯献,臣即不敢奉诏流美玉。

shàng yǐ qí qiē zhí cóng zhī

”上以其切直,从之。

chū xiāo sōng yǐ xiū róu hé yì zhì gù jiàn yǐn zhī

初,萧嵩以休柔和易制,故荐引之。

xiū jì zhī zhèng shì duō shé zhèng sōng suì yǔ xiū bù yè

休既知政事, 多折正嵩,遂与休不叶。

sòng jǐng wén zhī yuē bù wèi hán xiū nǎi néng rú shì rén zhě zhī yǒng yě

宋璟闻之曰:“不谓韩休乃能如是,仁者之勇也。

qí nián xià jiā yín qīng guāng lù dài fu

其年夏,加银青光禄大夫。

shí èr yuè zhuǎn gōng bù shàng shū ba zhī zhèng shì

十二月,转工部尚书,罢知政事。

èr shí sì nián qiān tài zi shǎo shī fēng yí yáng zi

二十四年,迁太子少师,封宜阳子。

èr shí qī nián bìng zú nián liù shí bā zèng yáng zhōu dà dū dū shì yuē wén zhōng

二十七年病卒,年六十八,赠扬州大都督,谥曰文忠。

bǎo yìng yuán nián zhòng zèng tài zǐ tài shī

宝应元年,重赠太子太师。

zi qià hóng hóng huàng jiē yǒu xué shàng fēng yùn gāo yǎ

子洽、洪、汯、滉,皆有学尚,风韵高雅。

qià tiān bǎo chū wèi diàn zhōng shì yù shǐ zú

洽,天宝初为殿中侍御史卒。

hóng wèi sī kù yuán wài láng

洪, 为司库员外郎。

qià dì hún chú dà lǐ sī zhí

洽弟浑,除大理司直。

yù shǐ dài fū wáng hóng fàn fǎ jí mò qí jiā qià xiōng hào wèi wàn nián zhǔ bù bǔ qí zī cái yǒu suǒ róng yǐn wèi jīng zhào yǐn xiān yú zhòng tōng suǒ fā pèi liú xún zhōu

御史大夫王𫟹犯法,籍没其家,洽兄浩为万年主簿,捕其资财,有所容隐,为京兆尹鲜于仲通所发,配流循州。

hóng hóng bìng zuò biǎn zhí

洪、汯并坐贬职。

hòu yù shè liàng yí hóng wèi huá zhōu zhǎng shǐ

后遇赦,量移洪为华州长史。

shǔ ān lù shān fǎn xī jīng shī shǒu hóng xiàn yú zéi zéi shòu guān jiāng jiàn wěi rèn hóng yǔ hào jí hóng huàng hún tóng bēn shān gǔ yǐ tóu xíng zài

属安禄山反,西京失守,洪陷于贼,贼授官,将见委任,洪与浩及汯、滉、浑同奔山谷,以投行在。

zhì gǔ kǒu hóng hào hún jí hóng zi sì rén bìng wèi zéi suǒ qín bìng mìng yú tōng qú

至谷口,洪、浩、浑及洪子四人并为贼所擒,并命于通衢。

hóng zhòng jiāo yǒu jí shèn yú shí jiàn zhě yǎn tì sù zōng wén qí zhòng chén zi néng yǐ zhōng ér sǐ zèng tài cháng qīng

洪重交友,籍甚于时,见者掩涕,肃宗闻其重臣子, 能以忠而死,赠太常卿。

hào zèng lì bù láng zhōng hún zèng tài cháng shǎo qīng

浩赠吏部郎中,浑赠太常少卿。

hóng shàng yuán zhōng wèi jiàn yì dài fū

汯,上元中为谏议大夫。

huàng huí bié yǒu chuán

滉、洄,别有传。

péi yào qīng zèng hù bù shàng shū shǒu zhēn zi yě

裴耀卿,赠户部尚书守真子也。

shǎo cōng mǐn shù suì jiě zhǔ wén tóng zǐ jǔ

少聪敏,数岁解属文,童子举。

ruò guàn bài mì shū zhèng zì é bǔ xiāng wáng fǔ diǎn qiān

弱冠拜秘书正字,俄补相王府典签。

shí ruì zōng zài fán shén zhòng zhī lìng yǔ yuàn qiū yuè wén xué wéi lì qì gēng zhí fǔ zhōng yǐ bèi gù wèn fǔ zhōng chēng wéi xué zhí

时睿宗在蕃,甚重之,令与掾丘悦、文学韦利器更直府中, 以备顾问,府中称为学直。

jí ruì zōng shēng jí bài guó zǐ zhǔ bù

及睿宗升极,拜国子主簿。

kāi yuán chū lèi qiān cháng ān lìng

开元初,累迁长安令。

cháng ān jiù yǒu pèi hù hé shì zhī fǎ bǎi xìng kǔ zhī

长安旧有配户和市之法,百姓苦之。

yào qīng dào guān yī qiè lìng chū chǔ xù zhī jiā yù gěi qí zhí suì wú jiān jiù zhī bì gōng sī shén yǐ wéi biàn

耀卿到官,一切令出储蓄之家,预给其直,遂无奸僦之弊,公私甚以为便。

zài zhí èr nián kuān měng dé zhōng

在职二年,宽猛得中。

jí qù guān xiàn rén shén sī yǒng zhī

及去官,县人甚思咏之。

shí sān nián wèi jì zhōu cì shǐ

十三年, 为济州刺史。

qí nián chē jià dōng xún zhōu dāng dà lù dào lǐ mián cháng ér hù kǒu guǎ ruò yào qīng gōng zì tiáo lǐ kē pèi de suǒ

其年,车驾东巡,州当大路,道里绵长,而户口寡弱,耀卿躬自条理, 科配得所。

shí dà jià suǒ lì fán shí yú zhōu yào qīng chēng wéi zhī dùn zhī zuì

时大驾所历凡十余州,耀卿称为知顿之最。

yòu lì xuān jì èr zhōu cì shǐ jiē yǒu shàn zhèng rù wèi hù bù shì láng

又历宣、冀二州刺史,皆有善政,入为户部侍郎。

èr shí nián lǐ bù shàng shū xìn ān wáng yī shòu zhào tǎo qì dān zhào yǐ yào qīng wèi fù

二十年,礼部尚书、信安王祎受诏讨契丹,诏以耀卿为副。

é yòu lìng yào qīng jī juàn èr shí wàn pǐ fēn cì lì gōng xī guān jiù bù luò yǐ gěi zhī

俄又令耀卿赍绢二十万匹分赐立功奚官,就部落以给之。

yào qīng wèi rén yuē yí lǔ tān cán jiàn lì wàng yì jīn jī chí cái bó shēn rù kòu jìng bù kě bù wéi bèi yě

耀卿谓人曰:“夷虏贪残,见利忘义,今赍持财帛,深入寇境,不可不为备也。

nǎi lìng xiān qī ér wǎng fēn dào hù jìn yī zhāo ér gěi fù bìng bì

”乃令先期而往,分道互进,一朝而给付并毕。

shí tū jué jí shì wéi guǒ lè bīng yāo xiǎn móu jié xí zhī bǐ zhì ér yào qīng yǐ hái

时突厥及室韦果勒兵邀险,谋劫袭之,比至而耀卿已还。

qí dōng qiān jīng zhào yǐn

其冬,迁京兆尹。

míng nián qiū lín yǔ hài jia jīng chéng gǔ guì

明年秋,霖雨害稼,京城谷贵。

shàng jiàng xìng dōng dōu dú zhào yào qīng wèn jiù rén zhī shù yào qīng duì yuē

上将幸东都,独召耀卿问救人之术,耀卿对曰:

chén wén qián dài shèng wáng yì shí yǒu yōu hài gèng shī huì zé huó guó jì rén yóu shì cāng shēng yǎng dé shǐ cè shū měi

臣闻前代圣王,亦时有忧害,更施惠泽,活国济人,由是苍生仰德,史册书美。

fú yǐ bì xià rén shèng zhì shēn yōu qín shù zhèng xiǎo yǒu jī fá jiàng qíng āi jīn gōng qīn zhī jì jiù qí wēi jí

伏以陛下仁圣至深,忧勤庶政,小有饥乏,降情哀矜,躬亲支计,救其危急。

shàng xuán jiàng jiàn dāng gèng yán fú zuò shì yīn yǒu xiǎo zāi ér zēng huī shèng dé yě

上玄降鉴,当更延福祚,是因有小灾而增辉圣德也。

jīn jì dà jià dōng xún bǎi sī hù cóng tài cāng jí sān fǔ xiān suǒ jī zhù qiě suí jiàn zài fā zhòng chén fēn dào zhèn gěi jì kě zhī yī èr nián

今既大驾东巡,百司扈从,太仓及三辅先所积贮,且随见在发重臣分道赈给,计可支一二年。

cóng dōng dōu gèng guǎng cáo yùn yǐ shí guān fǔ

从东都更广漕运,以实关辅。

dài shāo chōng shí chē jià xi hái jí shì wú bù jì

待稍充实,车驾西还,即事无不济。

chén yǐ guó jiā dì yè běn zài jīng shī wàn guó cháo zōng bǎi dài bù yì zhī suǒ

臣以国家帝业,本在京师,万国朝宗, 百代不易之所。

dàn wèi qín zhōng de xiá shōu sù bù duō tǎng yù shuǐ hàn biàn jí kuì fá

但为秦中地狭,收粟不多,倘遇水旱,便即匮乏。

wǎng zhě zhēn guàn yǒng huī zhī jì lù bǐng shù shǎo měi nián zhuǎn yùn bù guò yī èr shí wàn shí suǒ yòng biàn zú yǐ cǐ chē jià jiǔ de ān jū

往者贞观、永徽之际,禄禀数少,每年转运不过一二十万石,所用便足,以此车驾久得安居。

jīn guó yòng jiàn guǎng cáo yùn shù bèi yú qián zhī yóu bù gěi

今国用渐广,漕运数倍于前,支犹不给。

bì xià shù xìng dōng dōu yǐ jiù zhù jī wèi guó dà jì bù dàn qú láo zhǐ wèi yōu rén ér xíng qǐ shì gù yù bù wǎng

陛下数幸东都,以就贮积,为国大计,不惮劬劳,只为忧人而行,岂是故欲不往。

ruò néng gèng guǎng shǎn yùn zhī sù rù jīng cāng bǐng cháng yǒu sān èr nián liáng jí wú yōu shuǐ hàn

若能更广陕运,支粟入京,仓禀常有三二年粮, 即无忧水旱。

jīn tiān xià shū dīng yuē yǒu sì bǎi wàn rén měi dīng zhī chū qián bǎi wén wǔ shí wén chōng yíng jiào děng yòng zhù nà sī nóng jí hé nán fǔ shǎn zhōu yǐ chōng qí fèi

今天下输丁约有四百万人,每丁支出钱百文,五十文充营窖等用,贮纳司农及河南府、陕州以充其费。

zū mǐ zé gè suí yuǎn jìn rèn zì chū jiǎo sòng nà dōng dōu

租米则各随远近,任自出脚送纳东都。

cóng dōu zhì shǎn hé lù jiān xiǎn jì yòng lù jiǎo wú yóu guǎng zhì

从都至陕, 河路艰险,既用陆脚,无由广致。

ruò néng kāi tōng hé cáo biàn lù wèi shuǐ zé suǒ zhī yǒu yú dòng yíng wàn jì

若能开通河漕,变陆为水,则所支有余,动盈万计。

qiě hé nán zū chuán hou shuǐ shǐ jìn wú rén bù biàn hé cáo yóu shì suǒ zài tíng liú rì yuè jì yān suì shēng yǐn dào

且河南租船候水始进,吴人不便河漕,由是所在停留,日月既淹,遂生隐盗。

chén wàng yán liú xiāng cì zhì cāng

臣望沿流相次置仓。

shàng shēn rán qí yán

上深然其言。

xún bài huáng mén shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì chōng zhuǎn yùn shǐ yǔ zài shí huò zhì

寻拜黄门侍郎、同中书门下平章事,充转运使,语在《食货志》。

fán sān nián yùn qī bǎi wàn dàn shěng jiǎo qián sān shí wàn guàn

凡三年,运七百万石,省脚钱三十万贯。

huò shuō yào qīng qǐng jìn suǒ shěng jiǎo qián yǐ míng gōng lì

或说耀卿请进所省脚钱,以明功利。

yào qīng yuē cǐ gài gōng qīng yíng suō zhī lì ěr bù kě yǐ zhī qiú chǒng yě

耀卿曰:“此盖公卿盈缩之利耳,不可以之求宠也。

nǎi zòu chōng suǒ sī hé shì hé dí děng qián

”乃奏充所司和市、和籴等钱。

míng nián qiān shì zhōng

明年,迁侍中。

èr shí sì nián bài shàng shū zuǒ chéng xiàng ba zhī zhèng shì lèi fēng zhào chéng hóu

二十四年,拜尚书左丞相,罢知政事,累封赵城侯。

shí yí zhōu cì shǐ yáng jùn fàn zāng chǔ sǐ zhào lìng zhàng liù shí pèi liú gǔ zhōu

时夷州刺史杨浚犯赃处死,诏令杖六十,配流古州。

yào qīng shàng shū jiàn yuē

耀卿上疏谏曰:

fú yǐ shèng ēn tiān fù rén yù shù lèi fán sǐ zuì zhī shǔ bù yù shī zhū shì cháo quán qí xìng mìng liú cuàn ér yǐ

伏以圣恩天覆,仁育庶类,凡死罪之属,不欲尸诸市朝,全其性命,流窜而已。

suǒ yǐ zhèng zhì xíng cuò yù wú yuān rén kuàng gǔ yǐ lái wèi yǒu sī měi

所以政致刑措,狱无冤人,旷古以来,未有斯美。

chén yú yǐ wéi quán shēng miǎn sǐ chéng wèi zhì huà yǒu chǐ qiě gé wèi xun jiāng lái

臣愚以为全生免死,诚为至化, 有耻且格,为训将来。

gǒu yǒu wèi ān bù gǎn jiān mò

苟有未安,不敢缄默。

chén yǐ wéi cì shǐ xiàn lìng yǔ zhū lì shāo bié rén zhī fù mǔ fēng huà suǒ zhān yī wèi běn bù zhǎng guān jí hé zhōng shēn zhì jìng

臣以为刺史、县令,与诸吏稍别,人之父母,风化所瞻,一为本部长官,即合终身致敬。

jué zhàng zhě wǔ xíng zhī mò zhǐ shī yú chì pū tú lì zhī jiān guān yìn shāo gāo jí miǎn biān tà

决杖者,五刑之末,只施于抶扑徒隶之间,官荫稍高,即免鞭挞。

lìng jué zhàng shú sǐ chéng zé yǐ yōu jiě tǐ shòu chī shì pō wéi rǔ

令决杖赎死,诚则已优,解体受笞,事颇为辱。

fǎ zhì yú sǐ tiān xià gòng zhī xíng zhì yú rǔ huò yǒu suǒ chǐ

法至于死,天下共之,刑至于辱,或有所耻。

kuàng běn zhōu cì shǐ bǎi xìng suǒ chóng yī zhāo duì qí rén lì bèi jǐ jiā zhàng qū cuò jū zhí rén huò āi lián wàng qí miǎn sǐ zhī ēn qiě yǒu shāng xīn zhī tòng kǒng fēi jìng guān zhǎng quàn fēng sú zhī yì

况本州刺史,百姓所崇,一朝对其人吏,背脊加杖,屈挫拘执,人或哀怜, 忘其免死之恩,且有伤心之痛,恐非敬官长劝风俗之意。

yòu zá fàn sǐ zuì wú zhàng xíng zòu bào sān fù rán hòu xíng jué

又杂犯死罪,无杖刑,奏报三覆,然后行决。

jīn fēi shí bù fù jué zhàng biàn fā tǎng yù huò wèi jǐn yòu shǔ rè bù nài yīn zhàng huò sǐ jí shì cù qí chǔ fèn bù dé shùn shí

今非时不覆,决杖便发,倘狱或未尽,又暑热不耐,因杖或死,即是促其处分,不得顺时。

jiāng yù shēng zhī què yāo qí mìng yòu kǒng fēi shèng míng kuān yòu zhī yì

将欲生之,却夭其命, 又恐非圣明宽宥之意。

qián hòu pín zài zhōu xiàn huò yuán zá fàn jué rén měi dà shǔ shèng xià zhī shí jué zhàng duō sǐ qiū dōng yǐ hòu zhì yǒu quán zhě

前后频在州县,或缘杂犯决人,每大暑盛夏之时,决杖多死, 秋冬已后,至有全者。

fú wàng fán cì shǐ xiàn lìng yú běn bù jué zhàng jí xià shǔ shēng zhǎng zhī shí suǒ dìng zhàng xíng bìng qǐ tíng jiǎn

伏望凡刺史、县令于本部决杖及夏暑生长之时,所定杖刑, 并乞停减。

jí fù bì xià hào shēng zhī dé yú sǐ zhě jiē yǒu zài shēng zhī ēn

即副陛下好生之德,于死者皆有再生之恩。

é ér tè jìn gài jiā yùn pò tū qí shī lì gōng hái zhào jiā hé xī lǒng yòu liǎng jié dù shǐ réng lìng jīng lüè tǔ bō

俄而特进盖嘉运破突骑施立功还,诏加河西、陇右两节度使,仍令经略吐蕃。

jiā yùn jì chéng ēn chǒng rì xī hān yàn bù shí fù jūn

嘉运既承恩宠,日夕酣宴,不时赴军。

yào qīng mì shàng shū yuē fú jiàn gài jiā yùn lì gōng pò zéi gèng wěi liǎng jūn yǐ yǒng guǒ zhī cái chéng zhàn shèng zhī shì tǔ bō xiǎo chǒu bù zú jiān yí

耀卿密上疏曰:“伏见盖嘉运立功破贼,更委两军,以勇果之才,承战胜之势,吐蕃小丑,不足歼夷。

rán chén jìn rì yǔ qí tóng bān guān qí jǔ cuò jīng jìn yǒng liè chéng zé yǒu yú yán qì jīn kuā kǒng nán chéng shì

然臣近日与其同班,观其举措,精劲勇烈,诚则有余,言气矜夸,恐难成事。

mò áo bài yú pú sāo zhī yì jǔ zhǐ shāo gāo chūn qiū shū zhī wèi chéng jiè

莫敖败于蒲骚之役,举趾稍高,《春秋》书之为惩诫。

kǒng qí yǒu jiāo dí zhī sè chén qiè yōu zhī

恐其有骄敌之色,臣窃忧之。

rù qiū fáng biān rì yuè shāo bī jiē duì rén lì xū shi qí yi

入秋防边,日月稍逼,接对人吏,须识其宜。

jīn jiāng fǔ biān jūn wèi yán fā rì ruò lín shì shǐ qù rén lì wèi shi suī jué zài yī shí kǒng jiāng fēi zhì shèng wàn quán zhī dào

今将抚边军,未言发日,若临事始去,人吏未识,虽决在一时, 恐将非制胜万全之道。

kuàng bīng wèi xùn liàn bù zhī lǐ fǎ rén wèi huái huì shì wèi tóng xīn qiú qí wàng xìng mìng yú yī shí dàn yán xíng yú shǎo xuǎn zòng wēi bī ér jìn yīn ér lì gōng kǒng fēi shī chū yǐ lǜ jiǔ cháng zhī yì

况兵未训练,不知礼法,人未怀惠,士未同心,求其忘性命于一时,惮严刑于少选,纵威逼而进,因而立功,恐非师出以律,久长之义。

yòu wàn rén xìng mìng jué zài jiāng jūn bù dé yǐ ér xíng zhī záo xiōng mén ér jí lù

又万人性命,决在将军,不得已而行之,凿凶门而即路。

jīn hān yàn zhāo xī yōu wò yǒu yú yì kǒng fēi ài rén yōu guó zhī yì bù kě bù chá

今酣宴朝夕,优渥有余,亦恐非爱人忧国之意,不可不察。

ruò bù kě huí huàn jí wàng sù qiǎn jìn tú réng qǐ shèng ēn xù yǐ yán mìng

若不可回换,即望速遣进途,仍乞圣恩,勖以严命。

shū zòu shàng nǎi cù jiā yùn fù jūn jìng yǐ wú gōng ér hái

” 疏奏,上乃促嘉运赴军,竟以无功而还。

tiān bǎo yuán nián gǎi wéi shàng shū yòu pú yè xún zhuǎn zuǒ pú yè

天宝元年,改为尚书右仆射,寻转左仆射。

yī suì hōng nián liù shí sān zèng tài zǐ tài fù shì yuē wén xiàn

一岁薨,年六十三,赠太子太傅, 谥曰文献。

zi zōng lì bù láng zhōng

子综,吏部郎中。

zōng zi jí

综子佶。

jí zì hóng zhèng yòu néng zhǔ wén

佶,字弘正,幼能属文。

ruò guàn jǔ jìn shì bǔ xiào shū láng pàn rù gāo děng shòu lán tián wèi

弱冠举进士,补校书郎,判入高等,授蓝田尉。

shí yǒu zhào mìng jī nèi zhū xiàn chéng fèng tiān shí yán yǐng wèi jīng zhào zhèng shàng jùn bào jiā yǐ cháo zhǐ shén pò yǐn zhèng zhī mìng jí rú fēng tíng

时有诏命畿内诸县城奉天,时严郢为京兆,政尚峻暴, 加以朝旨甚迫,尹正之命,急如风霆。

běn cáo wèi wéi chóng guī qí shì fāng shēn ér jí wèi yǐng zhī bào bù gǎn yǐ shì gù miǎn

本曹尉韦重规其室方娠而疾,畏郢之暴,不敢以事故免。

jí yīn qǐng dài yì wú qiān chéng dāng shí yì zhī

佶因请代,役无愆程,当时义之。

dé zōng nán shòu jí yì xíng zài bài shí yí zhuǎn bǔ quē

德宗南狩,佶诣行在,拜拾遗,转补阙。

li huái guāng yǐ hé zhōng pàn cháo tíng yù yǐ hán gòu wéi yì jí kàng yì qǐng tǎo shàng shēn qì zhī qián xí wèi miǎn

李怀光以河中叛,朝廷欲以含垢为意,佶抗议请讨,上深器之,前席慰勉。

sān qiān lì bù yuán wài lì jià bù bīng bù láng zhōng qiān jiàn yì dài fū

三迁吏部员外,历驾部兵部郎中,迁谏议大夫。

huì qián zhōng guān chá shǐ wéi shì zōng cǎn kù yù xià wèi yí liáo suǒ zhú bǐ jí dài zhī qiú qú zì huà

会黔中观察使韦士宗惨酷驭下,为夷獠所逐,俾佶代之,酋渠自化。

qí hòu wèi zhàng dú suǒ qīn jiān qǐng rù jìn bài tóng zhōu cì shǐ

其后为瘴毒所侵,坚请入觐,拜同州刺史。

zhēng rù wèi zhōng shū shè rén qiān shàng zhēng rù wèi zhōng shè rén qiān shàng shū yòu chéng

征入为中书舍人,迁尚征入为中舍人,迁尚书右丞。

shí bīng bù shàng shū li xùn jiān yán tiě shǐ jiāng yǐ shǐ jú zhì yú běn háng jīng gòu yǐ bàn huì jí bài mìng jiān zhí yǐ wéi bù kě suì lìng chè zhī

时兵部尚书李巽兼盐铁使,将以使局置于本行,经构已半,会佶拜命,坚执以为不可,遂令彻之。

xùn shì ēn ér qiáng shí zhòng jí zhī yǒu shǒu jiù bài lì bù shì láng

巽恃恩而强,时重佶之有守,就拜吏部侍郎。

yǐ jí chú guó zǐ jì jiǔ xún qiān gōng bù shàng shū zhì shì

以疾除国子祭酒,寻迁工部尚书致仕。

yuán hé bā nián zú nián liù shí èr zèng lì bù shàng shū

元和八年卒,年六十二,赠吏部尚书。

jí qīng jìn wēn mǐn fán suǒ dìng jiāo shí chēng wèi dì yī liú

佶清劲温敏,凡所定交,时称为第一流。

yǔ zhèng yú qìng tè xiāng yǒu shàn jí mò hòu yú qìng xíng péng yǒu zhī fú jìn shēn měi zhī

与郑余庆特相友善, 佶殁后,余庆行朋友之服,搢绅美之。

shǐ chén yuē wèi zhī gǔ lú huái shèn yuán qián yào li yuán hóng dù xiān hán xiū péi yào qīng xī yùn qì néng xián jū zǎi fǔ

史臣曰:魏知古、卢怀慎、源乾曜、李元纮、杜暹、韩休、裴耀卿,悉蕴器能, 咸居宰辅。

huò xīn cún qǐ wò huò zhì zài jiàn xián huò chū ài zǐ wèi wài guān huò zhǐ tún tián yú guān fǔ huò bù shòu fán rén zhī lù huò jiān hé bó xiàn zhī jiān huò guǎng cáo qú yǐ chōng guó yòng cǐ jiē lì shì lì gōng yǒu zú jiā shàng zhě yě

或心存启沃,或志在荐贤,或出爱子为外官,或止屯田于关辅,或不受蕃人之赂,或坚劾伯献之奸,或广漕渠以充国用:此皆立事立功,有足嘉尚者也。

lú li dù sān jūn zi yòu yǐ qīng bái chuí měi jiǎn shū gōng sūn hóng zhī liú yě

卢、李、杜三君子,又以清白垂美简书,公孙弘之流也。

qián yào zhí dāng jī mì wú suǒ shì fēi chí lù bǎo shēn yān yòng bǐ xiāng

乾曜职当机密,无所是非, 持禄保身,焉用彼相?

zàn yuē lú wèi qián yào bì wéi jìn xián

赞曰:卢、魏、乾曜,弼违进贤。

péi hán li dù yuǎn cái hé jiān

裴、韩、李、杜,远财劾奸。

hàn jiǎn shū shì qīng fēng sù rán

汗简书事,清风肃然。

wàn suì zhī hòu qí míng bù kān

万岁之后,其名不刊。

✦ You read 列传·卷四十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.