yú gāo zhāng
于高张
yú zhì níng zì zhòng mì jīng zhào gāo líng rén
于志宁,字仲谧,京兆高陵人。
zēng zǔ jǐn yǒu gōng yú zhōu wèi tài shī yān guó gōng
曾祖谨,有功于周,为太师、燕国公。
fù xuān dào shì duò zhì nèi shǐ shè rén
父宣道, 仕隋至内史舍人。
dà yè mò zhì níng diào guān shì xiàn zhǎng shān dōng dào qǐ qì guān guī
大业末,志宁调冠氏县长,山东盗起,弃官归。
gāo zǔ rù guān lǜ qún cóng yíng yè cháng chūn gōng zhào shòu wèi běi dào xíng jūn yuán shuài fǔ jì shì yǔ yīn kāi shān cān móu yì
高祖入关,率群从迎谒长春宫,诏授渭北道行军元帅府记室,与殷开山参谋议。
xuē rén gǎo píng shi zhě liàng yú qiú lǔ zhōng qiān tiān cè fǔ zhōng láng wén xué guǎn xué shì yǐn liàng yǔ tóng liè
薛仁杲平,识褚亮于囚虏中,迁天策府中郎、文学馆学士,引亮与同列。
zhēn guàn sān nián wèi zhōng shū shì láng
贞观三年, 为中书侍郎。
tài zōng cháng yàn jìn chén wèn zhì níng ān zài
太宗尝宴近臣,问:“志宁安在?
yǒu sī zòu chì zhào sān pǐn zhì níng pǐn dì sì
”有司奏:“敕召三品,志宁品第四。
dì wù tè zhào yù yàn yīn jiā sàn qí cháng shì tài zǐ zuǒ shù zǐ lí yáng xiàn gōng
”帝悟,特诏预宴,因加散骑常侍、太子左庶子、黎阳县公。
shì shí yì lì qī miào jūn chén qǐng yǐ liáng wǔ zhāo wáng wèi shǐ zǔ zhì níng yǐ liáng fēi wáng yè suǒ yīn dú jiàn yì wéi zhī
是时议立七庙, 君臣请以凉武昭王为始祖,志宁以凉非王业所因,独建议违之。
dì zhào gōng chén shì xí cì shǐ zhì níng zòu gǔ jīn yì shí mù xū míng yí shí huàn fēi jiǔ ān jì
帝诏功臣世袭刺史, 志宁奏:“古今异时,慕虚名,遗实患,非久安计。
dì jiē cóng zhī
”帝皆从之。
cháng wèi zhì níng yuē gǔ zhě tài zǐ jì shēng shì fù zhī jí zhì fǔ bì
尝谓志宁曰: “古者太子既生,士负之,即置辅弼。
xī chéng wáng yǐ zhōu zhào wèi shī fū rì wén zhèng dào xí yǐ chéng xìng
昔成王以周、召为师傅,日闻正道,习以成性。
jīn tài zǐ yòu qīng dāng fǔ yǐ zhèng dào wú shǐ xié pì qǐ qí xīn
今太子幼,卿当辅以正道,无使邪僻启其心。
miǎn zhī guān shǎng kě bù cì de yě
勉之,官赏可不次得也。
tài zǐ chéng qián shù yǒu guò è zhì níng yù jiù zhǐ zhī shàng jiàn yuàn yǐ fěng
”太子承干数有过恶,志宁欲救止之,上《谏苑》以讽。
dì jiàn dà yuè cì huáng jīn shí jīn juàn sān bǎi pǐ
帝见大悦,赐黄金十斤、绢三百匹。
é jiān zhān shì yǐ mǔ sāng miǎn yǒu zhào qǐ fù běn guān gù qǐng zhōng sàng dì qiǎn zhōng shū shì láng cén wén běn dūn pì yuē zhōng xiào bù liǎng lì jīn tài zǐ xū rén jiào yuē qīng qiáng qǐ wèi wǒ zú fǔ dào zhī
俄兼詹事,以母丧免,有诏起复本官,固请终丧,帝遣中书侍郎岑文本敦譬曰: “忠孝不两立,今太子须人教约,卿强起,为我卒辅道之。
zhì níng nǎi jiù zhí
”志宁乃就职。
shí tài zǐ yǐ nóng shí zào qū shì lěi yuè bù zhǐ yòu hào yīn lè guò dù
时太子以农时造曲室,累月不止,又好音乐过度。
zhì níng jiàn yǐ wéi jīn dōng gōng nǎi duò suǒ yíng dāng shí hào wèi chǐ lì qǐ róng fù shì mó lóng cǎi shì yú qí jiān
志宁谏,以为“今东宫乃隋所营,当时号为侈丽,岂容复事磨砻彩饰于其间?
dīng jiàng guān nú jiē fàn fǎ wáng mìng qián záo zhuì chǔ wǎng lái chū rù jiān mén sù wèi zhí zhǎng qiān niú bù dé kē wèn
丁匠官奴皆犯法亡命,钳凿槌杵, 往来出入,监门、宿卫、直长、千牛不得苛问。
zhǎo yá zài wài sī yì zài nèi qí kě wú yōu hu
爪牙在外,厮役在内,其可无忧乎?
yòu gōng zhōng shù wén gǔ shēng tài lè jì ér zhé liú bù chū wǎng nián kǒu chì dīng níng diàn xià kě bù sī zhī
另外,东宫里头多次响起鼓声,乐官乐工动不动就留在宫里不让出去,前几年皇上的口谕告诫,殿下能不想想吗?
tài zǐ bù nà
”太子不纳。
ér zuǒ yòu duō rèn huàn guān zhì níng fù jiàn yuē yǎn guān zhě tǐ fēi quán qì zhuān róu pián nìng tuō qīn jìn wèi wēi quán jiǎ chū nà wèi huò fú
而左右多任宦官,志宁复谏曰:“奄官者,体非全气,专柔便佞,托亲近为威权, 假出纳为祸福。
gù yī lì bài sòng yì yá luàn qí zhào gāo wáng qín zhāng ràng qīng hàn
故伊戾败宋,易牙乱齐,赵高亡秦,张让倾汉。
jìn gāo qí rèn shān zhǎng yóng wèi shì zhōng chén dé xìn wèi kāi fǔ nèi yù yàn sī wài gàn cháo zhèng qí zú diān fù
近高齐任邓长颙为侍中,陈德信为开府,内预宴私,外干朝政,齐卒颠覆。
jīn diàn xià zuǒ yòu qián hòu jiē yòng sì rén qīng hū gāo bān líng lì guì shì pǐn mìng shī xù jīng jì bù lì xíng lù zhī rén xián yǐ wéi guài
今殿下左右前后皆用寺人, 轻忽高班,陵轹贵仕,品命失序,经纪不立,行路之人咸以为怪。
tài zǐ yì bú yuè
”太子益不悦。
dōng gōng pú yù jiù de fān xiū ér tài zǐ bù tīng yòu sī yǐn tū jué yǔ xiāng xiá bǐ
东宫仆御旧得番休,而太子不听,又私引突厥,与相狎比。
zhì níng huái bù néng yán shàng shū jí yán yuē qiè jiàn pū sì sī yù yuán jí shòu yī zì chūn qì xià bù dé fān xi
志宁怀不能言,上疏极言曰:“窃见仆寺司驭,爰及兽医,自春迄夏,不得番息。
huò jiā yǒu cí qīn yǐ quē wēn qīng huò shì yǒu yòu ruò yǐ kuī fǔ yǎng dài fēi shù ài zhī yì
或家有慈亲,以阙温清, 或室有幼弱,以亏抚养,殆非恕爱之意。
yòu tū jué dá gē zhī děng rén zhuàng yě xīn bù kě yǐ lǐ jiào qī bù kě yǐ rén xìn dài
又突厥达哥支等,人状野心,不可以礼教期,不可以仁信待。
xiá ér jìn zhī wú yì lìng wàng yǒu sǔn shèng dé
狎而近之,无益令望,有损盛德。
kuàng yǐn nèi gē zhōng shǐ cháng qīn jìn rén jiē zhèn hài ér diàn xià dú ān cǐ hu
况引内合中,使常亲近,人皆震骇,而殿下独安此乎?
tài zǐ dà nù qiǎn zhāng shī zhèng hé gàn chéng jī wǎng cì zhī
”太子大怒,遣张师政、纥干承基往刺之。
èr rén zhě rù qí dì jiàn zhì níng qiáo rán zài shān kuài zhōng bù rěn shā nǎi qù
二人者入其第,见志宁憔然在苫块中,不忍杀,乃去。
tài zǐ bài dì zhī zhuàng wèi yuē wén gōng shù jiàn chéng qián bù tīng gōng gù zhì cǐ
太子败,帝知状,谓曰:“闻公数谏, 承干不听公,故至此。
shì shí gōng chén jiē zuì fèi dú zhì níng méng láo miǎn
”是时宫臣皆罪废,独志宁蒙劳勉。
jìn wáng wèi huáng tài zǐ fù bài zuǒ shù zǐ qiān shì zhōng jiā guāng lù dài fu jìn fēng yān guó gōng jiān xiū guó shǐ
晋王为皇太子,复拜左庶子,迁侍中,加光禄大夫,进封燕国公,监修国史。
yǒng huī èr nián luò yáng rén li hóng tài wū gào tài wèi zhǎng sūn wú jì fǎn yǒu zhào bù dài shí zhǎn zhī
永徽二年,洛阳人李弘泰诬告太尉长孙无忌反,有诏不待时斩之。
zhì níng yǐ wéi fāng chūn shǎo yáng yòng shì bù yí xíng xíng qiě wū móu fēi běn è nì qǐng yī lǜ dài qiū fēn nǎi jué
志宁以为:“方春少阳用事,不宜行刑,且诬谋非本恶逆,请依律待秋分乃决。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
héng shān gōng zhǔ jì gōng chú jiāng xià jià zhǎng sūn shì
衡山公主既公除,将下嫁长孙氏。
zhì níng yǐ wéi lǐ nǚ shí wǔ ér jī èr shí ér jià yǒu gù èr shí sān ér jià gù zhī yù sàng xū zhōng sān nián
志宁以为:“《礼》,女十五而笄,二十而嫁,有故,二十三而嫁,固知遇丧须终三年。
chūn qiū lǔ zhuāng gōng rú qí nà bì mǔ sāng wèi zài qī ér tú hūn èr jiā bù jī yǐ qí shī lǐ míng yě
《春秋》,鲁庄公如齐纳币,母丧未再期而图婚, 二家不讥,以其失礼明也。
jīn yì zhě yún gōng chú cóng jí cǐ hàn wén chuàng zhì wèi tiān xià bǎi xìng ěr
今议者云‘公除从吉’,此汉文创制,为天下百姓耳。
gōng zhǔ shēn fú zhǎn shuāi fú kě yǐ lì chú qíng bù kě yǐ lì gǎi
公主身服斩衰,服可以例除,情不可以例改。
xīn sàng chéng hūn fēi rén qíng suǒ rěn
心丧成婚,非人情所忍。
yú shì zhào gōng zhǔ dài fú chú nǎi hūn
”于是诏公主待服除乃婚。
bài shàng shū zuǒ pú yè tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
拜尚书左仆射、同中书门下三品。
qǐng zhī jiān tài zǐ shǎo shī
顷之,兼太子少师。
sì nián yǔn shí shí bā yú féng yì gāo zōng wèn yuē cǐ hé xiáng yě
四年,陨石十八于冯翊,高宗问曰:“此何祥也?
zhèn yù huǐ wǎng xiū lái yǐ zì jiè ruò hé
朕欲悔往修来以自戒,若何?
zhì níng duì chūn qiū yǔn shí yú sòng wǔ
”志宁对: “《春秋》:‘陨石于宋五。
nèi shǐ guò yuē shì yīn yáng zhī shì fēi jí xiōng suǒ shēng
’内史过曰:‘是阴阳之事,非吉凶所生。
wù gù yǒu zì rán fēi yī xì rén shì
’物固有自然,非一系人事。
suī rán bì xià wú zāi ér jiè bù hài wèi fú yě
虽然,陛下无灾而戒,不害为福也。
é qiān tài fù
”俄迁太傅。
cháng yǔ yòu pú yè zhāng xíng chéng zhōng shū lìng gāo jì fǔ jù cì tián zhì níng zòu chén jiā zì zhōu wèi lái shì jū guān zhōng zī yè bù zhuì
尝与右仆射张行成、中书令高季辅俱赐田,志宁奏:“臣家自周、魏来,世居关中,赀业不坠。
jīn xíng chéng jì fǔ shǐ yíng chǎn tǔ yuàn yǐ chén yǒu yú cì bù zú zhě
今行成、季辅始营产土,愿以臣有余赐不足者。
dì jiā zhī fēn qí tián yǐ yǔ èr rén
”帝嘉之,分其田以与二人。
xiǎn qìng sì nián yǐ lǎo qǐ hái gǔ zhào jiě pú yè gèng bài tài zǐ tài shī réng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
显庆四年,以老乞骸骨,诏解仆射,更拜太子太师,仍同中书门下三品。
wáng huáng hòu zhī fèi zhǎng sūn wú jì chǔ suì liáng gù zhēng bù jiàn cóng zhì níng bù gǎn yán
王皇后之废,长孙无忌、褚遂良固争不见从,志宁不敢言。
wǔ hòu yǐ qí bù yòu jǐ xián zhī hòu yīn shā wú jì zuò miǎn guān chū wèi xíng zhōu cì shǐ gǎi huá zhōu tīng zhì shì
武后以其不右己,衔之,后因杀无忌,坐免官,出为荥州刺史,改华州,听致仕。
zú nián qī shí bā zèng yōu zhōu dū du shì yuē dìng
卒,年七十八,赠幽州都督, 谥曰定。
hòu zhuī fù zuǒ guāng lù dài fu tài zǐ tài shī
后追复左光禄大夫、太子太师。
zhì níng ài bīn kè lè yǐn hòu jìn rán duō xián wèi bù néng yǒu suǒ jiàn dá yě wèi shì yì suǒ shǎo
志宁爱宾客,乐引后进,然多嫌畏,不能有所荐达也,为士议所少。
fán gé shì lǜ lìng lǐ diǎn jiē yǔ lùn zhuàn shǎng cì yǐ jù wàn
凡格式、 律令、礼典,皆与论譔,赏赐以巨万。
chū zhì níng yǔ sī kōng li jī xiū dìng běn cǎo bìng tú hé wǔ shí sì piān
初,志宁与司空李𪟝修定《本草》并图,合五十四篇。
dì yuē běn cǎo shàng yǐ jīn fù xiū zhī hé suǒ yì yá
帝曰:“《本草》尚矣, 今复修之,何所异邪?
duì yuē xī táo hóng jǐng yǐ shén nóng jīng hé zá jiā bié lù zhù míng zhī jiāng nán piān fāng bù zhōu xiǎo yào shí wǎng wǎng pī miù sì bǎi yú wù jīn kǎo zhèng zhī yòu zēng hòu shì suǒ yòng bǎi yú wù cǐ yǐ wèi yì
”对曰:“昔陶弘景以《神农经》合杂家《别录》注铭之, 江南偏方,不周晓药石,往往纰缪,四百余物,今考正之,又增后世所用百余物, 此以为异。
dì yuē běn cǎo bié lù hé wéi ér èr
”帝曰:“《本草》、《别录》何为而二?
duì yuē bān gù wéi jì huáng dì nèi wài jīng bù zài běn cǎo zhì qí qī lù nǎi chēng zhī
”对曰:“班固唯记《黄帝内外经》,不载《本草》,至齐《七录》乃称之。
shì wèi shén nóng shì cháng yào yǐ zhěng hán qì ér huáng dì yǐ qián wén zì bù chuán yǐ shí xiàng fù zhì tóng léi nǎi zài piān cè rán suǒ zài jùn xiàn duō zài hàn shí yí zhāng zhòng jǐng huà tuó cuàn jì qí yǔ
世谓神农氏尝药以拯含气,而黄帝以前文字不传,以识相付,至桐、雷乃载篇册,然所载郡县,多在汉时,疑张仲景、华佗窜记其语。
bié lù zhě wèi jìn yǐ lái wú pǔ li dāng zhī suǒ jì qí yán huā yè xíng sè zuǒ shǐ xiāng xū fù jīng wèi shuō gù hóng jǐng hé ér lù zhī
《别录》者,魏、晋以来吴普、李当之所记,其言华叶形色, 佐使相须,附经为说,故弘景合而录之。
dì yuē shàn
”帝曰:“善。
qí shū suì dà xíng
”其书遂大行。
zēng sūn xiū liè
曾孙休烈。
xiū liè jī jiàn róng mǐn shàn wén zhāng yù huì jī hè cháo wàn qí róng yán líng bāo róng qí míng
休烈机鉴融敏,善文章,与会稽贺朝万齐融、延陵包融齐名。
kāi yuán chū dì jìn shì yòu zhuó zhì kē lì mì shū shěng zhèng zì
开元初,第进士,又擢制科,历秘书省正字。
tǔ bō jīn chéng gōng zhǔ qǐng wén jí sì zhǒng xuán zōng zhào mì shū xiě cì
吐蕃金城公主请文籍四种,玄宗诏秘书写赐。
xiū liè shàng shū yuē róng dí guó zhī kòu
休烈上疏曰:“戎狄,国之寇;
jīng jí guó zhī diǎn yě
经籍,国之典也。
róng zhī shēng xīn bù kě yǐ wú bèi
戎之生心,不可以无备。
xī dōng píng wáng qiú shǐ jì zhū zǐ hàn bù yǔ zhī yǐ shǐ jì duō bīng móu zhū zǐ zá guǐ shù yě
昔东平王求《史记》、诸子,汉不与之,以《史记》多兵谋,诸子杂诡术也。
dōng píng hàn zhī yì qī shàng bù shì zhēng zhàn zhī shū jīn xī róng guó zhī kòu chóu ān kě yí yǐ jīng diǎn
东平, 汉之懿戚,尚不示征战之书,今西戎,国之寇仇,安可贻以经典?
qiě tǔ bō zhī xìng piào hàn guǒ jué shàn xué bù huí
且吐蕃之性慓悍果决,善学不回。
ruò dá yú shū zé zhī zhàn
若达于《书》,则知战;
shēn yú shī zé zhī wǔ fū yǒu shī gàn zhī shì
深于《诗》,则知武夫有师干之试;
shēn yú lǐ zé zhī yuè lìng yǒu fèi xīng zhī bīng
深于《礼》,则知《月令》有废兴之兵;
shēn yú chūn qiū zé zhī yòng shī guǐ zhī jì
深于《春秋》,则知用师诡之计;
shēn yú wén zé zhī wǎng lái shū xí zhī zhì cǐ hé yì jiǎ kòu bīng zī dào liáng yě
深于文, 则知往来书檄之制:此何异假寇兵资盗粮也!
chén wén lǔ bǐng zhōu lǐ qí bù jiā bīng
臣闻鲁秉周礼,齐不加兵;
wú huò chéng chē chu lǚ bèn mìng
吴获乘车, 楚屡奔命。
sàng fǎ wēi bāng kě qǔ jiàn yě
丧法危邦,可取鉴也。
gōng zhǔ xià jià yì guó dāng yòng yí lǐ ér fǎn qiú liáng shū kǒng fēi běn yì dài yǒu jiān rén quàn dǎo qí zhōng
公主下嫁异国,当用夷礼,而反求良书,恐非本意,殆有奸人劝导其中。
ruò bì xià lǜ shī qí qíng shì bù dé yǐ qǐng qù chūn qiū
若陛下虑失其情,示不得已,请去《春秋》。
fu chūn qiū dāng zhōu dé jì shuāi zhū hóu shèng qiáng zhēng fá jìng xìng qíng wěi yú shì hū shēng biàn zhà yú shì hū qǐ yǒu yǐ chén zhào jūn qǔ wēi dìng bà zhī shì
夫《春秋》, 当周德既衰,诸侯盛强,征伐竞兴,情伪于是乎生,变诈于是乎起,有以臣召君、 取威定霸之事。
chéng yǔ zhī guó zhī huàn yě
诚与之,国之患也。
dí gù tān lán guì huò yì tǔ zhèng kě xī yǐ jǐn cǎi hòu yǐ jīn yù wú zú suǒ qiú yǐ zī qí zhì
狄固贪婪,贵货易土,正可锡以锦彩,厚以金玉,无足所求以资其智。
shū rù zhào zhōng shū mén xià yì
”疏入,诏中书门下议。
shì zhōng péi guāng tíng yuē tǔ bō bù shí lǐ jīng gū bèi guó ēn jīn qiú āi qǐ sǎng xǔ qí jiàng fù jiàn yǐ shī shū táo yī shēng jiào sī kě zhì yě
侍中裴光庭曰:“吐蕃不识礼经, 孤背国恩,今求哀启颡,许其降附,渐以《诗》、《书》,陶一声教,斯可致也。
xiū liè dàn jiàn qíng wěi biàn zhà yú shì hū shēng bù zhī zhōng xìn jié yì yì yú shì hū zài
休烈但见情伪变诈于是乎生,不知忠信节义亦于是乎在。
dì yuē shàn
”帝曰:“善。
suì yǔ zhī
”于是把马给了东胡。
lèi qiān qǐ jū láng zhí jí xián diàn xué shì bǐ bù láng zhōng
累迁起居郎、直集贤殿学士、比部郎中。
yáng guó zhōng wèi zǎi xiàng chì bù fù jǐ zhě chū wèi zhōng bù jùn tài shǒu
杨国忠为宰相,斥不附己者,出为中部郡太守。
sù zōng lì xiū liè bēn xíng zài zhuó jǐ shì zhōng qiān tài cháng shǎo qīng zhī lǐ yí shì jiān xiū guó shǐ
肃宗立,休烈奔行在,擢给事中,迁太常少卿,知礼仪事,兼修国史。
dì cháng wèi yuē liáng shǐ zhě jūn jǔ bì shū
帝尝谓曰:“良史者,君举必书。
zhèn yǒu guò shī gù qīng hé rú
朕有过失,顾卿何如?
duì yuē yǔ tāng zuì jǐ qí xìng yě bó yān
”对曰:“禹、汤罪己,其兴也勃焉。
yǒu dé zhī jūn bù wàng guī guò
有德之君不忘规过。
yú shí jīng dà dào hòu shǐ jí fán quē xiū liè zòu guó shǐ kāi yuán shí lù qǐ jū zhù jí yú shū sān qiān bā bǎi yú piān cáng xīng qìng gōng bīng xìng fén yáng jiē jǐn qǐng xià yù shǐ hé shǐ guǎn suǒ yóu gòu fǔ xiàn yǒu de zhě xǔ shàng sòng guān
”于时经大盗后,史籍燔缺,休烈奏:“《国史》、 《开元实录》、《起居注》及余书三千八百余篇藏兴庆宫,兵兴焚炀皆尽,请下御史核史馆所由,购府县有得者,许上送官。
yī shū jìn guān yī zī yī piān juàn shí pǐ
一书进官一资,一篇绢十匹。
fán shù yuè zhǐ huò yī èr piān wéi wéi shù yǐ qí jiā cáng guó shǐ bǎi sān shí piān shàng xiàn
”凡数月, 止获一二篇,唯韦述以其家藏《国史》百三十篇上献。
zhōng xīng wén wù wèi wán xiū liè xiàn wǔ dài lùn tǎo zhe jiù zhāng tiān zǐ jiā zhī
中兴文物未完,休烈献《五代论》,讨著旧章,天子嘉之。
zhuǎn gōng bù shì láng réng xiū shǐ
转工部侍郎,仍修史。
zǎi xiàng li kuí jīn jǐ hù qián xiū yǔ tóng shǐ rèn wèi děng liè zòu xǐ xiū liè wèi guó zi jì jiǔ quán liú shǐ guǎn xiū zhuàn yǐ bēi xià zhī xiū liè ān rán wú xiè yì
宰相李揆矜己护前,羞与同史任为等列,奏徙休烈为国子祭酒,权留史馆修撰,以卑下之,休烈安然无屑意。
qián yuán chū shǐ zhào bǎi guān yuán rì dōng zhì yú guāng shùn mén hè huáng hòu
乾元初,始诏百官元日、冬至于光顺门贺皇后。
xiū liè zòu zhōu lǐ yǒu mìng fu cháo rén jūn mìng fù cháo nǚ jūn
休烈奏:“周礼有命夫朝人君,命妇朝女君。
zì xiǎn qìng yǐ lái zé tiān huáng hòu fu xíng cǐ lǐ ér mìng fù yǔ bǎi guān zá chǔ zài lǐ bù jīng
自显庆以来,则天皇后甫行此礼,而命妇与百官杂处,在礼不经。
dì ba zhī
”帝罢之。
dài zōng sì wèi zhēn bié míng pǐn yuán zài chēng qí qīng liàng
代宗嗣位,甄别名品,元载称其清谅。
bài yòu sàn qí cháng shì jiān xiū guó shǐ jiā lǐ yí shǐ qiān tài cháng qīng
拜右散骑常侍,兼修国史,加礼仪使, 迁太常卿。
lěi jìn gōng bù shàng shū fēng dōng hǎi jùn gōng
累进工部尚书,封东海郡公。
suī lì qīng yào bù zhì chǎn
虽历清要,不治产。
xìng gōng jiǎn rén ài wú xǐ yùn zhī róng
性恭俭仁爱,无喜愠之容。
lè xián xià shàn tuī gǔ shì shén zhòng
乐贤下善,推毂士甚众。
nián lǎo dǔ yì jīng jí shì xué bù yàn
年老,笃意经籍,嗜学不厌。
qī wéi zú tiān zǐ jiā xiū liè fù zǐ zhe rú xíng zhào zèng wéi guó fū rén zàng gěi lǔ bù gǔ chuī
妻韦卒,天子嘉休烈父子著儒行,诏赠韦国夫人,葬给卤簿、鼓吹。
suì zhōng xiū liè yì zú nián bā shí yī
岁中,休烈亦卒,年八十一。
dì wèi tàn xī zèng shàng shū zuǒ pú yè shì yuē yuán qiǎn yè zhě jiù dì xuān wèi wèi rú zhě róng
帝为叹息,赠尚书左仆射,谥曰元,遣谒者就第宣慰,为儒者荣。
èr zi yì sù jí xiū liè shí xiāng jì wèi hàn lín xué shì
二子:益、肃,及休烈时,相继为翰林学士。
yì tiān bǎo chū jí jìn shì dì
益,天宝初及进士第。
sù zhōng gěi shì zhōng zèng lì bù shì láng
肃,终给事中,赠吏部侍郎。
sù zi áo zì dǎo zhōng zhuó jìn shì wèi mì shū shěng jiào shū láng
肃子敖,字蹈中,擢进士,为秘书省校书郎。
yáng píng li yōng lǚ yuán yīng xiāng jì pì mù fǔ
杨凭、李鄘、吕元膺相继辟幕府。
yuán hé chū bài jiān chá yù shǐ wǔ qiān zhì yòu sī láng zhōng
元和初,拜监察御史,五迁至右司郎中。
jìn jǐ shì zhōng zuǒ shí yí
进给事中、左拾遗。
páng yán wèi yuán zhěn li shēn suǒ hòu yǔ jiǎng fáng jù jiàn wèi hàn lín xué shì
庞严为元稹、李绅所厚,与蒋防俱荐为翰林学士。
li féng jí wū shēn zuì zhú zhī ér chū yán wèi xìn zhōu cì shǐ fáng tīng zhōu cì shǐ
李逢吉诬绅罪逐之,而出严为信州刺史,防汀州刺史。
áo fēng hái zhào shū jìn shēn yì shēn yán wang jí bó zòu xià nǎi lùn biǎn yán tài qīng zhòng jiē chī zào
敖封还诏书,缙绅意申严枉,及驳奏下,乃论贬严太轻,众皆嗤噪。
féng jí nǎi hòu áo sān qiān zhì hù bù shì láng chū wèi xuān xī guān chá shǐ
逢吉乃厚敖, 三迁至户部侍郎,出为宣歙观察使。
áo xiū jǐn jiā shì yòng wén xué jìn chū wéi shí suǒ chēng jí jū guān wú suǒ jiàn míng bù wǔ wù yǐ zì róng míng yì jiǎn
敖修谨,家世用文学进,初为时所称,及居官, 无所建明,不迕物以自容,名益减。
zú zèng lǐ bù shàng shū
卒,赠礼部尚书。
sì zǐ
四子;
qiú guī guī cóng jiē qīng xiǎn
球、珪、瑰、琮,皆清显。
cóng zhī míng
琮知名。
páng yán zhě zì zi sù shòu zhōu shòu chūn rén
庞严者,字子肃,寿州寿春人。
dì jìn shì jǔ xián liáng fāng zhèng cè dì yī bài shí yí
第进士,举贤良方正,策第一,拜拾遗。
cí zhāng qiào lì lèi qiān jià bù láng zhōng zhī zhì gào
辞章峭丽,累迁驾部郎中,知制诰。
zuò lèi chū
坐累出。
fù rù shāo qiān tài cháng shǎo qīng
复入,稍迁太常少卿。
tài hé wǔ nián quán jīng zhào yǐn qiáng gàn bù ē guì shì rán tān lì ruò shēng sè
太和五年,权京兆尹,强干不阿贵势,然贪利,溺声色。
zú yú guān
卒于官。
cóng zì lǐ yòng luò tuò bù shì shì yǐ mén zī wèi lì jiǔ bù tiáo fù mǎ dū wèi zhèng hào dú qì zhī
琮字礼用,落魄不事事,以门资为吏,久不调,驸马都尉郑颢独器之。
xuān zōng zhào xuǎn shì rén shàng gōng zhǔ zhě hào yǔ cóng yuē zi yǒu měi cái bù shì xì xíng wèi zhòng huǐ suǒ yì néng wéi zhī hu
宣宗诏选士人尚公主者,颢语琮曰:“子有美才,不饰细行,为众毁所抑,能为之乎?
cóng xǔ nuò
” 琮许诺。
zhōng shū shè rén li pān zhī gòng jǔ hào yǐ cóng tuō zhī zhuó dì shòu zuǒ shí yí
中书舍人李潘知贡举,颢以琮托之,擢第,授左拾遗。
chū shàng yǒng fú gōng zhǔ zhǔ wèi jiàng shí dì qián yǐ shì zhé bǐ zhù dì zhī qí bù kě qī shì dà fū gèng zhào shàng guǎng dé gōng zhǔ
初尚永福公主,主未降,食帝前,以事折匕箸,帝知其不可妻士大夫,更诏尚广德公主。
xián tōng zhōng yǐ shuǐ bù láng zhōng wèi hàn lín xué shì qiān zhōng shū shè rén
咸通中,以水部郎中为翰林学士,迁中书舍人。
yuè wǔ yuè zhuǎn bīng bù shì láng pàn hù bù
阅五月,转兵部侍郎、判户部。
bā nián tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì jìn zhōng shū shì láng jiān hù bù shàng shū
八年,同中书门下平章事,进中书侍郎,兼户部尚书。
wèi wéi bǎo héng suǒ gòu jiǎn jiào sī kōng shān nán dōng dào jié dù shǐ sān biǎn sháo zhōu cì shǐ
为韦保衡所构,检校司空、山南东道节度使,三贬韶州刺史。
bǎo héng bài xī zōng yǐ tài zi shǎo fù zhào wèi jǐ fù wéi shān nán jié dù shǐ rù bài shàng shū yòu pú yè
保衡败,僖宗以太子少傅召,未几,复为山南节度使,入拜尚书右仆射。
huáng cháo xiàn jīng shī yǐ bìng wò jiā cháo yù qǐ wèi xiāng cóng cí jí zéi pò xié bù zhǐ nǎi yuē wú sǐ zài dàn xī wèi zǎi xiàng yì bù shòu wū
黄巢陷京师,以病卧家,巢欲起为相,琮辞疾,贼迫胁不止,乃曰: “吾死在旦夕,位宰相,义不受污。
zéi suì hài zhī
”贼遂害之。
gāo féng zì jì fǔ yǐ zì xíng dé zhōu tiáo rén
高冯,字季辅,以字行,德州蓚人。
jū mǔ sāng yǐ xiào wén
居母丧,以孝闻。
xiōng yuán dào shì duò wèi jí lìng xiàn rén fǎn chéng yīng zéi shā yuán dào
兄元道,仕隋为汲令, 县人反城应贼,杀元道。
jì fǔ lǜ qí dǎng yǔ xiàn rén zhàn qín zhī zhǎn shǒu yǐ jì zéi zhòng wèi fú gèng guī fù zhī zhì shù qiān rén
季辅率其党与县人战,擒之,斩首以祭,贼众畏伏,更归附之,至数千人。
é yǔ wǔ zhì li hòu dé jiāng qí zhòng jiàng shòu zhì zhōu zǒng guǎn fǔ hù cáo cān jūn
俄与武陟李厚德将其众降,授陟州总管府户曹参军。
zhēn guàn chū bài jiān chá yù shǐ dàn zhì bù bì quán yào
贞观初,拜监察御史,弹治不避权要。
lèi zhuǎn zhōng shū shè rén liè shàng wǔ shì yǐ wéi
累转中书舍人,列上五事,以为:
jīn tiān xià dà dìng ér xíng wèi cuò hé zāi
今天下大定,而刑未措,何哉?
gài móu yóu zhī chén tái gé zhī lì bù chóng jiǎn yì ér mèi jīng yuǎn gù zhí xiàn zhě yǐ shēn kè wèi fèng gōng dāng guān zhě yǐ qīn xià wèi yì guó
盖谋猷之臣、台阁之吏不崇简易,而昧经远, 故执宪者以深刻为奉公,当官者以侵下为益国。
rú shàng shū bā zuò rén zhǔ suǒ zé chéng zhě yě yi zé wēn hòu xiū jié zhě rèn zhī
如尚书八坐,人主所责成者也,宜择温厚修絜者任之。
dūn piáo sù gé fú wěi shǐ jiā shi cí xiào rén zhī lián chǐ guò xíng zhě bèi chī yú xiāng bù nì zhě méng bìn yú qīn zì rán lǐ jié xìng yǐ
敦朴素,革浮伪,使家识慈孝,人知廉耻,过行者被嗤于乡, 不昵者蒙摈于亲,自然礼节兴矣。
bì xià shēn shuài jié jiǎn ér yíng shàn wèi xi dīng jiàng bù néng gěi qū shǐ yòu hé gù yǐ zhòng láo fèi
陛下身帅节俭,而营缮未息,丁匠不能给驱使,又和雇以重劳费。
rén zhǔ suǒ yù hé qiú ér bù dé
人主所欲, 何求而不得。
yuàn ài qí cái wú shǐ dān
愿爱其财,毋使殚;
xī qí lì wú shǐ bì
惜其力,毋使弊。
jī nèi shù zhōu jīng shī zhī běn tǔ xiá rén zhù chǔ chù shǎo ér kē yì duō yi méng yōu dài lìng de xiū xī qiáng běn ruò zhī zhī yì yě
畿内数州,京师之本,土狭人庶,储畜少而科役多,宜蒙优贷,令得休息,强本弱支之义也。
zhì jiāng nán hé běi rén pō shū xián yi wèi chà děng jūn liàng láo yì
至江南、河北,人颇舒闲,宜为差等,均量劳逸。
gōng hóu xūn qī zhī jiā yì rù fèng shāo zú yǐ fèng yǎng ér dài xī chū jǔ zhēng qiú shí yī xià mín huà zhī jìng wèi zhuī dāo yi jiā chéng gé
公侯勋戚之家邑,入俸稍足以奉养,而贷息出举,争求什一,下民化之,竞为锥刀,宜加惩革。
jīn wài guān bēi pǐn jiē wèi de lù gù jī hán zhī qiè yí huì bù néng quán qí xíng
今外官卑品,皆未得禄,故饥寒之切,夷、惠不能全其行。
wéi zhèng zhī dào qī yú yì cóng bù xù qí kuì ér xū qí lián zhèng kǒng xún chá suì chū yóu xuān jì guǐ ér qīn yú bù xī yě
为政之道,期于易从,不恤其匮,而须其廉正,恐巡察岁出,𬨎轩继轨,而侵渔不息也。
yi jí hù kǒu zhī fán cāng yǔ qiě shí shāo jiā bǐng cì shǐ de shì fù mǔ yǎng qī zǐ rán hòu dū zé qí xiào zé guān rén bì lì yǐ
宜及户口之繁,仓庾且实,稍加禀赐,使得事父母、养妻子,然后督责其效,则官人毕力矣。
mì wáng yuán xiǎo děng jù bì xià yì qīn dāng zhèng qí lǐ
密王元晓等俱陛下懿亲,当正其礼。
bǐ jiàn dì zǐ bài zhū shū zhū shū dá bài
比见帝子拜诸叔,诸叔答拜。
jué fēng jì tóng dāng míng zhāo mù yuàn chuí xùn zhèng yǐ wéi yí fǎ
爵封既同, 当明昭穆,愿垂训正,以为彝法。
shū zòu tài zōng chēng shàn jìn shòu tài zǐ yòu shù zǐ
书奏,太宗称善,进授太子右庶子。
shù shàng shū yán dé shī cí chéng qiē zhì
数上书言得失,辞诚切至。
dì cì zhōng rǔ yī jì yuē ér jìn yào shí zhī yán zhèn yǐ yào shí xiāng bào
帝赐钟乳一剂, 曰:“而进药石之言,朕以药石相报。
hòu wèi lì bù shì láng shàn quán xù rén wù dì cì jīn bèi jìng yī kuàng qí qīng jiàn yān
”后为吏部侍郎,善铨叙人物,帝赐金背镜一,况其清鉴焉。
jiǔ zhī qiān zhōng shū lìng jiān jiǎn jiào lì bù shàng shū jiān xiū guó shǐ jìn jué tiáo xiàn gōng
久之,迁中书令、兼检校吏部尚书,监修国史,进爵蓚县公。
yǒng huī chū jiā guāng lù dài fū shì zhōng jiān tài zǐ shǎo bǎo
永徽初,加光禄大夫、侍中、兼太子少保。
gǎn jí guī dì yǒu zhào yǐ qí xiōng guó zhōu cì shǐ jì tōng wèi zōng zhèng shǎo qīng shì jí qiǎn zhōng shǐ rì hou zēng sǔn
感疾归第,有诏以其兄虢州刺史季通为宗正少卿,视疾, 遣中使日候增损。
zú nián wǔ shí bā zèng kāi fǔ yí tóng sān sī jīng zhōu dū du shì yuē xiàn
卒,年五十八,赠开府仪同三司、荆州都督,谥曰宪。
guān gěi ér chē guī zàng yú xiāng
官给轜车, 归葬于乡。
zi zhèng yè shì zhì zhōng shū shè rén
子正业,仕至中书舍人。
zuò shàn shàng guān yí biǎn lǐng biǎo
坐善上官仪,贬岭表。
zhāng xíng chéng zì dé lì dìng zhōu yì fēng rén
张行成,字德立,定州义丰人。
shǎo shī shì liú xuàn xuàn wèi mén rén yuē xíng chéng tǐ jú fāng zhèng láng miào cái yě
少师事刘炫,炫谓门人曰:“行成体局方正, 廊庙才也。
duò dà yè mò chá xiào lián wèi yè zhě tái sàn cóng yuán wài láng
”隋大业末,察孝廉,为谒者台散从员外郎。
hòu wèi wáng shì chōng dù zhī shàng shū
后为王世充度支尚书。
shì chōng píng yǐ duò zī bǔ gǔ shú wèi
世充平,以隋资补谷熟尉。
jiā pín dài jì lì jí jīng shī zhuó zhì jǔ yǐ kē gǎi chén cāng wèi
家贫,代计吏集京师,擢制举乙科,改陈仓尉。
gāo zǔ wèi lì bù shì láng zhāng ruì yuē jīn xuǎn lì qǐ wú cái yòng tè dá zhě
高祖谓吏部侍郎张锐曰:“今选吏岂无才用特达者?
zhèn jiāng yòng zhī
朕将用之。
ruì yán xíng chéng diào fù píng zhǔ bù yǒu néng míng
”锐言行成,调富平主簿, 有能名。
zhào bǔ diàn zhōng shì yù shǐ jiū hé yán zhèng
召补殿中侍御史,纠劾严正。
tài zōng yǐ wéi néng wèi fáng xuán líng yuē gǔ jīn yòng rén wèi cháng bù yīn jiè shào ruò xíng chéng zhě zhèn zì jǔ zhī wú xiān róng yě
太宗以为能,谓房玄龄曰:“古今用人未尝不因介绍,若行成者,朕自举之,无先容也。
cháng shì yàn dì yǔ shān dōng jí guān zhōng rén yì yǒu tóng yì
尝侍宴,帝语山东及关中人,意有同异。
xíng chéng yuē tiān zǐ sì hǎi wéi jiā bù róng yǐ dōng xi wéi xiàn shì shì rén yǐ ài yǐ
行成曰:“天子四海为家,不容以东西为限,是示人以隘矣。
dì chēng shàn cì míng mǎ yī qián shí wàn yī yī chēng
”帝称善,赐名马一、钱十万、衣一称。
zì shì yǒu dà zhèng shì lìng yǔ yì yān
自是有大政事, 令与议焉。
lèi qiān jǐ shì zhōng
累迁给事中。
dì cháng wèi qún chén zhèn wéi rén zhǔ jiān xíng jiàng xiàng shì qǐ bù shì duó gōng děng míng
帝尝谓群臣:“朕为人主,兼行将相事,岂不是夺公等名?
shùn yǔ tāng wǔ de jì sōu yī lǚ ér sì hǎi ān hàn gāo zǔ yǒu xiāo cáo hán péng ér tiān xià níng cí shì zhèn jiē jiān zhī
舜、禹、汤、武得稷、搜、伊、吕而四海安,汉高祖有萧、曹、韩、彭而天下宁, 兹事朕皆兼之。
xíng chéng tuì shàng shū yuē yǒu duò shī dào tiān xià fèi téng bì xià bō luàn fǎn zhèng zhěng rén tú tàn hé zhōu hàn jūn chén suǒ néng bǐ shù
”行成退,上疏曰:“有隋失道,天下沸腾,陛下拨乱反正,拯人涂炭,何周、汉君臣所能比数。
suī rán shèng dé hán guāng guī mó hóng yuǎn
虽然,盛德含光,规模宏远。
zuǒ yòu wén wǔ chéng wú jiāng xiāng cái xī yòng dà tíng guǎng zhòng yǔ zhī liàng xiào sǔn wàn shèng zhī zūn yǔ chén xià zhēng gōng zāi
左右文武诚无将相材, 奚用大庭广众与之量校,损万乘之尊,与臣下争功哉?
dì jiā nà zhī
”帝嘉纳之。
zhuǎn xíng bù shì láng tài zǐ shǎo zhān shì
转刑部侍郎、 太子少詹事。
tài zǐ zhù dìng zhōu jiān guó wèi yuē wú nǎi sòng gōng yì jǐn guò xiāng yá
太子驻定州监国,谓曰:“吾乃送公衣锦过乡邪!
lìng yǒu sī cí qí xiān mù
”令有司祠其先墓。
xíng chéng jiàn lǐ rén wèi táng qīng cuī bǎo quán mǎ lóng jū zhāng jūn jié jiē yǐ xué xíng wén tài zǐ zhào jiàn yǐ qí lǎo bù kě rèn yǐ shì hòu cì qiǎn zhī
行成荐里人魏唐卿、崔宝权、马龙驹、张君劼皆以学行闻,太子召见,以其老不可任以事, 厚赐遣之。
tài zǐ shǐ xíng chéng yì xíng zài dì jiàn yuè shén cì láo yóu wò
太子使行成诣行在,帝见悦甚,赐劳尤渥。
hái wèi hé nán xún chá dà shǐ chēng zhǐ jiǎn jiào shàng shū zuǒ chéng
还为河南巡察大使,称旨, 检校尚书左丞。
shì suì dì xìng líng zhōu zhào huáng tài zǐ cóng
是岁,帝幸灵州,诏皇太子从。
xíng chéng jiàn yuē huáng tài zǐ yi liú jiān guó duì bǎi liáo rì jué shù wù jì wèi jīng shī zhòng qiě shì sì fāng shèng dé
行成谏曰:“皇太子宜留监国,对百寮日决庶务,既为京师重,且示四方盛德。
dì yǐ wéi zhōng
”帝以为忠。
qiān shì zhōng jiān xíng bù shàng shū
迁侍中、兼刑部尚书。
gāo zōng jí wèi fēng běi píng xiàn gōng jiān xiū guó shǐ
高宗即位,封北平县公,监修国史。
shí jìn zhōu dì zhèn bù xī dì wèn zhī duì yuē tiān yáng yě jūn xiàng
时晋州地震不息,帝问之,对曰:“天, 阳也,君象;
de yīn yě chén xiàng
地,阴也,臣象。
jūn yi dòng chén yi jìng
君宜动,臣宜静。
jīn jìng zhě gù dòng kǒng nǚ yè yòng shì rén chén yīn móu
今静者顾动,恐女谒用事,人臣阴谋。
yòu zhū wáng gōng zhǔ cān chéng qǐ jū huò cì jiàn xì yi míng shè fáng xián
又诸王、公主参承起居,或伺间隙,宜明设防闲。
qiě jìn bì xià běn fēng yīng bù xū fā fú yuàn shēn sī yǐ dù wèi méng
且晋,陛下本封,应不虚发,伏愿深思以杜未萌。
dì rán zhī zhào wǔ pǐn yǐ shàng jí yán dé shī
”帝然之,诏五品以上极言得失。
é bài shàng shū zuǒ pú yè tài zǐ shǎo fù
俄拜尚书左仆射、太子少傅。
yǒng huī sì nián zì sān yuè bù yǔ zhì wǔ yuè xíng chéng jù yǐ lǎo qǐ shēn zhì dá yuē gǔ zhě cè miǎn guāi zuì jǐ zhī yì
永徽四年,自三月不雨至五月,行成惧,以老乞身,制答曰:“古者策免, 乖罪己之义。
cǐ zài zhèn guǎ dé fēi zǎi xiàng jiù
此在朕寡德,非宰相咎。
nǎi cì gōng nǚ huáng jīn qì chì wù fù cí
”乃赐宫女、黄金器,敕勿复辞。
xíng chéng gù qǐng dì yuē gōng zhèn zhī jiù nài hé shě zhèn qù xié
行成固请, 帝曰:“公,朕之旧,奈何舍朕去邪?
xuàn rán liú tì
”泫然流涕。
xíng chéng huáng kǒng bù dé yǐ fù shì shì
行成惶恐,不得已复视事。
wèi jǐ zú yú shàng shū shěng shě nián liù shí qī
未几,卒于尚书省舍,年六十七。
zhào jiǔ pǐn yǐ shàng jiù dì kū
诏九品以上就第哭。
bǐ liǎn sān qiǎn shǐ cì nèi yī fú shàng gōng sù qí jiā hù shì
比敛,三遣使赐内衣服,尚宫宿其家护视。
zèng kāi fǔ yí tóng sān sī bīng zhōu dū du jì yǐ shào láo shì yuē dìng
赠开府仪同三司、并州都督,祭以少牢,谥曰定。
hóng dào yuán nián zhào pèi xiǎng gāo zōng miào tíng
弘道元年,诏配享高宗庙廷。
zú zǐ yì zhī chāng zōng
族子易之、昌宗。
yì zhī yòu yǐ mén yìn shì lèi qiān shàng chéng fèng yù
易之幼以门荫仕,累迁尚乘奉御。
jì guān qí xī měi zī zhì yīn jì duō suǒ xiǎo tōng
既冠,颀皙美姿制,音技多所晓通。
wǔ hòu shí tài píng gōng zhǔ jiàn qí dì chāng zōng de shì
武后时, 太平公主荐其弟昌宗,得侍。
chāng zōng bái jìn yì zhī cái yòng guò chén shàn zhì liàn yào shí
昌宗白进易之材用过臣,善治炼药石。
jí zhào jiàn yuè zhī
即召见,悦之。
xiōng dì jiē xìng chū rù jìn zhōng fu zhū fěn yī wán jǐn shèng shì zì xǐ
兄弟皆幸,出入禁中,傅朱粉,衣纨锦,盛饰自喜。
jí rì bài chāng zōng yún huī jiāng jūn xíng zuǒ qiān niú zhōng láng jiàng yì zhī sī wèi shǎo qīng cì jiǎ dì bó wǔ bǎi duàn gěi nú bì tuó tā mǎ niú chōng rù zhī
即日拜昌宗云麾将军、行左千牛中郎将,易之司卫少卿,赐甲第,帛五百段,给奴婢、橐它、马牛充入之。
bù shù rì jìn bài chāng zōng yín qīng guāng lù dài fu cì fáng gē tóng jīng guān cháo shuò wàng
不数日,进拜昌宗银青光禄大夫,赐防合,同京官朝朔望;
zhuī zèng fù xī zāng wèi xiāng zhōu cì shǐ mǔ wéi mǔ zāng bìng fēng tài fū rén shàng gōng wèn shěng qǐ jū
追赠父希臧为襄州刺史,母韦、母臧并封太夫人,尚宫问省起居。
zhào shàng shū li jiǒng xiù sī shì zāng
诏尚书李迥秀私侍臧。
chāng zōng xìng bù xún rì guì zhèn tiān xià
昌宗兴不旬日,贵震天下。
zhū wǔ xiōng dì jí zōng chu kè děng zhēng zào mén sì wàng yán sè qīn zhí pèi chuí hào yì zhī wèi wǔ láng chāng zōng liù láng
诸武兄弟及宗楚客等争造门,伺望颜色,亲执辔棰,号易之为“五郎”,昌宗“六郎”。
yòu jiā chāng zōng yòu sàn qí cháng shì
又加昌宗右散骑常侍。
shèng lì èr nián shǐ zhì kòng hè fǔ bài yì zhī wèi jiān
圣历二年,始置控鹤府,拜易之为监。
jiǔ zhī gēng hào fèng chén fǔ yǐ yì zhī wèi lìng
久之, 更号奉宸府,以易之为令。
nǎi yǐn zhī míng shì yán cháo yǐn xuē jì yuán bàn qiān wèi gòng fèng
乃引知名士阎朝隐、薛稷、员半千为供奉。
hòu měi yàn jí zé èr zhāng zhū wǔ zá shì chū bó zhēng dào wèi xiào lè huò cháo dǐ gōng qīng yín gǔ xiǎn xíng wú fù xiū wèi
后每燕集,则二张诸武杂侍,摴博争道为笑乐,或嘲诋公卿,淫蛊显行,无复羞畏。
shí wú jiǎn qīng bó zhě yòu chǎn yán chāng zōng nǎi wáng zǐ jìn hòu shēn hòu shǐ bèi yǔ cháng chuī xiāo chéng yù hè péi huí tíng zhōng rú xiān qù zhuàng cí chén zhēng wèi fù shī yǐ mèi hòu
时无检轻薄者又谄言昌宗乃王子晋后身,后使被羽裳、吹箫、乘寓鹤,裴回庭中,如仙去状,词臣争为赋诗以媚后。
hòu zhī chǒu shēng shén sī yǒu yǐ yǎn fù zhī nǎi zhào chāng zōng jí jìn zhōng lùn zhù yǐn li jiào zhāng shuō sòng zhī wèn fù jiā mó xú yàn bó děng èr shí yǒu liù rén zhuàn sān jiào zhū yīng
后知丑声甚,思有以掩覆之,乃诏昌宗即禁中论著,引李峤、张说、宋之问、富嘉谟、徐彦伯等二十有六人譔《三教珠英》。
jiā chāng zōng sī pū qīng yì zhī lín tái jiān quán shì zhèn hè
加昌宗司仆卿、易之麟台监,权势震赫。
huáng tài zǐ xiāng wáng qǐng fēng chāng zōng wèi wáng hòu bù tīng qiān chūn guān shì láng fēng yè guó gōng yì zhī héng guó gōng shí fēng gè sān bǎi hù
皇太子、相王请封昌宗为王,后不听,迁春官侍郎,封邺国公,易之恒国公,实封各三百户。
hòu jì chūn qiū gāo yì zhī xiōng dì zhuān zhèng shào wáng zhòng rùn yǔ yǒng tài jùn zhǔ qiè yì jiē dé zuì yì sǐ
后既春秋高,易之兄弟专政,邵王重润与永泰郡主窃议,皆得罪缢死。
yù shǐ dà fu wèi yuán zhōng cháng hé zòu yì zhī děng zuì yì zhī su yú hòu fǎn wū yuán zhōng yǔ sī lǐ chéng gāo jiǎn yuē yuē tiān zǐ lǎo dāng xié tài zǐ wèi nài jiǔ péng
御史大夫魏元忠尝劾奏易之等罪,易之诉于后,反诬元忠与司礼丞高戬约曰:“天子老, 当挟太子为耐久朋。
hòu wèn shú wèi zhèng zuǒ
”后问:“孰为证左?
yì zhī yuē fèng gé shè rén zhāng shuō
”易之曰:“凤阁舍人张说。
yì rì tíng biàn jiē bù chóu rán yuán zhōng shuō yóu jiē bèi zhú
”翌日庭辩,皆不雠,然元忠、说犹皆被逐。
qí hòu yì zhī děng yì zì sì jiān zāng láng jí yù shǐ tái hé zòu zhī nǎi zhào zōng jìn qīng li chéng jiā huán yàn fàn yuán shù jǐ cān jū ér sī xíng zhèng gǔ jìng yán kuī wàng hòu zhǐ zòu chāng zōng qiáng shì zuì dāng shú zhào yuē kě
其后易之等益自肆,奸赃狼藉,御史台劾奏之, 乃诏宗晋卿、李承嘉、桓彦范、袁恕己参鞫,而司刑正贾敬言窥望后旨,奏昌宗强市,罪当赎,诏曰可。
chéng jiā yàn fàn jìn yuē chāng zōng zāng sì bǎi wàn shàng dāng miǎn guān
承嘉、彦范进曰:“昌宗赃四百万,尚当免官。
chāng zōng dà yán yuē chén yǒu gōng yú guó bù yīng miǎn guān
”昌宗大言曰:“臣有功于国,不应免官。
hòu wèn zǎi xiàng nèi shǐ lìng yáng zài sī yuē chāng zōng zhǔ liàn dān jì bì xià ěr zhī ér yàn gōng zuì dà zhě yě
”后问宰相,内史令杨再思曰:“昌宗主炼丹剂, 陛下饵之而验,功最大者也。
jí zhào shì zhī guī zuì qí xiōng chāng yí tóng xiū jiē biǎn guān
”即诏释之,归罪其兄昌仪、同休,皆贬官。
yǐ ér hòu jiǔ jí jū cháng shēng yuàn zǎi xiàng bù dé jìn jiàn wéi chāng zōng děng shì cè
已而后久疾,居长生院,宰相不得进见,惟昌宗等侍侧。
chāng zōng kǒng hòu bù huì huò qiě jí nǎi yǐn zhī dǎng rì yè yǔ móu wèi bù guǐ shì
昌宗恐后不讳,祸且及,乃引支党日夜与谋为不轨事。
rán xiǎo rén shū xiǎn dào lù jiē zhī zhī zhì yǒu bǎng qí shì yú qú zuǒ zhě
然小人疏险,道路皆知之,至有榜其事于衢左者。
zuǒ tái yù shǐ zhōng chéng sòng jǐng jí qǐng àn shè hòu yáng xǔ jǐng é zhào jǐng wài àn yōu zhōu dū du qū tū zhòng xiáng gèng chì sī xíng qīng cuī shén qìng wèn zhuàng
左台御史中丞宋璟亟请按摄,后阳许璟,俄诏璟外按幽州都督屈突仲翔,更敕司刑卿崔神庆问状。
shén qìng wàng zòu yún chāng zōng yīng yuán
神庆妄奏云:“昌宗应原。
jǐng zhí zòu chāng zōng fǎ dāng zhǎn
”璟执奏“昌宗法当斩”。
hòu bù dá zuǒ shí yí lǐ yōng jìn yuē jǐng zhī yán shè jì jì yě yuàn kě zhī
后不答,左拾遗李邕进曰:“璟之言,社稷计也,愿可之。
hòu zhōng bù xǔ
”后终不许。
shén lóng yuán nián zhāng jiǎn zhī cuī xuán děng lǜ yǔ lín bīng yíng huáng tài zǐ rù zhū yì zhī chāng zōng yú yíng xiān yuàn jí qí xiōng chāng qī tóng xiū cóng dì jǐng xióng jiē xiāo shǒu tiān jīn qiáo shì shù huān yǒng jī qǔ zhī yī xī jǐn
神龙元年,张柬之、崔玄等率羽林兵迎皇太子入,诛易之、昌宗于迎仙院, 及其兄昌期、同休、从弟景雄皆枭首天津桥,士庶欢踊,脔取之,一夕尽。
zuò liú biǎn zhě shù shí rén
坐流贬者数十人。
tiān bǎo jiǔ zài chāng qī nǚ shàng biǎo zì yán yáng guó zhōng zhù zhī zhào fù yì zhī xiōng dì guān jué cì tóng xiū yī zi guān
天宝九载,昌期女上表自言,杨国忠助之,诏复易之兄弟官爵,赐同休一子官。
zàn yuē yú zhì níng jiàn tài zǐ chéng qián jǐ zāo zéi shā rán wèi cháng jù zhī tài zōng zhī míng suī bǐ shǒu zhèn xiōng bù kuì yě
赞曰:于志宁谏太子承干,几遭贼杀,然未尝惧,知太宗之明,虽匕首揕胸不愧也。
jí wǔ hòu lì bù gǎn chū yī yán zhī gāo zōng zhī mèi suī sǐ wú yì yě
及武后立,不敢出一言,知高宗之昧,虽死无益也。
jì fǔ xíng chéng shù jìn jiàn rán yōng róng yǒu lǐ jiē zhǎng hòu jūn zǐ zāi
季辅,行成数进谏,然雍容有礼,皆长厚君子哉!