新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 20 of 225

志·卷十·礼乐十

PinyinModern Translation
Size

lǐ yuè shí

礼乐十

wǔ yuē xiōng lǐ

五曰凶礼。

zhōu lǐ wǔ lǐ èr yuē xiōng lǐ

《周礼》五礼,二曰凶礼。

táng chū xǐ qí cì dì wǔ ér li yì fǔ xǔ jìng zōng yǐ wéi xiōng shì fēi chén zǐ suǒ yí yán suì qù qí guó xù yī piān yóu shì tiān zǐ xiōng lǐ quē yān

唐初,徙其次第五,而李义府、许敬宗以为凶事非臣子所宜言,遂去其《国恤》一篇,由是天子凶礼阙焉。

zhì guó yǒu dà gù zé jiē lín shí cǎi duó fù bǐ yǐ cóng shì shì yǐ zé huì ér bù chuán gù hòu shì wú kǎo yān

至国有大故,则皆临时采掇附比以从事,事已,则讳而不传,故后世无考焉。

zhì kāi yuán zhì lǐ wéi zhe tiān zǐ zhèn xù shuǐ hàn qiǎn shǐ wèn jí diào sǐ jǔ āi chú fú lín sàng cè zèng zhī lèi ruò wǔ fú yǔ zhū chén zhī sāng zàng shuāi má kū qì zé pō xiáng yān

至开元制礼,惟著天子赈恤水旱、遣使问疾、吊死、举哀、除服、临丧、册赠之类,若五服与诸臣之丧葬、衰麻、 哭泣,则颇详焉。

fán sì fāng zhī shuǐ hàn huáng tiān zǐ qiǎn shǐ zhě chí jié zhì qí zhōu wèi yú tíng shǐ zhě nán miàn chí jié zài qí dōng nán zhǎng guān běi miàn liáo zuǒ zhèng cháng lǎo rén zài qí hòu zài bài yǐ shòu zhì shū

凡四方之水、旱、蝗,天子遣使者持节至其州,位于庭,使者南面,持节在其东南,长官北面,寮佐、正长、老人在其后,再拜,以授制书。

qí wèn jí yì rú zhī qí zhǔ rén yíng shǐ zhě yú mén wài shǐ zhě dōng miàn zhǔ rén xī miàn zài bài ér rù

其问疾亦如之,其主人迎使者于门外,使者东面,主人西面,再拜而入。

qí wèn fù rén zhī jí zé shòu láo wèn zhě běi miàn

其问妇人之疾,则受劳问者北面。

ruò jǔ āi zhī rì wèi wèi yú bié diàn wén wǔ sān pǐn yǐ shàng rù kū yú tíng sì pǐn yǐ xià kū yú mén wài

若举哀之日,为位于别殿,文武三品以上入,哭于庭,四品以下哭于门外。

yǒu sī bǎn zòu zhōng yán wài bàn

有司版奏“中严”、“外办”。

huáng dì yǐ biàn fú ér kū rán hòu bǎi guān nèi wài zài wèi zhě jiē kū shí wǔ jǔ yīn kū zhǐ ér fèng wèi

皇帝已变服而哭,然后百官内外在位者皆哭,十五举音,哭止而奉慰。

qí chú fú rú zhī

其除服如之。

huáng dì fú yī pǐn xī shuāi sān pǐn yǐ shàng sī shuāi sì pǐn yǐ xià yí shuāi

皇帝服:一品锡衰,三品以上缌衰,四品以下疑衰。

fú qī zhě sān cháo bū zhǐ

服期者,三朝晡止;

dà gōng cháo bū zhǐ

大功,朝晡止;

xiǎo gōng yǐ xià yī āi zhǐ

小功以下,一哀止。

bū bǎi guān bù jí

晡,百官不集。

ruò wéi fán guó jūn zhǎng zhī sàng zé shè cì yú chéng wài xiàng qí guó ér kū wǔ jǔ yīn zhǐ

若为蕃国君长之丧,则设次于城外,向其国而哭,五举音止。

ruò lín sàng zé shè dà cì yú qí mén xi shè sù yīn tà yú táng shàng

若临丧,则设大次于其门西,设素裀榻于堂上。

huáng dì xiǎo jià lǔ bù chéng sì wàng chē jǐng bì gǔ chuī bèi ér bù zuò

皇帝小驾、卤簿,乘四望车, 警跸,鼓吹备而不作。

huáng dì zhì dà cì yì sù fú cóng guān jiē yì fú shì chén zé bù

皇帝至大次,易素服,从官皆易服,侍臣则不。

huáng dì chū cì sàng zhǔ rén miǎn dié shì zhàng kū mén wài wàng jiàn shèng yú zhǐ kū ér zài bài xiān rù mén yòu xī xiàng

皇帝出次, 丧主人免绖、释杖、哭门外,望见乘舆,止哭而再拜,先入门右,西向。

huáng dì zhì táng shēng zì zuò jiē jí kū wèi

皇帝至堂, 升自阼阶,即哭位。

wū zhù gè yī rén xiān shēng wū zhí táo lì yú dōng nán zhù zhí liè lì yú xī nán gē zhě sì rén xiān hòu suí shēng

巫、祝各一人先升,巫执桃立于东南,祝执茢立于西南,戈者四人先后随升。

sàng zhǔ rén rù tíng zài bài chì yǐn nǎi shēng lì hù nèi zhī dōng xī xiàng

丧主人入廷再拜,敕引乃升,立户内之东,西向。

huáng dì chū sàng zhǔ rén mén wài bài sòng

皇帝出,丧主人门外拜送。

huáng dì biàn fú yú cì nǎi hái lú

皇帝变服于次,乃还庐。

wén wǔ cháng fú

文、武常服。

huáng dì shēng chē gǔ chuī bù zuò ér rù

皇帝升车,鼓吹不作而入。

qí yǐ chì shǐ cè zèng zé shòu cè yú cháo táng zài yǐ dú chē bèi xī báo zhì dì

其以敕使册赠,则受册于朝堂,载以犊车,备卤薄,至第。

fēi zhǔ yǐ nèi shì wèi shǐ

妃主以内侍为使。

zèng zhě yǐ là yìn huà shòu

赠者以蜡印画绶。

cè zèng bì yīn qí qǐ zàng jì zàng zé shòu yú líng qǐn jì chú zé shòu yú miào

册赠必因其启葬,既葬则受于灵寝,既除则受于庙。

zhǔ rén gōng fú ér bù kū huò dān yī ér jiè zé

主人公服而不哭,或单衣而介帻。

shòu bì yǒu jì

受必有祭。

wèi miào shòu zhī qǐn

未庙,受之寝。

wǔ fú zhī zhì

五服之制。

zhǎn shuāi sān nián

斩衰三年。

zhèng fú zi wèi fù nǚ zǐ zǐ zài shì yǔ yǐ jià ér fǎn shì wèi fù

正服:子为父,女子子在室与已嫁而反室为父。

jiā fú dí sūn wèi hòu zhě wèi zǔ fù wèi zhǎng zǐ

加服:嫡孙为后者为祖,父为长子。

yì fú wéi rén hòu zhě wèi suǒ hòu fù qī wèi fu qiè wèi jūn guó guān wèi jūn

义服:为人后者为所后父,妻为夫,妾为君,国官为君。

wáng gōng yǐ xià sān yuè ér zàng zàng ér yú sān yú ér zú kū

王公以下三月而葬,葬而虞,三虞而卒哭。

shí sān yuè xiǎo xiáng èr shí wǔ yuè dà xiáng èr shí qī yuè dàn jì

十三月小祥,二十五月大祥,二十七月禫祭。

qí shuāi sān nián

齐衰三年。

zhèng fú zi fù zài wèi mǔ

正服:子,父在为母。

jiā fú wèi zǔ hòu zhě zǔ zú zé wèi zǔ mǔ mǔ wèi zhǎng zǐ

加服:为祖后者,祖卒则为祖母,母为长子。

yì fú wèi jì mǔ cí mǔ jì mǔ wèi zhǎng zǐ qiè wèi jūn zhī zhǎng zǐ

义服:为继母、慈母,继母为长子,妾为君之长子。

qí shuāi zhàng zhōu

齐衰杖周。

xiáng fú fù zú mǔ jià jí chū qī zhī zǐ wèi mǔ bào fú yì rú zhī

降服:父卒,母嫁及出妻之子为母,报,服亦如之。

zhèng fú wèi zǔ hòu zhě zǔ zài wèi zǔ mǔ

正服:为祖后者,祖在为祖母。

yì fú fù zú jì mǔ jià cóng wèi zhī fú bào

义服:父卒,继母嫁,从,为之服报;

fu wèi qī

夫为妻。

qí shuāi bù zhàng zhōu

齐衰不杖周。

zhèng fú wèi zǔ fù mǔ wèi bǎi shū fù wèi xiōng dì wèi zhòng zǐ wèi xiōng dì zhī zǐ jí nǚ zi zi zài shì yǔ shì rén zhě wèi dí sūn wèi gū zǐ mèi yǔ wú fū zǐ bào nǚ zǐ zǐ yǔ shì rén wèi zǔ fù mǔ qiè wèi qí zi

正服:为祖父母,为伯叔父,为兄弟,为众子,为兄弟之子及女子子在室与适人者,为嫡孙,为姑、姊妹与无夫子,报,女子子与适人为祖父母, 妾为其子。

jiā fú nǚ zǐ zǐ shì rén zhě wèi xiōng dì zhī wèi fù hòu zhě

加服:女子子适人者为兄弟之为父后者。

xiáng fú qiè wèi qí fù mǔ wéi rén hòu zhě wèi qí fù mǔ bào nǚ zǐ zǐ shì rén zhě wèi qí fù mǔ

降服:妾为其父母,为人后者为其父母,报,女子子适人者为其父母。

yì fú wèi bǎi shū mǔ wèi jì fù tóng jū zhě qiè wèi dí qī qiè wèi jūn zhī shù zǐ fù wèi jiù gū wèi fu zhī xiōng dì zhī zǐ jiù gū wèi dí fù

义服:为伯叔母,为继父同居者,妾为嫡妻,妾为君之庶子,妇为舅、姑,为夫之兄弟之子,舅、姑为嫡妇。

qí shuāi wǔ yuè

齐衰五月。

zhèng fú wèi zēng zǔ fù mǔ nǚ zǐ zǐ zài shì jí jià zhě yì rú zhī

正服:为曾祖父母,女子子在室及嫁者亦如之。

qí shuāi sān yuè

齐衰三月。

zhèng fú wèi gāo zǔ fù mǔ nǚ zǐ zǐ zài shì jí jià zhě yì rú zhī

正服:为高祖父母,女子子在室及嫁者亦如之。

yì fú wèi jì fù bù tóng jū zhě

义服:为继父不同居者。

qí fù zú mǔ jià chū qī zhī zǐ wèi mǔ gāng wèi zǔ hòu zǔ zài wèi zǔ mǔ suī zhōu chú réng xīn sàng sān nián

其父卒母嫁,出妻之子为母,钢为祖后,祖在为祖母,虽周除,仍心丧三年。

dà gōng cháng shāng jiǔ yuè zhōng shāng qī yuè

大功,长殇九月,中殇七月。

zhèng fú wèi zi nǚ zǐ zǐ zhī cháng shāng zhōng shāng wèi shū fù zhī zhǎng shāng zhōng shāng wèi gū zǐ mèi zhī cháng shāng zhōng shāng wèi xiōng dì zhī cháng shāng zhōng shāng wèi dí sūn zhī cháng shāng zhōng shāng wèi xiōng dì zhī zǐ nǚ zǐ zhī cháng shāng zhōng shāng

正服:为子、女子子之长殇、中殇,为叔父之长殇、中殇,为姑、姊妹之长殇、中殇,为兄弟之长殇、中殇,为嫡孙之长殇、中殇, 为兄弟之子、女子之长殇、中殇。

yì fú wèi fu zhī xiōng dì zhī zǐ nǚ zǐ zǐ zhī cháng shāng zhōng shāng

义服:为夫之兄弟之子、女子子之长殇、中殇。

chéng rén jiǔ yuè zhèng fú wéi cóng xiōng dì wèi shù sūn

成人九月正服:为从兄弟,为庶孙。

xiáng fú wèi nǚ zǐ zǐ shì rén zhě wèi gū zǐ mèi shì rén zhě bào

降服:为女子子适人者,为姑、姊妹适人者报;

chū mǔ wèi nǚ zǐ zǐ shì rén zhě wèi xiōng dì zhī nǚ shì rén zhě bào

出母为女子子适人者,为兄弟之女适人者报;

wéi rén hòu zhě wèi qí xiōng dì yǔ gū zǐ mèi zài shì zhě bào

为人后者为其兄弟与姑、姊妹在室者报。

yì fú wèi fu zhī zǔ fù mǔ yǔ bǎi shū fù mǔ bào wèi fu zhī xiōng dì nǚ shì rén zhě bào

义服:为夫之祖父母与伯叔父母报,为夫之兄弟女适人者报;

fu wéi rén hòu zhě qí qī wèi běn shēng jiù gū wèi zhòng zǐ zhī fù

夫为人后者,其妻为本生舅、姑,为众子之妇。

xiǎo gōng wǔ yuè shāng

小功五月殇。

zhèng fú wèi zi nǚ zǐ zǐ zhī xià shāng wèi shū fù zhī xià shāng wèi gū zǐ mèi zhī xià shāng wèi xiōng dì zhī xià shāng wèi dí sūn zhī xià shāng wèi xiōng dì zhī zǐ nǚ zǐ zǐ zhī xià shāng wéi cóng xiōng dì zǐ mèi zhī cháng shāng wèi shù sūn zhī cháng shāng

正服:为子、女子子之下殇,为叔父之下殇,为姑、姊妹之下殇, 为兄弟之下殇,为嫡孙之下殇,为兄弟之子、女子子之下殇,为从兄弟姊妹之长殇, 为庶孙之长殇。

xiáng fú wéi rén hòu zhě wèi qí xiōng dì zhī cháng shāng chū jià gū wèi zhí zhī cháng shāng wéi rén hòu zhě wèi qí gū zǐ mèi zhī cháng shāng

降服:为人后者为其兄弟之长殇,出嫁姑为侄之长殇,为人后者为其姑、姊妹之长殇。

yì fú wèi fu zhī xiōng dì zhī zǐ nǚ zǐ zǐ zhī xià shāng wèi fu zhī shū fù zhī cháng shāng

义服:为夫之兄弟之子、女子子之下殇,为夫之叔父之长殇。

chéng rén zhèng fú wéi cóng zǔ zǔ fù bào wéi cóng zǔ fù bào wéi cóng zǔ gū zǐ mèi zài shì zhě bào wéi cóng zǔ xiōng dì bào wéi cóng zǔ zǔ gū zài shì zhě bào wèi wài zǔ fù mǔ wèi jiù jí cóng mǔ bào

成人正服:为从祖祖父报,为从祖父报,为从祖姑、姊妹在室者报,为从祖兄弟报, 为从祖祖姑在室者报,为外祖父母,为舅及从母报。

xiáng fú wéi cóng fù zǐ mèi shì rén zhě bào wèi sūn nǚ shì rén zhě wéi rén hòu zhě wèi qí gū zǐ mèi shì rén zhě bào

降服:为从父姊妹适人者报, 为孙女适人者,为人后者为其姑、姊妹适人者报。

yì fú wéi cóng zǔ zǔ mǔ bào

义服:为从祖祖母报,

wéi cóng zǔ mǔ bào

为从祖母报,

wèi fu zhī gū zǐ mèi zài shì jí shì rén zhě bào

为夫之姑、姊妹在室及适人者报,

dì sì fù bào

娣姒妇报,

wèi tóng mǔ yì fù xiōng dì zǐ mèi bào

为同母异父兄弟姊妹报,

wèi dí mǔ zhī fù mǔ xiōng dì cóng mǔ

为嫡母之父母兄弟从母,

wèi shù mǔ cí jǐ zhě

为庶母慈己者,

wèi dí sūn zhī fù

为嫡孙之妇,

mǔ chū wèi jì mǔ zhī fù xiōng dì cóng mǔ

母出为继母之父兄弟从母,

sǎo shū bào

嫂叔报。

sī má sān yuè shāng

缌麻三月殇。

zhèng fú wéi cóng fù xiōng dì zǐ mèi zhī zhōng shāng xià shāng

正服:为从父兄弟姊妹之中殇、下殇,

wèi shù sūn zhī zhōng shāng xià shāng

为庶孙之中殇、下殇,

wèi cóng zǔ shū fù zhī cháng shāng

为从祖叔父之长殇,

wéi cóng zǔ xiōng dì zhī cháng shāng

为从祖兄弟之长殇,

wèi jiù jí cóng mǔ zhī cháng shāng

为舅及从母之长殇,

wéi cóng fù xiōng dì zhī zǐ zhī cháng shāng

为从父兄弟之子之长殇,

wèi xiōng dì zhī sūn cháng shāng

为兄弟之孙长殇,

wéi cóng zǔ gū zǐ mèi zhī cháng shāng

为从祖姑、姊妹之长殇。

xiáng fú wéi rén hòu zhě wèi qí xiōng dì zhī zhōng shāng xià shāng wèi zhí zhī zhōng shāng xià shāng chū jià gū wèi zhī bào wéi rén hòu zhě wèi qí gū zǐ mèi zhī zhōng shāng xià shāng

降服:为人后者为其兄弟之中殇、下殇, 为侄之中殇、下殇,出嫁姑为之报,为人后者为其姑、姊妹之中殇、下殇。

yì fú wéi rén hòu zhě wéi cóng fù xiōng dì zhī cháng shāng wèi fu zhī shū fù zhī zhōng shāng xià shāng wèi fu zhī gū zǐ mèi zhī cháng shāng

义服: 为人后者为从父兄弟之长殇,为夫之叔父之中殇、下殇,为夫之姑、姊妹之长殇。

chéng rén zhèng fú wèi zú xiōng dì

成人正服:为族兄弟,

wèi zú zēng zǔ fù bào

为族曾祖父报,

wèi zú zǔ fù bào

为族祖父报,

wèi zú fù bào

为族父报,

wèi wài sūn

为外孙,

wèi zēng sūn xuán sūn

为曾孙、 玄孙,

wéi cóng mǔ xiōng dì zǐ mèi

为从母兄弟姊妹,

wèi gū zhī zǐ

为姑之子,

wèi jiù zhī zǐ

为舅之子,

wèi zú zēng zǔ gū zài shì zhě bào

为族曾祖姑在室者报,

wèi zú zǔ gū zài shì zhě bào

为族祖姑在室者报,

wèi zú gū zài shì zhě bào

为族姑在室者报。

xiáng fú wéi cóng zǔ gū zǐ mèi shì rén zhě bào nǚ zǐ zǐ shì rén zhě wéi cóng zǔ fù bào shù zǐ wèi fù hòu zhě wèi qí mǔ wéi cóng zǔ gū shì rén zhě bào wéi rén hòu zhě wèi wài zǔ fù mǔ wèi xiōng dì zhī sūn nǚ shì rén zhě bào

降服:为从祖姑、姊妹适人者报,女子子适人者为从祖父报,庶子为父后者为其母,为从祖姑适人者报,为人后者为外祖父母,为兄弟之孙女适人者报。

yì fú wèi zú zēng zǔ mǔ bào

义服:为族曾祖母报,

wèi zú zǔ mǔ bào

为族祖母报,

wèi zú mǔ bào

为族母报,

wèi shù sūn zhī fù

为庶孙之妇,

nǚ zǐ zi shì rén zhě wéi cóng zǔ bǎi shū mǔ

女子子适人者为从祖伯叔母,

wèi shù mǔ

为庶母,

wèi rǔ mǔ

为乳母,

wèi xù

为婿,

wèi qī zhī fù mǔ

为妻之父母,

wèi fu zhī zēng zǔ gāo zǔ fù mǔ

为夫之曾祖高祖父母,

wèi fu zhī cóng zǔ zǔ fù mǔ bào

为夫之从祖祖父母报,

wèi fu zhī cóng zǔ fù mǔ bào

为夫之从祖父母报,

wèi fu zhī wài zǔ fù mǔ bào

为夫之外祖父母报,

wéi cóng zǔ xiōng dì zhī zi

为从祖兄弟之子,

wèi fu zhī cóng fù xiōng dì zhī qī

为夫之从父兄弟之妻,

wèi fu zhī cóng fù zǐ mèi zài shì jí shì rén zhě

为夫之从父姊妹在室及适人者,

wèi fu zhī jiù jí cóng mǔ bào

为夫之舅及从母报。

gǎi zàng zi wèi fù mǔ qī qiè wèi qí fu qí guān fú zhàng jù jiē yī yí lǐ

改葬:子为父母,妻妾为其夫,其冠服杖屦皆依《仪礼》。

huáng jiā suǒ jué bàng qīn wú fú zhě huáng dì huáng zǐ wèi zhī jiē jiàng yī děng

皇家所绝傍亲无服者,皇弟、皇子为之皆降一等。

chū

初,

tài zōng cháng yǐ tóng cuàn sī ér sǎo shū nǎi wú fú

太宗尝以同爨缌而嫂叔乃无服,

jiù yǔ cóng mǔ qīn děng ér yì fú

舅与从母亲等而异服,

zhào shì zhōng wèi zhēng lǐ bù shì láng líng hú dé fēn děng yì jiù wèi mǔ zú

诏侍中魏征、礼部侍郎令狐德棻等议:“舅为母族,

yí nǎi wài qī tā xìng

姨乃外戚它姓,

jiù gù wéi zhòng

舅固为重,

ér fú zhǐ yī shí

而服止一时,

yí sàng nǎi wǔ yuè

姨丧乃五月,

gǔ rén wèi dá zhě yě

古人未达者也。

yú shì fú zēng zǔ fù mǔ qí shuāi sān yuè zhě zēng yǐ qí shuāi wǔ yuè

于是服曾祖父母齐衰三月者,增以齐衰五月;

shì zǐ fù dà gōng zēng yǐ qī

适子妇大功, 增以期;

zhòng zǐ fù xiǎo gōng zēng yǐ dà gōng

众子妇小功,增以大功;

sǎo shū fú yǐ xiǎo gōng wǔ yuè bào

嫂叔服以小功五月报;

qí dì qī jí fū xiōng yì yǐ xiǎo gōng

其弟妻及夫兄亦以小功;

jiù fú sī qǐng yǔ cóng mǔ zēng yǐ xiǎo gōng

舅服缌,请与从母增以小功。

rán lǜ shū jiù bào shēng fú yóu sī

”然《律疏》舅报甥,服犹缌。

xiǎn qìng zhōng zhǎng sūn wú jì yǐ wèi shēng wèi jiù fú tóng cóng mǔ zé jiù yi jìn tóng cóng mǔ bào

显庆中,长孙无忌以为甥为舅服同从母,则舅宜进同从母报。

yòu gǔ shù mǔ sī jīn wú fú qiě shù mǔ zhī zǐ kūn dì yě wèi zhī zhàng qí shì tóng qì ér jí xiōng yì zì shì yì gǎi fú sī

又古庶母缌,今无服,且庶母之子,昆弟也,为之杖齐,是同气而吉凶异,自是亦改服缌。

shàng yuán yuán nián wǔ hòu qǐng fù zài fú mǔ sān nián

上元元年,武后请“父在,服母三年”。

kāi yuán wǔ nián yòu bǔ quē lú lǚ bīng yán lǐ fù zài wèi mǔ qī ér fú sān nián fēi yě qǐng rú jiù zhāng

开元五年,右补阙卢履冰言:“《礼》,父在为母期,而服三年,非也, 请如旧章。

nǎi zhào bìng yì jiù jí sǎo shū fú jiǔ ér bù néng jué

”乃诏并议舅及嫂叔服,久而不能决。

èr shí nián zhōng shū lìng xiāo sōng děng gǎi xiū wǔ lǐ yú shì fù zài wèi mǔ qí shuāi sān nián

二十年,中书令萧嵩等改修五礼, 于是父在为母齐衰三年。

zhū chén zhī sàng

诸臣之丧。

yǒu jí zhāi yú zhèng qǐn wò dōng shǒu běi yōng xià

有疾,斋于正寝,卧东首北墉下。

jí kùn qù yī jiā xīn yī chè yào qīng sǎo nèi wài

疾困,去衣,加新衣,彻药,清扫内外。

sì rén zuò ér chí shǒu zú yí yán zé shū zhī wèi zhǔ kuàng

四人坐而持手足,遗言则书之,为属纩。

qì jué qǐn yú de

气绝,寝于地。

nán zǐ bái bù yī bèi fā tú xiǎn

男子白布衣,被发徒跣;

fù rén nǚ zǐ qīng jiān yī qù shǒu shì

妇人女子青缣衣,去首饰;

qí shuāi yǐ xià zhàng fū sù guān

齐衰以下,丈夫素冠。

zhǔ rén zuò yú chuáng dōng tí yǒng wú shù

主人坐于床东,啼踊无数。

zhòng zhǔ rén zài qí hòu xiōng dì zhī zǐ yǐ xià yòu zài qí hòu jiē xī miàn nán shàng kū

众主人在其后,兄弟之子以下又在其后,皆西面南上,哭。

qī zuò yú zhuàng xi qiè jí nǚ zǐ zài qí hòu kū yǒng wú shù

妻坐于状西,妾及女子在其后, 哭踊无数。

xiōng dì zhī nǚ yǐ xià yòu zài qí hòu jiē dōng miàn nán shàng jí gǎo zuò kū

兄弟之女以下又在其后,皆东面南上,籍藁坐哭。

nèi wài zhī jì gé yǐ xíng wéi

内外之际,隔以行帷。

zǔ fù yǐ xià wèi wéi dōng běi bì xià nán miàn xī shàng

祖父以下为帷东北壁下,南面西上;

zǔ mǔ yǐ xià wèi wéi xī běi bì nán miàn dōng shàng

祖母以下为帷西北壁,南面东上。

wài yīn zhàng fū yú hù wài dōng běi miàn xī shàng

外姻丈夫于户外东,北面西上;

fù rén yú zhǔ fù xī běi nán miàn dōng shàng

妇人于主妇西北,南面东上。

zhū nèi sàng zé zūn xíng zhàng fū jí wài qīn zhàng fū xí wèi yú qián táng ruò hù wài zhī zuǒ yòu jù nán miàn

诸内丧,则尊行丈夫及外亲丈夫席位于前堂,若户外之左右,俱南面。

zōng qīn hù dōng xī shàng

宗亲户东,西上;

wài qīn hù xi dōng shàng

外亲户西,东上。

fán sàng jiē yǐ fú jīng cū wèi xù guó guān wèi yú mén nèi zhī dōng chóng xíng běi miàn xī shàng jù zhù jīn pà tóu shū jiàn zuò

凡丧, 皆以服精粗为序,国官位于门内之东,重行北面西上,俱纻巾帕头,舒荐坐;

cān zuǒ wèi yú mén nèi zhī xi chóng xíng běi miàn dōng shàng sù fú jiē shū xí zuò kū

参佐位于门内之西,重行北面东上,素服,皆舒席坐,哭。

zhǎn shuāi sān rì bù shí

斩衰,三日不食;

qí shuāi èr rì bù shí

齐衰,二日不食;

dà gōng sān bù shí

大功,三不食;

xiǎo gōng sī má zài bù shí

小功、缌麻,再不食。

fù yú zhèng qǐn

复于正寝。

fù zhě sān rén yǐ sǐ zhě zhī shàng fú zuǒ hé zhī shēng zì qián dōng liū dāng wū lǚ wēi běi miàn xi shàng

复者三人,以死者之上服左荷之,升自前东溜,当屋履危,北面西上。

zuǒ zhí lǐng yòu zhí yāo zhāo yǐ zuǒ

左执领,右执腰,招以左。

měi zhāo zhǎng shēng hū mǒu fù sān hū zhǐ

每招,长声呼“某复”,三呼止。

tóu yī yú qián chéng yǐ qiè shēng zì zuò jiē rù yǐ fù shī

投衣于前,承以箧,升自阼阶,入以覆尸。

nǎi shè chuáng yú shì hù nèi zhī xi qù jiǎo diàn zhěn shī wò qù qún

乃设床于室户内之西,去脚、簟、枕,施幄,去裙。

qiān shī yú zhuàng nán shǒu fù yòng liǎn qīn qù sǐ yī xiē chǐ yǐ jiǎo sì zhui zú yǐ yàn jǐ xiào zài nán

迁尸于状,南首,覆用敛衾,去死衣,楔齿以角柶,缀足以燕几,校在南。

qí nèi wài kū wèi rú shǐ sǐ zhī yí

其内外哭位如始死之仪。

nǎi diàn yǐ pú hǎi jiǔ yòng jí qì

乃奠以脯、醢,酒用吉器。

shēng zì zuò jiē diàn yú shī dōng dāng ǒu

升自阼阶,奠于尸东当腢。

nèi sàng zé zàn zhě jiē shòu yú hù wài ér shè zhī

内丧,则赞者皆受于户外而设之。

mù yù

沐浴。

jué kǎn yú jiē jiān

掘坎于阶间。

jìn xi nán shùn guǎng chǐ zhǎng èr chǐ shēn sān chǐ nán qí rǎng wèi yì zào yú xī qiáng xià dōng xiàng yǐ sì zhǔ mù

近西,南顺,广尺,长二尺,深三尺,南其壤,为役灶于西墙下,东向,以俟煮沐。

xīn pén píng liù lì jiē zhuó zhī chén yú xī jiē xià

新盆、瓶、六鬲皆濯之,陈于西阶下。

mù jīn yī yù jīn èr yòng chī ruò hóng shí yú zhì shí yú xiāng ruò diàn yù yī shí yú qiè jiē jù yú xī xù xià nán shàng

沐巾一,浴巾二, 用𫄨若纮,实于,栉实于箱若簟,浴衣实于箧,皆具于西序下,南上。

shuǐ xī jì mǐ qǔ zhī zhǔ zhī yòu jí wèi tāng yǐ sì yù

水淅稷米, 取汁煮之,又汲为汤以俟浴。

yǐ pén shèng pān jí mù pán shēng zì xī jiē shòu mù zhě mù zhě zhí pān jí pán rù

以盆盛潘及沐盘,升自西阶,授沐者,沐者执潘及盘入。

zhǔ rén jiē chū yú hù dōng běi miàn xī shàng

主人皆出于户东,北面西上;

zhǔ fù yǐ xià hù xi běi miàn dōng shàng

主妇以下户西,北面东上。

jù lì kū

俱立哭。

qí zūn xíng zhě zhàng fū yú zhǔ rén zhī dōng běi miàn xī shàng

其尊行者, 丈夫于主人之东,北面西上;

fù rén yú zhǔ fù zhī xi běi miàn dōng shàng

妇人于主妇之西,北面东上。

jù zuò kū

俱坐哭。

fù rén yǐ zhàng

妇人以帐。

nǎi mù zhì

乃沐栉。

shù fà yòng zǔ

束发用组。

zhèn yòng jīn

挋用巾。

yù zé sì rén kàng qīn èr rén yù shì yòng jīn zhèn yòng yù yī

浴则四人抗衾,二人浴,拭用巾,挋用浴衣。

shè zhuàng yú shī dōng rèn xià guān shàng diàn

设状于尸东,衽下莞上簟。

yù zhě jǔ shī yì zhuàng shè zhěn jiǎn bìn duàn zhǎo rú shēng shèng yǐ xiǎo náng dà liǎn nèi yú guān zhōng

浴者举尸,易状,设枕,翦鬓断爪如生,盛以小囊,大敛内于棺中。

xiē chǐ zhī sì yù jīn jiē mái yú kǎn

楔齿之柶、浴巾皆埋于坎。

tián zhī

寘之。

yī yǐ míng yī shang yǐ fāng jīn fù miàn réng yǐ dà liǎn zhī qīn fù zhī

衣以明衣裳,以方巾覆面,仍以大敛之衾覆之。

nèi wài rù jiù wèi kū

内外入就位,哭。

nǎi xí

乃袭。

xí yī sān chēng xi lǐng nán shàng míng yī shang què yī

袭衣三称,西领南上,明衣裳,舄一;

bó jīn yī fāng chǐ bā cùn

帛巾一,方尺八寸;

chōng ěr bái kuàng

充耳,白纩;

miàn yī xuán fāng chǐ xūn lǐ zǔ xì

面衣,玄方尺,𫄸里,组系;

wò shǒu xuán xūn lǐ zhǎng chǐ èr cùn guǎng wǔ cùn xuē yuē yú nèi páng cùn zhe yǐ mián zǔ xì

握手,玄𫄸里,长尺二寸,广五寸,削约于内旁寸, 著以绵组系。

shù suì jì chén bù yòng

庶襚继陈,不用。

jiāng xí jù zhuàng xí yú xī jiē xi nèi wài jiē chū kū rú yù

将袭,具状席于西阶西,内外皆出哭,如浴。

xí zhě yǐ zhuàng shēng rù shè yú shī dōng bù zhěn xí chén xí yú xí

袭者以状升,入设于尸东,布枕席,陈袭于席。

zhù qù jīn jiā miàn yī shè chōng ěr wò shǒu nà què ruò lǚ

祝去巾,加面衣,设充耳、握手,纳舄若履。

jì xí fù yǐ dà liǎn zhī qīn nèi wài rù kū

既袭,覆以大敛之衾,内外入哭。

nǎi hán

乃含。

zàn zhě fèng pán shuǐ jí yī pǐn zhì yú sān pǐn fàn yòng liáng hán yòng bì

赞者奉盘水及,一品至于三品,饭用梁,含用璧;

sì pǐn zhì yú wǔ pǐn fàn yòng jì hán yòng bì

四品至于五品, 饭用稷,含用碧;

liù pǐn zhì yú jiǔ pǐn fàn yòng liáng hán yòng bèi

六品至于九品,饭用梁,含用贝。

shēng táng hán zhě guàn shǒu yú hù wài xǐ liáng bì shí yú zhí yǐ rù zhù cóng rù běi miàn chè zhěn qù qīn shòu diàn yú shī dōng

升堂,含者盥手于户外, 洗梁、璧实于,执以入,祝从入,北面,彻枕,去衾,受,奠于尸东。

hán zhě zuò yú zhuàng dōng xī miàn záo jīn nà fàn hán yú shī kǒu

含者坐于状东,西面,凿巾,纳饭、含于尸口。

jì hán zhǔ rén fù wèi

既含,主人复位。

nǎi wèi míng jīng yǐ jiàng guǎng chōng fú yī pǐn zhì yú sān pǐn zhǎng jiǔ chǐ tāo gāng míng yuē mǒu guān fēng zhī jiù zhì yú xī jiē shàng

乃为明旌,以绛广充幅,一品至于三品,长九尺,韬杠,铭曰“某官封之柩”, 置于西阶上;

sì pǐn zhì yú wǔ pǐn zhǎng bā chǐ

四品至于五品,长八尺;

liù pǐn zhì yú jiǔ pǐn zhǎng liù chǐ

六品至于九品,长六尺。

záo mù wéi zhòng yī pǐn zhì yú sān pǐn zhǎng bā chǐ héng zhě bàn zhī sān fēn tíng yī zài nán

凿木为重,一品至于三品,长八尺,横者半之,三分庭一在南;

sì pǐn zhì yú wǔ pǐn zhǎng qī chǐ

四品至于五品, 长七尺;

liù pǐn zhì yú jiǔ pǐn zhǎng liù chǐ

六品至于九品,长六尺。

yǐ mù zhī mǐ wèi zhōu shí yú lì gài yǐ shū bù xì yǐ zhú gàn xiàn yú zhòng mù

以沐之米为粥,实于鬲,盖以疏布,系以竹干, 县于重木。

fù yòng wěi xí běi miàn qū liǎng duān jiāo hòu xī duān zài shàng zhui yǐ zhú gàn

覆用苇席,北面,屈两端交后,西端在上,缀以竹干。

zhù qǔ míng zhì yú zhòng bìn táng qián yíng xià jiā yǐ wěi xí

祝取铭置于重, 殡堂前楹下,夹以苇席。

xiǎo liǎn

小敛。

yī yī shí jiǔ chēng cháo fú yī hù yī chén yú dōng xù xi lǐng běi shàng

衣一十九称,朝服一,笏一,陈于东序,西领北上。

shè diàn yú dōng táng xià wǔ èr shí yǐ lǐ jiǔ zhì èr jiǎo sì yī shào láo xī sān biān dòu zǔ gè bā

设奠于东堂下,甒二,实以醴、酒,觯二,角柶一,少牢,腊三,笾、豆俎各八。

shè pén guàn yú zhuàn dōng bù jīn

设盆盥于馔东,布巾。

zàn zhě pì fǔ hǎi zhī diàn yú shī zhuàng xī nán

赞者辟脯醢之,奠于尸状西南。

nǎi liǎn jù zhuàng xí yú táng xi shè pén guàn xī jiē zhī xi rú dōng fāng

乃敛,具状席于堂西,设盆盥西阶之西,如东方。

liǎn zhě guàn yǔ zhí fú zhě yǐ liǎn yī rén sàng zhě dōng xī jiē shǎo tuì nèi wài kū

敛者盥,与执服者以敛衣人,丧者东西皆少退,内外哭。

yǐ liǎn fù yǐ yí qīn

已敛,覆以夷衾。

shè zhuàng yú táng shàng liǎng yíng jiān rèn xià guān shàng diàn yǒu zhěn

设状于堂上两楹间,衽下莞上簟,有枕。

zú liǎn kāi wéi zhǔ rén yǐ xià xī miàn píng kū zhǔ fù yǐ xià dōng miàn píng kū tuì

卒敛,开帷,主人以下西面凭哭,主妇以下东面凭哭,退。

nǎi liǎn fā ér diàn

乃敛发而奠。

zàn zhě guàn shǒu fèng zhuàn zhì jiē shēng shè yú shī dōng lǐ jiǔ diàn yú zhuàn nán xī shàng qí zǔ zhù shòu jīn jīn zhī

赞者盥手奉馔至阶,升,设于尸东,醴、酒奠于馔南西上,其俎,祝受巾巾之。

diàn zhě chè xí diàn zì xī jiē jiàng chū

奠者彻袭,奠,自西阶降出。

xià wéi nèi wài jù zuò kū

下帷,内外俱坐哭。

yǒu guó guān liáo zuǒ zhě yǐ guān dài kū

有国官、僚佐者,以官代哭;

wú zhě yǐ qīn shū wèi zhī

无者以亲疏为之。

yè zé wèi liǎo yú tíng jué míng miè liǎo

夜则为燎于庭,厥明灭燎。

nǎi dà liǎn

乃大敛。

yī sān shí chēng shàng fú yī chēng miǎn jù zān dǎo yīng nèi sàng zé yǒu huā chāi qīn yī xi lǐng nán shàng

衣三十称,上服一称,冕具簪、导、缨,内丧则有花钗,衾一,西领南上。

shè diàn rú xiǎo liǎn wǔ jiā sháo fěi zài dōng nán

设奠如小敛,甒加勺,篚在东南。

biān dòu zǔ jiē yǒu mù yòng gōng bù

笾、豆、俎皆有幕,用功布。

guān rù nèi wài jiē zhǐ kū shēng guān yú bìn suǒ nǎi kū

棺入,内外皆止哭,升棺于殡所,乃哭。

áo bā fěi shǔ jì liáng dào gè èr jiē jiā yú xī

熬八篚,黍、稷、梁、稻各二,皆加鱼、腊。

zhú sì yú zhuàn dōng shè pén guàn yú dōng jiē dōng nán

烛俟于馔东,设盆盥于东阶东南。

zhù guàn qì shēng zì zuò jiē

祝盥讫,升自阼阶。

chè jīn zhí jīn zhě yǐ dài yú zuò jiē xià

彻巾,执巾者以待于阼阶下。

zhù guàn zàn zhě chè xiǎo liǎn zhī zhuàn jiàng zì xī jiē shè yú xù xī nán dāng xī liū rú shè yú táng shàng

祝盥, 赞者彻小敛之馔,降自西阶,设于序西南,当西溜,如设于堂上。

nǎi shì yú dōng jiē xià xīn zhuàn suǒ wéi táng nèi wài jiē shǎo tuì lì kū

乃适于东阶下新馔所,帷堂内外皆少退,立哭。

yù zhě liǎn jiā guàn ruò huā chāi fù yǐ qīn

御者敛,加冠若花钗,覆以衾。

kāi wéi sàng zhě dōng xī píng kū rú xiǎo liǎn zhū qīn píng kū

开帷,丧者东西凭哭如小敛,诸亲凭哭。

liǎn zhě sì rén jǔ zhuàng nán nǚ cóng fèng shī liǎn yú guān nǎi jiā gài fù yǐ yí qīn nèi wài jiē fù wèi rú chū

敛者四人举状,男女从,奉尸敛于棺,乃加盖,覆以夷衾, 内外皆复位如初。

shè áo gǔ shǒu zú gè yī fěi bàng gè sān fěi yǐ mù fù guān shàng nǎi tu zhī shè yì yú bìn shàng zhù qǔ míng zhì yú bìn

设熬谷,首足各一篚,傍各三篚,以木覆棺上,乃涂之,设帟于殡上,祝取铭置于殡。

nǎi diàn

乃奠。

zhí jīn jǐ xí zhě shēng zì zuò jiē rù shè yú shì zhī xī nán yú dōng miàn

执巾、几席者升自阼阶,入,设于室之西南隅,东面。

yòu jǐ jīn yǐ jiā zàn zhě yǐ zhuàn shēng rù shì xī miàn shè yú xí qián

又几,巾已加,赞者以馔升,入室,西面,设于席前。

zhù jiā jīn yú zǔ diàn zhě jiàng zì xī jiē yǐ chū

祝加巾于俎,奠者降自西阶以出。

xià wéi nèi wài jiē jiù wèi kū

下帷,内外皆就位哭。

jì bìn shè líng zuò yú xià shì xi jiān dōng xiàng shī zhuàng jǐ àn píng zhàng fú shì yǐ shí shàng shàn xiū jí tāng mù rú píng shēng

既殡,设灵座于下室西间,东向,施状、几、案、屏、帐、服饰,以时上膳羞及汤沐如平生。

yīn diàn zhī rì bù kuì yú xià shì

殷奠之日,不馈于下室。

lú zài bìn táng dōng láng xià jìn nán shè shàn kuài

庐在殡堂东廊下,近南,设苫块。

qí shuāi yú qí nán wèi è shì

齐衰于其南,为垩室。

jù běi hù jiǎn pú wèi xí bù yuán

俱北户,翦蒲为席, 不缘;

dà gōng yòu yú qí nán zhāng wéi xí yǐ pú

大功又于其南,张帷,席以蒲;

xiǎo gōng sī má yòu yú qí nán shè zhuàng xí yǐ pú

小功、缌麻又于其南,设状,席以蒲。

fù rén cì yú xi fáng

妇人次于西房。

sān rì chéng fú nèi wài jiē kū jìn āi

三日成服,内外皆哭,尽哀。

nǎi jiàng jiù cì fú qí fú wú fú zhě réng sù fú

乃降就次,服其服,无服者仍素服。

xiāng zhě yǐn zhǔ rén yǐ xià jù zhàng shēng lì yú bìn nèi wài jiē kū

相者引主人以下俱杖升,立于殡,内外皆哭。

zhū zǐ sūn guì kū zūn zhě zhī qián zǔ fù fǔ zhī nǚ zǐ zǐ duì lì ér kū wéi zhū fù bù fǔ

诸子孙跪哭尊者之前,祖父抚之,女子子对立而哭,唯诸父不抚。

zūn zhě chū zhǔ rén yǐ xià jiàng lì zuò jiē

尊者出,主人以下降立阼阶。

shuò wàng yīn diàn zhuàn yú dōng táng xià wǎ wǔ èr shí lǐ jí jiǔ jiǎo zhì èr mù sì yī shào láo jí xī sān zǔ èr guǐ èr fǔ èr xíng liù biān liù dòu

朔望殷奠,馔于东堂下,瓦甒二,实醴及酒,角觯二,木柶一,少牢及腊三俎, 二簋、二簠、二钘,六笾、六豆。

qí rì bù kuì yú xià shì

其日,不馈于下室。

zàng yǒu qī qián yī rì zhī xī chú wěi zhàng shè bīn cì yú dà mén wài zhī yòu nán xiàng qǐ bìn zhī rì zhǔ rén jí zhū zǐ jiē qù guān yǐ zhù jīn pà tóu jiù wèi kū

葬有期,前一日之夕,除苇障,设宾次于大门外之右,南向,启殡之日,主人及诸子皆去冠,以纻巾帕头,就位哭。

zhù shuāi fú zhí gōng bù shēng zì dōng jiē yì bìn nán běi xiàng nèi wài zhǐ kū sān shēng ǎi xī nǎi yuē jǐn yǐ jí chén qǐ bìn

祝衰服执功布,升自东阶,诣殡南,北向, 内外止哭,三声噫嘻,乃曰:“谨以吉辰启殡。

jì gào nèi wài kū

”既告,内外哭。

zhù qǔ míng zhì yú zhòng

祝取铭置于重。

zhǎng shì zhě shēng chè bìn tu shè xí yú jiù dōng shēng jiù yú xí

掌事者升,彻殡涂,设席于柩东,升柩于席。

yòu shè xí jiù dōng zhù yǐ gōng bù shēng fú jiù fù yòng yí qīn zhōu shè wéi kāi hù dōng xiàng

又设席柩东,祝以功布升,拂柩,覆用夷衾,周设帷,开户东向。

zhǔ rén yǐ xià shēng kū yú wéi dōng xī xiàng jù nán shàng

主人以下升,哭于帷东,西向,俱南上。

zhū zǔ fù yǐ xià kū yú wéi dōng běi bì xià zhū zǔ mǔ yǐ xià kū yú wéi xī běi bì xià

诸祖父以下哭于帷东北壁下,诸祖母以下哭于帷西北壁下;

wài yīn zhàng fū wéi dōng shàng fù rén wéi xi

外姻丈夫帷东上,妇人帷西。

zhù yǔ jìn zhuàn zhě gè yǐ diàn shēng shè yú jiù dōng xí shàng zhù zhuó lǐ diàn zhī

祝与进馔者各以奠升,设于柩东席上,祝酌醴奠之。

chén qì yòng

陈器用。

qǐ zhī xī fā yǐn qián wǔ kè duī yī gǔ wèi yī yán chén bù jí xiōng yí zhàng fāng xiāng zhì shí dà guān chē jí míng qì yǐ xià chén yú jiù chē zhī qián

启之夕,发引前五刻,搥一鼓为一严,陈布吉、凶仪仗,方相、志石、 大棺车及明器以下,陈于柩车之前。

yī pǐn yǐn sì pī liù duó zuǒ yòu gè bā fǔ shà èr fú shà èr huà shà èr

一品引四、披六、铎左右各八、黼翣二、黻翣二、画翣二,

èr pǐn sān pǐn yǐn èr pī sì duó zuǒ yòu gè liù fǔ shà èr huà shà èr

二品三品引二、披四、铎左右各六、黼翣二、画翣二,

sì pǐn wǔ pǐn yǐn èr pī èr duó zuǒ yòu gè sì fǔ shà èr huà shà èr

四品五品引二、 披二、铎左右各四、黼翣二、画翣二,

liù pǐn zhì yú jiǔ pǐn pī èr duó èr huà shà èr

六品至于九品披二、铎二、画翣二。

èr kè qǐng duī èr gǔ wèi èr yán zhǎng zhuàn zhě chè qǐ diàn yǐ chū nèi wài jù lì kū

二刻顷,搥二鼓为二严,掌馔者彻启奠以出,内外俱立,哭。

zhí fú zhě jiē rù zhǎng shì zhě chè wéi chí shà zhě shēng yǐ shà zhàng jiù

执绋者皆入,掌事者彻帷,持翣者升,以翣障柩。

zhí fú zhě shēng zhí duó zhě jiā xī jiē lì zhí dào zhě rù dāng xī jiē nán běi miàn lì

执绋者升,执铎者夹西阶立,执纛者入,当西阶南,北面立。

zhǎng shì zhě qǔ zhòng chū yǐ yú mén wài zhī dōng

掌事者取重出,倚于门外之东。

zhí jīng zhě lì yú dào nán běi miàn

执旌者立于纛南,北面。

duī sān gǔ wèi sān yán líng chē jìn yú nèi mén wài nán xiàng zhù yǐ yāo yú yì líng zuò qián xī xiàng guì gào

搥三鼓为三严,灵车进于内门外,南向,祝以腰舆诣灵座前,西向跪告。

yāo yú jiàng zì xī jiē yǐ yì líng chē

腰舆降自西阶,以诣灵车。

yāo yú tuì

腰舆退。

zhí duó zhě zhèn duó jiàng jiù jiē jiān nán xiàng

执铎者振铎,降就阶间,南向。

chí shà zhě zhàng yǐ shà

持翣者障以翣。

zhí dào zhě què xíng ér yǐn chūn zhǐ zé běi miàn lì

执纛者却行而引, 輴止则北面立;

zhí jīng zhě yì jiàn ér nán chūn zhǐ běi miàn

执旌者亦渐而南,輴止,北面。

zhǔ rén yǐ xià yǐ cì cóng

主人以下以次从。

chūn zài tíng

輴在庭。

chūn zhì tíng zhǔ rén jí zhū zǐ yǐ xià lì kū yú chūn dōng běi xī xiàng nán shàng

輴至庭,主人及诸子以下立哭于輴东北,西向南上;

zǔ fù yǐ xià lì kū yú chūn dōng běi nán miàn xī shàng

祖父以下立哭于輴东北,南面西上;

yì xìng zhī zhàng fū lì kū yú zhǔ rén dōng nán xī miàn běi shàng

异姓之丈夫立哭于主人东南,西面北上。

fù rén yǐ cì cóng jiàng qī qiè nǚ zǐ zǐ yǐ xià lì kū yú chūn xi dōng miàn nán shàng

妇人以次从降,妻、 妾、女子子以下立哭于輴西,东面南上;

zǔ mǔ yǐ xià lì kū yú chūn xī běi nán xiàng dōng shàng

祖母以下立哭于輴西北,南向东上;

yì xìng zhī fù rén lì kū yú zhǔ fù xī nán dōng miàn běi shàng

异姓之妇人立哭于主妇西南,东面北上。

nèi wài zhī jì zhàng yǐ xíng wéi

内外之际,障以行帷。

guó guān lì kū yú zhí fú zhě dōng běi miàn xī shàng

国官立哭于执绋者东, 北面西上;

liáo zuǒ lì kū yú zhí fú zhě xī nán běi miàn dōng shàng

僚佐立哭于执绋者西南,北面东上。

zhù shuài zhí zhuàn zhě shè zǔ diàn yú chūn dōng rú dà liǎn

祝帅执馔者设祖奠于輴东,如大敛。

zhù zhuó diàn jìn zhuàn běi miàn guì yuē yǒng qiān zhī lǐ líng chén bù liú jǐn fèng xuán chē shì zūn zǔ dào shàng xiǎng

祝酌奠、进馔,北面跪曰:“永迁之礼,灵辰不留,谨奉旋车,式遵祖道,尚飨。

chūn chū shēng chē zhí pī zhě zhí qián hòu pī fú zhě yǐn chūn chū jīng xiān dào cì zhǔ rén yǐ xià cóng kū yú chē dùn hòu

輴出,升车,执披者执前后披,绋者引輴出,旌先、纛次,主人以下从,哭于车盾后。

chūn chū dào ér chē zhí fú zhě jiě shǔ yú ér chē shè wéi zhàng yú chūn hòu suì shēng jiù

輴出,到輀车,执绋者解属于輀车,设帷障于輴后,遂升柩。

zhù yǔ zhí zhuàn zhě shè qiǎn diàn yú jiù dōng rú zǔ diàn

祝与执馔者设遣奠于柩东,如祖奠。

jì diàn zhǎng shì zhě yǐ pú wěi bāo shēng tǐ xià jié wǔ yǐ shéng shù zhī shèng yǐ pán zài yú yú qián

既奠,掌事者以蒲苇苞牲体下节五,以绳束之,盛以盘,载于舆前。

fāng xiāng dà guān chē chūn chē míng qì yú xià zhàng yú mǐ yú jiǔ fǔ hǎi yú bāo shēng yú shí yú wèi liù yú míng jīng dào duó ér chē yǐ cì xíng

方相、大棺车、輴车,明器舆、下帐舆、米舆、酒脯醢舆、苞牲舆、食舆为六舆,铭旌、纛、 铎、輀车以次行。

bīn yǒu zèng zhě jì zǔ diàn bīn lì yú dà mén wài xi xiāng dōng miàn cóng zhě yǐ fěi fèng xuán xūn lì yú xī nán yǐ mǎ chén yú bīn dōng nán běi shǒu xī shàng

宾有赠者,既祖奠,宾立于大门外西厢,东面,从者以篚奉玄𫄸 立于西南,以马陈于宾东南,北首西上。

xiāng zhě rù shòu mìng chū xī miàn yuē gǎn qǐng shì

相者入,受命出,西面曰:“敢请事。

bīn yuē mǒu gǎn fèng

” 宾曰:“某敢赗。

xiāng zhě rù gào chū yuē gū mǒu xū yǐ

”相者入告,出曰:“孤某须矣。

zhí fěi zhě diàn qǔ bì yǐ shòu bīn

”执篚者奠,取币以授宾。

qiān mǎ zhě xiān rù chén yú chūn chē nán běi shǒu xī shàng

牵马者先入,陈于輴车南,北首西上。

bīn rù yóu mǎ xi dāng chūn chē nán běi miàn lì nèi wài zhǐ kū

宾入,由马西当輴车南,北面立,内外止哭。

bīn yuē mǒu shì fēng ruò mǒu wèi jiāng guī yōu zhái gǎn zhì fèng

宾曰:“某谥封若某位,将归幽宅,敢致赗。

nǎi kū nèi wài jiē kū

”乃哭,内外皆哭。

zhǔ rén bài qǐ sǎng

主人拜、稽颡。

bīn jìn chūn dōng xī miàn diàn bì yú chē shàng xi chū zhǔ rén bài qǐ sǎng sòng zhī

宾进輴东,西面,奠币于车上,西出,主人拜、稽颡送之。

sàng zhì yú mù suǒ xià jiù

丧至于墓所,下柩。

jìn chūn chē yú jiù chē zhī hòu zhāng wéi xià jiù yú chūn

进輴车于柩车之后,张帷,下柩于輴。

zhàng fū zài xi píng yǐ kū

丈夫在西,凭以哭。

bēi zhě bài cí zhǔ rén yǐ xià fù rén jiē zhàng yǐ xíng wéi kū yú xiàn dào xi dōng miàn běi shàng

卑者拜辞,主人以下妇人皆障以行帷,哭于羡道西,东面北上。

rù mù

入墓。

shī xíng xí yú kuàng hù nèi zhī xi zhí fú zhě shǔ fú yú chūn suì xià jiù yú kuàng hù nèi xí shàng běi shǒu fù yǐ yí qīn

施行席于圹户内之西,执绋者属绋于輴,遂下柩于圹户内席上,北首, 覆以夷衾。

chūn chū chí shà rù yǐ shà yú kuàng nèi liǎng xiāng suì yǐ zhàng zhāng yú jiù dōng nán xiàng

輴出,持翣入,倚翣于圹内两厢,遂以帐张于柩东,南向。

mǐ jiǔ pú yú dōng běi shí pán shè yú qián xī hǎi shè yú pán nán bāo shēng zhì yú sì yú míng qì shè yú yòu

米、酒、脯于东北, 食盘设于前,醯、醢设于盘南,苞牲置于四隅,明器设于右。

zài kuàng

在圹。

zhǎng shì zhě yǐ xuán xūn shòu zhǔ rén zhǔ rén shòu zhù fèng yǐ rù diàn yú líng zuò zhǔ rén bài qǐ sǎng

掌事者以玄𫄸授主人,主人授祝,奉以入,奠于灵座,主人拜、稽颡。

shī míng jīng zhì shí yú kuàng mén zhī nèi yǎn hù shè guān yuè suì fù tǔ sān

施铭旌、志石于圹门之内,掩户,设关钥,遂复土三。

zhǔ rén yǐ xià qǐ sǎng kū tuì jù jiù líng suǒ kū

主人以下稽颡哭,退,俱就灵所哭。

zhǎng yí zhě jì hòu tǔ yú mù zuǒ

掌仪者祭后土于墓左。

fǎn kū

反哭。

jì xià jiù yú kuàng duī yī gǔ wèi yī yán yǎn hù

既下柩于圹,搥一鼓为一严,掩户;

duī èr gǔ wèi zài yán nèi wài jiù líng suǒ

搥二鼓为再严,内外就灵所;

duī sān gǔ wèi sān yán chè jiǔ pú zhī diàn zhuī líng chē yú wéi wài chén bù yí zhàng rú lái yí

搥三鼓为三严,彻酒、脯之奠,追灵车于帷外,陈布仪仗如来仪。

yāo yú rù shǎo qǐng chū yì líng chē hòu

腰舆入,少顷出,诣灵车后。

líng chē fā yǐn nèi wài cóng kū rú lái yí

灵车发引,内外从哭如来仪。

chū mù mén zūn zhě chéng qù mù bǎi bù bēi zhě chéng yǐ kū

出墓门,尊者乘,去墓百步,卑者乘以哭。

líng chē zhì yú xī jiē xià nán xiàng

灵车至于西阶下,南向。

zhù yǐ yāo yú yì líng chē hòu

祝以腰舆诣灵车后。

shǎo qǐng shēng rù yì líng zuò qián

少顷,升,入诣灵座前;

zhǔ rén yǐ xià cóng shēng lì yú líng zuò dōng xī miàn nán shàng

主人以下从升,立于灵座东,西面南上;

nèi wài jù shēng

内外俱升。

zhū zǔ fù yǐ xià kū yú wéi dōng běi bì xià nán miàn

诸祖父以下哭于帷东北壁下,南面;

qī jí nǚ zǐ yǐ xià fù rén kū yú líng xi dōng miàn

妻及女子以下妇人哭于灵西,东面;

zhū zǔ mǔ yǐ xià kū yú wéi xī běi bì xià nán miàn

诸祖母以下哭于帷西北壁下,南面;

wài yīn kū yú nán xiāng zhàng fū wéi dōng fù rén wéi xi jiē běi miàn

外姻哭于南厢, 丈夫帷东,妇人帷西,皆北面;

diào zhě kū yú táng shàng xī miàn

吊者哭于堂上,西面。

zhǔ rén yǐ xià chū jiù cì mù yù yǐ sì yú zhǎn shuāi zhě mù ér bù zhì

主人以下出就次,沐浴以俟虞,斩衰者沐而不栉。

虞。

zhǔ yòng sāng zhǎng chǐ fāng sì cùn kǒng jìng jiǔ fēn niǎo qī kuì zhì yú líng zuò zài qǐn shì nèi hù xi dōng xiàng sù jǐ zài yòu

主用桑,长尺,方四寸,孔径九分,鸟漆匮,置于灵座,在寝室内户西, 东向,素几在右。

shè xǐ yú xī jiē xī nán wǎ wǔ èr shè yú běi yǒu xià lǐ jiǔ zài dōng

设洗于西阶西南,瓦甒二、设于北牖下,醴、酒在东。

sàng zhě jì mù shēng líng suǒ

丧者既沐, 升灵所。

zhǔ rén jí zhū zǐ yǐ zhàng yú hù wài rù kū yú wèi rú chū

主人及诸子倚仗于户外,入,哭于位如初。

zhuàn rù rú yīn diàn shēng zì dōng jiē

馔入,如殷奠,升自东阶。

zhǔ rén guàn shǒu xǐ jué zhuó lǐ xī miàn guì diàn kū zhǐ

主人盥手洗爵,酌醴,西面跪奠,哭止。

zhù guì dú zhù zhǔ rén kū bài nèi wài yīng bài zhě jiē kū bài

祝跪读祝,主人哭拜,内外应拜者皆哭拜。

nǎi chū zhàng jiàng xī jiē hái cì

乃出,杖降西阶,还次。

jiàn rì zài yú hòu rì sān yú lǐ rú chū

间日再虞,后日三虞,礼如初。

xiǎo xiáng

小祥。

huǐ lú wèi è shì shè pú xí

毁庐为垩室,设蒲席。

è shì zhě chú zhī xí dì

垩室者除之,席地。

zhǔ rén jí zhū zǐ mù yù zhì jiǎn qù shǒu dié liàn guān qī qiè nǚ zǐ qù yāo dié

主人及诸子沐浴栉翦,去首绖,练冠,妻妾女子去腰绖。

zhǔ yòng lì jì rú yú lǐ

主用栗,祭如虞礼。

dà xiáng zhī jì rú xiǎo xiáng

大祥之祭如小祥。

jiān yuè ér dàn shì xiáng fú ér dàn jì rú dà xiáng

间月而禫,释祥服,而禫祭如大祥。

jì xiáng ér hái wài qǐn

既祥而还外寝。

qī qiè nǚ zi hái yú qǐn

妻妾女子还于寝。

shí yǒu hǎi jiàng jì dàn ér yǐn lǐ jiǔ shí gàn ròu

食有醢、酱,既禫而饮醴酒,食干肉。

fù miào shì rì

祔庙,筮日。

jiāng fù zhǎng shì zhě wèi kǎn shì yú shǐ zǔ miào shì xi bì zhǔ rén jí yà xiàn yǐ xià sàn qí sān rì zhì qí yī rì

将祔,掌事者为坎室于始祖庙室西壁,主人及亚献以下散齐三日, 致齐一日。

qián yī rì zhǔ rén yǐ jiǔ pú gào dì qiān zhī zhǔ nǎi qiān zhì yú wò zuò yòu diàn jiǔ pú yǐ ān shén

前一日,主人以酒、脯告递迁之主,乃迁置于幄坐,又奠酒、脯以安神。

zhǎng zhuàn zhě chè shàn yǐ chū zhǎng miào zhě yǐ cì dú shén zhǔ nà yú kǎn shì

掌馔者彻膳以出,掌庙者以次椟神主纳于坎室。

yòu shè kǎo zhī fù zuò yú zēng zǔ shì nèi dōng bì xià xī xiàng yòu jǐ

又设考之祔坐于曾祖室内东壁下, 西向,右几。

shè zhǔ rén wèi yú dōng nán xī miàn

设主人位于东南,西面。

shè zǐ sūn wèi yú nán mén nèi dào dōng běi miàn xī shàng

设子孙位于南门内道东,北面西上。

shè yà xiàn zhōng xiàn wèi yú zhǔ rén dōng nán

设亚献、 终献位于主人东南。

shè zhǎng shì yǐ xià wèi yú zhōng xiàn dōng nán jù xī miàn běi shàng

设掌事以下位于终献东南,俱西面北上。

shè zàn chàng zhě wèi yú zhǔ rén xi nán xī miàn

设赞唱者位于主人西南,西面。

shè jiǔ zūn yú táng shàng shì hù zhī dōng nán běi xiàng xī shàng

设酒尊于堂上室户之东南,北向西上。

shè xǐ yú zuò jiē dōng nán běi xiàng shí jué sān jīn èr jiā mì

设洗于阼阶东南,北向,实爵三, 巾二,加幂。

qí rì jù shào láo zhī zhuàn èr zuò gè zǔ sān guǐ èr fǔ èr xíng èr

其日,具少牢之馔二座,各俎三、簋二、簠二、钘二。

jiǔ zūn èr qí yī shí xuán jiǔ wéi shàng qí yī shí qīng jiǔ cì zhī

酒尊二,其一实玄酒为上,其一实清酒次之。

qí biān dòu yī pǐn zhě gè shí èr èr pǐn sān pǐn zhě gè bā

其笾豆,一品者各十二,二品、三品者各八。

zhǔ rén jí xíng shì zhě jì fú

主人及行事者祭服。

zhǎng shì zhě jù yāo yú zhǎng miào zhě hūn sì rén lì yú miào tíng běi miàn zài bài shēng zì dōng jiē rù kāi kǎn shì chū zēng zǔ zēng zǔ bǐ shén zhǔ zhì yú zuò jiàng chū

掌事者具腰舆,掌庙者、阍寺人立于庙庭,北面再拜,升自东阶, 入,开坎室,出曾祖、曾祖妣神主置于座,降,出。

zhí zūn léi fěi zhě rù jiù wèi zhù jìn zuò qián xī miàn gào yuē yǐ jīn jí chén fèng qiān shén zhǔ yú miào

执尊、罍、篚者入就位,祝进座前,西面告曰:“以今吉辰,奉迁神主于庙。

zhí yú zhě yǐ yú shēng rù jìn yú yú zuò qián zhù nà shén zhǔ yú dú shēng yú zhù réng fú yú zuǒ jiàng zì xī jiē zǐ sūn nèi wài péi cóng yú hòu

”执舆者以舆升,入,进舆于座前, 祝纳神主于椟,升舆,祝仍扶于左,降自西阶,子孙内外陪从于后。

zhì miào mén zhū fù rén tíng yú mén wài zhōu yǐ xíng wéi sì jì qì ér hái

至庙门,诸妇人停于门外,周以行帷,俟祭讫而还。

shén zhǔ rén zì nán mén shēng zì xī jiē

神主人自南门,升自西阶。

rù yú shì zhū zǐ sūn cóng shēng lì yú shì hù xi chóng xíng dōng miàn yǐ běi wéi shàng

入于室,诸子孙从升,立于室户西,重行东面,以北为上。

xíng shì zhě cóng rù gè jiù wèi yú yì shì qián huí yú xī xiàng

行事者从入,各就位,舆诣室前,回舆西向。

zhù qǐ dú yì shén zhǔ zhì yú zuò

祝启椟乂神主,置于坐。

yú jiàng lì yú xī jiē xià dōng xiàng

舆降,立于西阶下,东向。

xiāng zhě yǐn zhǔ rén yǐ xià jiàng zì dōng jiē gè jiù wèi

相者引主人以下降自东阶,各就位。

zhù lì dìng zàn chàng zhě yuē zài bài

祝立定,赞唱者曰:“再拜。

zài wèi zhě jiē zài bài

”在位者皆再拜。

zhǎng zhuàn zhě yǐn zhuàn rù shēng zì dōng jiē rù yú shì

掌馔者引馔入,升自东阶,入于室。

gè shè yú shén zuò qián

各设于神座前。

zhǔ rén guàn shǒu xǐ jué shēng zì dōng jiē

主人盥手,洗爵,升自东阶。

zhuó lǐ jiǔ rù shì jìn běi miàn guì diàn jué yú zēng zǔ shén zuò qián

酌醴酒,入室,进, 北面跪,奠爵于曾祖神座前。

zhǔ rén chū qǔ jué zhuó jiǔ rù shì jìn dōng miàn guì diàn yú zǔ zuò qián

主人出,取爵酌酒,入室,进,东面跪,奠于祖座前。

chū hù běi miàn lì

出户,北面立。

zhù chí bǎn jìn yú shì hù wài zhī yòu dōng xiàng guì dú zhù wén zhǔ rén zài bài

祝持版进于室户外之右,东向跪读祝文,主人再拜。

zhù jìn rù diàn bǎn yú zēng zǔ zuò

祝进,入奠版于曾祖座。

zhǔ rén chū jiàng huán běn wèi

主人出,降,还本位。

chū zhǔ rén chū yà xiàn guàn shǒu xǐ jué shēng zhuó jiǔ rù jìn běi miàn guì diàn yú zēng zǔ yòu zhuó jiǔ rù jìn dōng miàn guì diàn yú zǔ shén zuò chū hù běi miàn zài bài qì

初,主人出,亚献盥手,洗爵,升,酌酒入,进, 北面跪,奠于曾祖,又酌酒入,进,东面跪,奠于祖神座,出户,北面再拜讫。

yòu rù shì lì yú xi bì xià dōng miàn zài bài chū jiàng fù wèi

又入室,立于西壁下,东面再,拜,出,降,复位。

yà xiàn jiāng bì zhōng xiàn rù rú yà xiàn

亚献将毕,终献入如亚献。

zhù rù chè dòu zàn zhě jiē zài bài

祝入, 彻豆,赞者皆再拜。

zhǔ rén jí zài wèi zǐ sūn yǐ xià chū

主人及在位子孙以下出。

zhǎng zhuàn zhě rù chè zhuàn yǐ chū zhǎng miào zhě nà zēng zǔ shén zhǔ yú kǎn shì chū yòu yǐ yāo yú shēng zhū kǎo shén zuò qián nà zhǔ yú dú zhì yú yú yì kǎo miào chū shén zhǔ zhì yú zuò jìn jiǔ pú zhī diàn shǎo qǐng chè zhī

掌馔者入,彻馔以出,掌庙者纳曾祖神主于坎室,出,又以腰舆升诸考神座前,纳主于椟,置于舆,诣考庙,出神主置于座,进酒、脯之奠,少顷,彻之。

zhù nà shén zhǔ yú kǎn shì

祝纳神主于坎室。

liù pǐn yǐ xià fù jì yú zhèng qǐn lǐ lüè rú zhī

六品以下袝祭于正寝,礼略如之。

✦ You read 志·卷十·礼乐十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.