列传·卷一百三十三 — 新唐书 — 刘羲叟

huàn zhě xià

宦者下

li fǔ guó běn míng jìng zhōng yǐ yān nú wèi xián jiù xiǎo ér

李辅国，本名静忠，以阉奴为闲厩小儿。

mào níng lòu lüè tōng shū jì

貌儜陋，略通书计。

shì gāo lì shì nián sì shí yú shǐ zhǔ jiù zhōng bù zuì

事高力士，年四十馀，使主厩中簿最。

wáng hóng wèi shǐ yǐ diǎn hé dòu néng jiǎn tī hào qī mǎ yǐ gù féi jiàn zhī huáng tài zǐ de shì dōng gōng

王鉷为使，以典禾豆，能检擿耗欺，马以故肥，荐之皇太子，得侍东宫。

王𫟹为使，以典禾豆，能检擿耗欺，马以故肥，荐之皇太子，得侍东宫。

chén xuán lǐ děng zhū yáng guó zhōng fǔ guó yù móu yòu quàn tài zǐ fēn zhōng jūn qū shuò fāng shōu hé lǒng bīng tú xīng fù

陈玄礼等诛杨国忠，辅国豫谋，又劝太子分中军趋朔方，收河、陇兵，图兴复。

tài zǐ zhì líng wǔ yù qīn jìn quàn suì jí wèi xì tiān xià xīn

太子至灵武，愈亲近，劝遂即位系天下心。

zhuó jiā lìng pàn yuán shuài fǔ xíng jūn sī mǎ

擢家令，判元帅府行军司马。

sù zōng shāo shāo rèn yǐ gōng lǚ shì gēng míng hù guó yòu gǎi jīn míng

肃宗稍稍任以肱膂事，更名护国，又改今名。

fán sì fāng zhāng zòu jūn fú jìn bǎo yī wěi zhī

凡四方章奏、军符、禁宝一委之。

fǔ guó néng suí shì chuò chuò jǐn mì qǔ rén zhǔ qīn xìn ér nèi shēn zéi wèi gǎn sì

辅国能随事龊龊谨密，取人主亲信，而内深贼未敢肆。

bù dàn hūn shí shí wèi fú tú guǐ xíng rén yǐ wéi róu liáng bù jì yě

不啖荤，时时为浮屠诡行，人以为柔良，不忌也。

dì hái jīng shī bài diàn zhōng jiān xián jiù wǔ fāng gōng yuàn yíng tián zāi jiē zǒng jiān shǐ jiān lǒng yòu qún mù jīng jī zhù qián cháng chūn gōng děng shǐ shào fǔ diàn zhōng èr jiān fēng chéng guó gōng shí fēng hù wǔ bǎi

帝还京师，拜殿中监，闲厩、五坊、宫苑、营田、栽接总监使，兼陇右群牧、京畿铸钱、长春宫等使，少府、殿中二监，封成国公，实封户五百。

zǎi xiàng qún chén yù bù shí jiàn tiān zi jiē yīn fǔ guó yǐ qǐng nǎi de kě

宰相群臣欲不时见天子，皆因辅国以请，乃得可。

cháng zhǐ yín tái mén jué shì

常止银台门决事。

zhì chá shì tīng r shù shí rén lì suī yǒu qiū háo guò wú bù de de zhé tuī xùn

置察事听儿数十人，吏虽有秋豪过，无不得，得辄推讯。

zhōu xiàn yù sòng sān sī zhì hé yǒu suǒ bǔ dǎi liú jiàng jiē sī pàn yì chù yīn chēng zhì chì rán wèi shǐ wén shàng yě

州县狱讼，三司制劾，有所捕逮流降，皆私判臆处，因称制敕，然未始闻上也。

zhào shū xià fǔ guó shǔ yǐ nǎi shī xíng qún chén wú gǎn yì

诏书下，辅国署已乃施行，群臣无敢议。

chū zé jiè shì sān bǎi rén wéi wèi

出则介士三百人为卫。

guì xìng zhì bù gǎn chì guān hū wǔ láng

贵幸至不敢斥官，呼五郎。

li kuí dāng guó yǐ zǐ xìng shì zhī hào wǔ fù

李揆当国，以子姓事之，号“五父”。

dì wèi qǔ yuán zhuó nǚ wèi qī zhuó yǐ gù wèi liáng zhōu zhǎng shǐ dì xiōng jiē wèi tái shěng

帝为娶元擢女为妻，擢以故为梁州长史，弟兄皆位台省。

li xiàn fǔ zhèng kòu tóu yán qiě luàn guó

李岘辅政，叩头言：“且乱国。

yú shì zhào chì bù yóu zhōng shū chū zhě xiàn bì shěn fù fǔ guó bù yuè

”于是诏敕不由中书出者，岘必审覆，辅国不悦。

shí tài shàng huáng jū xīng qìng gōng dì zì fù dào lái qǐ jū tài shàng huáng yì jiān zhì dà míng gōng huò xiāng féng dào zhōng

时太上皇居兴庆宫，帝自复道来起居，太上皇亦间至大明宫，或相逢道中。

dì mìng chén xuán lǐ gāo lì shì wáng chéng ēn wèi yuè yù zhēn gōng zhǔ cháng zài tài shàng huáng zuǒ yòu lí yuán dì zǐ rì zòu shēng jì wèi yú lè

帝命陈玄礼、高力士、王承恩、魏悦、玉真公主常在太上皇左右，梨园弟子日奏声伎为娱乐。

fǔ guó sù wēi jiàn suī bào guì lì shì děng yóu bù wéi lǐ yuàn zhī yù lì qí gōng zì gù

辅国素微贱，虽暴贵，力士等犹不为礼，怨之，欲立奇功自固。

chū tài shàng huáng měi zhì jiǔ cháng qìng lóu nán fǔ dà dào yīn péi huí guān lǎn huò fù lǎo guò zhī jiē bài wǔ nǎi qù

初，太上皇每置酒长庆楼，南俯大道，因裴回观览，或父老过之，皆拜舞乃去。

shàng yuán zhōng jiàn nán zòu shì lì guò lóu xià yīn shàng yè tài shàng huáng cì zhī jiǔ zhào gōng zhǔ jí rú xiān yuàn zhǔ zhī yòu zhào guō yīng yì wáng xǐ děng yǐn lài yǔ pō hòu

上元中，剑南奏事吏过楼下，因上谒，太上皇赐之酒，诏公主及如仙媛主之，又召郭英乂、王铣等饮，赉予颇厚。

fǔ guó yīn wàng yán yú dì yuē tài shàng huáng jū jìn shì jiāo tōng wài rén xuán lǐ lì shì děng jiāng bù lì bì xià liù jūn gōng chén fǎn cè bù zì ān yuàn xǐ tài shàng huáng rù jìn zhōng

辅国因妄言于帝曰：“太上皇居近市，交通外人，玄礼、力士等将不利陛下，六军功臣反侧不自安，愿徙太上皇入禁中。

dì bù wù

”帝不寤。

xiān shí xīng qìng gōng yǒu mǎ sān bǎi fǔ guó jiǎo zhào qǔ zhī cái liú shí mǎ

先时，兴庆宫有马三百，辅国矫诏取之，裁留十马。

tài shàng huáng wèi lì shì yuē wú r yòng fǔ guó móu bù dé zhōng xiào yǐ

太上皇谓力士曰：“吾儿用辅国谋，不得终孝矣。

huì dì shǔ jí fǔ guó jí zhà yán huáng dì qǐng tài shàng huáng àn xíng gōng zhōng zhì ruì wǔ mén shè shēng guān wǔ bǎi zhē dào tài shàng huáng jīng jǐ zhuì mǎ wèn hé wéi zhě fǔ guó yǐ jiǎ qí shù shí chí zòu yuē bì xià yǐ xīng qìng gōng jiǎo lòu fèng yíng shèng yú hái gōng zhōng

”会帝属疾，辅国即诈言皇帝请太上皇按行宫中，至睿武门，射生官五百遮道，太上皇惊，几坠马，问何为者，辅国以甲骑数十驰奏曰：“陛下以兴庆宫湫陋，奉迎乘舆还宫中。

lì shì lì shēng yuē wǔ shí nián tài píng tiān zǐ fǔ guó yù hé shì

”力士厉声曰：“五十年太平天子，辅国欲何事？

huà shǐ xià mǎ fǔ guó shī pèi mà lì shì yuē wēng bù jiě shì

”叱使下马，辅国失辔，骂力士曰：“翁不解事！

zhǎn yī cóng zhě

”斩一从者。

lì shì hū yuē tài shàng huáng wèn jiàng shì gè hǎo zài fǒu

力士呼曰：“太上皇问将士各好在否！

jiàng shì nà dāo hū wàn suì jiē zài bài

”将士纳刀虖万岁，皆再拜。

lì shì fù yuē fǔ guó kě yù tài shàng huáng mǎ

力士复曰：“辅国可御太上皇马！

fǔ guó xuē ér zǒu yǔ lì shì duì zhí pèi hái xī nèi jū gān lù diàn shì wèi cái shù shí jiē wāng lǎo

”辅国靴而走，与力士对执辔还西内，居甘露殿，侍卫才数十，皆尪老。

tài shàng huáng zhí lì shì shǒu yuē wēi jiāng jūn zhèn qiě wèi bīng sǐ guǐ

太上皇执力士手曰：“微将军，朕且为兵死鬼。

zuǒ yòu jiē liú tì

”左右皆流涕。

yòu yuē xīng qìng wú wáng de shù yǐ ràng huáng dì dì bù shòu

又曰：“兴庆，吾王地，数以让皇帝，帝不受。

jīn zhī xǐ zì wú zhì yě

今之徙，自吾志也。

é ér liú chéng ēn bō zhōu wèi yuè shui zòu zhōu rú xiān yuàn guī zhōu gōng zhǔ jū yù zhēn guān

”俄而流承恩播州，魏悦氵奏州，如仙媛归州，公主居玉真观；

gèng liào hòu gōng shēng yuè bǎi yú gèng shì tài shàng huáng bèi sǎ sǎo

更料后宫声乐百馀，更侍太上皇，备洒扫；

zhào wàn ān xián yi èr gōng zhǔ shì fú shàn

诏万安、咸宜二公主视服膳。

zì shì tài shàng huáng yàng yàng bù yù zhì qì tiān xià

自是太上皇怏怏不豫，至弃天下。

fǔ guó yǐ gōng qiān bīng bù shàng shū

辅国以功迁兵部尚书。

nán shěng shì shì shǐ wǔ shì róng zhuāng jiā dào chén tiào wán wǔ jiàn bǎi qí qián qū yù fǔ shè shí tài cháng bèi lè zǎi xiàng qún chén bì huì

南省视事，使武士戎装夹道，陈跳丸舞剑，百骑前驱，御府设食，太常备乐，宰相群臣毕会。

jì dé zhì nǎi yàn rán jiāo jué qiú zǎi xiàng dì zhòng wéi yuē qīng xūn lì hé rèn bù kě dàn qún wàng wèi yī rú hé

既得志，乃厌然骄觖，求宰相，帝重违曰：“卿勋力何任不可，但群望未一，如何？

fǔ guó suì fěng zǎi xiàng péi miǎn shǐ lián biǎo jiàn jǐ

”辅国遂讽宰相裴冕使联表荐己。

dì mì zhì xiāo huá shǐ yù zhǐ miǎn

帝密擿萧华使喻止冕。

zhāng huáng hòu shù jí qí zhuān dì qǐn jí tài zǐ jiān guó hòu zhào tài zǐ jiāng zhū fǔ guó jí chéng yuán zhèn tài zǐ bù cóng gèng zhào yuè wáng yǎn wáng tú zhī

张皇后数疾其颛，帝寝疾，太子监国，后召太子，将诛辅国及程元振，太子不从，更召越王、兗王图之。

张皇后数疾其颛，帝寝疾，太子监国，后召太子，将诛辅国及程元振，太子不从，更召越王、兖王图之。

yuán zhèn gào fǔ guó jí fú bīng líng xiāo mén yíng tài zǐ cì biàn shì yè bǔ èr wáng jí zhōng rén zhū huī guāng mǎ yīng jùn děng qiú zhī ér shā hòu tā diàn

元振告辅国，即伏兵凌霄门，迎太子，伺变，是夜捕二王及中人硃辉光、马英俊等囚之，而杀后它殿。

元振告辅国，即伏兵凌霄门，迎太子，伺变，是夜捕二王及中人朱辉光、马英俊等囚之，而杀后它殿。

dài zōng lì fǔ guó děng yǐ dìng cè gōng yù bá hù zhì wèi dì yuē dà jiā dì zuò gōng zhōng wài shì tīng lǎo nú chǔ jué

代宗立，辅国等以定策功，愈跋扈，至谓帝曰：“大家弟坐宫中，外事听老奴处决。

dì jué rán yù jiǎn chú ér dàn qí wò bīng yīn zūn wèi shàng fǔ shì wú dà xiǎo lǜ guān bái qún chén chū rù jiē xiān yì fǔ guó fǔ guó pō zì ān

”帝矍然欲翦除，而惮其握兵，因尊为尚父，事无大小率关白，群臣出入皆先诣辅国，辅国颇自安。

yòu cè jìn sī kōng jiān zhōng shū lìng shí fēng hù bā bǎi

又册进司空兼中书令，实封户八百。

wèi jǐ yǐ zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn péng tǐ yíng dài wéi xián jiù nèn mù yuàn nèi yíng tián wǔ fāng děng shǐ yǐ yòu wǔ wèi dà jiàng jūn yào zi áng dài pàn yuán shuài xíng jūn sī mǎ cì fǔ guó dà dì yú wài

未几，以左武卫大将军彭体盈代为闲厩、嫩牧、苑内、营田、五坊等使，以右武卫大将军药子昂代判元帅行军司马，赐辅国大第于外。

zhōng wài wén qí shī shì jǔ xiāng hè

中外闻其失势，举相贺。

fǔ guó shǐ wǎng rán yōu bù zhī suǒ chū biǎo qǐ jiě guān

辅国始惘然忧，不知所出，表乞解官。

yǒu zhào jìn fēng bó lù jùn wáng réng wèi sī kōng shàng fǔ xǔ cháo shuò wàng

有诏进封博陆郡王，仍为司空、尚父，许朝朔望。

fǔ guó yù rù zhōng shū zuò xiè biǎo hūn zhě bù nèi yuē shàng fǔ ba zǎi xiàng bù kě rù

辅国欲入中书作谢表，阍者不内，曰：“尚父罢宰相，不可入。

fǔ guó qì sāi jiǔ nǎi yuē lǎo nú sǐ zuì shì láng jūn bù liǎo qǐng dì xià shì xiān dì yǐ

”辅国气塞，久乃曰：“老奴死罪，事郎君不了，请地下事先帝矣！

dì yōu cí yù qiǎn

”帝优辞谕遣。

yǒu hán yǐng liú xuǎn shàn bù xīng qián yuán zhōng dài zhào hàn lín yǐng wèi sī tiān jiàn xuǎn qǐ jū shè rén yǔ fǔ guó nì shén

有韩颖、刘烜善步星，乾元中待诏翰林，颖位司天监，烜起居舍人，与辅国暱甚。

fǔ guó lǐng zhōng shū yǐng jìn mì shū jiān xuǎn zhōng shū shè rén péi miǎn yǐn wéi shān líng shǐ pàn guān fǔ guó ba jù liú lǐng nán cì sǐ

辅国领中书，颖进秘书监，烜中书舍人，裴冕引为山陵使判官，辅国罢，俱流岭南，赐死。

zì fǔ guó xǐ tài shàng huáng tiān xià jí zhī dì zài dōng gōng jī bù píng

自辅国徙太上皇，天下疾之，帝在东宫积不平。

jì sì wèi bù yù xiǎn lù qiǎn xiá zhě yè cì shā zhī nián wǔ shí jiǔ dǐ qí shǒu hùn zhōng shū yòu bì gào tài líng

既嗣位，不欲显戮，遣侠者夜刺杀之，年五十九，抵其首溷中，殊右臂，告泰陵。

rán yóu mì qí shì kè mù dài shǒu yǐ zàng zèng tài fù shì yuē chǒu

然犹秘其事，刻木代首以葬，赠太傅，谥曰丑。

hòu zǐ zhōu cì shǐ dù jì yǐ wǔ rén wèi yá mén jiāng zì yán cì fǔ guó zhě

后梓州刺史杜济以武人为牙门将，自言刺辅国者。

wáng shǒu chéng zhě shǐ wáng suǒ lái

王守澄者，史亡所来。

yuán hé zhōng jiān xú zhōu jūn zhào hái

元和中监徐州军，召还。

fāng xiàn zōng xǐ fāng shì shuō zhào tiān xià qiú qí rén zǎi xiàng huáng fǔ bó zuǒ jīn wú jiāng jūn li dào gǔ děng bái jiàn yáng rén zhòu fú tú dà tōng

方宪宗喜方士说，诏天下求其人，宰相皇甫镈、左金吾将军李道古等白见杨仁昼、浮屠大通。

rén zhòu gèng xìng míng yuē liǔ mì dà tōng zì yán shòu bǎi wǔ shí suì yǒu bù sǐ yào bìng dài zhào hàn lín

仁昼更姓名曰柳泌，大通自言寿百五十岁，有不死药，并待诏翰林。

guó rén tián yuán zuǒ yán yǒu mì fāng néng huà wǎ lì wèi huáng jīn zhào chú guó lìng yǔ dǒng jǐng zhēn li yuán jí jiē jiè mì dà tōng jiàn yú tiān zǐ tiān zǐ huò qí shuō

虢人田元佐言有秘方，能化瓦砾为黄金，诏除虢令，与董景珍、李元戢皆介泌、大通荐于天子，天子惑其说。

mì yǐ jīn shí jìn dì ěr zhī zào shén shù bào nù huì zé zuǒ yòu zhǒng dé zuì jìn zhōng lèi xī dì zì shì bù yù

泌以金石进帝饵之，躁甚，数暴怒，恚责左右，踵得罪，禁中累息，帝自是不豫。

shí wǔ nián ba yuán huì qún chén wēi kǒng huì yì chéng liú wù lái cháo cì duì lín dé diàn wù chū yuē shàng tǐ píng yǐ

十五年，罢元会，群臣危恐，会义成刘悟来朝，赐对麟德殿，悟出曰：“上体平矣。

nèi wài nǎi ān

”内外乃安。

shì yè shǒu chéng yǔ nèi cháng shì chén hóng zhì shì dì yú zhōng hé diàn yuán suǒ ěr yǐ bào bēng gào tiān xià nǎi yǔ liáng shǒu qiān wéi yuán sù děng dìng cè lì mù zōng

是夜，守澄与内常侍陈弘志弑帝于中和殿，缘所饵，以暴崩告天下，乃与梁守谦、韦元素等定册立穆宗。

é zhī shū mì shì

俄知枢密事。

wén zōng sì wèi shǒu chéng yǒu zhù lì jìn bài piào qí dà jiàng jūn

文宗嗣位，守澄有助力，进拜骠骑大将军。

dì jí yuán hé nì zuì jiǔ bù tǎo gù yǐ sòng shēn xī wèi zǎi xiàng móu yīn shì chú zhī bù kè gèng yīn qí dǎng zhèng zhù li xun chéng qí xià yú shì liú yáng chéng hé yú huān zhōu wéi yuán sù xiàng zhōu

帝疾元和逆罪久不讨，故以宋申锡为宰相，谋因事除之，不克，更因其党郑注、李训乘其罅，于是流杨承和于驩州，韦元素象州。

qiǎn zhōng rén liú zhōng liàng zhuī shā yuán sù yú wǔ chāng chéng hé cì gōng ān cì sǐ

遣中人刘忠谅追杀元素于武昌，承和次公安赐死。

xun nǎi xié shǒu chéng yǐ jūn róng shǐ jiù dì shǐ nèi yǎng jī cì sǐ shì mì shí wú zhī zhě zèng yáng zhōu dà dū dū

训乃胁守澄以军容使就第，使内养赍■赐死，事秘，时无知者，赠扬州大都督。

qí dì shǒu juān zì xú zhōu jiān jūn zhào hái sǐ yú zhōng mù

其弟守涓自徐州监军召还，死于中牟。

liú kè míng yì wáng suǒ lái de xìng jìng zōng

刘克明，亦亡所来，得幸敬宗。

jìng zōng shàn jī qiú yú shì táo yuán hào jìn suì liáng zhào shì zé li gōng dìng shí dìng kuān yǐ qiú gōng de jiàn biàn diàn nèi jí xuān huī yuàn huò jiào fāng rán jiē chū shén cè lì zú huò lǐ lǘ è shào nián dì yǔ xiá xī diàn zhōng wèi xì yuè

敬宗善击球，于是陶元皓、靳遂良、赵士则、李公定、石定宽以球工得见便殿，内籍宣徽院或教坊，然皆出神策隶卒或里闾恶少年，帝与狎息殿中为戏乐。

sì fāng wén zhī zhēng yǐ qiáo yǒng jìn yú dì

四方闻之，争以趫勇进于帝。

cháng yuè jiǎo dǐ sān diàn yǒu suì shǒu duàn bì liú xiě tíng zhōng dì huan shén hòu cì zhī yè fēn ba

尝阅角牴三殿，有碎首断臂，流血廷中，帝欢甚，厚赐之，夜分罢。

suǒ qīn jìn jì jiē xiōng bù chěng yòu xiǎo guò bì zé rǔ zì shì yuàn wàng

所亲近既皆凶不逞，又小过必责辱，自是怨望。

dì yè ài zì bǔ hú lí wéi lè wèi zhī dǎ yè hú zhōng rén xǔ suì zhèn li shǎo duān yú zhì hóng shì cóng bù jí jiē xuē zhì

帝夜艾自捕狐狸为乐，谓之“打夜狐”，中人许遂振、李少端、鱼志弘侍从不及，皆削秩。

dì liè yè hái

帝猎夜还，

yǔ kè míng tián wu chéng xǔ wén duān shí dìng kuān sū zuǒ míng wáng jiā xiàn yán wéi zhí děng èr shí yǒu bā rén qún yǐn

与克明、田务澄、许文端、石定宽、苏佐明、王嘉宪、阎惟直等二十有八人群饮，

jì hān

既酣，

dì gēng yī

帝更衣，

zhú hū miè

烛忽灭，

kè míng yǔ zuǒ míng dìng kuān shì dì gēng yī shì

克明与佐明、定宽弑帝更衣室，

jiǎo zhào zhào hàn lín xué shì lù duò zuò zhào shū

矫诏召翰林学士路隋作诏书，

mìng jiàng wáng lǐng jūn guó shì

命绛王领军国事。

míng rì xià yí zhào jiàng wáng jí wèi

明日，下遗诏，绛王即位。

kè míng děng shì gōng jiāng yì zhì zuǒ yòu zì yǐn zhī dǎng zhuān bīng bǐng

克明等恃功，将易置左右，自引支党颛兵柄。

yú shí shū mì shǐ wáng shǒu chéng yáng chéng hé zhōng wèi liáng shǒu qiān wèi cóng jiǎn yǔ zǎi xiàng péi dù gòng yíng jiāng wáng fā zuǒ yòu shén cè jí liù jūn fēi lóng bīng tǎo zhī kè míng tóu jǐng sǐ chū qí shī lù zhī

于时，枢密使王守澄杨承和、中尉梁守谦魏从简与宰相裴度共迎江王，发左、右神策及六军飞龙兵讨之，克明投井死，出其尸戮之。

wu chéng děng jiē zhǎn shǒu yǐ xùn jí rù jiā zī yòu shā qí dǎng shù shí rén

务澄等皆斩首以徇，籍入家赀，又杀其党数十人。

shǐ kè míng móu nì mǔ jìn bù xǔ

始，克明谋逆，母禁不许。

wén zōng lì jiā mǔ zhōng cì qián qiān mín juàn wǔ bǎi pǐ gěi bì èr rén

文宗立，嘉母忠，赐钱千缗、绢五百匹，给婢二人。

tián lìng zī zì zhòng zé shǔ rén yě běn chén shì

田令孜，字仲则，蜀人也，本陈氏。

xián tōng shí lì xiǎo mǎ fang shǐ

咸通时，历小马坊使。

xī zōng jí wèi zhuó lìng zī zuǒ shén cè jūn zhōng wèi shì shí xī mén kuāng fàn wèi yòu zhōng wèi shì hào dōng jūn xi jūn

僖宗即位，擢令孜左神策军中尉，是时西门匡范位右中尉，世号“东军”、“西军”。

dì chōng ái xǐ dòu é zǒu mǎ shù xìng liù wáng zhái xīng qìng chí yǔ zhū wáng dòu é yī é zhì wǔ shí qián

帝冲騃，喜斗鹅走马，数幸六王宅、兴庆池与诸王斗鹅，一鹅至五十钱。

帝冲𫘤，喜斗鹅走马，数幸六王宅、兴庆池与诸王斗鹅，一鹅至五十钱。

yǔ nèi yuán xiǎo ér yóu nì xiá yǐ chǒng bào héng

与内园小儿尤昵狎，倚宠暴横。

shǐ dì wèi wáng shí yǔ lìng zī tóng wò qǐ zhì shì yǐ qí zhī shū néng chǔ shì yòu dì zī kuáng hūn gù zhèng shì yī wěi zhī hū wèi fù

始，帝为王时，与令孜同卧起，至是以其知书能处事，又帝资狂昏，故政事一委之，呼为“父”。

ér huāng hān wú jiǎn fā zuǒ cáng qí tiān zhū kù jīn bì cì jì zi gē ér zhě rì jù wàn guó yòng hào jìn

而荒酣无检，发左藏、齐天诸库金币，赐伎子歌儿者日巨万，国用耗尽。

lìng zī yǔ nèi yuán xiǎo ér yǐn xī fù wáng shì chéng děng quàn dì jí jīng shī liǎng shì fán lǚ huá shāng bǎo huò jǔ sòng nèi kù shǐ zhě jiān bì guì fāng chá gé yǒu lái su zhě jiē zhàng sǐ jīng zhào fǔ

令孜语内园小儿尹希复、王士成等，劝帝籍京师两市蕃旅、华商宝货举送内库，使者监閟柜坊茶阁，有来诉者皆杖死京兆府。

lìng zī zhī dì bù zú dàn zé fàn yù guān jué chú bài bù dài zhǐ jiǎ cì fēi zǐ bù yǐ wén

令孜知帝不足惮，则贩鬻官爵，除拜不待旨，假赐绯紫不以闻。

bǎi dù bēng chí nèi wài gòu wán

百度崩弛，内外垢玩。

jì suǒ zài dào qǐ shàng xià xiāng yǎn nì dì bù jí zhī

既所在盗起，上下相掩匿，帝不及知。

shì shí xián rén wú zài zhě wéi nìng bǐ tà tān xiāng yǔ bèi yuán tōu ān jìn mò ér yǐ

是时贤人无在者，惟佞鄙沓贪相与备员，偷安噤默而已。

zuǒ shí yí hóu chāng méng bù shèng fèn zhǐ yán shù yǐn yòng quán luàn tiān xià shū rù cì sǐ nèi shì shěng

左拾遗侯昌蒙不胜愤，指言竖尹用权乱天下，疏入，赐死内侍省。

zǎi xiàng lú xié sù shì lìng zī měi jiàn bái bì ā yì chàng hé

宰相卢携素事令孜，每建白，必阿邑倡和。

chū huáng cháo qiú guǎng zhōu yuàn bà bīng xié yù chǒng gāo pián shǐ yǒu gōng bù tīng zéi

初，黄巢求广州，愿罢兵，携欲宠高骈，使有功，不听贼。

yīn yòu yì zhì guān dōng zhū jié dù zéi chéng zhī xiàn dōng dōu

因又易置关东诸节度，贼乘之，陷东都。

lìng zī jí guī zuì xié fèng dì xi xìng bù chū jīn guāng mén zhì xián yáng shā yě jūn shí yú qí hū yuē cháo wèi bì xià chú jiān chén shèng yú jīn xi qín zhōng fù lǎo hé wàng

令孜急，归罪携，奉帝西幸，步出金光门，至咸阳沙野，军十馀骑呼曰：“巢为陛下除奸臣，乘舆今西，秦中父老何望？

yuàn hái gōng

愿还宫。

lìng zī huà zhī yǐ yǔ lín qí chí zhǎn jí yǐ yǔ lín bái mǎ zài dì zhòu yè chí shě luò gǔ

”令孜叱之，以羽林骑驰斩，即以羽林白马载帝，昼夜驰，舍骆谷。

shí chén jìng xuān fāng jié dù xi chuān lìng zī xiōng yě gù qǐng dì xìng shǔ

时陈敬瑄方节度西川，令孜兄也，故请帝幸蜀。

yǒu zhào yǐ lìng zī wèi shí jūn shí èr wèi guān jūn róng zhì zhì zuǒ yòu shén cè hù jià shǐ

有诏以令孜为十军十二卫观军容制置左右神策护驾使。

zhì chéng dū jìn zuǒ jīn wú wèi shàng jiàng jūn jiān pàn sì wèi shì fēng jìn guó gōng

至成都，进左金吾卫上将军，兼判四卫事，封晋国公。

dì jiàn shǔ xiá lòu shāo yù yù rì yǔ pín shì bó yǐn shí shí rǎng mèi běi wàng chāo rán liú tì

帝见蜀狭陋，稍郁郁，日与嫔侍博饮，时时攘袂北望，怊然流涕。

lìng zī cì jiān kāi shì hū wàn suì dì wèi yí yuè yīn shèng chēng zhèng tián wáng duó chéng zōng chu li dìng jìng xuān fāng bìng lì zéi bù zú yú

令孜伺间开释，呼万岁，帝为怡悦，因盛称郑畋、王鐸、程宗楚、李铤、敬瑄方并力，贼不足虞。

令孜伺间开释，呼万岁，帝为怡悦，因盛称郑畋、王铎、程宗楚、李铤、敬瑄方并力，贼不足虞。

dì yuē shàn

帝曰：“善。

chū chéng dū mù chén xǔ bīng sān qiān fú huáng mào míng huáng tóu jūn yǐ hàn mán

初，成都募陈许兵三千，服黄帽，名“黄头军”，以捍蛮。

dì zhì dà láo jiàng shì hù cóng zhě yǐ cì ér bù jí huáng tóu jūn jiē qiè yuàn lìng zī

帝至，大劳将士，扈从者已赐，而不及黄头军，皆窃怨令孜。

lìng zī zhì jiǔ huì zhū jiāng yǐ huáng jīn zūn xíng jiǔ jí cì zhī

令孜置酒会诸将，以黄金樽行酒，即赐之。

huáng tóu jiāng guō qí bù kěn yǐn yuē jūn róng néng yì piān huì jūn zhòng shì chéng dà yuàn yě

黄头将郭琪不肯饮，曰：“军容能易偏惠，均众士，诚大愿也。

lìng zī mù yuē jūn yǒu gōng yá

”令孜目曰： “君有功邪？

dá yuē zhàn dǎng xiàng báo qì dān shù shí zhàn cǐ qí zhī gōng

”答曰：“战党项，薄契丹，数十战，此琪之功。

lìng zī xī nù yuē zhī zhī

”令孜嘻，怒曰： “知之。

mì yǐ zhù jiǔ zhōng qí yǐn yǐ chí guī shā yī bì shǔn xuè de jiě

”密以■注酒中，琪饮已，驰归，杀一婢，吮血得解。

yīn yè shāo yíng piào chéng yì jìng xuān tǎo bài zhī bēn guǎng dōu suì zǒu gāo pián suǒ

因夜烧营，剽城邑，敬瑄讨败之，奔广都，遂走高骈所。

dì wén biàn yǔ lìng zī bǎo dōng chéng zì shǒu qún chén bù dé jiàn

帝闻变，与令孜保东城自守，群臣不得见。

zuǒ shí yí mèng zhāo tú qǐng duì bù zhào yīn shàng shū jí chén jūn yǔ chén yī tǐ xiāng chéng ān zé tóng níng wēi zé gòng nán

左拾遗孟昭图请对，不召，因上疏极陈：“君与臣一体相成，安则同宁，危则共难。

xī rì xi xìng bù gào nán sī gù zǎi xiàng yù shǐ zhōng chéng jīng zhào yǐn xī suì yú zéi wéi liǎng jūn zhōng wèi yǐ hù shèng yú de quán

昔日西幸，不告南司，故宰相、御史中丞、京兆尹悉碎于贼，唯两军中尉以扈乘舆得全。

jīn bǎi guān zhī zài zhě lǜ mào zhòng xiǎn chū bǎi sǐ zhě yě

今百官之在者，率冒重险出百死者也。

zuó xī huáng tóu luàn huǒ zhào qián diàn bì xià wéi yǔ lìng zī bì chéng zì shǒu bù zhào zǎi xiàng bù móu qún chén yù rù bù dé qiú duì bù xǔ

昨昔黄头乱，火照前殿，陛下惟与令孜闭城自守，不召宰相，不谋群臣，欲入不得，求对不许。

qiě tiān xià zhě gāo zǔ tài zōng zhī tiān xià fēi běi sī zhī tiān xià

且天下者，高祖、太宗之天下，非北司之天下；

bì xià gù jiǔ zhōu tiān zǐ fēi běi sī zhī tiān zǐ

陛下固九州天子，非北司之天子。

běi sī qǐ xī zhōng yú nán sī

北司岂悉忠于南司？

tíng chén qǐ wú yòng yú chì shǐ

廷臣岂无用于敕使？

wén zōng shí gōng zhōng zāi zuǒ yòu xún shǐ bú dào jiē bèi xiǎn zé ān yǒu tiān zǐ bō yuè ér zǎi xiàng wú suǒ yù qún sī bǎi guān qì ruò lù rén

文宗时，宫中灾，左右巡使不到，皆被显责，安有天子播越，而宰相无所豫，群司百官弃若路人？

yǐ shì chéng bù zú jiàn ér lái zhě jì kě zhuī yě

已事诚不足谏，而来者冀可追也。

shū rù lìng zī nì bù zòu jiǎo zhào biǎn zhāo tú jiā zhōu sī hù cān jūn shǐ rén chén yú ma yí jīn

”疏入，令孜匿不奏，矫诏贬昭图嘉州司户参军，使人沈于蟆颐津。

chū zhāo tú zhī zhèng yán bì jiàn hài wèi jiā lì yuē dà dào wèi tiǎn huàn shù lí jiàn jūn chén wú yǐ jiàn wèi guān bù kě zuò guān fù wáng shū rù bì sǐ ér néng shōu wú hái hu

初，昭图知正言必见害，谓家隶曰：“大盗未殄，宦竖离间君臣，吾以谏为官，不可坐观覆亡，疏入必死，而能收吾骸乎？

lì xǔ nuò zú zàng qí shī

”隶许诺，卒葬其尸。

cháo tíng tòng zhī

朝廷痛之。

zéi píng lìng zī yǐ wáng duó wèi rú chén qiě wú gōng ér shǒu móu zhào shā tuó zhě yáng fù guāng yě yù guī zhòng běi sī gù ba duó dū tǒng yǐ fù guāng gōng dì yī

贼平，令孜以王鐸为儒臣且无功，而首谋召沙陀者，杨复光也，欲归重北司，故罢鐸都统，以复光功第一。

贼平，令孜以王铎为儒臣且无功，而首谋召沙陀者，杨复光也，欲归重北司，故罢铎都统，以复光功第一。

yòu jì fù guāng qiě bī jǐ gù báo qí shǎng

又忌复光且逼己，故薄其赏。

zì wèi wéi wò jué shèng xì wáng shì qīng zhòng chū rù jù shén

自谓帷幄决胜，系王室轻重，出入倨甚。

huì fù guāng sǐ dà xǐ jí ba fù gōng shū mì shǐ

会复光死，大喜，即罢复恭枢密使。

zhōng rén cáo zhī què zhě fù jiā zǐ pō shěn zhì

中人曹知悫者，富家子，颇沈鸷。

zéi zài cháng ān zhī què yǐ qīng zhuó èr gǔ zhī rén yǐ shān wèi zhūn bù qū zéi

贼在长安，知悫以清、浊二谷之人倚山为屯，不屈贼。

yīn jiào shì zú biàn yī fú yán yǔ yǔ zéi lèi zhě yè rù cháng ān gōng zéi yíng zéi dà jù

阴教士卒变衣服、言语与贼类者，夜入长安攻贼营，贼大惧。

dì wén cì jīn zǐ zhuó nèi cháng shì

帝闻，赐金紫，擢内常侍。

wén dì jiāng hái yīn dà yán wǒ qiě yōng zhòng dà sàn guān xià yuè qún chén kě guī zhě nà zhī

闻帝将还，因大言：“我且拥众大散关下，阅群臣可归者纳之。

lìng zī wèi rán mì lìng wáng xíng yú yǐ bīn zhōu bīng dù cuó é shān xí shā qí zhòng

”令孜谓然，密令王行瑜以邠州兵度嵯峨山，袭杀其众。

yóu shì yì zì sì jìn zhì tiān zǐ bù dé yǒu suǒ zhǔ duàn

由是益自肆，禁制天子不得有所主断。

dì yǐ qí zhuān yǔ zuǒ yòu zhé liú tì

帝以其专，语左右辄流涕。

fù guāng bù jiàng lù yàn hóng wáng jiàn děng yǐ bā dōu zhòng èr wàn qǔ jīn yáng děng zhōu jìn gōng xìng yuán jié dù shǐ niú xū bēn lóng zhōu yàn hóng zì wèi liú hòu yǐ jiàn jí zhāng zào hán jiàn děng wéi bù cì shǐ

复光部将鹿晏弘、王建等，以八都众二万取金、洋等州，进攻兴元，节度使牛顼奔龙州，晏弘自为留后，以建及张造、韩建等为部刺史。

dì hái jù jiàn tǎo yǐn bīng zǒu xǔ zhōu

帝还，惧见讨，引兵走许州。

wáng jiàn lǜ yì yǒng sì jūn yíng dì xi xiàn fù yǐ jiàn jí hán jiàn děng zhǔ zhī hào suí jià wǔ dōu

王建率义勇四军迎帝西县，复以建及韩建等主之，号“随驾五都。

lìng zī yǐ fù guāng gù cái shòu zhū wèi jiāng jūn jiē yǎng wèi zi

”令孜以复光故，才授诸卫将军，皆养为子。

bié mù shén cè xīn jūn yǐ qiān rén wéi dōu fán wǔ shí sì dōu fēn zuǒ yòu wèi shí jūn tǒng zhī

别募神策新军，以千人为都，凡五十四都，分左右为十军统之。

yòu qiǎn qīn xìn chān zhū zhèn bù fù jǐ zhě yǐ zuì chú xǐ

又遣亲信觇诸镇，不附己者以罪除徙。

yǎng zǐ kuāng yòu xuān wèi hé zhōng wáng zhòng róng hòu wèi lǐ jī yòu ào shén jǔ jūn nù zhòng róng yīn shù lìng zī zuì zé qí wú lǐ jiān jūn hé jiě nǎi qù

养子匡祐宣慰河中，王重荣厚为礼，基祐傲甚，举军怒，重荣因数令孜罪，责其无礼，监军和解乃去。

kuāng yòu hái su lìng zī qiě quàn tú zhī

匡祐还，诉令孜，且劝图之。

lìng zī bái yǐ liǎng yán chí guī yán tiě shǐ jí zì jiān liǎng chí què yán shǐ

令孜白以两盐池归盐铁使，即自兼两池榷盐使。

zhòng róng bù fèng zhào biǎo bào lìng zī shí zuì

重荣不奉诏，表暴令孜十罪。

lìng zī zì jiāng tǎo zhòng róng lǜ bīn níng zhū méi fèng xiáng li chāng fú hé fū yán líng xià děng bīng fán sān wàn bì shā yuàn

令孜自将讨重荣，率邠宁硃玫、凤翔李昌符，合鄜、延、灵、夏等兵凡三万，壁沙苑。

令孜自将讨重荣，率邠宁朱玫、凤翔李昌符，合鄜、延、灵、夏等兵凡三万，壁沙苑。

zhòng róng shuō tài yuán li kè yòng lián hé kè yòng shàng shū qǐng zhū lìng zī méi dì hé zhī bù cóng

重荣说太原李克用连和，克用上书请诛令孜、玫，帝和之，不从。

dà zhàn shā yuàn wáng shī bài

大战沙苑，王师败。

méi zǒu hái bīn zhōu yǔ chāng fú jiē chǐ wèi lìng zī yòng hái yǔ zhòng róng hé

玫走还邠州，与昌符皆耻为令孜用，还与重荣合。

shén cè bīng kuì hái lüè suǒ guò jiē jǐn

神策兵溃还，略所过皆尽。

kè yòng bī jīng shī lìng zī jì qióng nǎi fén fāng shì jié dì yè qǐ kāi yuǎn mén chū bēn

克用逼京师，令孜计穷，乃焚坊市，劫帝夜启开远门出奔。

zì zéi pò cháng ān huǒ gōng shì shě lú shí qī hòu jīng zhào wáng huī qì fù cū wán zhì shì lìng zī chàng yuē wáng zhòng róng fǎn

自贼破长安，火宫室、舍庐十七，后京兆王徽葺复粗完，至是令孜唱曰：“王重荣反。

mìng huǒ gōng chéng wéi zhāo yáng péng lái sān gōng jǐn cún

”命火宫城，唯昭阳、蓬莱三宫仅存。

wáng jiàn yǐ yì yǒng sì jūn hù dì yè luàn láo shuǐ suì cì chén cāng

王建以义勇四军扈帝，夜乱牢水，遂次陈仓。

kè yòng hái hé zhōng méi wèi kè yòng qiě bī yǔ zhòng róng lián zhāng qǐng zhū lìng zī ér zhù fèng xiáng

克用还河中，玫畏克用且偪，与重荣连章请诛令孜，而驻凤翔。

lìng zī qǐng dì xìng xìng yuán dì bù cóng lìng zī yǐ bīng rù qǐn bī dì yè chū jùn chén wú zhī zhě zǎi xiàng xiāo gòu děng jiē bù jí cóng

令孜请帝幸兴元，帝不从，令孜以兵入寝，逼帝夜出，郡臣无知者，宰相萧遘等皆不及从。

méi quàn xìng yuán jié dù shǐ shí jūn shè fén gé dào jué dì xi yì

玫劝兴元节度使石君涉焚阁道，绝帝西意。

gòu è lìng zī jié zhì tiān zǐ shēng fāng zhèn zhī nán shǐ méi jìn yíng shèng yú

遘恶令孜劫质天子，生方镇之难，使玫进迎乘舆。

méi yǐn bīng zhuī xíng zài bài xìng fèng yáng shèng jūn dì cì liáng yáng shāo yǐn ér nán méi bīng jí zhōng yíng zuǒ yòu bèi piāo lù zhě bù shèng jì

玫引兵追行在，败兴凤杨晟军，帝次梁、洋，稍引而南，玫兵及中营，左右被剽戮者不胜计。

lìng zī jù rén tú jǐ méng miàn yǐ xíng

令孜惧人图己，蒙面以行。

shǐ wáng jiàn cháng jiàn wǔ bǎi qīng dào náng chuán guó xǐ shòu zhī

使王建长剑五百清道，囊传国玺授之。

cì dà sàn guān dào xiǎn sè dì wēi jí nán shù yǐ

次大散关，道险涩，帝危及难数矣。

fēn jūn shǒu líng bì gāng zhuī bīng

分军守灵壁，亢追兵。

méi cháng qū niè dì dì yǐ gé dào huǐ zǒu tā dào kùn shén zhěn wáng jiàn xī qiě mèi jué ér fàn jǐn néng zhì xìng yuán

玫长驱蹑帝，帝以阁道毁，走它道，困甚，枕王建膝且寐，觉而饭，仅能至兴元。

méi zhòng róng biǎo zhū lìng zī ān wèi qún chén

玫、重荣表诛令孜，安尉群臣。

zhào yǐ lìng zī wèi jiàn nán jiān jūn shǐ liú bù qù

诏以令孜为剑南监军使，留不去。

zhòng róng qǐng xìng hé zhōng lìng zī jū ér zhǐ

重荣请幸河中，令孜沮而止。

zǎi xiàng gòu lǜ qún chén zài fèng xiáng zhě biǎo lìng zī zhuān guó shān huò huò xiǎo rén jì jiāo luàn qún shuài qǐng zhū zhī

宰相遘率群臣在凤翔者表令孜颛国煽祸，惑小人计，交乱群帅，请诛之。

dì bù jí shěng qiě zhào zhòng róng xiǎng liáng shí wǔ wàn hú gěi xíng zài zhòng róng yǐ lìng zī zài bù fèng mìng

帝不及省，且诏重荣饷粮十五万斛给行在，重荣以令孜在，不奉命。

méi nǎi fèng sì xiāng wáng yūn jí wěi wèi

玫乃奉嗣襄王煴即伪位。

méi bài dì nǎi de hái jīng shī

玫败，帝乃得还京师。

shǐ dì rù shǔ zhū wáng tú bù yǐ cóng shòu wáng zhì xié gǔ bù néng jìn lìng zī qū shǐ qián wáng xiè zú qiě jū de mǎ kě jì

始，帝入蜀，诸王徒步以从，寿王至斜谷不能进，令孜驱使前，王谢足且拘，得马可济。

lìng zī nù chì wáng qiáng zhī xíng wáng chǐ zhī

令孜怒抶王，强之行，王耻之。

jí dì bìng zhōng wài shǔ shòu wáng lìng zī rù hou dì yuē bì xià jì chén fǒu

及帝病，中外属寿王，令孜入候帝曰： “陛下记臣否？

dì zhí shì bù néng yǔ

”帝直视不能语。

lìng zī zì shǔ jiàn nán jiān jūn shǐ yuè gǒng chén fèng luán jūn zì wèi zhòu yè chí rù chéng dū gù biǎo jiě guān qiú yī yào zhào kě

令孜自署剑南监军使，阅拱宸奉銮军自卫，昼夜驰入成都，固表解官求医药，诏可。

é xuē guān jué cháng liú dān zhōu rán yóu yī jìng xuān bù xíng

俄削官爵，长流儋州，然犹依敬瑄不行。

wáng jí wèi shì wèi zhāo zōng

王即位，是为昭宗。

yáng fù gōng dài wéi guān jūn róng shǐ chū wáng jiàn wèi bì zhōu cì shǐ

杨复恭代为观军容使，出王建为壁州刺史。

jiàn qǔ lì zhōu zì shǔ fáng yù shǐ yīn lüè dìng láng qióng shǔ lí yā děng zhōu zhào jí zhì yǒng píng jūn bài jiàn jié dù shǐ

建取利州，自署防御使，因略定阆、邛、蜀、黎、雅等州，诏即置永平军，拜建节度使。

lìng zī móu yǔ jiàn lián héng gāng cháo tíng qiě yuē wú zǐ yě shū zhào zhī

令孜谋与建连衡亢朝廷，且曰“吾子也”，书召之。

jiàn xǐ jiāng zhì fù què zhī

建喜，将至，复却之。

jiàn nù jìn wéi chéng dōu

建怒，进围成都。

lìng zī dēng chéng xiè jiàn yuē lǎo fū jiǔ xiāng hòu hé jiàn kùn

令孜登城谢建曰：“老夫久相厚，何见困？

dá yuē fù zǐ ēn hé gǎn wàng

”答曰：“父子恩，何敢忘！

gù fù zì jué cháo tíng gǒu gǎi tú zé fù zǐ rú chū

顾父自绝朝廷，苟改图，则父子如初。

lìng zī yuē wú yù miàn jì shì

”令孜曰：“吾欲面计事。

jiàn rán xǔ lìng zī yè fù yìn jié shòu jiàn míng rì rù chéng dū qiú lìng zī bì jī fāng

”建然许，令孜夜负印节授建，明日入成都，囚令孜碧鸡坊。

shǐ yòu shén cè tǒng jūn sòng wén tōng wèi zhū jūn suǒ jí lìng zī yīn shì zhào jiàn yù shā zhī

始，右神策统军宋文通为诸军所疾，令孜因事召见，欲杀之。

jì jiàn nǎi xīn rán gèng yǎng wèi zi míng yàn bīn jí li mào zhēn yě gù dú shàng shū xuě qí zuì zhào wèi hú nán jiān jūn

既见，乃欣然更养为子，名彦宾，即李茂贞也，故独上书雪其罪，诏为湖南监军。

fán èr suì yǔ jìng xuān tóng rì sǐ

凡二岁，与敬瑄同日死。

lín xíng liè bó wèi huán shòu xíng xíng zhě yuē wú cháng wèi shí jūn róng shā wǒ yōng yǒu lǐ

临刑，裂帛为絙，授行刑者曰：“吾尝位十军容，杀我庸有礼！

临刑，裂帛为𫄠，授行刑者曰：“吾尝位十军容，杀我庸有礼！

yīn jiào yì rén fǎ jì sǐ ér sè bù biàn

”因教缢人法，既死，而色不变。

qián níng zhōng zhào fù guān jué

乾宁中，诏复官爵。

干宁中，诏复官爵。

yáng fù gōng zì zi kè běn lín shì zi yáng fù guāng cóng xiōng yě

杨复恭，字子恪，本林氏子，杨复光从兄也。

huàn fù xuán yì xián tōng zhōng lǐng shū mì shì wèi quán jiā

宦父玄翼，咸通中领枢密，世为权家。

fù gōng lüè shè xué shù jiān zhū zhèn bīng

复恭略涉学术，监诸镇兵。

páng xūn luàn zhàn yǒu gōng zì hé yáng jiān jūn rù bài xuān huī shǐ zhuó shū mì shǐ

庞勋乱，战有功，自河阳监军入拜宣徽使，擢枢密使。

huáng cháo dào jīng shī lìng zī zhuān wēi fú zhuó sàng tiān xià zhōng wài mò gǎn gāng wéi fù gōng lǚ yǔ zhēng de shī lìng zī nù xià qiān fēi lóng shǐ fù gōng nǎi wò jí lán tián

黄巢盗京师，令孜颛威福，斫丧天下，中外莫敢亢，惟复恭屡与争得失，令孜怒，下迁飞龙使，复恭乃卧疾蓝田。

xī zōng chū jū xìng yuán fù wèi shū mì shǐ zhì zhì jīng lüè duō gèng qí shǒu

僖宗出居兴元，复为枢密使，制置经略，多更其手。

chē jià hái suì dài lìng zī wèi zuǒ shén cè zhōng wèi liù jūn shí èr wèi guān jūn róng shǐ fēng wèi guó gōng shí hù bā bǎi cì hào zhōng zhēn qǐ shèng dìng guó gōng chén

车驾还，遂代令孜为左神策中尉、六军十二卫观军容使，封魏国公，实户八百，赐号“忠贞启圣定国功臣”。

dì bēng dìng cè lì zhāo zōng cì tiě quàn jiā jīn wú shàng jiàng jūn shāo ràng qǔ cháo zhèng

帝崩，定册立昭宗，赐铁券，加金吾上将军，稍攘取朝政。

dì cháng yuē zhèn bù dé ěr yuán lì wǒ yǐ dāng jiǎn shěng chǐ cháng shì tiān xià

帝尝曰：“朕不德，尔援立我矣，当减省侈长示天下。

wǒ jiàn gù shì shàng yī shàng yù fú rì yī xí tài cháng xīn qǔ rì yī jiě jīn kě jìn zhǐ

我见故事，尚衣上御服日一袭，太常新曲日一解，今可禁止。

fù gōng dùn shǒu chēng shàn

”复恭顿首称善。

dì suì wèn yóu xìng fèi duì yuē wén yì zōng yǐ lái měi xíng xìng wú lǜ yòng qián shí wàn jīn bó wǔ chē shí bù lè gōng wǔ bǎi dú chē hóng wǎng zhū wǎng huà xiāng chē bǎi shèng zhū wèi shì sān qiān

帝遂问游幸费，对曰：“闻懿宗以来，每行幸无虑用钱十万，金帛五车，十部乐工五百，犊车、红网硃网画香车百乘，诸卫士三千。

帝遂问游幸费，对曰：“闻懿宗以来，每行幸无虑用钱十万，金帛五车，十部乐工五百，犊车、红网朱网画香车百乘，诸卫士三千。

fán qǔ jiāng wēn tāng ruò tián liè yuē dà xíng cóng gōng zhōng yuàn zhōng yuē xiǎo xíng cóng

凡曲江、温汤若畋猎曰大行从，宫中、苑中曰小行从。

dì nǎi zhào lèi jiǎn bàn

”帝乃诏类减半。

yú shì zǎi xiàng wéi zhāo dù zhāng jùn dù ràng néng děng wéi dì yán dà zhōng gù shì yì huàn guān bù jiǎ jiè dì yì shāo yàn fù gōng hèng zì

于是宰相韦昭度、张浚、杜让能等为帝言大中故事，抑宦官不假借，帝亦稍厌复恭横恣。

wáng guī zhě gōng xiàn tài hòu dì qiú jié dù shǐ dì wèn fù gōng duì yuē chǎn lù qǐng hàn sān sī wēi táng hòu zú bù kě fēng bài

王瑰者，恭宪太后弟，求节度使，帝问复恭，对曰：“产、禄顷汉，三思危唐，后族不可封拜。

bì xià chéng ài guī rèn yǐ tā zhí kě yě bù yí jiǎ jié wài fān kǒng fù shì zhuān de bù kě zhì

陛下诚爱瑰，任以它职可也，不宜假节外籓，恐负势颛地不可制。

dì nǎi zhǐ

”帝乃止。

guī wén nù shén zhì jìn zhōng jiàn fù gōng gòu rǔ zhī suì jū zhōng rèn shì

瑰闻，怒甚，至禁中见复恭诟辱之，遂居中任事。

fù gōng bù yù fēn jǐ quán bái wèi qián nán jié dù shǐ dào xìng yuán ér xiōng zi shǒu liàng fāng lǐng jié dù yīn lēi lì zhōu cì shǐ fù guī zhōu yú jiāng zōng shǔ bīn kè jiē sǐ yǐ zhōu zì bài wén

复恭不欲分己权，白为黔南节度使，道兴元，而兄子守亮方领节度，阴勒利州刺史覆瑰舟于江，宗属宾客皆死，以舟自败闻。

dì zhī fù gōng móu yáo shì shēn xián zhī

帝知复恭谋，繇是深衔之。

fù gōng yǐ zhū zǐ wèi zhōu cì shǐ hào wài zhái láng jūn

复恭以诸子为州刺史，号“外宅郎君”；

yòu yǎng zǐ liù bǎi rén jiān zhū dào jūn

又养子六百人，监诸道军。

tiān xià wēi shì jǔ guī qí mén

天下威势，举归其门。

shǒu lì wèi tiān wēi jūn shǐ běn hú hóng lì yě yǒng wǔ guàn jūn rén wèi zhī

守立为天威军使，本胡弘立也，勇武冠军，人畏之。

dì yù chì fù gōng jù wèi luàn nǎi hǎo wèi yuē qīng jiā hú zǐ ān zài

帝欲斥复恭，惧为乱，乃好谓曰：“卿家胡子安在？

wú yù lìng wèi diàn nèi

吾欲令卫殿内。

fù gōng yǐ shǒu lì jiàn dì cì xìng li míng shùn jié shǐ zhǎng liù jūn guǎn yuè guāng chǒng shén

”复恭以守立见帝，赐姓李，名顺节，使掌六军管钥，光宠甚。

jì shì jūn suì yǔ fù gōng zhēng hèn xiāng zhòng shāng bào fā qí sī

既势钧，遂与复恭争恨相中伤，暴发其私。

fù gōng cháng jiān yú dǐ tài jí diàn

复恭常肩舆抵太极殿。

zǎi xiàng duì yán yīng lùn pàn chén shì kǒng wěi yuē bì xià zuǒ yòu yǒu jiāng fǎn zhě

宰相对延英，论叛臣事，孔纬曰：“陛下左右有将反者。

dì jué rán

” 帝矍然。

wěi zhǐ fù gōng

纬指复恭。

fù gōng yuē chén qǐ fù bì xià zhě

复恭曰：“臣岂负陛下者？

wěi yuē fù gōng bì xià jiā nú ér jiān yú zhì qián diàn

”纬曰：“复恭，陛下家奴，而肩舆至前殿。

guǎng shù bù chěng jiē xìng yáng fēi fǎn yá

广树不逞皆姓杨，非反邪？

fù gōng yuē yù shōu shì xīn fǔ tiān zǐ

”复恭曰：“欲收士心辅天子。

dì yuē chéng yù shōu shì xīn hú bù jiǎ li xìng hu

”帝曰： “诚欲收士心，胡不假李姓乎？

fù gōng wú yǐ duì

”复恭无以对。

huì wěi chū shǒu jiāng líng nǎi shǐ rén jié zhī cháng lè pō zhǎn qí jīng jié zī zhù jiē jǐn wěi jǐn miǎn

会纬出守江陵，乃使人劫之长乐坡，斩其旌节，赀贮皆尽，纬仅免。

fù gōng zi shǒu zhēn wèi lóng jiàn jié dù shǐ shǒu zhōng yáng zhōu jié dù shǐ jiē zì shàn gòng fù shàng shū shàn báo cháo zhèng

复恭子守贞为龙剑节度使，守忠洋州节度使，皆自擅贡赋，上书讪薄朝政。

dà shùn èr nián ba fù gōng bīng chū wèi fèng xiáng jiān jūn bù kěn xíng yīn gài zhì shì zhào kě qiān shàng jiàng jūn cì jǐ zhàng

大顺二年，罢复恭兵，出为凤翔监军，不肯行，因丐致仕，诏可，迁上将军，赐几杖。

shǐ zhě hái qiǎn fù xīn shā shǐ zhě yú dào dùn jū shāng shān

使者还，遣腹心杀使者于道，遁居商山。

é rù jū zhāo huà fang dì dì jìn yù shān yíng ér zi shǒu xìn wèi jūn shǐ shù shěng hòu chū rù

俄入居昭化坊第，第近玉山营，而子守信为军使，数省候出入。

huò gào fù zǐ qiě móu luàn shí shùn jié yáo lǐng zhèn hǎi jūn jié dù shǐ tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì zhào yǔ shén cè jūn shǐ li shǒu jié lǜ wèi bīng gōng fù gōng zhì shā shǐ zhě zuì dì yù yán xǐ lóu xū zhī

或告父子且谋乱，时顺节遥领镇海军节度使、同中书门下平章事，诏与神策军使李守节率卫兵攻复恭，治杀使者罪，帝御延喜楼须之。

jiā rén jù zhàn shǒu xìn yì lǜ bīng zhì chāng huà lǐ zhèn yǐ dài

家人拒战，守信亦率兵至昌化里，阵以待。

huì rì rù fù gōng yǔ shǒu xìn jǔ zú chū bēn suì zǒu xìng yuán

会日入，复恭与守信举族出奔，遂走兴元。

shùn jié yǐ chì fù gōng zé hèng bào chū rù yǐ bīng cóng liǎng jūn zhōng wèi liú jǐng xuān xī mén zhòng suì chá qí yì fēi cháng yǐ zhuàng wén

顺节已斥复恭，则横暴，出入以兵从，两军中尉刘景宣、西门重遂察其意非常，以状闻。

yǒu zhào zhào shùn jié zhé yǐ jiá shì sān bǎi rù zhì yín tái mén hé zhǐ zhī jǐng xuān yǐn shùn jié zuò diàn wǔ bù jiàng sì guāng shěn chū zhǎn zhī cóng zhě dà zào chū yán xǐ mén piào yǒng níng lǐ jìn xī zhǐ

有诏召顺节，辄以甲士三百入，至银台门，何止之，景宣引顺节坐殿庑，部将嗣光审出斩之，从者大噪，出延喜门，剽永宁里，尽夕止。

gǔ dé shèng yǔ shùn jié jiē wèi tiān wēi jūn shǐ shùn jié zhū pō jiē fèn zhòng suì yì zòu zhū zhī

贾德晟与顺节皆为天威军使，顺节诛，颇嗟愤，重遂亦奏诛之。

yú shì fèng xiáng li mào zhēn bīn zhōu wáng xíng yú huá zhōu hán jiàn tóng zhōu wáng xíng yuē qín zhōu li mào zhuāng tóng hé shǒu liàng nà pàn chén qǐng chū bīng tǎo zuì jūn xiǎng bù yǎng dù zhī

于是凤翔李茂贞、邠州王行瑜、华州韩建、同州王行约、秦州李茂庄同劾守亮纳叛臣，请出兵讨罪，军饷不仰度支。

mào zhēn qǐng jià shān nán zhāo tǎo shǐ

茂贞请假山南招讨使。

huàn yǐn xī lèi zhí bù kě dì yì wèi mào zhēn de shān nán bì nán zhì zhào liǎng jiě zhī

宦尹惜类执不可，帝亦谓茂贞得山南必难制，诏两解之。

mào zhēn hé fù gōng zì wèi duò zhū sūn yǐ gōng dì chán táng gù míng fù gōng nì zhuàng míng bái qiě qǐng xuē shǒu liàng guān jué

茂贞劾复恭自谓隋诸孙，以恭帝禅唐，故名复恭，逆状明白，且请削守亮官爵。

suì shàn yǔ xíng yú chū tǎo zì hào xìng yuán jié dù shǐ yí zǎi xiàng shū màn bèi bù chén

遂擅与行瑜出讨，自号兴元节度使，诒宰相书，慢悖不臣。

dì wéi xià zhào lìng mào zhēn xíng yú tǎo zhī

帝为下诏，令茂贞、行瑜讨之。

jǐng fú yuán nián pò qí chéng fù gōng shǒu liàng shǒu xìn bēn láng zhōu mào zhēn yǐ zi jì mì shǒu xìng yuán

景福元年，破其城，复恭、守亮、守信奔阆州，茂贞以子继密守兴元。

zhào lì bù shàng shū xú yàn ruò wéi fèng xiáng jié dù shǐ ér yǐ mào zhēn shuài xìng yuán bù bài qǐng jì mì wèi liú hòu

诏吏部尚书徐彦若为凤翔节度使，而以茂贞帅兴元，不拜，请继密为留后。

dì bù dé yǐ shòu yǐ jié dù shǐ zì shì mào zhēn shǐ qiáng dà

帝不得已，授以节度使，自是茂贞始强大。

fù gōng yǔ shǒu liàng děng zì láng zhōu jiāng běi bēn tài yuán qū shāng shān zhì qián yuán wèi hán jiàn luó shì suǒ qín jí zhǎn fù gōng shǒu xìn jiàn chē sòng shǒu liàng jīng shī xiāo shǒu cháng ān shì

复恭与守亮等自阆州将北奔太原，趋商山，至乾元，为韩建逻士所禽，即斩复恭、守信，槛车送守亮京师，枭首长安市。

mào zhēn shàng fù gōng yǔ shǒu liàng shū yuē chéng tiān mén zhě duò jiā jiù yè yě r dàn jī sù xùn bīng hé jìn fèng wèi

茂贞上复恭与守亮书曰：“承天门者，隋家旧业也，儿但积粟训兵，何进奉为？

wú pī jīng zhēn lì tiān zǐ jì dé wèi nǎi fèi dìng cè guó lǎo nài fù xīn mén shēng hé

吾披荆榛立天子，既得位，乃废定策国老，奈负心门生何！

mén shēng wèi tiān zǐ yě qí bù chén lèi cǐ

”门生，谓天子也，其不臣类此。

jiǎ zǐ yàn bó bēn tài yuán shōu zàng qí shī li kè yòng wèi shēn xuě zhào fù guān jué

假子彦博奔太原收葬其尸，李克用为申雪，诏复官爵。

liú jì shù zhě běn wēi dān shāo xiǎn yú xī zhāo jiān zhuó lèi shū mì shǐ

刘季述者，本微单，稍显于僖、昭间，擢累枢密使。

yáng fù gōng zhī chì dì yǐ xī mén zhòng suì wèi yòu shén cè jūn zhōng wèi guān jūn róng shǐ

杨复恭之斥，帝以西门重遂为右神策军中尉、观军容使。

shí li mào zhēn de xìng yuán yù bá hù bù guǐ zǎi xiàng dù ràng néng yǔ nèi shū mì shǐ li zhōu yán tóng jí zhòng suì móu zhū zhī nǎi xīng shī yǐ sì tán wáng jiè pī wèi jīng xi zhāo tǎo shǐ shén cè dà jiàng jūn li jīn suì fù zhī

时李茂贞得兴元，愈跋扈不轨，宰相杜让能与内枢密使李周讠童及重遂谋诛之，乃兴师，以嗣覃王戒丕为京西招讨使，神策大将军李钅岁副之。

mào zhēn yǐn bīng yíng bì zhōu zhì báo xīng píng wáng shī kuì

茂贞引兵迎壁盩厔，薄兴平，王师溃。

suì bī lín gāo yǐ zhèn bào yán ràng néng děng zuì jīng shī zhèn kǒng dì zuò ān fú mén zhǎn zhòng suì zhōu yán tóng yǐ xiè mào zhēn gèng yǐ luò quán guàn liú jǐng xuān dài wéi liǎng zhōng wèi

遂逼临皋以阵，暴言让能等罪，京师震恐，帝坐安福门，斩重遂、周讠童以谢茂贞，更以骆全瓘、刘景宣代为两中尉。

qián níng èr nián mào zhēn yǔ wáng xíng yú hán jiàn yǐ bīng rù cháo li kè yòng lǜ shī tǎo mào zhēn cì wèi běi

乾宁二年，茂贞与王行瑜、韩建以兵入朝，李克用率师讨茂贞，次渭北。

干宁二年，茂贞与王行瑜、韩建以兵入朝，李克用率师讨茂贞，次渭北。

tóng zhōu jié dù shǐ wáng xíng shí bēn jīng shī wèi jǐng xuān děng yuē shā tuó shí wàn zhì yǐ qǐng fèng tiān zǐ chū xìng bì qí fēng

同州节度使王行实奔京师，谓景宣等曰：“沙陀十万至矣，请奉天子出幸避其锋。

jǐng xuān fāng yǔ mào zhēn mù gù quán guàn yǔ fèng xiáng wèi jiāng yán guī gòng xié dì shòu qí wáng xíng shí jí jǐng xuān zi jì shèng zòng huǒ piào dōng shì dì dēng chéng tiān mén shǐ zhe lóu hé

”景宣方与茂贞睦，故全瓘与凤翔卫将阎圭共胁帝狩岐，王行实及景宣子继晟纵火剽东市，帝登承天门，矢著楼阖。

dì jù mù chū suō chéng shì mín cóng zhě shù shí wàn

帝惧，暮出莎城，士民从者数十万。

zhì gǔ kǒu rén hé sǐ shí sān yè wèi dào lüě kū shēng yīn shān

至谷口，人曷死十三，夜为盗掠，哭声殷山。

xǐ zhù shí mén

徙驻石门。

mào zhēn kǒng nǎi shā quán guàn jǐng xuān jí guī zì jiě

茂贞恐，乃杀全瓘、景宣及圭自解。

tiān zi hái jīng shī yǐ jǐng wu xiū sòng dào bì dài zhī é zhuān guó

天子还京师，以景务脩、宋道弼代之，俄专国。

天子还京师，以景务修、宋道弼代之，俄专国。

zǎi xiàng cuī yìn è zhī xú yàn ruò wáng tuán jù huò bù jiě shāo yì yìn yǐ hé běi jūn

宰相崔胤恶之，徐彦若、王抟惧祸不解，稍抑胤以和北军。

yìn nù hé tuán dǎng huàn shù bù zhōng bà qù é cì sǐ

胤怒，劾抟党宦竖，不忠，罢去，俄赐死；

liú dào bì huān zhōu wu xiū ài zhōu bìng sǐ bà qiáo

流道弼驩州，务脩爱州，并死灞桥；

流道弼驩州，务修爱州，并死灞桥；

zhú yàn ruò yú nán hǎi

逐彦若于南海。

nǎi yǐ jì shù wáng zhòng xiān wèi zuǒ yòu zhōng wèi jí yìn yóu shén

乃以季述、王仲先为左右中尉，疾胤尤甚。

shí dì shì jiǔ nù zé zuǒ yòu bù cháng jì shù děng yù zì wēi

时帝嗜酒，怒责左右不常，季述等愈自危。

xiān shì wáng zǐ bìng jì shù yǐn nèi yī gōng chē ràng xiè yún jiǔ bù chū jì shù děng gòng bái dì gōng zhōng bù kě wàng chǔ rén

先是，王子病，季述引内医工车让、谢筠，久不出，季述等共白帝，宫中不可妄处人。

dì bù nà zhào zhe jí bù jīn

帝不纳，诏著籍不禁。

yóu shì yí dì yǔ yǒu móu nǎi wài yuē zhū quán zhōng wèi xiōng dì qiǎn cóng zǐ xī zhèng yǔ biàn dǐ guān chéng yán móu fèi dì

由是疑帝与有谋，乃外约硃全忠为兄弟，遣从子希正与汴邸官程岩谋废帝。

由是疑帝与有谋，乃外约朱全忠为兄弟，遣从子希正与汴邸官程岩谋废帝。

huì quán zhōng qiǎn tiān píng jié dù fù shǐ li zhèn shàng jì jīng shī yán yīn yuē zhǔ shàng yán jí nèi wài zhuì kǒng zuǒ jūn zhōng wèi yù fèi hūn lì míng ruò hé

会全忠遣天平节度副使李振上计京师，岩因曰：“主上严急，内外惴恐，左军中尉欲废昏立明，若何？

zhèn yuē bǎi suì nú shì sān suì láng zhǔ cháng yě

”振曰：“百岁奴事三岁郎主，常也。

luàn guó bú yì fèi jūn bù xiáng fēi wú gǎn wén

乱国不义，废君不祥，非吾敢闻。

xī zhèng dà jū

”希正大沮。

dì yè liè yuàn zhōng zuì shā shì nǚ sān rén míng rì wǔ lòu shàng mén bù qǐ

帝夜猎苑中，醉杀侍女三人，明日午漏上，门不启。

jì shù jiàn yìn yuē gōng zhōng dài bù cè

季述见胤曰：“宫中殆不测。

yǔ zhòng xiān lǜ wáng yàn fàn xuē qí wò li shī qián xú yàn huí zǒng wèi shì qiān rén huǐ guān rù móu suǒ lì wèi jué

”与仲先率王彦范、薛齐偓、李师虔、徐彦回总卫士千人毁关入，谋所立，未决。

shì yè gōng jiān qiè qǔ tài zǐ yǐ rù jì shù děng yīn jiáo huáng hòu lìng yuē chē ràng xiè yún quàn shàng shā rén ráng sāi zāi jiù jiē dà bù dào

是夜，宫监窃取太子以入，季述等因矫皇后令曰：“车让、谢筠劝上杀人，禳塞灾咎，皆大不道。

liǎng jūn jūn róng zhī zhī jīn lì huáng tài zǐ yǐ zhǔ shè jì

两军军容知之，今立皇太子，以主社稷。

lí míng chén bīng tíng zhōng wèi zǎi xiàng yuē shàng suǒ wéi rú cǐ fēi shè jì zhǔ jīn dāng yǐ tài zi jiàn qún chén

”黎明，陈兵廷中，谓宰相曰：“上所为如此，非社稷主，今当以太子见群臣。

jí zhào bǎi guān shǔ zòu yìn bù de duì

”即召百官署奏，胤不得对。

jì shù wèi huáng tài zǐ zhì zǐ tíng yuàn zuǒ yòu jūn jí shí dào dǐ guān shù tán chéng yán děng yì sī xuán mén qǐng duì shì jiē hū wàn suì

季述卫皇太子至紫廷院，左右军及十道邸官俞潭、程岩等诣思玄门请对，士皆呼万岁。

rù sī zhèng diàn yù zhě zhé shā

入思政殿，遇者辄杀。

dì fāng zuò qǐ qiǎo lóu jiàn bīng rù jīng duò yú chuáng jiāng zǒu jì shù zhòng xiān chí dì zuò yǐ suǒ chí kòu zhàng huà dì zé dì yuē mǒu rì mǒu shì ěr bù cóng wǒ zuì yī yě

帝方坐乞巧楼，见兵入，惊堕于床，将走，季述、仲先持帝坐，以所持釦杖画地责帝曰：“某日某事尔不从我，罪一也。

帝方坐乞巧楼，见兵入，惊堕于床，将走，季述、仲先持帝坐，以所持扣杖画地责帝曰：“某日某事尔不从我，罪一也。

zhì shù shí wèi zhǐ

”至数十未止。

huáng hòu chū biàn bài yuē hù zhái jiā wù shǐ bù ruò yǒu zuì wéi jūn róng yì

皇后出，遍拜曰：“护宅家，勿使怖，若有罪，惟军容议。

jì shù chū bǎi guān zòu yuē bì xià mào juàn yú qín yuàn fèng tài zǐ jiān guó bì xià zì yí dōng gōng

”季述出百官奏，曰：“陛下瞀，倦于勤，愿奉太子监国，陛下自颐东宫。

dì yuē zuó yǔ ér děng yǐn shén lè hé zhì shì

”帝曰：“昨与而等饮甚乐，何至是？

hòu yuē bì xià rú jūn róng yǔ

”后曰：“陛下如军容语。

gōng jiān yè dì chū sī zhèng diàn hòu chàng yán yuē jūn róng yī xīn fǔ chí qǐng shàng yǎng jí

”宫监掖帝出思政殿，后倡言曰：“军容一心辅持，请上养疾。

dì yì yuē zhèn jiǔ jí lìng tài zǐ jiān guó

”帝亦曰：“朕久疾，令太子监国。

yán děng jiē hū wàn suì

”岩等皆呼万岁。

hòu yǐ chuán guó bǎo shòu jì shù jiù dì niǎn zuǒ yòu shí yú rén rù qiú shǎo yáng yuàn

后以传国宝授季述，就帝辇，左右十馀人，入囚少阳院。

jì shù yè jīn yǐ wán jué shī qián yǐ bīng shǒu

季述液金以完鐍，师虔以兵守。

季述液金以完𫔎，师虔以兵守。

tài zǐ jí wèi yú wǔ dé diàn dì hào tài shàng huáng huáng hòu wèi tài shàng huáng hòu dà shè tiān xià dōng gōng guān shǔ sān pǐn cì jué yī jí sì pǐn yǐ xià yī jiē tiān xià wèi fù hòu zhě jué yī jí qún chén jiā jué zhì hòu cì yù mèi fù shàng xià

太子即位于武德殿，帝号太上皇，皇后为太上皇后，大赦天下，东宫官属三品赐爵一级，四品以下一阶，天下为父后者爵一级，群臣加爵秩厚赐，欲媚附上下。

gǎi dōng gōng wèi wèn ān gōng

改东宫为问安宫。

jì shù děng jiē xiān zhū lù yǐ lì wēi yè biān chī zhòu chū shī shí niǎn fán yǒu chǒng yú dì xī bǎng shā zhī

季述等皆先诛戮以立威，夜鞭笞，昼出尸十辇，凡有宠于帝，悉榜杀之。

shā dì dì mù wáng

杀帝弟睦王。

shī qián yóu kē chá zuǒ yòu chū rù sōu suǒ tiān zǐ dòng jìng zhé bái jì shù

师虔尤苛察，左右出入搜索，天子动静辄白季述。

dì yī zhòu fú yè huàn shí zì dòu jìn xià zhì bǐ zhǐ tóng tiě yí zuò zhào shū bīng qì jiē bù yǔ

帝衣昼服夜浣，食自窦进，下至笔纸铜铁，疑作诏书兵器，皆不与。

fāng hán gōng zhǔ pín yù wú qīn kuàng āi wén wài tíng

方寒，公主嫔御无衾纩，哀闻外廷。

yìn gào nán yú zhū quán zhōng shǐ yǐ bīng chú jūn cè quán zhōng fēng yìn shū yǔ jì shù yuē bǐ fān fù yi tú zhī

胤告难于硃全忠，使以兵除君侧，全忠封胤书与季述曰：“彼翻覆，宜图之。

胤告难于朱全忠，使以兵除君侧，全忠封胤书与季述曰：“彼翻覆，宜图之。

jì shù yǐ zé yìn yìn yuē jiān rén wěi shū cóng gǔ yǒu zhī bì yǐ wéi zuì qǐng zhū bù jí zú

” 季述以责胤，胤曰：“奸人伪书，从古有之，必以为罪，请诛不及族。

jì shù yì zhī nǎi yǔ méng

”季述易之，乃与盟。

yìn xiè quán zhōng yuē zuǒ jūn yǔ yìn méng bù xiāng hài rán pū guī xīn yú gōng bìng sòng èr shì ér

胤谢全忠曰：“左军与胤盟，不相害，然仆归心于公，并送二侍儿。

quán zhōng de shū huì yuē jì shù shǐ wǒ wèi liǎng miàn rén

”全忠得书，恚曰：“季述使我为两面人。

zì shì shǐ lí

”自是始离。

jì shù zi xī dù zhì biàn yán fèi lì běn jì yòu qiǎn li fèng běn jī shì tài shàng huáng gào quán zhōng hú yí bù jué

季述子希度至汴，言废立本计，又遣李奉本赍示太上皇诰，全忠狐疑不决。

li zhèn rù jiàn yuē shù diāo yī lì zhī luàn yǐ zī bà zhě

李振入见曰：“竖刁、伊戾之乱，以资霸者。

jīn yān nú yōu jié tiān zǐ gōng bù tǎo wú yǐ lìng zhū hóu

今阉奴幽劫天子，公不讨，无以令诸侯。

nǎi qiú xī dù fèng běn qiǎn zhèn zhì jīng shī yǔ yìn móu

”乃囚希度、奉本，遣振至京师与胤谋。

shì shí jì shù yù jǐn zhū bǎi guān nǎi shì dì xié tài zǐ lìng tiān xià

是时季述欲尽诛百官，乃弑帝，挟太子令天下。

dōu jiāng sūn dé zhāo dǒng cóng shí dào méi qián wǔ qiān mín zhòng xiān zhòng rǔ zhī dū qí cháng zhū lián shén zhòng

都将孙德昭、董从实盗没钱五千缗，仲先众辱之，督其偿，株连甚众。

yìn jiān qí bù chěng yuē néng shā liǎng zhōng wèi yíng tài shàng huáng ér lì dà gōng hé xiǎo zuì zú xiū

胤间其不逞，曰：“能杀两中尉，迎太上皇，而立大功，何小罪足羞！

yòu qiǎn kè mì gào dé zhāo gē dài nèi mì wán tōng yì

”又遣客密告德昭，割带内蜜丸通意。

dé zhāo yāo bié jiāng zhōu chéng huì qī shí èr yuè huì fú shì ān fú mén dài dàn

德昭邀别将周承诲，期十二月晦，伏士安福门待旦。

zhòng xiān chéng jiān yú zào cháo dé zhāo děng jié zhī zhǎn dōng gōng mén wài kòu shǎo yáng yuàn hū yuē nì zéi zhǎn yǐ

仲先乘肩舆造朝，德昭等劫之，斩东宫门外，叩少阳院呼曰：“逆贼斩矣。

dì yí wèi xìn huáng hòu yuē kě xiàn zéi shǒu

”帝疑未信，皇后曰：“可献贼首。

dé zhāo zhì zhòng xiān tóu yǐ jìn gōng rén huǐ fēi chū yù cháng lè mén qún chén chēng hè

”德昭掷仲先头以进，宫人毁扉，出御长乐门，群臣称贺。

chéng huì chí rù zuǒ jūn zhí jì shù yàn fàn zhì lóu qián yìn xiān jiè jīng zhào yǐn zhèng yuán guī jí wàn rén chí dà tǐng dì jí jì shù wèi yǐ wàn tǐng jiē jìn èr rén tóng sǐ tǐng xià suì shī zhī

承诲驰入左军，执季述、彦范至楼前，胤先戒京兆尹郑元规集万人持大梃，帝诘季述未已，万梃皆进，二人同死梃下，遂尸之。

liǎng jūn zhī dǎng sǐ zhě shù shí rén

两军支党死者数十人。

zhōng guān fèng tài zǐ dùn rù zuǒ jūn shōu chuán guó xǐ

中官奉太子遁入左军，收传国玺。

qí wò sǐ jǐng zhōng chū qí shī zhǎn zhī

齐偓死井中，出其尸斩之。

quán zhōng kǎn sòng yán jīng shī zhǎn yú shì

全忠槛送岩京师，斩于市。

jì shù děng yí sān zú

季述等夷三族。

yǐ dé zhāo jiǎn jiào tài bǎo jìng hǎi jūn jié dù shǐ cóng shí jiǎn jiào sī tú róng guǎn jié dù shǐ bìng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì cì shì li yuē jì zhāo yuē yàn bì

以德昭检校太保、静海军节度使，从实检校司徒、容管节度使，并同中书门下平章事，赐氏李，曰继昭，曰彦弼。

chéng huì yì jiǎn jiào sī tú yōng guǎn jié dù shǐ shì zǎi xiàng zhì

承诲亦检校司徒、邕管节度使，视宰相秩。

jiē hào fú qīng jì nàn zhōng liè gōng chén tú xíng líng yān gé liú sù wèi fán shí rì nǎi xiū jié nèi kù zhēn bǎo cì zhī

皆号“扶倾济难忠烈功臣”，图形凌烟阁，留宿卫凡十日乃休，竭内库珍宝赐之。

dāng shí hào sān shǐ xiāng rén chén wú bǐ

当时号“三使相”，人臣无比。

chū yán yīng zǎi xiàng zòu shì dì píng kě fǒu shū mì shǐ lì shì de yù wén jí chū huò jiǎo shàng zhǐ wèi wèi rán shù gǎi yì ráo quán

初，延英宰相奏事，帝平可否，枢密使立侍，得与闻，及出，或矫上旨谓未然，数改易桡权。

zhì shì zhào rú dà zhōng gù shì duì yán yīng liǎng zhōng wèi xiān jiàng shū mì shǐ hou zhǐ diàn xi zǎi xiàng zòu shì yǐ bì àn qián shòu shì

至是，诏如大中故事，对延英，两中尉先降，枢密使候旨殿西，宰相奏事已毕，案前受事。

shī qián qǐng yú píng fēng hòu lù zǎi xiàng suǒ zòu dì yǐ qīn guān bù xǔ xià zhào yǔ xú yàn huí tóng zhū

师虔请于屏风后录宰相所奏，帝以侵官，不许，下诏与徐彦回同诛。

hán quán huì zhāng yàn hóng zhě jiē bù zhī suǒ lái bìng jiān fèng xiáng jūn

韩全诲、张彦弘者，皆不知所来，并监凤翔军。

quán huì rù wèi nèi shū mì shǐ

全诲入为内枢密使。

liú jì shù zhī zhū cuī yìn lù yǐ jiàn wǔ dé diàn yòu wǔ yìn yuē zì zhōng rén diǎn bīng wáng shì yù luàn chén qǐng zhǔ shén cè zuǒ jūn yǐ yǐ zhǔ yòu zé sì fāng fān chén bù gǎn móu

刘季述之诛，崔胤、陆扆见武德殿右庑，胤曰：“自中人典兵，王室愈乱，臣请主神策左军，以扆主右，则四方籓臣不敢谋。

zhāo zōng yì bù jué

”昭宗意不决。

li mào zhēn yǔ rén yuē cuī yìn duó jūn quán wèi jí shǒu zhì miè fān zhèn yǐ

李茂贞语人曰：“崔胤夺军权未及手，志灭籓镇矣。

dì wén zhào li jì zhāo děng wèn yǐ yìn suǒ qǐng nài hé duì yuē chén shì shì zài jūn bù wén shū shēng zhǔ wèi bīng

”帝闻，召李继昭等问以胤所请奈何，对曰：“臣世世在军，不闻书生主卫兵。

qiě zuì rén yǐ de chí jūn hái běi sī biàn

且罪人已得，持军还北司便。

dì wèi yìn yuē yì zhě bù tóng wù yōng zhǔ jūn

”帝谓胤曰：“议者不同，勿庸主军。

nǎi yǐ quán huì wèi zuǒ shén cè zhōng wèi yàn hóng wèi yòu jiē bài piào qí dà jiàng jūn yuán yì jiǎn zhōu jìng róng wèi shū mì shǐ

” 乃以全诲为左神策中尉，彦弘为右，皆拜骠骑大将军，袁易简、周敬容为枢密使。

yìn nù yuē jīng zhào zhèng yuán guī qiǎn rén jū shā zhī bù kè

胤怒，约京兆郑元规遣人狙杀之，不克。

quán huì děng zhī yìn bì chú jǐ nǎi yǐ yīn fěng mào zhēn liú xuǎn shì sì qiān sù wèi yǐ li jì yún jì huī zǒng zhī

全诲等知胤必除己乃已，因讽茂贞留选士四千宿卫，以李继筠、继徽总之。

yìn yì fěng zhū quán zhōng nèi bīng sān qiān jū nán sī yǐ lóu jìng sī lǐng zhī

胤亦讽硃全忠内兵三千居南司，以娄敬思领之。

胤亦讽朱全忠内兵三千居南司，以娄敬思领之。

hán wò wén qí biàn jiāo shù shù jiàn zhǐ yìn yìn yuē bīng bù kěn qù ěr

韩偓闻岐、汴交戍，数谏止胤，胤曰：“兵不肯去耳。

wò yuē chū hé wéi zhào yá

”偓曰：“初何为召邪？

yìn bú duì

” 胤不对。

yì zhě zhī jīng shī bù fù ān yǐ

议者知京师不复安矣。

quán huì yàn hóng jí yàn bì hé shì zì bào zhōng guān yǐ yǐ zì jiāo dì bù píng yǒu chì zhú zhě jiē bù kěn xíng yìn gù qǐng jǐn zhū zhī

全诲、彦弘及彦弼合势恣暴，中官倚以自骄，帝不平，有斥逐者，皆不肯行，胤固请尽诛之。

quán huì yàn hóng jiàn dì qí āi dì zhī zuǒ yòu lòu yán shǐ zhào náng fēng zòu shì

全诲、彦弘见帝祈哀，帝知左右漏言，始诏囊封奏事。

huàn rén gèng qiú lì shū zhī shū zhě shù shí rén shì dì wèi nèi yán jiōng yóu shì yìn jì duō lù

宦人更求丽姝知书者数十人，侍帝为内讠冋，由是胤计多露。

shǐ zhāng jùn pàn dù zhī yáng fù gōng yǐ jūn zī fá zòu jiǎ yán qū yī suì rù yǐ jì yòng dù suì bù fù hái

始，张浚判度支，杨复恭以军赀乏，奏假盐曲一岁入以济用度，遂不复还。

zhì yìn nǎi bái dù zhī cái jǐn wú yǐ bǐng bǎi guān qǐng rú jiù zhì

至胤，乃白度支财尽，无以禀百官，请如旧制。

quán huì zhì li jì yún su jūn zhōng kuì shén qǐng gē sān sī lì shén cè

全诲擿李继筠诉军中匮甚，请割三司隶神策。

dì bù néng què zhào ba yìn lǐng yán tiě yìn xián zhī

帝不能却，诏罢胤领盐铁，胤衔之。

quán huì děng jù dì zhū jǐ yǔ jì huì yàn bì jì yún jiāo tōng móu luàn

全诲等惧帝诛己，与继诲、彦弼、继筠交通谋乱。

dì wèn líng hú huàn huàn qǐng zhào yìn jí quán huì děng yàn nèi diàn hé jiě zhī

帝问令狐涣，涣请召胤及全诲等宴内殿和解之。

hán wò wèi bù rú xiǎn chì yī èr bǐng chén xǔ yú rén zì xīn wàng móu bì xi

韩偓谓：“不如显斥一二柄臣，许馀人自新，妄谋必息。

bù rán jiē zì yí huò qiě sù suī hé jiě zhī xiōng yàn yì sì

不然皆自疑，祸且速，虽和解之，凶焰益肆。

dì nǎi zhǐ

”帝乃止。

shì shí quán zhōng bìng hé zhōng yìn wèi jí zhào lìng rù cháo yòu yí shū yuē shàng fǎn zhèng gōng zhī lì ér fèng xiáng rù cháo yǐn gōng zì guī

是时全忠并河中，胤为急诏令入朝，又诒书曰：“上反正，公之力，而凤翔入朝，引功自归。

jīn ruò hòu zhì bì xiān jiàn tǎo

今若后至，必先见讨。

quán zhōng de zhào hái biàn xī shī tǎo quán huì

”全忠得诏，还汴，悉师讨全诲。

dì yǐ wéi zhōng yòu yù qí yǔ mào zhēn tóng gōng jí zhào bìng lì

帝以为忠，又欲其与茂贞同功，即诏并力。

lìng yìn yí èr zhèn shū shì dì yì

令胤诒二镇书，示帝意。

quán zhōng qǔ tóng zhōu biàn bīng fán qī wàn wēi zhèn guān zhōng

全忠取同州，汴兵凡七万，威震关中。

quán huì děng qì zòu yuē quán zhōng qiě zhì yù xié bì xià xìng guān dōng jiāng móu chuán chán

全诲等泣奏曰： “全忠且至，欲胁陛下幸关东，将谋传禅。

chén bù rěn jiàn gāo zǔ tiān xià yí tā xìng yuàn zhì fèng xiáng hé yì bīng tǎo yuán è

臣不忍见高祖天下移他姓，愿至凤翔，合义兵讨元恶。

dì wèi xǔ fāng zài qǐ qiǎo lóu quán huì jí jí huǒ qí xià dì jiàng lóu nǎi jué xi xìng

”帝未许，方在乞巧楼，全诲急，即火其下，帝降楼，乃决西幸。

yàn bì děng yǐ dì wèi jí jià yù bèi gōng zhōng jìn suǒ kē jí dì yǔ hòu xiāng shì qì gōng rén sī táo chū dōu mín bēng fèi huò bēn kāi huà fang yī yìn dì zì gù hàn wú liú jiā

彦弼等以帝未即驾，愈誖，宫中禁索苛亟，帝与后相视泣，宫人私逃出都，民崩沸，或奔开化坊依胤第自固，闬无留家。

fèng xiáng jūn yǔ zuǒ shén cè bīng zhèn dà qú cháng lè mén wài ruò qiū xū rán

凤翔军与左神策兵阵大衢，长乐门外若丘墟然。

yú shì rì nán zhì bǎi guān bù cháo dì zuò sī zhèng diàn

于是日南至，百官不朝，帝坐思政殿。

shí yàn bì xiān rù fèng xiáng quán huì bī dì chū wéi huáng hòu zhū wáng shù bǎi qí wèi wèi dì xiù páo tú jīn mào yǐ yòu shén cè jūn cóng shí tiān fù yuán nián shí yī yuè rén zǐ

时彦弼先入凤翔，全诲逼帝出，惟皇后、诸王数百骑为卫，帝绣袍、涂金帽，以右神策军从，实天复元年十一月壬子。

quán huì děng suì huǒ gōng chéng jì huì yàn bì yù jié bǎi guān cóng tiān zi lǐ dé zhāo děng àn bīng wèi zhī nǎi de miǎn

全诲等遂火宫城，继诲、彦弼欲劫百官从天子，李德昭等按兵卫之，乃得免。

mào zhēn yǐ dì jū zhōu zhì

茂贞以帝居盩厔。

quán zhōng qǔ huá zhōu xià lìng zì shì yuē wú bèi zhào jí de zǎi xiàng shū lìng rù cháo jì zhì jiē wěi yě

全忠取华州，下令自释曰：“吾被诏及得宰相书令入朝，既至，皆伪也。

nì chén quán huì zhèn jīng tiān zǐ xié shèng yú chū qiān bào lù cǎo mǎng wú dāng rù duì yán zhuàng

逆臣全诲震惊天子，胁乘舆出迁，暴露草莽，吾当入对言状。

shí gōng qīng jiē zài cháng ān shù rì bù wén cháo tíng chì huà

”时公卿皆在长安，数日不闻朝廷敕画。

yìn shǐ wáng pǔ jiàn quán zhōng yuē shàng yóu zài zhōu zhì gōng yi jí jìn

胤使王溥见全忠曰：“上犹在盩厔，公宜亟进。

qún chén lú zhī yóu děng zòu jì quán zhōng qǐng xi yíng tiān zǐ dá yuē jìn zé shì xié jūn tuì zé fù guó rán gǎn bù miǎn

”群臣卢知猷等奏记全忠，请西迎天子，答曰：“进则似胁君，退则负国，然敢不勉？

yìn lǜ bǎi guān yíng quán zhōng bà qiáo rù shè cháng ān yī xī ér xi

”胤率百官迎全忠灞桥，入舍长安一昔而西。

mào zhēn wén quán zhōng zhì yǐ dì rù fèng xiáng cóng chén cái sān sì rén

茂贞闻全忠至，以帝入凤翔，从臣才三四人。

quán zhōng qiǎn yáng dá péi zhù rù fèng xiáng fèng biǎo tiān zǐ

全忠遣杨达、裴铸入凤翔，奉表天子。

biàn bù jiàng kāng huái yīng xí pò li jì zhāo yú wǔ gōng qín guó liù qiān jí

汴部将康怀英袭破李继昭于武功，禽馘六千级。

quán huì jù qǐng jiù yú li kè yòng

全诲惧，请救于李克用。

kè yòng yí quán zhōng shū quàn zhí cuī yìn xǐ hǎi nèi bàng quán zhōng bù dá jìn tún fèng xiáng dōng piān

克用遗全忠书，劝执崔胤，洗海内谤，全忠不答，进屯凤翔东偏。

mào zhēn dēng chéng shù yǔ yuē tiān zǐ yàn zāi yú cǐ chán rén wù gōng lái gōng dāng rù jìn

茂贞登城隃语曰： “天子厌灾于此，谗人误公来，公当入觐。

quán zhōng yuē huàn guān xié jīng shèng yú wú yǐ bīng wèn zuì yíng shàng dōng hái

”全忠曰：“宦官胁惊乘舆，吾以兵问罪，迎上东还。

wáng fēi tóng móu zhě shàng hé suǒ yán

王非同谋者，尚何所言？

míng rì wéi fèng xiáng mào zhēn bù chū

”明日，围凤翔，茂贞不出。

dì qiǎn zhōng rén zhào quán zhōng bān shī bù fèng zhào

帝遣中人诏全忠班师，不奉诏。

shǐ zhě zài wǎng quán zhōng tīng mìng yǐn bīng gōng bīn zhōu li jì huī yīng chéng sān rì nǎi jiàng

使者再往，全忠听命，引兵攻邠州，李继徽婴城三日乃降。

zhì qí qī fù shǐ jì huī shǒu huí bì sān yuán

质其妻，复使继徽守，回壁三原。

yìn yǔ zhèng yuán guī zhì sān yuán yāo shuō quán zhōng

胤与郑元规至三原，邀说全忠。

quán zhōng yì zì wén mào zhēn jiāng zhàn xǐ yíng wèi běi jù gāo yuán zhàn bù shèng

全忠亦自闻茂贞将战，徙营渭北，据高原，战不胜。

quán zhōng yè rù zhōu zhì bá lán tián fù zhūn sān yuán

全忠夜入盩厔，拔蓝田，复屯三原。

shí li kè yòng gōng cí xí jiù fèng xiáng quán zhōng hái hé zhōng

时李克用攻慈、隰，救凤翔，全忠还河中。

kè yòng bù jiàng li sì zhāo zhàn shù bù lì quán zhōng qǔ jìn fén èr zhōu sì zhāo dùn hái hé dōng

克用部将李嗣昭战数不利，全忠取晋、汾二州，嗣昭遁还河东。

quán zhōng yuē cǐ mào zhēn suǒ yǐ jīn bài yǐ hé néng jiǔ hu

全忠曰：“此茂贞所倚，今败矣，何能久乎？

yìn fù shuō quán zhōng yuē huàn shù móu yōng dì rù shǔ

”胤复说全忠曰：“宦竖谋拥帝入蜀。

qiě qì

”且泣。

quán zhōng zhí qí shǒu nǎi dìng jì yíng tiān zǐ

全忠执其手，乃定计迎天子。

huì zhū you níng bài qí bīng yú mò fù jū rén jiē rù bǎo

会硃友宁败岐兵于莫父，居人皆入保。

会朱友宁败岐兵于莫父，居人皆入保。

quán zhōng yǐ jīng jiá wǔ wàn yǔ mào zhēn jué zhàn qí bīng bài pū shī wàn yú mào zhēn zhàng xià bā bǎi rén jiù fù nǎi yīng chéng zì xià qì dōng bīng lián bù néng jiě shèng bài lüè xiāng cháng

全忠以精甲五万与茂贞决战，岐兵败，仆尸万馀，茂贞帐下八百人就缚，乃婴城，自夏讫冬，兵连不能解，胜败略相偿。

yuán jūn shí yú bì shù wèi quán zhōng rǎo xí bù dé jìn chéng zhōng rì kùn

援军十馀壁，数为全忠扰袭，不得进，城中日困。

quán zhōng yóu shì qǔ fèng fū fang chéng lǒng děng zhōu jiān jié chāo yǐ zuǒ jūn xiǎng gù néng bù fá

全忠由是取凤、鄜、坊、成、陇等州，间劫钞以佐军饷，故能不乏。

mào zhēn yí dì yǔ quán zhōng yǒu mì yuē zēng jiá shì shǒu gōng diàn

茂贞疑帝与全忠有密约，增甲士守宫殿。

chū dì zhì fèng xiáng yǒu yā shù wàn qī diàn shù wèi zhī shén yā

初，帝至凤翔，有鸦数万栖殿树，谓之神鸦。

é ér yā bù lái rén yǐ wéi kǒng

俄而鸦不来，人以为恐。

quán huì děng xiǎo rén jì shì jiǒng gēng xiāng yuàn jí bù fù yuǎn lǜ

全诲等小人既势窘，更相怨疾，不复远虑。

shí cái yòng jù duǎn dì chuò suǒ yù shàn cì quán huì děng sān ràng dì yuē nán de shí yù tóng wèi ěr

时财用窭短，帝辍所御膳赐全诲等，三让，帝曰：“难得时欲同味耳。

mào zhēn shí zhǎ měi dì yuē cǐ hòu chí yú

”茂贞食鲊美，帝曰：“此后池鱼。

mào zhēn yuē chén yǎng yú yǐ hòu tiān zi

”茂贞曰：“臣养鱼以候天子。

wén zhě jiē hài

”闻者皆骇。

yú shì quán zhōng jūn gōng dōng chéng fén qiáo áo zhàn bù jiàng li jì chǒng chū jiàng mào zhēn jù mì tú zhū zhōng guān yǐ shū nàn

于是全忠军攻东城，焚桥鏖战，部将李继宠出降，茂贞惧，密图诛中官以纾难。

xiān yí shū yuē huò luàn zhī shēng quán huì shǒu zhī

先遗书曰：“祸乱之生，全诲首之。

biàn xìng cāng cù gù yíng tiān zǐ zhì cǐ

变兴仓卒，故迎天子至此。

qiě gōng wèi zhì jù tā dào féng líng

且公未至，惧它盗冯陵。

gōng jì zhì fǔ shè jì qǐng fèng shèng yú hái gōng pū yuàn yǐ bì fù cóng

公既志辅社稷，请奉乘舆还宫，仆愿以敝赋从。

quán zhōng rán xǔ rán jūn shāo báo chéng dà yán hū zhě sān qí jūn jiē tóu qiàn wú dòu yì

”全忠然许，然军稍薄城，大讠虖者三，岐军皆投堑，无斗意。

dì zhào mào zhēn quán huì yàn bì jí zǎi xiàng sū jiǎn li jì jí jì zhōng yì hé yǐ jué zhōng guān fù jū ba

帝召茂贞、全诲、彦弼及宰相苏检、李继岌、继忠议，和已决，中官复沮罢。

tā rì dì zhào mào zhēn děng yuē shí liù zhái zhū wáng rì zòu něi sǐ zhě shí sān wáng gōng zhǔ fū rén jiē jiàn rì shí jīn yòu jiāng jié nài hé

它日，帝召茂贞等曰：“十六宅诸王日奏馁死者十三，王、公主、夫人皆间日食，今又将竭，奈何？

jiē bù gǎn duì

”皆不敢对。

yǒu wèi shì shí yú rén kòu zuǒ yín tái mén zhē quán huì mà yuē pò yī zhōu è sǐ zhě shí wàn tú yǐ jūn róng shù rén ěr

有卫士十馀人叩左银台门，遮全诲骂曰：“破一州，饿死者十万，徒以军容数人耳！

quán huì yì mào zhēn kòu tóu su mào zhēn xiè yuē shì wǔ yì hé zhī

”全诲诣茂贞叩头诉，茂贞谢曰：“士伍亦何知？

fù su yú dì dì bù xǔ

”复诉于帝，帝不许。

li jì zhāo jiàn quán huì yuē xī yáng jūn róng pò yáng shǒu liàng yī zú jīn piào qí fù pò wú zú hu

李继昭见全诲曰：“昔杨军容破杨守亮一族，今骠骑复破吾族乎？

mà zhī nǎi chū jiàng

”骂之，乃出降。

huàn shù shù chuán yuán jūn zhì jiē xiāng hè bǎi xìng xiào yuē dài wǒ hu

宦竖数传援军至，皆相贺，百姓笑曰：“绐我乎！

shì shí quán zhōng hé sì zhèn bīng shí yú wàn yíng lěi xiāng zhǔ zhòu yè gōng

是时，全忠合四镇兵十馀万，营垒相属，昼夜攻。

wài bīng gòu shǒu zhě yuē jié tiān zǐ zéi shǒu zhě yì gòu wài yuē duó tiān zǐ zéi

外兵诟守者曰：“劫天子贼”，守者亦诟外曰“夺天子贼”。

zhū zhèn jiàn cuī yìn xí jiē hú yí bù chū shī wéi qīng zhōu jié dù shǐ wáng shī fàn qǔ yǎn zhōu xí huá zhōu li kè yòng gōng jìn zhōu yǐ wéi yuán

诸镇见崔胤檄，皆狐疑不出师，唯青州节度使王师范取兗州，袭华州，李克用攻晋州以为援。

诸镇见崔胤檄，皆狐疑不出师，唯青州节度使王师范取兖州，袭华州，李克用攻晋州以为援。

quán zhōng jù wéi yì jí

全忠惧，围益急。

quán huì děng sù jué xiǎn cháng wèi quán zhōng yìn suǒ dàn nǎi qǐng xiān shā zhī yǐ yíng tiān zǐ

全诲等素谲险，常为全忠、胤所惮，乃请先杀之，以迎天子。

dì jì è huàn rén xié qiān ér mào zhēn yòu qí dǎng quán zhōng suī wài shì shùn zhōng bèi nì jiē bù kě yǐ

帝既恶宦人胁迁，而茂贞又其党，全忠虽外示顺，终悖逆，皆不可倚。

yù shòu xiāng hàn yī zhào kuāng níng rán bù de qù nǎi dìng jì guī quán zhōng yǐ shū jìn huò

欲狩襄、汉，依赵匡凝，然不得去，乃定计归全忠，以纾近祸。

sān nián zhēng yuè mào zhēn qǐng qiǎn shǐ yù quán zhōng jūn zhào cuī gòu xié zhōng rén guō zūn huì wǎng jì xíng yòu mìng gōng rén chǒng yán chí jiàn quán zhōng yù mì zhǐ nǎi yǐ jiǎng xuán huī rù wèi

三年正月，茂贞请遣使谕全忠军，诏崔构挟中人郭遵诲往，既行，又命宫人宠颜驰见全忠，谕密旨，乃以蒋玄晖入卫。

èr rì mào zhēn dú jiàn zhì rì gàn quán huì yàn hóng hèn shén dǎi shí bù néng zhuō bǐ zì xiàn shì qù jì wú suǒ yòng chuí tóu sàng qì

二日，茂贞独见，至日旰，全诲、彦弘恨甚，逮食，不能捉匕，自见势去，计无所用，垂头丧气。

dì zhào hán wò jiàn dōng héng mén zhí shǒu tì sì

帝召韩偓见东横门，执手涕泗。

dì yuē jīn xiān qù sì dà è yú yǐ cì zhū yǐ

帝曰：“今先去四大恶，馀以次诛矣。

yú shì nèi yǎng bā bèi hou tíng zhōng shòu mìng měi èr bèi yǐ wèi shì shí rén qǔ yī shǒu é ér quán huì yàn hóng yì jiǎn jìng róng jiē sǐ

”于是内养八辈候廷中授命，每二辈以卫士十人取一首，俄而全诲、彦弘、易简、敬容皆死。

jí zhào dì wǔ kě fàn wèi zuǒ jūn dū wèi wáng zhī gǔ yáng qián lǎng wèi shū mì shǐ zhī gǔ lǐng shàng yuàn qián lǎng lǐng xià yuàn

即诏第五可范为左军都尉，王知古、扬虔朗为枢密使，知古领上院，虔朗领下院。

jì yún jì huì yàn bì jiē fú zhū mào zhēn qǔ qí zī zhòng

继筠、继诲、彦弼皆伏诛，茂贞取其辎重。

shì yè zhū nèi zhū sī shǐ wéi chù tíng děng èr shí èr rén xī yǐ shǒu nèi bù náng zhào jiǎng xuán huī xué shì xuē yí ju sòng quán zhōng yuē shì jiē bù kěn shǐ shèng yú dōng zhě jì zhǎn zhī yǐ

是夜，诛内诸司使韦处廷等二十二人，悉以首内布囊，诏蒋玄晖、学士薛贻矩送全忠，曰：“是皆不肯使乘舆东者，既斩之矣。

quán zhōng dà xǐ biàn gào jūn zhōng yǐ yáo jì wèi qí biàn tōng hé shǐ

”全忠大喜，遍告军中，以姚洎为岐、汴通和使。

quán zhōng yí mào zhēn shū yuē huàn zhě chéng pí lì bù yǐ yuē bǐng wáng zhǐ shì hu

全忠诒茂贞书曰：“宦者乘陴詈不已，曰‘禀王旨’，是乎？

mào zhēn jù fù zhū xiǎo shǐ li jì yí děng shí rén yú shì kāi lěi mén

”茂贞惧，复诛小使李继彝等十人，于是开垒门。

quán zhōng yóu gōng běi lěi dì qiǎn chǒng yán cì yù jīn xiāng bǎo qì shǐ bà bīng yòu bǔ shā zhōng guān qī shí rén quán zhōng yì shǐ jīng zhào zhū dǎng yǔ bǎi yú rén

全忠犹攻北垒，帝遣宠颜赐御巾箱宝器，使罢兵，又捕杀中官七十人，全忠亦使京兆诛党与百馀人。

tiān zǐ rù quán zhōng jūn quán zhōng ní shǒu sù fú dài zuì kè shěng chuán hū chè sān zhàng yǒu zhào shì quán zhōng zuì shǐ cháo fú jiàn

天子入全忠军，全忠泥首素服，待罪客省，传呼彻三仗，有诏释全忠罪，使朝服见。

quán zhōng fú dì qì yuē lǎo chén wèi jiàng xiàng qín wáng wú zhuàng shǐ bì xià jí cǐ chén zhī zuì yě

全忠伏地泣曰：“老臣位将相，勤王无状，使陛下及此，臣之罪也。

dì yì wū yè mìng hán wò qǐ zhī jiě yù dài yǐ cì zhào zhī shí

”帝亦呜咽，命韩偓起之，解玉带以赐，召之食。

dì gù wèi bīng huò yǒu fèn fā zhě yīn lǚ xì jiě mù quán zhōng wèi wú xì zhī

帝顾卫兵，或有愤发者，因履系解，目全忠：“为吾系之。

quán zhōng guì jié lǚ hàn jiā yú bèi ér zuǒ yòu mò gǎn dòng

”全忠跪结履，汗浃于背，而左右莫敢动。

shì yè dì sān zhào jiē cí zhū you lún yǐ bīng wèi dì

是夜，帝三召，皆辞，硃友伦以兵卫帝。

是夜，帝三召，皆辞，朱友伦以兵卫帝。

li kè yòng yǐn jūn qù dì hái jīng shī

李克用引军去，帝还京师。

yìn quán zhōng yì jǐn zhū dì wǔ kě fàn děng bā bǎi yú rén yú nèi shì shěng āi háo zhī shēng wén yú lù liú dān ruò shù shí rén bèi gōng zhōng sǎ sǎo

胤、全忠议，尽诛第五可范等八百馀人于内侍省，哀号之声闻于路，留单弱数十人，备宫中洒扫。

yìn yǐ zhèn rén xìng jǐn hòu jí zhào wáng róng zé wǔ shí rén wéi chì shǐ nèi zhū sī huàn guān zhǔ lǐng zhě jiē ba

胤以镇人性谨厚，即诏王镕择五十人为敕使，内诸司宦官主领者皆罢。

yú shì zhuī zhū dào jiān jūn suǒ zài cì sǐ qí cái chǎn jí rù zhī

于是追诸道监军，所在赐死，其财产籍入之。

zhào yǐ zhōng guān xié qiān zhuàng jí quán zhōng yíng shèng yú běn mò gào fāng zhèn ba jiān jūn yuàn xián shì guó chū gù shì yǐ sān shí rén wéi yuán yī huáng yī bù dé yǎng zǐ

诏以中官胁迁状及全忠迎乘舆本末告方镇，罢监军院，咸视国初故事，以三十人为员，衣黄衣，不得养子。

nèi zhū sī jiē guī xǐng ruò sì liǎng jūn nèi wài bā zhèn bīng xī shǔ liù jūn

内诸司皆归省若寺，两军内外八镇兵悉属六军。

quán zhōng hái biàn zhōu dì yǐ dì wǔ kě fàn děng wú gū pō dào zhī wéi wén yǐ jì

全忠还汴州，帝以第五可范等无辜，颇悼之，为文以祭。

zì shì xuān chuán zhào mìng jiē yǐ gōng rén

自是宣传诏命，皆以宫人。

shǐ liú jì shù zhuān fèi lì zhōng rén jiē yù wén

始，刘季述专废立，中人皆与闻。

dì fǎn zhèng zhū jì shù jí xuē qí wò shù zú ér yǐ yú dài bù wèn

帝反正，诛季述及薛齐偓数族而已，馀贷不问；

yòu huǐ zhī hòu shāo shāo zhū yí qún huàn jìn bù ān

又悔之，后稍稍诛夷，群宦浸不安。

shí dì chéng yōu rǔ

时帝惩幽辱，

néng lì xīn shù zhèng

能励心庶政，

shù zhào jiàn qún chén wèn zhì dào

数召见群臣问治道，

yǒu zhì zhōng xīng

有志中兴，

ér quán huì yìn zhēng quán

而全诲、胤争权，

wài zhào qiáng chén

外召强臣，

jié běn cháo yǐ xiāng tūn niè

劫本朝以相吞啮，

zú yòng guān dōng jūn qióng tǎo bào zhū

卒用关东军穷讨暴诛，

jūn cè suī qīng

君侧虽清，

ér quán zhōng shì suì zhāng

而全忠势遂张，

dì zú shì sǐ

帝卒弑死，

táng shì yǐ wáng

唐室以亡，

qí huò běn yú quán huì yàn hóng yún

其祸本于全诲、彦弘云。

zàn yuē yuán shào zhū cháng shì yǐ chěng ér cáo cāo yí hàn

赞曰：袁绍诛常侍以逞，而曹操移汉；

cuī chéng xiàng xuè jūn róng gān xīn yān ér zhū wēn cuàn táng

崔丞相血军容甘心焉，而硃温篡唐。

崔丞相血军容甘心焉，而朱温篡唐。

dà dǐ jiǎ wēi bǐng yú wài yǐ nèi ràng jiān rén zé dà chén zhuān wáng shì bēi yǐ

大抵假威柄于外，以内攘奸人，则大臣专，王室卑矣。

hàn táng xiāng qù wǔ bǎi suì chǎn luàn qǔ wáng yóu dǎo yī zhé fēi tiān suǒ fèi ér rén móu huí cì nǎi rán yá

汉、唐相去五百岁，产乱取亡犹蹈一辙，非天所废，而人谋洄刺乃然邪！