bǎi guān sān
百官三
yù shǐ tái
○御史台
dài fū yī rén zhèng sān pǐn
大夫一人,正三品;
zhōng chéng èr rén zhèng sì pǐn xià
中丞二人,正四品下。
dài fū zhǎng yǐ xíng fǎ diǎn zhāng jiū zhèng bǎi guān zhī zuì è zhōng chéng wèi zhī èr
大夫掌以刑法典章纠正百官之罪恶, 中丞为之贰。
qí shǔ yǒu sān yuàn yī yuē tái yuàn shì yù shǐ lì yān
其属有三院:一曰台院,侍御史隶焉;
èr yuē diàn yuàn diàn zhōng shì yù shǐ lì yān
二曰殿院,殿中侍御史隶焉;
sān yuē chá yuàn jiān chá yù shǐ lì yān
三曰察院,监察御史隶焉。
fán yuān ér wú gào zhě sān sī jí zhī
凡冤而无告者,三司诘之。
sān sī wèi yù shǐ dài fū zhōng shū mén xià yě
三司,谓御史大夫、中书、 门下也。
dà shì zòu cái xiǎo shì zhuān dá
大事奏裁,小事专达。
fán yǒu tán hé yù shǐ yǐ bái dà fu dà shì yǐ fāng fú xiǎo shì shǔ míng ér yǐ
凡有弹劾,御史以白大夫,大事以方幅,小事署名而已。
yǒu zhì fù qiú zé yǔ xíng bù shàng shū píng yuè
有制覆囚,则与刑部尚书平阅。
xíng xìng chéng lù chē wèi dǎo
行幸,乘路车为导。
cháo huì zé lǜ qí shǔ zhèng bǎi guān zhī bān xù chí míng liè yú liǎng guān jiān chá yù shǐ èr rén yā bān shì yù shǐ zhuān jǔ bù rú fǎ zhě
朝会,则率其属正百官之班序,迟明列于两观,监察御史二人押班,侍御史颛举不如法者。
wén wǔ guān zhí shì jiǔ pǐn yǐ shàng jí èr wáng hòu cháo shuò wàng
文武官职事九品以上及二王后,朝朔望。
wén guān wǔ pǐn yǐ shàng jí liǎng shěng gòng fèng guān jiān chá yù shǐ yuán wài láng tài cháng bó shì rì cān hào cháng cān guān
文官五品以上及两省供奉官、监察御史、员外郎、太常博士日参,号常参官。
wǔ guān sān pǐn yǐ shàng sān rì yī zhāo hào jiǔ cān guān
武官三品以上三日一朝,号九参官;
wǔ pǐn yǐ shàng jí zhé chōng dāng fān zhě wǔ rì yī zhāo hào liù cān guān
五品以上及折冲当番者五日一朝,号六参官。
hóng wén chóng wén guǎn guó zǐ jiàn xué shēng sì shí cān
弘文、崇文馆、国子监学生四时参。
fán zhū wáng rù cháo jí yǐ ēn zhuī zhì zhě rì cān
凡诸王入朝及以恩追至者,日参。
jiǔ pǐn yǐ shàng zì shí yuè zhì èr yuè kù dié yǐ cháo
九品以上,自十月至二月,袴褶以朝;
wǔ pǐn yǐ shàng yǒu kē fán guān jí sì pǐn fēi qīng guān zé fǒu
五品以上有珂,蕃官及四品非清官则否。
fán cháo wèi yǐ guān zhí shì tóng zhě xiān jué jué tóng yǐ chǐ zhì shì guān jū shàng
凡朝位以官,职事同者先爵,爵同以齿,致仕官居上;
zhí shì yǔ sàn guān xūn guān hé bān zé wén sàn guān jū zhí shì zhī xià wǔ sàn guān cì zhī xūn guān yòu cì zhī
职事与散官、勋官合班,则文散官居职事之下,武散官次之,勋官又次之;
guān tóng zhě yì xìng wèi hòu
官同者,异姓为后。
qīn wáng sì wáng rèn wén wǔ guān zhě cóng qí bān guān bēi zhě cóng wáng pǐn
亲王、 嗣王任文武官者,从其班,官卑者从王品;
jùn wáng rèn sān pǐn yǐ xià zhí shì zhě jū tóng jiē pǐn zhī shàng
郡王任三品以下职事者,居同阶品之上。
fēi rèn wén wǔ guān zhě sì wáng jū tài zǐ tài bǎo zhī xià jùn wáng cì zhī guó gōng jū sān pǐn zhī xià jùn gōng jū cóng sān pǐn zhī xià xiàn gōng jū sì pǐn zhī xià hóu jū cóng sì pǐn zhī xià bó jū wǔ pǐn zhī xià zi jū cóng wǔ pǐn zhī shàng nán jū cóng wǔ pǐn zhī xià
非任文武官者,嗣王居太子太保之下,郡王次之,国公居三品之下,郡公居从三品之下,县公居四品之下,侯居从四品之下,伯居五品之下,子居从五品之上,男居从五品之下。
yǐ qián guān zhào jiàn zhě jū běn pǐn jiàn rèn zhī shàng yǐ lǐ jiě zhě jū tóng pǐn zhī xià
以前官召见者,居本品见任之上,以理解者,居同品之下。
běn sī cān jí zhě yǐ zhí shì wéi shàng xià
本司参集者,以职事为上下。
wén wǔ sān pǐn fēi zhí shì guān zhě zhāo cān míng bù jiē chēng yuē zhū gōng
文武三品非职事官者,朝参名簿,皆称曰诸公。
fán chū bù yú sì miàn guān zé bù cí jiàn
凡出,不逾四面关则不辞见。
dū du cì shǐ dū hù jì cí hou zhǐ yú cè mén
都督、刺史、都护既辞,候旨于侧门。
zuǒ yòu pú yè shì zhōng zhōng shū lìng chū bài yǐ biǎo ràng
左右仆射、侍中、中书令初拜,以表让。
zhōng shū mén xià wǔ pǐn yǐ shàng jí zhū sī zhǎng guān xiè yú zhèng yá fù jìn zhuàng xiè yú cè mén
中书门下五品以上及诸司长官,谢于正衙,复进状谢于侧门。
liǎng bān sān pǐn yǐ shuò wàng cháo jiù shí láng xià diàn zhōng shì yù shǐ èr rén wéi shǐ lì zhī
两班三品以朔望朝,就食廊下,殿中侍御史二人为使涖之。
gāo zōng gǎi zhì shū shì yù shǐ zhōng chéng yǐ bì dì míng
高宗改治书侍御史中丞,以避帝名;
lóng shuò èr nián gǎi yù shǐ tái yuē xiàn tái dài fū yuē dà sī xiàn zhōng chéng yuē sī xiàn dài fū
龙朔二年,改御史台曰宪台,大夫曰大司宪,中丞曰司宪大夫。
wǔ hòu wén míng yuán nián gǎi yù shǐ tái yuē sù zhèng tái
武后文明元年,改御史台曰肃政台。
guāng zhái yuán nián fēn zuǒ yòu tái zuǒ tái zhī bǎi sī jiān jūn lǚ
光宅元年,分左右台:左台知百司,监军旅;
yòu tái chá zhōu xiàn shěng fēng sú
右台察州县、 省风俗。
xún mìng zuǒ tái jiān chá zhōu xiàn
寻命左台兼察州县。
liǎng tái suì zài fā shǐ bā rén chūn yuē fēng sú qiū yuē lián chá yǐ sì shí bā tiáo chá zhōu xiàn
两台岁再发使八人,春曰风俗,秋曰廉察,以四十八条察州县。
liǎng tái yù shǐ yǒu jiǎ yǒu jiǎn jiào yǒu yuán wài yǒu shì zhì shén lóng chū jiē fèi
两台御史,有假、有检校、有员外、有试,至神龙初皆废。
jǐng yún sān nián yǐ liǎng tái wàng qí jiū jǔ kē chá bǎi liáo yàn qí fán nǎi fèi yòu tái
景云三年, 以两台望齐,纠举苛察,百僚厌其烦,乃废右台。
yán hé yuán nián fù zhì suì zhōng yǐ shàng shū shěng lì zuǒ tái yuè yú ér yòu tái fù fèi
延和元年复置,岁中以尚书省隶左台,月余而右台复废。
zhì dé hòu zhū dào shǐ fǔ cān zuǒ jiē yǐ yù shǐ wèi zhī wèi zhī wài tái
至德后,诸道使府参佐,皆以御史为之,谓之外台;
fù yǒu jiǎn jiào lǐ xíng nèi gòng fèng huò jiān huò shè zhū shǐ xià guān yì rú zhī
复有检校、里行、内供奉,或兼或摄,诸使下官亦如之。
huì chāng chū shēng dài fū zhōng chéng pǐn
会昌初,升大夫、中丞品。
dōng dōu liú tái yǒu zhōng chéng yī rén shì yù shǐ yī rén diàn zhōng shì yù shǐ èr rén jiān chá yù shǐ sān rén
东都留台,有中丞一人、侍御史一人、殿中侍御史二人、监察御史三人;
yuán hé hòu bù zhì zhōng chéng yǐ shì yù shǐ diàn zhōng shì yù shǐ jiān chá yù shǐ zhǔ liú tái wu ér sān yuàn yù shǐ yì bù cháng bèi
元和后,不置中丞,以侍御史、殿中侍御史、监察御史主留台务,而三院御史亦不常备。
shì yù shǐ liù rén cóng liù pǐn xià
侍御史六人,从六品下。
zhǎng jiū jǔ bǎi liáo jí rù gē chéng zhào zhī tuī dàn zá shì
掌纠举百寮及入合承诏,知推、弹、杂事。
fán sān sī lǐ shì yǔ jǐ shì zhōng zhōng shū shè rén gēng zhí cháo táng
凡三司理事,与给事中、中书舍人更直朝堂。
ruò sān sī suǒ àn ér fēi qí zhǎng guān zé yǔ xíng bù láng zhōng yuán wài láng dà lǐ sī zhí píng shì wǎng xùn
若三司所按而非其长官,则与刑部郎中、员外郎、大理司直、评事往讯。
tán hé zé dài fū zhōng chéng yā zòu
弹劾,则大夫、中丞押奏。
dà shì fǎ guān zhū yī xūn cháng bái shā zhōng dān
大事,法冠、朱衣、𫄸裳、 白纱中单;
xiǎo shì cháng fú
小事常服。
jiǔ cì zhě yī rén zhī zá shì wèi zhī zá duān diàn zhōng jiān chá zhí zhǎng jìn míng qiān gǎi jí lìng shǐ kǎo dì tái nèi shì zhuān jué yì hào tái duān
久次者一人知杂事,谓之杂端,殿中监察职掌、进名、迁改及令史考第,台内事颛决,亦号台端。
cì yī rén zhī gōng xiè
次一人知公廨。
cì yī rén zhī dàn
次一人知弹。
fēn jīng chéng zhū sī jí zhū zhōu wèi dōng xi cì yī rén zhī xi tuī zāng shú sān sī shòu shì hào fù duān
分京城诸司及诸州为东、西:次一人知西推、赃赎、三司受事,号副端;
cì yī rén zhī dōng tuī lǐ guǐ děng yǒu bù jiū jǔ zhě fá zhī
次一人知东推、理匦等, 有不纠举者罚之;
yǐ diàn zhōng shì yù shǐ dì yī rén tóng zhī dōng tuī lì tài cāng chū nà
以殿中侍御史第一人同知东推,莅太仓出纳;
dì èr rén tóng zhī xi tuī lì zuǒ cáng chū nà
第二人同知西推, 莅左藏出纳。
hào sì tuī yù shǐ
号四推御史。
zhī rì tái yuàn shòu shì
只日,台院受事;
shuāng rì diàn yuàn shòu shì
双日,殿院受事。
cì shì yù shǐ yī rén fēn sī dōng dōu tái
次侍御史一人,分司东都台。
fán yù shǐ yǐ xià yù zhǎng guān yú lù qù dài xià mǎ zhǎng guān liǎn pèi zhǐ zhī
凡御史以下遇长官于路,去戴下马,长官敛辔止之。
chū rù xíng zhǐ diàn zhōng yǐ xià shì yǐ wéi fǎ xiān hòu yǒu fá
出入行止,殿中以下视以为法,先后有罚。
rù cháo zé yǔ diàn zhōng shì yù shǐ suí zhàng fēn rù dōng zé jū shì zhōng huáng mén shì láng jǐ shì zhōng zhī cì xi zé jū zhōng shū lìng shì láng shè rén zhī cì gè jū zhōng chéng dài fū xià
入朝,则与殿中侍御史随仗分入,东则居侍中、黄门侍郎、 给事中之次,西则居中书令、侍郎、舍人之次,各居中丞、大夫下。
měi yī rén dōng xiàng chéng zhào wǔ rì yǒu zhǐ zhào yù shǐ bù hū míng zé chéng zhào zhě chū
每一人东向承诏五日,有旨召御史,不呼名则承诏者出。
lè yàn wěi wèi dài fū yǐ cháng zhào liǎng yù shǐ nǎi jiā fù chéng zhào yī rén quē zé diàn zhōng chéng fá
乐彦玮为大夫,以尝召两御史,乃加副承诏一人,阙则殿中承乏。
jiān chá yù shǐ fēn rì zhí cháo táng rù zì cè mén fēi zòu shì bù zhì diàn tíng
监察御史分日直朝堂,入自侧门,非奏事不至殿庭;
zhèng mén wú jí
正门无籍;
tiān shòu zhōng zhào cè mén zhì jí de zhì diàn tíng
天授中,诏侧门置籍,得至殿庭;
kāi yuán qī nián yòu zhào suí zhàng rù gē
开元七年,又诏随仗入合。
fēn zuǒ yòu xún jiū chá wéi shī zuǒ xún zhī jīng chéng nèi yòu xún zhī jīng chéng wài jǐn yōng luò èr zhōu zhī jìng yuè yī dài jiāng huì jí xún xíng bù dà lǐ dōng xī tú fang jīn wú xiàn yù
分左右巡, 纠察违失,左巡知京城内,右巡知京城外,尽雍、洛二州之境,月一代,将晦,即巡刑部、大理、东西徒坊、金吾、县狱。
sōu shòu zé jiān wéi chá duàn jué shī qín zhě
搜狩,则监围,察断绝失禽者。
qí hòu yǐ diàn zhōng zhǎng zuǒ yòu xún
其后,以殿中掌左右巡;
xún yǐ wu jù xuǎn yòng jīng jī xiàn wèi
寻以务剧,选用京畿县尉。
yòu zhì yù shǐ lǐ xíng shǐ shì yù shǐ lǐ xíng shǐ diàn zhōng lǐ xíng shǐ jiān chá lǐ xíng shǐ yǐ wèi wèi zhèng guān wú yuán shù
又置御史里行使、侍御史里行使、殿中里行使、监察里行使,以未为正官,无员数。
táng fǎ diàn zhōng shì yù shǐ qiān bài jí zhí shì yǔ shì yù shǐ jūn
唐法,殿中侍御史迁拜及职事,与侍御史钧。
kāi yuán yǐ jiàng quán shǔ shì yù shǐ ér diàn zhōng jiān zhī kù cáng gōng mén nèi shì
开元以降,权属侍御史,而殿中兼知库藏、宫门内事。
gù shì yù shǐ tái bù shòu sòng yǒu su kě wén zhě lüè qí xìng míng tuō yǐ fēng wén
故事,御史台不受讼,有诉可闻者略其姓名,托以风闻。
qí hòu yù shǐ jí è zhě shǎo tōng zhuàng yōng jué
其后,御史嫉恶者少,通状壅绝。
shí sì nián nǎi dìng shòu shì yù shǐ yī rén zhī qí rì hé zhuàng tí gào shì rén xìng míng
十四年, 乃定授事御史一人,知其日劾状,题告事人姓名。
qí hòu zǎi xiàng yǐ yù shǐ quán zhòng jiàn yì dàn zòu xiān bái zhōng chéng dài fū fù tōng zhuàng zhōng shū mén xià rán hòu de zòu
其后,宰相以御史权重,建议弹奏先白中丞、大夫,复通状中书、门下,然后得奏。
zì shì yù shǐ zhī rèn qīng yǐ
自是御史之任轻矣。
jiàn zhōng yuán nián yǐ shì yù shǐ fēn zhǎng gōng xiè tuī dàn zì shì zá duān zhī rèn qīng yǐ
建中元年, 以侍御史分掌公廨、推、弹,自是杂端之任轻矣。
yuán hé bā nián mìng sì tuī yù shǐ shòu shì zhōu ér fù shǐ ba dōng xī fēn rì zhī xiàn
元和八年,命四推御史受事,周而复始,罢东西分日之限。
suí mò fèi diàn nèi shì yù shǐ
隋末,废殿内侍御史;
yì níng yuán nián chéng xiāng fǔ zhì chá fēi yuàn èr rén
义宁元年,承相府置察非掾二人;
wǔ dé yuán nián gǎi yuē diàn zhōng shì yù shǐ
武德元年,改曰殿中侍御史;
lóng shuò yuán nián zhì jiān chá yù shǐ lǐ xíng
龙朔元年,置监察御史里行;
wǔ hòu wén míng yuán nián zhì diàn zhōng lǐ xíng hòu yì zhuān yǐ lǐ xíng míng guān
武后文明元年,置殿中里行,后亦颛以里行名官;
cháng ān èr nián zhì nèi gòng fèng
长安二年,置内供奉。
zhǔ bù yī rén cóng qī pǐn xià
主簿一人,从七品下。
zhǎng yìn shòu shì fā chén hé tái wu zhǔ gōng xiè jí hù nú bì xūn sàn guān zhī zhí
掌印,受事发辰,核台务,主公廨及户奴婢、勋散官之职。
lù shì èr rén cóng jiǔ pǐn xià
录事二人,从九品下。
yǒu zhǔ shì èr rén
有主事二人。
tái yuàn yǒu lìng shǐ qī shí bā rén shū lìng shǐ èr shí wǔ rén tíng cháng liù rén zhǎng gù shí èr rén
台院有令史七十八人,书令史二十五人, 亭长六人,掌固十二人。
diàn yuàn yǒu lìng shǐ bā rén shū lìng shǐ shí bā rén
殿院有令史八人,书令史十八人。
chá yuàn yǒu jì shǐ sān shí sì rén lìng shǐ shí rén zhǎng gù shí èr rén
察院有计史三十四人, 令史十人,掌固十二人。
diàn zhōng shì yù shǐ jiǔ rén cóng qī pǐn xià
殿中侍御史九人,从七品下。
zhǎng diàn tíng gòng fèng zhī yí jīng jī zhū zhōu bīng jiē lì yān
掌殿庭供奉之仪,京畿诸州兵皆隶焉。
zhèng bān liè yú gē mén zhī wài jiū lí bān yǔ bù sù zhě
正班,列于合门之外,纠离班、语不肃者。
yuán rì dōng zhì cháo huì zé chéng mǎ jù fú dài hēi zhì shēng diàn
元日、冬至朝会,则乘马、具服、戴黑豸升殿。
xún xìng zé wǎng lái mén qí zhī nèi jiǎn jiào wén wù kuī shī zhě
巡幸,则往来门旗之内,检校文物亏失者。
yī rén tóng zhī dōng tuī jiān tài cāng chū nà
一人同知东推,监太仓出纳;
yī rén tóng zhī xi tuī jiān zuǒ cáng chū nà
一人同知西推,监左藏出纳;
èr rén wéi láng xià shí shǐ
二人为廊下食使;
èr rén fēn zhī zuǒ yòu xún
二人分知左右巡;
sān rén nèi gòng fèng
三人内供奉。
jiān chá yù shǐ shí wǔ rén zhèng bā pǐn xià
监察御史十五人,正八品下。
zhǎng fēn chá bǎi liáo xún àn zhōu xiàn yù sòng jūn róng jì sì yíng zuò tài fǔ chū nà jiē lì yān
掌分察百寮,巡按州县,狱讼、军戎、祭祀、营作、太府出纳皆莅焉;
zhī cháo táng zuǒ yòu xiāng jí bǎi sī gāng mù
知朝堂左右厢及百司纲目。
fán shí dào xún àn yǐ pàn guān èr rén wéi zuǒ wu fán zé yǒu zhī shǐ
凡十道巡按,以判官二人为佐,务繁则有支使。
qí yī chá guān rén shàn è
其一,察官人善恶;
qí èr chá hù kǒu liú sàn jí zhàng yǐn mò fù yì bù jūn
其二,察户口流散,籍帐隐没,赋役不均;
qí sān chá nóng sāng bù qín cāng kù jiǎn hào
其三,察农桑不勤,仓库减耗;
qí sì chá yāo huá dào zéi bù shì shēng yè wèi sī dù hài
其四,察妖猾盗贼,不事生业,为私蠹害;
qí wǔ chá dé xíng xiào tì mào cái yì děng cáng qì huì jì yìng shí yòng zhě
其五,察德行孝悌,茂才异等,藏器晦迹,应时用者;
qí liù chá xiá lì háo zōng jiān bìng zòng bào pín ruò yuān kǔ bù néng zì shēn zhě
其六,察黠吏豪宗兼并纵暴,贫弱冤苦不能自申者。
fán zhàn fá dà kè huò zé shù fú guó shěn gōng shǎng rán hòu zòu zhī
凡战伐大克获,则数俘馘、审功赏,然后奏之。
tún tián zhù qián lǐng nán qián fǔ xuǎn bǔ yì shì gōng guò jiū chá
屯田、铸钱,岭南、黔府选补,亦视功过纠察。
jué qiú tú zé yǔ zhōng shū shè rén jīn wú jiāng jūn lì zhī
决囚徒,则与中书舍人、金吾将军莅之。
guó jì zhāi zé yǔ diàn zhōng shì yù shǐ fēn chá sì guàn
国忌斋,则与殿中侍御史分察寺观。
lì yàn shè xí shè jí dà cí zhōng cí shì bù rú yí zhě yǐ wén
莅宴射、习射及大祠、 中祠,视不如仪者以闻。
chū kāi yuán zhōng jiān xún chuán yì zhì èr shí wǔ nián yǐ jiān chá yù shǐ jiǎn jiào liǎng jīng guǎn yì
初,开元中,兼巡传驿,至二十五年,以监察御史检校两京馆驿。
dà lì shí sì nián liǎng jīng yǐ yù shǐ yī rén zhī guǎn yì hào guǎn yì shǐ
大历十四年, 两京以御史一人知馆驿,号馆驿使。
jiān chá yù shǐ fēn chá shàng shū shěng liù sī yáo xià dì yī rén wèi shǐ chū shǐ yì rán
监察御史分察尚书省六司,繇下第一人为始, 出使亦然。
xìng yuán yuán nián yǐ dì yī rén chá lì bù lǐ bù jiān jiān jì shǐ
兴元元年,以第一人察吏部、礼部,兼监祭使;
dì èr rén chá bīng bù gōng bù jiān guǎn yì shǐ
第二人察兵部、工部, 兼馆驿使;
dì sān rén chá hù bù xíng bù
第三人察户部、刑部。
suì zhōng yì diàn zuì
岁终议殿最。
yuán hé zhōng yǐ xīn rén bù chū shǐ wú yǐ guān néng fǒu nǎi mìng zhuān chá shàng shū shěng hào yuē liù chá guān
元和中,以新人不出使无以观能否, 乃命颛察尚书省,号曰六察官。
kāi yuán shí jiǔ nián yǐ jiān chá yù shǐ èr rén lì tài cāng zuǒ cáng kù
开元十九年,以监察御史二人莅太仓、左藏库。
sān yuàn yù shǐ jiē chū lǐng fán jù wài fǔ tuī shì
三院御史,皆初领繁剧外府推事。
qí hòu yǐ diàn zhōng shì yù shǐ shàng yī rén wèi jiān tài cāng shǐ dì èr rén wèi jiān zuǒ cáng kù shǐ
其后,以殿中侍御史上一人为监太仓使,第二人为监左藏库使。
fán zhū shǐ xià sān yuàn yù shǐ nèi gòng fèng qí bān jū zhèng tái jiān chá yù shǐ zhī shàng
凡诸使下三院御史内供奉,其班居正台监察御史之上。
tài cháng sì
○太常寺
qīng yī rén zhèng sān pǐn
卿一人,正三品;
shǎo qīng èr rén zhèng sì pǐn shàng
少卿二人,正四品上。
zhǎng lǐ lè jiāo miào shè jì zhī shì zǒng jiāo shè tài lè gǔ chuī tài yī tài bǔ lǐn xī zhū cí miào děng shǔ shǎo qīng wèi zhī èr
掌礼乐、郊庙、社稷之事,总郊社、 太乐、鼓吹、太医、太卜、廪牺、诸祠庙等署,少卿为之贰。
fán dà lǐ zé zàn yǐn
凡大礼,则赞引;
yǒu sī shè shì zé wèi yà xiàn
有司摄事,则为亚献;
sān gōng xíng yuán líng zé wèi fù
三公行园陵,则为副;
dà jì sì shěng shēng qì zé yè zhě wèi zhī dǎo
大祭祀,省牲、器,则谒者为之导;
xiǎo sì jí gōng qīng jiā lǐ mìng yè zhě zàn xiāng
小祀及公卿嘉礼,命谒者赞相。
fán xún xìng chū shī kè huò jiē zé rì gào tài miào
凡巡幸、出师、克获,皆择日告太庙。
fán cáng dà xiǎng zhī qì fú yǒu sì yuàn yī yuē tiān fǔ yuàn cáng ruì yìng jí fá guó suǒ huò zhī bǎo dì xiá zé chén yú miào tíng
凡藏大享之器服,有四院:一曰天府院,藏瑞应及伐国所获之宝,禘祫则陈于庙庭;
èr yuē yù yī yuàn cáng tiān zǐ jì fú
二曰御衣院, 藏天子祭服;
sān yuē lè xiàn yuàn cáng liù lè zhī qì
三曰乐县院,藏六乐之器;
sì yuē shén chú yuàn cáng yù lǐn jí zhū qì guān nú bì
四曰神厨院,藏御廪及诸器官奴婢。
chū yǒu yì guān shǔ lìng zhèng bā pǐn shàng
初, 有衣冠署,令,正八品上;
zhēn guàn yuán nián shǔ fèi
贞观元年,署废。
gāo zōng jí wèi gǎi zhì lǐ láng yuē fèng lǐ láng yǐ bì dì míng
高宗即位,改治礼郎曰奉礼郎,以避帝名;
lóng shuò èr nián gǎi tài cháng sì yuē fèng cháng sì jiǔ sì qīng jiē yuē zhèng qīng shǎo qīng yuē dài fū
龙朔二年,改太常寺曰奉常寺,九寺卿皆曰正卿,少卿曰大夫。
wǔ hòu guāng zhái yuán nián fù gǎi tài cháng sì yuē sī cháng sì
武后光宅元年,复改太常寺曰司常寺。
chéng èr rén cóng wǔ pǐn xià
丞二人,从五品下。
zhǎng pàn sì shì
掌判寺事。
fán xiǎng tài miào zé xiū qī sì yú xī mén zhī nèi
凡享太庙,则修七祀于西门之内。
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn shàng
主簿二人, 从七品上。
bó shì sì rén cóng qī pǐn shàng
博士四人,从七品上。
zhǎng biàn wǔ lǐ
掌辨五礼;
àn wáng gōng sān pǐn yǐ shàng gōng guò shàn è wèi zhī shì
按王公、三品以上功过善恶为之谥;
dà lǐ zé zàn qīng dǎo yǐn
大礼, 则赞卿导引。
tài zhù liù rén zhèng jiǔ pǐn shàng
太祝六人,正九品上。
zhǎng chū nà shén zhǔ jì sì zé guì dú zhù wén
掌出纳神主,祭祀则跪读祝文;
qīng shěng shēng zé xún shēng gào chōng qiān yǐ shòu tài guān
卿省牲则循牲告充,牵以授太官。
fèng lǐ láng èr rén cóng jiǔ pǐn shàng
奉礼郎二人,从九品上。
zhǎng jūn chén bǎn wèi yǐ fèng cháo huì jì sì zhī lǐ
掌君臣版位,以奉朝会、祭祀之礼。
zōng miào zé shè huáng dì wèi yú tíng jiǔ miào zǐ sūn liè yān zhāo mù yì wèi qù jué cóng chǐ
宗庙则设皇帝位于庭,九庙子孙列焉,昭、穆异位,去爵从齿。
fán zūn yí sháo mì fěi diàn fǔ guǐ dēng xíng biān dòu jiē biàn qí wèi
凡樽、彝、勺、幂、篚、坫、簠、 簋、登,钘、笾、豆,皆辨其位。
fán jì sì cháo huì zài wèi bài guì zhī jié jiē zàn dǎo zhī
凡祭祀、朝会,在位拜跪之节,皆赞导之。
gōng qīng xún xíng zhū líng zé zhǔ qí wēi yí gǔ chuī ér xiāng qí lǐ
公卿巡行诸陵,则主其威仪鼓吹,而相其礼。
xié lǜ láng èr rén zhèng bā pǐn shàng
协律郎二人,正八品上。
zhǎng hé lǜ lǚ
掌和律吕。
lù shì èr rén cóng jiǔ pǐn shàng
录事二人,从九品上;
bā sì lù shì pǐn tóng
八寺录事品同。
yǒu lǐ yuàn xiū zhuàn jiǎn tǎo guān gè yī rén fǔ shí yī rén shǐ èr shí sān rén yè zhě shí rén zàn yǐn èr shí rén zàn zhě sì rén zhù shǐ liù rén zàn zhě shí liù rén
有礼院修撰、检讨官各一人,府十一人,史二十三人,谒者十人,赞引二十人,赞者四人,祝史六人,赞者十六人。
tài cháng sì lǐ yuàn lǐ shēng gè sān shí wǔ rén tíng cháng bā rén zhǎng gù shí èr rén
太常寺、礼院礼生各三十五人,亭长八人,掌固十二人。
liǎng jīng jiāo shè shǔ
△两京郊社署
lìng gè yī rén cóng qī pǐn xià
令各一人,从七品下;
chéng gè yī rén cóng bā pǐn shàng
丞各一人,从八品上。
lìng zhǎng wǔ jiāo shè jì míng táng zhī wèi yǔ fèng lǐ láng shè zūn léi fěi mì ér tài guān lìng shí zhī
令掌五郊、社稷、明堂之位,与奉礼郎设樽、罍、篚、幂,而太官令实之。
lì liáo tán jī chái
立燎坛,积柴。
hé shuò yǒu biàn zé xún chá sì mén yǐ sì biàn guò míng zé ba
合朔有变,则巡察四门, 以俟变过,明则罢。
yǒu fǔ èr rén shǐ sì rén diǎn shì wǔ rén zhǎng gù wǔ rén mén pú bā rén zhāi láng bǎi yī shí rén
有府二人,史四人,典事五人,掌固五人,门仆八人,斋郎百一十人。
zhāi láng zhǎng gōng jiāo miào zhī yì
斋郎掌供郊庙之役。
tài miào jiǔ shì shì yǒu cháng sān rén yǐ zhǔ zūn léi fěi mì suǒ yuè yòu yǒu léi xǐ èr rén
太庙九室,室有长三人,以主樽、罍、篚、幂、锁钥, 又有罍洗二人;
jiāo tán yǒu zhǎng zuò èr shí sì rén yǐ zhǔ shén yù zhī wù
郊坛有掌坐二十四人,以主神御之物。
jiē lǐ bù zòu bǔ
皆礼部奏补。
fán shì zhǎng shí nián zhǎng zuò shí èr nián jiē shòu guān
凡室长十年、 掌座十二年,皆授官。
jì xiǎng ér yuán shǎo jiān qǔ sān guǎn xué shēng jiē jiàng yī jiàng zé
祭飨而员少,兼取三馆学生,皆绛衣绛帻。
gèng yī fān zhě hù bù xià juān fú suì yī shēn kǎo zhū shǔ suǒ zé zhě tài cháng yǐ shí yuè shēn jiě yú lǐ bù rú gòng jǔ fǎ tiè lún yǔ jí yī dà jīng
更一番者,户部下蠲符,岁一申考诸署所择者,太常以十月申解于礼部,如贡举法,帖《论语》及一大经。
zhōng dì zhě lù zòu lì bù zhù dōng jí sàn guān fǒu zhě fān shàng rú chū
中第者录奏吏部注冬集散官,否者番上如初。
liù shì ér chù shòu sàn guān
六试而绌,授散官。
táng chū
唐初,
yǐ jiāo shè tài lè gǔ chuī tài yī tài guān zuǒ cáng chéng huáng diǎn jiù diǎn kè shàng lín tài cāng píng zhǔn cháng píng diǎn mù zuǒ shàng yòu shàng wéi shàng shǔ
以郊社、太乐、鼓吹、太医、太官、左藏、乘黄、典厩、典客、上林、太仓、平准、 常平、典牧、左尚、右尚为上署,
gōu dùn yòu cáng zhī rǎn zhǎng yě wèi zhōng shǔ
钩盾、右藏、织染、掌冶为中署,
zhēn xiū liáng yùn zhǎng yùn shǒu gōng wǔ qì chē fǔ sī yí chóng xuán dǎo guān zhēn guān hé qú nǔ fang jiǎ fāng zhōu jí tài bǔ lǐn xī zhōng xiào zuǒ xiào yòu xiào wéi xià shǔ
珍羞、良酝、 掌酝、守宫、武器、车府、司仪、崇玄、导官、甄官、河渠、弩坊、甲坊、舟楫、 太卜、廪牺、中校、左校、右校为下署。
tài lè shǔ
△太乐署
lìng èr rén cóng qī pǐn xià
令二人,从七品下;
chéng yī rén cóng bā pǐn xià
丞一人,从八品下;
yuè zhèng bā rén cóng jiǔ pǐn xià
乐正八人,从九品下。
lìng zhǎng diào zhōng lǜ yǐ gòng jì xiǎng
令掌调钟律, 以供祭飨。
fán xí lè lì shī yǐ jiào ér suì kǎo qí shī zhī kè yè wèi sān děng yǐ shàng lǐ bù
凡习乐,立师以教,而岁考其师之课业为三等,以上礼部。
shí nián dà xiào wèi chéng zé wǔ nián ér xiào yǐ fān shàng xià
十年大校, 未成,则五年而校,以番上下。
yǒu gù jí bù rèn gòng fèng zé shū zī qián yǐ chōng jì yī yuè qì zhī yòng
有故及不任供奉,则输资钱,以充伎衣乐器之用。
sàn lè rùn yuè rén chū zī qián bǎi liù shí zhǎng shàng zhě fù yáo yì yīn shēng rén nà zī zhě suì qián èr qiān
散乐,闰月人出资钱百六十,长上者复繇役,音声人纳资者岁钱二千。
bó shì jiào zhī gōng duō zhě wéi shàng dì gōng shǎo zhě wèi zhōng dì bù qín zhě wéi xià dì lǐ bù fù zhī
博士教之, 功多者为上第,功少者为中第,不勤者为下第,礼部覆之。
shí wǔ nián yǒu wǔ shàng kǎo qī zhōng kǎo zhě shòu sàn guān zhí běn sī nián mǎn kǎo shǎo zhě bù xù
十五年有五上考、七中考者,授散官,直本司,年满考少者,不叙。
jiào zhǎng shàng dì zi sì kǎo nán sè èr rén cì nán sè èr rén yè chéng zhě jìn kǎo de nán qū wǔ shí yǐ shàng rèn gòng fèng zhě wèi yè chéng
教长上弟子四考,难色二人、次难色二人业成者,进考,得难曲五十以上任供奉者为业成。
xí nán sè dà bù jì sān nián ér chéng cì bù èr nián ér chéng yì sè xiǎo bù jì yī nián ér chéng jiē rù děng dì sān wèi yè chéng
习难色大部伎三年而成,次部二年而成,易色小部伎一年而成,皆入等第三为业成。
yè chéng xíng xiū jǐn zhě wèi zhù jiào
业成、行修谨者,为助教;
bó shì quē yǐ cì bǔ zhī
博士缺,以次补之。
zhǎng shàng jí bié jiào wèi de shí qū gěi zī sān zhī yī
长上及别教未得十曲,给资三之一;
bù chéng zhě lì gǔ chuī shǔ
不成者隶鼓吹署。
xí dà xiǎo héng chuī nán sè sì fān ér chéng yì sè sān fān ér chéng
习大小横吹,难色四番而成,易色三番而成;
bù chéng zhě bó shì yǒu zhé
不成者,博士有谪。
nèi jiào bó shì jí dì zǐ zhǎng jiào zhě gěi zī qián ér liú zhī
内教博士及弟子长教者, 给资钱而留之。
wǔ dé hòu zhì nèi jiào fāng yú jìn zhōng
武德后,置内教坊于禁中。
wǔ hòu rú yì yuán nián gǎi yuē yún sháo fǔ yǐ zhōng guān wèi shǐ
武后如意元年,改曰云韶府,以中官为使。
kāi yuán èr nián yòu zhì nèi jiào fāng yú péng lái gōng cè yǒu yīn shēng bó shì dì yī cáo bó shì dì èr cáo bó shì
开元二年,又置内教坊于蓬莱宫侧,有音声博士、第一曹博士、第二曹博士。
jīng dū zhì zuǒ yòu jiào fāng zhǎng pái yōu zá jì
京都置左右教坊,掌俳优杂技。
zì shì bù lì tài cháng yǐ zhōng guān wèi jiào fāng shǐ
自是不隶太常,以中官为教坊使。
táng gǎi tài lè wéi lè zhèng yǒu fǔ sān rén shǐ liù rén diǎn shì bā rén zhǎng gù liù rén wén wǔ èr wǔ láng yī bǎi sì shí rén sàn lè sān bǎi bā shí èr rén zhàng nèi sàn lè yī qiān rén yīn shēng rén yī wàn èr shí qī rén
唐改太乐为乐正, 有府三人,史六人,典事八人,掌固六人,文武二舞郎一百四十人,散乐三百八十二人,仗内散乐一千人,音声人一万二十七人。
yǒu bié jiào yuàn
有别教院。
kāi chéng sān nián gǎi fǎ qǔ suǒ chǔ yuàn yuē xiān sháo yuàn
开成三年,改法曲所处院曰仙韶院。
gǔ chuī shǔ
△鼓吹署
lìng èr rén cóng qī pǐn xià
令二人,从七品下;
chéng èr rén cóng bā pǐn xià
丞二人,从八品下;
yuè zhèng sì rén cóng jiǔ pǐn xià
乐正四人,从九品下。
lìng zhǎng gǔ chuī zhī jié
令掌鼓吹之节。
hé shuò yǒu biàn zé shuài gōng rén shè wǔ gǔ yú tài shè zhí huī liú yú sì mén zhī shú zhì lóng chuáng yǒu biàn zé jǔ huī jī gǔ biàn fù ér zhǐ
合朔有变,则帅工人设五鼓于太社,执麾旒于四门之塾,置龙床,有变则举麾击鼓, 变复而止。
mǎ shè shè gǔ jīn zhēng shī lóng chuáng
马射,设鼓金钲,施龙床。
dà nuó shuài gǔ jiǎo yǐ zhù zhèn zǐ zhī chàng
大傩,帅鼓角以助侲子之唱。
yǒu fǔ sān rén shǐ liù rén diǎn shì sì rén zhǎng gù sì rén
有府三人, 史六人,典事四人,掌固四人。
táng bìng qīng shāng gǔ chuī wèi yī shǔ zēng lìng yī rén
唐并清商、鼓吹为一署,增令一人。
tài yī shǔ
△太医署
lìng èr rén cóng qī pǐn xià
令二人,从七品下;
chéng èr rén yī jiān sì rén bìng cóng bā pǐn xià
丞二人,医监四人,并从八品下;
yī zhèng bā rén cóng jiǔ pǐn xià
医正八人,从九品下。
lìng zhǎng yī liáo zhī fǎ qí shǔ yǒu sì yī yuē yī shī èr yuē zhēn shī sān yuē àn mó shī sì yuē zhòu jìn shī
令掌医疗之法,其属有四:一曰医师,二曰针师,三曰按摩师,四曰咒禁师。
jiē jiào yǐ bó shì kǎo shì dēng yòng rú guó zǐ jiàn
皆教以博士,考试登用如国子监。
yī shī yī zhèng yī gōng liáo bìng shū qí quán zhī duō shǎo wèi kǎo kè
医师、医正、医工疗病,书其全之多少为考课。
suì gěi yào yǐ fáng mín jí
岁给药以防民疾。
fán líng qǐn miào jiē chǔ yǐ yào shàng yào tài cháng yī gè yī rén shòu zhī
凡陵寝庙皆储以药,尚药、太常医各一人受之。
gōng rén huàn fang yǒu yào kù jiān mén lì chū gěi
宫人患坊有药库,监门莅出给;
yī shī yī jiān yī zhèng fān bié yī rén lì fang
医师、医监、医正番别一人莅坊。
fán kè yào zhī zhōu zhì cǎi yào shī yī rén
凡课药之州,置采药师一人。
jīng shī yǐ liáng tián wèi yuán shù rén shí liù yǐ shàng wèi yào yuán shēng yè chéng zhě wèi shī
京师以良田为园,庶人十六以上为药园生,业成者为师。
fán yào biàn qí suǒ chū zé qí liáng zhě jìn yān
凡药,辨其所出,择其良者进焉。
yǒu fǔ èr rén
有府二人,
shǐ sì rén
史四人,
zhǔ yào bā rén
主药八人,
yào tóng èr shí sì rén
药童二十四人,
yào yuán shī èr rén
药园师二人,
yào yuán shēng bā rén
药园生八人,
zhǎng gù sì rén
掌固四人,
yī shī èr shí rén
医师二十人,
yī gōng bǎi rén
医工百人,
yī shēng sì shí rén
医生四十人,
diǎn yào yī rén
典药一人,
zhēn gōng èr shí rén
针工二十人,
zhēn shēng èr shí rén
针生二十人,
àn mó gōng wǔ shí liù rén
按摩工五十六人,
àn mó shēng shí wǔ rén
按摩生十五人,
zhòu jìn shī èr rén
咒禁师二人,
zhòu jìn gōng bā rén
咒禁工八人,
zhòu jìn shēng shí rén
咒禁生十人。
yī bó shì yī rén zhèng bā pǐn shàng
医博士一人,正八品上;
zhù jiào yī rén cóng jiǔ pǐn shàng
助教一人,从九品上。
zhǎng jiào shòu zhū shēng yǐ běn cǎo jiǎ yǐ mài jīng fēn ér wèi yè yī yuē tǐ liáo èr yuē chuāng zhǒng sān yuē shào xiǎo sì yuē ěr mù kǒu chǐ wǔ yuē jiǎo fǎ
掌教授诸生以《本草》、《甲乙》、《脉经》,分而为业:一曰体疗,二曰疮肿,三曰少小,四曰耳目口齿,五曰角法。
zhēn bó shì yī rén cóng bā pǐn shàng
针博士一人,从八品上;
zhù jiào yī rén zhēn shī shí rén bìng cóng jiǔ pǐn xià
助教一人,针师十人,并从九品下。
zhǎng jiào zhēn shēng yǐ jīng mài kǒng xué jiào rú yī shēng
掌教针生以经脉、 孔穴,教如医生。
àn mó bó shì yī rén àn mó shī sì rén bìng cóng jiǔ pǐn xià
按摩博士一人,按摩师四人,并从九品下。
zhǎng jiào dǎo yǐn zhī fǎ yǐ chú jí sǔn shāng zhé diē zhě zhèng zhī
掌教导引之法以除疾,损伤折跌者, 正之。
zhòu jìn bó shì yī rén cóng jiǔ pǐn xià
咒禁博士一人,从九品下。
zhǎng jiào zhòu jìn fú chú wèi lì zhě zhāi jiè yǐ shòu yān
掌教咒禁祓除为厉者,斋戒以受焉。
tài bǔ shǔ
△太卜署
lìng yī rén cóng qī pǐn xià
令一人,从七品下;
chéng èr rén cóng bā pǐn xià
丞二人,从八品下;
bǔ zhèng bó shì gè èr rén cóng jiǔ pǐn xià
卜正、博士各二人,从九品下。
zhǎng bo shì zhī fǎ yī yuē guī èr yuē wǔ zhào sān yuē yì sì yuē shì
掌卜筮之法:一曰龟,二曰五兆,三曰易,四曰式。
jì sì dà shì lǜ bǔ zhèng bǔ rì shì gāo yú qīng tuì ér mìng guī jì zhuó ér zhàn xiān shàng xún cì zhōng xún cì xià xún
祭祀、大事,率卜正卜日,示高于卿,退而命龟,既灼而占,先上旬,次中旬,次下旬。
xiǎo sì xiǎo shì zhě zé bǔ zhèng shì gāo mìng guī zuò ér tài bǔ lìng zuǒ lì zhī
小祀、小事者,则卜正示高、 命龟、作,而太卜令佐莅之。
jì dōng shuài zhèn zǐ táng zèng dà nuó tiān zǐ liù duì tài zǐ èr duì fāng xiāng shì yòu zhí gē zuǒ zhí shǔn ér dǎo zhī chàng shí èr shén míng yǐ zhú è guǐ nuó zhě chū lì xióng jī yú gōng mén chéng mén
季冬,帅侲子堂赠大傩,天子六队,太子二队,方相氏右执戈、左执楯而导之,唱十二神名,以逐恶鬼,傩者出,砾雄鸡于宫门、城门。
yǒu bo zhù jiào èr rén bǔ shī èr shí rén wū shī shí wǔ rén bǔ shì shēng sì shí wǔ rén fǔ yī rén shǐ èr rén zhǎng gù èr rén
有卜助教二人,卜师二十人,巫师十五人,卜筮生四十五人,府一人,史二人,掌固二人。
lǐn xī shǔ
△廪牺署
lìng yī rén cóng bā pǐn xià
令一人,从八品下;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞二人,正九品下。
zhǎng xī shēng zī chéng zhī shì
掌牺牲粢盛之事。
sì yòng tài láo zhě sān shēng jiā jiǔ pú hǎi yǔ tài zhù qiān shēng jiù bǎng wèi qīng shěng shēng zé běi miàn gào tú yǐ shòu tài guān
祀用太牢者,三牲加酒、脯、醢,与太祝牵牲就榜位,卿省牲,则北面告腯,以授太官。
jí tián zé gōng lěi yú sī nóng qīng qīng yǐ shòu shì zhōng
籍田,则供耒于司农卿,卿以授侍中;
jí tián suǒ shōu yǐ gōng zī chéng wǔ qí sān jiǔ zhī yòng yǐ yú jí gǎo sì xī shēng
籍田所收以供粢盛、五齐、三酒之用,以余及槁饲牺牲。
yǒu fǔ yī rén shǐ èr rén diǎn shì èr rén zhǎng gù èr rén
有府一人,史二人,典事二人,掌固二人。
fén cí shǔ
△汾祠署
lìng yī rén cóng qī pǐn xià
令一人,从七品下;
chéng yī rén cóng bā pǐn shàng
丞一人,从八品上。
zhǎng xiǎng jì sǎ sǎo zhī zhì
掌享祭洒扫之制。
yǒu fǔ èr rén shǐ sì rén miào gàn èr rén
有府二人,史四人, 庙干二人。
kāi yuán èr shí yī nián zhì shǔ
开元二十一年置署。
sān huáng wǔ dì yǐ qián dì wáng sān huáng wǔ dì zhōu wén wáng zhōu wǔ wáng hàn gāo zǔ liǎng jīng wǔ chéng wáng miào
三皇五帝以前帝王、三皇、五帝、周文王、周武王、汉高祖、两京武成王庙
lìng yī rén cóng liù pǐn xià
令一人,从六品下;
chéng yī rén zhèng bā pǐn xià
丞一人,正八品下。
zhǎng kāi hé sǎ sǎo shì diàn zhī lǐ
掌开阖、洒扫、释奠之礼。
yǒu lù shì yī rén fǔ èr rén shǐ sì rén miào gàn èr rén zhǎng gù sì rén mén pú bā rén
有录事一人,府二人,史四人,庙干二人,掌固四人,门仆八人。
shén lóng èr nián liǎng jīng zhì qí tài gōng miào shǔ qí hòu fèi
神龙二年,两京置齐太公庙署,其后废;
kāi yuán shí jiǔ nián fù zhì
开元十九年复置。
tiān bǎo sān zài chū zhì zhōu wén wáng miào shǔ
天宝三载,初置周文王庙署;
liù zài zhì sān huáng wǔ dì miào shǔ
六载,置三皇五帝庙署;
qī zài zhì sān huáng wǔ dì yǐ qián dì wáng miào shǔ
七载,置三皇五帝以前帝王庙署;
jiǔ zài zhì zhōu wǔ wáng hàn gāo zǔ miào shǔ
九载,置周武王、汉高祖庙署。
shàng yuán yuán nián gǎi qí tài gōng shǔ wèi wǔ chéng wáng miào shǔ zhū quán zhōng yuē wǔ míng
上元元年, 改齐太公署为武成王庙署,朱全忠曰武明。
guāng lù sì
○光禄寺
qīng yī rén cóng sān pǐn
卿一人,从三品;
shǎo qīng èr rén cóng sì pǐn shàng
少卿二人,从四品上;
chéng èr rén cóng liù pǐn shàng
丞二人,从六品上;
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn shàng
主簿二人,从七品上。
zhǎng jiǔ lǐ shàn xiū zhī zhèng zǒng tài guān zhēn xiū liáng yùn zhǎng hǎi sì shǔ
掌酒醴膳羞之政,总太官、珍羞、良酝、掌醢四署。
fán jì sì shěng shēng huò zhuó gài
凡祭祀,省牲镬、濯溉;
sān gōng shè jì zé wèi zhōng xiàn
三公摄祭,则为终献。
cháo huì yàn xiǎng zé jié qí děng chà
朝会宴享,则节其等差。
lù shì èr rén
录事二人。
lóng shuò èr nián gǎi guāng lù sì yuē sī zǎi sì
龙朔二年,改光禄寺曰司宰寺。
wǔ hòu guāng zhái yuán nián yuē sī shàn sì
武后光宅元年,曰司膳寺。
yǒu fǔ shí yī rén shǐ èr shí yī rén tíng cháng liù rén zhǎng gù liù rén
有府十一人,史二十一人,亭长六人,掌固六人。
tài guān shǔ
△太官署
lìng èr rén cóng qī pǐn xià
令二人,从七品下;
chéng sì rén cóng bā pǐn xià
丞四人,从八品下。
zhǎng gōng cí yàn cháo huì shàn shí
掌供祠宴朝会膳食。
jì rì lìng bái qīng yì chú shěng shēng huò qǔ míng shuǐ míng huǒ shuài zǎi rén gē shēng qǔ máo xuè shí dòu suì pēng
祭日,令白卿诣厨省牲镬,取明水、明火,帅宰人割牲,取毛血实豆,遂烹。
yòu shí fǔ guǐ shè yú zhuàn mù zhī nèi
又实簠簋,设于馔幕之内。
yǒu fǔ sì rén shǐ bā rén jiān shàn shí rén jiān shàn shǐ shí wǔ rén gòng shàn èr qiān sì bǎi rén zhǎng gù sì rén
有府四人,史八人,监膳十人,监膳史十五人,供膳二千四百人,掌固四人。
zhēn xiū shǔ
△珍羞署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞二人,正九品下。
zhǎng gòng jì sì cháo huì bīn kè zhī shù xiū zhēn lì pú xiū yú yán líng qiàn zhī míng shù
掌供祭祀、朝会、宾客之庶羞,榛栗、 脯修、鱼盐、菱芡之名数。
wǔ hòu chuí gǒng yuán nián gǎi yáo cáng shǔ yuē zhēn xiū shǔ shén lóng yuán nián fù jiù kāi yuán yuán nián yòu gǎi
武后垂拱元年,改肴藏署曰珍羞署,神龙元年复旧,开元元年又改。
yǒu fǔ sān rén shǐ liù rén diǎn shū bā rén táng jiang wǔ rén zhǎng gù sì rén
有府三人,史六人,典书八人,饧匠五人,掌固四人。
liáng yùn shǔ
△良酝署
lìng èr rén zhèng bā pǐn xià
令二人,正八品下;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞二人,正九品下。
zhǎng gōng wǔ qí sān jiǔ
掌供五齐、三酒。
xiǎng tài miào zé gōng yù chàng yǐ shí liù yí
享太庙,则供郁鬯以实六彝;
jìn yù zé gōng chūn bào qiū qīng tú mí sāng luò zhī jiǔ
进御,则供春暴、秋清、酴麋、桑落之酒。
yǒu fǔ sān rén shǐ liù rén jiān shì èr rén zhǎng yùn èr shí rén jiǔ jiang shí sān rén fèng zhì bǎi èr shí rén zhǎng gù sì rén
有府三人,史六人,监事二人,掌酝二十人,酒匠十三人,奉觯百二十人,掌固四人。
zhǎng hǎi shǔ
△掌醢署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞二人,正九品下。
zhǎng gōng hǎi xī zhī wù yī yuē lù hǎi èr yuē tù hǎi sān yuē yáng hǎi sì yuē yú hǎi
掌供醢醯之物:一曰鹿醢,二曰兔醢, 三曰羊醢,四曰鱼醢。
zōng miào yòng zū yǐ shí dòu
宗庙,用菹以实豆;
bīn kè bǎi guān yòng xī jiàng yǐ hé gēng
宾客、百官,用醯酱以和羹。
yǒu fǔ èr rén shǐ èr rén zhǔ hǎi shí rén jiàng jiàng èr shí sān rén cù jiang shí èr rén chǐ jiang shí èr rén zū xī jiang bā rén zhǎng gù sì rén
有府二人, 史二人,主醢十人,酱匠二十三人,酢匠十二人,豉匠十二人,菹醯匠八人,掌固四人。
wèi wèi sì
○卫尉寺
qīng yī rén cóng sān pǐn
卿一人,从三品;
shǎo qīng èr rén cóng sì pǐn shàng
少卿二人,从四品上;
chéng èr rén cóng liù pǐn shàng
丞二人,从六品上。
zhǎng qì xiè wén wù zǒng wǔ kù wǔ qì shǒu gōng sān shǔ
掌器械文物,总武库、武器、守宫三署。
bīng qì rù zhě jiē jí qí míng shù
兵器入者,皆籍其名数。
jì sì cháo huì zé gōng yǔ yí jié yuè jīn gǔ wéi yì yīn xí
祭祀、朝会,则供羽仪、节钺、 金鼓,帷帟、茵席。
fán gōng gōng wèi zhě suì zài yuè yǒu bì zé xiū yú shào fǔ
凡供宫卫者,岁再阅,有敝则修于少府。
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn shàng
主簿二人,从七品上。
lù shì yī rén
录事一人。
lóng shuò èr nián gǎi yuē sī wèi sì
龙朔二年,改曰司卫寺。
wǔ hòu guāng zhái yuán nián yòu gǎi
武后光宅元年又改。
yǒu fǔ liù rén shǐ shí yī rén tíng zhǎng sì rén zhǎng gù liù rén
有府六人,史十一人,亭长四人,掌固六人。
chéng zhǎng pàn sì shì biàn qì xiè chū nà zhī shù
丞,掌判寺事,辨器械出纳之数。
dà shì chéng zhì chì xiǎo shì zé tīng yú shàng shū shěng
大事承制敕,小事则听于尚书省。
liǎng jīng wǔ kù shǔ
△两京武库署
lìng gè èr rén cóng liù pǐn xià
令各二人,从六品下;
chéng gè èr rén cóng bā pǐn xià
丞各二人,从八品下。
zhǎng cáng bīng xiè
掌藏兵械。
yǒu shè jiàn jīn jī zhì gǔ gōng chéng mén zhī yòu dà lǐ jí fǔ xiàn qiú tú zhì zé jī zhī
有赦,建金鸡,置鼓宫城门之右,大理及府县囚徒至,则击之。
jiān shì gè yī rén zhèng jiǔ pǐn shàng
监事各一人,正九品上。
zhū shǔ jiān shì pǐn tóng
诸署监事,品同。
yǒu fǔ gè liù rén shǐ gè liù rén diǎn shì gè èr rén zhǎng gù gè wǔ rén
有府各六人,史各六人,典事各二人,掌固各五人。
kāi yuán èr shí wǔ nián dōng dōu yì zhì shǔ
开元二十五年,东都亦置署。
wǔ qì shǔ
△武器署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞二人,正九品下。
zhǎng wài róng qì
掌外戎器。
jì sì xún xìng zé nà yú wǔ kù
祭祀、巡幸,则纳于武库。
gěi liù pǐn yǐ shàng zàng lǔ bù qǐ jǐ
给六品以上葬卤簿、棨戟。
fán jǐ
凡戟,
miào shè gōng diàn zhī mén èr shí yǒu sì
庙、社、宫、殿之门二十有四,
dōng gōng zhī mén yī shí bā
东宫之门一十八,
yī pǐn zhī mén shí liù
一品之门十六,
èr pǐn jí jīng zhào hé nán tài yuán yǐn dà dū dū dà dū hù zhī mén shí sì
二品及京兆河南太原尹、大都督、大都护之门十四,
sān pǐn jí shàng dōu dū zhōng dōu dū shàng dōu hù shàng zhōu zhī mén shí èr
三品及上都督、 中都督、上都护、上州之门十二,
xià dū dū xià dū hù zhōng zhōu xià zhōu zhī mén gè shí
下都督、下都护、中州、下州之门各十。
yī fān huài zhě wǔ suì yī yì zhī
衣幡坏者,五岁一易之。
hōng zú zhě jì zàng zhuī huán
薨卒者既葬,追还。
jiān shì èr rén
监事二人。
yǒu fǔ èr rén shǐ liù rén diǎn shì èr rén zhǎng gù sì rén
有府二人,史六人,典事二人, 掌固四人。
zhēn guàn zhōng dōng dōu yì zhì shǔ
贞观中,东都亦置署。
shǒu gōng shǔ
△守宫署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞二人,正九品下。
zhǎng gòng zhàng yì
掌供帐帟。
jì sì xún xìng zé shè wáng gōng bǎi guān zhī wèi
祭祀、巡幸,则设王公百官之位。
lì bù bīng bù lǐ bù shì gòng jǔ rén zé gōng wéi mù
吏部、兵部、礼部试贡举人,则供帷幕。
wáng gōng hūn lǐ yì gòng zhàng jù
王公婚礼,亦供帐具。
jīng zhū sī zhǎng shàng guān yǐ pǐn gěi qí chuáng jì
京诸司长上官,以品给其床罽。
gōng fán kè wéi yì zé tí suì yuè
供蕃客帷帟,则题岁月。
xí shòu sān nián zhān shòu wǔ nián rù shòu qī nián
席寿三年,毡寿五年,褥寿七年;
bù jí qī ér huài yǒu fá
不及期而坏,有罚。
jiān shì èr rén
监事二人。
yǒu fǔ èr rén shǐ sì rén zhǎng shè liù rén mù shì bā shí rén zhǎng gù sì rén
有府二人,史四人,掌设六人,幕士八十人,掌固四人。
zōng zhèng sì
○宗正寺
qīng yī rén cóng sān pǐn
卿一人,从三品;
shǎo qīng èr rén cóng sì pǐn shàng
少卿二人,从四品上;
chéng èr rén cóng liù pǐn shàng
丞二人,从六品上。
zhǎng tiān zǐ zú qīn shǔ jí yǐ bié zhāo mù
掌天子族亲属籍, 以别昭穆;
lǐng líng tái zōng xuán èr shǔ
领陵台、宗玄二署。
fán qīn yǒu wǔ děng xiān dìng yú sī fēng yī yuē huáng dì zhōu qīn huáng hòu fù mǔ shì sān pǐn
凡亲有五等,先定于司封:一曰皇帝周亲、皇后父母,视三品;
èr yuē huáng dì dà gōng qīn xiǎo gōng zūn shǔ tài huáng tài hòu huáng tài hòu huáng hòu zhōu qīn shì sì pǐn
二曰皇帝大功亲、小功尊属,太皇太后、皇太后、皇后周亲,视四品;
sān yuē huáng dì xiǎo gōng qīn sī má zūn shǔ tài huáng tài hòu huáng tài hòu huáng hòu dà gōng qīn shì wǔ pǐn
三曰皇帝小功亲、缌麻尊属,太皇太后、皇太后、皇后大功亲,视五品;
sì yuē huáng dì sī má qīn tǎn miǎn zūn shǔ tài huáng tài hòu huáng tài hòu huáng hòu xiǎo gōng qīn
四曰皇帝缌麻亲、袒免尊属,太皇太后、皇太后、皇后小功亲;
wǔ yuē huáng dì tǎn miǎn qīn tài huáng tài hòu xiǎo gōng bēi shǔ huáng tài hòu huáng hòu sī má qīn shì liù pǐn
五曰皇帝袒免亲,太皇太后小功卑属,皇太后、皇后缌麻亲,视六品。
huáng dì qīn zhī fū fù nán nǚ jiàng běn qīn èr děng yú qīn jiàng sān děng zūn shǔ jìn yī děng jiàng ér guò wǔ děng zhě bù wéi qīn
皇帝亲之夫妇男女,降本亲二等,余亲降三等,尊属进一等,降而过五等者不为亲。
zhū wáng dà zhǎng gōng zhǔ cháng gōng zhǔ qīn běn pǐn
诸王、大长公主、长公主亲,本品;
sì wáng jùn wáng fēi sān děng qīn zhě yì shì wǔ pǐn
嗣王、郡王非三等亲者,亦视五品;
fù mǎ dū wèi shì zhū qīn
驸马都尉,视诸亲。
jì sì cè mìng cháo huì péi wèi xí fēng zhě jiē yǐ bù shū shàng sī fēng
祭祀、册命、朝会,陪位、 袭封者皆以簿书上司封。
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn shàng
主簿二人,从七品上。
zhī tú pǔ guān yī rén xiū yù dié guān yī rén zhī zōng zǐ biǎo shū guān yī rén lù shì èr rén
知图谱官一人,修玉牒官一人,知宗子表疏官一人,录事二人。
wǔ dé èr nián zhì zōng shī yī rén hòu shěng
武德二年,置宗师一人,后省。
lóng shuò èr nián gǎi zōng zhèng sì yuē sī zōng sì
龙朔二年,改宗正寺曰司宗寺。
wǔ hòu guāng zhái yuán nián yuē sī shǔ sì
武后光宅元年曰司属寺。
yǒu fǔ wǔ rén shǐ wǔ rén tíng cháng sì rén zhǎng gù sì rén
有府五人,史五人,亭长四人,掌固四人。
jīng dōu tài miào zhāi láng gè yī bǎi sān shí rén mén pú gè sān shí sān rén zhǔ bù lù shì gè èr rén
京都太庙斋郎各一百三十人,门仆各三十三人,主簿、录事各二人。
zhū líng tái
△诸陵台
lìng gè yī rén cóng wǔ pǐn shàng
令各一人,从五品上;
chéng gè yī rén cóng qī pǐn xià
丞各一人,从七品下。
jiàn chū qǐ yùn xīng níng yǒng kāng líng lìng gè yī rén cóng qī pǐn xià
建初、启运、兴宁、永康陵,令各一人,从七品下;
chéng gè yī rén cóng bā pǐn xià
丞各一人,从八品下。
zhǎng shǒu wèi shān líng
掌守卫山陵。
fán péi zàng yǐ wén wǔ fēn zuǒ yòu zǐ sūn cóng fù zǔ zhě yì rú zhī
凡陪葬,以文武分左右, 子孙从父祖者亦如之;
gōng rén péi zàng zé líng hù chéng fén
宫人陪葬,则陵户成坟。
zhū líng sì zhì yǒu fēng jìn mín zàng wéi gù fén bù huǐ
诸陵四至有封,禁民葬,唯故坟不毁。
kāi yuán èr shí sì nián yǐ zōng miào suǒ fèng bù kě míng yǐ shǔ tài cháng shǎo qīng wéi tāo zòu fèi tài miào shǔ yǐ shǎo qīng yī rén zhī tài miào shì
开元二十四年,以宗庙所奉不可名以署,太常少卿韦縚奏废太庙署,以少卿一人知太庙事。
èr shí wǔ nián pú yáng wáng chè wèi zōng zhèng qīng ēn yù shén hòu jiàn yì yǐ zōng zhèng sī shǔ jí nǎi qǐng yǐ líng qǐn zōng miào lì zōng zhèng
二十五年,濮阳王彻为宗正卿,恩遇甚厚,建议以宗正司属籍,乃请以陵寝、宗庙隶宗正。
tiān bǎo shí èr zài fù mǎ dū wèi zhāng jì wèi tài cháng qīng de xìng yòu yǐ tài miào zhū líng shǔ lì tài cháng
天宝十二载,驸马都尉张垍为太常卿,得幸,又以太庙诸陵署隶太常。
shí zài gǎi xiàn zhāo qián dìng qiáo wǔ líng shǔ wèi tái shēng lìng pǐn yǒng kāng xīng níng èr líng chēng shǔ rú gù
十载,改献、昭、干、定、桥五陵署为台,升令品,永康、兴宁二陵称署如故。
zhì dé èr nián fù yǐ líng miào lì zōng zhèng
至德二年,复以陵庙隶宗正。
yǒng tài yuán nián tài cháng qīng jiāng qìng chū fù zòu yǐ líng miào lì tài cháng dà lì èr nián fù jiù
永泰元年,太常卿姜庆初复奏以陵庙隶太常, 大历二年复旧。
líng tái yǒu lù shì gè yī rén fǔ gè èr rén shǐ gè sì rén zhǔ yī zhǔ niǎn zhǔ yào gè sì rén diǎn shì gè sān rén zhǎng gù gè èr rén líng hù gè sān bǎi rén zhāo líng qián líng qiáo líng zēng bǎi rén
陵台有录事各一人,府各二人,史各四人,主衣、主辇、主药各四人,典事各三人,掌固各二人,陵户各三百人,昭陵、乾陵、桥陵增百人。
zhū líng yǒu lù shì gè yī rén fǔ gè yī rén shǐ gè èr rén diǎn shì gè èr rén zhǎng gù gè èr rén líng hù gè bǎi rén
诸陵有录事各一人,府各一人,史各二人,典事各二人,掌固各二人,陵户各百人。
zhū tài zǐ miào
△诸太子庙
lìng gè yī rén cóng bā pǐn shàng
令各一人,从八品上;
chéng gè yī rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞各一人,正九品下;
lù shì gè yī rén
录事各一人。
lìng zhǎng sǎ sǎo kāi hé zhī jié sì shí xiǎng jì yān
令掌洒扫开阖之节, 四时享祭焉。
yǒu fǔ gè yī rén shǐ gè èr rén diǎn shì gè èr rén zhǎng gù gè yī rén
有府各一人,史各二人,典事各二人,掌固各一人。
zhū tài zǐ líng
△诸太子陵
lìng gè yī rén cóng bā pǐn xià
令各一人,从八品下;
chéng gè yī rén cóng jiǔ pǐn xià
丞各一人,从九品下;
lù shì gè yī rén
录事各一人。
yǒu fǔ gè yī rén shǐ gè èr rén diǎn shì gè èr rén zhǎng gù gè yī rén líng hù gè sān shí rén
有府各一人,史各二人,典事各二人,掌固各一人,陵户各三十人。
tài cháng jiù yǒu tài miào shǔ lìng yī rén cóng qī pǐn xià
太常旧有太庙署,令一人,从七品下;
chéng èr rén cóng qī pǐn xià
丞二人,从七品下;
zhāi láng èr shí sì rén
斋郎二十四人。
chóng xuán shǔ
△崇玄署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng yī rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞一人,正九品下。
zhǎng jīng dū zhū guān míng shù yǔ dào shì zhàng jí zhāi jiào zhī shì
掌京都诸观名数与道士帐籍、斋醮之事。
xīn luó rì běn sēng rù cháo xué wèn jiǔ nián bù hái zhě biān zhū jí
新罗、日本僧入朝学问,九年不还者编诸籍。
dào shì nǚ guān sēng ní jiàn tiān zi bì bài
道士、女官、僧、尼,见天子必拜。
fán zhǐ mín jiā bù guò sān yè
凡止民家,不过三夜。
chū yú sù zhě lì àn lián shǔ bù guò qī rì lù yuǎn zhě zhōu xiàn gěi chéng
出逾宿者,立案连署,不过七日,路远者州县给程。
tiān xià guān yī qiān liù bǎi bā shí qī dào shì qī bǎi qī shí liù nǚ guān jiǔ bǎi bā shí bā
天下观一千六百八十七,道士七百七十六,女官九百八十八;
sì wǔ qiān sān bǎi wǔ shí bā sēng qī wàn wǔ qiān wǔ bǎi èr shí sì ní wǔ wàn wǔ bǎi qī shí liù
寺五千三百五十八,僧七万五千五百二十四,尼五万五百七十六。
liǎng jīng dù sēng ní dào shì nǚ guān yù shǐ yī rén lì zhī
两京度僧、尼、道士、女官,御史一人涖之。
měi sān suì zhōu xiàn wèi jí yī yǐ liú xiàn yī yǐ liú zhōu
每三岁州、县为籍,一以留县,一以留州;
sēng ní yī yǐ shàng cí bù dào shì nǚ guān yī yǐ shàng zōng zhèng yī yǐ shàng sī fēng
僧、尼,一以上祠部,道士、女官,一以上宗正,一以上司封。
yǒu fǔ èr rén shǐ sān rén diǎn shì liù rén zhǎng gù èr rén chóng xuán xué bó shì yī rén xué shēng bǎi rén
有府二人,史三人,典事六人,掌固二人,崇玄学博士一人、学生百人。
duò yǐ shǔ lì hóng lú yòu yǒu dào chǎng xuán tán
隋以署隶鸿胪,又有道场、玄坛。
táng zhì zhū sì guàn jiān lì hóng lú sì měi sì guàn yǒu jiān yī rén
唐置诸寺观监,隶鸿胪寺, 每寺观有监一人。
zhēn guàn zhōng fèi sì guàn jiān
贞观中,废寺观监。
shàng yuán èr nián zhì qī yuán jiān xún fèi
上元二年,置漆园监,寻废。
kāi yuán èr shí wǔ nián zhì chóng xuán xué yú xuán yuán huáng dì miào
开元二十五年, 置崇玄学于玄元皇帝庙。
tiān bǎo yuán nián liǎng jīng zhì bó shì zhù jiào gè yī yuán xué shēng bǎi rén měi cí xiǎng yǐ xué shēng dài zhāi láng
天宝元年,两京置博士、助教各一员,学生百人,每祠享, 以学生代斋郎。
èr zài gǎi chóng xuán xué yuē chóng xuán guǎn bó shì yuē xué shì zhù jiào yuē zhí xué shì zhì dà xué shì yī rén yǐ zǎi xiàng wèi zhī lǐng liǎng jīng xuán yuán gōng jí dào yuàn gǎi tiān xià chóng xuán xué wèi tōng dào xué bó shì yuē dào dé bó shì wèi jǐ ér ba
二载,改崇玄学曰崇玄馆,博士曰学士,助教曰直学士,置大学士一人,以宰相为之,领两京玄元宫及道院,改天下崇玄学为通道学,博士曰道德博士,未几而罢。
bǎo yìng yǒng tài jiān xué shēng cún zhě wáng jǐ
宝应、永泰间,学生存者亡几。
dà lì sān nián fù zēng zhì bǎi rén
大历三年,复增至百人。
chū tiān xià sēng ní dào shì nǚ guān jiē lì hóng lú sì wǔ hòu yán zài yuán nián yǐ sēng ní lì cí bù
初,天下僧、尼、道士、女官,皆隶鸿胪寺,武后延载元年,以僧、尼隶祠部。
kāi yuán èr shí sì nián dào shì nǚ guān lì zōng zhèng sì tiān bǎo èr zài yǐ dào shì lì sī fēng
开元二十四年,道士、女官隶宗正寺,天宝二载,以道士隶司封。
zhēn yuán sì nián chóng xuán guǎn ba dà xué shì hòu fù zhì zuǒ yòu jiē dà gōng dé shǐ dōng dōu gōng dé shǐ xiū gōng dé shǐ zǒng sēng ní zhī jí jí gōng yì
贞元四年,崇玄馆罢大学士, 后复置左右街大功德使、东都功德使、修功德使,总僧、尼之籍及功役。
yuán hé èr nián yǐ dào shì nǚ guān lì zuǒ yòu jiē gōng dé shǐ
元和二年, 以道士、女官隶左右街功德使。
huì chāng èr nián yǐ sēng ní lì zhǔ kè tài qīng gōng zhì xuán yuán guǎn yì yǒu xué shì zhì liù nián fèi ér sēng ní fù lì liǎng jiē gōng dé shǐ
会昌二年,以僧、尼隶主客,太清宫置玄元馆,亦有学士,至六年废,而僧、尼复隶两街功德使。
tài pú sì
○太仆寺
qīng yī rén cóng sān pǐn
卿一人,从三品;
shǎo qīng èr rén cóng sì pǐn shàng
少卿二人,从四品上;
chéng sì rén cóng liù pǐn shàng
丞四人,从六品上;
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn shàng
主簿二人,从七品上;
lù shì èr rén
录事二人。
qīng zhǎng jiù mù niǎn yú zhī zhèng zǒng chéng huáng diǎn jiù diǎn mù chē fǔ sì shǔ jí zhū jiān mù
卿掌厩牧、辇舆之政,总乘黄、典厩、典牧、车府四署及诸监牧。
xíng xìng gōng wǔ lù shǔ chē
行幸,供五路属车。
fán jiān mù jí zhàng suì shòu ér huì zhī shàng jià bù yǐ yì kǎo kè
凡监牧籍帐,岁受而会之,上驾部以议考课。
yǒng huī zhōng tài pú sì yuē sī yù sì wǔ hòu guāng zhái yuán nián gǎi yuē sī pū sì
永徽中,太仆寺曰司驭寺,武后光宅元年改曰司仆寺。
yǒu fǔ shí qī rén shǐ sān shí sì rén shòu yī liù bǎi rén shòu yī bó shì sì rén xué shēng bǎi rén tíng cháng sì rén zhǎng gù liù rén
有府十七人,史三十四人,兽医六百人,兽医博士四人,学生百人,亭长四人,掌固六人。
chéng huáng shǔ
△乘黄署
lìng yī rén cóng qī pǐn xià
令一人,从七品下;
chéng yī rén cóng bā pǐn xià
丞一人,从八品下。
zhǎng gōng chē lù jí xùn yù zhī fǎ
掌供车路及驯驭之法。
fán yǒu shì qián qī sì shí rì lǜ jià shì diào xí shàng chéng suí lù sè gōng mǎ
凡有事,前期四十日,率驾士调习,尚乘随路色供马;
qián qī èr shí rì diào xí yú nèi shì shěng
前期二十日,调习于内侍省。
yǒu fǔ yī rén shǐ èr rén jià shì yī bǎi sì shí rén yáng chē xiǎo shǐ shí sì rén zhǎng gù liù rén
有府一人, 史二人,驾士一百四十人,羊车小史十四人,掌固六人。
diǎn jiù shǔ
△典厩署
lìng èr rén cóng qī pǐn xià
令二人,从七品下;
chéng sì rén cóng bā pǐn xià
丞四人,从八品下。
zhǎng sì mǎ niú jǐ yǎng zá chù
掌饲马牛、给养杂畜。
liáng mǎ yī dīng zhōng mǎ èr dīng nú mǎ sān dīng rǔ jū rǔ dú shí gěi yī dīng
良马一丁,中马二丁,驽马三丁,乳驹、乳犊十给一丁。
yǒu fǔ sì rén shǐ bā rén zhǔ chéng liù rén diǎn shì bā rén zhí yù bǎi rén jià shì bā bǎi rén zhǎng gù liù rén
有府四人,史八人,主乘六人,典事八人,执驭百人,驾士八百人,掌固六人。
diǎn mù shǔ
△典牧署
lìng sān rén zhèng bā pǐn shàng
令三人,正八品上;
chéng liù rén cóng jiǔ pǐn shàng
丞六人,从九品上。
zhǎng zhū mù zá chù gěi nà jí sū lào fǔ là zhī shì
掌诸牧杂畜给纳及酥酪脯腊之事。
qún mù suǒ sòng yáng dú yǐ gōng lǐn xī shàng shí
群牧所送羊犊,以供廪牺、尚食。
jiān shì bā rén
监事八人。
yǒu fǔ sì rén shǐ bā rén diǎn shì shí liù rén zhǔ lào qī shí sì rén jià shì bǎi liù shí rén zhǎng gù sì rén
有府四人,史八人,典事十六人,主酪七十四人,驾士百六十人,掌固四人。
chē fǔ shǔ
△车府署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng yī rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞一人,正九品下。
zhǎng wáng gōng yǐ xià chē lù jí xùn yù zhī fǎ
掌王公以下车路及驯驭之法。
cóng guān sān pǐn yǐ shàng hūn zàng gěi jià shì
从官三品以上婚、葬,给驾士。
fán lù chē zhī mǎ niú lǜ yù shì diào xí
凡路车之马牛,率驭士调习。
yǒu fǔ yī rén shǐ èr rén diǎn shū sì rén yù shì bǎi qī shí wǔ rén zhǎng gù liù rén
有府一人,史二人,典书四人,驭士百七十五人,掌固六人。
zhū mù jiān
△诸牧监
shàng mù jiān jiān gè yī rén cóng wǔ pǐn xià
上牧监:监各一人,从五品下;
fù jiān gè èr rén zhèng liù pǐn xià
副监各二人,正六品下;
chéng gè èr rén zhèng bā pǐn shàng
丞各二人,正八品上;
zhǔ bù gè yī rén zhèng jiǔ pǐn xià
主簿各一人,正九品下。
zhōng mù jiān jiān zhèng liù pǐn xià
中牧监:监,正六品下;
fù jiān cóng liù pǐn xià
副监,从六品下;
chéng cóng bā pǐn shàng
丞,从八品上;
zhǔ bù cóng jiǔ pǐn shàng
主簿,从九品上。
xià mù jiān jiān cóng liù pǐn xià
下牧监:监,从六品下;
fù jiān zhèng qī pǐn xià
副监,正七品下;
chéng zhèng jiǔ pǐn shàng
丞,正九品上;
zhǔ bù cóng jiǔ pǐn xià
主簿, 从九品下。
zhōng mù jiān fù jiān chéng jiǎn shàng mù jiān yī yuán
中牧监副监、丞,减上牧监一员。
nán shǐ xi shǐ chéng gè sān rén cóng qī pǐn xià
南使、西使,丞各三人,从七品下;
lù shì gè yī rén cóng jiǔ pǐn xià
录事各一人,从九品下。
běi shǐ yán zhōu shǐ chéng gè èr rén cóng qī pǐn xià
北使、盐州使,丞各二人,从七品下。
zhǎng qún mù zī kè
掌群牧孳课。
fán mǎ wǔ qiān wéi shàng jiān sān qiān wèi zhōng jiān bù jí wéi xià jiān
凡马五千为上监,三千为中监,不及为下监。
mǎ niú zhī qún yǒu mù cháng yǒu wèi
马牛之群,有牧长,有尉。
mǎ zhī nú liáng jiē zhe jí liáng mǎ chēng zuǒ nú mǎ chēng yòu
马之驽、良, 皆著籍,良马称左,驽马称右。
měi suì mèng qiū qún mù shǐ yǐ zhū jiān zhī jí hé wéi yī yǐ zhòng qiū shàng yú sì sòng xì mǎ zé yǒu qiān fu shi mǎ xiǎo ér shòu yī děng
每岁孟秋,群牧使以诸监之籍合为一,以仲秋上于寺,送细马,则有牵夫、识马小儿、兽医等。
fán mǎ yóu pìn yǐ sān yuè jū dú zài mù zhě sān suì bié qún
凡马游牝以三月,驹犊在牧者,三岁别群。
zī shēng guò fèn yǒu shǎng sǐ hào yì yǐ lǜ chú zhī
孳生过分有赏,死耗亦以率除之。
suì zhōng jiān mù shǐ xún àn yǐ gōng guò xiāng chú wèi kǎo kè
岁终监牧使巡按,以功过相除为考课。
shàng mù jiān yǒu lù shì gè yī rén fǔ gè sān rén shǐ gè liù rén diǎn shì gè bā rén zhǎng gù gè sì rén
上牧监,有录事各一人,府各三人,史各六人,典事各八人,掌固各四人。
zhōng mù jiān jiǎn fǔ yī rén shǐ diǎn shì gè jiǎn sān rén
中牧监, 减府一人,史、典事各减三人。
xià mù jiān diǎn shì zhǎng gù jiǎn èr rén
下牧监,典事、掌固减二人。
nán shǐ xi shǐ lù shì shǐ gè yī rén fǔ gè wǔ rén shǐ gè jiǔ rén
南使、西使,录事、 史各一人,府各五人,史各九人;
běi shǐ yán zhōu shǐ lù shì yǐ xià yuán shù jí pǐn rú nán shǐ
北使、盐州使,录事以下员数及品,如南使。
lín dé zhōng zhì bā shǐ fēn zǒng jiān fang
麟德中,置八使,分总监坊。
qín lán yuán wèi sì zhōu jí hé qū zhī de
秦、兰、原、渭四州及河曲之地。
fán jiān sì shí yǒu bā nán shǐ yǒu jiān shí wǔ xi shǐ yǒu jiān shí liù běi shǐ yǒu jiān qī yán zhōu shǐ yǒu jiān bā lán zhōu shǐ yǒu jiān èr
凡监四十有八:南使有监十五,西使有监十六,北使有监七,盐州使有监八,岚州使有监二。
zì jīng shī xi shǔ lǒng yòu yǒu qī mǎ fāng zhì lǒng yòu sān shǐ lǐng zhī
自京师西属陇右,有七马坊,置陇右三使领之。
yòu yǒu shā yuàn lóu fán tiān mǎ jiān
又有沙苑、楼烦、天马监。
shā yuàn jiān zhǎng chù lǒng yòu zhū mù niú yáng gěi yàn jì jí shàng shí suǒ yòng měi suì yǔ diǎn mù shǔ gōng yān
沙苑监掌畜陇右诸牧牛羊,给宴祭及尚食所用,每岁与典牧署供焉。
zì jiān yǐ xià pǐn shù rú xià mù jiān
自监以下,品数如下牧监。
zhì kāi yuán èr shí sān nián fèi jiān
至开元二十三年,废监。
dōng gōng jiǔ mù jiān
△东宫九牧监
chéng èr rén zhèng bā pǐn shàng
丞二人,正八品上;
lù shì yī rén cóng jiǔ pǐn xià
录事一人,从九品下。
zhǎng mù yǎng mǎ niú yǐ gōng huáng tài zǐ zhī yòng
掌牧养马牛,以供皇太子之用。
yǒu lù shì shǐ gè yī rén fǔ sān rén shǐ liù rén
有录事史各一人,府三人,史六人。
chū jiān yǒu jiān fù jiān chéng zhǔ bù lù shì gè yī rén fǔ èr rén shǐ sì rén diǎn shì sì rén zhǎng gù èr rén
初,监有监、副监、丞、主簿、录事各一人,府二人,史四人,典事四人,掌固二人。
zì jiān yǐ xià pǐn tóng xià mù jiān
自监以下,品同下牧监。
yòu yǒu mǎ mù shǐ yǒu chéng yǐ xià guān
又有马牧使,有丞以下官。
dà lǐ sì
○大理寺
qīng yī rén cóng sān pǐn
卿一人,从三品;
shǎo qīng èr rén cóng wǔ pǐn xià
少卿二人,从五品下。
zhǎng shé yù xiáng xíng
掌折狱、详刑。
fán zuì dǐ liú sǐ jiē shàng xíng bù fù yú zhōng shū mén xià
凡罪抵流、死,皆上刑部,覆于中书、门下。
xì zhě wǔ rì yī lǜ
系者五日一虑。
lóng shuò èr nián gǎi yuē xiáng xíng sì
龙朔二年,改曰详刑寺;
wǔ hòu guāng zhái yuán nián gǎi yuē sī xíng sì
武后光宅元年,改曰司刑寺;
zhōng zōng shí fèi yù chéng
中宗时废狱丞。
yǒu fǔ èr shí bā rén shǐ wǔ shí liù rén sī zhí shǐ shí èr rén píng shì shǐ èr shí sì rén yù shǐ liù rén tíng cháng sì rén zhǎng gù shí bā rén wèn shì bǎi rén
有府二十八人,史五十六人,司直史十二人,评事史二十四人,狱史六人,亭长四人,掌固十八人,问事百人。
zhèng èr rén cóng wǔ pǐn xià
正二人,从五品下。
zhǎng yì yù zhèng kē tiáo
掌议狱,正科条。
fán chéng duàn zuì bù dàng zé yǐ fǎ zhèng zhī
凡丞断罪不当,则以法正之。
wǔ pǐn yǐ shàng lùn zhě lì jué
五品以上论者,莅决。
xún xìng zé liú zǒng chí sì shì
巡幸则留总持寺事。
chéng liù rén cóng liù pǐn shàng
丞六人,从六品上。
zhǎng fēn pàn sì shì zhèng xíng zhī qīng zhòng
掌分判寺事,正刑之轻重。
tú yǐ shàng qiú zé hū yǔ jiā shǔ gào zuì wèn qí fú fǒu
徒以上囚,则呼与家属告罪, 问其服否。
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn shàng
主簿二人,从七品上。
zhǎng yìn shěng shǔ chāo mù jù jiǎn jī shī
掌印,省署钞目,句检稽失。
fán guān lì dǐ zuì jí xuě miǎn jiē lì bù
凡官吏抵罪及雪免,皆立簿。
sī zuì shú tóng yī jīn gōng zuì èr jīn jiē wèi yī fù
私罪赎铜一斤,公罪二斤,皆为一负;
shí fù wèi yī diàn
十负为一殿。
měi suì lì bù bīng bù dié fù xuǎn rén diàn fù lù bào yān
每岁吏部、兵部牒覆选人殿负,录报焉。
yù chéng èr rén cóng jiǔ pǐn xià
狱丞二人,从九品下。
zhǎng lǜ yù shǐ zhī qiú tú
掌率狱史,知囚徒。
guì jiàn nán nǚ yì yù
贵贱、男女异狱。
wǔ pǐn yǐ shàng yuè yī mù shǔ zé zhì jiāng
五品以上月一沐, 暑则置浆。
jìn zhǐ bǐ jīn rèn qián wù chǔ tǐng rù zhě
禁纸笔、金刃、钱物、杵梃入者。
qiú bìng gěi yī yào zhòng zhě tuō xiè suǒ jiā rén rù shì
囚病,给医药,重者脱械锁,家人入侍。
sī zhí liù rén cóng liù pǐn shàng
司直六人,从六品上;
píng shì bā rén cóng bā pǐn xià
评事八人,从八品下。
zhǎng chū shǐ tuī àn
掌出使推按。
fán chéng zhì tuī xùn zhǎng shǐ dāng tíng wù jìn gù zhě qǐng yú shū yǐ wǎng
凡承制推讯长史, 当停务禁锢者,请鱼书以往。
lù shì èr rén
录事二人。
hóng lú sì
○鸿胪寺
qīng yī rén cóng sān pǐn
卿一人,从三品;
shǎo qīng èr rén cóng sì pǐn shàng
少卿二人,从四品上;
chéng èr rén cóng liù pǐn shàng
丞二人,从六品上。
zhǎng bīn kè jí xiōng yí zhī shì
掌宾客及凶仪之事。
lǐng diǎn kè sī yí èr shǔ
领典客、司仪二署。
fán sì yí jūn zhǎng yǐ fán wàng gāo xià wèi bù cháo jiàn biàn qí děng wèi dì sān děng jū wǔ guān sān pǐn zhī xià dì sì děng jū wǔ pǐn zhī xià dì wǔ děng jū liù pǐn zhī xià yǒu guān zhě jū běn bān
凡四夷君长,以蕃望高下为簿,朝见辨其等位,第三等居武官三品之下,第四等居五品之下,第五等居六品之下,有官者居本班。
yù shǐ chá shí liào
御史察食料。
èr wáng hòu yí dí jūn zhǎng xí guān jué zhě biàn dí shù
二王后、夷狄君长袭官爵者,辨嫡庶。
zhū fān fēng mìng zé shòu cè ér wǎng
诸蕃封命,则受册而往。
hǎi wài zhū fān cháo hè jìn gòng shǐ yǒu xià cóng liú qí bàn yú jìng
海外诸蕃朝贺进贡使有下从,留其半于境;
yáo hǎi lù cháo zhě guǎng zhōu zé shǒu lǐng yī rén zuǒ yòu èr rén rù cháo
繇海路朝者,广州择首领一人、左右二人入朝;
suǒ xiàn zhī wù xiān shàng qí shù yú hóng lú
所献之物,先上其数于鸿胪。
fán kè hái hóng lú jí yī jī cì wù duō shǎo yǐ bào zhǔ kè gěi guò suǒ
凡客还,鸿胪籍衣赍赐物多少以报主客,给过所。
fán kè zòu shì jù zhì rì yuè jí suǒ zòu zhī yi fāng bié wèi zhuàng yuè yī zòu wèi bù yǐ fù cáng hóng lú
蕃客奏事,具至日月及所奏之宜,方别为状,月一奏,为簿,以副藏鸿胪。
xiàn mǎ zé diàn zhōng tài pú sì lì yuè liáng zhě rù diàn zhōng nú bìng rù tài pú
献马,则殿中、 太仆寺涖阅,良者入殿中,驽病入太仆。
xiàn yào zhě hóng lú sì yàn fù shào fǔ jiān dìng jià zhī gāo xià
献药者,鸿胪寺验覆,少府监定价之高下。
yīng gǔ gǒu bào wú gū zé hóng lú dìng suǒ bào qīng zhòng
鹰、鹘、狗、豹无估,则鸿胪定所报轻重。
fán xiàn wù jiē kè zhí yǐ jiàn tuó mǎ zé chén yú cháo táng bù zú jìn zhě zhōu xiàn liú zhī
凡献物,皆客执以见,驼马则陈于朝堂, 不足进者州县留之。
huáng dì huáng tài zǐ wèi wǔ fú qīn jí dà chén fā āi lín diào zé qīng zàn xiāng
皇帝、皇太子为五服亲及大臣发哀临吊,则卿赞相。
dà chén yī pǐn zàng yǐ qīng hù
大臣一品葬,以卿护;
èr pǐn yǐ shǎo qīng
二品,以少卿;
sān pǐn yǐ chéng
三品,以丞。
jiē sī yí shì yǐ lǐ zhì
皆司仪示以礼制。
zhǔ bù yī rén cóng qī pǐn shàng
主簿一人,从七品上。
lù shì èr rén
录事二人。
lóng shuò èr nián gǎi hóng lú sì yuē tóng wén sì wǔ hòu guāng zhái yuán nián gǎi yuē sī bīn sì
龙朔二年,改鸿胪寺曰同文寺,武后光宅元年,改曰司宾寺。
yǒu fǔ wǔ rén shǐ shí rén tíng cháng sì rén zhǎng gù liù rén
有府五人, 史十人,亭长四人,掌固六人。
diǎn kè shǔ
△典客署
lìng yī rén cóng qī pǐn xià
令一人,从七品下;
chéng sān rén cóng bā pǐn xià
丞三人,从八品下。
zhǎng èr wáng hòu jiè gōng xī gōng zhī bǎn jí jí sì yí guī huà zài fān zhě cháo gòng yàn xiǎng sòng yíng jiē yù yān
掌二王后介公、酅公之版籍及四夷归化在籓者,朝贡、宴享、送迎皆预焉。
qiú qú shǒu lǐng cháo jiàn zhě gěi bǐng shí
酋渠首领朝见者,给禀食;
bìng zé qiǎn yī gěi tāng yào
病,则遣医给汤药;
sàng zé gěi yǐ suǒ xū
丧,则给以所须;
hái fān cì wù zé zuǒ qí shòu lǐng jiào bài xiè zhī jié
还蕃赐物,则佐其受领,教拜谢之节。
yǒu diǎn kè shí sān rén fǔ sì rén shǐ bā rén zhǎng gù èr rén
有典客十三人,府四人,史八人,掌固二人。
zhǎng kè shí wǔ rén zhèng jiǔ pǐn shàng
掌客十五人,正九品上。
zhǎng sòng yíng fán kè zhuān lì guǎn shè
掌送迎蕃客,颛莅馆舍。
sī yí shǔ
△司仪署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng yī rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞一人,正九品下。
zhǎng xiōng lǐ sāng zàng zhī jù
掌凶礼丧葬之具。
jīng guān zhí shì sān pǐn yǐ shàng sàn guān èr pǐn yǐ shàng zǔ fù mǔ fù mǔ sàng zhí shì sàn guān wǔ pǐn yǐ shàng dū du cì shǐ zú yú jīng shī jí wǔ pǐn sǐ wáng shì zhě jiāng zàng jì yǐ shào láo lǜ zhāi láng zhí zǔ dòu yǐ wǎng
京官职事三品以上、 散官二品以上祖父母、父母丧,职事散官五品以上、都督、刺史卒于京师,及五品死王事者,将葬,祭以少牢,率斋郎执俎豆以往。
sān pǐn yǐ shàng zèng yǐ shù bó hēi yī xūn èr yī pǐn jiā chéng mǎ
三品以上赠以束帛,黑一、𫄸二, 一品加乘马;
jì yǐn qiǎn shǐ zèng yú guō mén zhī wài jiē yǒu shù bó yī pǐn jiā bì
既引,遣使赠于郭门之外,皆有束帛,一品加璧。
wǔ pǐn yǐ shàng zàng gěi yíng mù fu
五品以上葬,给营墓夫。
yǒu sī yí liù rén fǔ èr rén shǐ sì rén zhǎng shè shí bā rén zhāi láng sān shí rén zhǎng gù sì rén mù shì liù shí rén
有司仪六人,府二人,史四人,掌设十八人,斋郎三十人,掌固四人,幕士六十人。
sī nóng sì
○司农寺
qīng yī rén cóng sān pǐn
卿一人,从三品;
shǎo qīng èr rén cóng sì pǐn shàng
少卿二人,从四品上。
zhǎng cāng chǔ wěi jī zhī shì
掌仓储委积之事。
zǒng shàng lín tài cāng gōu dùn mài guān sì shǔ jí zhū cāng sī zhú zhū tāng gōng yuàn yán chí zhū zhūn děng jiān
总上林、太仓、钩盾、霡官四署及诸仓、司竹、诸汤、宫苑、盐池、诸屯等监。
fán jīng dū bǎi sī guān lì lù bǐng cháo huì cài sì suǒ xū jiē gōng yān
凡京都百司官吏禄禀、 朝会、蔡祀所须,皆供焉。
jiè tián zé jìn lěi sì
藉田,则进耒耜。
chéng liù rén cóng liù pǐn shàng
丞六人,从六品上。
zǒng pàn sì shì
总判寺事。
fán zū jí gǎo jiē zhì jīng dū zhě yuè ér nà yān
凡租及藁秸至京都者,阅而纳焉。
guān hù nú bì yǒu jì néng zhě pèi zhū sī fù rén rù yè tíng yǐ lèi xiāng ǒu xíng gōng jiān mù jí cì wáng gōng gōng zhǔ jiē qǔ zhī
官户奴婢有技能者配诸司,妇人入掖庭,以类相偶,行宫监牧及赐王公、公主皆取之。
fán zī shēng jī zhì yǐ hù nú bì kè yǎng
凡孳生鸡彘,以户奴婢课养。
fú kǒu zé pèi qīng shǐ shǐ zhì gěi bǐng shí
俘口则配轻使,始至给禀食。
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn shàng
主簿二人,从七品上;
lù shì èr rén
录事二人。
lóng shuò èr nián gǎi sī nóng sì yuē sī jia sì
龙朔二年,改司农寺曰司稼寺。
yǒu fǔ sān shí bā rén shǐ qī shí liù rén jì shǐ sān rén tíng cháng jiǔ rén zhǎng gù qī rén
有府三十八人,史七十六人,计史三人,亭长九人,掌固七人。
shàng lín shǔ
△上林署
lìng èr rén cóng qī pǐn xià
令二人,从七品下;
chéng sì rén cóng bā pǐn xià
丞四人,从八品下。
zhǎng yuàn yòu yuán chí
掌苑囿园池。
zhí guǒ shū yǐ gōng cháo huì jì sì jí shàng shí zhū sī cháng liào
植果蔬,以供朝会、祭祀及尚食诸司常料。
jì dōng cáng bīng qiān duàn xiān lì chūn sān rì nà zhī bīng jǐng yǐ hēi mǔ jù shǔ jì sī hán zhòng chūn qǐ bīng yì rú zhī
季冬,藏冰千段,先立春三日纳之冰井,以黑牡、秬黍祭司寒, 仲春启冰亦如之。
jiān shì shí rén
监事十人。
yǒu fǔ qī rén shǐ shí sì rén diǎn shì èr shí sì rén zhǎng gù wǔ rén
有府七人,史十四人,典事二十四人,掌固五人。
tài cāng shǔ
△太仓署
lìng sān rén cóng qī pǐn xià
令三人,从七品下;
chéng wǔ rén cóng bā pǐn xià
丞五人,从八品下;
jiān shì bā rén
监事八人。
zhǎng lǐn cáng zhī shì
掌廪藏之事。
yǒu fǔ shí rén shǐ èr shí rén diǎn shì èr shí sì rén zhǎng gù bā rén
有府十人, 史二十人,典事二十四人,掌固八人。
gōu dùn shǔ
△钩盾署
lìng èr rén zhèng bā pǐn shàng
令二人,正八品上;
chéng sì rén zhèng jiǔ pǐn shàng
丞四人,正九品上;
jiān shì shí rén zhǎng gōng xīn tàn é yā pú lìn bēi chí sǒu zé zhī wù yǐ gěi jì sì cháo huì xiǎng yàn bīn kè
监事十人,掌供薪炭、鹅鸭、蒲蔺、 陂池薮泽之物,以给祭祀、朝会、飨燕宾客。
yǒu fǔ qī rén shǐ shí sì rén diǎn shì shí jiǔ rén zhǎng gù wǔ rén
有府七人,史十四人,典事十九人, 掌固五人。
dào hé guān shǔ
△{道禾}官署
lìng èr rén zhèng bā pǐn xià
令二人,正八品下;
chéng sì rén zhèng jiǔ pǐn shàng
丞四人,正九品上;
jiān shì shí rén
监事十人。
zhǎng dào hé zé mǐ mài
掌{道禾}择米麦。
fán jiǔ gǔ jiē suí jīng cū chà qí hào sǔn ér gōng yān
凡九谷, 皆随精粗差其耗损而供焉。
yǒu fǔ bā rén shǐ shí liù rén diǎn shì èr shí sì rén zhǎng gù wǔ rén
有府八人,史十六人,典事二十四人,掌固五人。
chū yǒu yù xì cāng dū qū miàn cāng dū zhēn guàn zhōng shěng
初有御细仓督、麹面仓督,贞观中省。
tài yuán yǒng fēng lóng mén děng cāng
△太原、永丰、龙门等仓
měi cāng jiān yī rén zhèng qī pǐn xià
每仓监一人,正七品下;
chéng èr rén cóng bā pǐn shàng
丞二人,从八品上。
zhǎng cāng lǐn chǔ jī
掌仓廪储积。
fán chū nà zhàng jí suì zhōng shàng sì
凡出纳帐籍,岁终上寺。
yǒu lù shì yī rén fǔ sān rén shǐ liù rén diǎn shì bā rén zhǎng gù liù rén
有录事一人,府三人,史六人,典事八人,掌固六人;
lóng mén děng cāng jiǎn fǔ yī rén shǐ diǎn shì zhǎng gù gè jiǎn èr rén
龙门等仓,减府一人, 史、典事、掌固各减二人。
sī zhú
△司竹
jiān yī rén cóng liù pǐn xià
监一人,从六品下;
fù jiān yī rén zhèng qī pǐn xià
副监一人,正七品下;
chéng èr rén zhèng bā pǐn shàng
丞二人,正八品上。
zhǎng zhí zhú wěi gōng gōng zhōng bǎi sī lián fěi zhī shǔ suì yǐ sǔn gōng shàng shí
掌植竹、苇, 供宫中百司帘篚之属,岁以笋供尚食。
yǒu lù shì yī rén fǔ èr rén shǐ sì rén diǎn shì sān shí rén zhǎng gù sì rén wěi yuán jiang yī bǎi rén
有录事一人,府二人,史四人,典事三十人, 掌固四人,苇园匠一百人。
qìng shàn shí mén wēn quán tāng děng jiān
△庆善、石门、温泉汤等监
měi jiān jiān yī rén cóng liù pǐn xià
每监监一人,从六品下;
chéng yī rén zhèng qī pǐn xià
丞一人,正七品下。
zhǎng tāng chí gōng jìn fáng yàn jí zhì sù chú xiū diào dù yǐ bèi gòng fèng
掌汤池、宫禁、防堰及偫粟刍、 修调度,以备供奉。
wáng gōng yǐ xià tāng guǎn shì guì jiàn wèi chà
王公以下汤馆,视贵贱为差。
fán jìn tāng suǒ rùn guā shū xiān shí ér shú zhě yǐ jiàn líng miào
凡近汤所润瓜蔬,先时而熟者, 以荐陵庙。
yǒu lù shì yī rén fǔ yī rén shǐ èr rén zhǎng gù sì rén
有录事一人,府一人,史二人,掌固四人。
jīng dū zhū gōng yuàn zǒng jiān
△京都诸宫苑总监
jiān gè yī rén cóng wǔ pǐn xià
监各一人,从五品下;
fù jiān gè yī rén cóng liù pǐn xià
副监各一人,从六品下;
chéng gè èr rén cóng qī pǐn xià
丞各二人,从七品下;
zhǔ bù gè èr rén cóng jiǔ pǐn shàng
主簿各二人,从九品上。
zhǎng yuàn nèi gōng guǎn yuán chí qín yú guǒ mù
掌苑内宫馆、园池、禽鱼、果木。
fán guān shǔ rén chù chū rù jiē yǒu jí
凡官属人畜出入,皆有籍。
yǒu lù shì gè èr rén fǔ gè bā rén shǐ gè shí liù rén tíng cháng gè sì rén zhǎng gù gè liù rén shòu yī gè wǔ rén
有录事各二人,府各八人,史各十六人,亭长各四人,掌固各六人,兽医各五人。
jīng dū zhū yuán yuàn jiān yuàn sì miàn jiān
△京都诸园苑监、苑四面监
jiān gè yī rén cóng liù pǐn xià
监各一人,从六品下;
fù jiān gè yī rén cóng qī pǐn xià
副监各一人,从七品下;
chéng gè èr rén zhèng bā pǐn xià
丞各二人,正八品下。
zhǎng wán qì yuàn miàn gōng guǎn yuán chí yǔ zhǒng shì fán yǎng liù chù zhī shì
掌完葺苑面、宫馆、园池与种莳、蕃养六畜之事。
xiǎn qìng èr nián gǎi qīng chéng gōng jiān yuē dōng dōu yuàn běi miàn jiān míng dé gōng jiān yuē dōng dōu yuàn nán miàn jiān luò yáng gōng nóng pǔ jiān yuē dōng dōu yuàn dōng miàn jiān cāng huò jiān yuē dōng dōu yuàn xī miàn jiān
显庆二年,改青城宫监曰东都苑北面监, 明德宫监曰东都苑南面监,洛阳宫农圃监曰东都苑东面监,仓货监曰东都苑西面监。
yǒu lù shì gè yī rén fǔ gè sān rén shǐ gè liù rén diǎn shì gè liù rén zhǎng gù gè liù rén
有录事各一人,府各三人,史各六人,典事各六人,掌固各六人。
jiǔ chéng gōng zǒng jiān
△九成宫总监
jiān yī rén cóng wǔ pǐn xià
监一人,从五品下;
fù jiān yī rén cóng liù pǐn xià
副监一人,从六品下;
chéng yī rén cóng qī pǐn xià
丞一人,从七品下;
zhǔ bù yī rén cóng jiǔ pǐn shàng
主簿一人,从九品上。
zhǎng xiū wán gōng yuàn gòng jìn liàn ěr zhī shì
掌修完宫苑,供进炼饵之事。
yǒu lù shì yī rén fǔ sān rén zì jiān yǐ xià pǐn tóng gōng yuàn
有录事一人,府三人,自监以下,品同宫苑。
wǔ dé chū gǎi duò rén shòu gōng jiān yuē jiǔ chéng gōng jiān
武德初,改隋仁寿宫监曰九成宫监。
zhū yán chí jiān
△诸盐池监
jiān yī rén zhèng qī pǐn xià zhǎng yán gōng bù zhàng
监一人,正七品下,掌盐功簿帐。
yǒu lù shì yī rén shǐ èr rén
有录事一人,史二人。
zhū zhūn
△诸屯
jiān yī rén cóng qī pǐn xià
监一人,从七品下;
chéng yī rén cóng bā pǐn xià
丞一人,从八品下。
zhǎng yíng zhǒng tún tián jù huì gōng kè jí xù chǎn bù zhàng yǐ shuǐ hàn yuán huáng dìng kè
掌营种屯田,句会功课及畜产簿帐, 以水旱蝝蝗定课。
zhūn zhǔ quàn lǜ yíng nóng dū liǎn de kè
屯主劝率营农,督敛地课。
yǒu lù shì yī rén fǔ yī rén shǐ èr rén diǎn shì èr rén zhǎng gù sì rén
有录事一人,府一人,史二人,典事二人,掌固四人。
měi zhūn zhǔ yī rén zhūn fù yī rén zhǔ bù yī rén lù shì yī rén fǔ sān rén shǐ wǔ rén
每屯主一人,屯副一人,主簿一人,录事一人,府三人,史五人。
tài fǔ sì
○太府寺
qīng yī rén cóng sān pǐn
卿一人,从三品;
shǎo qīng èr rén cóng sì pǐn shàng
少卿二人,从四品上。
zhǎng cái huò lǐn cáng mào yì zǒng jīng dū sì shì zuǒ yòu cáng cháng píng qī shǔ
掌财货、廪藏、贸易,总京都四市、 左右藏、常平七署。
fán sì fāng gòng fù bǎi guān fèng zhì jǐn qí chū nà
凡四方贡赋、百官俸秩,谨其出纳。
fù wù rèn tǔ suǒ chū dìng jīng cū zhī chà jì sì bì bó jiē gōng yān
赋物任土所出,定精粗之差,祭祀币帛皆供焉。
lóng shuò èr nián gǎi tài fǔ sì yuē wài fǔ sì
龙朔二年,改太府寺曰外府寺。
wǔ hòu guāng zhái yuán nián gǎi yuē sī fǔ sì
武后光宅元年,改曰司府寺。
zhōng zōng jí wèi fù yuē tài fǔ sì
中宗即位,复曰太府寺。
yǒu fǔ èr shí wǔ rén shǐ wǔ shí rén jì shǐ sì rén tíng cháng qī rén zhǎng gù qī rén
有府二十五人,史五十人,计史四人,亭长七人,掌固七人。
chéng sì rén cóng liù pǐn shàng
丞四人,从六品上。
zhǎng pàn sì shì
掌判寺事。
fán yuán rì dōng zhì yǐ fāng wù chén yú tíng zhě shòu ér jìn zhī
凡元日、冬至以方物陈于庭者,受而进之。
huì cì jí bié chì liù pǐn yǐ xià cì zhě gěi yú cháo táng
会赐及别敕六品以下赐者,给于朝堂。
yǐ yī rén zhǔ zuǒ yòu cáng shǔ zhàng fán zài shǔ wèi bù zài sì wèi zhàng sān yuè yī bào jīn bù
以一人主左、右藏署帐,凡在署为簿,在寺为帐,三月一报金部。
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn shàng
主簿二人,从七品上。
zhǎng yìn shěng chāo mù jù jiǎn jī shī píng quán héng dù liàng suì yǐ bā yuè yìn shǔ rán hòu yòng zhī
掌印,省钞目,句检稽失,平权衡度量,岁以八月印署, 然后用之。
lù shì èr rén
录事二人。
liǎng jīng zhū shì shǔ
△两京诸市署
lìng yī rén cóng liù pǐn shàng
令一人,从六品上;
chéng èr rén zhèng bā pǐn shàng
丞二人,正八品上。
zhǎng cái huò jiāo yì dù liàng qì wù biàn qí zhēn wěi qīng zhòng
掌财货交易、度量器物,辨其真伪轻重。
shì sì jiē jiàn biāo zhù tǔ wèi hou jìn què gù jí cān shì zì zhí zhě
市肆皆建标筑土为候,禁榷固及参市自殖者。
fán shì rì zhōng jī gǔ sān bǎi yǐ huì zhòng rì rù qián qī kè jī zhēng sān bǎi ér sàn
凡市,日中击鼓三百以会众,日入前七刻,击钲三百而散。
yǒu guǒ yì xún
有果毅巡。
píng huò wù wèi sān děng zhī zhí shí rì wèi bù
平货物为三等之直,十日为簿。
chē jià xíng xìng zé lì shì yú dùn cè hù shì yǒu wèi shì wǔ shí rén yǐ chá fēi cháng
车驾行幸, 则立市于顿侧互市,有卫士五十人,以察非常。
yǒu lù shì yī rén fǔ sān rén shǐ qī rén diǎn shì sān rén zhǎng gù yī rén
有录事一人,府三人,史七人,典事三人,掌固一人。
zuǒ cáng shǔ
△左藏署
lìng sān rén cóng qī pǐn xià
令三人,从七品下;
chéng wǔ rén cóng bā pǐn xià
丞五人,从八品下;
jiān shì bā rén
监事八人。
zhǎng qián bó zá cǎi
掌钱帛、杂彩。
tiān xià fù diào qīng jí yù shǐ jiān yuè
天下赋调, 卿及御史监阅。
yǒu fǔ jiǔ rén shǐ shí bā rén diǎn shì shí èr rén zhǎng gù bā rén
有府九人,史十八人,典事十二人,掌固八人。
yòu cáng shǔ
△右藏署
lìng èr rén zhèng bā pǐn shàng
令二人,正八品上;
chéng sān rén zhèng jiǔ pǐn shàng
丞三人,正九品上;
jiān shì sì rén
监事四人。
zhǎng jīn yù zhū bǎo tóng tiě gǔ jiǎo chǐ máo cǎi huà
掌金玉、珠宝、铜铁、骨角、齿毛、彩画。
yǒu fǔ wǔ rén shǐ shí èr rén diǎn shì qī rén zhǎng gù shí rén
有府五人,史十二人,典事七人,掌固十人。
cháng píng shǔ
△常平署
lìng yī rén cóng qī pǐn shàng
令一人,从七品上;
chéng èr rén cóng bā pǐn xià
丞二人,从八品下;
jiān shì wǔ rén
监事五人。
zhǎng píng dí cāng chǔ chū nà
掌平籴、仓储、出纳。
yǒu fǔ sì rén shǐ bā rén diǎn shì wǔ rén zhǎng gù liù rén
有府四人,史八人,典事五人,掌固六人。
xiǎn qìng sān nián zhì shǔ
显庆三年,置署。
wǔ hòu shí dōng dōu yì zhì shǔ
武后时,东都亦置署。
guó zǐ jiàn
○国子监
jì jiǔ yī rén cóng sān pǐn
祭酒一人,从三品;
sī yè èr rén cóng sì pǐn xià
司业二人,从四品下。
zhǎng rú xué xùn dǎo zhī zhèng zǒng guó zǐ tài xué guǎng wén sì mén lǜ shū suàn fán qī xué
掌儒学训导之政,总国子、太学、 广文、四门、律、书、算凡七学。
tiān zǐ shì xué huáng tài zǐ chǐ zhòu zé jiǎng yì
天子视学,皇太子齿胄,则讲义。
shì diàn zhí jīng lùn yì zòu jīng wén wǔ qī pǐn yǐ shàng guān lǐ
释奠,执经论议,奏京文武七品以上观礼。
fán shòu jīng
凡授经,
yǐ zhōu yì shàng shū zhōu lǐ yí lǐ lǐ jì máo shī chūn qiū zuǒ shì zhuàn gōng yáng zhuàn gǔ liáng zhuàn gè wèi yī jīng
以《周易》、《尚书》、《周礼》、《仪礼》、 《礼记》、《毛诗》、《春秋左氏传》、《公羊传》、《谷梁传》各为一经,
jiān xí xiào jīng lún yǔ lǎo zi
兼习 《孝经》、《论语》、《老子》,
suì zhōng
岁终,
kǎo xué guān xùn dǎo duō shǎo wèi diàn zuì
考学官训导多少为殿最。
chéng yī rén cóng liù pǐn xià zhǎng pàn jiān shì
丞一人,从六品下,掌判监事。
měi suì qī xué shēng yè chéng yǔ sī yè jì jiǔ lì shì dēng dì zhě shàng yú lǐ bù
每岁,七学生业成,与司业、祭酒莅试,登第者上于礼部。
zhǔ bù yī rén cóng qī pǐn xià
主簿一人,从七品下。
zhǎng yìn jù dū jiān shì
掌印,句督监事。
qī xué shēng bù lǜ jiào zhě jǔ ér miǎn zhī
七学生不率教者,举而免之。
lù shì yī rén cóng jiǔ pǐn xià
录事一人,从九品下。
wǔ dé chū yǐ guó zǐ jiàn yuē guó zǐ xué lì tài cháng sì zhēn guàn èr nián fù yuē jiān
武德初,以国子监曰国子学,隶太常寺,贞观二年复曰监。
lóng shuò èr nián gǎi guó zǐ jiàn yuē sī chéng guǎn jì jiǔ yuē dà sī chéng sī yè yuē shǎo sī chéng
龙朔二年,改国子监曰司成馆,祭酒曰大司成,司业曰少司成。
xián hēng yuán nián fù yuē jiān
咸亨元年复曰监。
chuí gǒng yuán nián gǎi guó zǐ jiàn yuē chéng jūn jiān
垂拱元年,改国子监曰成均监。
yǒu fǔ qī rén shǐ shí sān rén tíng cháng liù rén zhǎng gù bā rén
有府七人,史十三人,亭长六人,掌固八人。
guó zǐ xué
△国子学
bó shì wǔ rén zhèng wǔ pǐn shàng
博士五人,正五品上。
zhǎng jiào sān pǐn yǐ shàng jí guó gōng zǐ sūn cóng èr pǐn yǐ shàng zēng sūn wéi shēng zhě
掌教三品以上及国公子孙、从二品以上曾孙为生者。
wǔ fēn qí jīng yǐ wéi yè zhōu lǐ yí lǐ lǐ jì máo shī chūn qiū zuǒ shì zhuàn gè liù shí rén xiá zé xí lì shū guó yǔ shuō wén zì lín sān cāng ěr yǎ
五分其经以为业:《周礼》、《仪礼》、《礼记》、《毛诗》、《春秋左氏传》各六十人,暇则习隶书、《国语》、《说文》、《字林》、《三仓》、《尔雅》。
měi suì tōng liǎng jīng
每岁通两经。
qiú shì zhě shàng yú jiān
求仕者,上于监;
xiù cái jìn shì yì rú zhī
秀才、进士亦如之。
xué shēng yǐ zhǎng yòu wèi xù xí zhèng yè zhī wài jiào jí xiōng èr lǐ gōng sī yǒu shì zé xiāng yí
学生以长幼为序,习正业之外,教吉、凶二礼,公私有事则相仪。
lóng shuò èr nián gǎi bó shì yuē xuān yè
龙朔二年,改博士曰宣业。
yǒu dà chéng shí rén xué shēng bā shí rén diǎn xué sì rén miào gàn èr rén zhǎng gù sì rén dōng dōu xué shēng shí wǔ rén
有大成十人,学生八十人,典学四人,庙干二人,掌固四人,东都学生十五人。
zhù jiào wǔ rén cóng liù pǐn shàng
助教五人,从六品上。
zhǎng zuǒ bó shì fēn jīng jiào shòu
掌佐博士分经教授。
zhí jiǎng sì rén zhǎng zuǒ bó shì zhù jiào yǐ jīng shù jiǎng shòu
直讲四人,掌佐博士、助教以经术讲授。
wǔ jīng bó shì gè èr rén zhèng wǔ pǐn shàng
五经博士各二人,正五品上。
zhǎng yǐ qí jīng zhī xué jiào guó zǐ
掌以其经之学教国子。
zhōu yì shàng shū máo shī zuǒ shì chūn qiū lǐ jì wèi wǔ jīng lún yǔ xiào jīng ěr yǎ bù lì xué guān fù zhōng jīng ér yǐ
《周易》、《尚书》、 《毛诗》、《左氏春秋》、《礼记》为五经,《论语》、《孝经》、《尔雅》不立学官,附中经而已。
tài xué
△太学
bó shì liù rén zhèng liù pǐn shàng
博士六人,正六品上;
zhù jiào liù rén cóng qī pǐn shàng
助教六人,从七品上。
zhǎng jiào wǔ pǐn yǐ shàng jí jùn xiàn gōng zǐ sūn cóng sān pǐn zēng sūn wéi shēng zhě wǔ fēn qí jīng yǐ wéi yè měi jīng bǎi rén
掌教五品以上及郡县公子孙、从三品曾孙为生者,五分其经以为业,每经百人。
yǒu xué shēng qī shí rén diǎn xué sì rén zhǎng gù liù rén dōng dōu xué shēng shí wǔ rén
有学生七十人,典学四人,掌固六人,东都学生十五人。
guǎng wén guǎn
△广文馆
bó shì sì rén zhù jiào èr rén
博士四人,助教二人。
zhǎng lǐng guó zǐ xué shēng yè jìn shì zhě
掌领国子学生业进士者。
yǒu xué shēng liù shí rén dōng dōu shí rén
有学生六十人,东都十人。
tiān bǎo jiǔ zài zhì guǎng wén guǎn yǒu zhī jìn shì zhù jiào hòu ba zhī jìn shì zhī míng
天宝九载,置广文馆,有知进士助教,后罢知进士之名。
sì mén guǎn
△四门馆
bó shì liù rén zhèng qī pǐn shàng
博士六人,正七品上;
zhù jiào liù rén cóng bā pǐn shàng
助教六人,从八品上;
zhí jiǎng sì rén
直讲四人。
zhǎng jiào qī pǐn yǐ shàng hòu bó zǐ nán zi wéi shēng jí shù rén zi wèi jùn shì shēng zhě
掌教七品以上、侯伯子男子为生及庶人子为俊士生者。
yǒu xué shēng sān bǎi rén diǎn xué sì rén zhǎng gù liù rén
有学生三百人,典学四人,掌固六人;
dōng dōu xué shēng wǔ shí rén
东都学生五十人。
lǜ xué
△律学
bó shì sān rén cóng bā pǐn xià
博士三人,从八品下;
zhù jiào yī rén cóng jiǔ pǐn xià
助教一人,从九品下。
zhǎng jiào bā pǐn yǐ xià jí shù rén zi wéi shēng zhě
掌教八品以下及庶人子为生者。
lǜ lìng wèi zhuān yè jiān xí gé shì fǎ lì
律令为颛业,兼习格式法例。
duò lǜ xué lì dà lǐ sì bó shì bā rén
隋,律学隶大理寺,博士八人。
wǔ dé chū lì guó zǐ jiàn xún fèi
武德初,隶国子监, 寻废;
zhēn guàn liù nián fù zhì xiǎn qìng sān nián yòu fèi yǐ bó shì yǐ xià lì dà lǐ sì
贞观六年复置,显庆三年又废,以博士以下隶大理寺;
lóng shuò èr nián fù zhì
龙朔二年复置。
yǒu xué shēng èr shí rén diǎn xué èr rén
有学生二十人,典学二人。
yuán hé chū dōng dōu zhì xué shēng wǔ rén
元和初,东都置学生五人。
shū xué
△书学
bó shì èr rén cóng jiǔ pǐn xià
博士二人,从九品下;
zhù jiào yī rén
助教一人。
zhǎng jiào bā pǐn yǐ xià jí shù rén zi wéi shēng zhě
掌教八品以下及庶人子为生者。
shí jīng shuō wén zì lín wèi zhuān yè jiān xí yú shū
石经、《说文》、《字林》为颛业,兼习余书。
wǔ dé chū fèi shū xué zhēn guàn èr nián fù zhì xiǎn qìng sān nián yòu fèi yǐ bó shì yǐ xià lì mì shū shěng lóng shuò èr nián fù
武德初,废书学,贞观二年复置,显庆三年又废,以博士以下隶秘书省,龙朔二年复。
yǒu xué shēng shí rén diǎn xué èr rén dōng dōu xué shēng sān rén
有学生十人,典学二人,东都学生三人。
suàn xué
△算学
bó shì èr rén cóng jiǔ pǐn xià
博士二人,从九品下;
zhù jiào yī rén
助教一人。
zhǎng jiào bā pǐn yǐ xià jí shù rén zi wéi shēng zhě
掌教八品以下及庶人子为生者。
èr fēn qí jīng yǐ wèi yè jiǔ zhāng hǎi dǎo sūn zi wǔ cáo zhāng qiū jiàn xià hóu yáng zhōu bì wǔ jīng suàn zhuì shù jī gǔ wèi zhuān yè jiān xí jì yí sān děng shù
二分其经以为业:《九章》、《海岛》、《孙子》、《五曹》、《张丘建》、《夏侯阳》、 《周髀》、《五经算》、《缀术》、《缉古》为颛业,兼习《记遗》、《三等数》。
fán liù xué shù xiū zhī lǐ dū kè shì jǔ jiē rú guó zǐ xué
凡六学束修之礼、督课、试举,皆如国子学;
zhù jiào yǐ xià suǒ zhǎng yì rú zhī
助教以下所掌亦如之。
táng fèi suàn xué xiǎn qìng yuán nián fù zhì sān nián yòu fèi yǐ bó shì yǐ xià lì tài shǐ jú
唐废算学,显庆元年复置,三年又废,以博士以下隶太史局。
lóng shuò èr nián fù
龙朔二年复。
yǒu xué shēng shí rén diǎn xué yī rén dōng dōu xué shēng èr rén
有学生十人,典学一人,东都学生二人。
shào fǔ
○少府
jiān yī rén cóng sān pǐn
监一人,从三品;
shǎo jiān èr rén cóng sì pǐn xià
少监二人,从四品下。
zhǎng bǎi gōng jì qiǎo zhī zhèng
掌百工技巧之政。
zǒng zhōng shàng zuǒ shàng yòu shàng zhī rǎn zhǎng yě wǔ shǔ jí zhū yě zhù qián hù shì děng jiān
总中尚、左尚、右尚、织染、掌冶五署及诸冶、铸钱、互市等监。
gōng tiān zǐ qì yù hòu fēi fú shì jí jiāo miào guī yù bǎi guān yí wù
供天子器御、后妃服饰及郊庙圭玉、 百官仪物。
fán wǔ kù páo rú jiē shi qí qīng zhòng nǎi cáng zhī dōng zhì yuán rì yǐ gěi wèi shì
凡武库袍襦,皆识其轻重乃藏之,冬至、元日以给卫士。
zhū zhōu shì niú pí jiǎo yǐ gōng yòng mù chù jiǎo jīn nǎo gé xī shū yān
诸州市牛皮、 角以供用,牧畜角、筋、脑、革悉输焉。
xì lòu zhī gōng jiào yǐ sì nián
细镂之工,教以四年;
chē lù yuè qì zhī gōng sān nián
车路乐器之工三年;
píng màn dāo shuò zhī gōng èr nián shǐ zú zhú qī qū liǔ zhī gōng bàn yān
平漫刀槊之工二年,矢镞竹漆屈柳之工半焉;
guān miǎn biàn zé zhī gōng jiǔ yuè
冠冕弁帻之工九月。
jiào zuò zhě chuán jiā jì sì jì yǐ lìng chéng shì zhī suì zhōng yǐ jiān shì zhī jiē wù lēi gōng míng
教作者传家技, 四季以令丞试之,岁终以监试之,皆物勒工名。
chéng liù rén cóng liù pǐn xià
丞六人,从六品下。
zhǎng pàn jiān shì
掌判监事。
gěi wǔ shǔ suǒ xū jīn shí chǐ gé yǔ máo zhú mù suǒ rù zhī wù gè yǐ míng shù zhōu tǔ wèi jí
给五署所须金石、齿革、羽毛、竹木,所入之物,各以名数州土为籍。
gōng yì zhòng guǎ nán yì yǒu děng chà ér jūn qí láo yì
工役众寡难易有等差,而均其劳逸。
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn xià
主簿二人,从七品下;
lù shì èr rén cóng jiǔ pǐn shàng
录事二人,从九品上。
wǔ dé chū fèi jiān yǐ zhū shǔ lì tài fǔ sì
武德初,废监, 以诸署隶太府寺。
zhēn guàn yuán nián fù zhì
贞观元年复置。
lóng shuò èr nián gǎi yuē nèi fǔ jiān wǔ hòu chuí gǒng yuán nián yuē shàng fāng jiān
龙朔二年改曰内府监,武后垂拱元年曰尚方监。
yǒu fǔ èr shí qī rén
有府二十七人,
shǐ shí qī rén
史十七人,
jì shǐ sān rén
计史三人,
tíng cháng bā rén
亭长八人,
zhǎng gù liù rén
掌固六人,
duǎn fān jiàng wǔ qiān èr shí jiǔ rén
短蕃匠五千二十九人,
líng mián fang qiǎo ér sān bǎi liù shí wǔ rén
绫绵坊巧儿三百六十五人,
nèi zuò shǐ líng jiang bā shí sān rén
内作使绫匠八十三人,
yè tíng líng jiang bǎi wǔ shí rén
掖庭绫匠百五十人,
nèi zuò qiǎo ér sì shí èr rén
内作巧儿四十二人,
pèi jīng dū zhū sī zhū shǐ zá jiang bǎi èr shí wǔ rén
配京都诸司诸使杂匠百二十五人。
zhōng shàng shǔ
△中尚署
lìng yī rén cóng qī pǐn xià
令一人,从七品下;
chéng èr rén cóng bā pǐn xià
丞二人,从八品下。
zhǎng gōng jiāo sì guī bì jí tiān zǐ qì wán hòu fēi fú shì diāo wén cuò cǎi zhī zhì
掌供郊祀圭璧及天子器玩、后妃服饰雕文错彩之制。
fán jīn mù chǐ gé yǔ máo rèn tǔ yǐ shí ér gōng
凡金木齿革羽毛,任土以时而供。
shè rì shù jīn jī yú zhàng nán gān zhǎng qī zhàng yǒu jī gāo sì chǐ huáng jīn shì shǒu xián jiàng fān zhǎng qī chǐ chéng yǐ cǎi pán wéi yǐ jiàng shéng jiāng zuò jiān gōng yān
赦日,树金鸡于仗南,竿长七丈, 有鸡高四尺,黄金饰首,衔绛幡长七尺,承以彩盘,维以绛绳,将作监供焉。
jī gǔ qiān shēng jí bǎi guān fù lǎo qiú tú
击 鼓千声,集百官、父老、囚徒。
fang xiǎo ér de jī shǒu zhě guān yǐ qián gòu huò qǔ jiàng fān ér yǐ
坊小儿得鸡首者官以钱购,或取绛幡而已。
suì èr yuè xiàn yá chǐ
岁二月, 献牙尺;
hán shí xiàn
寒食,献;
wǔ yuè xiàn shòu dài
五月,献绶带;
xià zhì xiàn léi chē
夏至,献雷车;
qī yuè xiàn diàn zhēn
七月,献钿针;
là rì xiàn kǒu zhī
腊日,献口脂;
wéi bǐ qín sè xián yuè xiàn
唯笔、琴瑟弦月献;
jīn yín jì zhǐ fēi zhǐ bù xiàn
金银暨纸非旨不献。
zhì yú dài yǐ gěi bǎi guān
制鱼袋以给百官;
fán kè cì bǎo diàn dài yú dài zé shòu hóng lú sì chéng zhǔ bù
蕃客赐宝钿带鱼袋,则授鸿胪寺丞、主簿。
jiān zuò sì rén cóng jiǔ pǐn xià
监作四人,从九品下。
fán jiān zuò jiē tóng pǐn
凡监作,皆同品。
yǒu fǔ jiǔ rén shǐ shí bā rén diǎn shì sì rén zhǎng gù sì rén
有府九人,史十八人, 典事四人,掌固四人。
táng gǎi nèi shàng fāng shǔ yuē zhōng shàng fāng shǔ
唐改内尚方署曰中尚方署。
wǔ hòu gǎi shào fǔ jiān yuē shàng fāng jiān ér zhōng zuǒ yòu shàng fāng zhī rǎn fāng zhǎng yě fāng wǔ shǔ jiē qù fāng yǐ bì jiān
武后改少府监曰尚方监,而中左右尚方、织染方、掌冶方五署,皆去方以避监。
zì shì bù gǎi yǐ
自是不改矣。
yǒu jīn yín zuō fang yuàn
有金银作坊院。
zuǒ shàng shǔ
△左尚署
lìng yī rén cóng qī pǐn xià
令一人,从七品下;
chéng wǔ rén cóng bā pǐn xià
丞五人,从八品下。
zhǎng gōng dí shàn gài sǎn wǔ lù wǔ fù qī niǎn shí èr chē jí huáng tài hòu huáng tài zǐ gōng zhǔ wáng fēi nèi wài mìng fù wáng gōng zhī chē lù
掌供翟扇、盖繖、五路、五副、七辇、 十二车,及皇太后、皇太子、公主、王妃、内外命妇、王公之车路。
fán huà sù kè lòu yǔ gōng zhōng là jù zá zuò jiē lǐng zhī
凡画素刻镂与宫中蜡炬杂作,皆领之。
jiān zuò liù rén
监作六人。
yǒu fǔ qī rén shǐ èr shí rén diǎn shì shí bā rén zhǎng gù shí sì rén
有府七人,史二十人,典事十八人,掌固十四人。
yòu shàng shǔ
△右尚署
lìng èr rén cóng qī pǐn xià
令二人,从七品下;
chéng sì rén cóng bā pǐn xià
丞四人,从八品下。
zhǎng gōng shí èr xián mǎ zhī pèi
掌供十二闲马之辔。
měi suì qǔ yú jīng zhào hé nán fǔ jiā shì nǎi jìn
每岁取于京兆、 河南府,加饰乃进。
fán wǔ pǐn sān bù zhī zhàng dāo jiàn fǔ yuè jiǎ zhòu zhǐ bǐ yīn xí lǚ què jiē nǐ qí yòng pí máo zhī gōng yì lǐng yān
凡五品三部之帐,刀剑、斧钺、甲胄、纸笔、茵席、履舄,皆儗其用,皮毛之工亦领焉。
jiān zuò liù rén
监作六人。
yǒu fǔ qī rén shǐ èr shí rén diǎn shì shí sān rén zhǎng gù shí rén
有府七人,史二十人,典事十三人,掌固十人。
zhī rǎn shǔ
△织染署
lìng yī rén zhèng bā pǐn shàng
令一人,正八品上;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn shàng
丞二人,正九品上。
zhǎng gōng guān miǎn zǔ shòu jí zhī sī rèn sè rǎn
掌供冠冕、组绶及织纟任、色染。
jǐn luō shā hú líng shī juàn bù jiē guǎng chǐ yǒu bā cùn sì zhàng wèi pǐ
锦、 罗、纱、縠、绫、、施、绢、布,皆广尺有八寸,四丈为匹。
bù wǔ zhàng wèi duān mián liù liǎng wèi zhūn sī wǔ liǎng wèi qú má sān jīn wèi lì
布五丈为端,绵六两为屯,丝五两为絇,麻三斤为𫄫。
fán líng jǐn wén zhī jìn shì yú wài
凡绫锦文织,禁示于外。
gāo pǐn yī rén zhuān lì zhī suì zòu yòng dù jí suǒ zhī
高品一人专莅之,岁奏用度及所织。
měi yè tíng jīng jǐn zé gěi jiǔ yáng
每掖庭经锦,则给酒羊。
qī yuè qī rì jì zhù
七月七日,祭杼。
jiān zuò liù rén
监作六人。
yǒu fǔ liù rén shǐ shí sì rén diǎn shì shí yī rén zhǎng gù wǔ rén
有府六人, 史十四人,典事十一人,掌固五人。
zhǎng yě shǔ
△掌冶署
lìng yī rén zhèng bā pǐn shàng
令一人,正八品上;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn shàng
丞二人,正九品上。
zhǎng fàn róng jīn yín tóng tiě jí tú shì liú lí yù zuò
掌范镕金银铜铁及涂饰琉璃玉作。
tóng tiě rén dé cǎi ér guān shōu yǐ shuì wéi là guān shì
铜铁人得采,而官收以税,唯镴官市。
biān zhōu bù zhì tiě yě qì yòng suǒ xū jiē guān gōng
边州不置铁冶,器用所须,皆官供。
fán zhū yě chéng qì shàng shù yú shào fǔ jiān rán hòu gěi zhī
凡诸冶成器,上数于少府监,然后给之。
jiān zuò èr rén
监作二人。
yǒu fǔ liù rén shǐ shí èr rén diǎn shì èr shí sān rén zhǎng gù sì rén
有府六人,史十二人,典事二十三人, 掌固四人。
zhū yě jiān
△诸冶监
lìng gè yī rén zhèng qī pǐn xià
令各一人,正七品下;
chéng gè yī rén cóng bā pǐn shàng
丞各一人,从八品上。
zhǎng zhù bīng nóng zhī qì gěi jūn shì tún tián jū mín wéi xìng nóng yě zhuān gōng lǒng yòu jiān mù
掌铸兵农之器,给军士、屯田居民,唯兴农冶颛供陇右监牧。
jiān zuò sì rén
监作四人。
yǒu lù shì yī rén fǔ yī rén shǐ èr rén diǎn shì èr rén zhǎng gù sì rén
有录事一人,府一人,史二人,典事二人, 掌固四人。
tài yuán yě jiǎn jiān zuò èr rén
太原冶,减监作二人。
zhū zhù qián jiān
△诸铸钱监
jiān gè yī rén fù jiān gè èr rén chéng gè yī rén
监各一人,副监各二人,丞各一人。
yǐ suǒ zài dū du cì shǐ pàn yān
以所在都督、刺史判焉;
fù jiān shàng zuǒ
副监,上佐;
chéng yǐ pàn sī
丞, 以判司;
jiān shì yǐ cān jūn jí xiàn wèi wèi zhī
监事以参军及县尉为之。
jiān shì gè yī rén
监事各一人。
yǒu lù shì gè yī rén fǔ gè sān rén shǐ gè sì rén diǎn shì gè wǔ rén
有录事各一人,府各三人,史各四人,典事各五人。
fán zhù qián yǒu qī jiān huì chāng zhōng zēng zhì bā jiān měi dào zhì zhù qián fang yī
凡铸钱有七监,会昌中,增至八监,每道置铸钱坊一。
dà zhōng chū sān jiān fèi
大中初, 三监废。
hù shì jiān
△互市监
měi jiān jiān yī rén cóng liù pǐn xià
每监监一人,从六品下;
chéng yī rén zhèng bā pǐn xià
丞一人,正八品下。
zhǎng fán guó jiāo yì zhī shì
掌蕃国交易之事。
duò yǐ jiān lì sì fāng guǎn
隋以监隶四方馆。
táng lì shào fǔ
唐隶少府。
zhēn guàn liù nián gǎi jiāo shì jiān yuē hù shì jiān fù jiān yuē chéng wǔ hòu chuí gǒng yuán nián yuē tōng shì jiān
贞观六年,改交市监曰互市监,副监曰丞,武后垂拱元年曰通市监。
yǒu lù shì yī rén fǔ èr rén shǐ sì rén jià rén sì rén zhǎng gù bā rén
有录事一人,府二人,史四人,价人四人,掌固八人。
jiāng zuò jiān
○将作监
jiān èr rén cóng sān pǐn
监二人,从三品;
shǎo jiān èr rén cóng sì pǐn xià
少监二人,从四品下。
zhǎng tǔ mù gōng jiang zhī zhèng zǒng zuǒ xiào yòu xiào zhōng xiào zhēn guān děng shǔ bǎi gōng děng jiān
掌土木工匠之政,总左校、右校、中校、甄官等署,百工等监。
dà míng xīng qìng shàng yáng gōng zhōng shū mén xià liù jūn zhàng shè xián jiù wèi zhī nèi zuò
大明、兴庆、上阳宫,中书、门下、六军仗舍、闲厩, 谓之内作;
jiāo miào chéng mén shěng sì tái jiān shí liù wèi dōng gōng wáng fǔ zhū xiè wèi zhī wài zuò
郊庙、城门、省、寺、台、监、十六卫、东宫、王府诸廨,谓之外作。
zì shí yuè jù èr yuè xiū yě gōng
自十月距二月,休冶功;
zì dōng zhì jù jiǔ yuè xiū tǔ gōng
自冬至距九月,休土功。
fán zhì gōng miào tài cháng zé rì yǐ wén
凡治宫庙,太常择日以闻。
chéng sì rén cóng liù pǐn xià
丞四人,从六品下。
zhǎng pàn jiān shì
掌判监事。
fán wài yíng shàn dà shì zé tīng zhì chì xiǎo shì zé xū shěng fú
凡外营缮、大事则听制敕,小事则须省符。
gōng yǒu cháng duǎn yì yǒu qīng zhòng
功有长短,役有轻重。
zì sì yuè jù qī yuè wèi cháng gōng
自四月距七月,为长功;
èr yuè sān yuè bā yuè jiǔ yuè wèi zhōng gōng
二月、三月、八月、九月,为中功;
zì shí yuè jù zhēng yuè wèi duǎn gōng
自十月距正月,为短功。
zhǎng shàng jiàng zhōu lǜ zī qián yǐ chou gù
长上匠,州率资钱以酬雇。
jūn qì zé lēi suì yuè yǔ gōng xìng míng
军器则勒岁月与工姓名。
wǔ dé chū gǎi lìng yuē dà jiàng shǎo lìng yuē shǎo jiang
武德初,改令曰大匠,少令曰少匠。
lóng shuò èr nián gǎi jiāng zuò jiān yuē shàn gōng jiān dà jiàng yuē dà jiān shǎo jiang yuē shǎo jiān
龙朔二年,改将作监曰缮工监,大匠曰大监,少匠曰少监。
xián hēng yuán nián shàn gōng jiān yuē yíng shàn jiān
咸亨元年,缮工监曰营缮监。
tiān bǎo shí yī zài gǎi dà jiàng yuē dà jiān shǎo jiang yuē shǎo jiān
天宝十一载,改大匠曰大监,少匠曰少监。
yǒu fǔ shí sì rén shǐ èr shí bā rén jì shǐ sān rén tíng cháng sì rén zhǎng gù liù rén duǎn fān jiàng yī wàn èr qiān qī bǎi sì shí sì rén míng zī jiàng èr bǎi liù shí rén
有府十四人,史二十八人,计史三人,亭长四人,掌固六人,短蕃匠一万二千七百四十四人,明资匠二百六十人。
zhǔ bù èr rén cóng qī pǐn xià
主簿二人,从七品下。
zhǎng guān lì liáng liào fèng shí jiǎ shǐ bì yóu zhī
掌官吏粮料、俸食,假使必由之。
zhū sī gōng shǔ jiān wù yǒu quē jǔ yān
诸司供署监物有阙, 举焉。
lù shì èr rén cóng jiǔ pǐn shàng
录事二人,从九品上。
zuǒ xiào shǔ
△左校署
lìng èr rén cóng bā pǐn xià
令二人,从八品下;
chéng yī rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞一人,正九品下。
zhǎng zǐ jiàng zhī shì
掌梓匠之事。
lè xiàn sǔn jiàng bīng xiè sàng zàng yí wù jiē gōng yān
乐县、簨弶、兵械、丧葬仪物皆供焉。
gōng shì zhī zhì zì tiān zǐ zhì shì shù yǒu děng chà guān xiū zhě zuǒ xiào wèi zhī
宫室之制,自天子至士庶有等差,官修者左校为之。
jiān zuò shí rén
监作十人。
yǒu fǔ liù rén shǐ shí èr rén jiān zuò shí èr rén
有府六人,史十二人,监作十二人。
yòu xiào shǔ
△右校署
lìng èr rén zhèng bā pǐn xià
令二人,正八品下;
chéng sān rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞三人,正九品下。
zhǎng bǎn zhù tú ní dān è yǎn cè zhī shì
掌版筑、涂泥、丹垩、匽厕之事。
yǒu suǒ xū zé shěn qí duō shǎo ér shì zhī
有所须,则审其多少而市之。
jiān zuò shí rén
监作十人。
yǒu fǔ wǔ rén shǐ shí rén diǎn shì èr shí sì rén
有府五人,史十人,典事二十四人。
zhōng xiào shǔ
△中校署
lìng yī rén cóng bā pǐn xià
令一人,从八品下;
chéng sān rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞三人,正九品下。
zhǎng gōng zhōu jūn bīng xiè zá qì
掌供舟军、兵械、杂器。
xíng xìng chén shè zé gōng gān zhù xián jiù xì mò zé gōng xíng cáo dǎo sì zé gōng jí gé nèi wài yíng zuò suǒ xū jiē qǔ yān
行幸陈设则供竿柱,闲厩系秣则供行槽,祷祀则供棘葛,内外营作所须皆取焉。
jiān mù chē niú yǒu nián zhī chú dòu zé shòu zhī yǐ gěi chē fang
监牧车牛,有年支刍豆,则受之以给车坊。
jiān shì sì rén
监事四人。
wǔ hòu shí gǎi yuē yíng shàn shǔ
武后时,改曰营缮署。
chuí gǒng yuán nián fù jiù xún fèi
垂拱元年复旧,寻废。
kāi yuán chū fù zhì
开元初复置。
yǒu fǔ èr rén shǐ liù rén diǎn shì bā rén zhǎng gù èr rén
有府二人,史六人,典事八人,掌固二人。
zhēn guān shǔ
△甄官署
lìng yī rén cóng bā pǐn xià
令一人,从八品下;
chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞二人,正九品下。
zhǎng zhuó shí táo tǔ zhī shì gōng shí qìng rén shòu bēi zhù niǎn wéi píng fǒu zhī qì chì zàng zé gōng míng qì
掌琢石、陶土之事,供石磬、人、兽、 碑、柱、碾、硙、瓶、缶之器,敕葬则供明器。
jiān zuò sì rén
监作四人。
yǒu fǔ wǔ rén shǐ shí rén diǎn shì shí bā rén
有府五人,史十人,典事十八人。
bǎi gōng jiù gǔ kù gǔ xié gǔ tài yīn yī yáng jiān jiān gè yī rén zhèng qī pǐn xià
百工、就谷、库谷、斜谷、太阴、伊阳监,监各一人,正七品下;
fù jiān yī rén cóng qī pǐn xià
副监一人, 从七品下;
chéng yī rén zhèng bā pǐn shàng
丞一人,正八品上。
zhǎng cǎi fá cái mù
掌采伐材木。
jiān zuò sì rén
监作四人。
wǔ dé chū zhì bǎi gōng jiān zhǎng zhōu chē jí yíng zào zá zuò yǒu jiān shǎo jiān gè yī rén chéng sì rén zhǔ bù yī rén
武德初,置百工监,掌舟车及营造杂作,有监、少监各一人,丞四人,主簿一人。
yòu zhì jiù gǔ kù gǔ xié gǔ tài yīn yī yáng wǔ jiān
又置就谷、库谷、斜谷、 太阴、伊阳五监。
zhēn guàn zhōng fèi bǎi gōng jiān
贞观中,废百工监。
gāo zōng zhì bǎi gōng shǔ zhǎng dōng dōu tǔ mù wǎ shí zhī gōng
高宗置百工署,掌东都土木瓦石之功。
kāi yuán shí wǔ nián wèi jiān
开元十五年为监。
yǒu lù shì yī rén fǔ yī rén shǐ sān rén diǎn shì èr shí rén
有录事一人,府一人,史三人,典事二十人。
jūn qì jiān
○军器监
jiān yī rén zhèng sì pǐn shàng
监一人,正四品上;
chéng yī rén zhèng qī pǐn shàng
丞一人,正七品上。
zhǎng shàn jiǎ nǔ yǐ shí shū wǔ kù
掌缮甲弩,以时输武库。
zǒng shǔ èr yī yuē nǔ fang èr yuē jiǎ fāng
总署二:一曰弩坊,二曰甲坊。
zhǔ bù yī rén zhèng bā pǐn xià
主簿一人,正八品下;
lù shì yī rén cóng jiǔ pǐn xià
录事一人,从九品下。
wǔ dé chū yǒu wǔ qì jiān yī rén zhèng bā pǐn xià
武德初,有武器监一人,正八品下。
zhǎng bīng zhàng jiù mù
掌兵杖、厩牧。
shǎo jiān yī rén chéng èr rén zhǔ bù yī rén
少监一人,丞二人,主簿一人。
qī nián fèi jūn qì jiān bā nián fù zhì jiǔ nián yòu fèi
七年废军器监, 八年复置,九年又废。
zhēn guàn liù nián fèi wǔ qì jiān
贞观六年,废武器监。
kāi yuán yǐ qián jūn qì jiē chū zuǒ shàng shǔ sān nián zhì jūn qì jiān shí yī nián fù fèi wèi jiǎ nǔ fāng lì shào fǔ shí liù nián fù wèi jiān
开元以前,军器皆出左尚署,三年置军器监,十一年复废为甲弩坊,隶少府,十六年复为监。
yǒu fǔ bā rén shǐ shí èr rén tíng zhǎng èr rén zhǎng gù sì rén
有府八人,史十二人,亭长二人,掌固四人。
nǔ fang shǔ
△弩坊署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng yī rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞一人,正九品下。
zhǎng chū nà máo shuò gōng shǐ pái nǔ rèn zú zá zuò jí gōng jiàng
掌出纳矛槊、弓矢、排弩、刃镞、杂作及工匠。
jiān zuò èr rén
监作二人。
yǒu fǔ èr rén shǐ wǔ rén diǎn shì èr rén
有府二人,史五人,典事二人。
zhēn guàn liù nián gǎi gōng nǔ shǔ wèi nǔ fang shǔ jiǎ kǎi shǔ wèi jiǎ fāng shǔ
贞观六年,改弓弩署为弩坊署,甲铠署为甲坊署。
jiǎ fāng shǔ
△甲坊署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng yī rén zhèng jiǔ pǐn xià
丞一人,正九品下。
zhǎng chū nà jiǎ zhòu shéng jīn jiǎo zá zuò jí gōng jiang
掌出纳甲胄、■绳、筋角、杂作及工匠。
jiān zuò èr rén
监作二人。
yǒu fǔ èr rén shǐ wǔ rén diǎn shì èr rén
有府二人,史五人,典事二人。
dōu shuǐ jiān
○都水监
shǐ zhě èr rén zhèng wǔ pǐn shàng
使者二人,正五品上。
zhǎng chuān zé jīn liáng qú yàn bēi chí zhī zhèng zǒng hé qú zhū jīn jiān shǔ
掌川泽、津梁、渠堰、陂池之政,总河渠、诸津监署。
fán yú bǔ yǒu jìn gài tián zì yuǎn shǐ xiān dào hòu lù qú cháng dǒu mén zhǎng jié qí duō shǎo ér jūn yān
凡渔捕有禁,溉田自远始,先稻后陆,渠长、斗门长节其多少而均焉。
fǔ xiàn yǐ guān dū chá
府县以官督察。
chéng èr rén cóng qī pǐn shàng
丞二人,从七品上。
zhǎng pàn jiān shì
掌判监事。
fán jīng jī zhū shuǐ yīn guàn gài dào fèi zhě yǒu jìn
凡京畿诸水,因灌溉盗费者有禁。
shuǐ rù nèi zhī yú zé jūn wáng gōng bǎi guān
水入内之余, 则均王公百官。
zhǔ bù yī rén zhòng bā pǐn xià
主簿一人,众八品下。
zhǎng yùn cáo yú bǔ chéng huì ér jiū jǔ zhī
掌运漕、渔捕程,会而纠举之。
wǔ dé chū fèi dōu shuǐ jiān wèi shǔ
武德初,废都水监为署。
zhēn guàn liù nián fù wèi jiān gǎi lìng yuē shǐ zhě
贞观六年复为监,改令曰使者。
lóng shuò èr nián gǎi dōu shuǐ jiān yuē sī jīn jiān shǐ zhě yuē jiān
龙朔二年,改都水监曰司津监,使者曰监。
wǔ hòu chuí gǒng yuán nián gǎi dōu shuǐ jiān yuē shuǐ héng jiān shǐ zhě yuē dū wèi
武后垂拱元年,改都水监曰水衡监,使者曰都尉。
kāi yuán èr shí wǔ nián bù lì jiāng zuò jiān
开元二十五年,不隶将作监。
yǒu lù shì yī rén fǔ wǔ rén shǐ shí rén tíng cháng yī rén zhǎng gù sì rén
有录事一人,府五人,史十人,亭长一人,掌固四人。
chū zhēn guàn liù nián zhì zhōu jí shǔ yǒu lìng yī rén zhèng bā pǐn xià zhǎng zhōu jí yùn cáo
初,贞观六年,置舟楫署,有令一人,正八品下,掌舟楫、运漕;
cáo zhèng yī rén fǔ sān rén shǐ liù rén jiān cáo yī rén cáo shǐ yī rén diǎn shì liù rén zhǎng gù bā rén
漕正一人,府三人,史六人,监漕一人, 漕史一人,典事六人,掌固八人。
shàng yuán èr nián zhì chéng èr rén zhèng jiǔ pǐn xià zhǎng yùn cáo yǐn shī
上元二年,置丞二人,正九品下,掌运漕隐失。
kāi yuán èr shí liù nián shǔ fèi
开元二十六年,署废。
hé qú shǔ
△河渠署
lìng yī rén zhèng bā pǐn xià
令一人,正八品下;
chéng yī rén zhèng jiǔ pǐn shàng
丞一人,正九品上。
zhǎng hé qú bēi chí dī yàn yú hǎi zhī shì
掌河渠、陂池、堤堰、鱼醢之事。
fán gōu qú kāi sāi yú bǔ shí jìn jiē zhuān zhī
凡沟渠开塞,渔捕时禁,皆颛之。
xiǎng zōng miào zé gōng yú pī
飨宗庙,则供鱼鲏;
sì hào tiān shàng dì yǒu sī shè shì zé gōng xīng yú
祀昊天上帝,有司摄事,则供腥鱼。
rì gōng shàng shí jí gěi zhōng shū mén xià suì gōng zhū sī jí dōng gōng zhī dōng cáng
日供尚食及给中书、门下,岁供诸司及东宫之冬藏。
wèi hé sān bǎi lǐ nèi yú diào zhě wǔ fāng bǔ zhì zhī
渭河三百里内渔钓者, 五坊捕治之。
gōng cí sì zé zì biàn qiáo zhì dōng wèi qiáo jìn mín yú
供祠祀,则自便桥至东渭桥禁民渔。
sān yuán rì fēi gōng cí bù cǎi yú
三元日,非供祠不采鱼。
táng yǒu hé dī shǐ zhě
唐有河堤使者。
zhēn guàn chū gǎi yuē hé dī yè zhě
贞观初改曰河堤谒者。
yǒu fǔ sān rén shǐ liù rén diǎn shì sān rén měi qú jí dǒu mén yǒu zhǎng yī rén zhǎng gù sān rén yú shī shí èr rén
有府三人,史六人,典事三人,每渠及斗门有长一人,掌固三人,鱼师十二人。
chū yǒu jiān cáo shí rén cóng jiǔ pǐn shàng dà lì hòu shěng
初,有监漕十人,从九品上,大历后省。
xìng chéng wǔ mén liù mén lóng shǒu jīng yàn zī dī fán liù yàn jiē yǒu chéng yī rén cóng jiǔ pǐn xià
兴成、五门、 六门、龙首、泾堰、滋堤,凡六堰,皆有丞一人,从九品下。
fǔ yī rén shǐ èr rén diǎn shì èr rén zhǎng gù èr rén
府一人,史二人,典事二人,掌固二人。
zhēn guàn liù nián jiē fèi
贞观六年皆废。
hé dī yè zhě liù rén zhèng bā pǐn xià
河堤谒者六人,正八品下。
zhǎng wán dī yàn lì gōu dú yú bǔ zhī shì
掌完堤堰、利沟渎、渔捕之事。
jīng wèi bái qú yǐ jīng zhào shǎo yǐn yī rén dū shì
泾、渭、白渠,以京兆少尹一人督视。
zhū jīn
△诸津
lìng gè yī rén zhèng jiǔ pǐn shàng
令各一人,正九品上;
chéng èr rén cóng jiǔ pǐn xià
丞二人,从九品下。
zhǎng tiān xià jīn jì zhōu liáng
掌天下津济舟梁。
bà qiáo yǒng jì qiáo yǐ xūn guān sàn guān yī rén lì zhī
灞桥、永济桥, 以勋官散官一人莅之;
tiān jīn qiáo zhōng qiáo zé yǐ wèi shì biàn sǎo
天津桥、中桥,则以卫士拚扫。
fán zhōu qú zhī bèi jiē xiān nǐ qí bàn rú sāi zhú suǒ zài gōng yān
凡舟渠之备,皆先儗其半, 袽塞、竹,所在供焉。
táng gǎi jīn wèi yuē lìng yǒu lù shì yī rén fǔ yī rén shǐ èr rén diǎn shì sān rén jīn lì wǔ rén qiáo dīng gè sān shí rén jiang gè bā rén
唐改津尉曰令,有录事一人,府一人,史二人,典事三人, 津吏五人,桥丁各三十人,匠各八人。
jīng zhào hé nán zhū jīn lì dōu shuǐ jiān
京兆、河南诸津,隶都水监;
biàn qiáo wèi qiáo wàn nián sān qiáo yǒu chéng yī rén cóng jiǔ pǐn xià
便桥、渭桥、 万年三桥,有丞一人,从九品下;
fǔ yī rén shǐ shí rén diǎn shì èr rén zhǎng gù èr rén
府一人,史十人,典事二人,掌固二人。
zhēn guàn zhōng fèi
贞观中废。