bīng
兵
gǔ zhī yǒu tiān xià guó jiā zhě qí xīng wáng zhì luàn wèi shǐ bù yǐ dé ér zì zhàn guó qín hàn yǐ lái xiān bù yǐ bīng
古之有天下国家者，其兴亡治乱，未始不以德，而自战国、秦、汉以来，鲜不以兵。
fu bīng qǐ fēi zhòng shì zāi
夫兵岂非重事哉！
rán qí yīn shí zhì biàn yǐ gǒu lì qū biàn zhì yú wú suǒ bù wéi ér kǎo qí fǎ zhì suī kě yòng yú yī shí ér bù zú shī yú hòu shì zhě duō yǐ wéi táng lì fǔ bīng zhī zhì pō yǒu zú chēng yān
然其因时制变，以苟利趋便，至于无所不为，而考其法制， 虽可用于一时，而不足施于后世者多矣，惟唐立府兵之制，颇有足称焉。
gài gǔ zhě bīng fǎ qǐ yú jǐng tián zì zhōu shuāi wáng zhì huài ér bù fù
盖古者兵法起于井田，自周衰，王制坏而不复；
zhì yú fǔ bīng shǐ yī yù zhī yú nóng qí jū chǔ jiào yǎng chù cái dài shì dòng zuò xiū xī jiē yǒu jié mù suī bù néng jǐn hé gǔ fǎ gài de qí dà yì yān cǐ gāo zǔ tài zōng zhī suǒ yǐ shèng yě
至于府兵，始一寓之于农，其居处、教养、畜材、待事、动作、休息，皆有节目，虽不能尽合古法，盖得其大意焉，此高祖、太宗之所以盛也。
zhì qí hòu shì zǐ sūn jiāo ruò bù néng jǐn shǒu lǚ biàn qí zhì
至其后世，子孙骄弱，不能谨守，屡变其制。
fu zhì bīng suǒ yǐ zhǐ luàn jí qí bì yě shì zú wéi luàn
夫置兵所以止乱，及其弊也，适足为乱；
yòu qí shén yě zhì kùn tiān xià yǐ yǎng luàn ér suì zhì yú wáng yān
又其甚也，至困天下以养乱，而遂至于亡焉。
gài táng yǒu tiān xià èr bǎi yú nián ér bīng zhī dà shì sān biàn qí shǐ shèng shí yǒu fǔ bīng fǔ bīng hòu fèi ér wèi guǎng qí kuò qí yòu fèi ér fāng zhèn zhī bīng shèng yǐ
盖唐有天下二百余年，而兵之大势三变：其始盛时有府兵，府兵后废而为广骑，彍骑又废，而方镇之兵盛矣。
jí qí mò yě qiáng chén hàn jiàng bīng bù tiān xià ér tiān zǐ yì zì zhì bīng yú jīng shī yuē jìn jūn
及其末也，强臣悍将兵布天下，而天子亦自置兵于京师，曰禁军。
qí hòu tiān zǐ ruò fāng zhèn qiáng ér táng suì yǐ wáng miè zhě cuò zhì zhī shì shǐ rán yě
其后天子弱，方镇强，而唐遂以亡灭者，措置之势使然也。
ruò nǎi jiāng zú yíng zhèn chē qí qì xiè zhēng fáng shǒu wèi fán bīng zhī shì bù kě yǐ xī jì jì qí fèi zhì dé shī zhōng shǐ zhì luàn xìng miè zhī jī yǐ wéi hòu shì jiè yún
若乃将卒、营阵、车旗、器械、征防、守卫，凡兵之事不可以悉记，记其废置、得失、 终始、治乱、兴灭之迹，以为后世戒云。
fǔ bīng zhī zhì qǐ zì xī wèi hòu zhōu ér bèi yú duò táng xìng yīn zhī
府兵之制，起自西魏、后周，而备于隋，唐兴因之。
duò zhì shí èr wèi yuē yì wèi yuē xiāo qí wèi yuē wǔ wèi yuē tún wèi yuē yù wèi yuē hou wèi wèi zuǒ yòu jiē yǒu jiāng jūn yǐ fēn tǒng zhū fǔ zhī bīng
隋制十二卫，曰翊卫，曰骁骑卫，曰武卫，曰屯卫，曰御卫，曰候卫，为左右，皆有将军以分统诸府之兵。
fǔ yǒu láng jiàng fù láng jiāng fang zhǔ tuán zhǔ yǐ xiāng tǒng zhì
府有郎将、副郎将、坊主、团主，以相统治。
yòu yǒu piào qí chē qí èr fǔ jiē yǒu jiāng jūn
又有骠骑、车骑二府，皆有将军。
hòu gèng piào qí yuē yīng yáng láng jiàng chē qí yuē fù láng jiāng
后更骠骑曰鹰扬郎将，车骑曰副郎将。
bié zhì zhé chōng guǒ yì
别置折冲、果毅。
zì gāo zǔ chū qǐ kāi dà jiāng jūn fǔ yǐ jiàn chéng wèi zuǒ lǐng dà dū dū lǐng zuǒ sān jūn dūn huáng gōng wèi yòu lǐng dà dū du lǐng yòu sān jūn yuán jí tǒng zhōng jūn
自高祖初起，开大将军府，以建成为左领大都督，领左三军，敦煌公为右领大都督，领右三军，元吉统中军。
fā zì tài yuán yǒu bīng sān wàn rén
发自太原，有兵三万人。
jí zhū qǐ yì yǐ xiāng zhǔ yǔ jiàng qún dào de bīng èr shí wàn
及诸起义以相属与降群盗， 得兵二十万。
wǔ dé chū shǐ zhì jūn fǔ yǐ piào qí chē qí liǎng jiāng jūn fǔ lǐng zhī
武德初，始置军府，以骠骑、车骑两将军府领之。
xī guān zhōng wèi shí èr dào yuē wàn nián dào cháng ān dào fù píng dào lǐ quán dào tóng zhōu dào huá zhōu dào níng zhōu dào qí zhōu dào bīn zhōu dào xi lín zhōu dào jīng zhōu dào yí zhōu dào jiē zhì fǔ
析关中为十二道， 曰万年道、长安道、富平道、醴泉道、同州道、华州道、宁州道、岐州道、豳州道、 西麟州道、泾州道、宜州道，皆置府。
sān nián
三年，
gèng yǐ wàn nián dào wèi cān qí jūn
更以万年道为参旗军，
cháng ān dào wèi gǔ qí jūn
长安道为鼓旗军，
fù píng dào wèi xuán gē jūn
富平道为玄戈军，
lǐ quán dào wèi jǐng yuè jūn
醴泉道为井钺军，
tóng zhōu dào wèi yǔ lín jūn
同州道为羽林军，
huá zhōu dào wèi qí guān jūn
华州道为骑官军，
níng zhōu dào wèi zhé wēi jūn
宁州道为折威军，
qí zhōu dào wèi píng dào jūn
岐州道为平道军，
bīn zhōu dào wèi zhāo yáo jūn
豳州道为招摇军，
xi lín zhōu dào wèi yuàn yóu jūn
西麟州道为苑游军，
jīng zhōu dào wèi tiān jì jūn
泾州道为天纪军，
yí zhōu dào wèi tiān jié jūn
宜州道为天节军；
jūn zhì jiāng fù gè yī rén yǐ dū gēng zhàn yǐ chē qí fǔ tǒng zhī
军置将、副各一人，以督耕战，以车骑府统之。
liù nián yǐ tiān xià jì dìng suì fèi shí èr jūn gǎi piào qí yuē tǒng jūn chē qí yuē bié jiāng
六年，以天下既定，遂废十二军，改骠骑曰统军，车骑曰别将。
jū suì yú shí èr jūn fù ér jūn zhì jiāng jūn yī rén jūn yǒu fang zhì zhǔ yī rén yǐ jiǎn chá hù kǒu quàn kè nóng sāng
居岁余，十二军复，而军置将军一人，军有坊，置主一人，以检察户口，劝课农桑。
tài zōng zhēn guàn shí nián gēng hào tǒng jūn wèi zhé chōng dū wèi bié jiāng wèi guǒ yì dū wèi zhū fǔ zǒng yuē zhé chōng fǔ
太宗贞观十年，更号统军为折冲都尉，别将为果毅都尉，诸府总曰折冲府。
fán tiān xià shí dào zhì fǔ liù bǎi sān shí sì jiē yǒu míng hào ér guān nèi èr bǎi liù shí yǒu yī jiē yǐ lì zhū wèi
凡天下十道，置府六百三十四，皆有名号，而关内二百六十有一，皆以隶诸卫。
fán fǔ sān děng bīng qiān èr bǎi rén wéi shàng qiān rén wéi zhōng bā bǎi rén wéi xià
凡府三等：兵千二百人为上，千人为中，八百人为下。
fǔ zhì zhé chōng dū wèi yī rén zuǒ yòu guǒ yì dōu wèi gè yī rén zhǎng shǐ bīng cáo bié jiāng gè yī rén xiào wèi liù rén
府置折冲都尉一人，左右果毅都尉各一人，长史、兵曹、别将各一人，校尉六人。
shì yǐ sān bǎi rén wéi tuán tuán yǒu xiào wèi
士以三百人为团，团有校尉；
wǔ shí rén wéi duì duì yǒu zhèng
五十人为队，队有正；
shí rén wéi huǒ huǒ yǒu zhǎng
十人为火，火有长。
huǒ bèi liù tuó mǎ
火备六驮马。
fán huǒ jù wū bù mù tiě mǎ yú bù cáo chā záo duì kuāng fǔ qián jù jiē yī jiǎ chuáng èr lián èr
凡火具乌布幕、铁马盂、布槽、锸、、凿、碓、筐、斧、钳、锯皆一，甲床二，镰二；
duì jù huǒ jīn zàn yī xiōng mǎ shéng yī shǒu jī zú bàn jiē sān
队具火钅赞一，胸马绳一，首羁、足绊皆三；
rén jù gōng yī shǐ sān shí hú lù héng dāo lì shí dà xī zhān mào zhān zhuāng xíng téng jiē yī mài fàn jiǔ dòu mǐ èr dòu jiē zì bèi bìng qí jiè zhòu róng jù cáng yú kù
人具弓一，矢三十，胡禄、横刀、砺石、大觿、毡帽、毡装、行藤皆一，麦饭九斗，米二斗，皆自备，并其介胄、戎具藏于库。
yǒu suǒ zhēng xíng zé shì qí rù ér chū gěi zhī
有所征行， 则视其入而出给之。
qí fān shàng sù wèi zhě wéi gěi gōng shǐ héng dāo ér yǐ
其番上宿卫者，惟给弓矢、横刀而已。
fán mín nián èr shí wèi bīng liù shí ér miǎn
凡民年二十为兵，六十而免。
qí néng qí ér shè zhě wèi yuè qí qí yú wèi bù bīng wǔ qí pái shǒu bù shè
其能骑而射者为越骑，其余为步兵、武骑、排手、 步射。
měi suì jì dōng zhé chōng dū wèi lǜ wǔ xiào bīng mǎ zhī zài fǔ zhě zhì zuǒ yòu èr xiào wèi wèi xiāng jù bǎi bù
每岁季冬，折冲都尉率五校兵马之在府者，置左右二校尉，位相距百步。
měi xiào wèi bù duì shí qí duì yī jiē juǎn shuò fān zhǎn rèn qí sàn lì yǐ sì
每校为步队十，骑队一，皆卷槊幡，展刃旗，散立以俟。
jiǎo shǒu chuī dà jiǎo yī tòng zhū xiào jiē liǎn rén qí wèi duì
角手吹大角一通，诸校皆敛人骑为队；
èr tōng yǎn qí shuò jiě fān
二通，偃旗槊，解幡；
sān tòng qí shuò jǔ
三通，旗槊举。
zuǒ yòu xiào jī gǔ èr xiào zhī rén hé zào ér jìn
左右校击鼓，二校之人合噪而进。
yòu xiào jī zhēng duì shǎo què zuǒ xiào jìn zhú zhì yòu xiào lì suǒ
右校击钲，队少却，左校进逐至右校立所；
zuǒ xiào jī zhēng shǎo què yòu xiào jìn zhú zhì zuǒ xiào lì suǒ
左校击钲，少却，右校进逐至左校立所；
yòu xiào fù jī zhēng duì hái zuǒ xiào fù báo zhàn
右校复击钲，队还，左校复薄战；
jiē jī zhēng duì gè hái
皆击钲，队各还。
dà jiǎo fù míng yī tòng jiē juǎn fān shè shǐ chí gōng xiá rèn
大角复鸣一通，皆卷幡、摄矢、 弛弓、匣刃；
èr tōng qí shuò jǔ duì jiē jìn
二通，旗槊举，队皆进；
sān tòng zuǒ yòu xiào jiē yǐn hái
三通，左右校皆引还。
shì rì yě yīn zòng liè huò gè rù qí rén
是日也，因纵猎，获各入其人。
qí lì yú wèi yě zuǒ yòu wèi jiē lǐng liù shí fǔ zhū wèi lǐng wǔ shí zhì sì shí qí yú yǐ lì dōng gōng liù lǜ
其隶于卫也，左、右卫皆领六十府，诸卫领五十至四十，其余以隶东宫六率。
fán fā fǔ bīng jiē xià fú qì zhōu cì shǐ yǔ zhé chōng kān qì nǎi fā
凡发府兵，皆下符契，州刺史与折冲勘契乃发。
ruò quán fǔ fā zé zhé chōng dū wèi yǐ xià jiē xíng
若全府发，则折冲都尉以下皆行；
bù jìn zé guǒ yì xíng
不尽，则果毅行；
shǎo zé bié jiāng xíng
少则别将行。
dāng gěi mǎ zhě guān yǔ qí zhí shì zhī měi pǐ yǔ qián èr wàn wǔ qiān
当给马者，官予其直市之，每匹予钱二万五千。
cì shǐ zhé chōng guǒ yì suì yuè bù rèn zhàn shì zhě zhōu zhī yǐ qí qián gèng shì bù zú zé yī fǔ gòng zú zhī
刺史、折冲、果毅岁阅不任战事者鬻之，以其钱更市，不足则一府共足之。
fán dāng sù wèi zhě fān shàng bīng bù yǐ yuǎn jìn gěi fān wǔ bǎi lǐ wèi wǔ fān qiān lǐ qī fān yī qiān wǔ bǎi lǐ bā fān èr qiān lǐ shí fān wài wèi shí èr fān jiē yī yuè shàng
凡当宿卫者番上，兵部以远近给番，五百里为五番，千里七番，一千五百里八番，二千里十番，外为十二番，皆一月上。
ruò jiǎn liú zhí wèi zhě wǔ bǎi lǐ wèi qī fān qiān lǐ bā fān èr qiān lǐ shí fān wài wèi shí èr fān yì yuè shàng
若简留直卫者，五百里为七番，千里八番，二千里十番，外为十二番，亦月上。
xiān tiān èr nián gào yuē wǎng zhě fēn jiàn fǔ wèi jì hù chōng bīng cái zú zhōu shì èr shí yī rù mù liù shí yī chū jūn duō dàn láo yǐ guī bì nì
先天二年诰曰：“往者分建府卫，计户充兵，裁足周事，二十一入募，六十一出军，多惮劳以规避匿。
jīn yi qǔ nián èr shí wǔ yǐ shàng wǔ shí ér miǎn
今宜取年二十五以上，五十而免。
lǚ zhēng zhèn zhě shí nián miǎn zhī
屡征镇者，十年免之。
suī yǒu qí yán ér shì bù kè xíng
” 虽有其言，而事不克行。
xuán zōng kāi yuán liù nián shǐ zhào zhé chōng fǔ bīng měi liù suì yī jiǎn
玄宗开元六年，始诏折冲府兵每六岁一简。
zì gāo zōng wǔ hòu shí tiān xià jiǔ bù yòng bīng fǔ bīng zhī fǎ jìn huài fān yì gēng dài duō bù yǐ shí wèi shì shāo shāo wáng nì zhì shì yì hào sàn sù wèi bù néng gěi
自高宗、武后时，天下久不用兵，府兵之法浸坏，番役更代多不以时，卫士稍稍亡匿，至是益耗散，宿卫不能给。
zǎi xiàng zhāng shuō nǎi qǐng yī qiè mù shì sù wèi
宰相张说乃请一切募士宿卫。
shí yī nián qǔ jīng zhào pú tóng qí huá fǔ bīng jí bái dīng ér yì yǐ lù zhōu zhǎng cóng bīng gòng shí èr wàn hào cháng cóng sù wèi suì èr fān mìng shàng shū zuǒ chéng xiāo sōng yǔ zhōu lì gòng xuǎn zhī
十一年，取京兆、蒲、同、岐、华府兵及白丁，而益以潞州长从兵，共十二万，号“长从宿卫”，岁二番，命尚书左丞萧嵩与州吏共选之。
míng nián gēng hào yuē kuò qí
明年，更号曰“彍骑”。
yòu zhào zhū zhōu fǔ mǎ quē guān sī gòng bǔ zhī
又诏：“诸州府马阙，官私共补之。
jīn bīng pín nán zhì nǎi gěi yǐ jiān mù mǎ
今兵贫难致，乃给以监牧马。
rán zì shì zhū fǔ shì yì duō bù bǔ zhé chōng jiāng yòu jī suì bù dé qiān shì rén jiē chǐ wèi zhī
”然自是诸府士益多不补，折冲将又积岁不得迁，士人皆耻为之。
shí sān nián shǐ yǐ kuò qí fēn lì shí èr wèi zǒng shí èr wàn wèi liù fān měi wèi wàn rén
十三年，始以彍骑分隶十二卫，总十二万，为六番，每卫万人。
jīng zhào kuò qí liù wàn liù qiān huá zhōu liù qiān tóng zhōu jiǔ qiān pú zhōu wàn èr qiān sān bǎi jiàng zhōu sān qiān liù bǎi jìn zhōu qiān wǔ bǎi qí zhōu liù qiān hé nán fǔ sān qiān shǎn guó rǔ zhèng huái biàn liù zhōu gè liù bǎi nèi nǔ shǒu liù qiān
京兆彍骑六万六千，华州六千，同州九千，蒲州万二千三百，绛州三千六百，晋州千五百，岐州六千，河南府三千，陕、虢、汝、郑、怀、汴六州各六百，内弩手六千。
qí zhì jiē zé xià hù bái dīng zōng dīng pǐn zǐ qiáng zhuàng wǔ chǐ qī cùn yǐ shàng bù zú zé jiān yǐ hù bā děng wǔ chǐ yǐ shàng jiē miǎn zhēng zhèn fù yì wèi sì jí bīng bù jí zhōu xiàn wèi fēn zhǎng zhī
其制：皆择下户白丁、宗丁、品子强壮五尺七寸以上，不足则兼以户八等五尺以上，皆免征镇、赋役，为四籍，兵部及州、县、卫分掌之。
shí rén wéi huǒ wǔ huǒ wèi tuán jiē yǒu shǒu zhǎng
十人为火，五火为团，皆有首长。
yòu zé cái yǒng zhě wèi fān tóu pō xí nǔ shè
又择材勇者为番头，颇习弩射。
yòu yǒu xí lín jūn fēi qí yì xí nǔ
又有习林军飞骑，亦习弩。
fán fú yuǎn nǔ zì néng shī zhāng zòng shǐ sān bǎi bù sì fā ér èr zhōng
凡伏远弩自能施张，纵矢三百步，四发而二中；
bò zhāng nǔ èr bǎi sān shí bù sì fā ér èr zhōng
擘张弩二百三十步，四发而二中；
jiǎo gōng nǔ èr bǎi bù sì fā ér sān zhōng
角弓弩二百步，四发而三中；
dān gōng nǔ bǎi liù shí bù sì fā ér èr zhōng jiē wèi jí dì
单弓弩百六十步，四发而二中：皆为及第。
zhū jūn jiē jìn yíng wéi péng shì yǒu biàn xí zhě jiào shì zhī jí dì zhě yǒu shǎng
诸军皆近营为堋，士有便习者， 教试之，及第者有赏。
zì tiān bǎo yǐ hòu kuò qí zhī fǎ yòu shāo biàn fèi shì jiē shī fǔ xún
自天宝以后，彍骑之法又稍变废，士皆失拊循。
bā zài zhé chōng zhū fǔ zhì wú bīng kě jiāo lǐ lín fǔ suì qǐng tíng shàng xià yú shū
八载，折冲诸府至无兵可交， 李林甫遂请停上下鱼书。
qí hòu tú yǒu bīng é guān lì ér róng qì tuó mǎ guō mù qiǔ liáng bìng fèi yǐ gù shí fǔ rén mù fān shàng sù wèi zhě yuē shì guān yán shì wèi tiān zǐ
其后徒有兵额、官吏，而戎器、驮马、锅幕、糗粮并废矣， 故时府人目番上宿卫者曰侍官，言侍卫天子；
zhì shì wèi zuǒ xī yǐ jiǎ rén wèi tóng nú jīng shī rén chǐ zhī zhì xiāng mà rǔ bì yuē shì guān
至是，卫佐悉以假人为童奴，京师人耻之，至相骂辱必曰侍官。
ér liù jūn sù wèi jiē shì rén fù zhě fàn zēng cǎi shí liáng ròu zhuàng zhě wèi jiǎo dǐ bá hé qiào mù káng tiě zhī xì jí lù shān fǎn jiē bù néng shòu jiǎ yǐ
而六军宿卫皆市人，富者贩缯彩、食粱肉，壮者为角牴、 拔河、翘木、扛铁之戏，及禄山反，皆不能受甲矣。
chū fǔ bīng zhī zhì jū wú shì shí gēng yú yě qí fān shàng zhě sù wèi jīng shī ér yǐ
初，府兵之置，居无事时耕于野，其番上者，宿卫京师而已。
ruò sì fāng yǒu shì zé mìng jiāng yǐ chū shì jiě zhé ba bīng sàn yú fǔ jiāng guī yú cháo
若四方有事，则命将以出，事解辄罢，兵散于府，将归于朝。
gù shì bù shī yè ér jiàng shuài wú wò bīng zhī zhòng suǒ yǐ fáng wēi jiàn jué huò luàn zhī méng yě
故士不失业，而将帅无握兵之重，所以防微渐、绝祸乱之萌也。
jí fǔ bīng fǎ huài ér fāng zhèn shèng wǔ fū hàn jiàng suī wú shì shí jù yào xiǎn zhuān fāng miàn jì yǒu qí tǔ dì yòu yǒu qí rén mín yòu yǒu qí jiá bīng yòu yǒu qí cái fù yǐ bù liè tiān xià
及府兵法坏而方镇盛，武夫悍将虽无事时，据要险，专方面，既有其土地，又有其人民，又有其甲兵，又有其财赋，以布列天下。
rán zé fāng zhèn bù dé bù qiáng jīng shī bù dé bù ruò gù yuē cuò zhì zhī shì shǐ rán zhě yǐ cǐ yě
然则方镇不得不强，京师不得不弱，故曰措置之势使然者，以此也。
fu suǒ wèi fāng zhèn zhě jié dù shǐ zhī bīng yě
夫所谓方镇者，节度使之兵也。
yuán qí shǐ qǐ yú biān jiāng zhī tún fáng zhě
原其始，起于边将之屯防者。
táng chū bīng zhī shù biān zhě dà yuē jūn xiǎo yuē shǒu zhuō yuē chéng yuē zhèn ér zǒng zhī zhě yuē dào ruò lú lóng jūn yī dōng jūn děng shǒu zhuō shí yī yuē píng lú dào
唐初，兵之戍边者，大曰军，小曰守捉，曰城，曰镇，而总之者曰道：若卢龙军一，东军等守捉十一，曰平卢道；
héng hǎi běi píng gāo yáng jīng lüè ān sāi nà xiáng táng xìng bó hǎi huái róu wēi wǔ zhèn yuǎn jìng sāi xióng wǔ zhèn ān huái yuǎn bǎo dìng jūn shí liù yuē fàn yáng dào
横海、北平、高阳、经略、安塞、纳降、唐兴、渤海、怀柔、威武、 镇远、静塞、雄武、镇安、怀远、保定军十六，曰范阳道；
tiān bīng dà tóng tiān ān héng yě jūn sì kě lán děng shǒu zhuō wǔ yuē hé dōng dào
天兵、大同、天安、横野军四，岢岚等守捉五，曰河东道；
shuò fāng jīng lüè fēng ān dìng yuǎn xīn chāng tiān zhù yòu zhōu jīng lüè héng sāi tiān dé tiān ān jūn jiǔ sān shòu xiáng fēng níng bǎo níng wū yán děng liù chéng xīn quán shǒu zhuō yī yuē guān nèi dào
朔方经略、丰安、定远、新昌、天柱、宥州经略、横塞、天德、天安军九，三受降、丰宁、保宁、乌延等六城，新泉守捉一，曰关内道；
chì shuǐ dà dǒu bái tíng dòu lú mò lí jiàn kāng níng kòu yù mén yī wú tiān shān jūn shí wū chéng děng shǒu zhuō shí sì yuē hé xī dào
赤水、大斗、白亭、豆卢、墨离、建康、宁寇、玉门、伊吾、天山军十， 乌城等守捉十四，曰河西道；
hàn hǎi qīng hǎi jìng sāi jūn sān shā bō děng shǒu zhuō shí yuē běi tíng dào
瀚海、清海、静塞军三，沙钵等守捉十，曰北庭道；
bǎo dà jūn yī yīng suō dū du yī lán chéng děng shǒu zhuō bā yuē ān xī dào
保大军一，鹰娑都督一，兰城等守捉八，曰安西道；
zhèn xi tiān chéng zhèn wēi ān rén suí róng hé yuán bái shuǐ tiān wēi yú lín lín táo mò mén shén cè níng biān wēi shèng jīn tiān wǔ níng yào wǔ jī shí jūn shí bā píng yí suí hé hé chuān shǒu zhuō sān yuē lǒng yòu dào
镇西、天成、振威、安人、绥戎、河源、白水、天威、榆林、临洮、莫门、神策、宁边、威胜、金天、武宁、曜武、积石军十八，平夷、绥和、合川守捉三，曰陇右道；
wēi róng ān yí kūn míng níng yuǎn hóng yuán tōng huà sōng dāng píng róng tiān bǎo wēi yuǎn jūn shí yáng guàn tián děng shǒu zhuō shí wǔ xīn ān děng chéng sān shí èr qián wéi děng zhèn sān shí bā yuē jiàn nán dào
威戎、安夷、昆明、宁远、 洪源、通化、松当、平戎、天保、威远军十，羊灌田等守捉十五，新安等城三十二， 犍为等镇三十八，曰剑南道；
lǐng nán ān nán guì guǎn yōng guǎn róng guǎn jīng lüè qīng hǎi jūn liù yuē lǐng nán dào
岭南、安南、桂管、邕管、容管经略、清海军六，曰岭南道；
fú zhōu jīng lüè jūn yī yuē jiāng nán dào
福州经略军一，曰江南道；
píng hǎi jūn yī dōng móu dōng lái shǒu zhuō èr péng lái zhèn yī yuē hé nán dào
平海军一，东牟、东莱守捉二，蓬莱镇一，曰河南道。
cǐ zì wǔ dé zhì tiān bǎo yǐ qián biān fáng zhī zhì
此自武德至天宝以前边防之制。
qí jūn chéng zhèn shǒu zhuō jiē yǒu shǐ ér dào yǒu dà jiàng yī rén yuē dà zǒng guǎn yǐ ér gèng yuē dà dū dū
其军、城、镇、守捉皆有使，而道有大将一人，曰大总管，已而更曰大都督。
zhì tài zōng shí xíng jūn zhēng tǎo yuē dà zǒng guǎn zài qí běn dào yuē dà dū du
至太宗时，行军征讨曰大总管，在其本道曰大都督。
zì gāo zōng yǒng huī yǐ hòu dū du dài shǐ chí jié zhě shǐ wèi zhī jié dù shǐ yóu yóu wèi yǐ míng guān
自高宗永徽以后，都督带使持节者，始谓之节度使，犹犹未以名官。
jǐng yún èr nián yǐ hè bá yán sì wèi liáng zhōu dū du hé xī jié dù shǐ
景云二年，以贺拔延嗣为凉州都督、河西节度使。
zì cǐ ér hòu jiē hu kāi yuán shuò fāng lǒng yòu hé dōng hé xī zhū zhèn jiē zhì jié dù shǐ
自此而后，接乎开元，朔方、陇右、河东、河西诸镇，皆置节度使。
jí fàn yáng jié dù shǐ ān lù shān fǎn fàn jīng shī tiān zǐ zhī bīng ruò bù néng kàng suì xiàn liǎng jīng
及范阳节度使安禄山反，犯京师，天子之兵弱，不能抗，遂陷两京。
sù zōng qǐ líng wǔ ér zhū zhèn zhī bīng gòng qǐ zhū zéi
肃宗起灵武，而诸镇之兵共起诛贼。
qí hòu lù shān zǐ qìng xù jí shǐ sī míng fù zǐ jì qǐ zhōng guó dà luàn sù zōng mìng li guāng bì děng tǎo zhī hào jiǔ jié dù zhī shī
其后禄山子庆绪及史思明父子继起，中国大乱，肃宗命李光弼等讨之，号“九节度之师”。
jiǔ zhī dà dào jì miè ér wǔ fū zhàn zú yǐ gōng qǐ xíng zhèn liè wèi hòu wáng zhě jiē chú jié dù shǐ
久之，大盗既灭，而武夫战卒以功起行阵，列为侯王者，皆除节度使。
yóu shì fāng zhèn xiāng wàng yú nèi dì dà zhě lián zhōu shí yú xiǎo zhě yóu jiān sān sì
由是方镇相望于内地，大者连州十余，小者犹兼三四。
gù bīng jiāo zé zhú shuài shuài qiáng zé pàn shàng
故兵骄则逐帅，帅强则叛上。
huò fù sǐ zǐ wò qí bīng ér bù kěn dài
或父死子握其兵而不肯代；
huò qǔ shě yóu yú shì zú wǎng wǎng zì zé jiāng lì hào wèi liú hòu yǐ yāo mìng yú cháo
或取舍由于士卒，往往自择将吏，号为“留后”，以邀命于朝。
tiān zǐ gù lì bù néng zhì zé rěn chǐ hán gòu yīn ér fǔ zhī wèi zhī gū xī zhī zhèng
天子顾力不能制，则忍耻含垢，因而抚之，谓之姑息之政。
gài gū xī qǐ yú bīng jiāo bīng jiāo yóu yóu fāng zhèn gū xī yù shén ér bīng jiāng yù jù jiāo
盖姑息起于兵骄，兵骄由由方镇，姑息愈甚，而兵将愈俱骄。
yóu shì hào lìng zì chū yǐ xiāng qīn jī lǔ qí jiàng shuài bìng qí tǔ dì tiān zǐ shú shì bù zhī suǒ wéi fǎn wèi hé jiě zhī mò kěn tīng mìng
由是号令自出，以相侵击，虏其将帅，并其土地，天子熟视不知所为，反为和解之，莫肯听命。
shǐ shí wéi cháo tíng huàn zhě hào hé shuò sān zhèn
始时为朝廷患者，号“河朔三镇”。
jí qí mò zhū quán zhōng yǐ liáng bīng li kè yòng yǐ jìn bīng gèng fàn jīng shī ér li mào zhēn hán jiàn jìn jù qí huá wàng yī xǐ nù bīng yǐ zhì yú guó mén tiān zǐ wèi shā dà chén zuì jǐ huǐ guò rán hòu qù
及其末，朱全忠以梁兵、李克用以晋兵更犯京师，而李茂贞、韩建近据岐、华，妄一喜怒，兵已至于国门，天子为杀大臣、 罪己悔过，然后去。
jí zhāo zōng yòng cuī yìn zhào liáng bīng yǐ zhū huàn guān jié tiān zǐ bēn qí liáng bīng wéi zhī yú nián
及昭宗用崔胤召梁兵以诛宦官，劫天子奔岐，梁兵围之逾年。
dāng cǐ zhī shí tiān xià zhī bīng wú fù qín wáng zhě
当此之时，天下之兵无复勤王者。
xiàng zhī suǒ wèi sān zhèn zhě tú néng shǐ huò ér yǐ
向之所谓三镇者，徒能始祸而已。
qí tā dà zhèn nán zé wú zhè jīng hú mǐn guǎng xi zé qí shǔ běi zé yàn jìn ér liáng dào jù qí zhōng zì guó mén yǐ wài jiē fēn liè yú fāng zhèn yǐ
其他大镇，南则吴、浙、荆、湖、闽、广，西则岐、蜀，北则燕、晋，而梁盗据其中，自国门以外，皆分裂于方镇矣。
gù bīng zhī shǐ zhòng yú wài yě tǔ dì mín fù fēi tiān zǐ yǒu
故兵之始重于外也，土地、民赋非天子有；
jì qí shèng yě hào lìng zhēng dài fēi qí yǒu
既其盛也，号令、征代非其有；
yòu qí shén yě zhì wú chǐ tǔ ér bù néng bì qí qī zǐ zōng zú suì yǐ wáng miè
又其甚也，至无尺土，而不能庇其妻子宗族，遂以亡灭。
yǔ yuē bīng yóu huǒ yě fú jí jiāng zì fén
语曰：“兵犹火也，弗戢将自焚。
fu è wēi luàn ér yù ān quán zhě yōng jūn cháng zhǔ zhī néng zhī zhì yú cuò zhì zhī shī zé suǒ wèi kùn tiān xià yǐ yǎng luàn yě
”夫恶危乱而欲安全者，庸君常主之能知，至于措置之失，则所谓困天下以养乱也。
táng zhī zhì bīng jì wài bǐng yǐ shòu rén ér mò dà běn xiǎo fāng qū qū zì wèi hàn wèi zhī jì kě bù āi zāi
唐之置兵，既外柄以授人，而末大本小，方区区自为捍卫之计，可不哀哉！
fu suǒ wèi tiān zǐ jìn jūn zhě nán běi yá bīng yě
夫所谓天子禁军者，南、北衙兵也。
nán yá zhū wèi bīng shì yě
南衙，诸卫兵是也；
běi yá zhě jìn jūn yě
北衙者，禁军也。
chū gāo zǔ yǐ yì bīng qǐ tài yuán yǐ dìng tiān xià xī bà qiǎn guī qí yuàn liú sù wèi zhě sān wàn rén
初，高祖以义兵起太原，已定天下，悉罢遣归，其愿留宿卫者三万人。
gāo zǔ yǐ wèi běi bái qú páng mín qì yú tián fēn gěi zhī hào yuán cóng jìn jūn
高祖以渭北白渠旁民弃腴田分给之，号“元从禁军”。
hòu lǎo bù rèn shì yǐ qí zǐ dì dài wèi zhī fù zǐ jūn
后老不任事，以其子弟代，谓之 “父子军”。
jí zhēn guàn chū tài zōng zé shàn shè zhě bǎi rén wèi èr fān yú běi mén zhǎng shàng yuē bǎi qí
及贞观初，太宗择善射者百人，为二番于北门长上，曰“百骑”。
yǐ cóng tián liè
以从田猎。
yòu zhì běi yá qī yíng xuǎn cái lì xiāo zhuàng yuè yǐ yī yíng fān shàng
又置北衙七营，选材力骁壮，月以一营番上。
shí èr nián shǐ zhì zuǒ yòu tún yíng yú xuán wǔ mén lǐng yǐ zhū wèi jiāng jūn hào fēi qí qí fǎ qǔ hù èr děng yǐ shàng zhǎng liù chǐ kuò zhuàng zhě shì gōng mǎ sì cì shàng qiào guān jǔ wǔ fù mǐ wǔ hú xíng sān shí bù zhě
十二年，始置左右屯营于玄武门，领以诸卫将军，号“飞骑”，其法：取户二等以上、长六尺阔壮者，试弓马四次上、翘关举五、负米五斛行三十步者。
fù zé mǎ shè wèi bǎi qí yī wǔ sè páo chéng liù xián bó mǎ hǔ pí jiān wèi yóu xìng yì wèi
复择马射为百骑，衣五色袍，乘六闲驳马，虎皮鞯，为游幸翊卫。
gāo zōng lóng shuò èr nián shǐ qǔ fǔ bīng yuè qí bù shè zhì zuǒ yòu yǔ lín jūn dà cháo huì zé zhí zhàng yǐ wèi jiē bì xíng xìng zé jiā chí dào wèi nèi zhàng
高宗龙朔二年，始取府兵越骑、步射置左右羽林军，大朝会则执仗以卫阶陛， 行幸则夹驰道为内仗。
wǔ hòu gǎi bǎi qí yuē qiān jì
武后改百骑曰“千骑”。
zhōng zōng yòu gǎi qiān jì yuē wàn qí fēn zuǒ yòu yíng
中宗又改千骑曰“万骑”，分左、 右营。
jí xuán zōng yǐ wàn qí píng wéi shì gǎi wéi zuǒ yòu lóng wǔ jūn jiē yòng táng yuán gōng chén zǐ dì zhì ruò sù wèi bīng
及玄宗以万骑平韦氏，改为左右龙武军，皆用唐元功臣子弟，制若宿卫兵。
shì shí liáng jiā zǐ bì zhēng shù zhě yì jiē nà zī lì jūn fēn rì gèng shàng rú yǔ lín
是时，良家子避征戍者，亦皆纳资隶军，分日更上如羽林。
kāi yuán shí èr nián zhào zuǒ yòu yǔ lín jūn fēi qí quē qǔ jīng páng zhōu fǔ shì yǐ hù bù yìn yìn qí bì wèi èr jí yǔ lín bīng bù fēn zhǎng zhī
开元十二年，诏左右羽林军、飞骑阙，取京旁州府士，以户部印印其臂，为二籍，羽林、兵部分掌之。
mò nián jìn bīng jìn hào jí lù shān fǎn tiān zǐ xī jià jìn jūn cóng zhě cái qiān rén sù zōng fù líng wǔ shì bù mǎn bǎi jí jí wèi shāo fù diào bǔ běi jūn
末年，禁兵浸耗，及禄山反，天子西驾，禁军从者裁千人，肃宗赴灵武，士不满百， 及即位，稍复调补北军。
zhì dé èr zài zhì zuǒ yòu shén wǔ jūn bǔ yuán cóng hù cóng guān zǐ dì bù zú zé qǔ tā sè dài pǐn zhě tóng sì jūn yì yuē shén wǔ tiān qí zhì rú yǔ lín
至德二载，置左右神武军，补元从、扈从官子弟，不足则取它色，带品者同四军，亦曰“神武天骑”，制如羽林。
zǒng yuē běi yá liù jūn
总曰“北衙六军”。
yòu zé biàn qí shè zhě zhì yá qián shè shēng shǒu qiān rén yì yuē gòng fèng shè shēng guān yòu yuē diàn qián shè shēng fēn zuǒ yòu xiāng zǒng hào yuē zuǒ yòu yīng wǔ jūn
又择便骑射者置衙前射生手千人，亦曰“供奉射生官”，又曰“殿前射生”，分左、右厢，总号曰“左右英武军”。
qián yuán yuán nián li fǔ guó yòng shì qǐng xuǎn yǔ lín qí shì wǔ bǎi rén yāo xún
乾元元年，李辅国用事，请选羽林骑士五百人邀巡。
li kuí yuē hàn yǐ nán běi jūn xiāng zhì gù zhōu bó yǐ běi jūn ān liú shì
李揆曰：“汉以南、北军相制，故周勃以北军安刘氏。
cháo tíng zhì nán běi yá wén wǔ qū liè yǐ xiāng chá cì
朝廷置南、北衙，文武区列， 以相察伺。
jīn yòng yǔ lín dài jīn wú jǐng hū yǒu fēi cháng hé yǐ zhì zhī
今用羽林代金吾警，忽有非常，何以制之？
suì ba
”于是停止了讨论。
shàng yuán zhōng yǐ běi yá jūn shǐ wèi bó yù wèi shén cè jūn jié dù shǐ zhèn shǎn zhōu zhōng shǐ yú cháo ēn wèi guān jūn róng shǐ jiān qí jūn
上元中，以北衙军使卫伯玉为神策军节度使，镇陕州，中使鱼朝恩为观军容使， 监其军。
chū gē shū hàn pò tǔ bō lín táo xi zhī mó huán chuān jí qí de zhì shén cè jūn yǐ chéng rú qiú wèi jūn shǐ
初，哥舒翰破吐蕃临洮西之磨环川，即其地置神策军，以成如璆为军使。
jí lù shān fǎn rú qiú yǐ bó yù jiàng bīng qiān rén fù nàn bó yù yǔ cháo ēn jiē zhūn yú shǎn
及禄山反，如璆以伯玉将兵千人赴难，伯玉与朝恩皆屯于陕。
shí biān tǔ xiàn cù shén cè gù de lún mò jí zhào bó yù suǒ bù bīng hào shén cè jūn yǐ bó yù wèi jié dù shǐ yǔ shǎn zhōu jié dù shǐ guō yīng yì jiē zhèn shǎn
时边土陷蹙，神策故地沦没，即诏伯玉所部兵，号“神策军”，以伯玉为节度使，与陕州节度使郭英乂皆镇陕。
qí hòu bó yù ba yǐ yīng yì jiān shén cè jūn jié dù
其后伯玉罢，以英乂兼神策军节度。
yīng yì rù wèi pú yè jūn suì tǒng yú guān jūn róng shǐ
英乂入为仆射，军遂统于观军容使。
dài zōng jí wèi yǐ shè shēng jūn rù jìn zhōng qīng nán jiē cì míng bǎo yìng gōng chén gù shè shēng jūn yòu hào bǎo yìng jūn
代宗即位，以射生军入禁中清难，皆赐名“宝应功臣”，故射生军又号“宝应军”。
guǎng dé yuán nián dài zōng bì tǔ bō xìng shǎn cháo ēn jǔ zài shǎn bīng yǔ shén cè jūn yíng hù xī hào shén cè jūn
广德元年，代宗避吐蕃幸陕，朝恩举在陕兵与神策军迎扈，悉号“神策军”。
tiān zǐ xìng qí yíng
天子幸其营。
jí jīng shī píng cháo ēn suì yǐ jūn guī jìn zhōng zì jiāng zhī rán shàng wèi yǔ běi jūn chǐ yě
及京师平，朝恩遂以军归禁中，自将之，然尚未与北军齿也。
yǒng tài yuán nián tǔ bō fù rù kòu cháo ēn yòu yǐ shén cè jūn zhūn yuàn zhōng zì shì jìn shèng fēn wéi zuǒ yòu xiāng shì jū běi jūn yòu suì wèi tiān zǐ jìn jūn fēi tā jūn bǐ
永泰元年，吐蕃复入寇，朝恩又以神策军屯苑中，自是浸盛，分为左、右厢，势居北军右， 遂为天子禁军，非它军比。
cháo ēn nǎi yǐ guān jūn róng xuān wèi chǔ zhì shǐ zhī shén cè jūn bīng mǎ shǐ
朝恩乃以观军容宣慰处置使知神策军兵马使。
dà lì sì nián qǐng yǐ jīng zhào zhī hǎo zhì fèng xiáng zhī lín yóu pǔ rùn jiē lì shén cè jūn
大历四年， 请以京兆之好畤，凤翔之麟游、普润，皆隶神策军。
míng nián fù yǐ xīng píng wǔ gōng fú fēng tiān xìng lì zhī cháo tíng bù néng è
明年，复以兴平、武功、扶风、 天兴隶之，朝廷不能遏。
yòu yòng ài jiàng liú xī xiān wèi shén cè yú hòu zhǔ bù fǎ suì zhì běi jūn yù mù fang shì bù chěng wū bǔ dà xìng méi chǎn wèi shǎng zhì yǒu xuǎn jǔ lǚ yù ér xié hòu zī duō hèng sǐ zhě
又用爱将刘希暹为神策虞候，主不法，遂置北军狱，募坊市不逞，诬捕大姓，没产为赏，至有选举旅寓而挟厚赀多横死者。
cháo ēn dé zuì sǐ yǐ xī xiān dài wéi shén cè jūn shǐ
朝恩得罪死，以希暹代为神策军使。
shì suì xī xiān fù dé zuì yǐ cháo ēn jiù xiào wáng jià hè dài jiāng
是岁，希暹复得罪，以朝恩旧校王驾鹤代将。
shí shù suì dé zōng jí wèi yǐ bái zhì zhēn dài zhī
十数岁，德宗即位，以白志贞代之。
shì shí shén cè bīng suī chù nèi ér duō yǐ pí jiàng jiàng bīng zhēng fá wǎng wǎng yǒu gōng
是时，神策兵虽处内，而多以裨将将兵征伐，往往有功。
jí li xī liè fǎn hé běi dào qiě qǐ shǔ chū jìn jūn zhēng fá shén cè zhī shì duō dòu sǐ zhě
及李希烈反，河北盗且起，数出禁军征伐，神策之士多斗死者。
jiàn zhōng sì nián xià zhào mù bīng yǐ zhì zhēn wèi shǐ sōu bǔ jùn qiē
建中四年下诏募兵，以志贞为使，搜补峻切。
guō zi yí zhī xù duān wáng fù wú zhòng rú zhí zī lèi jù wàn yǐ guó jiā yǒu jí bù zì ān qǐng yǐ zi lǜ nú mǎ cóng jūn
郭子仪之婿端王傅吴仲孺殖赀累巨万，以国家有急不自安，请以子率奴马从军。
dé zōng xǐ shén wèi guān qí zi wǔ pǐn
德宗喜甚，为官其子五品。
zhì zhēn nǎi qǐng jié dù dōu tuán liàn guān chá shǐ yǔ shì cháng rèn zhě jiā jiē chū zǐ dì mǎ nú zhuāng kǎi zhù zhēng shòu guān rú zhòng rú zǐ
志贞乃请节度、都团练、 观察使与世尝任者家，皆出子弟马奴装铠助征，授官如仲孺子。
yú shì háo fù zhě yuán wèi xìng ér pín zhě kǔ zhī
于是豪富者缘为幸， 而贫者苦之。
shén cè bīng jì fā dài jìn zhì zhēn yīn yǐ shì rén bǔ zhī míng lì jí ér shēn jū shì sì
神策兵既发殆尽，志贞阴以市人补之，名隶籍而身居市肆。
jí jīng zú kuì biàn jiē jí fú bù chū dì suì chū bēn
及泾卒溃变，皆戢伏不出，帝遂出奔。
chū duàn xiù shí jiàn jìn bīng guǎ ruò bù zú bèi fēi cháng shàng shū yuē tiān zi wàn shèng zhū hóu qiān dài fū bǎi gài yǐ dà zhì xiǎo shí zhì yī yě zūn jūn bēi chén qiáng gàn ruò zhī zhī dào
初，段秀实见禁兵寡弱，不足备非常，上疏曰：“天子万乘，诸侯千，大夫百，盖以大制小，十制一也，尊君卑臣强干弱支之道。
jīn wài yǒu bù tíng zhī lǔ nèi yǒu gěng mìng zhī chén ér jìn bīng bù jīng qí shù xuē shǎo hòu yǒu cù gù hé yǐ dài zhī
今外有不廷之虏，内有梗命之臣，而禁兵不精，其数削少，后有猝故，何以待之？
měng hǔ suǒ yǐ bǎi shòu wèi zhě zhǎo yá yě zhǎo yá fèi zé gū tún tè quǎn xī néng wéi dí
猛虎所以百兽畏者，爪牙也，爪牙废，则孤豚特犬悉能为敌。
yuàn shǎo liú yì
愿少留意。
zhì shì fāng yǐ xiù shí yán wéi rán
”至是方以秀实言为然。
jí zhì zhēn děng liú biǎn shén cè dōu yú hòu li shèng yǔ qí jūn zhī tā jiāng jiē zì fēi hú dào xi bīng fù nàn suì wèi shén cè xíng yíng jié dù zhūn wèi běi jūn suì zhèn
及志贞等流贬，神策都虞候李晟与其军之它将，皆自飞狐道西兵赴难，遂为神策行营节度，屯渭北，军遂振。
zhēn yuán èr nián gǎi shén cè zuǒ yòu xiāng wèi zuǒ yòu shén cè jūn tè zhì jiān jù dāng zuǒ yòu shén cè jūn yǐ chǒng zhōng guān ér yì zhì dà jiàng jūn yǐ xià
贞元二年，改神策左右厢为左右神策军，特置监句当左右神策军，以宠中官，而益置大将军以下。
yòu gǎi diàn qián shè shēng zuǒ yòu xiāng yuē diàn qián zuǒ yòu shè shēng jūn yì zhì dà jiàng jūn yǐ xià
又改殿前射生左右厢曰殿前左右射生军，亦置大将军以下。
sān nián zhào shè shēng shén cè liù jūn jiàng shì fǔ xiàn yǐ shì bàn zhì xiān zòu nǎi yí jūn wù zhé dài bǔ
三年，诏射生、神策、六军将士，府县以事办治，先奏乃移军，勿辄逮捕。
jīng zhào yǐn zhèng shū zé jiàn yán jīng jù qīng huá suǒ jù tè zuò bù cháng sì zòu bào jiāng shī zuì rén qǐng fēi hūn tián jiē yǐ shí bǔ
京兆尹郑叔则建言：“京剧轻猾所聚，慝作不常，俟奏报，将失罪人，请非昏田，皆以时捕。
nǎi kě zhī
”乃可之。
é gǎi diàn qián zuǒ yòu shè shēng jūn yuē zuǒ yòu shén wēi jūn zhì jiān zuǒ yòu shén wēi jūn shǐ
俄改殿前左右射生军曰左右神威军，置监左右神威军使。
zuǒ yòu shén cè jūn jiē jiā jiāng jūn èr yuán zuǒ yòu lóng wǔ jūn jiā jiāng jūn yī yuán yǐ dài zhū dào dà jiàng yǒu gōng zhě
左右神策军皆加将军二员，左右龙武军加将军一员，以待诸道大将有功者。
zì sù zōng yǐ hòu běi jūn zēng zhì wēi wǔ cháng xīng děng jūn míng lèi pō duō ér fèi zhì bù yī
自肃宗以后，北军增置威武、长兴等军，名类颇多，而废置不一。
wéi yǔ lín lóng wǔ shén wǔ shén cè shén wēi zuì shèng zǒng yuē zuǒ yòu shí jūn yǐ
惟羽林、龙武、神武、神策、神威最盛，总曰左右十军矣。
qí hòu jīng jī zhī xi duō yǐ shén cè jūn zhèn zhī jiē yǒu tún yíng
其后京畿之西，多以神策军镇之， 皆有屯营。
jūn sī zhī rén sàn chǔ diān nèi jiē shì shì líng bào mín jiān kǔ zhī
军司之人，散处甸内，皆恃势凌暴，民间苦之。
zì dé zōng xìng liáng hái yǐ shén cè bīng yǒu láo jiē hào xìng yuán yuán cóng fèng tiān dìng nán gōng chén shù sǐ zuì
自德宗幸梁还，以神策兵有劳，皆号“兴元元从奉天定难功臣”，恕死罪。
zhōng shū yù shǐ fǔ bīng bù nǎi bù néng suì bǐ qí jí jīng zhào yòu bù gǎn zǒng jǔ míng shí
中书、御史府、兵部乃不能岁比其籍，京兆又不敢总举名实。
sān fǔ rén jiǎ bǐ yú jūn yī dié zhì shí shù
三辅人假比于军，一牒至十数。
cháng ān jiān rén duō yù zhàn liǎng jūn shēn bù sù wèi yǐ qián dài xíng wèi zhī nà kè hù
长安奸人多寓占两军，身不宿卫，以钱代行，谓之纳课户。
yì sì wèi bào lì shāo jìn zhī zhé xiān dé zuì gù dāng shí jīng yǐn chì lìng jiē wèi zhī liǎn qū
益肆为暴，吏稍禁之，辄先得罪，故当时京尹、赤令皆为之敛屈。
shí nián jīng zhào yǐn yáng yú líng qǐng zhì xié míng chì wǔ dīng xǔ èr dīng jū jūn yú chà yǐ tiáo xiàn yáo shì háo qiáng shǎo wèi
十年，京兆尹杨于陵请置挟名敕，五丁许二丁居军，余差以条限，繇是豪强少畏。
shí èr nián
十二年，
yǐ jiān gòu dāng zuǒ shén cè jūn zuǒ jiān mén wèi dà jiàng jūn zhī nèi shì shěng shì dòu wén chǎng wèi zuǒ shén cè jūn hù jūn zhōng wèi
以监句当左神策军、左监门卫大将军、知内侍省事窦文场为左神策军护军中尉，
jiān gòu dāng yòu shén cè jūn yòu jiān mén wèi jiāng jūn zhī nèi shì shěng shì huò xian míng wèi yòu shén cè jūn hù jūn zhōng wèi
监句当右神策军、右监门卫将军、知内侍省事霍仙鸣为右神策军护军中尉，
jiān yòu shén wēi jūn shǐ nèi shì jiān nèi yè zhě lín zhāng shàng jìn wèi yòu shén wēi jūn zhōng hù jūn
监右神威军使、内侍兼内谒者临张尚进为右神威军中护军，
jiān zuǒ shén wēi jūn shǐ nèi shì jiān nèi yè zhě jiān jiāo xī wàng wèi zuǒ shén wēi jūn zhōng hù jūn
监左神威军使、内侍兼内谒者监焦希望为左神威军中护军。
hù jūn zhōng wèi zhōng hù jūn jiē gǔ guān dì jì yǐ jìn wèi jiǎ huàn guān yòu yǐ cǐ chǒng zhī
护军中尉、中护军皆古官，帝既以禁卫假宦官，又以此宠之。
shí sì nián yòu zhào zuǒ yòu shén cè zhì tǒng jūn yǐ chóng qīn wèi rú liù jūn
十四年，又诏左右神策置统军，以崇亲卫，如六军。
shí biān bīng yī xiǎng duō bù shàn ér shù zú tún fáng yào míng shū jiàng zhī gěi zuì hòu
时边兵衣 𫗵多不赡，而戍卒屯防，药茗蔬酱之给最厚。
zhū jiāng wu wèi guǐ cí qǐng yáo lì shén cè jūn bǐng cì suì yíng jiù sān bèi yáo shì sāi shàng wǎng wǎng chēng shén cè xíng yíng jiē nèi tǒng yú zhōng rén yǐ qí jūn nǎi zhì shí wǔ wàn
诸将务为诡辞，请遥隶神策军，禀赐遂赢旧三倍，繇是塞上往往称神策行营，皆内统于中人矣，其军乃至十五万。
gù shì jīng chéng zhū sī zhū shǐ fǔ xiàn jiē jì yǐ yù shǐ xún qiú
故事，京城诸司、诸使、府、县，皆季以御史巡囚。
hòu yǐ běi jūn dì mì wèi cháng zhì
后以北军地密，未尝至。
shí jiǔ nián jiān chá yù shǐ cuī wěi bù zhī jìn shì suì rù yòu shén cè zhōng wèi zòu zhī dì nù zhàng wěi sì shí liú yá zhōu
十九年，监察御史崔䓕不知近事，遂入右神策，中尉奏之，帝怒，杖䓕四十，流崖州。
shùn zōng jí wèi wáng shū wén yòng shì yù qǔ shén cè bīng bǐng nǎi yòng gù jiāng fàn xī cháo wèi zuǒ yòu shén cè jīng xi zhū chéng zhèn xíng yíng bīng mǎ jié dù shǐ yǐ duó huàn zhě quán ér bù kè
顺宗即位，王叔文用事，欲取神策兵柄，乃用故将范希朝为左右神策、京西诸城镇行营兵马节度使，以夺宦者权，而不克。
yuán hé èr nián shěng shén wǔ jūn
元和二年，省神武军。
míng nián yòu fèi zuǒ yòu shén wēi jūn hé wéi yī yuē tiān wēi jūn
明年，又废左右神威军，合为一，曰“天威军”。
bā nián fèi tiān wēi jūn yǐ qí bīng qí fēn lì zuǒ yòu shén cè jūn
八年，废天威军，以其兵骑分隶左右神策军。
jí xī zōng xìng shǔ tián lìng zī mù shén cè xīn jūn wèi wǔ shí sì dōu lí wèi shí jūn lìng zī zì wèi zuǒ yòu shén cè shí jūn jiān shí èr wèi guān jūn róng shǐ yǐ zuǒ yòu shén cè dà jiàng jūn wèi zuǒ yòu shén cè zhū dōu zhǐ huī shǐ zhū dōu yòu lǐng yǐ dōu jiāng yì yuē dū tóu
及僖宗幸蜀，田令孜募神策新军为五十四都，离为十军，令孜自为左右神策十军兼十二卫观军容使，以左右神策大将军为左右神策诸都指挥使，诸都又领以都将，亦曰“都头”。
jǐng fú èr nián zhāo zōng yǐ fān chén bá hù tiān zǐ gū ruò yì yǐ zōng shì diǎn jìn bīng
景福二年，昭宗以籓臣跋扈、天子孤弱，议以宗室典禁兵。
jí fá li mào zhēn nǎi yòng sì tán wáng yǔn wèi jīng xi zhāo tǎo shǐ shén cè zhū dōu zhǐ huī shǐ li jīn suì fù zhī xī fā wǔ shí sì jūn tún xīng píng yǐ ér bīng zì kuì
及伐李茂贞，乃用嗣覃王允为京西招讨使，神策诸都指挥使李钅岁副之，悉发五十四军屯兴平，已而兵自溃。
mào zhēn bī jīng shī zhāo zōng wèi zhǎn shén cè zhōng wèi xī mén zhòng suì li zhōu yán tóng nǎi yǐn qù
茂贞逼京师，昭宗为斩神策中尉西门重遂、李周讠童，乃引去。
qián níng yuán nián wáng xíng yú hán jiàn jí mào zhēn lián bīng fàn quē tiān zǐ yòu shā zǎi xiàng wéi zhāo dù li qī nǎi qù
干宁元年， 王行瑜、韩建及茂贞连兵犯阙，天子又杀宰相韦昭度、李磎，乃去。
tài yuán li kè yòng yǐ qí bīng fá xíng yú děng tóng zhōu jié dù shǐ wáng xíng shí rù pò shén cè zhōng wèi luò quán guàn liú jǐng xuān qǐng tiān zǐ xìng bīn zhōu quán guàn jǐng xuān jí zi jì shèng yǔ xíng shí zòng huǒ dōng shì dì yù chéng tiān mén chì zhū wáng lǜ jìn jūn hàn zhī
太原李克用以其兵伐行瑜等，同州节度使王行实入迫神策中尉骆全瓘、刘景宣请天子幸邠州，全瓘、景宣及子继晟与行实纵火东市，帝御承天门，敕诸王率禁军扞之。
pěng rì dū tóu li yún yǐ qí jūn wèi lóu xià mào zhēn jiāng yán guī gōng yún shǐ jí lóu fēi dì nǎi yǔ qīn wáng gōng zhǔ xìng yún jūn hù bì dōu tóu li jūn shí yì yǐ bīng zhì shì dì chū xìng suō chéng shí mén
捧日都头李筠以其军卫楼下，茂贞将阎圭攻筠，矢及楼扉，帝乃与亲王、公主幸筠军，扈跸都头李君实亦以兵至，侍帝出幸莎城、石门。
zhào sì xuē wáng zhī róu rù cháng ān shōu jìn jūn qīng gōng shì yuè yú nǎi hái
诏嗣薛王知柔入长安收禁军、清宫室， 月余乃还。
yòu zhào zhū wáng yuè qīn jūn shōu shí shén cè wáng sàn de shù wàn
又诏诸王阅亲军，收拾神策亡散，得数万。
yì zhì ān shèng pěng chén bǎo níng ān huà jūn yuē diàn hòu sì jūn sì tán wáng yǔn yǔ sì yán wáng jiè pī jiāng zhī
益置安圣、捧宸、保宁、安化军，曰“殿后四军”，嗣覃王允与嗣延王戒丕将之。
sān nián mào zhēn zài fàn quē sì tán wáng zhàn bài zhāo zōng xìng huá zhōu
三年，茂贞再犯阙，嗣覃王战败，昭宗幸华州。
míng nián hán jiàn wèi zhū wáng yǒu bīng qǐng jiē guī shí liù zhái liú diàn hòu bīng sān shí rén wèi kòng hè pái mǎ guān lì fēi lóng fang yú xī sàn zhī qiě liè jiǎ wéi xíng gōng yú shì sì jūn èr wàn yú rén jiē ba
明年，韩建畏诸王有兵，请皆归十六宅，留殿后兵三十人，为控鹤排马官，隶飞龙坊，馀悉散之，且列甲围行宫，于是四军二万馀人皆罢。
yòu qǐng zhū dū tóu li yún dì kǒng wèi zhǎn yú dà yún qiáo
又请诛都头李筠，帝恐，为斩于大云桥。
é suì shā shí yī wáng
俄遂杀十一王。
jí hái cháng ān zuǒ yòu shén cè jūn fù shāo zhì zhī yǐ liù qiān rén wéi dìng
及还长安，左右神策军复稍置之，以六千人为定。
shì suì zuǒ yòu shén cè zhōng wèi liú jì shù wáng zhòng xiān yǐ qí bīng qiān rén fèi dì yōu zhī
是岁，左右神策中尉刘季述、 王仲先以其兵千人废帝，幽之。
jì shù děng zhū
季述等诛。
yǐ ér zhāo zōng zhào zhū quán zhōng bīng rù zhū huàn guān huàn guān jué jié tiān zǐ xìng fèng xiáng
已而昭宗召朱全忠兵入诛宦官，宦官觉， 劫天子幸凤翔。
quán zhōng wéi zhī suì yú tiān zǐ nǎi zhū zhōng wèi hán quán huì zhāng hóng yàn děng èr shí yú rén yǐ jiě liáng bīng nǎi hái cháng ān
全忠围之岁馀，天子乃诛中尉韩全诲、张弘彦等二十余人，以解梁兵，乃还长安。
yú shì xī zhū huàn guān ér shén cè zuǒ yòu jūn yáo cǐ fèi yǐ
于是悉诛宦官，而神策左右军繇此废矣。
zhū sī xī guī shàng shū shěng láng guān liǎng jūn bīng jiē lì liù jūn zhě ér yǐ cuī yìn pàn liù jūn shí èr wèi shì
诸司悉归尚书省郎官，两军兵皆隶六军者，而以崔胤判六军十二卫事。
liù jūn zhě zuǒ yòu lóng wǔ shén wǔ yǔ lín qí míng cún ér yǐ
六军者，左右龙武、神武、羽林，其名存而已。
zì shì jūn sī yǐ zǎi xiàng lǐng
自是军司以宰相领。
jí quán zhōng guī liú bù qí wàn rén zhūn gù liǎng jūn yǐ zi you lún wèi zuǒ yòu jūn sù wèi dōu zhǐ huī shǐ jìn wèi jiē biàn zú
及全忠归，留步骑万人屯故两军，以子友伦为左右军宿卫都指挥使，禁卫皆汴卒。
cuī yìn nǎi zòu liù jūn míng cún ér bīng wáng fēi suǒ yǐ zhuàng jīng shī
崔胤乃奏：“六军名存而兵亡，非所以壮京师。
jūn jiē zhì bù jūn sì jiāng qí jūn yī jiāng
军皆置步军四将，骑军一将。
bù jiāng jiē bīng èr bǎi wǔ shí rén qí jiāng jiē bǎi rén zǒng liù qiān liù bǎi rén
步将皆兵二百五十人，骑将皆百人，总六千六百人。
fān shàng rú gù shì
番上如故事。
nǎi lìng liù jūn zhū wèi fù shǐ jīng zhào yǐn zhèng yuán guī lì gé mù bīng yú shì ér quán zhōng yīn yǐ biàn rén yīng zhī
”乃令六军诸卫副使京兆尹郑元规立格募兵于市，而全忠阴以汴人应之。
yìn sǐ yǐ zǎi xiàng péi shū pàn zuǒ sān jūn dú gū sǔn pàn yòu sān jūn xiàng suǒ mù shì xī sàn qù
胤死，以宰相裴枢判左三军，独孤损判右三军，向所募士悉散去。
quán zhōng yì jiān pàn zuǒ yòu liù jūn shí èr wèi
全忠亦兼判左右六军十二卫。
jí dōng qiān wéi xiǎo huáng mén dǎ qiú gòng fèng shí shù rén nèi yuán xiǎo ér wǔ bǎi rén cóng
及东迁，唯小黄门打球供奉十数人、内园小儿五百人从。
zhì gǔ shuǐ yòu jǐn tú zhī yì yǐ biàn rén yú shì tiān zǐ wú yī rén zhī wèi
至谷水，又尽屠之，易以汴人，于是天子无一人之卫。
zhāo zōng yù shì táng nǎi wáng
昭宗遇弑，唐乃亡。
mǎ zhě bīng zhī yòng yě
马者，兵之用也；
jiān mù suǒ yǐ fán mǎ yě qí zhì qǐ yú jìn shì
监牧，所以蕃马也，其制起于近世。
táng zhī chū qǐ de tū jué mǎ èr qiān pǐ yòu de duò mǎ sān qiān yú chì àn zé xǐ zhī lǒng yòu jiān mù zhī zhì shǐ yú cǐ
唐之初起，得突厥马二千匹，又得隋马三千于赤岸泽，徙之陇右，监牧之制始于此。
qí guān lǐng yǐ tài pū qí shǔ yǒu mù jiān fù jiān
其官领以太仆，其属有牧监、副监。
jiān yǒu chéng yǒu zhǔ bù zhí sī tuán guān mù wèi pái mǎ mù cháng qún tóu yǒu zhèng yǒu fù
监有丞，有主簿、直司、团官、牧尉、排马、牧长、群头，有正， 有副。
fán qún zhì zhǎng yī rén shí wǔ zhǎng zhì wèi yī rén suì kè gōng jìn pái mǎ
凡群置长一人，十五长置尉一人，岁课功，进排马。
yòu yǒu zhǎng xián diào mǎ xí shàng
又有掌闲，调马习上。
yòu yǐ shàng chéng zhǎng tiān zǐ zhī yù
又以尚乘掌天子之御。
zuǒ yòu liù xián yī yuē fēi huáng èr yuē jí liáng sān yuē lóng méi sì yuē táo yú wǔ yuē jué tí liù yuē tiān yuàn
左右六闲：一曰飞黄，二曰吉良，三曰龙媒，四曰𫘦余， 五曰𫘝𫘨，六曰天苑。
zǒng shí yǒu èr xián wèi èr jiù yī yuē xiáng lín èr yuē fèng yuàn yǐ xì sì zhī
总十有二闲为二厩，一曰祥𬴊，二曰凤苑，以系饲之。
qí hòu jìn zhōng yòu zēng zhì fēi lóng jiù
其后禁中又增置飞龙厩。
chū yòng tài pú shǎo qīng zhāng wàn suì lǐng qún mù
初，用太仆少卿张万岁领群牧。
zì zhēn guàn zhì lín dé sì shí nián jiān mǎ qī shí wàn liù qiān zhì bā fang qí bīn jīng níng jiān de guǎng qiān lǐ yī yuē bǎo lè èr yuē gān lù sān yuē nán pǔ rùn sì yuē běi pǔ rùn wǔ yuē qí yáng liù yuē tài píng qī yuē yí lù bā yuē ān dìng
自贞观至麟德四十年间，马七十万六千，置八坊岐、豳、泾、宁间，地广千里：一曰保乐，二曰甘露，三曰南普闰，四曰北普闰， 五曰岐阳，六曰太平，七曰宜禄，八曰安定。
bā fāng zhī tián qiān èr bǎi sān shí qǐng mù mín gēng zhī yǐ gěi chú mò
八坊之田，千二百三十顷，募民耕之， 以给刍秣。
bā fāng zhī mǎ wèi sì shí bā jiān ér mǎ duō de xiá bù néng róng yòu xī bā jiān liè bù hé qū fēng kuàng zhī yě
八坊之马为四十八监，而马多地狭不能容，又析八监列布河曲丰旷之野。
fán mǎ wǔ qiān wéi shàng jiān sān qiān wèi zhōng jiān yú wéi xià jiān
凡马五千为上监，三千为中监，余为下监。
jiān jiē yǒu zuǒ yòu yīn dì wèi zhī míng
监皆有左、右，因地为之名。
fāng qí shí tiān xià yǐ yī jiān yì yī mǎ
方其时， 天下以一缣易一马。
wàn suì zhǎng mǎ jiǔ ēn xìn xíng yú lǒng yòu
万岁掌马久，恩信行于陇右。
hòu yǐ tài pū shǎo qīng xiān yú kuāng sú jiǎn jiào lǒng yòu mù jiān
后以太仆少卿鲜于匡俗检校陇右牧监。
yí fèng zhōng yǐ tài pū shǎo qīng li sī wén jiǎn jiào lǒng yòu zhū mù jiān shǐ jiān mù yǒu shǐ zì shì shǐ
仪凤中，以太仆少卿李思文检校陇右诸牧监使，监牧有使自是始。
hòu yòu yǒu qún mù dōu shǐ yǒu xián jiù shǐ shǐ jiē zhì fù yǒu pàn guān
后又有群牧都使，有闲厩使，使皆置副，有判官。
yòu lì sì shǐ nán shǐ shí wǔ xi shǐ shí liù běi shǐ qī dōng shǐ jiǔ
又立四使：南使十五，西使十六，北使七，东使九。
zhū fāng ruò jīng chuān tíng chuān quē shuǐ luò chì chéng nán shǐ tǒng zhī
诸坊若泾川、亭川、阙水、洛、赤城，南使统之；
qīng quán wēn quán xi shǐ tǒng zhī
清泉、温泉，西使统之；
wū shì běi shǐ tǒng zhī
乌氏，北使统之；
mù xiá wàn fú dōng shǐ tǒng zhī
木硖、万福，东使统之。
tā jiē shī fu
它皆失傅。
qí hòu yì zhì bā jiān yú yán zhōu sān jiān yú lán zhōu
其后益置八监于盐州、三监于岚州。
yán zhōu shǐ bā tǒng bái mǎ děng fang
盐州使八，统白马等坊；
lán zhōu shǐ sān tǒng lóu fán xuán chí tiān chí zhī jiān
岚州使三， 统楼烦、玄池、天池之监。
fán zhēng fá ér fā mù mǎ xiān jǐn qiáng zhuàng bù zú zé qǔ qí cì
凡征伐而发牧马，先尽强壮，不足则取其次。
lù sè suì fū dì yìn jì zhǔ míng sòng jūn yǐ zhàng tuó zhī shù shàng yú shěng
录色、岁、肤第印记、主名送军， 以帐驮之，数上于省。
zì wàn suì shī zhí mǎ zhèng pō fèi yǒng lóng zhōng xià zhōu mù mǎ zhī sǐ shī zhě shí bā wàn sì qiān jiǔ bǎi jiǔ shí
自万岁失职，马政颇废，永隆中，夏州牧马之死失者十八万四千九百九十。
jǐng yún èr nián zhào qún mù suì chū gāo pǐn yù shǐ àn chá zhī
景云二年，诏群牧岁出高品，御史按察之。
kāi yuán chū guó mǎ yì hào tài cháng shǎo qīng jiāng huì nǎi qǐng yǐ kōng míng gào shēn shì mǎ yú liù hú zhōu lǜ sān shí pǐ chóu yī yóu jī jiāng jūn
开元初，国马益耗，太常少卿姜晦乃请以空名告身市马于六胡州，率三十匹仇一游击将军。
mìng wáng máo zhòng lǐng nèi wài xián jiù
命王毛仲领内外闲厩。
jiǔ nián yòu zhào tiān xià zhī yǒu mǎ zhě zhōu xiàn jiē xiān yǐ yóu dì jūn lǚ zhī yì dìng hù fù yuán yǐ shēng zhī
九年又诏： “天下之有马者，州县皆先以邮递军旅之役，定户复缘以升之。
bǎi xìng wèi kǔ nǎi duō bù chù mǎ gù qí shè zhī shì jiǎn nǎng shí
百姓畏苦，乃多不畜马，故骑射之士减曩时。
zì jīn zhū zhōu mín wù xiàn yǒu wú yìn néng jiā chù shí mǎ yǐ shàng miǎn tiè yì yóu dì zhēng xíng dìng hù wú yǐ mǎ wèi zī
自今诸州民勿限有无荫，能家畜十马以上，免帖驿邮递征行，定户无以马为赀。
máo zhòng jì lǐng xián jiù mǎ shāo shāo fù shǐ èr shí sì wàn zhì shí sān nián nǎi sì shí sān wàn
”毛仲既领闲厩，马稍稍复，始二十四万，至十三年乃四十三万。
qí hòu tū jué kuǎn sāi xuán zōng hòu fǔ zhī suì xǔ shuò fāng jūn xi shòu xiáng chéng wèi hù shì yǐ jīn bó shì mǎ yú hé dōng shuò fāng lǒng yòu mù zhī
其后突厥款塞，玄宗厚抚之，岁许朔方军西受降城为互市，以金帛市马， 于河东、朔方、陇右牧之。
jì zá hú zhǒng mǎ nǎi yì zhuàng
既杂胡种，马乃益壮。
tiān bǎo hòu zhū jūn zhàn mǎ dòng yǐ wàn jì
天宝后，诸军战马动以万计。
wáng hóu jiàng xiàng wài qī niú tuó yáng mǎ zhī mù bù zhū dào bǎi bèi yú xiàn guān jiē yǐ fēng yì hào míng wèi yìn zì bié
王侯、将相、外戚牛驼羊马之牧布诸道，百倍于县官，皆以封邑号名为印自别；
jiàng xiào yì bèi sī mǎ
将校亦备私马。
yì wèi qín hàn yǐ lái táng mǎ zuì shèng tiān zǐ yòu ruì zhì wǔ shì suì ruò xī běi fán
议谓秦、汉以来，唐马最盛，天子又锐志武事，遂弱西北蕃。
shí yī zài zhào èr jīng páng wǔ bǎi lǐ wù zhì sī mù
十一载，诏二京旁五百里勿置私牧。
shí sān zài lǒng yòu qún mù dōu shǐ zòu mǎ niú tuó yáng zǒng liù shí wàn wǔ qiān liù bǎi ér mǎ sān shí èr wàn wǔ qiān qī bǎi
十三载，陇右群牧都使奏：马牛驼羊总六十万五千六百，而马三十二万五千七百。
ān lù shān yǐ nèi wài xián jiù dōu shǐ jiān zhī lóu fán jiān yīn xuǎn shèng jiǎ mǎ guī fàn yáng gù qí bīng lì qīng tiān xià ér zú fǎn
安禄山以内外闲厩都使兼知楼烦监，阴选胜甲马归范阳，故其兵力倾天下而卒反。
sù zōng shōu bīng zhì péng yuán lǜ guān lì mǎ dǐ píng liáng sōu jiān mù jí sī qún de mǎ shù wàn jūn suì zhèn
肃宗收兵至彭原，率官吏马抵平凉，搜监牧及私群，得马数万，军遂振。
zhì fèng xiáng yòu zhào gōng qīng bǎi liáo yǐ hòu chéng zhù jūn
至凤翔，又诏公卿百寮以后乘助军。
qí hòu biān wú zhòng bīng tǔ bō chéng xì xiàn lǒng yòu yuàn mù chù mǎ jiē méi yǐ
其后边无重兵，吐蕃乘隙陷陇右，苑牧畜马皆没矣。
qián yuán hòu huí hé shì gōng suì rù mǎ qǔ zēng mǎ jiē bìng ruò bù kě yòng
乾元后，回纥恃功，岁入马取缯，马皆病弱不可用。
yǒng tài yuán nián dài zōng yù qīn jī lǔ yú cháo ēn nǎi qǐng dà sōu chéng zhōng bǎi guān shì shù mǎ shū guān yuē tuán liàn mǎ
永泰元年，代宗欲亲击虏，鱼朝恩乃请大搜城中百官、士庶马输官，曰“团练马”。
xià zhì jìn mǎ chū chéng zhě yǐ ér fù ba
下制禁马出城者，已而复罢。
dé zōng jiàn zhōng yuán nián shì guān fǔ mǎ sān wàn shí nèi jiù
德宗建中元年，市关辅马三万实内厩。
zhēn yuán sān nián tǔ bō qiāng hún fàn sāi zhào jìn dà mǎ chū tóng pú wǔ guān zhě
贞元三年，吐蕃、羌、浑犯塞，诏禁大马出潼、蒲、武关者。
yuán hé shí yī nián fá cài mìng zhòng shǐ yǐ juàn èr wàn shì mǎ hé qū
元和十一年伐蔡，命中使以绢二万市马河曲。
qí shǐ zhì sì shí bā jiān yě jù lǒng xī jīn chéng píng liáng tiān shuǐ yuán guǎng qiān lǐ yáo jīng dù lǒng zhì bā fāng wèi kuài jì dōu lǐng qí jiān shàn shuǐ cǎo yú tián jiē lì zhī
其始置四十八监也， 据陇西、金城、平凉、天水，员广千里，繇京度陇，置八坊为会计都领，其间善水草、腴田皆隶之。
hòu jiān mù shǐ yǔ fang jiē fèi gù dì cún zhě yī guī xián jiù xuán yǐ gěi pín mín jí jūn lì jiān yòu cì fó sì dào guǎn jǐ qiān qǐng
后监牧使与坊皆废，故地存者一归闲厩，旋以给贫民及军吏，间又赐佛寺、道馆几千顷。
shí èr nián xián jiù shǐ zhāng mào zōng jǔ gù shì jǐn shōu qí yáng fang de mín shī yè zhě shén zhòng
十二年，闲厩使张茂宗举故事，尽收岐阳坊地，民失业者甚众。
shí sān nián yǐ cài zhōu mù de wèi lóng bēi jiān
十三年，以蔡州牧地为龙陂监。
shí sì nián zhì lín hàn jiān yú xiāng zhōu mù mǎ sān qiān èr bǎi fèi tián sì bǎi qǐng
十四年，置临汉监于襄州，牧马三千二百， 费田四百顷。
mù zōng jí wèi qí rén kòu quē sòng mào zōng suǒ duó tián shì xià yù shǐ àn zhì xī yǔ mín
穆宗即位，岐人叩阙讼茂宗所夺田，事下御史按治，悉予民。
dà hé qī nián dù zhī yán tiě shǐ yán yín zhōu shuǐ gān cǎo fēng qǐng zhào cì shǐ liú yuán shì mǎ sān qiān hé xī zhì yín chuān jiān yǐ yuán wèi shǐ
大和七年，度支盐铁使言：“银州水甘草丰，请诏刺史刘源市马三千，河西置银川监，以源为使。
xiāng yáng jié dù shǐ péi dù zòu tíng lín hàn jiān
”襄阳节度使裴度奏停临汉监。
kāi chéng èr nián liú yuán zòu yín chuān mǎ yǐ qī qiān ruò shuǐ cǎo fá zé xǐ mù suí zhōu jìng
开成二年，刘源奏：“银川马已七千，若水草乏，则徙牧绥州境。
jīn suí nán èr bǎi lǐ sì yú xiǎn jué kòu lù bù néng tōng yǐ shù shí rén shǒu yào xù mù wú tā huàn
今绥南二百里，四隅险绝，寇路不能通，以数十人守要， 畜牧无它患。
nǎi yǐ lì yín chuān jiān
”乃以隶银川监。