shí huò sì
食货四
táng yǒu yán chí shí bā jǐng liù bǎi sì shí jiē lì dù zhī
唐有盐池十八，井六百四十，皆隶度支。
pú zhōu ān yì jiě xiàn yǒu chí wǔ zǒng yuē liǎng chí suì de yán wàn hú yǐ gōng jīng shī
蒲州安邑、解县有池五，总曰“两池”， 岁得盐万斛，以供京师。
yán zhōu wǔ yuán yǒu wū chí bái chí wǎ chí xì xiàng chí líng zhōu yǒu wēn quán chí liǎng jǐng chí cháng wěi chí wǔ quán chí hóng táo chí huí yuè chí hóng jìng chí huì zhōu yǒu hé chí sān zhōu jiē shū mǐ yǐ dài yán
盐州五原有乌池、白池、瓦池、细项池，灵州有温泉池、 两井池、长尾池、五泉池、红桃池、回乐池、弘静池、会州有河池，三州皆输米以代盐。
ān běi dōu hù fǔ yǒu hú luò chí suì de yán wàn sì qiān hú yǐ gěi zhèn wǔ tiān dé
安北都护府有胡落池，岁得盐万四千斛，以给振武、天德。
qián zhōu yǒu jǐng sì shí yī chéng zhōu guī zhōu jǐng gè yī guǒ láng kāi tōng jǐng bǎi èr shí sān shān nán xi yuàn lǐng zhī
黔州有井四十一， 成州、巂州井各一，果、阆、开、通井百二十三，山南西院领之。
qióng méi jiā yǒu jǐng shí sān jiàn nán xi chuān yuàn lǐng zhī
邛、眉、嘉有井十三，剑南西川院领之。
zǐ suì mián hé chāng yū lú zī róng líng jiǎn yǒu jǐng sì bǎi liù shí jiàn nán dōng chuān yuàn lǐng zhī
梓、遂、绵、合、昌、渝、泸、资、荣、陵、简有井四百六十，剑南东川院领之。
jiē suí yuè dū kè
皆随月督课。
yōu zhōu dà tóng héng yě jūn yǒu yán tún měi zhūn yǒu dīng yǒu bīng suì de yán èr qiān bā bǎi hú xià zhě qiān wǔ bǎi hú
幽州、大同横野军有盐屯，每屯有丁有兵， 岁得盐二千八百斛，下者千五百斛。
fù hǎi zhōu suì miǎn zū wèi yán èr wàn hú yǐ shū sī nóng
负海州岁免租为盐二万斛以输司农。
qīng chu hǎi cāng dì kàng sū děng zhōu yǐ yán jià shì qīng huò yì shū sī nóng
青、楚、 海、沧、棣、杭、苏等州，以盐价市轻货，亦输司农。
tiān bǎo zhì dé jiān yán měi dòu shí qián
天宝、至德间，盐每斗十钱。
qián yuán yuán nián yán tiě zhù qián shǐ dì wǔ qí chū biàn yán fǎ jiù shān hǎi jǐng zào jìn lì zhī de zhì jiān yuàn yóu mín yè yán zhě wèi tíng hù miǎn zá yáo
乾元元年，盐铁、铸钱使第五琦初变盐法，就山海井灶近利之地置监院，游民业盐者为亭户，免杂徭。
dào yù zhě lùn yǐ fǎ
盗鬻者论以法。
jí qí wèi zhū zhōu què yán tiě shǐ jǐn què tiān xià yán dòu jiā shí jià bǎi qián ér chū zhī wèi qián yī bǎi yī shí
及琦为诸州榷盐铁使，尽榷天下盐，斗加时价百钱而出之，为钱一百一十。
zì bīng qǐ liú yōng wèi fù shuì fù bù zú gōng fèi yán tiě shǐ liú yàn yǐ wéi yīn mín suǒ jí ér shuì zhī zé guó zú yòng
自兵起，流庸未复，税赋不足供费，盐铁使刘晏以为因民所急而税之，则国足用。
yú shì shàng yán fǎ qīng zhòng zhī yi yǐ yán lì duō zé zhōu xiàn rǎo chū yán xiāng yīn jiù jiān zhì lì tíng hù tiào shāng rén zòng qí suǒ zhī
于是上盐法轻重之宜，以盐吏多则州县扰，出盐乡因旧监置吏，亭户粜商人， 纵其所之。
jiāng lǐng qù yán yuǎn zhě yǒu cháng píng yán měi shāng rén bù zhì zé jiǎn jià yǐ tiào mín guān shōu hòu lì ér rén bù zhī guì
江、岭去盐远者，有常平盐，每商人不至，则减价以粜民，官收厚利而人不知贵。
yàn yòu yǐ yán shēng lín liáo zé xī báo hàn zé tǔ liū fén nǎi suí shí wèi lìng qiǎn lì xiǎo dǎo bèi yú quàn nóng
晏又以盐生霖潦则卤薄，旱则土溜坟，乃随时为令，遣吏晓导，倍于劝农。
wú yuè yáng chu yán lǐn zhì shù qiān jī yán èr wàn yú shí
吴、越、扬、楚盐廪至数千，积盐二万余石。
yǒu lián shuǐ hú zhōu yuè zhōu háng zhōu sì chǎng jiā xīng hǎi líng yán chéng xīn tíng lín píng lán tíng yǒng jiā dà chāng hòu guān fù dōu shí jiān suì de qián bǎi yú wàn mín yǐ dāng bǎi yú zhōu zhī fù
有涟水、湖州、越州、杭州四场，嘉兴、海陵、盐城、新亭、临平、兰亭、永嘉、大昌、候官、富都十监，岁得钱百余万缗，以当百余州之赋。
zì huái běi zhì xún yuàn shí sān yuē yáng zhōu chén xǔ biàn zhōu lú shòu bái shā huái xi yǒng qiáo zhè xi sòng zhōu sì zhōu lǐng nán yǎn yùn zhèng huá bǔ sī yán zhě jiān dào wèi zhī shuāi xī
自淮北置巡院十三，曰扬州、陈许、汴州、庐寿、 白沙、淮西、甬桥、浙西、宋州、泗州、岭南、兖郓、郑滑，捕私盐者，奸盗为之衰息。
rán zhū dào jiā què yán qián shāng rén zhōu suǒ guò yǒu shuì
然诸道加榷盐钱，商人舟所过有税。
yàn zòu ba zhōu xiàn lǜ shuì jìn yàn dài yāo yǐ lì zhě
晏奏罢州县率税，禁堰埭邀以利者。
yàn zhī shǐ zhì yě yán lì suì cái sì shí wàn mín zhì dà lì mò liù bǎi yú wàn mín
晏之始至也，盐利岁才四十万缗，至大历末，六百余万缗。
tiān xià zhī fù yán lì jū bàn gōng wéi fú yù jūn xiǎng bǎi guān lù fèng jiē yǎng jǐ yān
天下之赋，盐利居半，宫闱服御、军𫗵、百官禄俸皆仰给焉。
míng nián ér yàn ba
明年而晏罢。
zhēn yuán sì nián huái nán jié dù shǐ chén shǎo yóu zòu jiā mín fù zì cǐ jiāng huái yán měi dòu yì zēng èr bǎi wèi qián sān bǎi yī shí qí hòu fù zēng liù shí hé zhōng liǎng chí yán měi dòu wèi qián sān bǎi qī shí
贞元四年，淮南节度使陈少游奏加民赋，自此江淮盐每斗亦增二百，为钱三百一十，其后复增六十，河中两池盐每斗为钱三百七十。
jiāng huái háo jiǎ shè lì huò shí bèi zhī guān shōu bù néng guò bàn mín shǐ yuàn yǐ
江淮豪贾射利，或时倍之， 官收不能过半，民始怨矣。
liú yàn yán fǎ jì chéng shāng rén nà juàn yǐ dài yán lì zhě měi mín jiā qián èr bǎi yǐ bèi jiàng shì chūn fú
刘晏盐法既成，商人纳绢以代盐利者，每缗加钱二百，以备将士春服。
bāo jí wèi biàn dōng shuǐ lù yùn liǎng shuì yán tiě shǐ xǔ yǐ qī qì dài mào líng qǐ dài yán jià suī bù kě yòng zhě yì gāo gū ér shòu zhī guǎng xū shù yǐ wǎng shàng
包佶为汴东水陆运、两税、盐铁使，许以漆器、玳瑁、绫绮代盐价，虽不可用者亦高估而售之，广虚数以罔上。
tíng hù mào fǎ sī yù bù jué xún bǔ zhī zú biàn yú zhōu xiàn
亭户冒法，私鬻不绝，巡捕之卒，遍于州县。
yán gū yì guì shāng rén chéng shí shè lì yuǎn xiāng pín mín kùn gāo gū zhì yǒu dàn shí zhě
盐估益贵，商人乘时射利，远乡贫民困高估，至有淡食者。
xún lì jì duō guān rǒng shāng cái dāng shí bìng zhī
巡吏既多，官冗伤财，当时病之。
qí hòu jūn fèi rì zēng yán jià jìn guì yǒu yǐ gǔ shù dòu yì yán yī shēng
其后军费日增，盐价浸贵，有以谷数斗易盐一升。
sī dí fàn fǎ wèi cháng shǎo xī
私籴犯法，未尝少息。
shùn zōng shí shǐ jiǎn jiāng huái yán jià měi dòu wèi qián èr bǎi wǔ shí hé zhōng liǎng chí yán dòu qián sān bǎi
顺宗时始减江淮盐价，每斗为钱二百五十，河中两池盐斗钱三百。
zēng yún ān huàn yáng tu jiān sān jiān
增云安、涣阳、涂鞬三监。
qí hòu yán tiě shǐ li qí zòu jiāng huái yán dòu jiǎn qián shí yǐ biàn mín wèi jǐ fù jiù
其后盐铁使李锜奏江淮盐斗减钱十以便民，未几复旧。
fāng shì shí qí shèng gòng xiàn yǐ gù chǒng cháo tíng dà chén jiē ěr yǐ hòu huò yán tiě zhī lì jī yú sī shì ér guó yòng hào qū què yán fǎ dà huài duō wèi xū gū lǜ qiān qián bù mǎn bǎi sān shí ér yǐ
方是时，锜盛贡献以固宠，朝廷大臣皆饵以厚货，盐铁之利积于私室，而国用耗屈，榷盐法大坏，多为虚估，率千钱不满百三十而已。
bīng bù shì láng li xùn wèi shǐ yǐ yán lì jiē guī dù zhī wù wú xū gū tiān xià tiào yán shuì chá qí yíng liù bǎi liù shí wǔ wàn mín
兵部侍郎李巽为使，以盐利皆归度支，物无虚估，天下粜盐税茶，其赢六百六十五万缗。
chū suì zhī lì rú liú yàn zhī jì nián qí hòu zé sān bèi yàn shí yǐ
初岁之利，如刘晏之季年，其后则三倍晏时矣。
liǎng chí yán lì suì shōu bǎi wǔ shí yú wàn mín
两池盐利，岁收百五十余万缗。
sì fāng háo shāng huá jiǎ zá chǔ jiě xiàn zhǔ yǐ láng guān qí zuǒ èr jiē yù shǐ
四方豪商猾贾、杂处解县，主以郎官， 其佐贰皆御史。
yán mín tián yuán jí yú xiàn ér lìng bù dé yǐ xiàn mín zhì zhī
盐民田园籍于县，而令不得以县民治之。
xiàn zōng zhī tǎo huái xi yě dù zhī shǐ huáng fǔ bó jiā jiàn nán dōng xī liǎng chuān shān nán xī dào yán gū yǐ gōng jūn
宪宗之讨淮西也，度支使皇甫镈加剑南东西两川、山南西道盐估以供军。
zhēn yuán zhōng dào yù liǎng chí yán yī shí zhě sǐ zhì yuán hé zhōng jiǎn sǐ liú tiān dé wǔ chéng bó zòu lùn sǐ rú chū
贞元中，盗鬻两池盐一石者死，至元和中，减死流天德五城，镈奏论死如初。
yī dòu yǐ shàng zhàng bèi méi qí chē lǘ néng bǔ dòu yán zhě shǎng qiān qián
一斗以上杖背，没其车驴，能捕斗盐者赏千钱；
jié dù guān chá shǐ yǐ pàn guān zhōu yǐ sī lù lù shì cān jūn chá sī yán lòu yī shí yǐ shàng fá kè liào
节度观察使以判官、州以司录录事参军察私盐，漏一石以上罚课料；
zhōu liǎng chí yán zhě fāng shì jū dǐ zhǔ rén shì kuài jiē lùn zuò
鬻两池盐者，坊市居邸主人、市侩皆论坐；
dào guā jiǎn tǔ yī dòu bǐ yán yī shēng
盗刮鹻土一斗， 比盐一升。
zhōu xiàn tuán bǎo xiāng chá bǐ yú zhēn yuán jiā kù yǐ
州县团保相察，比于贞元加酷矣。
zì bīng xìng hé běi yán fǎ jī mí ér yǐ
自兵兴，河北盐法羁縻而已。
zhì huáng fǔ bó yòu zòu zhì què yán shǐ rú jiāng huái què fǎ fàn jìn suì duō
至皇甫镈，又奏置榷盐使，如江淮榷法，犯禁岁多。
jí tián hóng zhèng jǔ wèi bó guī cháo tíng mù zōng mìng hé běi ba què yán
及田弘正举魏博归朝廷，穆宗命河北罢榷盐。
hù bù shì láng zhāng píng shū yì què yán fǎ bì qǐng tiào yán kě yǐ fù guó zhào gōng qīng yì qí kě fǒu
户部侍郎张平叔议榷盐法弊，请粜盐可以富国，诏公卿议其可否。
zhōng shū shě rén wéi chù hòu bīng bù shì láng hán yù tiáo jié zhī yǐ wéi bù kě píng shū qū fú
中书舍人韦处厚、兵部侍郎韩愈条诘之，以为不可，平叔屈服。
shì shí fèng tiān lǔ chí shēng shuǐ bǎi yǐ huī yī hú de yán shí èr jīn lì bèi jiǎn xī
是时奉天卤池生水柏，以灰一斛得盐十二斤，利倍鹻卤。
wén dì shí cǎi huī yī dòu bǐ yán yī jīn lùn zuì
文帝时，采灰一斗，比盐一斤论罪。
kāi chéng mò zhào sī yán yuè zài fàn zhě yì xiàn lìng fá cì shǐ fèng
开成末，诏私盐月再犯者，易县令，罚刺史俸；
shí fàn zé fá guān chá pàn guān kè kē
十犯，则罚观察、判官课科。
xuān zōng jí wèi chá yán zhī fǎ yì mì tiào yán shǎo sī dào duō zhě zhé guān chá pàn guān bù jì shí fàn
宣宗即位，茶、盐之法益密，粜盐少、私盗多者，谪观察、判官，不计十犯。
hù bù shì láng pàn dù zhī lú hóng zhǐ yǐ liǎng chí yán fǎ bì qiǎn xún yuàn guān sī kōng yú gēng lì xīn fǎ qí kè bèi rù qiān què yán shǐ
户部侍郎、判度支卢弘止以两池盐法敝，遣巡院官司空舆更立新法，其课倍入，迁榷盐使。
yǐ háo lí zhě yán chí zhī dī jìn yǒu dào huài yǔ zhōu jiǎn jiē sǐ yán dào chí gōng shǐ zhě yì jiē sǐ xíng
以壕篱者，盐池之堤禁，有盗坏与鬻鹻皆死，盐盗持弓矢者亦皆死刑。
bīng bù shì láng pàn dù zhī zhōu chí yòu yán liǎng chí yán dào fàn zhě jī qí jū chǔ bǎo shè àn zuì
兵部侍郎、判度支周墀又言：“两池盐盗贩者，迹其居处，保、社按罪。
zhōu wǔ dàn shì èr shí tíng hù dào tiào èr shí jiē sǐ
鬻五石，市二石，亭户盗粜二石，皆死。
shì shí jiāng wú qún dào yǐ suǒ piào wù yì chá yán bù shòu zhě fén qí shì lú lì bù gǎn zhī wú zhèn shù chǎng pù yàn dài yǐ guān tōng zhì fù
”是时江、吴群盗，以所剽物易茶盐，不受者焚其室庐，吏不敢枝梧，镇戍、场铺、堰埭以关通致富。
xuān zōng nǎi zé cháng gèng liǎng jī fǔ wàng xiàn lìng zhě wèi jiān yuàn guān
宣宗乃择尝更两畿辅望县令者为监院官。
hù bù shì láng péi xiū wèi yán tiě shǐ shàng yán fǎ bā shì qí fǎ jiē shī xíng liǎng chí què kè dà zēng
户部侍郎裴休为盐铁使，上盐法八事，其法皆施行，两池榷课大增。
qí hòu bīng biàn tiān xià zhū zhèn shàn lì liǎng chí wèi hé zhōng jié dù shǐ wáng zhòng róng suǒ yǒu suì gòng yán sān qiān chē
其后兵遍天下，诸镇擅利，两池为河中节度使王重荣所有，岁贡盐三千车。
zhōng guān tián lìng zī mù xīn jūn wǔ shí sì dōu yùn zhuǎn bù zú nǎi chàng yì liǎng chí fù guī yán tiě shǐ ér zhòng róng bù fèng zhào zhì jǔ bīng fǎn xī zōng wèi zài chū rán ér zú bù néng duó
中官田令孜募新军五十四都，𫗥转不足，乃倡议两池复归盐铁使，而重荣不奉诏，至举兵反，僖宗为再出，然而卒不能夺。
táng chū wú jiǔ jìn
唐初无酒禁。
qián yuán yuán nián jīng shī jiǔ guì sù zōng yǐ bǐng shí fāng qū nǎi jìn jīng chéng gū jiǔ qī yǐ mài shú rú chū
乾元元年，京师酒贵，肃宗以禀食方屈，乃禁京城酤酒，期以麦熟如初。
èr nián jī fù jìn gū fēi guāng lù jì sì yàn fán kè bù yù jiǔ
二年，饥，复禁酤，非光禄祭祀、燕蕃客，不御酒。
guǎng dé èr nián dìng tiān xià gū hù yǐ yuè shōu shuì
广德二年，定天下酤户以月收税。
jiàn zhōng yuán nián ba zhī
建中元年，罢之。
sān nián fù jìn mín gū yǐ zuǒ jūn fèi zhì sì niàng jiǔ hú shōu zhí sān qiān zhōu xiàn zǒng lǐng lí báo sī niàng zhě lùn qí zuì
三年，复禁民酤，以佐军费，置肆酿酒，斛收直三千，州县总领，醨薄私酿者论其罪。
xún yǐ jīng shī sì fāng suǒ còu ba què
寻以京师四方所凑，罢榷。
zhēn yuán èr nián fù jìn jīng chéng jī xiàn jiǔ tiān xià zhì sì yǐ gū zhě dòu qián bǎi wǔ shí miǎn qí yáo yì dú huái nán zhōng wǔ xuān wǔ hé dōng què qū ér yǐ
贞元二年，复禁京城、畿县酒，天下置肆以酤者，斗钱百五十，免其徭役，独淮南、忠武、宣武、河东榷麹而已。
yuán hé liù nián ba jīng shī gū sì yǐ què jiǔ qián suí liǎng shuì qīng miáo liǎn zhī
元和六年，罢京师酤肆，以榷酒钱随两税青苗敛之。
dà hé bā nián suì ba jīng shī què gū
大和八年，遂罢京师榷酤。
fán tiān xià què jiǔ wèi qián bǎi wǔ shí liù wàn yú mín zài xiāng fèi jū sān zhī yī pín hù táo gū bù zài yān
凡天下榷酒为钱百五十六万余缗，在襄费居三之一，贫户逃酤不在焉。
zhāo zōng shì yǐ yòng dù bù zú yì jīng jī jìn zhèn qū fǎ fù què jiǔ yǐ shàn jūn fèng xiáng jié dù shǐ li mào zhēn fāng zhuān qí lì àn bīng qǐng rù zòu lì hài tiān zǐ jù ba zhī
昭宗世，以用度不足，易京畿近镇麹法，复榷酒以赡军，凤翔节度使李茂贞方颛其利，按兵请入奏利害，天子遽罢之。
chū dé zōng nà hù bù shì láng zhào zàn yì shuì tiān xià chá qī zhú mù shí qǔ yī yǐ wéi cháng píng běn qián
初，德宗纳户部侍郎赵赞议，税天下茶、漆、竹、木，十取一，以为常平本钱。
jí chū fèng tiān nǎi dào huǐ xià zhào jí ba zhī
及出奉天，乃悼悔，下诏亟罢之。
jí zhū cǐ píng nìng chén xī yì xìng lì zhě yì jìn
及朱泚平，佞臣希意兴利者益进。
zhēn yuán bā nián yǐ shuǐ zāi jiǎn shuì míng nián zhū dào yán tiě shǐ zhāng pāng zòu chū chá zhōu xiàn ruò shān jí shāng rén yào lù yǐ sān děng dìng gū shí shuì qí yī
贞元八年，以水灾减税，明年，诸道盐铁使张滂奏：出茶州县若山及商人要路，以三等定估，十税其一。
zì shì suì de qián sì shí wàn mín rán shuǐ hàn yì wèi cháng zhěng zhī yě
自是岁得钱四十万缗，然水旱亦未尝拯之也。
mù zōng jí wèi liǎng zhèn yòng bīng tǎng cáng kōng xū jìn zhōng qǐ bǎi chǐ lóu fèi bù kě shèng jì
穆宗即位，两镇用兵，帑藏空虚，禁中起百尺楼，费不可胜计。
yán tiě shǐ wáng bō tú chǒng yǐ zì xìng nǎi zēng tiān xià chá shuì lǜ bǎi qián zēng wǔ shí
盐铁使王播图宠以自幸，乃增天下茶税，率百钱增五十。
jiāng huái zhè dōng xī lǐng nán fú jiàn jīng xiāng chá bō zì lǐng zhī liǎng chuān yǐ hù bù lǐng zhī
江淮、浙东西、岭南、福建、荆襄茶， 播自领之，两川以户部领之。
tiān xià chá jiā jīn zhì èr shí liǎng bō yòu zòu jiā qǔ yān
天下茶加斤至二十两，播又奏加取焉。
yòu shí yí li jué shàng shū jiàn yuē què lǜ qǐ yú yǎng bīng jīn biān jìng wú yú ér hòu liǎn shāng mín bù kě yī yě
右拾遗李珏上疏谏曰：“榷率起于养兵，今边境无虞，而厚敛伤民，不可一也；
míng yǐn rén zhī suǒ zī zhòng shuì zé jià bì zēng pín ruò yì kùn bù kě èr yě
茗饮，人之所资， 重税则价必增，贫弱益困，不可二也；
shān zé zhī ráo qí chū bù zī lùn shuì yǐ shòu duō wèi lì jià téng yǒng zé shì zhě xī bù kě sān yě
山泽之饶，其出不訾，论税以售多为利，价腾踊则市者稀，不可三也。
qí hòu wáng yá pàn èr shǐ zhì què chá shǐ xǐ mín chá shù yú guān chǎng fén qí jiù jī zhě tiān xià dà yuàn
”其后王涯判二使，置榷茶使，徙民茶树于官场，焚其旧积者，天下大怨。
líng hú chu dài wéi yán tiě shǐ jiān què chá shǐ fù lìng nà què jiā jià ér yǐ
令狐楚代为盐铁使兼榷茶使，复令纳榷，加价而已。
li shí wèi xiāng yǐ chá shuì jiē guī yán tiě fù zhēn yuán zhī zhì
李石为相， 以茶税皆归盐铁，复贞元之制。
wǔ zōng jí wèi yán tiě zhuǎn yùn shǐ cuī gǒng yòu zēng jiāng huái chá shuì
武宗即位，盐铁转运使崔珙又增江淮茶税。
shì shí chá shāng suǒ guò zhōu xiàn yǒu zhòng shuì huò lüè duó zhōu chē lù jī yǔ zhōng zhū dào zhì dǐ yǐ shōu shuì wèi zhī tà dì qián gù sī fàn yì qǐ
是时茶商所过州县有重税，或掠夺舟车，露积雨中，诸道置邸以收税，谓之“搨地钱”，故私贩益起。
dà zhōng chū yán tiě zhuǎn yùn shǐ péi xiū zhe tiáo yuē sī yù sān fàn jiē sān bǎi jīn nǎi lùn sǐ
大中初，盐铁转运使裴休著条约：私鬻三犯皆三百斤，乃论死；
cháng xíng qún lǚ chá suī shǎo jiē sǐ
长行群旅，茶虽少皆死；
gù zài sān fàn zhì wǔ bǎi jīn jū shè kuài bǎo sì fàn zhì qiān jīn zhě jiē sǐ
雇载三犯至五百斤、居舍侩保四犯至千斤者，皆死；
yuán hù sī yù bǎi jīn yǐ shàng zhàng bèi sān fàn jiā zhòng yáo
园户私鬻百斤以上，杖背，三犯，加重徭；
fá yuán shī yè zhě cì shǐ xiàn lìng yǐ zòng sī yán lùn
伐园失业者，刺史、县令以纵私盐论。
lú shòu huái nán jiē jiā bàn shuì sī shāng gěi zì shǒu zhī tiè tiān xià shuì chá zēng bèi zhēn yuán
庐、寿、淮南皆加半税，私商给自首之帖，天下税茶增倍贞元。
jiāng huái chá wèi dà mō yī jīn zhì wǔ shí liǎng
江淮茶为大摸，一斤至五十两。
zhū dào yán tiě shǐ yú cóng měi jīn zēng shuì qián wǔ wèi zhī shèng chá qián zì shì jīn liǎng fù jiù
诸道盐铁使于悰每斤增税钱五，谓之“剩茶钱”，自是斤两复旧。
fán yín tóng tiě xī zhī yě yī bǎi liù shí bā
凡银、铜、铁、锡之冶一百六十八。
shǎn xuān rùn ráo qú xìn wǔ zhōu yín yě wǔ shí bā tóng yě jiǔ shí liù tiě shān wǔ xī shān èr tóng shān sì
陕、宣、润、饶、衢、信五州，银冶五十八，铜冶九十六，铁山五，锡山二，铜山四。
fén zhōu fán shān qī
汾州矾山七。
lín dé èr nián fèi shǎn zhōu tóng yě sì shí bā
麟德二年，废陕州铜冶四十八。
kāi yuán shí wǔ nián chū shuì yī yáng wǔ chóng shān yín xī
开元十五年，初税伊阳五重山银、锡。
dé zōng shí hù bù shì láng hán huí jiàn yì shān zé zhī lì yi guī wáng zhě zì shì jiē lì yán tiě shǐ
德宗时户部侍郎韩洄建议，山泽之利宜归王者，自是皆隶盐铁使。
yuán hé chū tiān xià yín zhì fèi zhě sì shí suì cǎi yín wàn èr qiān liǎng tóng èr shí liù wàn liù qiān jīn tiě èr bǎi qī wàn jīn xī wǔ wàn jīn qiān wú cháng shù
元和初，天下银治废者四十，岁采银万二千两，铜二十六万六千斤，铁二百七万斤，锡五万斤，铅无常数。
kāi chéng yuán nián fù yǐ shān zé zhī lì guī zhōu xiàn cì shǐ xuǎn lì zhǔ zhī
开成元年，复以山泽之利归州县，刺史选吏主之。
qí hòu zhū zhōu móu lì yǐ zì zhí jǔ tiān xià bù guò qī wàn yú mín bù néng dāng yī xiàn zhī chá shuì
其后诸州牟利以自殖，举天下不过七万余缗，不能当一县之茶税。
jí xuān zōng zēng hé huáng shù bīng yī juàn wǔ shí èr wàn yú pǐ
及宣宗增河湟戍兵衣绢五十二万余匹。
yán tiě zhuǎn yùn shǐ péi xiū qǐng fù guī yán tiě shǐ yǐ gōng guó yòng zēng yín yě èr tiě shān qī shí yī fèi tóng yě èr shí qī yán shān yī
盐铁转运使裴休请复归盐铁使以供国用，增银冶二、铁山七十一，废铜冶二十七、铅山一。
tiān xià suì lǜ yín èr wàn wǔ qiān liǎng tóng liù shí wǔ wàn wǔ qiān jīn qiān shí yī wàn sì qiān jīn xī wàn qī qiān jīn tiě wǔ shí sān wàn èr qiān jīn
天下岁率银二万五千两、铜六十五万五千斤、铅十一万四千斤、锡万七千斤、 铁五十三万二千斤。
suí mò xíng wǔ zhū bái qián tiān xià dào qǐ sī zhù qián xíng
隋末行五铢白钱，天下盗起，私铸钱行。
qiān qián chū zhòng èr jīn qí hòu yù qīng bù jí yī jīn tiě yè pí zhǐ jiē yǐ wéi qián
千钱初重二斤，其后愈轻，不及一斤， 铁叶、皮纸皆以为钱。
gāo zǔ rù cháng ān mín jiān xíng xiàn huán qián qí zhì qīng xiǎo fán bā jiǔ wàn cái mǎn bàn hú
高祖入长安，民间行线环钱，其制轻小，凡八九万才满半斛。
wǔ dé sì nián zhù kāi yuán tōng bǎo jìng bā fēn zhòng èr zhū sì cān jī shí qián zhòng yī liǎng de qīng zhòng dà xiǎo zhī zhōng qí wén yǐ bā fēn zhuàn lì sān tǐ
武德四年，铸“开元通宝”，径八分，重二铢四参，积十钱重一两，得轻重大小之中，其文以八分、篆、隶三体。
luò bìng yōu yì guì děng zhōu jiē zhì jiān
洛、并、幽、益、桂等州皆置监。
cì qín wáng qí wáng sān lú yòu pú yè péi jì yī lú yǐ zhù
赐秦王、齐王三炉，右仆射裴寂一炉以铸。
dào zhù zhě lùn sǐ méi qí jiā shǔ
盗铸者论死，没其家属。
qí hòu dào zhù jiàn qǐ
其后盗铸渐起。
xiǎn qìng wǔ nián yǐ è qián duō guān wéi shì zhī yǐ yī shàn qián shòu wǔ è qián mín jiān cáng è qián yǐ dài jìn chí
显庆五年，以恶钱多，官为市之，以一善钱售五恶钱，民间藏恶钱以待禁驰。
qián fēng yuán nián gǎi zhù qián fēng quán bǎo qián jìng cùn zhòng èr zhū liù fēn yǐ yī dāng jiù qián zhī shí
干封元年，改铸“干封泉宝”钱，径寸，重二铢六分，以一当旧钱之十。
yú nián ér jiù qián duō fèi
逾年而旧钱多废。
míng nián yǐ shāng gǔ bù tōng mǐ bó yǒng guì fù xíng kāi yuán tōng bǎo qián tiān xià jiē zhù zhī
明年，以商贾不通，米帛踊贵，复行开元通宝钱，天下皆铸之。
rán sī qián fàn fǎ rì fán yǒu yǐ zhōu fá zhù jiāng zhōng zhě
然私钱犯法日蕃，有以舟筏铸江中者。
zhào suǒ zài nà è qián ér jiān yì bù xī
诏所在纳恶钱，而奸亦不息。
yí fèng zhōng bīn jiāng mín duō sī zhù qián wèi yè zhào xún jiāng guān dū bǔ zài tóng xī là guò bǎi jīn zhě méi guān
仪凤中， 濒江民多私铸钱为业，诏巡江官督捕，载铜、锡、镴过百斤者没官。
sì nián mìng dōng dōu tiào mǐ sù dòu bié nà è qián bǎi shào fǔ sī nóng huǐ zhī
四年，命东都粜米粟，斗别纳恶钱百，少府、司农毁之。
shì shí zhù duō qián jiàn mǐ sù yǒng guì nǎi ba shào fǔ zhù xún fù jiù
是时铸多钱贱，米粟踊贵，乃罢少府铸， 寻复旧。
yǒng chún yuán nián sī zhù zhě dǐ sǐ lín bǎo lǐ fang cūn zhèng jiē cóng zuò
永淳元年，私铸者抵死，邻、保、里、坊、村正皆从坐。
wǔ hòu shí qián fēi chuān xué jí tiě xī tóng yè jiē de yòng zhī shú tóng pái dòu shā sè zhī qián jiē shòu zì shì dào zhù fēng qǐ jiāng huái yóu mín yī tài shān bēi hǎi yǐ zhù lì mò néng bǔ
武后时，钱非穿穴及铁锡铜液，皆得用之，熟铜、排斗、沙涩之钱皆售，自是盗铸蜂起，江淮游民依大山陂海以铸，吏莫能捕。
xiān tiān zhī jì liǎng jīng qián yì làn chēn héng qián cái yǒu lún guō tiě xī wǔ zhū zhī shǔ jiē kě yòng zhī
先天之际，两京钱益滥，郴、衡钱才有轮郭，铁锡五铢之属皆可用之。
huò róng xī mō qián xū yú bǎi shí
或熔锡摸钱，须臾百十。
kāi yuán chū zǎi xiàng sòng jǐng qǐng jìn è qián xíng èr zhū sì cān qián huǐ jiù qián bù kě yòng zhě
开元初，宰相宋璟请禁恶钱，行二铢四参钱，毁旧钱不可用者。
jiāng huái yǒu guān lú qián piān lú qián léng qián shí qián qiǎn jiān chá yù shǐ xiāo yǐn zhī shǐ jiāng huái lǜ hù chū è qián bǔ zé shén jùn shàng qīng qián jiē shū guān xiǎo è zhě shěn jiāng hú shì jǐng bù tōng wù jià yì guì yǐn zhī zuò biǎn guān
江淮有官炉钱、偏炉钱、棱钱、时钱，遣监察御史萧隐之使江淮，率户出恶钱，捕责甚峻，上青钱皆输官，小恶者沈江湖，市井不通，物价益贵，隐之坐贬官。
sòng jǐng yòu qǐng chū mǐ shí wàn hú shōu è qián shào fǔ huǐ zhī
宋璟又请出米十万斛收恶钱，少府毁之。
shí yī nián zhào suǒ zài jiā zhù jìn mài tóng xī jí zào tóng qì zhě
十一年，诏所在加铸，禁卖铜锡及造铜器者。
èr shí nián qiān qián yǐ zhòng liù jīn sì liǎng wèi lǜ měi qián zhòng èr zhū sì cān jìn quē dùn shā sè dàng rǎn bái qiáng hēi qiáng zhī qián
二十年，千钱以重六斤四两为率，每钱重二铢四参，禁缺顿、沙涩、荡染、白强、 黑强之钱。
shǒu zhě guān wéi shì zhī
首者，官为市之。
tóng yī jīn wèi qián bā shí
铜一斤为钱八十。
èr shí èr nián zǎi xiàng zhāng jiǔ líng jiàn yì gǔ zhě yǐ bù bó shū sù bù kě chǐ cùn chāo sháo ér jūn nǎi wèi qián yǐ tōng mào yì
二十二年，宰相张九龄建议：“古者以布帛菽粟不可尺寸抄勺而均，乃为钱以通贸易。
guān zhù suǒ rù wú jǐ ér gōng fèi duō yi zòng mín zhù
官铸所入无几，而工费多，宜纵民铸。
yì xià bǎi guān zǎi xiàng péi yào qīng huáng mén shì láng lǐ lín fǔ hé nán shǎo yǐn xiāo jiǒng mì shū jiān cuī miǎn jiē yǐ wéi yán duàn è qián zé rén zhī jìn shuì tóng zhé yì zé guān yě kě chéng jì gū dù yōng zé sī qián yǐ lì báo ér zì xi
”议下百官，宰相裴耀卿、黄门侍郎李林甫、河南少尹萧炅、秘书监崔沔皆以为“严断恶钱则人知禁，税铜折役则官冶可成，计估度庸则私钱以利薄而自息。
ruò xǔ sī zhù zé xià jiē qì nóng ér jìng lì yǐ
若许私铸，则下皆弃农而竞利矣。
zuǒ jiān mén wèi lù shì cān jūn shì liú zhì yuē jīn zhī qián gǔ zhī xià bì yě
”左监门卫录事参军事刘秩曰：“今之钱，古之下币也。
ruò shě zhī rèn rén zé shàng wú yǐ yù xià xià wú yǐ shì shàng bù kě yī yě
若舍之任人，则上无以御下，下无以事上，不可一也；
wù jiàn shāng nóng qián qīng shāng gǔ wù zhòng zé qián qīng qián qīng yóu hu wù duō duō zé zuò fǎ shōu zhī shǐ shǎo wù shǎo zé zuò fǎ bù zhī shǐ qīng nài hé jiǎ rén
物贱伤农，钱轻伤贾，物重则钱轻，钱轻由乎物多，多则作法收之使少，物少则作法布之使轻，奈何假人？
bù kě èr yě
不可二也；
zhù qián bù zá qiān tiě zé wú lì zá zé qián è
铸钱不杂铅铁则无利， 杂则钱恶。
jīn sāi sī zhù zhī lù rén yóu mào sǐ kuàng shè xiàn jǐng yòu zhī
今塞私铸之路，人犹冒死，况设陷井诱之？
bù kě sān yě
不可三也；
zhù qián wú lì zé rén bù zhù yǒu lì zé qù nán mǔ zhě zhòng bù kě sì yě
铸钱无利则人不铸，有利则去南亩者众，不可四也；
rén fù zé bù kě yǐ shǎng quàn pín zé bù kě yǐ wēi jìn fǎ bù xíng rén bù lǐ yáo pín fù bù qí ruò de zhù qián pín zhě fú yì yú fù shì fù shì chéng ér yì zì bù kě wǔ yě
人富则不可以赏劝、贫则不可以威禁，法不行， 人不理，繇贫富不齐，若得铸钱，贫者服役于富室，富室乘而益恣，不可五也。
fu qián zhòng yáo rén rì zī yú qián ér lú bù jiā jiù
夫钱重繇人日滋于前，而炉不加旧。
gōng qián yǔ tóng jià pō děng gù pò zhòng qián wèi qīng qián tóng zhī bù shàn zài cǎi yòng zhě zhòng yě
公钱与铜价颇等，故破重钱为轻钱，铜之不赡， 在采用者众也。
tóng zhī wèi bīng bù rú tiě wèi qì bù rú qī
铜之为兵不如铁，为器不如漆。
jìn tóng zé rén wú suǒ yòng dào zhù zhě shǎo gōng qián bù pò rén bù fàn sǐ qián yòu rì zēng shì yī jǔ ér sì měi jiān yě
禁铜则人无所用，盗铸者少，公钱不破，人不犯死，钱又日增，是一举而四美兼也。
shì shí gōng qīng jiē yǐ zòng mín zhù wèi bù biàn yú shì xià zhào jìn è qián ér yǐ
”是时公卿皆以纵民铸为不便， 于是下诏禁恶钱而已。
xìn ān jùn wáng yī fù yán guó yòng bù zú qǐng zòng sī zhù yì zhě jiē wèi yī dì dì zhī guì mò gǎn yǔ kàng dú cāng bù láng zhōng wéi bó yáng yǐ wéi bù kě yī yì yì gé
信安郡王祎复言国用不足，请纵私铸，议者皆畏祎帝弟之贵， 莫敢与抗，独仓部郎中韦伯阳以为不可，祎议亦格。
èr shí liù nián xuān rùn děng zhōu chū zhì qián jiān liǎng jīng yòng qián shāo shàn mǐ sù jià yì xià
二十六年，宣、润等州初置钱监，两京用钱稍善，米粟价益下。
qí hòu qián yòu jiàn è zhào chū tóng suǒ zài zhì jiān zhù kāi yuán tōng bǎo qián jīng shī kù cáng jiē mǎn
其后钱又渐恶， 诏出铜所在置监，铸“开元通宝”钱，京师库藏皆满。
tiān xià dào zhù yì qǐ guǎng líng dān yáng xuān chéng yóu shén
天下盗铸益起，广陵、丹杨、 宣城尤甚。
jīng shī quán háo suì suì qǔ zhī zhōu chē xiāng zhǔ
京师权豪，岁岁取之，舟车相属。
jiāng huái piān lú qián shù shí zhǒng zá yǐ tiě xī qīng màn wú fù qián xíng
江淮偏炉钱数十种，杂以铁锡，轻漫无复钱形。
gōng zhù zhě hào guān lú qián yī yǐ dāng piān lú qián qī bā fù shāng wǎng wǎng cáng zhī yǐ yì jiāng huái sī zhù zhě
公铸者号官炉钱，一以当偏炉钱七八，富商往往藏之，以易江淮私铸者。
liǎng jīng qián yǒu é yǎn gǔ wén xiàn huán zhī bié měi guàn zhòng bù guò sān sì jīn zhì jiǎn tiě ér mín zhī
两京钱有鹅眼、古文、线环之别，每贯重不过三四斤，至翦铁而缗之。
zǎi xiàng lǐ lín fǔ qǐng chū juàn bù sān bǎi wàn pǐ píng gū shōu qián wù jià yǒng guì su zhě rì wàn rén
宰相李林甫请出绢布三百万匹，平估收钱，物价踊贵，诉者日万人。
bīng bù shì láng yáng guó zhōng yù zhāo quán yǐ shì ēn yáng biān shì mén yuē háng dāng fù zhī
兵部侍郎杨国忠欲招权以市恩，扬鞭市门曰：“行当复之。
míng rì zhào fù xíng jiù qián
”明日，诏复行旧钱。
tiān bǎo shí yī zài yòu chū qián sān shí wàn mín yì liǎng shì è qián chū zuǒ cáng kù pái dòu qián xǔ mín yì zhī
天宝十一载，又出钱三十万缗易两市恶钱，出左藏库排斗钱，许民易之。
guó zhōng yòu yán qián fēi tiě xī tóng shā chuān xué gǔ wén jiē de yòng zhī
国忠又言钱非铁锡、铜沙、穿穴、 古文，皆得用之。
shì shí zēng diào nóng rén zhù qián jì fēi suǒ xí jiē bù liáo shēng
是时增调农人铸钱，既非所习，皆不聊生。
nèi zuò pàn guān wéi lún qǐng hòu jià mù gōng yáo shì yì yòng jiǎn ér gǔ zhù duō
内作判官韦伦请厚价募工，繇是役用减而鼓铸多。
tiān xià lú jiǔ shí jiǔ jiàng zhōu sān shí yáng rùn xuān è wèi jiē shí yì shān chēn jiē wǔ yáng zhōu sān dìng zhōu yī
天下炉九十九：绛州三十，扬、润、宣、鄂、蔚皆十，益、邓、郴皆五，洋州三，定州一。
měi lú suì zhù qián sān qiān sān bǎi mín yì dīng jiang sān shí fèi tóng èr wàn yī qiān èr bǎi jīn là sān qiān qī bǎi jīn xī wǔ bǎi jīn
每炉岁铸钱三千三百缗，役丁匠三十，费铜二万一千二百斤、镴三千七百斤、锡五百斤。
měi qiān qián fèi qián qī bǎi wǔ shí
每千钱费钱七百五十。
tiān xià suì zhù sān shí èr wàn qī qiān mín
天下岁铸三十二万七千缗。
sù zōng qián yuán yuán nián jīng fèi bù gěi zhù qián shǐ dì wǔ qí zhù qián yuán zhòng bǎo qián jìng yī cùn měi mín zhòng shí jīn yǔ kāi yuán tōng bǎo cān yòng yǐ yī dāng shí yì hào qián yuán shí dāng qián
肃宗乾元元年，经费不给，铸钱使第五琦铸“乾元重宝”钱，径一寸，每缗重十斤，与开元通宝参用，以一当十，亦号“乾元十当钱”。
xiān shì zhū lú zhù qián yǔ báo róng pò qián jí fó xiàng wèi zhī pán tuó jiē zhù wèi sī qián fàn zhě zhàng sǐ
先是诸炉铸钱窳薄，熔破钱及佛像，谓之“盘陀”，皆铸为私钱，犯者杖死。
dì wǔ qí wèi xiāng fù mìng jiàng zhōu zhū lú zhù zhòng lún qián yuán qián jìng yī cùn èr fēn qí wén yì yuē qián yuán zhòng bǎo bèi zhī wài guō wéi zhòng lún měi mín zhòng shí èr jīn yǔ kāi yuán tōng bǎo qián bìng xíng yǐ yī dāng wǔ shí
第五琦为相，复命绛州诸炉铸重轮乾元钱，径一寸二分，其文亦曰：“乾元重宝”，背之外郭为重轮，每缗重十二斤，与开元通宝钱并行，以一当五十。
shì shí mín jiān xíng sān qián dà ér zhòng léng zhě yì hào zhòng léng qián
是时民间行三钱，大而重棱者亦号“重棱钱”。
fǎ jì lǚ yì wù jià téng yǒng mǐ dòu qián zhì qī qiān è sǐ zhě mǎn dào
法既屡易，物价腾踊，米斗钱至七千，饿死者满道。
chū yǒu xū qián jīng shī rén rén sī zhù bìng xiǎo qián huài zhōng xiàng fàn jìn zhě yù zhòng
初，有“虚钱”，京师人人私铸，并小钱，坏钟、像，犯禁者愈众。
zhèng shū qīng wèi jīng zhào yǐn shù yuè bǎng sǐ zhě bā bǎi yú rén
郑叔清为京兆尹，数月榜死者八百余人。
sù zōng yǐ xīn qián bù biàn mìng bǎi guān jí yì bù néng gǎi
肃宗以新钱不便，命百官集议，不能改。
shàng yuán yuán nián jiǎn zhòng lún qián yǐ yī dāng sān shí kāi yuán jiù qián yǔ qián yuán shí dāng qián jiē yǐ yī dāng shí niǎn wèi zhōu shòu de wèi shí qián xū qián jiāo yì jiē yòng shí dāng qián yóu shì qián yǒu xū shí zhī míng
上元元年， 减重轮钱以一当三十，开元旧钱与乾元十当钱，皆以一当十，碾硙鬻受，得为实钱， 虚钱交易皆用十当钱，由是钱有虚实之名。
shǐ sī míng jù dōng dōu yì zhù dé yī yuán bǎo qián jìng yī cùn sì fēn yǐ yī dāng kāi yuán tōng bǎo zhī bǎi
史思明据东都，亦铸“得一元宝”钱，径一寸四分，以一当开元通宝之百。
jì ér è dé yī fēi zhǎng zuò zhī zhào gǎi qí wén yuē shùn tiān yuán bǎo
既而恶“得一”非长祚之兆，改其文曰“顺天元宝”。
dài zōng jí wèi qián yuán zhòng bǎo qián yǐ yī dāng èr zhòng lún qián yǐ yī dāng sān fán sān rì ér dà xiǎo qián jiē yǐ yī dāng yī
代宗即位，乾元重宝钱以一当二，重轮钱以一当三，凡三日而大小钱皆以一当一。
zì dì wǔ qí gèng zhù fàn fǎ zhě rì shù bǎi zhōu xiàn bù néng jìn zhǐ zhì shì rén shén biàn zhī
自第五琦更铸，犯法者日数百，州县不能禁止，至是人甚便之。
qí hòu mín jiān qián yuán zhòng léng èr qián zhù wèi qì bù fù chū yǐ
其后民间乾元、 重棱二钱铸为器，不复出矣。
dāng shí yì zhě yǐ wéi zì tiān bǎo zhì jīn hù jiǔ bǎi yú wàn
当时议者以为：“自天宝至今，户九百余万。
wáng zhì shàng nóng fū shí jiǔ rén zhōng nóng fu qī rén
《王制》： 上农夫食九人，中农夫七人。
yǐ zhōng nóng fu jì zhī wèi liù qiān sān bǎi wàn rén
以中农夫计之，为六千三百万人。
shào zhuàng xiāng jūn
少壮相均，
rén shí mǐ èr shēng
人食米二升，
rì fèi mǐ bǎi èr shí liù wàn hú
日费米百二十六万斛，
suì fèi sì wàn wǔ qiān sān bǎi liù shí wàn hú
岁费四万五千三百六十万斛，
ér yī bèi zhī
而衣倍之，
jí xiōng zhī lǐ zài bèi
吉凶之礼再倍，
yú sān nián zhī chǔ yǐ bèi shuǐ hàn xiōng zāi
余三年之储以备水旱凶灾，
dāng mǐ shí sān wàn liù qiān bā shí wàn hú
当米十三万六千八十万斛，
yǐ guì jiàn fēng jiǎn xiāng dāng
以贵贱丰俭相当，
zé mǐ zhī zhí yǔ qián jūn yě
则米之直与钱钧也。
tián yǐ gāo xià féi jí fēng hào wèi lǜ yī qǐng chū mǐ wǔ shí yú hú dāng tián èr qiān qī bǎi èr shí yī wàn liù qiān qǐng
田以高下肥瘠丰耗为率，一顷出米五十余斛，当田二千七百二十一万六千顷。
ér qián yì suì huǐ yú guān píng mái cáng fén nì qí jiān tóng guì qián jiàn yǒu zhù yǐ wéi qì zhě bù chū shí nián qián jǐ jǐn bù zú zhōu dāng shì zhī yòng
而钱亦岁毁于棺瓶埋藏焚溺，其间铜贵钱贱，有铸以为器者，不出十年钱几尽，不足周当世之用。
zhū dào yán tiě zhuǎn yùn shǐ liú yàn yǐ jiāng lǐng zhū zhōu rèn tǔ suǒ chū jiē zhòng cū jiàn ruò zhī huò shū jīng shī bù zú yǐ gōng dào lù zhī zhí
”诸道盐铁转运使刘晏以江、岭诸州，任土所出，皆重粗贱弱之货，输京师不足以供道路之直。
yú shì jī zhī jiāng huái yì tóng qiān xīn tàn guǎng zhù qián suì de shí yú wàn mín shū jīng shī jí jīng yáng èr zhōu zì shì qián rì zēng yǐ
于是积之江淮，易铜铅薪炭，广铸钱，岁得十余万缗，输京师及荆、扬二州，自是钱日增矣。
dà lì qī nián jìn tiān xià zhù tóng qì
大历七年，禁天下铸铜器。
jiàn zhōng chū hù bù shì láng hán huí yǐ shāng zhōu hóng yá yě tóng duō qǐng fù luò yuán fèi jiān qǐ shí lú suì zhù qián qī wàn èr qiān mín měi qiān qián fèi jiǔ bǎi
建中初，户部侍郎韩洄以商州红崖冶铜多，请复洛源废监，起十炉，岁铸钱七万二千缗，每千钱费九百。
dé zōng cóng zhī
德宗从之。
jiāng huái duō qiān xī qián yǐ tóng tāng mǐn wài bù yíng jīn liǎng bó jià yì guì
江淮多铅锡钱，以铜{汤皿}外，不盈斤两，帛价益贵。
xiāo qiān qián wèi tóng liù jīn zhù qì zé jīn de qián liù bǎi gù xiāo zhù zhě duō ér qián yì hào
销千钱为铜六斤，铸器则斤得钱六百，故销铸者多，而钱益耗。
pàn dù zhī zhào zàn cǎi lián zhōu bái tóng zhù dà qián yī dāng shí yǐ quán qīng zhòng
判度支赵赞采连州白铜铸大钱，一当十， 以权轻重。
zhēn yuán chū luò gǔ sàn guān jìn xíng rén yǐ yī qián chū zhě
贞元初，骆谷、散关禁行人以一钱出者。
zhū dào yán tiě shǐ zhāng pāng zòu jìn jiāng huái zhù tóng wèi qì wéi zhù jiàn ér yǐ
诸道盐铁使张滂奏禁江淮铸铜为器，惟铸鉴而已。
shí nián zhào tiān xià zhù tóng qì měi qì yī jīn qí zhí bù dé guò bǎi liù shí xiāo qián zhě yǐ dào zhù lùn
十年，诏天下铸铜器，每器一斤，其直不得过百六十，销钱者以盗铸论。
rán ér mín jiān qián yì shǎo zēng bó jià qīng zhōu xiàn jìn qián bù chū jìng shāng gǔ jiē jué
然而民间钱益少，缯帛价轻，州县禁钱不出境，商贾皆绝。
zhè xi guān chá shǐ li ruò chū qǐng tōng qián wǎng lái ér jīng shī shāng gǔ jī qián sì fāng mào yì zhě bù kě shèng jì
浙西观察使李若初请通钱往来，而京师商贾赍钱四方贸易者不可胜计。
zhào fù jìn zhī
诏复禁之。
èr shí nián mìng shì jǐng jiāo yì yǐ líng luō juàn bù zá huò yǔ qián jiān yòng
二十年，命市井交易，以绫、罗、绢、布、杂货与钱兼用。
xiàn zōng yǐ qián shǎo fù jīn yòng tóng qì
宪宗以钱少，复禁用铜器。
shí shāng gǔ zhì jīng shī wěi qián zhū dào jìn zòu yuàn jí zhū jūn zhū shǐ fù jiā yǐ qīng zhuāng qū sì fāng hé quàn nǎi qǔ zhī hào fēi qián
时商贾至京师，委钱诸道进奏院及诸军、诸使富家，以轻装趋四方，合券乃取之，号“飞钱”。
jīng zhào yǐn péi wǔ qǐng jìn yǔ shāng gǔ fēi qián zhě sōu suǒ zhū fāng èr rén wéi bǎo
京兆尹裴武请禁与商贾飞钱者，廋索诸坊，二人为保。
yán tiě shǐ li xùn yǐ chēn zhōu píng yáng tóng kēng èr bǎi bā shí yú fù zhì guì yáng jiān yǐ liǎng lú rì zhù qián èr shí wàn
盐铁使李巽以郴州平阳铜坑二百八十余，复置桂阳监，以两炉日铸钱二十万。
tiān xià suì zhù qián shí sān wàn wǔ qiān mín
天下岁铸钱十三万五千缗。
mìng shāng gǔ xù qián zhě jiē chū yǐ shì huò
命商贾蓄钱者，皆出以市货；
tiān xià yǒu yín zhī shān bì yǒu tóng wéi yín wú yì yú rén wǔ lǐng yǐ běi cǎi yín yī liǎng zhě liú tā zhōu guān lì lùn zuì
天下有银之山必有铜，唯银无益于人，五岭以北，采银一两者流他州，官吏论罪。
yuán hé sì nián jīng shī yòng qián mín shǎo èr shí jí yǒu qiān xī qián zhě bǔ zhī
元和四年，京师用钱缗少二十及有铅锡钱者，捕之；
fēi jiāo yì ér qián xíng qú lù zhě bù wèn
非交易而钱行衢路者，不问。
fù zhào cǎi wǔ lǐng yín kēng jìn qián chū lǐng
复诏采五岭银坑，禁钱出岭。
liù nián mào yì qián shí mín yǐ shàng zhě cān yòng bù bó
六年，贸易钱十缗以上者，参用布帛。
wèi zhōu sān hé yě jù fēi hú gù jiān èr shí lǐ ér jìn hé dōng jié dù shǐ wáng è zhì lú shū jù mǎ hé shuǐ zhù qián gōng fèi yóu shěng yǐ cì shǐ li tīng wèi shǐ yǐ wǔ lú zhù měi lú yuè zhù qián sān shí wàn zì shì hé dōng xī qián jiē fèi
蔚州三河冶距飞狐故监二十里而近，河东节度使王锷置炉，疏拒马河水铸钱，工费尤省，以刺史李听为使，以五炉铸，每炉月铸钱三十万，自是河东锡钱皆废。
zì jīng shī jìn fēi qián jiā yǒu zhì cáng wù jià jìn qīng
自京师禁飞钱，家有滞藏，物价浸轻。
pàn dù zhī lú tǎn bīng bù shàng shū pàn hù bù shì wáng shào yán tiě shǐ wáng bō qǐng xǔ shāng rén yú hù bù dù zhī yán tiě sān sī fēi qián měi qiān qián zēng gěi bǎi qián rán shāng rén wú zhì zhě
判度支卢坦、兵部尚书判户部事王绍、 盐铁使王播请许商人于户部、度支、盐铁三司飞钱，每千钱增给百钱，然商人无至者。
fù xǔ yǔ shāng rén dí guàn ér yì zhī rán qián chóng bó qīng rú gù
复许与商人敌贯而易之，然钱重帛轻如故。
xiàn zōng wèi zhī chū nèi kù qián wǔ shí wàn mín shì bù bó měi pǐ jiā jiù gū shí zhī yī
宪宗为之出内库钱五十万缗市布帛， 每匹加旧估十之一。
huì wú yuán jì wáng chéng zōng lián héng jù mìng yǐ qī dào bīng tǎo zhī jīng fèi qū jié
会吴元济、王承宗连衡拒命，以七道兵讨之，经费屈竭。
huáng fǔ bó jiàn yì nèi wài yòng qián měi mín diàn èr shí wài fù chōu wǔ shí sòng dù zhī yǐ shàn jūn
皇甫镈建议，内外用钱每缗垫二十外，复抽五十送度支以赡军。
shí èr nián fù gěi jīng zhào fǔ qián wǔ shí wàn mín shì bù bó ér fù jiā qián guò wǔ qiān guàn zhě sǐ wáng gōng zhòng biǎn mò rù yú guān yǐ wǔ zhī yī shǎng gào zhě
十二年，复给京兆府钱五十万缗市布帛，而富家钱过五千贯者死，王公重贬，没入于官，以五之一赏告者。
jīng shī qū sì suǒ jī jiē fāng zhèn qián shǎo yì wǔ shí wàn mín nǎi zhēng shì dì zhái
京师区肆所积，皆方镇钱，少亦五十万缗，乃争市第宅。
rán fù jiǎ yǐ zuǒ yòu shén cè jūn guān qián wèi míng fǔ xiàn bù gǎn hé wèn
然富贾倚左右神策军官钱为名，府县不敢劾问。
mín jiān diàn mò yǒu zhì qī shí zhě qiān xī qián yì duō lì bǔ fàn zhě duō shǔ zhū jūn zhū shǐ yán hū jí shì rén qiáng duó ōu shāng lì zú
民间垫陌有至七十者，铅锡钱益多，吏捕犯者，多属诸军、 诸使，讠虖集市人强夺，殴伤吏卒。
jīng zhào yǐn cuī yuán lüè qǐng fàn zhě běn jūn běn shǐ lì jué dì bù néng yòng zhào sòng běn jūn běn shǐ ér jīng zhào fǔ qiǎn rén lì jué
京兆尹崔元略请犯者本军、本使涖决，帝不能用，诏送本军、本使，而京兆府遣人涖决。
mù zōng jí wèi jīng shī zhōu jīn yín shí liǎng yì diàn yī liǎng dí mǐ yán bǎi qián diàn qī bā
穆宗即位，京师鬻金银十两亦垫一两， 籴米盐百钱垫七八。
jīng zhào yǐn liǔ gōng chāo yǐ yán fǎ jìn zhǐ zhī
京兆尹柳公绰以严法禁止之。
xún yǐ suǒ zài yòng qián diàn mò bù yī zhào cóng sú suǒ yí nèi wài gěi yòng měi mín diàn bā shí
寻以所在用钱垫陌不一，诏从俗所宜，内外给用，每缗垫八十。
bǎo lì chū hé nán yǐn wáng qǐ qǐng xiāo qián wèi fó xiàng zhě yǐ dào zhù qián lùn
宝历初，河南尹王起请销钱为佛像者以盗铸钱论。
dà hé sān nián zhào fó xiàng yǐ qiān xī tǔ mù wèi zhī shì dài yǐ jīn yín tōu shí wū yóu lán tiě wéi jiàn qìng dīng huán niǔ de yòng tóng yú jiē jìn zhī dào zhù zhě sǐ
大和三年，诏佛像以铅、锡、 土、木为之，饰带以金银、𨱎石、乌油、蓝铁，唯鉴、磬、钉、镮、钮得用铜，余皆禁之，盗铸者死。
shì shí jùn qiān xī qián zhī jìn
是时峻铅锡钱之禁。
gào qiān qián zhě shǎng yǐ wǔ qiān
告千钱者赏以五千。
sì nián zhào jī qián yǐ qī qiān mín wèi lǜ shí wàn mín zhě qī yǐ yī nián chū zhī èr shí wàn yǐ èr nián
四年，诏积钱以七千缗为率，十万缗者期以一年出之，二十万以二年。
fán jiāo yì bǎi mín yǐ shàng zhě pǐ bó mǐ sù jū bàn
凡交易百缗以上者，匹帛米粟居半。
hé nán fǔ yáng zhōu jiāng líng fǔ yǐ dōu huì zhī jù yuē shù rú jīng shī
河南府、扬州、江陵府以都会之剧，约束如京师。
wèi jǐ jiē ba
未几皆罢。
bā nián hé dōng xī qián fù qǐ yán tiě shǐ wáng yá zhì fēi hú zhù qián yuàn yú wèi zhōu tiān xià suì zhù qián bù jí shí wàn mín
八年，河东锡钱复起，盐铁使王涯置飞狐铸钱院于蔚州，天下岁铸钱不及十万缗。
wén zōng bìng bì qīng qián zhòng zhào fāng zhèn zòng qián gǔ jiāo yì
文宗病币轻钱重，诏方镇纵钱谷交易。
shí suī jìn tóng wèi qì ér jiāng huái lǐng nán liè sì zhōu zhī zhù qiān qián wèi qì shòu lì shù bèi
时虽禁铜为器，而江淮、岭南列肆鬻之， 铸千钱为器，售利数倍。
zǎi xiàng li jué qǐng jiā lú zhù qián yú shì jìn tóng qì guān yī qiè wéi shì zhī
宰相李珏请加炉铸钱，于是禁铜器，官一切为市之。
tiān xià tóng kēng wǔ shí suì cǎi tóng èr shí liù wàn liù qiān jīn
天下铜坑五十，岁采铜二十六万六千斤。
jí wǔ zōng fèi fú tú fǎ yǒng píng jiān guān li yù yàn qǐng yǐ tóng xiàng zhōng qìng jīn lú duó jiē guī xún yuàn zhōu xiàn tóng yì duō yǐ
及武宗废浮屠法，永平监官李郁彦请以铜像、 钟、磬、钅卢、铎皆归巡院，州县铜益多矣。
yán tiě shǐ yǐ gōng yǒu cháng lì bù zú yǐ jiā zhù xǔ zhū dào guàn chá shǐ jiē de zhì qián fang
盐铁使以工有常力，不足以加铸，许诸道观察使皆得置钱坊。
huái nán jié dù shǐ li shēn qǐng tiān xià yǐ zhōu míng zhù qián jīng shī wèi jīng qián dà xiǎo jìng cùn rú kāi yuán tōng bǎo jiāo yì jīn yòng jiù qián
淮南节度使李绅请天下以州名铸钱，京师为京钱，大小径寸，如开元通宝，交易禁用旧钱。
huì xuān zōng jí wèi jǐn chù huì chāng zhī zhèng xīn qián yǐ zì kě biàn fù zhù wèi xiàng
会宣宗即位，尽黜会昌之政，新钱以字可辨，复铸为像。
zhāo zōng mò jīng shī yòng qián bā bǎi wǔ shí wèi guàn měi bǎi cái bā shí wǔ hé nán fǔ yǐ bā shí wèi bǎi yún
昭宗末，京师用钱八百五十为贯，每百才八十五，河南府以八十为百云。