新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 92 of 225

列传·卷十七

PinyinModern Translation
Size

dù hǎn wáng lǐ yuàn luō wáng

杜阚王李苑罗王

dù fú wēi qí zhōu zhāng qiū rén

杜伏威,齐州章丘人。

shǎo háo dàng bù zhì shēng zī yǔ lǐ rén fǔ gōng shí yuē wěn jǐng jiāo

少豪荡,不治生赀,与里人辅公祏约刎颈交。

gōng shì shí shù dào gū jiā mù yáng yǐ kuì fú wēi xiàn jì bǔ jí nǎi xiāng yǔ wáng mìng wèi dào shí nián shí liù

公礻石数盗姑家牧羊以馈伏威,县迹捕急,乃相与亡命为盗,时年十六。

fú wēi jiǎo jué duō suàn měi piāo jié zhòng yòng qí cè jiē xiào

伏威狡谲多算,每剽劫,众用其策皆效。

cháng yíng hù zhū dào chū wèi dǎo rù wèi diàn gù qí dǎng ài fú gòng tuī wéi zhǔ

尝营护诸盗,出为导,入为殿,故其党爱服,共推为主。

duò dà yè jiǔ nián rù cháng bái shān yī zéi zuǒ jūn xíng bù dé yì shě qù zhuǎn piào huái nán chēng jiāng jūn

隋大业九年,入长白山,依贼左君行,不得意,舍去,转剽淮南,称将军。

xià pī zéi miáo hǎi cháo yōng zhòng chāo bào fú wēi qiǎn gōng shí xié yù yuē tiān xià gòng kǔ duò háo jié xiāng yǔ xīng yì rán lì ruò shì fēn bù xiāng tǒng ruò hé yǐ wéi qiáng zé wú shì duò yǐ

下邳贼苗海潮拥众钞暴,伏威遣公祏胁谕曰:“天下共苦隋,豪桀相与兴义,然力弱势分不相统,若合以为强,则无事隋矣。

gōng néng wéi zhǔ wú qiě cóng bù rán yī zhàn yǐ jué

公能为主,吾且从,不然,一战以决。

hǎi cháo jù jí yǐ zhòng xià zhī

” 海潮惧,即以众下之。

jiāng dū liú shǒu qiǎn xiào wèi sòng hào jiàng bīng bǔ jī fú wēi yǔ zhàn wěi běi yòu hào duò jiā zhēn zé zhōng shùn fēng zòng huǒ pò zhī bù qí shāo sǐ jǐ jǐn

江都留守遣校尉宋颢将兵捕击,伏威与战,伪北,诱颢堕葭榛泽中,顺风纵火迫之,步骑烧死几尽。

hǎi líng zéi zhào pò zhèn wén fú wēi bīng shǎo qīng zhī zhào shǐ bìng lì

海陵贼赵破阵闻伏威兵少,轻之,召使并力。

fú wēi yǐn qīn jiāng shí rén cāo niú jiǔ yè lēi gōng shí yán bīng dài biàn

伏威引亲将十人操牛酒谒,勒公祏严兵待变。

pò zhèn yǐn fú wēi rù mù zhì jiǔ xī zhào qiú shǒu gāo huì

破阵引伏威入幕,置酒,悉召酋首高会。

fú wēi tū zhǎn pò zhèn zhòng yí hài bù jí jiù fù shā shù shí rén xià jiē wèi fú gōng shí bīng yì zhì suì bìng qí zhòng zhì shù wàn

伏威突斩破阵,众眙骇不及救,复杀数十人,下皆畏服,公祏兵亦至,遂并其众,至数万。

gōng ān yí tú zhī

攻安宜,屠之。

duò qiǎn hǔ yá láng jiàng lái zhěng zhàn yú huáng huā lún fú wēi dà bài shēn zhòng chuàng yǔ gōng shí cái yǒu zhòng shù bǎi wáng qù xíng shōu zú de bā qiān yǔ hǔ yá láng jiàng gōng sūn shàng zhé zhàn yán chéng fù qí jūn

隋遣虎牙郎将来整战于黄花轮,伏威大败,身重创,与公祏财有众数百,亡去,行收卒得八千,与虎牙郎将公孙上哲战盐城,覆其军。

yáng dì qiǎn yòu yù wèi jiāng jūn chén léng yǐ jīng bīng tǎo zhī léng bù gǎn zhàn fú wēi yí yǐ fù rén fú shū chēng chén mǔ nù qí jūn

炀帝遣右御卫将军陈棱以精兵讨之,棱不敢战,伏威遗以妇人服,书称陈姥, 怒其军。

léng guǒ xī bīng zhì fú wēi yíng chū tiāo zhàn léng jūn shè zhòng qí é fú wēi nù yuē bù shā rǔ shǐ bù bá

棱果悉兵至,伏威迎出挑战,棱军射中其额,伏威怒曰:“不杀汝,矢不拔!

suì chí rù léng zhèn dà hū chōng jī zhòng pī mǐ huò suǒ shè jiāng shǐ bá jiàn yǐ zhǎn zhī xié qí shǒu rù léng jūn shì zhī yòu shā shù shí rén suì dà kuì léng zǒu ér miǎn

”遂驰入棱阵,大呼冲击,众披靡,获所射将,使拔箭已,斩之,携其首入棱军示之,又杀数十人,遂大溃,棱走而免。

jìn pò gāo yóu yǐn bīng dù huái gōng lì yáng jù zhī chēng zǒng guǎn

进破高邮,引兵度淮,攻历阳,据之,称总管。

fēn bīng xùn shǔ xiàn jiē xià jiāng huái qún dào zhēng fù

分兵徇属县,皆下,江淮群盗争附。

fú wēi xuǎn gǎn sǐ shì wǔ qiān hào shàng mù chǒng hòu zhī yǔ jūn gān kǔ měi gōng qǔ bì xiān dēng zhàn ba yuè chuàng zài bèi zhě shā zhī

伏威选敢死士五千,号“上募”,宠厚之,与均甘苦,每攻取,必先登,战罢,阅创在背者杀之。

suǒ lǔ huò bì fēn yǔ huī xià shì yǒu zhàn sǐ yǐ qí qī xùn gù rén zì fèn zhàn wú wán dí

所虏获必分与麾下,士有战死,以其妻殉,故人自奋战,无完敌。

yǔ wén huà jí yǐ wèi lì yáng tài shǒu bù shòu

宇文化及以为历阳太守,不受。

xǐ dān yáng zì chēng dà xíng tái

徙丹阳,自称大行台。

shǐ jìn yòng shì rén shàn lì bīng xiè báo fù liǎn chú xùn zàng fǎ mín jiān ruò dào jí lì shòu qiú suī qīng jiē shā wú shè

始进用士人,缮利兵械,薄赋敛,除殉葬法,民奸若盗及吏受赇,虽轻,皆杀无赦。

shàng biǎo yuè wáng tōng tōng yǐ wèi dōng nán dào dà zǒng guǎn fēng chǔ wáng

上表越王侗,侗以为东南道大总管,封楚王。

shì shí qín wáng fāng tǎo wáng shì chōng qiǎn shǐ zhāo huái fú wēi nǎi xiàn kuǎn

是时,秦王方讨王世充,遣使招怀,伏威乃献款。

gāo zǔ shòu yǐ dōng nán dào xíng tái shàng shū lìng jiāng huái ān fǔ dà shǐ shàng zhù guó wú wáng cì xìng yù shǔ jí yǐ qí zi dé jùn wéi shān yáng gōng cì bó wǔ qiān duàn mǎ sān bǎi pǐ

高祖授以东南道行台尚书令、 江淮安抚大使、上柱国、吴王,赐姓,豫属籍,以其子德俊为山阳公,赐帛五千段, 马三百匹。

fú wēi qiǎn qí jiāng chén zhèng tōng xú shào zōng yǐ bīng huì qǔ shì chōng zhī liáng jùn

伏威遣其将陈正通、徐绍宗以兵会,取世充之梁郡。

yòu qiǎn jiàng wáng xióng dàn tǎo li zi tōng yú háng zhōu qín yǐ xiàn

又遣将王雄诞讨李子通于杭州,禽以献。

pò wāng huá yú xī zhōu

破汪华于歙州。

jǐn yǒu jiāng dōng huái nán de nán shǔ lǐng dōng zhì yú hǎi

尽有江东、淮南地,南属岭,东至于海。

qín wáng yǐ píng liú hēi tà shī cì cáo yǎn fú wēi jù nǎi rù cháo

秦王已平刘黑闼,师次曹、兖,伏威惧,乃入朝。

zhào bài tài zǐ tài bǎo jiān xíng tái shàng shū lìng liú jīng shī wèi zài qí wáng yuán jí shàng yǐ chǒng zhī

诏拜太子太保兼行台尚书令,留京师,位在齐王元吉上,以宠之。

fú wēi hǎo shén xiān cháng nián shù ěr yún mǔ bèi dú wǔ dé qī nián èr yuè bào zú

伏威好神仙长年术,饵云母被毒,武德七年二月,暴卒。

chū gōng shí fǎn jiáo fú wēi lìng yǐ dài zhòng zhào jùn wáng xiào gōng jì píng gōng shí de fǎn shū yǐ wén

初,公祏反,矫伏威令以绐众,赵郡王孝恭既平公祏,得反书以闻。

gāo zǔ zhuī qí guān xuē shǔ jí mò rù jiā chǎn

高祖追其官,削属籍,没入家产。

zhēn guàn yuán nián tài zōng zhī qí yuān zhào fù guān jué yǐ gōng lǐ zàng réng hái qí zi fēng

贞观元年,太宗知其冤,诏复官爵,以公礼葬,仍还其子封。

fú wēi yǒu yǎng zǐ sān shí rén jiē zhuàng shì shǔ yǐ bīng yǔ tóng yī shí wéi hǎn léng wáng xióng dàn zhī míng

伏威有养子三十人,皆壮士,属以兵,与同衣食,唯阚棱、王雄诞知名。

hǎn léng fú wēi yì rén yě

阚棱,伏威邑人也。

mào kuí xióng shàn yòng liǎng rèn dāo qí zhǎng zhàng míng yuē mò dāo yī huī shā shù rén qián wú jiān duì

貌魁雄,善用两刃刀,其长丈,名曰“陌刀”,一挥杀数人,前无坚对。

fú wēi jù jiāng huái yǐ zhàn gōng xiǎn shǔ zuǒ jiāng jūn

伏威据江淮,以战功显,署左将军。

bù bīng jiē qún dào héng xiāng qīn mù léng àn zuì shā zhī suī qīn gù wú tuō zhě zhì dào bù jǔ yí

部兵皆群盗,横相侵牟,棱案罪杀之,虽亲故无脱者,至道不举遗。

cóng fú wēi rù cháo bài zuǒ lǐng jūn jiāng jūn yuè zhōu dū dū

从伏威入朝,拜左领军将军、越州都督。

gōng shí fǎn léng yǔ nán tǎo qīng shān zhī zhàn yǔ chén zhèng tōng yù zhèn fāng jiē léng tuō dōu móu wèi zhòng yuē bù shí wǒ yá

公祏反,棱与南讨,青山之战,与陈正通遇,阵方接,棱脱兜鍪谓众曰:“不识我邪?

hé gǎn zhàn

何敢战!

qí tú duō léng jiù bù qì suì suǒ zhì yǒu bài zhě

”其徒多棱旧部,气遂索,至有拜者。

gōng shí pò léng gōng duō rán pō zì fá

公祏破,棱功多,然颇自伐。

gōng shí bèi qín nǎi wū yǔ jǐ móu

公祏被禽,乃诬与己谋;

yòu fú wēi wáng xióng dàn jí léng zī chǎn zài dān yáng zhě dāng yuán ér zhào jùn wáng xiào gōng xī jí rù zhī léng zì sù wǔ xiào gōng

又伏威、王雄诞及棱赀产在丹阳者当原,而赵郡王孝恭悉籍入之,棱自诉,忤孝恭。

suì yǐ móu fǎn zhū

遂以谋反诛。

wáng xióng dàn cáo zhōu jì yīn rén

王雄诞,曹州济阴人。

shǎo qiáng guǒ lǚ lì jué rén

少强果,膂力绝人。

fú wēi zhī qǐ yòng qí jì zhàn duō kè shǔ biāo qí jiāng jūn

伏威之起,用其计,战多克,署骠骑将军。

chū fú wēi dù huái yǔ lǐ zǐ tōng hé hòu zǐ tōng dàn qí cái xí zhī fú wēi bèi chuàng duò mǎ xióng dàn fù táo jiā zé zhōng póu xiào sàn wáng yòu wèi duò jiāng lái zhěng suǒ jiǒng zhòng fù kuì

初,伏威度淮与李子通合,后子通惮其才,袭之,伏威被创堕马,雄诞负逃葭泽中,裒啸散亡,又为隋将来整所窘,众复溃。

bié jiāng xī mén jūn yí qī wáng yǒng jué ér lì fù fú wēi zǒu xióng dàn zǒng huī xià zhuàng shì shí yú rén cóng zhī

别将西门君仪妻王勇决而力,负伏威走,雄诞总麾下壮士十余人从之。

zhuī bīng zhì xióng dàn hái jù shù bèi chuàng qì mí lì fú wēi suì tuō

追兵至,雄诞还拒,数被创,气弥厉,伏威遂脱。

hǎn léng nián zhǎng yú xióng dàn gù jūn zhōng hào léng dà jiàng jūn xióng dàn xiǎo jiàng jūn

阚棱年长于雄诞,故军中号棱“大将军”,雄诞“小将军”。

hòu fú wēi lìng fǔ gōng shí jī zi tōng yǐ xióng dàn léng wèi fù zhàn lì shuǐ zi tōng bài gōng shí chéng shèng zhuī zhī fǎn wèi suǒ jǐ shì jiē zǒu bì

后伏威令辅公祏击子通,以雄诞、棱为副,战溧水,子通败,公祏乘胜追之, 反为所挤,士皆走壁。

xióng dàn yuē zi tōng niǔ yú shèng wú yíng lěi jīn jí jī zhī bì kè

雄诞曰:“子通狃于胜,无营垒,今急击之,必克。

gōng shí bù cóng

”公祏不从。

xióng dàn dú tí sī zú shù bǎi xián méi yè wǎng chéng fēng huǒ zhī zi tōng dà bài zǒu dù tài hú

雄诞独提私卒数百,衔枚夜往,乘风火之,子通大败走,度太湖。

wǔ dé sì nián yǔ zi tōng zhàn sū zhōu què zhī

武德四年, 与子通战苏州,却之。

zi tōng yǐ jīng bīng bǎo dú sōng lǐng xióng dàn qiǎn jiàng chén dāng lǜ qiān bīng chū bù yì chéng gāo bì yān zhāng yí zhì yè fù jù yú shù biàn shān zé

子通以精兵保独松岭,雄诞遣将陈当率千兵出不意,乘高蔽崦,张疑帜,夜缚炬于树,遍山泽。

zi tōng jù shāo yíng dùn bǎo yú háng xióng dàn zhuī qín zhī

子通惧,烧营遁,保余杭,雄诞追禽之。

xī shǒu wāng huá zài jùn chēng wáng qiě shí nián xióng dàn hái shī gōng zhī huá yǐ jìn jiǎ chū xīn ān dòng jù zhàn xióng dàn fú bīng shān gǔ yǐ ruò zú shù qiān dòu zhé zǒu bì huá lái gōng bì zhōng fèn shū sǐ bù kě xià

歙守汪华在郡称王且十年,雄诞还师攻之,华以劲甲出新安洞拒战,雄诞伏兵山谷,以弱卒数千斗,辄走壁,华来攻,壁中奋殊死,不可下。

huì mù hái xióng dàn fú bīng yǐ jù dòng kǒu bù dé guī jù miàn fù jiàng

会暮还,雄诞伏兵已据洞口,不得归,遽面缚降。

sū zéi wén rén suì ān jù kūn shān wú suǒ shǔ fú wēi shǐ tǎo zhī xióng dàn yǐ yì xiǎn ér wán gōng zhī yǐn rì suì dān qí zào lěi mén chén guó wēi líng yīn kāi xiǎo huò fú suì ān jí jiàng

苏贼闻人遂安据昆山,无所属,伏威使讨之,雄诞以邑险而完,攻之引日,遂单骑造垒门,陈国威灵,因开晓祸福,遂安即降。

yǐ qián hòu gōng shòu xī zhōu zǒng guǎn fēng yí chūn jùn gōng

以前后功授歙州总管,封宜春郡公。

fú wēi rù cháo yǐ bīng shǔ xióng dàn

伏威入朝,以兵属雄诞。

fǔ gōng shí jiāng fǎn huàn qí yì jǐ zòng fǎn jiàn yáng yán de fú wēi jiào zé xióng dàn èr

辅公祏将反,患其异己,纵反间,阳言得伏威教,责雄诞贰。

xióng dàn sù zhì zhí xìn zhī nǎi guī wò jí

雄诞素质直,信之,乃归卧疾。

gōng shí duó qí bīng qiǎn xī mén jūn yí yù jì xióng dàn shǐ huǐ wù yuē tiān xià fāng jìng wáng zài jīng shī dāng jǐn shǒu fān nài hé wèi zú yí shì

公祏夺其兵,遣西门君仪谕计,雄诞始悔寤,曰:“天下方靖,王在京师,当谨守籓,奈何为族夷事?

xióng dàn suī sǐ yì bù cóng

雄诞虽死,谊不从!

gōng shí suì yì zhī

” 公祏遂缢之。

xióng dàn ài rén shàn fǔ shì néng zhì xià sǐ lì měi pò chéng yì zhěng zhòng shān lì wú sī háo fàn

雄诞爱人,善抚士,能致下死力,每破城邑,整众山立,无丝毫犯。

sǐ zhī rì jiāng nán shì shù wèi liú tì

死之日, 江南士庶为流涕。

gāo zǔ jiā qí jié yǐ zi shì guǒ xí yí chūn jùn fēng

高祖嘉其节,以子世果袭宜春郡封。

tài zōng lì yōu zhào zèng zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn yuè zhōu dū dū shì yuē zhōng

太宗立,优诏赠左骁卫大将军、越州都督,谥曰忠。

shì guǒ chuí gǒng chū zhì guǎng zhōu dū du ān xī dà dū hù

世果,垂拱初至广州都督、安西大都护。

zhāng shì guì guó zhōu lú shì rén běn míng hū lù

张士贵,虢州卢氏人,本名忽峍。

wān gōng bǎi wǔ shí jīn zuǒ yòu shè wú kōng fā

弯弓百五十斤,左右射无空发。

duò dà yè mò qǐ wèi dào gōng piāo chéng yì dāng shí huàn zhī hào hū lù zéi

隋大业末, 起为盗,攻剽城邑,当时患之,号“忽峍贼”。

gāo zǔ yí xí zhāo zhī shì guì jí jiàng bài yòu guāng lù dài fū

高祖移檄招之,士贵即降,拜右光禄大夫。

cóng zhēng fá yǒu gōng cì jué xīn yě xiàn gōng

从征伐有功,赐爵新野县公。

yòu cóng píng luò shòu guó zhōu cì shǐ

又从平洛,授虢州刺史。

dì yuē gù lìng qīng yī jǐn zhòu yóu ěr

帝曰:“顾令卿衣锦昼游耳。

jìn fēng guó guó gōng yòu tún wèi dà jiàng jūn

”进封虢国公、右屯卫大将军。

zhēn guàn qī nián wèi gōng zhōu dào xíng jūn zǒng guǎn pò fǎn liáo hái tài zōng wén qí mào shǐ shí xiān dēng láo zhī yuē cháng wén yǐ zhōng bào guó zhě bù gù shēn yú gōng jiàn zhī

贞观七年,为龚州道行军总管,破反獠还,太宗闻其冒矢石先登,劳之曰:“尝闻以忠报国者不顾身,于公见之。

lèi qiān zuǒ lǐng jūn dà jiàng jūn

”累迁左领军大将军。

xiǎn qìng chū zú zèng jīng zhōu dū du péi zàng zhāo líng

显庆初,卒,赠荆州都督,陪葬昭陵。

lǐ zǐ hé tóng zhōu pú chéng rén běn guō shì

李子和,同州蒲城人,本郭氏。

wèi duò zuǒ yì wèi yǐ zuì xǐ yú lín

为隋左翊卫,以罪徙榆林。

dà yè mò jùn jī zi hé yǔ sǐ shì shí bā rén zhí chéng wáng cái shù yǐ bù xù xià zhǎn zhī kāi cāng zhèn qióng fá

大业末,郡饥,子和与死士十八人执丞王才,数以不恤下,斩之,开仓赈穷乏。

zì hào yǒng lè wáng jiàn yuán chǒu píng hào qí fù wèi tài gōng yǐ dì zǐ zhèng wèi shàng shū lìng zi duān zi shēng wèi zuǒ yòu pú yè yǒu qí bīng èr qiān

自号永乐王,建元丑平,号其父为太公,以弟子政为尚书令,子端、子升为左右仆射,有骑兵二千。

nán lián liáng shī dōu běi shì tū jué nà dì wèi zhì

南连梁师都,北事突厥,纳弟为质。

shǐ bì kè hán cè zi hé wèi píng yáng tiān zǐ bù gǎn dāng nǎi gèng shǔ wèi wū lì shè

始毕可汗册子和为平杨天子,不敢当,乃更署为屋利设。

wǔ dé yuán nián xiàn kuǎn shòu líng zhōu zǒng guǎn jīn hé jùn gōng xǐ chéng guó gōng

武德元年献款,授灵州总管、金河郡公,徙郕国公。

xí shī dōu níng shuò chéng kè zhī

袭师都宁朔城,克之。

yòu cì tū jué xū shí yīn yǐ zhāng wén wèi lǔ luó qí suǒ huò chù luō kè hán nù qiú zi shēng yú shì zi hé wēi wèi jǔ bù nán xǐ zhào nèi yán zhōu gù chéng

又伺突厥虚实,阴以章闻,为虏逻骑所获,处罗可汗怒,囚子升,于是子和危畏, 举部南徙,诏内延州故城。

wǔ nián cóng píng liú hēi tà yǒu gōng cì xìng bài yòu wǔ wèi jiāng jūn

五年,从平刘黑闼有功,赐姓,拜右武卫将军。

shí yī nián wèi wù zhōu cì shǐ xǐ yí guó gōng

十一年, 为婺州刺史,徙夷国公。

xiǎn qìng chū zhuǎn qián zhōu dū dū qǐ hái gǔ xǔ zhī jìn jīn zǐ guāng lù dài fu zú

显庆初,转黔州都督,乞骸骨,许之,进金紫光禄大夫, 卒。

yuàn jūn zhāng mǎ yì háo yě yǐ qiáo xióng zì fèn

苑君璋,马邑豪也,以趫雄自奋。

liú wǔ zhōu yǐ bīng rù kòu jūn zhāng yuē táng yǐ yī zhōu bīng duó qǔ sān fǔ suǒ xiàng fēng mǐ cǐ dài tiān mìng fēi rén móu bù kě zhēng yě

刘武周以兵入寇,君璋曰:“唐以一州兵掇取三辅,所向风靡,此殆天命,非人谋,不可争也。

tài yuán ér nán duō yán zǔ jīn shù jiǎ shēn rù wú zhǒng jūn yǒu shī bù kě cháng bù rú lián tū jué yǔ táng hé zòng nán miàn chēng gū shàng cè yě

太原而南多岩阻,今束甲深入, 无踵军,有失不可偿,不如连突厥与唐合从,南面称孤,上策也。

wǔ zhōu bù tīng shǐ jūn zhāng shǒu shuò zhōu yǐn zhòng nèi qīn wèi jǐ bài qì yuē fèi jūn yán nǎi zhì cǐ

”武周不听,使君璋守朔州,引众内侵,未几败,泣曰:“废君言,乃至此!

jí yǔ gòng qū tū jué

”即与共趋突厥。

wǔ zhōu sǐ tū jué yǐ jūn zhāng wèi dà xíng tái tǒng wǔ zhōu bù qǔ shǐ yù shè shè jiān bīng yǔ jiù jiāng gāo mǎn zhèng yè xí dài zhōu bù kè

武周死,突厥以君璋为大行台,统武周部曲,使郁射设监兵,与旧将高满政夜袭代州,不克。

gāo zǔ qiǎn shǐ zhāo zhī cì tiě quàn yuē bù sǐ

高祖遣使招之,赐铁券,约不死。

jūn zhāng jù mìng jìn kòu dài zhōu cì shǐ wáng xiào dé jù què zhī

君璋拒命,进寇代州,刺史王孝德拒却之。

mǎn zhèng quàn jūn zhāng yuē yí dí wú lǐ qǐ kě běi miàn chén zhī

满政劝君璋曰:“夷狄无礼,岂可北面臣之?

qǐng jǐn shā qí zhòng yǐ guī táng

请尽杀其众以归唐。

jūn zhāng bù cóng

”君璋不从。

ér mǎ yì kùn yú bīng rén yàn luàn mǎn zhèng yīn zhòng bù rěn yè xié jūn zhāng jūn zhāng bēn tū jué

而马邑困于兵,人厌乱,满政因众不忍,夜胁君璋,君璋奔突厥。

mǎn zhèng yǐ chéng guī zhào bài shuò zhōu zǒng guǎn fēng róng guó gōng

满政以城归,诏拜朔州总管,封荣国公。

jūn zhāng yǐn tū jué gōng xiàn mǎ yì shā mǎn zhèng yí qí dǎng nǎi qù tuì bǎo héng ān

君璋引突厥攻陷马邑,杀满政,夷其党,乃去, 退保恒安。

qí bù jiē zhōng guó rén duō pàn qù jūn zhāng qióng nǎi jiàng zì qǐng zhāng lǔ shú zuì

其部皆中国人,多叛去,君璋穷,乃降,自请鄣虏赎罪。

gāo zǔ qiǎn yàn mén rén yuán pǔ cì jīn quàn huì xié lì yì zhào zhī yì yóu yù

高祖遣雁门人元普赐金券,会颉利亦召之,意犹豫。

zi xiào zhèng jiàn yuē dà rén xǔ táng jiàng yòu èr xié lì zì qǔ wáng yě

子孝政谏曰:“大人许唐降,又贰颉利,自取亡也。

jīn liáng jǐn zhòng xié bù jí jué kǒng jīn zhǒu biàn shēng xiào zhèng bù rěn jiàn huò zhī kù yě

今粮尽众携,不即决,恐衿肘变生,孝政不忍见祸之酷也!

jí dān qí nán bēn jūn zhāng yù fǎn zhī zhào zhòng yǔ yì

”即单骑南奔,君璋喻返之,召众与议。

héng ān rén guō zi wēi yuē héng ān gù wáng zhě dōu shān chuān zú yǐ zì gù tū jué fāng qiáng wǒ yuán zhī kě guān tiān xià biàn hé jù jiàng

恒安人郭子威曰:“恒安故王者都, 山川足以自固,突厥方强,我援之,可观天下变,何遽降?

jūn zhāng rán zhī zhí yuán pǔ sòng tū jué xié lì dé zhī qiǎn yǐ jǐn qiú yáng mǎ

”君璋然之,执元普送突厥,颉利德之,遣以锦裘羊马。

qí xià yuàn tóu shū yú mén yuē bù zǎo fù táng fù zǐ zhū

其下怨,投书于门曰:“不早附唐,父子诛。

xiào zhèng jù yù zì guī wèi jūn zhāng suǒ jū

” 孝政惧,欲自归,为君璋所拘。

yǔ tū jué kòu mǎ yì fàn tài yuán biān rén kǔ zhī

与突厥寇马邑,犯太原,边人苦之。

jiàn xié lì zhèng luàn zhī jiāng wáng suì lǜ suǒ bù jiàng xié lì zhuī jī zǒu qí bīng

见颉利政乱, 知将亡,遂率所部降,颉利追,击走其兵。

rù cháo bài ān zhōu dū dū fēng ruì guó gōng shí wǔ bǎi hù cì bó sì qiān pǐ

入朝,拜安州都督,封芮国公,食五百户,赐帛四千匹。

jūn zhāng bù xiǎo shū rán tiān zī xí shì lì zhí yǒu huì chēng

君璋不晓书,然天资习事,历职有惠称。

zhēn guàn zhōng zú

贞观中,卒。

luō yì zì zi tíng xiāng zhōu xiāng yáng rén jiā jīng zhào zhī yún yáng

罗艺,字子廷,襄州襄阳人,家京兆之云阳。

fù róng duò jiān mén jiāng jūn

父荣,隋监门将军。

yì gāng bì bù rén yǒng gōng zhàn shàn yòng shuò

艺刚愎不仁, 勇攻战,善用槊。

dà yè zhōng yǐ zhàn lì bǔ hǔ bēn láng jiàng

大业中,以战力补虎贲郎将。

liáo dōng zhī yì li jǐng yǐ wǔ wèi dà jiàng jūn dū xiǎng běi píng zhào yì yǐ bīng shǔ fēn bù yán yī

辽东之役,李景以武卫大将军督𫗵 北平,诏艺以兵属,分部严一。

rán rèn qì cháng màn wǔ jǐng pín wèi jǐng rǔ

然任气,尝慢侮景,频为景辱。

tiān xià dào qǐ zhuō jùn hào fù ráo fá liáo bīng zhàng duō zài ér cāng guǎng sì yíng xiàn yòu lín shuò gōng duō zhēn bǎo tún shī qiě shù wàn kǔ dào zéi qīn lüè liú shǒu jiāng zhào shén zhù hè lán yì jìn wén yǎn děng bù néng zhī

天下盗起,涿郡号富饶,伐辽兵仗多在,而仓{广寺}盈羡,又临朔宫多珍宝, 屯师且数万,苦盗贼侵掠,留守将赵什住、贺兰谊、晋文衍等不能支。

yì hàn kòu shù pò què zhī yǒng cháng guàn jūn wèi zhū jiāng jì wèi

艺捍寇,数破却之,勇常冠军,为诸将忌畏。

yì yīn zì jì yīn chū shī guǐ shuō zhòng yuē wú jūn tǎo zéi shù yǒu gōng ér shí fá

艺阴自计,因出师,诡说众曰:“吾军讨贼数有功,而食乏。

guān sù ruò shān ér liú shǒu bù zhèn xù qǐ ān rén qiáng zhòng yì yá

官粟若山,而留守不赈恤,岂安人强众意邪?

shì jiē yuàn

”士皆怨。

jì hái jùn chéng chū jiāo yè yì zhí zhī chén bīng rù shén zhù děng jù zhēng tīng mìng

既还,郡丞出郊谒,艺执之,陈兵入,什住等惧,争听命。

yì jí fā kù zī cì zhàn shì cāng sù gěi qióng rén jìng nèi dà yuè

艺即发库赀赐战士,仓粟给穷人, 境内大悦。

shā yì jǐ zhě bó hǎi tài shǒu táng yī děng wēi dòng běi biān liǔ chéng huái yuǎn bìng guī fù

杀异己者渤海太守唐祎等,威动北边,柳城、怀远并归附。

chù liǔ chéng tài shǒu yáng lín fu gǎi jùn yuē yíng zhōu yǐ xiāng píng tài shǒu shān hào wèi zǒng guǎn yì zì chēng yōu zhōu zǒng guǎn

黜柳城太守杨林甫,改郡曰营州,以襄平太守邓皓为总管,艺自称幽州总管。

yǔ wén huà jí zhì shān dōng qiǎn shǐ zhāo yì yì yuē wǒ duò jiù chén jīn dà xíng diān fù yì bù rǔ yú zéi

宇文化及至山东,遣使招艺,艺曰:“我隋旧臣,今大行颠覆,义不辱于贼。

zhǎn shǐ zhě wèi yáng dì fā sāng sān rì

” 斩使者,为炀帝发丧三日。

shí dòu jiàn dé gāo kāi dào yì qiǎn shǐ yú yì yì wèi guān shǔ yuē jiàn dé děng jiē jù zéi bù zú gòng gōng míng táng gōng qǐ bīng jù guān zhōng mín wàng suǒ xì wáng yè bì chéng wú jué guī zhī

时窦建德、高开道亦遣使于艺,艺谓官属曰:“建德等皆剧贼,不足共功名,唐公起兵据关中,民望所系,王业必成,吾决归之。

gǎn yì yì zhě lù

敢异议者戮!

huì zhāng dào yuán fǔ jí shān dōng yì yù yì jiàng wǔ dé èr nián nǎi fèng biǎo yǐ de guī

”会张道源抚辑山东,亦谕艺降,武德二年,乃奉表以地归。

zhào fēng yàn wáng cì xìng yù shǔ jí

诏封燕王,赐姓,豫属籍。

shù yǔ jiàn dé zhàn duō suǒ qín guó

数与建德战,多所禽馘。

qín wáng jī liú hēi tà gāo zǔ zhào yì dì jiān mén jiāng jūn shòu yǐ bīng cóng yì zì lǜ zhòng shù wàn pò liú shén shàn zhāng jūn lì yú xú hé

秦王击刘黑闼,高祖诏艺弟监门将军寿以兵从,艺自率众数万破刘什善、张君立于徐河。

hēi tà yǐn tū jué rù kòu yì fù yǐ bīng yǔ huáng tài zǐ jiàn chéng huì míng zhōu suì qǐng rù cháo

黑闼引突厥入寇,艺复以兵与皇太子建成会洺州,遂请入朝。

dì hòu lǐ zhī bài zuǒ yì wèi dà jiàng jūn

帝厚礼之,拜左翊卫大将军。

yì fù qí gōng qiě guì zhòng bù shǎo qū qín wáng zuǒ yòu cháng zhì qí yíng yì nè zhǐ rǔ zhī

艺负其功,且贵重不少屈,秦王左右尝至其营,艺{疒只}辱之。

gāo zǔ nù yǐ shǔ lì jiǔ nǎi shì

高祖怒,以属吏,久乃释。

shí tū jué fàng héng jiè yì wēi míng yù dàn lǔ zhào yǐ běn guān lǐng tiān jié jūn jiāng zhèn jīng zhōu

当时突厥放肆横行,朝廷想借罗艺威名镇住北夷,便下诏他以本官兼领天节军将,镇守泾州。

tài zōng jí wèi jìn kāi fǔ yí tóng sān sī

太宗即位,进开府仪同三司。

yì nèi jù nǎi tú fǎn guǐ yán yuè wǔ

艺内惧,乃图反,诡言阅武。

bīng jì jí chēng bèi mì zhào rù cháo jūn zhì bīn zhì zhōng zhào cí hào chū yè suì jù zhōu

兵既集,称被密诏入朝,军至豳,治中赵慈皓出谒,遂据州。

dì mìng zhǎng sūn wú jì yù chí jìng dé jī zhī wèi zhì cí hào yǔ tǒng jūn yáng jí móu zhū yì yì jué zhí cí hào

帝命长孙无忌、尉迟敬德击之,未至, 慈皓与统军杨岌谋诛艺,艺觉,执慈皓。

jí jū wài jí gōng zhī yì bài qì qī zi cóng shù bǎi qí bēn tū jué

岌居外,即攻之,艺败,弃妻子,从数百骑奔突厥。

dǐ níng zhōu qí shāo wáng zuǒ yòu zhǎn zhī chuán shǒu xiāo yú dū shì

抵宁州,骑稍亡,左右斩之,传首,枭于都市。

shòu shí wéi lì zhōu dū dū yì jí zhū

寿时为利州都督,亦及诛。

xiān shì jì yīn nǚ zǐ li zì yán tōng guǐ dào néng yù jí sì fāng huò zhī zhào qǔ zhì jīng shī

先是,济阴女子李,自言通鬼道,能愈疾,四方惑之,诏取致京师。

cháng wǎng lái yì jiā wèi yì qī mèng yuē fēi xiāng guì dāng mǔ tiān xià

尝往来艺家,谓艺妻孟曰:“妃相贵,当母天下。

mèng lìng shì yì yòu yuē fēi zhī guì yóu yú wáng guì sè qiě fā

”孟令视艺,又曰:“妃之贵由于王,贵色且发。

yì qī xìn zhī yì zàn yǐ fǎn jì bài yǔ li jiē zhǎn

”艺妻信之,亦赞以反,既败,与李皆斩。

wáng jūn kuò bīng zhōu shí ài rén

王君廓,并州石艾人。

shǎo gū pín wèi zǎng kuài wú xíng shàn dào

少孤贫,为驵侩,无行,善盗。

cháng fù zhú gǒu rú yú jù nèi zhì nì cì jiàn zhōu zēng zhě yǐ gǒu náng qí tóu bù kě tuō nǎi duó zēng qù ér zhǔ bù biàn yě xiāng lǐ huàn zhī

尝负竹笱如鱼具,内置逆刺,见鬻缯者,以笱囊其头,不可脱,乃夺缯去,而主不辨也,乡里患之。

dà yè mò yù jù bīng wèi dào qǐng yǔ shū jù bù cóng nǎi wū lín rén tōng shū mǔ zhě yǔ shū gòng shā zhī suì jiē wáng mìng

大业末,欲聚兵为盗,请与叔俱,不从,乃诬邻人通叔母者,与叔共杀之,遂皆亡命。

zhòng shāo jí lüè xià cháng píng

众稍集,掠夏、长平。

hé dōng chéng dīng róng jù zhī qiě qiǎn shǐ wèi zhào

河东丞丁荣拒之,且遣使慰召。

jūn kuò jiàn shǐ miù wéi yù guī shǒu zhě

君廓见使,谬为欲归首者。

róng qīng zhī yīn chén bīng dēng shān jūn kuò xī fú jiǎ shān gǔ zhōng

荣轻之,因陈兵登山,君廓悉伏甲山谷中。

róng jūn hái yǎn jī pò zhī

荣军还,掩击,破之。

yòu yǔ zéi wéi bǎo shān bào děng lüè yú xiāng sòng lǎo shēng yǔ zhàn jūn kuò bù lì bǎo fāng shān lǎo shēng liè yíng pò zhī

又与贼韦宝、邓豹等掠虞乡,宋老生与战,君廓不利,保方山,老生列营迫之。

jūn guō liáng jǐn zhà qǐng jiàng yǔ lǎo shēng gé jiàn yǔ qí qǐng āi dào

君郭粮尽, 诈请降,与老生隔涧语,祈请哀到。

lǎo shēng wèi gǎn dòng shāo huǎn zhī jūn kuò yī xī dùn qù

老生为感动,稍缓之,君廓一昔遁去。

gāo zǔ bīng qǐ zhào zhī bù cóng

高祖兵起,召之,不从。

guī li mì mì bù shèn lǐ nǎi guī guó

归李密,密不甚礼,乃归国。

shòu shàng zhù guó jiǎ hé nèi tài shǒu cháng shān jùn gōng qiān liáo zhōu cì shǐ xǐ fēng shàng gǔ cóng zhàn dōng dōu yǒu gōng wèi yòu wǔ wèi jiāng jūn

授上柱国、假河内太守、 常山郡公,迁辽州刺史,徙封上谷,从战东都有功,为右武卫将军。

zhào láo zhī yuē ěr yǐ shí sān rén pò zéi wàn zì gǔ yǐ shǎo zhì zhòng wú yǒu yě

诏劳之曰: “尔以十三人破贼万,自古以少制众,无有也!

cì zá cǎi bǎi duàn

”赐杂彩百段。

bié xià xuān yuán luō chuān èr xiàn pò shì chōng jiāng wèi yǐn jī liáng dào gōu shì chén mǐ sōu sān shí duò

别下轩辕、罗川二县,破世充将魏隐,击粮道缑氏,沈米艘三十柁。

jìn jué péng guó gōng zhèn yōu zhōu

进爵彭国公,镇幽州。

jī tū jué fú zhǎn èr qiān huò mǎ wǔ qiān pǐ

击突厥,俘斩二千,获马五千匹。

rù cháo dì cì suǒ chéng mǎ lìng zì tíng zhōng chéng yǐ chū wèi shì chén yuē xī lìn xiāng rú huà qín wáng mù zì jiē liè

入朝,帝赐所乘马, 令自廷中乘以出,谓侍臣曰:“昔蔺相如叱秦王,目眦皆烈。

jūn kuò wǎng jī jiàn dé li jī è zhī zhì fā fèn dà hū bí ěr jiē liú xiě qí yǒng hé tè gǔ rén zāi

君廓往击建德,李𪟝 遏之,至发愤大呼,鼻耳皆流血,其勇何特古人哉!

zhèn dāng bù yǐ lì shǎng

朕当不以例赏。

nǎi cì jǐn páo jīn dài hái yōu zhōu

”乃赐锦袍金带,还幽州。

huì dà dū dū lú jiāng wáng yuàn fǎn yù duó jūn kuò bīng yǐ wěi wáng shēn

会大都督庐江王瑗反,欲夺君廓兵以委王诜。

jūn kuò běn dài yuàn shǐ luàn wèi jǐ gōng nǎi cóng shù qí hou shēn liú qí yú wài yuē wén hū shēng zé rù

君廓本绐瑗使乱为己功,乃从数骑候诜,留骑于外,曰:“闻呼声则入。

nǎi dú kuǎn shēn zhà yuē yǒu jí biàn dāng bái

”乃独款诜,诈曰:“有急变,当白!

shēn fāng mù wò fà chū jí zhǎn zhī yīn zhí yuàn

” 诜方沐,握发出,即斩之,因执瑗。

yǐ gōng shòu yōu zhōu dū du yuàn jiā kǒu xī cì zhī jìn zuǒ guāng lù dà fu cì bó qiān duàn

以功授幽州都督,瑗家口悉赐之,进左光禄大夫,赐帛千段。

jū zhí bù shǒu fǎ dù zhǎng shǐ li xuán dào shù yǐ fǎ shéng dū cāi huò bù zì ān

居职不守法度,长史李玄道数以法绳督,猜惑不自安。

huì bèi zhào zhì wèi nán shā yì shǐ wáng bēn tū jué yě rén zhǎn zhī

会被召,至渭南,杀驿史,亡奔突厥,野人斩之。

tài zōng gù qián gōng wèi shōu zàng dài qí jiā rú chū

太宗顾前功,为收葬,待其家如初。

yù shǐ dài fū wēn yàn bó zòu jūn kuò pàn chén bù yí shí fēng yì yǒu sī shī suǒ yi yán

御史大夫温彦博奏: “君廓叛臣,不宜食封邑,有司失所宜言。

nǎi biǎn wèi shù rén

”乃贬为庶人。

✦ You read 列传·卷十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.