新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 95 of 225

列传·卷二十

PinyinModern Translation
Size

gāo dòu

高窦

gāo jiǎn zì shì lián yǐ zì xiǎn qí qīng hé wáng yuè zhī sūn fù lì lè ān wáng rù duò wèi táo zhōu cì shǐ

高俭,字士廉,以字显,齐清河王岳之孙,父励乐安王,入隋为洮州刺史。

shì lián mǐn huì yǒu dù liàng zhuàng mào ruò huà guān shū yī jiàn zhé sòng mǐn yú zhàn duì

士廉敏惠有度量,状貌若画,观书一见辄诵,敏于占对。

duò sī lì dài fū xuē dào héng qǐ jū shě rén cuī zǔ jùn jiē sù chén xiǎn zhòng yǔ wèi wàng nián you yáo shì yǒu míng

隋司隶大夫薛道衡、起居舍人崔祖浚皆宿臣显重,与为忘年友,繇是有名。

zì yǐ qí zōng shì bù yù guǎng jiāo bǐng jū zhōng nán shān xià

自以齐宗室,不欲广交,屏居终南山下。

lì bù shì láng gāo xiào jī quàn zhī shì rén shòu zhōng jǔ wén cái jiǎ kē bǔ zhì lǐ láng

吏部侍郎高孝基劝之仕,仁寿中,举文才甲科,补治礼郎。

hú sī zhèng bēn gāo lí zuò yǔ shàn biǎn wèi zhū yuān zhǔ bù yǐ mǔ lǎo bù kě jū zhàng lì de nǎi liú qī xiān yú fèng yǎng ér xíng

斛斯政奔高丽, 坐与善,贬为朱鸢主簿,以母老不可居瘴疠地,乃留妻鲜于奉养而行。

huì shì dà luàn jīng shī zǔ jué jiāo zhǐ tài shǒu qiū hé shǔ sī fǎ shū zuǒ

会世大乱, 京师阻绝,交趾太守丘和署司法书佐。

shí qīn zhōu lǐ shuài níng zhǎng zhēn yǐ bīng qīn jiāo zhǐ hé jù yù chū yíng shì lián yuē zhǎng zhēn bīng suī duō xiàn jūn yuǎn kè shì bù dé jiǔ chéng zhōng shèng bīng shàng kě zhàn nài hé shòu zhì yú rén

时钦州俚帅宁长真以兵侵交趾,和惧,欲出迎,士廉曰:“长真兵虽多,县军远客,势不得久,城中胜兵尚可战,奈何受制于人?

hé yīn mìng wéi xíng jūn sī mǎ nì jī pò zhī

”和因命为行军司马,逆击破之。

gāo zǔ qiǎn shǐ xùn lǐng nán wǔ dé wǔ nián yǔ hé lái jiàng yú shì qín wáng lǐng yōng zhōu mù jiàn shì lián wèi zhì zhōng qīn zhòng zhī

高祖遣使徇岭南,武德五年与和来降,于是秦王领雍州牧,荐士廉为治中,亲重之。

yǐn tài zǐ yǔ wáng xì yǐ chì nǎi yǔ zhǎng sūn wú jì mì jì jì dìng shì rì lǜ lì zú shì qiú shòu jiǎ qū fāng lín mén zhù zhàn

隐太子与王隙已炽,乃与长孙无忌密计计定,是日率吏卒释囚授甲,趋芳林门助战。

wáng wèi huáng tài zǐ shòu yòu shù zǐ

王为皇太子,授右庶子。

jìn shì zhōng fēng yì xīng jùn gōng

进侍中,封义兴郡公。

zuò nì wáng guī zòu bù shí shàng zuǒ shòu ān zhōu dū dū

坐匿王珪奏不时上,左授安州都督。

jìn yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ

进益州大都督府长史。

shǔ rén wèi guǐ ér è jí suī fù mǔ bìng jiē wěi qù wàng shě tóu ěr bǔ zhī kūn dì bù xiāng jiǎ cái

蜀人畏鬼而恶疾,虽父母病皆委去,望舍投饵哺之,昆弟不相假财。

shì lián wèi shè tiáo jiào biàn gào dū lì fēng sú xī rán wèi biàn

士廉为设条教,辩告督励,风俗翕然为变。

yòu yǐn zhū shēng jiǎng shòu jīng yì xué xiào fù xīng

又引诸生讲授经艺,学校复兴。

qín shí lǐ bīng dǎo wèn jiāng shuǐ guàn tián bīn shuǐ zhě qǐng qiān jīn mín xiāng qīn mào

秦时李冰导汶江水灌田,濒水者顷千金,民相侵冒。

shì lián fù gù qú sī yǐn páng chū yǐ guǎng gài dào rén yǐ fù ráo

士廉附故渠厮引旁出, 以广溉道,人以富饶。

rù wèi lì bù shàng shū jìn fēng xǔ guó gōng

入为吏部尚书,进封许国公。

yā fù cái jiàn yòu xiáng shì pǔ suǒ shǔ zhōu rén dì wú bù dāng zhě

雅负裁鉴,又详氏谱,所署州,人地无不当者。

gāo zǔ bēng shè sī kōng yíng shān líng

高祖崩,摄司空,营山陵;

jiā tè jìn qiān shàng shū yòu pú yè

加特进,迁尚书右仆射。

shì lián sān shì jū cǐ guān shì róng qí guì

士廉三世居此官,世荣其贵。

tài zōng xìng luò yáng tài zǐ jiān guó mìng shè shǎo shī

太宗幸洛阳,太子监国,命摄少师。

shǒu zhào yuē duān gǒng sān chuān bù yōu guān zhōng zhě yǐ shǔ qīng yě

手诏曰:“端拱三川,不忧关中者,以属卿也。

jiǔ zhī qǐng zhì shì tīng jiě pú yè jiā kāi fǔ yí tóng sān sī tóng zhōng shū mén xià sān pǐn zhī zhèng shì

”久之,请致仕,听解仆射,加开府仪同三司、同中书门下三品,知政事。

dì fá gāo lí huáng tài zǐ jiān guó zhù dìng zhōu yòu shè tài fù tóng zhǎng jī wù

帝伐高丽,皇太子监国驻定州,又摄太傅,同掌机务。

tài zǐ lìng yuē guǎ rén zī gōng xùn dào ér bǐ tīng zhèng jù ān duì gōng qíng suǒ wèi ān suǒ sī yi bié shè ān fèng tài fù

太子令曰:“寡人资公训道, 而比听政,据桉对公,情所未安,所司宜别设桉奉太傅。

shì lián gù cí

”士廉固辞。

hái zhì bīng zhōu yǒu jí dì jí suǒ shě wèn zhī

还至并州,有疾,帝即所舍问之。

zhēn guàn èr shí yī nián jí shèn dì xìng qí dì wèi liú tì zú nián qī shí yī

贞观二十一年疾甚,帝幸其第,为流涕,卒年七十一。

yòu yù lín diào fáng xuán líng yǐ dì ěr jīn shí jiàn bù yí jìn sàng

又欲临吊,房玄龄以帝饵金石,谏不宜近丧。

dì yuē zhèn yǒu jiù gù yīn qī zhī zhòng jūn chén zhī fēn qīng zhì wù yán

帝曰:“朕有旧故姻戚之重,君臣之分,卿置勿言。

jí cóng shù bǎi qí chū

”即从数百骑出。

zhǎng sūn wú jì fú mǎ qián chén shì lián yí yán qǐ bù lín sàng dì yóu bù xǔ wú jì zhì liú tì nǎi hái rù dōng yuàn nán xiàng kū

长孙无忌伏马前,陈士廉遗言,乞不临丧,帝犹不许,无忌至流涕,乃还入东苑,南向哭。

zhào zèng sī tú bīng zhōu dū du shì yuē wén xiàn péi zàng zhāo líng

诏赠司徒、并州都督,谥曰文献,陪葬昭陵。

fāng hán shí chì shàng gōng yǐ shí sì jǔ wǎng jì dì zì wèi wén

方寒食,敕尚宫以食四举往祭,帝自为文。

sàng chū héng qiáo yòu dēng chéng xi běi lóu wàng kū yǐ guò sàng

丧出横桥,又登城西北楼望哭以过丧。

gāo zōng jí wèi jiā zèng tài wèi pèi xiǎng tài zōng miào tíng

高宗即位,加赠太尉,配享太宗庙廷。

shì lián jìn zhǐ xiáng huá fán yǒu xiàn nà jìn shēn jiē shǔ yǐ mù

士廉进止详华,凡有献纳,搢绅皆属以目。

zòu yì wèi cháng bù fén gǎo jiā rén wú jiàn zhě

奏议未尝不焚稿,家人无见者。

shì lián shǎo shi tài zōng fēi cháng rén yǐ suǒ chū nǚ guī zhī shì wéi wén dé huáng hòu

士廉少识太宗非常人,以所出女归之,是为文德皇后。

jí yí lìng mù bù dé tā cáng wéi zhì yī yī xí yǔ píng shēng suǒ hǎo shū shì xiān wáng diǎn xùn kě yòng zhōng shǐ zhě

及遗令墓不得它藏,惟置衣一袭与平生所好书示先王典训可用终始者。

chū tài zōng cháng yǐ shān dōng shì rén shàng fá yuè hòu suī shuāi zǐ sūn yóu fù shì wàng jià qǔ bì duō qǔ zī gù rén wèi zhī mài hūn

初,太宗尝以山东士人尚阀阅,后虽衰,子孙犹负世望,嫁娶必多取赀,故人谓之卖昏。

yóu shì zhào shì lián yǔ wéi tǐng cén wén běn líng hú dé fēn zé tiān xià pǔ dié

由是诏士廉与韦挺、岑文本、令狐德棻责天下谱谍,

cān kǎo shǐ chuán

参考史传,

jiǎn zhèng zhēn wěi

检正真伪,

jìn zhōng xián

进忠贤,

tuì bèi è

退悖恶,

xiān zōng shì

先宗室,

hòu wài qī

后外戚,

tuì xīn mén

退新门,

jìn jiù wàng

进旧望,

yòu gāo liáng

右膏粱,

zuǒ hán jùn

左寒畯,

hé èr bǎi jiǔ shí sān xìng

合二百九十三姓,

qiān liù bǎi wǔ shí yī jiā

千六百五十一家,

wèi jiǔ děng

为九等,

hào yuē shì zú zhì

号曰《氏族志》,

ér cuī gàn réng jū dì yī

而崔干仍居第一。

dì yuē wǒ yú cuī lú li zhèng wú xián gù qí shì shuāi bù fù guān miǎn yóu shì jiù dì yǐ qǔ zī bú xiào zǐ yǎn rán zì gāo fàn yù sōng jiǎ bù jiě rén jiān hé wéi guì zhī

帝曰: “我于崔、卢、李、郑无嫌,顾其世衰,不复冠冕,犹恃旧地以取赀,不肖子偃然自高,贩鬻松槚,不解人间何为贵之?

qí jù hé běi liáng chén zài jiāng nán suī yǒu rén wù piān fāng xià guó wú kě guì zhě gù yǐ cuī lú wáng xiè wéi zhòng

齐据河北,梁、陈在江南,虽有人物,偏方下国,无可贵者,故以崔、卢、王、谢为重。

jīn móu shì láo chén yǐ zhōng xiào xué yì cóng wǒ dìng tiān xià zhě hé róng nà huò jiù mén xiàng shēng bèi shí mǎi hūn wèi róng yé

今谋士劳臣以忠孝学艺从我定天下者, 何容纳货旧门,向声背实,买昏为荣耶?

tài shàng yǒu lì dé qí cì yǒu lì gōng qí cì yǒu lì yán qí cì yǒu jué wèi gōng qīng dài fū shì shì bù jué cǐ wèi zhī mén hù

太上有立德,其次有立功,其次有立言, 其次有爵为公、卿、大夫,世世不绝,此谓之门户。

jīn jiē fǎn shì qǐ bù huò yá

今皆反是,岂不惑邪?

zhèn yǐ jīn rì guān miǎn wèi děng jí gāo xià

朕以今日冠冕为等级高下。

suì yǐ cuī gàn wèi dì sān xìng bān qí shū tiān xià

”遂以崔干为第三姓,班其书天下。

gāo zōng shí xǔ jìng zōng yǐ bù xù wǔ hòu shì yòu li yì fǔ chǐ qí jiā wú míng gèng yǐ kǒng zhì yuē yáng rén qīng shǐ xuán dào lǚ cái děng shí èr rén kān dìng zhī cái guǎng lèi lì hé èr bǎi sān shí wǔ xìng èr qiān èr bǎi bā shí qī jiā dì zì xù suǒ yǐ rán

高宗时,许敬宗以不叙武后世,又李义府耻其家无名,更以孔志约、杨仁卿、 史玄道、吕才等十二人刊定之,裁广类例,合二百三十五姓,二千二百八十七家, 帝自叙所以然。

yǐ sì hòu xìng xī gōng jiè gōng jí sān gōng tài zǐ sān shī kāi fǔ yí tóng sān sī shàng shū pū shè wèi dì yī xìng

以四后姓、酅公、介公及三公、太子三师、开府仪同三司、尚书仆射为第一姓,

wén wǔ èr pǐn jí zhī zhèng shì sān pǐn wèi dì èr xìng

文武二品及知政事三品为第二姓,

gè yǐ pǐn wèi gāo xià xù zhī

各以品位高下叙之,

fán jiǔ děng

凡九等,

qǔ shēn jí kūn dì zǐ sūn

取身及昆弟子孙,

yú shǔ bù rù

余属不入,

gǎi wéi xìng shì lù

改为《姓氏录》。

dāng shí jūn gōng rù wǔ pǐn zhě jiē shēng pǔ xiàn jìn shēn chǐ yān mù wéi xūn gé

当时军功入五品者,皆升谱限,搢绅耻焉,目为“勋格”。

yì fǔ zòu xī suǒ shì zú zhì shāo zhī

义府奏悉索《氏族志》烧之。

yòu zhào hòu wèi lǒng xī li bǎo tài yuán wáng qióng xíng yáng zhèng wēn fàn yáng lú zi qiān lú zé lú fǔ qīng hé cuī zōng bó cuī yuán sūn qián yān bó líng cuī yì jìn zhào jùn li jiè fán qī xìng shí jiā bù dé zì wèi hūn

又诏后魏陇西李宝,太原王琼, 荥阳郑温,范阳卢子迁、卢泽、卢辅,清河崔宗伯、崔元孙,前燕博陵崔懿,晋赵郡李楷,凡七姓十家,不得自为昏;

sān pǐn yǐ shàng nà bì bù dé guò sān bǎi pǐ sì pǐn wǔ pǐn èr bǎi liù pǐn qī pǐn bǎi xī wèi guī zhuāng fu shì jīn shòu péi mén cái

三品以上纳币不得过三百匹,四品五品二百, 六品七品百,悉为归装,夫氏禁受陪门财。

xiān shì hòu wèi tài hé zhōng dìng sì hǎi wàng zú yǐ bǎo děng wéi guān

先是,后魏太和中,定四海望族,以宝等为冠。

qí hòu jīn shàng mén dì gù shì zú zhì yī qiè jiàng zhī

其后矜尚门地,故《氏族志》一切降之。

wáng fēi zhǔ xù jiē qǔ dāng shì xūn guì míng chén jiā wèi cháng shàng shān dōng jiù zú

王妃、主婿皆取当世勋贵名臣家, 未尝尚山东旧族。

hòu fáng xuán líng wèi zhēng li jī fù yǔ hūn gù wàng bù jiǎn rán měi xìng dì qí fáng wàng suī yī xìng zhōng gāo xià xuán gé

后房玄龄、魏征、李𪟝复与昏,故望不减,然每姓第其房望,虽一姓中,高下县隔。

li yì fǔ wèi zi qiú hūn bù dé shǐ zòu jìn yān

李义府为子求昏不得,始奏禁焉。

qí hòu tiān xià shuāi zōng luò pǔ zhāo mù suǒ bù chǐ zhě jiē chēng jìn hūn jiā yì zì guì fán nán nǚ jiē qián xiāng pìn qǔ tiān zǐ bù néng jìn shì yǐ wéi bì yún

其后天下衰宗落谱,昭穆所不齿者,皆称“禁昏家”,益自贵,凡男女皆潜相聘娶,天子不能禁,世以为敝云。

shì lián liù zǐ lǚ xíng shěn xíng zhēn xíng yǒu míng

士廉六子,履行、审行、真行有名。

lǚ xíng jū mǔ sāng huǐ shén tài zōng yù shǐ qiáng shí

履行居母丧毁甚,太宗谕使强食。

shàng dōng yáng gōng zhǔ xí jué

尚东阳公主,袭爵。

yáo hù bù shàng shū wèi yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ zhèng yǒu míng

繇户部尚书为益州大都督府长史,政有名。

zuò zhǎng sūn wú jì zuǒ shòu hóng zhōu dū dū gǎi yǒng zhōu cì shǐ

坐长孙无忌,左授洪州都督,改永州刺史。

zhēn xíng zhì zuǒ wèi jiāng jūn

真行至左卫将军。

qí zi qí lián zhāng huái tài zǐ shì zhào lìng zì jiè qiè zhēn xíng yǐ pèi dāo cì shā zhī duàn shǒu qì dào shàng gāo zōng bǐ qí wèi biǎn mù zhōu cì shǐ

其子岐连章怀太子事,诏令自诫切,真行以佩刀刺杀之,断首弃道上,高宗鄙其为,贬睦州刺史。

shěn xíng zì hù bù shì láng biǎn yū zhōu cì shǐ

审行自户部侍郎贬渝州刺史。

shì lián wǔ shì sūn zhòng zì wén míng yǐ míng jīng zhōng dì li xùn biǎo yán tiě zhuǎn yùn xún guān shàn zhí fán shí nián jìn lèi sī mén láng zhōng

士廉五世孙重,字文明,以明经中第,李巽表盐铁转运巡官,善职,凡十年, 进累司门郎中。

jìng zōng shèn zhì shì jiǎng xué shì zhòng yǐ jiǎn hòu dūn zhèng yǔ cuī yǎn xié xuǎn zài zhuó guó zǐ jì jiǔ

敬宗慎置侍讲学士,重以简厚惇正,与崔郾偕选,再擢国子祭酒。

wén zōng hǎo zuǒ shì chūn qiū mìng fēn liè guó gè wéi shū chéng sì shí piān

文宗好《左氏春秋》,命分列国各为书,成四十篇。

yǔ zhèng tán kān dìng jiǔ jīng yú shí

与郑覃刊定《九经》于石。

chū wèi è yuè guān chá shǐ yǐ měi zhèng bèi bāo

出为鄂岳观察使,以美政被褒。

jiǔ zhī bài tài zǐ bīn kè fēn sī dōng dōu

久之,拜太子宾客,分司东都。

zú zèng tài zǐ shǎo bǎo

卒,赠太子少保。

zàn yuē gǔ zhě shòu xìng shòu shì yǐ jīng yǒu gōng shì shí rén jiē tǔ zhù gù míng zōng wàng xìng jǔ jùn guó zì biǎo ér pǔ xì xìng yān suǒ yǐ tuī xù zhāo mù shǐ bǎi dài bù dé xiāng luàn yě

赞曰:古者受姓受氏以旌有功,是时人皆土著,故名宗望姓,举郡国自表,而谱系兴焉,所以推叙昭穆,使百代不得相乱也。

zāo jìn bō qiān hú chǒu luàn huá bǎi zōng dàng xī shì qù fén mù zǐ sūn yóu xié xì lù yǐ shì suǒ chéng ér fá fá xiǎn zhě zhì mài hūn qiú cái mì sàng lián chǐ

遭晋播迁,胡丑乱华,百宗荡析, 士去坟墓,子孙犹挟系录,以示所承,而阀阀显者,至卖昏求财,汨丧廉耻。

táng chū liú bì réng shén tiān zǐ lǚ yì bù wéi shuāi

唐初流弊仍甚,天子屡抑不为衰。

zhì zhōng yè fēng jiào yòu báo pǔ lù dōu fèi gōng mí cháng chǎn zhī jū shì wáng jiù dé zhī chuán yán li xī chū lǒng xī yán liú xī chū péng chéng yōu yōu shì zhà qì wú kǎo àn guān miǎn zào lì hùn wèi yī qū kě tài xī zāi

至中叶,风教又薄,谱录都废,公靡常产之拘,士亡旧德之传,言李悉出陇西,言刘悉出彭城,悠悠世诈,讫无考按,冠冕皂隶,混为一区,可太息哉!

dòu wēi zì wén wèi qí zhōu píng lù rén

窦威,字文蔚,岐州平陆人。

fù chì zài zhōu wéi shàng zhù guó rù duò wèi tài fù tài mù huáng hòu qí cóng xiōng dì nǚ yě

父炽,在周为上柱国,入隋为太傅,太穆皇后, 其从兄弟女也。

wēi shěn suì yǒu qì jú guàn lǎn qún yán jiā shì guì zǐ dì jiē xǐ wǔ lì dú wēi shàng wén zhū xiōng dǐ wéi shū chī

威沈邃有器局,贯览群言,家世贵,子弟皆喜武力,独威尚文,诸兄诋为书痴。

nèi shǐ lìng lǐ dé lín jǔ xiù yì shòu mì shū láng dāng qiān bù kěn diào zhě shí nián gù qí xué yì bó

内史令李德林举秀异,授秘书郎,当迁不肯调者十年,故其学益博。

ér zhū xiōng yǐ jūn gōng wèi tōng xiǎn yǐ báo wēi zhí xián rǒng gèng wèi yuē xī zhòng ní jī xué chéng shèng yóu qī chí bù ǒu rǔ shàng hé qiú yé

而诸兄以军功位通显矣,薄威职闲冗,更谓曰:“昔仲尼积学成圣,犹栖迟不偶,汝尚何求耶?

wēi xiào bù dá

” 威笑不答。

shǔ wáng xiù pì wèi jì shì wēi yǐ xiù duō bù fǎ xiè jí qù

蜀王秀辟为记室,威以秀多不法,谢疾去。

xiù fèi fǔ shǔ jiē dé zuì wēi dú miǎn

秀废,府属皆得罪,威独免。

dà yè zhōng lèi qiān nèi shǐ shè rén shù jiàn wǔ zhǐ zhuǎn kǎo gōng láng zhōng hòu zuò shì miǎn

大业中,累迁内史舍人,数谏忤旨,转考功郎中,后坐事免。

gāo zǔ rù guān zhào bǔ dà chéng xiàng fǔ sī lù cān jūn

高祖入关,召补大丞相府司录参军。

fāng tiān xià luàn lǐ diǎn yān quē wēi duō shí cháo tíng gù shì nǎi cái dìng zhì dù

方天下乱,礼典湮缺,威多识朝廷故事, 乃裁定制度。

dì yǔ péi jì yuē wēi jīn zhī shū sūn tōng yě

帝语裴寂曰:“威,今之叔孙通也。

wǔ dé yuán nián shòu nèi shǐ lìng

”武德元年,授内史令。

měi lùn zhèng shì dé shī bì chén gǔ wèi yù dì yì qīn zhǔ cháng yǐn rù wò nèi wèi yuē xī zhōu yǒu bā zhù guó wú yǔ gōng jiā shì yě

每论政事得失,必陈古为谕,帝益亲瞩,尝引入卧内,谓曰:“昔周有八柱国,吾与公家是也。

jīn wǒ wèi tiān zǐ ér gōng wèi nèi shǐ lìng shì gù yǒu bù děng yé

今我为天子,而公为内史令,事固有不等耶?

wēi jù dùn shǒu xiè yuē chén jiā zài hàn zài wèi wài qī

”威惧,顿首谢曰:“臣家在汉,再为外戚。

zhì yuán wèi yǒu sān huáng hòu

至元魏,有三皇后。

jīn bì xià lóng xīng chén fù yǐ yīn qī jìn sù yè jù bù kè rèn

今陛下龙兴,臣复以姻戚进,夙夜惧不克任。

dì xiào yuē gōng yǐ sān hòu zú kuā wǒ yá

帝笑曰:“公以三后族夸我邪!

guān dōng rén yǔ cuī lú hūn zhě yóu zì jīn dà gōng shì wèi dì qi bù yì guì hu

关东人与崔、卢婚者,犹自矜大,公世为帝戚,不亦贵乎。

hòu qǐn jí dì lín wèn jí zú kū zhī tòng

后寝疾,帝临问,及卒,哭之恸。

zèng tóng zhōu cì shǐ zhuī fēng yán ān jùn gōng shì yuē jìng

赠同州刺史,追封延安郡公,谥曰靖。

wēi xìng jiǎn sù jiā bù shù chǎn bǐ sàng wú yú zī yí lìng báo zàng

威性俭素,家不树产,比丧,无余赀,遗令薄葬。

zhào huáng tài zǐ bǎi guān lín sòng

诏皇太子、百官临送。

xiōng zi guǐ zì shì zé

兄子轨,字士则。

fù gōng shì zhōu wèi yōng zhōu mù cuó guó gōng

父恭,仕周为雍州牧、酂国公。

guǐ xìng gāng guǒ yǒu wēi dà yè zhōng wèi zī yáng jùn dōng cáo yuàn qù guān guī

轨性刚果有威,大业中,为资阳郡东曹掾,去官归。

gāo zǔ qǐ bīng guǐ mù zhòng qiān yú rén yíng yè cháng chūn gōng

高祖起兵,轨募众千余人迎谒长春宫。

dì dà yuè cì liáng mǎ shí pǐ shǐ lüè dì wèi nán xià yǒng fēng cāng shōu bīng wǔ qiān cóng píng jīng shī

帝大悦,赐良马十匹,使略地渭南,下永丰仓,收兵五千,从平京师。

fēng zàn huáng xiàn gōng wèi dà chéng xiàng zī yì cān jūn

封赞皇县公,为大丞相谘议参军。

jī hú zéi wǔ wàn lüè yí chūn zhào guǐ tǎo zhī

稽胡贼五万掠宜春,诏轨讨之。

cì huáng qīn shān yù zéi chéng gāo cóng shè zhòng wèi què

次黄钦山,遇贼乘高丛射,众为却。

guǐ zhǎn bù jiàng shí sì rén gèng bá qí cì dài zhī shēn yōng shù bǎi qí diàn lìng yuē wén gǔ bù jìn zhě zhǎn

轨斩部将十四人,更拔其次代之,身拥数百骑殿,令曰:“闻鼓不进者斩。

jì gǔ shì zhēng fù zéi zéi shè bù shèng dà pò zhī zhǎn shǒu qiān jí huò nán nǚ èr wàn

”既鼓,士争赴贼,贼射不胜,大破之,斩首千级,获男女二万。

zhuó tài zǐ zhān shì

擢太子詹事。

chì pái qiāng yǔ xuē jǔ pàn jiāng zhōng jù chóu kòu hàn zhōng bài qín zhōu zǒng guǎn tǎo zéi lián zhàn yǒu gōng yú dǎng xī jiàng

赤排羌与薛举叛将钟俱仇寇汉中,拜秦州总管,讨贼连战有功,余党悉降。

fù cuó guó jiù fēng qiān yì zhōu dào héng tái zuǒ pú yè

复酂国旧封,迁益州道行台左仆射。

dǎng xiàng yǐn tǔ yù hún kòu sōng zhōu zhào guǐ yǔ fú zhōu cì shǐ jiǎng shàn hé yuán zhī

党项引吐谷浑寇松州,诏轨与扶州刺史蒋善合援之。

shàn hé xiān qī zhì bài zhī qián chuān

善合先期至,败之钳川。

guǐ jìn jūn lín táo jī zuǒ fēng zǒu qí zhòng

轨进军临洮,击左封,走其众。

dù qiāng bì wéi huàn shǐ tún tián sōng zhōu

度羌必为患,始屯田松州。

zhào lǜ suǒ bù bīng cóng qín wáng tǎo wáng shì chōng

诏率所部兵从秦王讨王世充。

míng nián hái shǔ

明年,还蜀。

guǐ jì guì yì yán kù rán néng zì qín kǔ měi chū shī lín dí shēn wèi cháng jiě jiǎ qí xià yǒu bù yòng mìng jí zhū zhì xiǎo guò yì biān chuí liú xiě rén jiàn zhě jiē zhòng zú gǔ xin lì yóu shì shǔ dào xī píng

轨既贵,益严酷,然能自勤苦,每出师临敌,身未尝解甲,其下有不用命即诛, 至小过亦鞭棰流血,人见者皆重足股忄栗,由是蜀盗悉平。

chū yǐ qí shēng wèi fù xīn cháng yè chū hū bù shí zhì zhǎn zhī

初,以其甥为腹心,尝夜出,呼不时至,斩之。

yòu jiè jiā nú wú chū wài hū qiǎn nú qǔ jiāng gōng chú jì ér huǐ yān yuē yào dāng jiè rǔ tóu yǐ míng fǎ

又戒家奴毋出外,忽遣奴取浆公厨,既而悔焉,曰:“要当借汝头以明法。

mìng zhǎn nú nú chēng yuān jiān xíng zhě yí bù shí jué guǐ bìng zhǎn zhī

”命斩奴,奴称冤,监刑者疑不时决,轨并斩之。

hòu rù cháo cì zuò yù lóu róng bù sù yòu zuò duì zhào dì nù yuē gōng rù shǔ chē qí piào qí cóng zhě èr shí rén gōng zhǎn zhū lüè jǐn wǒ lǒng zhǒng chē qí shàng bù zú gěi gōng

后入朝,赐坐御楼,容不肃,又坐对诏,帝怒曰:“公入蜀,车骑、骠骑从者二十人,公斩诛略尽,我陇种车骑,尚不足给公。

yīn xì zhào yù

”因系诏狱。

é shì zhī hái zhèn yì zhōu

俄释之,还镇益州。

guǐ yǔ xíng tái shàng shū wéi yún qǐ guō xíng fāng sù bù xié jí yǐn tài zǐ zhū zhào zhì guǐ nèi zhào huái zhōng yún qǐ wèn zhào ān zài guǐ bù kěn shì yīn zhí shā zhī

轨与行台尚书韦云起、郭行方素不协,及隐太子诛,诏至,轨内诏怀中,云起问诏安在,轨不肯示,因执杀之。

xíng fāng jù bēn jīng shī de miǎn

行方惧,奔京师,得免。

shì suì xíng tái fèi shòu yì zhōu dū du jiā shí yì hù liù bǎi

是岁,行台废,授益州都督,加食邑户六百。

zhēn guàn yuán nián zhào shòu yòu wèi dà jiàng jūn chū wèi luò zhōu dū dū

贞观元年,召授右卫大将军,出为洛州都督。

zhōu luò jiān yīn duò luàn rén bù tǔ zhù guǐ xià lìng zhū xiàn yǒu yóu shǒu mò zuò zhě àn zhī yóu shì wēi xìn dà xíng mín jiē qū běn

周洛间,因隋乱,人不土著,轨下令诸县,有游手末作者按之,由是威信大行,民皆趋本。

zú zèng bīng zhōu dū du

卒,赠并州都督。

zi fèng jié shàng yǒng jiā gōng zhǔ lì zuǒ wèi jiāng jūn qín zhōu dū du

子奉节,尚永嘉公主,历左卫将军、秦州都督。

guǐ dì cóng yǒu wǔ gàn

轨弟琮,有武干。

dà yè mò fàn fǎ wáng mìng tài yuán yī gāo zǔ

大业末,犯法亡命太原,依高祖。

yǔ qín wáng yǒu hàn bù zì ān

与秦王有憾,不自安。

wáng fāng shōu tiān xià háo yīng jiàng lǐ jiē zhī yǔ chū rù wò nèi cóng yì nǎi shì

王方收天下豪英,降礼接之,与出入卧内,琮意乃释。

dà jiàng jūn fǔ jiàn yǐn wèi tǒng jūn

大将军府建,引为统军。

cóng píng xī hé pò huò yì

从平西河,破霍邑。

shòu jīn zǐ guāng lù dài fu fēng fú fēng jùn gōng

授金紫光禄大夫,封扶风郡公。

cóng liú wén jìng jī qū tū tōng yú tóng guān bài qí jiāng sāng xiǎn hé tōng dùn qù cóng yǐ qīng jì zhuī huò yú chóu sāng

从刘文静击屈突通于潼关,败其将桑显和,通遁去,琮以轻骑追获于稠桑。

jìn bīng xià shǎn xiàn bá tài yuán cāng

进兵下陕县,拔太原仓。

qiān zuǒ lǐng jūn dà jiàng jūn cì wù wǔ bǎi duàn

迁左领军大将军, 赐物五百段。

duò hé yáng dū wèi dú gū wǔ qián móu guī kuǎn mìng cóng zǒng wàn qí zì bǎi yá yíng zhī dòu liú bù jìn wǔ jiàn shā zuò chú míng

隋河阳都尉独孤武潜谋归款,命琮总万骑,自柏崖迎之,逗留不进, 武见杀,坐除名。

wǔ dé chū wèi yòu tún wèi dà jiàng jūn

武德初,为右屯卫大将军。

shí jiāng tú luò yáng zhào cóng liú shǒu shǎn hù xiǎng dào

时将图洛阳,诏琮留守陕,护𫗵道。

wáng shì chōng jiāng luō shì xìn shù yǐ bīng chāo jué cóng shǐ rén shuō jiàng zhī

王世充将罗士信数以兵钞绝,琮使人说降之。

dōng dōu píng jiǎn jiào jìn zhōu zǒng guǎn

东都平,检校晋州总管。

cóng yǐn tài zǐ píng liú hēi tà yǐ gōng fēng qiáo guó gōng cì huáng jīn wǔ shí jīn

从隐太子平刘黑闼,以功封谯国公,赐黄金五十斤。

zú zèng zuǒ wèi dà jiàng jūn shì yuē jìng

卒,赠左卫大将军,谥曰敬。

yǒng huī wǔ nián jiā zèng tè jìn

永徽五年, 加赠特进。

wēi cóng xiōng zi kàng zì dào shēng

威从兄子抗,字道生。

fù róng dìng wèi duò míng zhōu zǒng guǎn chén guó gōng shì yuē yì

父荣定,为隋洺州总管、陈国公,谥曰懿。

mǔ suí wén dì zǐ ān chéng gōng zhǔ yě

母,隋文帝姊安成公主也。

kàng měi róng yí xìng tōng lǜ shè jiàn tú shǐ

抗美容仪,性通率,涉见图史。

yǐ dì shēng zǎo guì rù tài xué shì hè qiān niú bèi shēn yí tóng sān sī

以帝甥蚤贵,入太学,释褐千牛备身、仪同三司。

shì fù jí shù dài wǔ xún bù chí

侍父疾,束带五旬不弛;

jū sāng āi qú guò cháng

居丧,哀癯过常。

xí jué lèi zhuǎn liáng zhōu cì shǐ

袭爵,累转梁州刺史。

jiāng zhī guān wén dì xìng qí dì hān yàn rú jiā rén lǐ

将之官,文帝幸其第,酣宴如家人礼。

mǔ zú shù hào jué

母卒,数号绝。

zhào gōng rén jié kū

诏宫人节哭。

suì yú wèi qí zhōu cì shǐ zhuǎn yōu zhōu zǒng guǎn suǒ zhì yǐ kuān huì wén

岁余,为岐州刺史,转幽州总管,所至以宽惠闻。

hàn wáng liàng fǎn yáng dì yí kàng wèi yīng qiǎn lǐ zǐ xióng chí wǎng dài zhī

汉王谅反,炀帝疑抗为应,遣李子雄驰往代之。

zi xióng yīn wū kàng de liàng shū bù zòu àn jū wú zhuàng rán zuò shì suì fèi

子雄因诬抗得谅书不奏,按鞫无状,然坐是遂废。

kàng yǔ gāo zǔ shào xiāng xiá jí yáng xuán gǎn fǎn kàng wèi gāo zǔ yuē xuán gǎn wèi wǒ xiān ěr lǐ shì míng zài tú lù tiān suǒ qǐ yě

抗与高祖少相狎,及杨玄感反,抗谓高祖曰:“玄感为我先耳,李氏名在图录, 天所启也。

gāo zǔ yuē wèi huò shǐ bù xiáng gōng wú wàng yán

”高祖曰:“为祸始不祥,公无妄言。

yáng dì qiǎn kàng chū líng wǔ chuò hù cháng chéng wén gāo zǔ yǐ dìng jīng shī xǐ yuē cǐ wú jiā xù huò dá yǒu dà dù zhēn bō luàn zhǔ yě

”炀帝遣抗出灵武,逴护长城, 闻高祖已定京师,喜曰:“此吾家婿,豁达有大度,真拨乱主也。

yīn guī cháng ān

”因归长安。

gāo zǔ jiàn zhī xǐ wò shǒu yuē lǐ shì guǒ wáng hé rú

高祖见之喜,握手曰:“李氏果王,何如?

yīn zhì jiǔ wéi lè shòu jiāng zuò dà jiàng jiān nà yán xún ba wèi zuǒ wǔ hou dà jiàng jūn

”因置酒为乐,授将作大匠兼纳言,寻罢为左武候大将军。

dì tīng cháo huò yǐn shēng yù zuò jì tuì rù wò nèi cóng róng tán xiào jí píng shēng huān yǐ xiōng hū zhī gōng zhōng chēng wéi jiù huò liú sù jìn shěng shì yàn yù rán wèi cháng gàn cháo tíng shì

帝听朝,或引升御坐,既退,入卧内,从容谈笑,极平生欢,以兄呼之,宫中称为舅,或留宿禁省,侍燕豫,然未尝干朝廷事。

hòu cóng qín wáng píng xuē jǔ gōng dì yī

后从秦王平薛举,功第一;

yòu cóng zhēng wáng shì chōng

又从征王世充。

dōng dōu píng cè xūn yú miào zhě jiǔ rén kàng yǔ cóng dì guǐ yǔ yān

东都平,册勋于庙者九人,抗与从弟轨与焉。

cì nǚ lè yī bù zhēn bì bù zī

赐女乐一部,珍币不赀。

zú zèng sī tú shì yuē mì

卒,赠司徒,谥曰密。

zi yǎn jìng dàn yǎn xí jué

子衍、静、诞,衍袭爵。

jìng zì yuán xiū zài duò zuǒ qīn wèi yǐ fù dé zuì yáng dì jiǔ bù zhī jìn

静字元休,在隋佐亲卫,以父得罪炀帝,久不之进。

gāo zǔ rù jīng shī zhuó bīng zhōu dà zǒng guǎn fǔ zhǎng shǐ

高祖入京师,擢并州大总管府长史。

shí tū jué shù wèi biān huàn liáng dào bù shǔ jìng biǎo qǐng tún tián tài yuán yǐ shěng kuì yùn

时突厥数为边患,粮道不属,静表请屯田太原,以省馈运。

yì zhě yǐ liú wáng wèi fù bù yí zhòng kùn yú shì zhào rù yǔ péi jì xiāo yǔ fēng lún tíng yì jì děng bù néng qū dì cóng zhī suì shōu sù shí wàn hú

议者以流亡未复,不宜重困,于是召入与裴寂、萧瑀、封伦廷议,寂等不能屈,帝从之,岁收粟十万斛。

zhào jiǎn xiào bīng zhōu dà zǒng guǎn

诏检校并州大总管。

yòu qǐng duàn shí lǐng yǐ wéi zhāng sāi zhì tū jué zhī rù

又请断石岭以为鄣塞,制突厥之入。

tài zōng jí wèi shòu sī nóng qīng fēng xìn dōu xiàn nán

太宗即位,授司农卿,封信都县男。

zhào yuán jiè wèi shǎo qīng jìng bǐ qí jù liǎn yīn huì guān shǔ dà yán yuē rú yáng dì shē chǐ jié sì hǎi zì fèng sī nóng xū gōng yǐ

赵元楷为少卿,静鄙其聚敛,因会官属大言曰:“如炀帝奢侈,竭四海自奉,司农须公矣。

jīn tiān zi gōng jié jiǎn qū yī rén ān zhào shù è yòng gōng zāi

今天子躬节俭,屈一人安兆庶,恶用公哉?

yuán jiè dà cán

”元楷大惭。

gǎi xià zhōu dū du

改夏州都督。

tū jué xié èr zhū jiāng chū zhēng zhě guò jìng jìng wèi chén lǔ zhōng xū shí zhū jiāng yóu shì dà kè huò

突厥携贰,诸将出征者过静,静为陈虏中虚实,诸将由是大克获。

yòu jiān qí bù luò yù shè suǒ bù yù gū ní děng jiǔ sì jīn jiē nèi fù

又间其部落,郁射所部郁孤尼等九俟斤皆内附。

dì jiā zhī cì mǎ bǎi pǐ yáng qiān kǒu

帝嘉之,赐马百匹、羊千口。

jí qín xié lì zhào chù qí zhòng hé nán

及禽颉利,诏处其众河南。

jìng shàng shū yuē yí dí qióng zé bó shì bǎo zé qún jù bù kě yǐ xíng fǎ shéng rén yì jiào yě

静上书曰:“夷狄穷则搏噬,饱则群聚,不可以刑法绳、 仁义教也。

yī shí yǎng jǐ bù shì gēng sāng

衣食仰给,不恃耕桑。

jīn sǔn yǒu wéi zhī mín zī wú zhī zhī lǔ de zhī wú yì yú zhì shī zhī bù hài yú huà

今损有为之民,资无知之虏,得之无益于治,失之不害于化。

kuàng shǒu qiū wèi wàng zé yī dàn biàn shēng fàn wǒ wáng lüè yǐ

况首丘未忘,则一旦变生,犯我王略矣。

bù rú yīn qí pò wáng jiǎ yǐ xián wáng yī hào qī zhī zōng nǚ pī qí tǔ dì bù luò shǐ quán ruò shì fēn yì wèi jī zhì zé shì wèi fān chén yǐ

不如因其破亡,假以贤王一号,妻之宗女,披其土地部落,使权弱势分,易为羁制,则世为籓臣矣。

dì suī bù cóng rán jiā qí zhōng yōu zhào dá yuē běi fāng zhī wu xī yǐ xiāng wěi yǐ qīng wèi níng shuò dà shǐ zhèn wú běi gù yōu yǐ

”帝虽不从,然嘉其忠,优诏答曰:“北方之务,悉以相委,以卿为宁朔大使,朕无北顾忧矣。

zài qiān mín bù shàng shū

”再迁民部尚书。

zú shì yuē sù

卒,谥曰肃。

zi kuǐ shàng suì ān gōng zhǔ xí jué

子逵,尚遂安公主,袭爵。

dàn suí mò qǐ jiā cháo qǐng láng

诞,隋末起家朝请郎。

yì níng chū pì chéng xiàng fǔ jì jiǔ fēng ān fēng jùn gōng shàng xiāng yáng gōng zhǔ

义宁初,辟丞相府祭酒,封安丰郡公,尚襄阳公主。

cóng qín wáng zhēng xuē jǔ wèi yuán shuài fǔ sī mǎ

从秦王征薛举,为元帅府司马。

lèi qiān tài cháng qīng

累迁太常卿。

gāo zǔ zhū zǐ yòu wèi chū gōng zhě shí yú wáng guó sī jiā shì jiē dàn zhǔ zhī

高祖诸子幼,未出宫者十余王,国司家事,皆诞主之。

chū wèi liáng zhōu dū du

出为梁州都督。

zhēn guàn chū zhào shòu yòu lǐng jūn dà jiàng jūn jìn shēn guó gōng wèi zōng zhèng qīng

贞观初,召授右领军大将军,进莘国公,为宗正卿。

tài zōng yǔ yǔ hūn miù shī duì

太宗与语,昏谬失对。

nǎi xià zhào yuē dàn bǐ shuāi hào bù néng shì zhèn zhī ér rèn zhī shì wèi bù míng

乃下诏曰:“诞比衰耗,不能事,朕知而任之,是谓不明。

qiě wèi guān zé rén zhě zhì wéi rén zé guān zhě luàn

且为官择人者治,为人择官者乱。

qí yǐ guāng lù dài fu ba jiù dì

其以光禄大夫罢就第。

zú zèng gōng bù shàng shū jīng zhōu cì shǐ shì yuē ān

”卒,赠工部尚书、荆州刺史,谥曰安。

kàng dì jīn zì zhī tuī xìng shěn hòu

抗弟琎,字之推,性沈厚。

duò dà yè mò wèi fú fēng tài shǒu

隋大业末,为扶风太守。

táng bīng qǐ yǐ jùn guī lì mín bù shàng shū

唐兵起,以郡归,历民部尚书。

cóng qín wáng píng xuē rén gǎo cì jǐn páo

从秦王平薛仁杲,赐锦袍。

xún zhèn yì zhōu shí shǔ dào zéi duō jiē tǎo píng zhī

寻镇益州,时蜀盗贼多,皆讨平之。

yǔ huáng fǔ wú yì bù xié shù xiāng sù huǐ yīn qǐng rù cháo zhì bàn dào zhào hái zhī

与皇甫无逸不协,数相诉毁,因请入朝,至半道,诏还之。

jīn nèi yōu kǒng

琎内忧恐。

huì shǐ zhě zhì jīn yǐn yàn wò nèi hòu xiǎng yí

会使者至,琎引宴卧内, 厚饷遗。

wú yì yǐ wén zuò miǎn guān

无逸以闻,坐免官。

wèi jǐ shòu mì shū jiān fēng shān guó gōng

未几,授秘书监,封邓国公。

zhēn guàn chū qiān jiāng zuò dà jiàng zhào xiū luò yáng gōng záo chí qǐ shān wu jí chǐ fú fèi bù shèng suàn

贞观初,迁将作大匠, 诏修洛阳宫,凿池起山,务极侈浮,费不胜算。

tài zōng nù zhào huǐ zhī miǎn qí guān

太宗怒,诏毁之,免其官。

yǐ fēng wáng nà jīn nǚ wèi fēi fù wèi

以酆王纳琎女为妃,复位。

zú zèng lǐ bù shàng shū shì yuē ān

卒,赠礼部尚书,谥曰安。

jīn yǒu qiǎo sī gōng shū

琎有巧思,工书。

wǔ dé zhōng yǔ tài cháng shǎo qīng zǔ xiào sūn shòu zhào dìng yǎ yuè shì zhèng zhōng lǜ yún

武德中,与太常少卿祖孝孙受诏定雅乐,是正钟律云。

wēi cóng sūn dé xuán duò dà yè zhōng qǐ jiā guó xué shēng

威从孙德玄,隋大业中,起家国学生。

zǔ zhào shàng zhōu wén dì yì yáng gōng zhǔ fēng jù lù jùn gōng

祖照,尚周文帝义阳公主,封钜鹿郡公。

fù yàn xí jué zhōng duò xī píng tài shǒu

父彦,袭爵,终隋西平太守。

xiōng dé míng shī shì chén liú wáng xiào yì tōng zhī wén shǐ

兄德明,师事陈留王孝逸,通知文史。

hàn wáng liàng fǎn qiǎn jiāng qì liáng gōng lí zhōu

汉王谅反,遣将綦良攻黎州。

dé míng nián shí bā mù shì wǔ qiān hào lìng yán zhěng bèi dào jī zéi pò zhī

德明年十八,募士五千,号令严整,倍道击贼,破之。

yǐ gōng zhuó lèi qí wáng fǔ shǔ

以功擢累齐王府属。

zuò shì miǎn

坐事免。

gāo zǔ bīng kòu cháng ān ér zōng shì xiào jī shén fú dào zōng jí dòu dàn zhào cí jǐng děng bìng xì yù duò jiāng wèi wén shēng yīn shì shī yù shā zhī dé míng jiàn yuē zuì bù zài cǐ shā zhī wú shāng yú bǐ zhī qǔ yuàn yān bù rú zòng zhī

高祖兵叩长安,而宗室孝基、神符、道宗及窦诞、赵慈景等并系狱,隋将卫文升、阴世师欲杀之,德明谏曰:“罪不在此,杀之无伤于彼,祗取怨焉,不如纵之。

nǎi zhǐ

于是成子留了下来。

cháng ān píng yè gāo zǔ zhōng bù zì yán shí chēng zhǎng zhě

长安平,谒高祖,终不自言,时称长者。

bài kǎo gōng láng zhōng

拜考功郎中。

cóng qín wáng jī wáng shì chōng

从秦王击王世充。

fēng xiǎn wǔ nán lì cháng ài èr zhōu cì shǐ zú

封显武男,历常、爱二州刺史,卒。

dé xuán shǐ wèi gāo zǔ chéng xiàng fǔ qiān niú lì tài zōng shí bù shèn xiǎn gāo zōng yǐ jiù chén zì diàn zhōng shǎo jiān wèi yù shǐ dài fū suì zhōng qiān sī yuán tài cháng bó

德玄始为高祖丞相府千牛,历太宗时不甚显,高宗以旧臣,自殿中少监为御史大夫,岁中迁司元太常伯。

shí dì yòu yǐ yuán zhí xīn wèi fèng cháng zhèng qīng liú xiáng dào wèi sī xíng tài cháng bó shàng guān yí wèi xī tái shì jí hǎo chù jùn wèi tài zǐ zuǒ zhōng hù fán shí yú rén jiē dì zì zé yǐ shì zǎi xiàng li jī děng jiē dùn shǒu xiè

时帝又以源直心为奉常正卿,刘祥道为司刑太常伯,上官仪为西台侍极,郝处俊为太子左中护,凡十余人,皆帝自择,以示宰相李𪟝等,皆顿首谢。

lín dé chū jìn jiǎn jiào zuǒ xiāng qín zhí yuē jǐ tiān zǐ cháng lín cháo zī qí qīng sù jiā yǐ cì lài

麟德初,进检校左相, 勤职约己,天子尝临朝,咨其清素,加以赐赉。

jū wèi shù nián zàn tú fēng shàn shì yǔ li jī jiē wèi shǐ

居位数年,赞图封禅事,与李𪟝皆为使。

dì cì pú yáng wèn gǔ wèi dì qiū dé xuán bù néng duì xǔ jìng zōng jù dào qí rán dì chēng shàn

帝次濮阳,问古谓帝丘,德玄不能对,许敬宗具道其然,帝称善。

jìng zōng zì jīn yú rén dé xuán zhī bù wéi wǔ zhòng fú qí liàng

敬宗自矜于人,德玄知,不为忤,众服其量。

lǐ chéng jìn jué èr jí

礼成,进爵二级。

yǐ dì dé yuǎn wèi jí jué yuàn fēn fēng zhào kě gù dé xuán fēng jù lù nán dé yuǎn lè ān nán

以弟德远未及爵,愿分封, 诏可,故德玄封钜鹿男,德远乐安男。

dé xuán yíng shí qǔ hé wèi cháng yǒu guò rán wú tā bǔ yì

德玄迎时取合,未尝有过,然无它补益。

zú nián liù shí jiǔ zèng guāng lù dài fu yōu zhōu dū du shì yuē gōng

卒, 年六十九,赠光禄大夫,幽州都督,谥曰恭。

zàn yuē gāo dòu suī yuán wài qī yīn jiā rán zì yǐ cái yóu jié tiān zǐ cè jì míng chén chuí róng wú qióng shí yǒu yù hé gù jiàn zhū shì yè

赞曰:高、窦虽缘外戚姻家,然自以才猷结天子,厕迹名臣,垂荣无穷,时有遇合,故见诸事业。

gǔ lái xián háo bù zāo yǔ yùn mái guāng chǎn cǎi yǔ cǎo mù jù fǔ zhě kě shèng zhà zāi

古来贤豪,不遭与运,埋光铲采,与草木俱腐者,可胜咤哉!

dòu zōng zì wèi qì táng zhī zhòu fú shū shù bǎi nián suǒ féng hòu yǐ

窦宗自魏讫唐,支胄扶疏数百年,所冯厚矣。

✦ You read 列传·卷二十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.