mìng jí xiōng zhī zhǔ yě
命,吉凶之主也。
zì rán zhī dào shì ǒu zhī shù fēi yǒu tā qì páng wù yā shèng gǎn dòng shǐ zhī rán yě
自然之道,适偶之数,非有他气旁物厌胜感动使之然也。
shì wèi zǐ xū fú jiàn qū yuán zì chén zi lán zǎi pǐ wū chán wú chu zhī jūn yuān shā zhī yě
世谓子胥伏剑,屈原自沉,子兰、宰嚭诬谗,吴、楚之君冤杀之也。
ǒu èr zi mìng dāng jué zi lán zǎi pǐ shì wèi chán ér huái wáng fū chāi shì xìn jiān yě
偶二子命当绝,子兰、宰嚭适为谗,而怀王、夫差适信奸也。
jūn shì bù míng chén shì wèi chán èr zi zhī mìng ǒu zì bù zhǎng
君适不明,臣适为谗,二子之命,偶自不长。
èr ǒu sān hé sì ruò yǒu zhī qí shí zì rán fēi tā wèi yě
二偶三合,似若有之,其实自然,非他为也。
xià yīn zhī cháo shì qióng jié zhòu zhī è shì rěn shāng zhōu zhī shù shì qǐ tāng wǔ zhī dé shì fēng
夏、殷之朝适穷,桀、纣之恶适稔,商、周之数适起,汤、武之德适丰。
guān lóng féng shā jī zǐ bǐ gàn qiú sǐ dāng jié zhòu è shèng zhī shí yì èr zi mìng qì zhī qī yě
关龙逢杀,箕子、比干囚死,当桀、纣恶盛之时,亦二子命讫之期也。
rèn yī yǐn zhī yán nà lǚ wàng zhī yì tāng wǔ qiě xìng zhī huì yì èr chén dāng yòng zhī jì yě
任伊尹之言,纳吕望之议,汤、武且兴之会,亦二臣当用之际也。
rén chén mìng yǒu jí xiōng xián bù xiào zhī zhǔ yǔ zhī xiāng féng
人臣命有吉凶,贤不肖之主与之相逢。
wén wáng shí dāng chāng lǚ wàng mìng dāng guì
文王时当昌,吕望命当贵;
gāo zōng zhì dāng píng fù shuō dé dāng suì
高宗治当平,傅说德当遂。
fēi wén wáng gāo zōng wèi èr chén shēng lǚ wàng fù shuō wèi liǎng jūn chū yě
非文王、高宗为二臣生,吕望、傅说为两君出也。
jūn míng chén xián guāng yào xiāng chá
君明臣贤,光曜相察;
shàng xiū xià zhì dù shù xiāng de
上修下治,度数相得。
yán yuān sǐ zǐ yuē tiān sàng yǔ
颜渊死,子曰“天丧予”。
zǐ lù sǐ zǐ yuē tiān zhù yǔ
子路死,子曰“天祝予。
kǒng zǐ zì shāng zhī cí fēi shí rán zhī dào yě
”孔子自伤之辞,非实然之道也。
kǒng zǐ mìng bù wáng èr zi shòu bù zhǎng yě
孔子命不王,二子寿不长也。
bù wáng bù zhǎng suǒ bǐng bù tóng dù shù bìng fàng shì xiāng yìng yě
不王不长,所禀不同,度数并放,适相应也。
èr lóng zhī xiān dāng xiào zhōu lì shì kǎi dú
二龙之祆当效,周历适闿椟;
bāo sì dāng sàng zhōu guó yōu wáng bǐng xìng ǒu è
褒姒当丧周国,幽王禀性偶恶。
fēi èr lóng shǐ lì wáng fā niè bāo sì lìng yōu wáng yú huò yě
非二龙使历王发孽,褒姒令幽王愚惑也。
zāo féng huì yù zì xiāng de yě
遭逢会遇,自相得也。
tóng yáo zhī yǔ dāng yàn dòu jī zhī biàn shì shēng
僮谣之语当验,斗鸡之变适生;
jù yù zhī zhàn dāng yìng lǔ zhāo zhī è shì chéng
瞿鹆之占当应,鲁昭之恶适成。
fēi tóng yáo zhì dòu jìng jù yù zhāo jūn è yě
非僮谣致斗竞,瞿鹆招君恶也。
qī shù zì zhì rén xíng ǒu hé yě
期数自至,人行偶合也。
yáo mìng dāng chán shùn dān zhū wèi wú dào
尧命当禅舜,丹朱为无道;
yú tǒng dāng chuán xià shāng jūn xíng bù guǐ
虞统当传夏,商均行不轨。
fēi shùn yǔ dāng de tiān xià néng shǐ èr zi è yě
非舜、禹当得天下,能使二子恶也;
měi è shì fēi shì xiāng féng yě
美恶是非适相逢也。
huǒ xīng yǔ mǎo xīng chū rù mǎo xīng dī shí huǒ xīng chū mǎo xīng jiàn shí huǒ xīng fú fēi huǒ zhī xìng yàn fú mǎo yě shí ǒu bù bìng dù zhuǎn guāi yě
火星与昴星出入,昴星低时火星出,昴星见时火星伏,非火之性厌服昴也,时偶不并,度转乖也。
zhēng yuè jiàn yín dòu kuí pò shēn fēi yín jiàn shǐ shēn pò yě zhuǎn yùn zhī héng ǒu zì yīng yě
正月建寅,斗魁破申,非寅建使申破也,转运之衡,偶自应也。
fù mò ér zǐ sì gū sǐ ér fù dài fēi zǐ fù sì dài shǐ fù gū zhōng mò yě lǎo shào nián cì zì xiāng chéng yě
父殁而子嗣,姑死而妇代,非子妇嗣代使父姑终殁也,老少年次自相承也。
shì wèi qiū qì jī shā gǔ cǎo gǔ cǎo bù rèn diāo shāng ér sǐ
世谓秋气击杀谷草,谷草不任,雕伤而死。
cǐ yán shī shí
此言失实。
fu wù yǐ chūn shēng xià zhǎng qiū ér shú lǎo shì zì kū sǐ yīn qì shì shèng yǔ zhī huì yù
夫物以春生夏长,秋而熟老,适自枯死,阴气适盛,与之会遇。
hé yǐ yàn zhī
何以验之?
wù yǒu qiū bù sǐ zhě shēng xìng wèi jí yě
物有秋不死者,生性未极也。
rén shēng bǎi suì ér zhōng wù shēng yī suì ér sǐ sǐ wèi yīn qì shā zhī rén zhōng chù hé qì ér wáng
人生百岁而终,物生一岁而死,死谓阴气杀之,人终触何气而亡?
lùn zhě yóu huò wèi guǐ sàng zhī
论者犹或谓鬼丧之。
fū rén zhōng guǐ lái wù sǐ hán zhì jiē shì zāo yě
夫人终鬼来,物死寒至,皆适遭也。
rén zhōng jiàn guǐ huò jiàn guǐ ér bù sǐ
人终见鬼,或见鬼而不死;
wù sǐ chù hán huò chù hán ér bù kū
物死触寒,或触寒而不枯。
huài wū suǒ yā bēng yá suǒ zhuì fēi wū jīng yá qì shā cǐ rén yě
坏屋所压,崩崖所坠,非屋精崖气杀此人也。
wū lǎo yá jū mìng xiōng zhī rén zāo jū shì lǚ
屋老崖沮,命凶之人,遭居适履。
yuè huǐ wū tiān luó xiāo wū yuān
月毁于天,螺消于渊。
fēng cóng hǔ yún cóng lóng
风从虎,云从龙。
tóng lèi tōng qì xìng xiāng gǎn dòng
同类通气,性相感动。
ruò fú wù shì xiāng zāo jí xiōng tóng shí ǒu shì xiāng yù fēi qì gǎn yě
若夫物事相遭,吉凶同时,偶适相遇,非气感也。
shā rén zhě zuì zhì dà bì
杀人者罪至大辟。
shā zhě zuì dāng zhòng sǐ zhě
杀者罪当重,死者。
mìng dāng jǐn yě
命当尽也。
gù hài qì xià jiàng qiú mìng xiān zhōng
故害气下降,囚命先中;
shèng wáng dé shī hòu lù xiān féng
圣王德施,厚禄先逢。
shì gù dé lìng jiàng wū diàn táng mìng zhǎng zhī qiú chū wū láo zhōng
是故德令降于殿堂,命长之囚,出于牢中。
tiān fēi wéi qiú wèi dāng sǐ shǐ shèng wáng chū dé lìng yě shèng wáng shì xià shè jū qiú shì dàng miǎn sǐ
天非为囚未当死,使圣王出德令也,圣王适下赦,拘囚适当免死。
yóu rén yǐ yè wò zhòu qǐ yǐ yè yuè guāng jǐn bù kě yǐ zuò rén lì yì juàn yù yī xiū xī
犹人以夜卧昼起矣,夜月光尽,不可以作,人力亦倦,欲壹休息;
zhòu rì guāng míng rén wò yì jué lì yì fù zú
昼日光明,人卧亦觉,力亦复足。
fēi tiān yǐ rì zuò zhī yǐ yè xi zhī yě zuò yǔ rì xiāng yīng xi yǔ yè xiāng de yě
非天以日作之,以液息之也,作与日相应,息与夜相得也。
yàn gǔ jí wū kuài jī qù bì jié shí zhī hán lái zāo mín tián zhī bì dǎo lǚ mín tián zhuó shí cǎo liáng
雁鹄集于会稽,去避碣石之寒,来遭民田之毕,蹈履民田,啄食草粮。
liáng jǐn shí suǒ chūn yǔ shì zuò bì rè běi qù fù zhī jié shí
粮尽食索,春雨适作,避热北去,复之碣石。
xiàng gēng líng líng yì rú cǐ yān
象耕灵陵,亦如此焉。
chuán yuē shùn zàng cāng wú xiàng wéi zhī gēng
传曰:“舜葬苍梧,象为之耕。
yǔ zàng kuài jī niǎo wèi zhī diàn
禹葬会稽,鸟为之佃。
shī shì zhī shí xū wàng zhī yán yě
”失事之实,虚妄之言也。
zhàng fū yǒu duǎn shòu zhī xiāng qǔ bì děi zǎo guǎ zhī qī
丈夫有短寿之相,娶必得早寡之妻;
zǎo guǎ zhī qī jià yì yù yāo zhé zhī fu yě
早寡之妻,嫁亦遇夭折之夫也。
shì yuē nán nǚ zǎo sǐ zhě fu zéi qī qī hài fu
世曰:“男女早死者,夫贼妻,妻害夫。
fēi xiāng zéi hài mìng yǒu rán yě
”非相贼害,命有然也。
shǐ huǒ rán yǐ shuǐ wò zhī kě wèi shuǐ zéi huǒ
使火燃,以水沃之,可谓水贼火。
huǒ shì zì miè shuǐ shì zì fù liǎng gè zì bài bù wéi xiāng zéi
火适自灭,水适自覆,两各自败,不为相贼。
jīn nán nǚ zhī zǎo yāo fēi shuǐ wò huǒ zhī bǐ shì zì miè fù zhī lèi yě
今男女之早夭,非水沃火之比,适自灭覆之类也。
zéi fù zhī zǐ fáng xiōng zhī dì yǔ cǐ tóng zhào
贼父之子,妨兄之弟,与此同召。
tóng zhái ér chù qì xiāng jiā lìng léi jí xiāo dān zhì wū sǐ wáng kě wèi xiāng zéi
同宅而处,气相加凌,羸瘠消单,至于死亡,可谓相贼。
huò kè sǐ qiān lǐ zhī wài bīng shāo yàn ruò qì bù xiāng fàn xiāng zéi rú hé
或客死千里之外,兵烧厌溺,气不相犯,相贼如何?
wáng mǎng gū zhèng jūn xǔ jià èr fu èr fu sǐ dāng shì zhào ér wáng hōng
王莽姑正君,许嫁二夫,二夫死,当适赵而王薨。
qì wèi xiāng jiā yáo zéi sān jiā hé qí tòng yě
气未相加,遥贼三家,何其痛也!
huáng cì gōng qǔ lín wū zhī nǚ bo wèi nǚ xiàng guì gù cì gōng wèi zhì chéng xiàng
黄次公取邻巫之女,卜谓女相贵,故次公位至丞相。
qí shí bù rán
其实不然。
cì gōng dāng guì xíng yǔ nǚ huì
次公当贵,行与女会;
nǚ yì zì zūn gù rù cì gōng mén
女亦自尊,故入次公门。
ǒu shì rán zì xiāng zāo yù shí yě
偶适然自相遭遇,时也。
wú lù zhī rén shāng ér wú yíng nóng ér wú bō fēi qí xìng zéi huò ér mìng fáng gǔ yě
无禄之人,商而无盈,农而无播,非其性贼货而命妨谷也。
mìng pín jū wú lì zhī huò lù è zhí bù zī zhī gǔ yě
命贫,居无利之货,禄恶,殖不滋之谷也。
shì wèi zhái yǒu jí xiōng xǐ yǒu suì yuè
世谓宅有吉凶,徙有岁月。
shí shì zé bù rán
实事则不然。
tiān dào nán zhī jiǎ lìng yǒu mìng xiōng zhī rén dāng shuāi zhī jiā zhì zhái zāo dé bù jí zhī de yí xǐ shì chù suì yuè zhī jì
天道难知,假令有命凶之人,当衰之家,治宅遭得不吉之地,移徙适触岁月之忌。
yī jiā fàn jì kǒu yǐ shí shù zuò ér sǐ zhě bì lù shuāi mìng pō zhī rén yě
一家犯忌,口以十数,坐而死者,必禄衰命泊之人也。
tuī cǐ yǐ lùn shì huàn jìn tuì qiān xǐ kě fù jiàn yě
推此以论,仕宦进退迁徙,可复见也。
shí shì dāng tuì jūn yòng chán kǒu
时适当退,君用谗口;
shí shì dāng qǐ xián rén jiàn jǐ
时适当起,贤人荐己。
gù shì qiě de guān yě jūn zǐ fǔ shàn
故仕且得官也,君子辅善;
qiě shī wèi yě xiǎo rén huǐ qí
且失位也,小人毁奇。
gōng bó liáo su zǐ lù wū jì sūn kǒng zǐ chēng mìng
公伯寮诉子路于季孙,孔子称命。
lǔ rén zāng cāng chán mèng zǐ wū píng gōng mèng zǐ yán tiān
鲁人臧仓谗孟子于平公,孟子言天。
dào wèi dāng háng yǔ chán xiāng yù
道未当行,与谗相遇;
tiān wèi yǔ jǐ è rén yòng kǒu
天未与己,恶人用口。
gù kǒng zǐ chēng mìng bù yuàn gōng bó liáo
故孔子称命,不怨公伯寮;
mèng zǐ yán tiān bù yóu zāng cāng chéng zhī shí mìng dāng zì rán yě
孟子言天,不尤臧仓,诚知时命当自然也。
tuī cǐ yǐ lùn rén jūn zhì dào gōng huà kě fù yán yě
推此以论,人君治道功化,可复言也。
mìng dāng guì shí shì píng
命当贵,时适平;
qī dāng luàn lù zāo shuāi
期当乱,禄遭衰。
zhì luàn chéng bài zhī shí yú rén xīng shuāi jí xiōng shì xiāng zāo yù
治乱成败之时,与人兴衰吉凶适相遭遇。
yīn cǐ lùn shèng xián dié qǐ yóu cǐ lèi yě
因此论圣贤迭起,犹此类也。
shèng zhǔ lóng xīng wū cāng cù liáng fǔ chāo bá wū jì huì
圣主龙兴于仓卒,良辅超拔于际会。
shì wèi hán xìn zhāng liáng fǔ zhù hàn wáng gù qín miè hàn xìng gāo zǔ de wáng
世谓韩信、张良辅助汉王,故秦灭汉兴,高祖得王。
fu gāo zǔ mìng dāng zì wáng xìn liáng zhī bèi shí dāng zì xìng liǎng xiāng zāo yù ruò gù xiāng qiú
夫高祖命当自王,信、良之辈时当自兴,两相遭遇,若故相求。
shì gù gāo zǔ qǐ wū fēng pèi fēng pèi zǐ dì xiāng duō fù guì fēi tiān yǐ zǐ dì zhù gāo zǔ yě mìng xiāng xiǎo dà shì xiāng yìng yě
是故高祖起于丰、沛,丰、沛子弟相多富贵,非天以子弟助高祖也,命相小大,适相应也。
zhào jiǎn zǐ fèi tài zǐ bó lǔ lì shù zǐ wú xù wú xù zāo xián mìng yì dāng jūn zhào yě
赵简子废太子伯鲁,立庶子无恤,无恤遭贤,命亦当君赵也。
shì wèi bó lǔ bù xiào bù rú wú xù
世谓伯鲁不肖,不如无恤;
bó lǔ mìng dāng jiàn zhī lǜ duō mǐn luàn yě
伯鲁命当贱,知虑多泯乱也。
hán shēng shì zhì tài fù shì wèi lài ní kuān
韩生仕至太傅,世谓赖倪宽。
shí wèi bù rán tài fù dāng guì zāo yǔ ní kuān yù yě
实谓不然,太傅当贵,遭与倪宽遇也。
zhào wǔ cáng wū kù zhōng zhōng rì bù tí fēi huò yǎn qí kǒu è qí shēng yě
赵武藏于裤中,终日不啼,非或掩其口,阏其声也;
mìng shí dāng shēng shuì wò zāo chū yě
命时当生,睡卧遭出也。
gù jūn gōng zhī hóu bì zhǎn bīng sǐ zhī tóu
故军功之侯,必斩兵死之头;
fù jiā zhī shāng bì duó pín shì zhī cái
富家之商必夺贫室之财。
xuē tǔ miǎn hóu bà tuì lìng xiāng zuì fǎ míng bái lù zhì shì jí
削土免侯,罢退令相,罪法明白,禄秩适极。
gù lì qì suǒ zhōng bì jiā mìng duǎn zhī rén
故历气所中,必加命短之人;
xiōng suì suǒ zhe bì jī xū hào zhī jiā yǐ
凶岁所著,必饥虚耗之家矣。