论衡 · 王充 · Chapter 17 of 84

卷四·变虚篇

PinyinModern Translation
Size

chuán shū yuē sòng jǐng gōng zhī shí yíng huò shǒu xīn gōng jù zhào zi wéi ér wèn zhī yuē yíng huò zài xīn hé yě

传书曰:宋景公之时,荧惑守心,公惧,召子韦而问之曰:“荧惑在心,何也?

zi wéi yuē yíng huò tiān fá yě xīn sòng fēn yě yě huò dāng jūn

”子韦曰:“荧惑,天罚也,心,宋分野也,祸当君。

suī rán kě yí wū zǎi xiàng

即便如此,也可以把灾祸转移到宰相身上。

gōng yuē zǎi xiàng suǒ shǐ zhì guó jiā yě ér yí sǐ yān bù xiáng

”公曰:“宰相所使治国家也,而移死焉,不祥。

zi wéi yuē kě yí wū mín

”子韦说:“那就转移到百姓身上。

gōng yuē mín sǐ guǎ rén jiāng shuí wèi yě

”公曰:“民死,寡人将谁为也?

níng dú sǐ ěr

宁独死耳。

zi wéi yuē kě yí wū suì

”子韦说:“可以转移到年成上。

gōng yuē mín jī bì sǐ

”公曰:“民饥,必死。

wéi rén jūn ér yù shā qí mín yǐ zì huó yě qí shuí yǐ wǒ wèi jūn zhě hu

为人君而欲杀其民以自活也,其谁以我为君者乎?

shì guǎ rén mìng gù jǐn yě zi wú fù yán

是寡人命固尽也,子毋复言。

zi wéi tuì zǒu běi miàn zài bài yuē chén gǎn hè jūn

”子韦退走,北面再拜曰:“臣敢贺君。

tiān zhī chù gāo ér ěr bēi jūn yǒu jūn rén zhī yán sān tiān bì sān shǎng jūn

天之处高而耳卑,君有君人之言三,天必三赏君。

jīn xī xīng bì xǐ sān shè jūn yán mìng èr shí yī nián

今夕星必徙三舍,君延命二十一年。

gōng yuē xī zhī zhī

”公曰:“奚知之?

duì yuē jūn yǒu sān shàn gù yǒu sān shǎng xīng bì sān xǐ

”对曰:“君有三善,故有三赏,星必三徙。

xǐ xíng qī xīng xīng dāng yī nián sān qī èr shí yī gù jūn mìng yán èr shí yī suì

徙行七星,星当一年,三七二十一,故君命延二十一岁。

chén qǐng fú wū diàn xià yǐ cì zhī xīng bì bù xǐ chén qǐng sǐ ěr

臣请伏于殿下以伺之,星必不徙,臣请死耳。

shì xī yě huǒ xīng guǒ xǐ sān shè

”是夕也,火星果徙三舍。

rú zi wéi zhī yán zé yán nián shěn dé èr shí yī suì yǐ

如子韦之言,则延年审得二十一岁矣。

xīng xǐ shěn zé yán mìng yán mìng míng zé jǐng gōng wéi shàn tiān yòu zhī yě

星徙审则延命,延命明则景公为善,天佑之也。

zé fu shì jiān rén néng wéi jǐng gōng zhī xíng zhě zé bì děi jǐng gōng yòu yǐ

则夫世间人能为景公之行者,则必得景公佑矣。

cǐ yán xū yě

此言虚也。

hé zé

为什么呢?

huáng tiān qiān nù shǐ yíng huò běn jǐng gōng shēn wéi yǒu è ér shǒu xīn zé suī tīng zǐ wéi yán yóu wú yì yě

皇天迁怒,使荧惑本景公身为有恶而守心,则虽听子韦言,犹无益也。

shǐ qí bù wéi jǐng gōng zé suī bù tīng zi wéi zhī yán yì wú sǔn yě

使其不为景公,则虽不听子韦之言,亦无损也。

qí jǐng gōng shí yǒu huì xīng shǐ rén ráng zhī

齐景公时有彗星,使人禳之。

yàn zǐ yuē wú yì yě zhǐ qǔ wū yān

晏子曰:“无益也,只取诬焉。

tiān dào bù àn bù èr qí mìng ruò zhī hé ráng zhī yě

天道不糊涂,不会更改它的命令和主张的,既然如此,为什么要去禳解它呢?

qiě tiān zhī yǒu huì yǐ chú huì yě

且天之有彗,以除秽也。

jūn wú huì dé yòu hé ráng yān

君无秽德,又何禳焉?

ruò dé zhī huì ráng zhī hé yì

若德之秽,禳之何益?

shī yuē wéi cǐ wén wáng xiǎo xīn yì yì zhāo shì shàng dì yù huái duō fú

《诗》曰:“惟此文王,小心翼翼,昭事上帝,聿怀多福;

jué dé bù huí yǐ shòu fāng guó

厥德不回,以受方国。

jūn wú huí dé fāng guó jiāng zhì hé huàn wū huì

”君无回德,方国将至,何患于彗?

shī yuē wǒ wú suǒ jiān xià hòu jí shāng yòng luàn zhī gù mín zú liú wáng

《诗》曰:我无所监,夏后及商,用乱之故,民卒流亡。

ruò dé huí luàn mín jiāng liú wáng zhù shǐ zhī wèi wú néng bǔ yě

若德回乱,民将流亡,祝史之为,无能补也。

gōng shuō nǎi zhǐ

公说,乃止。

qí jūn yù ráng huì xīng zhī xiōng yóu zǐ wéi yù yí yíng huò zhī huò yě

齐君欲禳彗星之凶,犹子韦欲移荧惑之祸也。

sòng jūn bù tīng yóu yàn zǐ bù kěn cóng yě

宋君不听,犹晏子不肯从也。

zé qí jūn wèi zi wéi yàn zǐ wèi sòng jūn yě

则齐君为子韦,晏子为宋君也。

tóng biàn gòng huò yī shì èr rén

同变共祸,一事二人。

tiān yóu xián sòng jūn shǐ yíng huò xǐ sān shè yán èr shí yī nián dú bù duō yàn zǐ shǐ huì xiāo ér zēng qí shòu hé tiān yòu shàn piān bó zhī qí yī yě

天犹贤宋君,使荧惑徙三舍,延二十一年,独不多晏子使彗消而增其寿,何天佑善偏驳之齐一也?

rén jūn yǒu shàn xíng shàn xíng dòng wū xīn shàn yán chū wū yì tóng yóu gòng běn yī qì bù yì

人君有善行,善行动于心,善言出于意,同由共本,一气不异。

sòng jǐng gōng chū sān shàn yán zé qí xiān sān shàn yán zhī qián bì yǒu shàn xíng yě

宋景公出三善言,则其先三善言之前,必有善行也。

yǒu shàn xíng bì yǒu shàn zhèng zhèng shàn zé jiā ruì zhēn fú xiáng zhì yíng huò zhī xīng wú wéi shǒu xīn yě

有善行,必有善政,政善,则嘉瑞臻,福祥至,荧惑之星无为守心也。

shǐ jǐng gōng yǒu shī wù zhī xíng yǐ zhì è zhèng è zhèng fā zé yāo yì jiàn yíng huò zhī shǒu xīn sāng gǔ bù shēng cháo

使景公有失误之行,以致恶政,恶政发,则妖异见,荧惑之守心,桑谷不生朝。

gāo zōng xiāo sāng gǔ zhī biàn yǐ zhèng bù yǐ yán

高宗消桑谷之变,以政不以言;

jǐng gōng què yíng huò zhī yì yì yi yǐ xíng

景公却荧惑之异,亦宜以行。

jǐng gōng yǒu è xíng gù yíng huò shǒu xīn

景公有恶行,故荧惑守心。

bù gǎi zhèng xiū xíng zuò chū sān shàn yán ān néng dòng tiān

不改政修行,坐出三善言,安能动天?

tiān ān kěn yīng

天安肯应!

hé yǐ xiào zhī

用什么来证明呢?

shǐ jǐng gōng chū sān è yán néng shǐ yíng huò shǒu xīn hu

使景公出三恶言,能使荧惑守心乎?

fu sān è yán bù néng shǐ yíng huò shǒu xīn sān shàn yán ān néng shǐ yíng huò tuì xǐ sān shè

夫三恶言不能使荧惑守心,三善言安能使荧惑退徙三舍?

yǐ sān shàn yán huò èr shí yī nián rú yǒu bǎi shàn yán de qiān suì zhī shòu hu

以三善言获二十一年,如有百善言,得千岁之寿乎?

fēi tiān yòu shàn zhī yì yīng chéng wèi fú zhī shí yě

非天佑善之意,应诚为福之实也。

zi wéi zhī yán tiān chù gāo ér tīng bēi jūn yǒu jūn rén zhī yán sān tiān bì sān shǎng jūn

子韦之言:“天处高而听卑,君有君人之言三,天必三赏君。

fu tiān tǐ yě yǔ dì wú yì

”夫天体也,与地无异。

zhū yǒu tǐ zhě ěr xián fù wū shǒu

诸有体者,耳咸附于首。

tǐ yǔ ěr shū wèi zhī yǒu yě

体与耳殊,未之有也。

tiān zhī qù rén gāo shù wàn lǐ shǐ ěr fù tiān tīng shù wàn lǐ zhī yǔ fú néng wén yě

天之去人,高数万里,使耳附天,听数万里之语,弗能闻也。

rén zuò lóu tái zhī shàng chá de zhī lóu yǐ shàng bú jiàn qí tǐ ān néng wén qí shēng

人坐楼台之上,察地之蝼蚁,尚不见其体,安能闻其声。

hé zé

为什么呢?

lóu yǐ zhī tǐ xì bù ruò rén xíng dà shēng yīn kǒng qì bù néng dá yě

蝼蚁之体细,不若人形大,声音孔气不能达也。

jīn tiān zhī chóng gāo fēi zhí lóu tái rén tǐ bǐ wū tiān fēi ruò lóu yǐ wū rén yě

今天之崇高非直楼台,人体比于天,非若蝼蚁于人也。

wèi tiān fēi ruò lóu yǐ yú rén yě

谓天非若蝼蚁于人也。

wèi tiān wén rén yán suí shàn è wèi jí xiōng wù yǐ

谓天闻人言,随善恶为吉凶,误矣。

sì yí rù zhū xià yīn yì ér tōng

四夷入诸夏,因译而通。

tóng xíng jūn qì yǔ bù xiāng xiǎo

同形均气,语不相晓。

suī wǔ dì sān wáng bù néng qù yì dú xiǎo sì yí kuàng tiān yú rén yì tǐ yīn yú rén shū hu

虽五帝三王,不能去译独晓四夷,况天与人异体、音与人殊乎?

rén bù xiǎo tiān suǒ wéi tiān ān néng zhī rén suǒ xíng

人不晓天所为,天安能知人所行。

shǐ tiān tǐ hu ěr gāo bù néng wén rén yán

使天体乎,耳高不能闻人言;

shǐ tiān qì hu qì ruò yún yān ān néng tīng rén cí

使天气乎,气若云烟,安能听人辞?

shuō zāi biàn zhī jiā yuē rén zài tiān dì zhī jiān yóu yú zài shuǐ zhōng yǐ

说灾变之家曰:“人在天地之间,犹鱼在水中矣。

qí néng yǐ xíng dòng tiān dì yóu yú gǔ ér zhèn shuǐ yě yú dòng ér shuǐ dàng qì biàn

其能以行动天地,犹鱼鼓而振水也,鱼动而水荡气变。

cǐ fēi shí shì yě

”此非实事也。

jiǎ shǐ zhēn rán bù néng zhì tiān

假使真然,不能至天。

yú zhǎng yī chǐ dòng wū shuǐ zhōng zhèn páng cè zhī shuǐ bù guò shù chǐ dà ruò bù guò yǔ rén tóng suǒ zhèn dàng zhě bù guò bǎi bù ér yī lǐ zhī wài dàn rán chéng jìng lí zhī yuǎn yě

鱼长一尺,动于水中,振旁侧之水,不过数尺,大若不过与人同,所振荡者不过百步,而一里之外淡然澄静,离之远也。

jīn rén cāo xíng biàn qì yuǎn jìn yi yǔ yú děng

今人操行变气,远近宜与鱼等;

qì yìng ér biàn yi yǔ shuǐ jūn

气应而变,宜与水均。

yǐ qī chǐ zhī xì xíng xíng zhōng zhī wēi qì bù guò yǔ yī dǐng zhī zhēng huǒ tóng

以七尺之细形,形中之微气,不过与一鼎之蒸火同。

cóng xià dì shàng biàn huáng tiān hé qí gāo yě

从下地上变皇天,何其高也!

qiě jǐng gōng xián zhě yě

且景公贤者也。

xián zhě cāo xíng shàng bù jí shèng rén xià bù guò è rén

贤者操行,上不及圣人,下不过恶人。

shì jiān shèng rén mò bù yáo shùn è rén mò bù jié zhòu

世间圣人,莫不尧、舜,恶人,莫不桀、纣。

yáo shùn cāo xíng duō shàn wú yí yíng huò zhī xiào

尧、舜操行多善,无移荧惑之效;

jié zhòu zhī zhèng duō è yǒu fǎn jǐng gōng tuō huò zhī yàn

桀、纣之政多恶,有反景公脱祸之验。

jǐng gōng chū sān shàn yán yán nián èr shí yī suì shì zé yáo shùn yi huò qiān suì jié zhòu yi wèi shāng zǐ

景公出三善言,延年二十一岁,是则尧、舜宜获千岁,桀纣宜为殇子。

jīn zé bù rán gè suí nián shòu yáo shùn jié zhòu jiē jìn bǎi zǎi

今则不然,各随年寿,尧、舜、桀、纣皆近百载。

shì jìng zi wéi zhī yán wàng yán nián zhī yǔ xū yě

是竟子韦之言妄,延年之语虚也。

qiě zi wéi zhī yán yuē yíng huò tiān shǐ yě

且子韦之言曰:“荧惑,天使也;

xīn sòng fēn yě yě

心,宋分野也。

huò dāng jūn

祸当君。

ruò shì zhě tiān shǐ yíng huò jiā huò wū jǐng gōng yě rú hé kě yí wū jiàng xiàng ruò suì yǔ guó mín hu

”若是者,天使荧惑加祸于景公也,如何可移于将相、若岁与国民乎?

tiān zhī yǒu yíng huò yě yóu wáng zhě zhī yǒu fāng bó yě

天之有荧惑也,犹王者之有方伯也。

zhū hóu yǒu dāng sǐ zhī zuì shǐ fāng bó wéi shǒu qí guó guó jūn wèn zuì wū chén chén míng zuì zài jūn

诸侯有当死之罪,使方伯围守其国,国君问罪于臣,臣明罪在君。

suī rán kě yí wū chén zǐ yú rén mín

虽然,可移于臣子与人民。

shè guó jūn jì qí yán lìng qí chén guī zuì wū guó rén fāng bó wén zhī kěn tīng qí yán shì guó jūn zhī zuì gēng yí yǐ fù guó rén hu

设国君计其言,令其臣归罪于国人,方伯闻之,肯听其言,释国君之罪,更移以付国人乎?

fāng bó bù tīng zhě zì guó jūn zhī zuì fēi guó rén zhī gū yě

方伯不听者,自国君之罪,非国人之辜也。

fāng bó bù tīng zì guó rén zhī zuì yíng huò ān kěn yí huò wū guó rén

方伯不听自国人之罪,荧惑安肯移祸于国人!

ruò cǐ zi wéi zhī yán wàng yě

若此,子韦之言妄也。

yuē jǐng gōng tīng hu yán yōng hé néng dòng tiān

曰:景公听乎言、庸何能动天?

shǐ zhū hóu bù tīng qí chén yán yǐn guò zì yǔ

使诸侯不听其臣言,引过自予。

fāng bó wén qí yán shì qí zuì wěi zhī qù hu

方伯闻其言,释其罪,委之去乎?

fāng bó bù shì zhū hóu zhī zuì yíng huò ān kěn xǐ qù sān shè

方伯不释诸侯之罪,荧惑安肯徙去三舍?

fu tīng yǔ bù tīng jiē wú fú shàn xīng xǐ zhī shí wèi kě xìn yòng

夫听与不听,皆无福善,星徙之实,未可信用。

tiān rén tóng dào hào wù bù shū

天人同道,好恶不殊。

rén dào bù rán zé zhī tiān wú yàn yǐ

人道不然,则知天无验矣。

sòng wèi chén zhèng zhī jù zāi yě qì biàn jiàn tiān

宋、卫、陈、郑之俱灾也,气变见天。

zǐ shèn zhī zhī qǐng wū zǐ chǎn yǒu yǐ chú zhī zǐ chǎn bù tīng

梓慎知之,请于子产有以除之,子产不听。

tiān dào dāng rán rén shì bù néng què yě

天道当然,人事不能却也。

shǐ zǐ chǎn tīng zǐ shèn sì guó néng wú zāi hu

使子产听梓慎,四国能无灾乎?

yáo zāo hóng shuǐ shí chén bì yǒu zǐ shèn zi wéi zhī zhī yǐ

尧遭鸿水时,臣必有梓慎、子韦之知矣。

rán ér bù què chú zhě yáo yǔ zǐ chǎn tóng xīn yě

然而不却除者,尧与子产同心也。

àn zǐ wéi zhī yán yuē yíng huò tiān shǐ yě

案子韦之言曰:“荧惑,天使也;

xīn sòng fēn yě yě

心,宋分野也。

huò dāng jūn

祸当君。

shěn rú cǐ yán huò bù kě chú xīng bù kě què yě

”审如此言,祸不可除,星不可却也。

ruò fú hán wēn shī hé fēng yǔ bù shí zhèng shì zhī jiā wèi zhī shī wù suǒ zhì kě yǐ shàn zhèng xián xíng biàn ér fù yě

若夫寒温失和,风雨不时,政事之家,谓之失误所致,可以善政贤行变而复也。

ruò yíng huò shǒu xīn ruò bì sǐ yóu wáng huò ān kě chú

若荧惑守心,若必死,犹亡祸安可除?

xiū zhèng gǎi háng ān néng què zhī

修政改行,安能却之?

shàn zhèng xián xíng shàng bù néng què chū xū huá zhī sān yán wèi xīng què ér huò chú zēng shòu yán nián xiǎng cháng jiǔ zhī fú wù yǐ

善政贤行,尚不能却,出虚华之三言,谓星却而祸除,增寿延年,享长久之福,误矣。

guān zi wéi zhī yán jǐng gōng yán yíng huò zhī huò fēi hán shǔ fēng yǔ zhī lèi shēn sǐ mìng zhōng zhī xiáng yě

观子韦之言景公,言荧惑之祸,非寒暑风雨之类,身死命终之祥也。

guó qiě wáng shēn qiě sǐ xiān qì jiàn wū tiān róng sè jiàn wū miàn

国且亡,身且死,祆气见于天,容色见于面。

miàn yǒu róng sè suī shàn cāo xíng bù néng miè sǐ zhēng yǐ jiàn yě

面有容色,虽善操行不能灭,死征已见也。

zài tǐ zhī sè bù kě yǐ yán xíng miè

在体之色,不可以言行灭;

zài tiān zhī yāo ān kě yǐ zhì chú hu

在天之妖,安可以治除乎?

rén bìng qiě sǐ sè jiàn wū miàn rén huò wèi zhī yuē cǐ bì sǐ zhī zhēng yě

人病且死,色见于面,人或谓之曰:“此必死之征也。

suī rán kě yí wū wǔ lín ruò yí wū nú yì

虽然,可移于五邻,若移于奴役。

dāng sǐ zhī rén zhèng yán bù kě róng sè kěn wéi shàn yán zhī gù miè ér dāng sǐ zhī mìng kěn wèi zhī zhǎng hu

”当死之人,正言不可,容色肯为善言之故灭,而当死之命,肯为之长乎?

qì bù kě miè mìng bù kě zhǎng

气不可灭,命不可长。

rán zé yíng huò ān kě què

然则荧惑安可却?

jǐng gōng zhī nián ān kě zēng hu

景公之年安可增乎?

yóu cǐ yán zhī yíng huò shǒu xīn wèi zhī suǒ wéi gù jǐng gōng bù sǐ yě

由此言之,荧惑守心,未知所为,故景公不死也。

qiě yán xīng xǐ sān shè zhě hé wèi yě

且言“星徙三舍”者,何谓也?

xīng sān xǐ wū yī shè hu

星三徙于一舍乎?

yī xǐ lì wū sān shè yě

一徙历于三舍也?

àn zǐ wéi zhī yán yuē jūn yǒu jūn rén zhī yán sān tiān bì sān shǎng jūn jīn xī xīng bì xǐ sān shè

案子韦之言曰:“君有君人之言三,天必三赏君,今夕星必徙三舍。

ruò cǐ xīng jìng xǐ sān shè yě

”若此,星竟徙三舍也。

fu jǐng gōng yī zuò yǒu sān shàn yán xīng xǐ sān shè zhī yǒu shí shàn yán xīng xǐ shí shě hu

夫景公一坐有三善言,星徙三舍,知有十善言,星徙十舍乎?

yíng huò shǒu xīn wéi shàn yán què rú jǐng gōng fù chū sān è yán yíng huò shí xīn hu

荧惑守心,为善言却,如景公复出三恶言,荧惑食心乎?

wéi shàn yán què wèi è yán jìn wú shàn wú è yíng huò ān jū bù xíng dòng hu

为善言却,为恶言进,无善无恶,荧惑安居不行动乎?

huò shí yíng huò shǒu xīn wèi hàn zāi bù wéi jūn hōng

或时荧惑守心为旱灾,不为君薨。

zi wéi bù zhī yǐ wéi sǐ huò

子韦不知,以为死祸。

xìn sú zhì chéng zhī gǎn yíng huò qù chù xīng bì ǒu zì dāng qù jǐng gōng zì bù sǐ shì zé wèi zi wéi zhī yán shěn jǐng gōng zhī chéng gǎn tiān yǐ

信俗至诚之感,荧惑去处星,必偶自当去,景公自不死,世则谓子韦之言审,景公之诚感天矣。

yì huò shí zǐ wéi zhī xīng xíng dù shì zì qù zì yǐ zhe jǐ zhī zhī míng jūn chén tuī ràng zhī suǒ zhì

亦或时子韦知星行度适自去,自以著己之知,明君臣推让之所致;

jiàn xīng zhī shù qī yīn yán xīng qī shè fù dé èr shí yī nián yīn yǐ xīng shě jì nián zhī shù

见星之数七,因言星七舍,复得二十一年,因以星舍计年之数。

shì yǔ qí tài bǔ wú yǐ yì yě

是与齐太卜无以异也。

qí jǐng gōng wèn tài bǔ yuē zi zhī dào hé néng

齐景公问太卜曰:“子之道何能?

duì yuē néng dòng de

”对曰:“能动地。

yàn zǐ wǎng jiàn gōng gōng yuē guǎ rén wèn tài bǔ yuē zǐ dào hé néng

”晏子往见公,公曰:“寡人问太卜曰:‘子道何能?

duì yuē néng dòng de

’对曰:‘能动地。

de gù kě dòng hu

’地固可动乎?

yàn zǐ hēi rán bù duì chū jiàn tài bǔ yuē xī wú jiàn gōu xīng zài fáng xīn zhī jiān de qí dòng hu

”晏子嘿然不对,出见太卜曰:“昔吾见钩星在房、心之间,地其动乎?

tài bǔ yuē rán

”太卜曰:“然。

yàn zǐ chū tài bǔ zǒu jiàn gōng chén fēi néng dòng de de gù jiāng zì dòng

”晏子出,太卜走见公:“臣非能动地,地固将自动。

fū zǐ wéi yán xīng xǐ yóu tài bo yán dì dòng yě

”夫子韦言星徙,犹太卜言地动也。

de gù qiě zì dòng tài bǔ yán jǐ néng dòng zhī

地固且自动,太卜言己能动之。

xīng gù jiāng zì xǐ zi wéi yán jūn néng xǐ zhī

星固将自徙,子韦言君能徙之。

shǐ yàn zǐ bù yán gōu xīng zài fáng xīn zé tài bǔ zhī jiān duì bù jué

使晏子不言钩星在房、心,则太卜之奸对不觉。

sòng wú yàn zǐ zhī zhī chén gù zi wéi zhī yī yán suì wèi qí shì

宋无晏子之知臣,故子韦之一言,遂为其是。

àn zi wéi shū lù xù qín yì yán zi wéi yuē jūn chū sān shàn yán yíng huò yi yǒu dòng

案《子韦书录序秦》亦言:“子韦曰:‘君出三善言,荧惑宜有动’。

wū shì hou zhī guǒ xǐ shè

”于是候之,果徙舍。

bù yán sān

”不言“三”。

huò shí xīng dāng zì qù zi wéi yǐ wéi yàn shí dòng lí shè shì zēng yán sān

或时星当自去,子韦以为验,实动离舍,世增言“三”。

jì kōng zēng sān shè zhī shù yòu xū shēng èr shí yī nián zhī shòu yě

既空增三舍之数,又虚生二十一年之寿也。

✦ You read 卷四·变虚篇

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.