lùn zhě duō wèi rú shēng bù jí bǐ wén lì jiàn wén lì lì biàn ér rú shēng lù luò zé dǐ zǐ rú shēng yǐ wéi qiǎn duǎn chēng yù wén lì wèi zhī shēn cháng
论者多谓儒生不及彼文吏，见文吏利便，而儒生陆落，则诋訾儒生以为浅短，称誉文吏谓之深长。
shì bù zhī rú shēng yì bù zhī wén lì yě
是不知儒生，亦不知文吏也。
rú shēng wén lì jiē yǒu cái zhì fēi wén lì cái gāo ér rú shēng zhì xià yě wén lì gēng shì rú shēng bù xí yě
儒生、文吏皆有材智，非文吏材高而儒生智下也，文吏更事，儒生不习也。
wèi wén lì gēng shì rú shēng bù xí kě yě
谓文吏更事，儒生不习，可也；
wèi wén lì shēn cháng rú shēng qiǎn duǎn zhī wàng yǐ
谓文吏深长，儒生浅短，知妄矣。
shì sú gòng duǎn rú shēng rú shēng zhī tú yì zì xiāng shǎo
世俗共短儒生，儒生之徒，亦自相少。
hé zé
为什么呢？
bìng hǎo shì xué huàn yòng lì wèi shéng biǎo yě
并好仕学宦，用吏为绳表也。
rú shēng yǒu quē sú gòng duǎn zhī
儒生有阙，俗共短之；
wén lì yǒu guò sú bù gǎn zǐ
文吏有过，俗不敢訾。
guī fēi wū rú shēng fù shì wū wén lì yě
归非于儒生，付是于文吏也。
fu rú shēng cái fēi xià wū wén lì yòu fēi suǒ xí zhī yè fēi suǒ dāng wèi yě rán shì sú gòng duǎn zhī zhě jiàn jiāng bù hǎo yòng yě
夫儒生材非下于文吏，又非所习之业非所当为也，然世俗共短之者，见将不好用也。
jiāng zhī bù hǎo yòng zhī zhě shì duō jǐ bù néng lǐ xū wén lì yǐ lǐng zhī yě
将之不好用之者，事多己不能理，须文吏以领之也。
fu lùn shàn móu cái shī yòng lèi néng qī wū yǒu yì
夫论善谋材，施用累能，期于有益。
wén lì lǐ fán shēn yì wū zhí zhí pàn gōng lì jiāng zūn qí néng
文吏理烦，身役于职，职判功立，将尊其能。
rú shēng lì lì bù néng dāng jù
儒生栗栗，不能当剧；
jiāng yǒu fán yí bù néng xiào lì lì wú yì wū shí zé guān bù jí qí shēn yě
将有烦疑，不能效力，力无益于时，则官不及其身也。
jiāng yǐ guān kè cái cái yǐ guān wèi yàn shì gù shì sú cháng gāo wén lì jiàn xià rú shēng
将以官课材，材以官为验，是故世俗常高文吏，贱下儒生。
rú shēng zhī xià wén lì zhī gāo běn yóu bù néng zhī jiāng
儒生之下，文吏之高，本由不能之将。
shì sú zhī lùn yuán jiāng hào wù
世俗之论，缘将好恶。
jīn shì zhī jiāng cái gāo zhì shēn tōng dá zhòng fán jǔ gāng chí lǐng shì wú bù dìng
今世之将，材高知深，通达众凡，举纲持领，事无不定。
qí zhì wén lì yě bèi shù mǎn yuán zú yǐ fǔ jǐ zhì
其置文吏也，备数满员，足以辅己志。
zhì zài xiū dé wu zài lì huà zé fu wén lì wǎ shí rú shēng zhū yù yě
志在修德，务在立化，则夫文吏瓦石，儒生珠玉也。
fu wén lì néng pò jiān lǐ fán bù néng shǒu shēn bù néng shǒu shēn zé yì bù néng fǔ jiāng
夫文吏能破坚理烦，不能守身，〔不能守〕身，则亦不能辅将。
rú shēng bù xí wū zhí zhǎng wū kuāng jiù jiàng xiàng qīng cè jiàn nán bù jù
儒生不习于职，长于匡救，将相倾侧，谏难不惧。
àn shì jiān néng jiàn jiǎn jiǎn zhī jié chéng sān jiàn zhī yì lìng jiāng jiǎn shēn zì chì bù gǎn xié qǔ zhě lǜ duō rú shēng
案世间能建蹇蹇之节，成三谏之议，令将检身自敕，不敢邪曲者，率多儒生。
ē yì gǒu qǔ róng xìng jiāng yù fàng shī dī hēi bù yán zhě lǜ duō wén lì
阿意苟取容幸，将欲放失，低嘿不言者，率多文吏。
wén lì yǐ shì shèng yǐ zhōng fù
文吏以事胜，以忠负；
rú shēng yǐ jié yōu yǐ zhí liè
儒生以节优，以职劣。
èr zhě cháng duǎn gè yǒu suǒ yi
二者长短，各有所宜。
shì zhī jiàng xiàng gè yǒu suǒ qǔ
世之将相，各有所取。
qǔ rú shēng zhě bì guǐ dé lì huà zhě yě
取儒生者，必轨德立化者也；
qǔ wén lì zhě bì yōu shì lǐ luàn zhě yě
取文吏者，必优事理乱者也。
cái bù zì néng zé xū zhù xū zhù zé dài jìn
材不自能则须助，须助则待劲。
guān zhī lì zuǒ wéi lì bù zú yě
官之立佐，为力不足也；
lì zhī qǔ néng wèi cái bù jí yě
吏之取能，为材不及也。
rì zhī zhào yōu bù xū dēng zhú
日之照幽，不须灯烛；
bēn yù dāng dí bù dài fǔ zuǒ
贲、育当敌，不待辅佐。
shǐ jiàng xiàng zhī lì ruò rì zhī zhào yōu bēn yù zhī nán dí zé wén lì zhī néng wú suǒ yòng yě
使将相知力，若日之照幽，贲、育之难敌，则文吏之能无所用也。
bìng zuò ér yī yòng huò qǐ ér wū shǐ
病作而医用，祸起而巫使。
rú zì néng àn fāng huò yào rù shì qiú suì zé yī bù shòu ér wū bù jìn yǐ
如自能案方和药，入室求祟，则医不售而巫不进矣。
qiáo liáng zhī shè yě zú bù néng yuè gōu yě
桥梁之设也，足不能越沟也；
chē mǎ zhī yòng yě zǒu bù néng zhuī yuǎn yě
车马之用也，走不能追远也。
zú néng yuè gōu zǒu néng zhuī yuǎn zé qiáo liáng bù shè chē mǎ bù yòng yǐ
足能越沟，走能追远，则桥梁不设、车马不用矣。
tiān dì shì wù rén suǒ zhòng jìng jiē lì liè zhī jí xū yǎng yǐ gěi zú zhě yě
天地事物，人所重敬，皆力劣知极，须仰以给足者也。
jīn shì zhī jiàng xiàng bù zé jǐ zhī bù néng ér jiàn rú shēng zhī bù xí
今世之将相，不责己之不能，而贱儒生之不习；
bù yuán wén lì zhī suǒ de de yòng ér zūn qí cái wèi zhī shàn lì
不原文吏之所得得用，而尊其材，谓之善吏。
fēi wén lì yōu bù chú
非文吏，忧不除；
fēi wén lì huàn bù jiù
非文吏，患不救。
shì yǐ xuǎn jǔ qǔ cháng gù àn lì qǔ wú hài
是以选举取常故，案吏取无害。
rú shēng wú fá yuè suǒ néng bù néng rèn jù gù lòu wū xuǎn jǔ yì wū cháo tíng
儒生无阀阅，所能不能任剧，故陋于选举，佚于朝庭。
cōng huì jié jí zhě suí shí biàn huà xué zhī lì shì zé zhǒng wén lì zhī hòu wèi de liáng shàn zhī míng
聪慧捷疾者，随时变化，学知吏事，则踵文吏之后，未得良善之名。
shǒu gǔ xún zhì àn lǐ xiū yì zhé wèi jiàng xiàng suǒ bù rèn wén lì suǒ pí xì
守古循志，案礼修义，辄为将相所不任，文吏所毗戏。
bú jiàn rèn zé zhí yù xī tuì jiàn pí xì zé yì bù dé
不见任则执欲息退，见毗戏则意不得。
lín zhí bù quàn chá shì bù jīng suì wèi bù néng chì luò bù xí
临职不劝，察事不精，遂为不能，斥落不习。
yǒu sú cái ér wú yǎ dù zhě xué zhī lì shì luàn wū wén lì guān jiāng suǒ zhī shì shí suǒ jí zhuǎn zhì yì wu zhòu yè xué wèn wú suǒ xiū chǐ qī wū chéng néng míng wén ér yǐ
有俗材而无雅度者，学知吏事，乱于文吏，观将所知，适时所急，转志易务，昼夜学问，无所羞耻，期于成能名文而已。
qí gāo zhì miào cāo zhī rén chǐ jiàng yì sǔn chóng yǐ chēng mèi qǔ jìn shēn jí cái néng zhī rú mì rù wén lì zhī kē jiān shǒu gāo zhì bù kěn xià xué
其高志妙操之人，耻降意损崇，以称媚取进，深疾才能之儒，〔汨〕入文吏之科，坚守高志，不肯下学。
yì shí huò jīng àn bù jí yì shū bù mì lín shì bù shí
亦时或精暗不及，意疏不密，临事不识；
duì xiàng miù wù
对向谬误；
bài qǐ bù biàn jìn tuì shī dù
拜起不便，进退失度；
qín jì yán shì méng shì jiě guò yuán yǐn gǔ yì
秦记言事，蒙士解过，援引古义；
gē qiē jiāng yù zhí yán yī zhǐ chù huì fàn jì
割切将欲，直言一指，触讳犯忌；
fēng méng yuē fù jiǎn shéng jiǎn shǔ shì bù rú fǎ wén cí zhuó guǐ pì cì lí shí qū bù yīng yì
封蒙约缚，简绳检署，事不如法，文辞卓诡，辟刺离实，曲不应义。
gù shì sú qīng zhī wén lì báo zhī jiàng xiàng jiàn zhī
故世俗轻之，文吏薄之，将相贱之。
shì yǐ shì sú xué wèn zhě bù kěn jìng jīng míng xué shēn zhì gǔ jīn jí yù chéng yī jiā zhāng jù yì lǐ lüè jù tóng qū xué shǐ shū dú lǜ fěng lìng zhì zuò qǐng zòu xí duì xiàng huá xí guì bài jiā chéng shì jiù zhào shǔ zhé néng
是以世俗学问者，不肯竟经明学，深知古今，急欲成一家章句，义理略具，同〔趋〕学史书，读律讽令，治作〔请〕奏，习对向，滑习跪拜，家成室就，召署辄能。
xùn jīn bù gù gǔ qū chóu bù cún zhì jìng jìn bù àn lǐ fèi jīng bù niàn xué
徇今不顾古，趋仇不存志，竞进不案礼，废经不念学。
shì yǐ gǔ jīng fèi ér bù xiū jiù xué àn ér bù míng rú zhě jì wū kōng shì wén lì huā wū cháo táng
是以古经废而不修，旧学暗而不明，儒者寂于空室，文吏哗于朝堂。
cái néng zhī shì suí shì qū chí
材能之士，随世驱驰；
jié cāo zhī rén shǒu ài píng cuàn
节操之人，守隘屏窜。
qū chí rì yǐ qiǎo píng cuàn rì yǐ zhuō
驱驰日以巧，屏窜日以拙。
fēi cái dùn zhī bù jí yě xī jiàn quē wèi bù xiá xí yě
非材顿知不及也，希见阙为，不狎习也。
gài zú wèi cháng xíng yáo yǔ wèn qū zhé
盖足未尝行，尧、禹问曲折；
mù wèi cháng jiàn kǒng mò wèn xíng xiàng
目未尝见，孔、墨问形象。
qí bù shì cì xiù héng nǚ wú bù néng
齐部世刺绣，恒女无不能；
xiāng yì sú zhī jǐn dùn fù wú bù qiǎo
襄邑俗织锦，钝妇无不巧。
mù jiàn zhī rì wèi zhī shǒu xiá yě
〔目〕见之，日为之，手狎也。
shǐ cái shì wèi cháng jiàn qiǎo nǚ wèi cháng wèi yì shì guǐ shǒu zàn wèi zú dǔ xiǎn lù yì wèi zhě yóu kuì kuì yān
使材士未尝见，巧女未尝为，异事诡手，暂为卒睹，显露易为者，犹愦愦焉。
fāng jīn lùn shì bù wèi xī gèng ér yuē cái bù mǐn
方今论事，不谓希更，而曰材不敏；
bù yuē wèi cháng wèi ér yuē zhī bù dá
不曰未尝为，而曰知不达。
shī qí shí yě
失其实也。
rú shēng cái wú bù néng mǐn yè wú bù néng dá zhì bù kěn wèi
儒生材无不能敏，业无不能达，志不〔肯〕为。
jīn sú jiàn bù xí wèi zhī bù néng dǔ bù wéi wèi zhī bù dá
今俗见不习，谓之不能，睹不为，谓之不达。
kē yòng lèi néng gù wén lì zài qián rú shēng zài hòu
科用累能，故文吏在前，儒生在后。
shì cóng cháo tíng wèi zhī yě
是从朝庭谓之也。
rú cóng rú táng dìng zhī zé rú shēng zài shàng wén lì zài xià yǐ
如从儒堂订之，则儒生在上，文吏在下矣。
cóng nóng lùn tián tián fū shèng
从农论田，田夫胜；
cóng shāng jiǎng gǔ gǔ rén xián
从商讲贾，贾人贤；
jīn cóng cháo tíng wèi zhī wén lì
今从朝庭谓之文吏。
cháo tíng zhī rén yě yòu wèi gàn lì yǐ cháo tíng wèi tián mǔ yǐ dāo bǐ wèi lěi sì yǐ wén shū wèi nóng yè yóu jiā rén zǐ dì shēng zhǎng zhái zhōng qí zhī qū zhé yù wū bīn kè yě
朝庭之人也，幼为干吏，以朝庭为田亩，以刀笔为耒耜，以文书为农业，犹家人子弟，生长宅中，其知曲折，愈于宾客也。
bīn kè zàn zhì suī kǒng mò zhī cái bù néng fēn bié
宾客暂至，虽孔、墨之材，不能分别。
rú shēng yóu bīn kè wén lì yóu zǐ dì yě
儒生犹宾客，文吏犹子弟也。
yǐ zǐ dì lùn zhī zé wén lì xiǎo wū rú shēng rú shēng àn wū wén lì
以子弟论之，则文吏晓于儒生，儒生暗于文吏。
jīn shì zhī jiàng xiàng zhī zǐ dì yǐ wén lì wèi huì bù néng zhī wén lì yǐ xiá wèi néng
今世之将相，知子弟以文吏为慧，不能知文吏以狎为能；
zhī bīn kè yǐ zàn wèi gù bù zhī rú shēng yǐ xī wèi zhuō huò bì àn mèi bù zhī lèi yě
知宾客以暂为固，不知儒生以希为拙：惑蔽暗昧，不知类也。
yī xiàn zuǒ shǐ zhī cái rèn jùn yuàn shǐ
一县佐史之材，任郡掾史。
yī jùn xiū xíng zhī néng kān zhōu cóng shì
一郡修行之能，堪州从事。
rán ér jùn bù zhào zuǒ shǐ zhōu bù qǔ xiū xíng zhě qiǎo xí wú hài wén shǎo dé gāo yě
然而郡不召佐史，州不取修行者，巧习无害，文少德高也。
wǔ cáo zì yǒu tiáo pǐn bù shū zì yǒu gù shì qín lì wán nòng chéng wéi qiǎo lì ān zú duō yǐ
五曹自有条品，簿书自有故事，勤力玩弄，成为巧吏，安足多矣？
xián míng zhī jiāng chéng lì qǔ cái bù qiú xí lùn gāo cún zhì bù gù wén yě
贤明之将，程吏取才，不求习论高，存志不顾文也。
chēng liáng lì yuē zhōng zhōng zhī suǒ yǐ wèi xiào fēi bù shū yě
称良吏曰忠，忠之所以为效，非簿书也。
fu shì kě xué ér zhī lǐ kě xí ér shàn zhōng jié gōng xíng bù kě lì yě
夫事可学而知，礼可习而善，忠节公行不可立也。
wén lì rú shēng jiē yǒu suǒ zhì rán ér rú shēng wu zhōng liáng wén lì qū lǐ shì
文吏、儒生皆有所志，然而儒生务忠良，文吏趋理事。
gǒu yǒu zhōng liáng zhī yè shū zhuō wū shì wú sǔn wū gāo
苟有忠良之业，疏拙于事，无损于高。
lùn zhě yǐ rú shēng bù xiǎo bù shū zhì zhī wū xià dì
论者以儒生不晓簿书，置之于下第。
fǎ lìng bǐ lì lì duàn jué yě
法令比例，吏断决也。
wén lì zhì shì bì wèn fǎ jiā
文吏治事，必问法家。
xiàn guān shì wù mò dà fǎ lìng
县官事务，莫大法令。
bì yǐ lì zhí chéng gāo shì zé fǎ lìng zhī jiā yi zuì wéi shàng
必以吏职程高，是则法令之家宜最为上。
huò yuē gù rán fǎ lìng hàn jiā zhī jīng lì yì jué yān
或曰：“固然，法令，汉家之经，吏议决焉。
shì dìng wū fǎ chéng wèi míng yǐ
事定于法，诚为明矣。
yuē fu wǔ jīng yì hàn jiā zhī suǒ lì rú shēng shàn zhèng dà yì jiē chū qí zhōng
”曰：夫《五经》亦汉家之所立，儒生善政，大义皆出其中。
dǒng zhòng shū biǎo chūn qiū zhī yì jī hé wū lǜ wú guāi yì zhě
董仲舒表《春秋》之义，稽合于律，无乖异者。
rán zé chūn qiū hàn zhī jīng kǒng zǐ zhì zuò chuí yí wū hàn
然则《春秋》，汉之经，孔子制作，垂遗于汉。
lùn zhě tú zūn fǎ jiā bù gāo chūn qiū shì àn bì yě
论者徒尊法家，不高《春秋》，是暗蔽也。
chūn qiū wǔ jīng yì xiāng guān chuān jì shì chūn qiū bù dà wǔ jīng shì bù tōng yě
《春秋》、《五经》义相关穿，既是《春秋》，不大《五经》，是不通也。
wǔ jīng yǐ dào wèi wu shì bù rú dào dào héng shì lì wú dào bù chéng
《五经》以道为务，事不如道，道行事立，无道不成。
rán zé rú shēng suǒ xué zhě dào yě
然则儒生所学者，道也；
wén lì suǒ xué zhě shì yě
文吏所学者，事也。
jiǎ shǐ cái tóng dāng yǐ dào xué
假使材同，当以道学。
rú bǐ wū wén lì xǐ ní zhě yǐ shuǐ fán xīng shēng zhě yòng huǒ
如比于文吏，洗泥者以水，燔腥生者用火。
shuǐ huǒ dào yě yòng zhī zhě shì yě shì mò wū dào
水火，道也，用之者，事也，事末于道。
rú shēng zhì běn wén lì lǐ mò dào běn yǔ shì mò bǐ dìng zūn bēi zhī gāo xià kě de chéng yǐ
儒生治本，文吏理末，道本与事末比，定尊卑之高下，可得程矣。
yáo yǐ jùn dé zhì lí mín yōng
尧以俊德，致黎民雍。
kǒng zǐ yuē xiào tì zhī zhì tōng wū shén míng
孔子曰：“孝悌之至，通于神明。
zhāng shì zhī yuē qín rèn dāo bǐ xiǎo lì ling chi zhì wū èr shì tiān xià tǔ bēng
”张释之曰：“秦任刀笔小吏，陵迟至于二世，天下土崩。
zhāng tāng zhào yǔ hàn zhī huì lì tài lì gōng xù lèi zhì wū kù bù ér zhì tǔ bēng shú yǔ tōng wū shén míng lìng rén tián yīng yě
”张汤、赵禹，汉之惠吏，太吏公《序累》置于酷部而致土崩，孰与通于神明令人填膺也？
jiàng xiàng zhī jīng xué zhì dào ér bù zūn jīng xué zhī shēng bǐ jiàn jīng xué zhī shēng néng bù jí zhì shì zhī lì yě
将相知经学至道，而不尊经学之生，彼见经学之生，能不及治事之吏也。
niú dāo kě yǐ gē jī jī dāo nán yǐ tú niú
牛刀可以割鸡，鸡刀难以屠牛。
cì xiù zhī shī néng fèng wéi cháng
刺绣之师能缝帷裳。
nà lǚ zhī gōng bù néng zhī jǐn
纳缕之工不能织锦；
rú shēng néng wéi wén lì zhī shì wén lì bù néng lì rú shēng zhī xué
儒生能为文吏之事，文吏不能立儒生之学。
wén lì zhī néng chéng liè bù jí rú shēng zhī bù xí shí yōu ér bù wéi
文吏之能，诚劣不及，儒生之不习，实优而不为。
yǔ jué jiāng hé bù bǐng chā
禹决江河，不秉锸；
zhōu gōng zhù luò bù bǎ zhù zhàng
周公筑雒，不把筑杖。
fu bǐ mò bù shū chā zhù zhàng zhī lèi yě ér yù hé zhì dà dào zhě gōng qīn wèi zhī shì shǐ jiāng jūn zhàn ér dà jiàng zhuó yě
夫笔墨簿书，锸筑杖之类也，而欲合志大道者躬亲为之，是使将军战而大匠斫也。
shuō yī jīng zhī shēng zhì yī cáo zhī shì xún yuè néng zhī
说一经之生，治一曹之事，旬月能之。
diǎn yī cáo zhī lì xué yī jīng zhī yè yī suì bù néng lì yě
典一曹之吏，学一经之业，一岁不能立也。
hé zé
为什么呢？
lì shì yì zhī ér jīng xué nán jiàn yě
吏事易知，而经学难见也。
rú shēng zhì jīng qióng jìng shèng yì
儒生擿经，穷竟圣意；
wén lì yáo bǐ kǎo jì mín shì
文吏摇笔，考迹民事。
fu néng zhī dà shèng zhī yì xiǎo xì mín zhī qíng shú zhě wéi nán
夫能知大圣之意，晓细民之情，孰者为难？
yǐ lì nán zhī cái hán huái zhāng jù shí wàn yǐ shàng xíng yǒu yú lì
以立难之材，含怀章句十万以上，行有余力。
bó xué lǎn gǔ jīn jì xiōng zhōng zhī yǐng chū yì shí wàn
博学览古今，计胸中之颖，出溢十万。
wén lì suǒ zhī bù guò biàn jiě bù shū
文吏所知，不过辨解簿书。
fù lèi qiān jīn shú yǔ zī zhí bǎi shí yě
富累千金，孰与赀直百十也？
jīng bǐng zhī qiū shú yǔ wěi jù rú chí yě
京禀知丘，孰与委聚如坻也？
shì míng cái wèi míng qì qì dà zhě yíng wù duō
世上把有名声的人才当作名贵的宝器，宝器大装的东西就多。
rán zé rú shēng suǒ huái kě wèi duō yǐ
然则儒生所怀，可谓多矣。
péng shēng má jiān bù fú zì zhí
蓬生麻间，不扶自直；
bái shā rù zī bù rǎn zì hēi
白纱入缁，不染自黑。
cǐ yán suǒ xí shàn è biàn yì zhì xìng yě
此言所习善恶，变易质性也。
rú shēng zhī xìng fēi néng jiē shàn yě bèi fú shèng jiào rì yè fěng yǒng de shèng rén zhī cāo yǐ
儒生之性，非能皆善也，被服圣教，日夜讽咏，得圣人之操矣。
wén lì yòu zé bǐ mò shǒu xí ér xíng wú piān zhāng zhī sòng bù wén rén yì zhī yǔ
文吏幼则笔墨，手习而行，无篇章之诵，不闻仁义之语。
zhǎng dà chéng lì wǔ wén qiǎo fǎ xùn sī wèi jǐ miǎn fù quán lì
长大成吏，舞文巧法，徇私为己，勉赴权利；
kǎo shì zé shòu lù lín mín zé cǎi yú chù yòu zé nòng quán xìng shàng zé mài jiāng
考事则受赂，临民则采渔，处右则弄权，幸上则卖将；
yī dàn zài wèi xiān guān lì jiàn
一旦在位，鲜冠利剑。
yī suì diǎn zhí tián zhái bìng jiān
一岁典职，田宅并兼。
xìng fēi jiē è suǒ xí wèi zhě wéi shèng jiào yě
性非皆恶，所习为者，违圣教也。
gù xí shàn rú lù guī huà mù yì zhì cāo zé lì biàn cóng gāo míng
故习善儒路，归化慕义，志操则励变从高明。
míng jiāng jiàn wén xiǎn yòng rú shēng dōng hǎi xiāng zōng shū xī xī guǎng zhào yōu yǐn chūn qiū huì xiǎng shè zhì sān kē yǐ dì bǔ lì
明将见文，显用儒生：东海相宗叔犀，犀广召幽隐，春秋会飨，设置三科，以第补吏。
yī fǔ yuán lì rú shēng shí jiǔ
一府员吏，儒生什九。
chén liú tài shǒu chén zi yǔ kāi guǎng rú lù liè cáo yuàn shǐ jiē néng jiào shòu
陈留太守陈子瑀，开广儒路，列曹掾史，皆能教授。
bù shū zhī lì shén zhì yī èr
簿书之吏，什置一二。
liǎng jiāng zhī dào shì zhī lǐ xiǎo duō shǎo zhī liàng gù shì chēng bāo qí míng shū jì jì lèi qí xíng yě
两将知道事之理，晓多少之量，故世称褒其名，书记纪累其行也。