shì sú qǐ tǔ xīng gōng suì yuè yǒu suǒ shí suǒ shí zhī de bì yǒu sǐ zhě
世俗起土兴功，岁月有所食，所食之地，必有死者。
jiǎ lìng tài suì zài zi suì shí wū yǒu zhēng yuè jiàn yín yuè shí wū sì zi yín de xīng gōng zé yǒu sì zhī jiā jiàn shí yǐ
假令太岁在子，岁食于酉，正月建寅，月食于巳，子、寅地兴功，则酉、巳之家见食矣。
jiàn shí zhī jiā zuò qǐ yā shèng yǐ wǔ xíng zhī wù xuán jīn mù shuǐ huǒ
见食之家，作起厌胜，以五行之物，悬金木水火。
jiǎ lìng suì yuè shí xi jiā xi jiā xuán jīn
假令岁月食西家，西家悬金；
suì yuè shí dōng jiā dōng jiā xuán tàn
岁月食东家，东家悬炭。
shè jì sì yǐ chú qí xiōng huò kōng wáng xǐ yǐ pì qí yāng
设祭祀以除其凶，或空亡徙以辟其殃。
lián xiāng fǎng xiào jiē wèi zhī rán
连相仿效，皆谓之然。
rú kǎo shí zhī xū wàng mí yě
如考实之，虚妄迷也。
hé yǐ míng zhī
怎么证明这一点呢？
fu tiān dì zhī shén yòng xīn děng yě
夫天地之神，用心等也。
rén mín wú zhuàng jiā zuì xíng fá fēi yǒu èr xīn liǎng yì qián hòu xiāng fǎn yě
人民无状，加罪行罚，非有二心两意，前后相反也。
yí xǐ bù bì suì yuè suì yuè è qí bù bì jǐ zhī chōng wèi nù zhī yě
移徙不避岁月，岁月恶其不避己之冲位，怒之也。
jīn qǐ gōng zhī jiā yì dòng dì tǐ wú zhuàng zhī guò yǔ yí xǐ děng
今起功之家，亦动地体，无状之过，与移徙等。
qǐ gōng zhī jiā dāng wèi suì suǒ shí hé gù fǎn lìng sì yǒu zhī de shòu qí jiù hu
起功之家，当为岁所食，何故反令巳、酉之地受其咎乎？
qǐ suì yuè zhī shén guài yí xǐ ér bù jiù qǐ gōng zāi
岂岁月之神怪移徙而〔不〕咎起功哉！
yòng xīn cuò yì hé qí bù píng yě
用心措意，何其不平也。
guǐ shén zuì guò rén yóu xiàn guān zhé fá mín yě
鬼神罪过人，犹县官谪罚民也。
mín fàn xíng fá duō fēi yī xiǎo guò yòu zuì dà è fàn pì wèi yǒu yǐ wú guò shòu zuì
民犯刑罚多非一，小过宥罪，大恶犯辟，未有以无过受罪。
wú guò ér shòu zuì shì wèi zhī yuān
无过而受罪，世谓之冤。
jīn sì yǒu zhī jiā wú guò wū yuè suì zi yín qǐ zhái kōng wèi jiàn shí cǐ zé suì yuān wú zuì yě
今巳、酉之家，无过于月岁，子、〔寅〕起宅，空为见食，此则岁冤无罪也。
qiě fú tài suì zài zi zi zhái zhí fú wǔ zhái wèi pò bù xū xīng gōng qǐ shì kōng jū wú wéi yóu bèi qí hài
且夫太岁在子，子宅直符，午宅为破，不须兴功起事，空居无为，犹被其害。
jīn suì yuè suǒ shí dài zi zhái yǒu wéi sì yǒu nǎi xiōng
今岁月所食，待子宅有为，巳、酉乃凶。
tài suì suì yuè zhī shén yòng fá wéi hài dòng jìng shū zhì fēi tiān cóng suì yuè shén yì zhī dào yě
太岁，岁月之神，用罚为害，动静殊致，非天从岁月神意之道也。
shěn lùn suì yuè zhī shén suì zé tài suì yě zài tiān biān jì lì wū zi wèi
审论岁月之神，岁则太岁也，在天边际，立于子位。
qǐ shì zhě zài zhōng guó yī zhōu zhī nèi jiǎ lìng yáng zhōu zài dōng nán shǐ rú zōu yǎn zhī yán tiān xià wèi yī zhōu yòu zài dōng nán suì shí wū yǒu shí xī qiāng zhī de dōng nán zhī de ān dé xiōng huò
起室者在中国一州之内，假令扬州在东南，使如邹衍之言，天下为一州，又在东南，岁食于酉，食西羌之地，东南之地安得凶祸？
jiǎ lìng suì zài rén mín zhī jiān xi zhái wèi yǒu de zé qǐ gōng zhī jiā zhái zhōng yì yǒu yǒu de hé yǐ bù jìn shí qí zhái zhōng zhī yǒu de ér fǎn shí tuó jiā hu
假令岁在人民之间，西宅为酉地，则起功之家，宅中亦有酉地，何以不近食其宅中之酉地，而反食佗家乎！
qiě shí zhī zhě shěn shuí yě
且食之者审谁也？
rú shěn suì yuè suì yuè tiān zhī cóng shén yǐn shí yǔ tiān tóng
如审岁月，岁月，天之从神，饮食与天同。
tiān shí bù shí rén gù jiāo jì bù yǐ wèi shēng
天食不食人，故郊祭不以为牲。
rú fēi tiān shén yì bù shí rén
如非天神，亦不食人。
tiān dì zhī jiān bǎi shén suǒ shí shèng rén wèi dāng yú rén děng
天地之间，百神所食，圣人谓当与人等。
tuī shēng shì sǐ tuī rén shì guǐ gù bǎi shén zhī sì jiē yòng zhòng wù wú yòng rén zhě
推生事死，推人事鬼，故百神之祀皆用众物，无用人者。
wù shí rén zhě hǔ yǔ láng yě
物食人者，虎与狼也。
suì yuè zhī shén qǐ hǔ láng zhī jīng zāi
岁月之神，岂虎狼之精哉？
cāng cù zhī shì gǔ shí fá kuì rén mín jī è zì xiāng dàn shí
仓卒之世，谷食乏匮，人民饥饿，自相啖食。
qǐ qí dàn shí sǐ zhě qí jīng wèi suì yuè zhī shén zāi
岂其啖食死者，其精为岁月之神哉？
suì yuè yǒu shén rì yì yǒu shén suì shí yuè shí rì hé bù shí
岁月有神，日亦有神，岁食月食，日何不食？
jī rì wèi yuè jī yuè wéi shí jī shí wèi suì qiān wǔ bǎi sān shí jiǔ suì wèi yī tǒng sì qiān liù bǎi yī shí qī suì wèi yī yuán zēng jī xiāng bèi zhī shù fēn yú zhōng jìng zhī míng ěr ān dé guǐ shén zhī guài huò fú zhī yàn hu
积日为月，积月为时，积时为岁，千五百三十九岁为一统，四千六百一十七岁为一元，增积相倍之数，分余终竟之名耳，安得鬼神之怪、祸福之验乎？
rú suì yuè zhōng jìng zhě yi yǒu shén zé sì shí yǒu shén tǒng yuán yǒu shén
如岁月终竟者宜有神，则四时有神，统元有神。
yuè sān rì pò bā rì xián shí wǔ rì wàng yǔ suì yuè zhōng jìng hé yì
月三日魄，八日弦，十五日望，与岁月终竟何异？
suì yuè yǒu shén pò yǔ xián fù yǒu shén yě
岁月有神，魄与弦复有神也？
yī rì zhī zhōng fēn wéi shí èr shí píng dàn yín rì chū mǎo yě
一日之中，分为十二时，平旦寅，日出卯也。
shí èr yuè jiàn yín mǎo zé shí èr yuè shí suǒ jiā yín mǎo yě
十二月建寅卯，则十二月时所加寅卯也。
rì jiā shí èr chén bù shí yuè jiàn shí èr chén dú shí qǐ rì jiā wú shén yuè jiàn dú yǒu zāi
日加十二辰不食，月建十二辰独食，岂日加无神，月建独有哉？
hé gù yuè jiàn dú shí rì jiā bù shí hu
何故月建独食，日加不食乎！
rú rì jiā wú shén yòng shí jué shì fēi yě
如日加无神，用时决事非也。
rú jiā shí yǒu shén dú bù shí fēi yě
如加时有神，独不食，非也。
shén zhī kǒu fù yú rén děng yě
神之口腹，与人等也。
rén jī zé shí bǎo zé zhǐ bù wéi qǐ gōng nǎi yī shí yě
人饥则食，饱则止，不为起功乃一食也。
suì yuè zhī shén qǐ gōng nǎi shí yī suì zhī zhōng xīng gōng zhě xī suì yuè zhī shén jī hu
岁月之神，起功乃食，一岁之中，兴功者希，岁月之神饥乎？
cāng cù zhī shì rén mín wáng shì zhái huāng fèi xīng gōng zhě jué suì yuè zhī shén è hu
仓卒之世，人民亡，室宅荒废，兴功者绝，岁月之神饿乎？
qiě tián yǔ zhái jù rén suǒ zhì xīng gōng yòng lì láo yì jūn děng
且田与宅俱人所治，兴功用力，劳佚钧等。
zhái jué tǔ ér lì mù tián záo gōu ér qǐ dī dī yǔ mù jù lì jué yǔ záo jù wèi
宅掘土而立木，田凿沟而起堤，堤与木俱立，掘与凿俱为。
qǐ zhái suì yuè shí
起宅，岁月食；
zhì tián dú bù shí
治田，独不食。
qǐ qǐ zhái shí suì yuè jī zhì tián shí bǎo hu
岂起宅时岁月饥，治田时饱乎？
hé shì jūn zuò tóng yǐn shí bù děng yě
何事钧作同，饮食不等也？
shuō suì yuè shí zhī jiā bì quán gōng zhī xiǎo dà lì yuǎn jìn zhī bù shù
说岁月食之家，必铨功之小大，立远近之步数。
jiǎ lìng qǐ sān chǐ zhī gōng shí yī bù zhī nèi
假令起三尺之功，食一步之内；
qǐ shí zhàng zhī yì shí yī lǐ zhī wài
起十丈之役，食一里之外。
gōng yǒu xiǎo dà huò yǒu jìn yuǎn
功有小大，祸有近远。
méng tián wèi qín zhù cháng chéng jí tiān xià zhī bàn zé qí wèi huò yi yǐ wàn shù
蒙恬为秦筑长城，极天下之半，则其为祸宜以万数。
àn zhǎng chéng zhī zào qín mín bù duō sǐ
案长城之造，秦民不多死。
zhōu gōng zuò luò xīng gōng zhì dà dāng shí suì yuè yi duō shí
周公作雒，兴功至大，当时岁月宜多食。
shèng rén zhī qí shěn shí yi xǐ suǒ shí dì zhì wū jí xiáng zhī wèi
圣人知其审食，宜徙所食地，置于吉祥之位。
rú bù zhī bì rén mín duō xiōng jīng zhuàn zhī wén xián shèng yi yǒu cì jī
如不知避，人民多凶，经传之文，贤圣宜有刺讥。
jīn wén zhù luò zhī mín sì fāng hé huì gōng chéng shì bì bù wén duō sǐ
今闻筑雒之民，四方和会，功成事毕，不闻多死。
shuō suì yuè zhī jiā dài xū fēi shí yě
说岁月之家，殆虚非实也。
qiě suì yuè shěn shí yóu rén kǒu fù zhī jī bì shí yě
且岁月审食，犹人口腹之饥必食也；
qiě wèi sì yǒu de yǒu yā shèng zhī gù wèi yī jīn rèn jù yī sǐ tàn tóng bì kǒu bù gǎn shí zāi
且为巳、酉地有厌胜之故，畏一金刃，惧一死炭，同闭口不敢食哉！
rú shí wèi jù yi rú qí shù
如实畏惧，宜如其数。
wǔ háng xiāng shèng wù qì jūn shì
五行相胜，物气钧适。
rú tài shān shī huǒ wò yǐ yī bēi zhī shuǐ
如〔泰〕山失火，沃以一杯之水；
hé jué qiān lǐ sāi yǐ yī póu zhī tǔ néng shèng zhī hu
河决千里，塞以一掊之土，能胜之乎？
fēi shī wǔ xíng zhī dào xiǎo dà duō shǎo bù néng xiāng dāng yě
非失五行之道，小大多少不能相当也。
tiān dì zhī xìng rén wù zhī lì shǎo bù shèng duō xiǎo bù yàn dà
天地之性，人物之力，少不胜多，小不厌大。
shǐ sān jūn chí mù zhàng pǐ fū chí yī rèn shēn lì jiǎo qì pǐ fū bì sǐ
使三军持木杖，匹夫持一刃，伸力角气，匹夫必死。
jīn xìng shèng mù rán ér mù shèng jīn fù zhě mù duō ér jīn guǎ yě
金性胜木，然而木胜金负者，木多而金寡也。
jī jīn rú shān rán yī tàn huǒ yǐ fán shuò zhī jīn bì bù xiāo
积金如山，燃一炭火以燔烁之，金必不消。
fēi shī wǔ xíng zhī dào jīn duō huǒ shǎo shǎo duō xiǎo dà bù jūn yě
非失五行之道，金多火少，少多小大不钧也。
wǔ chǐ tóng zǐ yǔ mèng bēn zhēng tóng zǐ bù shèng
五尺童子与孟贲争，童子不胜。
fēi tóng zǐ qiè lì shǎo zhī gù yě
非童子怯，力少之故也。
láng zhòng shí rén rén zhòng shí láng
狼众食人，人众食狼。
dí lì jiǎo qì néng yǐ xiǎo shèng dà zhě xī
敌力角气，能以小胜大者希；
zhēng qiáng liáng gōng néng yǐ guǎ shèng zhòng zhě xiān
争强量功，能以寡胜众者鲜。
tiān dào rén wù bù néng yǐ xiǎo shèng dà zhě shǎo bù néng fú duō
天道人物，不能以小胜大者，少不能服多。
yǐ yī rèn zhī jīn yī tàn zhī huǒ yàn chú xiōng jiù què suì zhī yāng rú hé yě
以一刃之金，一炭之火，厌除凶咎，却岁之殃，如何也！