yī
一
fán zuò shī zhě gè yǒu shēn fèn yì gè yǒu xīn xiōng
凡作诗者,各有身份,亦各有心胸。
bì qiū fān zhōng chéng jiā yī xiāng fū rén yǒu qīng mén liǔ zhī cí yún liú de liù gōng méi dài hǎo gāo lóu fù yǔ xiǎo zhuāng rén
毕秋帆中丞家漪香夫人,有《青门柳枝词》云:“留得六宫眉黛好,高楼付与晓妆人。
shì guī gé yǔ
”是闺阁语。
zhōng chéng hé yún mò xiàng lí tíng zhēng zhé qǔ nóng yīn liú fù wǎng lái rén
中丞和云:“莫向离亭争折取,浓阴留覆往来人。
shì dà chén yǔ
”是大臣语。
yán dōng you shì dú hé yún
严冬友侍读和云;
wǔ lǐ dōng fēng sān lǐ xuě yī qí pái zhe děng lí rén
“五里东风三里雪,一齐排着等离人。
shì cí kè yǔ
”是词客语。
fū rén yòu yǒu jù yún tiān yá bàn shì shāng chūn kè piāo bó fán tā qīng yǎn kàn
夫人又有句云:“天涯半是伤春客,飘泊烦他青眼看。
yì yǒu cí yún hù wù zhī yì
”亦有慈云护物之意。
zhāng shǎo yí guān chá hé yún bù xū kàn dào pó suō rì yǐ jué shāng xīn shì hàn nán
张少仪观察和云:“不须看到婆娑日,已觉伤心似汉南。
zé de shì míng chǎng qí jiù yǔ yǐ
则的是名场耆旧语矣。
èr
二
yùn nán tián shòu píng zhī fù xùn ān zāo guó biàn fù zǐ xiāng shī shòu píng mài háng zhōu fù shāng mǒu wèi nú
恽南田寿平之父逊庵,遭国变,父子相失,寿平卖杭州富商某为奴。
qí gù rén dì huī hé shàng zài líng yǐn zuò fāng zhàng kǔ wú jiù cè
其故人谛晖和尚,在灵隐坐方丈,苦无救策。
huì èr yuè shí jiǔ rì guān yīn shēng chén tiān zhú shāo xiāng zhě guò líng yǐn sì bì bài fāng zhàng
会二月十九日观音生辰,天竺烧香者,过灵隐寺必拜方丈。
dì huī dào héng gāo guì guān nán nǚ lái mó bài zhě yǐ wàn shù cóng wú dá lǐ
谛晖道行高,贵官男女来膜拜者,以万数,从无答礼。
fù shāng fū rén cóng cāng tóu bì pú shù shí rén lái bài dì huī
富商夫人从苍头婢仆数十人,来拜谛晖。
dì huī tàn zhī qí ér xiān zhě yùn shì r yě jué rán qǐ guì r qián mó bài bù zhǐ yuē zuì guò zuì guò fū rén jīng wèn gù
谛晖探知颀而纤者,恽氏儿也,矍然起,跪儿前,膜拜不止,曰:“罪过!罪过!”夫人惊问故。
jiǎ cǐ dì cáng wáng pú sà yě
甲:“此地藏王菩萨也。
tuō shēng rén jiān fǎng rén shàn è
托生人间,访人善恶。
fū rén nú chù zhī wú lǐ yǐ shèn
夫人奴畜之,无礼已甚;
wén yòu biān pū zhī cóng cǐ zuì niè shēn zhòng nài hé shī fū rén huáng jí guī gào mǒu shāng
闻又鞭扑之,从此罪孽深重,奈何尸夫人惶急,归告某商。
cì zǎo mǒu shāng lái cháng guì bù qǐ qiú kāi yī xiàn fó mén zhī lù
次早,某商来,长跪不起,求开一线佛门之路。
dì huī yuē fēi tè gōng yǒu zuì sēng yì yǒu zuì
谛晖曰:“非特公有罪,僧亦有罪。
dì zàng wáng lái sì ér sēng bù zhī yíng sēng zuì dà yǐ qǐng yǐ xiāng huā qīng shuǐ gōng yǎng dì zàng wáng rù sì huǎn huǎn wèi gōng fū fù chàn huǐ bìng wèi sēng zì jǐ chàn huǐ
地藏王来寺,而僧不知迎,僧罪大矣!请以香花清水,供养地藏王入寺,缓缓为公夫妇忏悔,并为僧自己忏悔。
mǒu shāng dà xǐ bù shī bǎi wàn yǐ r fù dì huī
”某商大喜,布施百万,以儿付谛晖。
dì huī jiào zhī dú shū xué huà yī shí shēng míng dà qǐ
谛晖教之读书、学画,一时声名大起。
shòu píng jiā jù rú chán yí wú dìng xiǎng xīng guò yǒu yú guāng
寿平佳句,如:“蝉移无定响,星过有余光。
sòng yíng rén zì lǎo xīn jiù suì wú hén
”“送迎人自老,新旧岁无痕。
zhǐ wèi huā yīn tān zuò jiǔ bù xū guī qù gèng xūn yī
”“只为花阴贪坐久,不须归去更熏衣。
jiē qīng jué yě
”皆清绝也。
shí sì yè wàng yuè yún píng kāi tú huà hán qiān lǐng jǐn sǎo xīng hé zhàn yì tiān
《十四夜望月》云:“平开图画含千岭,尽扫星河占一天。
zhēn nǎi zì yù qí bǐ mò zhī gāo yǐ
”真乃自喻其笔墨之高矣。
qí shí shí kuí sēng yǔ dì huī qí míng
其时,石揆僧与谛晖齐名。
shí kuí yǒu dì zǐ chén jìn sī hòu guān zǒng xiàn
石揆有弟子沈近思,后官总宪。
rén wèn dì huī shú yōu yuē jìn sī jiǎng lǐ xué bù chū zhōu chéng zhāng zhū fàn wéi
人问谛晖:“孰优?”曰:“近思讲理学,不出周、程、张、朱范围;
shòu píng zuò huà néng tuō wén chén táng chóu kē jiù shì yùn yōu yǐ
寿平作画,能脱文、沈、唐、仇窠臼:似恽优矣。
sān
三
shī yòng jīng shū chéng yǔ yǒu duì zhàng jí miào zhě
诗用经书成语,有对仗极妙者。
qián bèi lú yù yán yún tóu jì zé yú yú zé tóu fù yì fù gōng gōng fù fù
前辈卢玉岩云:“头既责余余责头,腹亦负公公负腹。
jìn rén wú wén pǔ yún rén fēi mó mò mò mó rén wǒ zì zhù jīng jīng zhù wǒ
”近人吴文溥云:“人非磨墨墨磨人,我自注经经注我。
yáo niàn cí yún yě wú qīng cǎo shuāng fēi hòu jú yǒu huáng huā yàn dào chū
”姚念慈云:“野无青草霜飞后,菊有黄花雁到初。
wāng hán mén yún bái fú huà hòu chéng shuāi lǎo huáng què fēi lái xiè shào nián
”汪韩门云:“白凫化后成衰老,黄雀飞来谢少年。
hú zhì wēi yún chūn shuǐ lǜ bō fāng cǎo sè zá huā shēng shù luàn yīng fēi
”胡稚威云:“春水绿波芳草色,杂花生树乱莺飞。
zhū lù tián de zi yún wǒ qiú zhuàng ài sān nián yào rǔ shì wáng guā wǔ yuè shēng
”朱鹿田《得子》云:“我求壮艾三年药,汝似王瓜五月生。
jiē yòng jīng shū yuè fǔ chéng yǔ yě
”皆用经书、乐府成语也。
yú xì jí yuè fǔ yún bèi huà tiān tú zǐ xīng lì lì
余戏集乐府云:“背画天图,子星历历;
dōng shēng rì yǐng jī huáng tuán tuán
东升日影,鸡黄团团。
sì
四
tí gǔ jì néng fān chén chū xīn zuì miào
题古迹能翻陈出新最妙。
hé nán hán dān bì shàng huò tí yún sì shí nián zhōng gōng yǔ hóu suī rán shì mèng yě fēng liú
河南邯郸壁上或题云:“四十年中公与侯,虽然是梦也风流。
wǒ jīn luò tuò hán dān dào yào tì xiān shēng jiè zhěn tou
我今落魄邯郸道,要替先生借枕头。
yán zǐ líng diào tái huò tí yún
”严子陵钓台或题云;
yī zhāo yáng qiú biàn yǒu xīn xū míng chuán sòng dào rú jīn
“一着羊裘便有心,虚名传诵到如今。
dāng shí ruò zhe suō yī qù yān shuǐ máng máng hé chǔ xún fán shì bù néng wú bì xué shī yì rán
当时若着蓑衣去,烟水茫茫何处寻?”凡事不能无弊,学诗亦然。
xué hàn wèi wén xuǎn zhě qí bì cháng liú yú jiǎ
学汉、魏《文选》者,其弊常流于假;
xué li dù hán sū zhě qí bì cháng shī yú cū
学李、杜、韩、苏者,其弊常失于粗;
xué wáng mèng wéi liǔ zhě qí bì cháng liú yú ruò
学王、孟、韦、柳者,其弊常流于弱;
xué yuán bái fàng wēng zhě qí bì cháng shī yú qiǎn
学元、白、放翁者,其弊常失于浅;
xué wēn li dōng láng zhě qí bì cháng shī yú xiān
学温、李、冬郎者,其弊常失于纤。
rén néng xī zhū jiā zhī jīng huá ér tǔ qí zāo pò zé zhū bì jǐn juān
人能吸诸家之精华,而吐其糟粕,则诸弊尽捐。
dà gài dù hán yǐ xué lì shèng xué zhī kè hú bù chéng yóu lèi wù yě
大概杜、韩以学力胜,学之,刻鹄不成,犹类鹜也。
tài bái dōng pō yǐ tiān fèn shèng xué zhī huà hǔ bù chéng fǎn lèi gǒu yě
太白、东坡以天分胜,学之,画虎不成,反类狗也。
fú yún
佛云;
xué wǒ zhě sǐ
“学我者死。
wú fú zhī cōng míng ér xué fó zì rán sǐ yǐ
”无佛之聪明而学佛,自然死矣。
wǔ
五
xī rén chēng xiè tài fù gōng gāo bǎi bì xīn zài yī qiū
昔人称谢太傅“功高百辟,心在一丘”。
fàn xī wén jīng lüè xī biān yóu liàn liàn yú nǎng rì zhī guī fēng yuè xià yǔ yǒu rén shū shí shí jí zhī
范希文经略西边,犹恋恋于曩日之圭峰月下,与友人书,时时及之。
qiū fān shàng shū xún fǔ shǎn xī yǒu xiǎo fāng hú yì méi shī jié qí dà gài yún xiān rén jiā zhù méi huā cūn hán xiāng wàn qǐng sāi wǒ mén
秋帆尚书巡抚陕西,有《小方壶忆梅》诗,节其大概云:“仙人家住梅花村,寒香万顷塞我门。
mén xiàng jì jì qiàn kōng gǔ lěng yàn fán zhī huán pò wū
门巷寂寂嵌空谷,冷艳繁枝环破屋。
chén yuán wèi liǎo chū shān qù huí tóu bié huā huā bù yǔ
尘缘未了出山去,回头别花花不语。
běi zǒu yàn yún xi rù qín wèn méi jīng shè zhī hé chǔ suì yún mù yǐ fēng xuě zhòu yì shǐ yīn xī duàn lǒng shǒu
北走燕云西入秦,问梅精舍知何处?岁云暮矣风雪骤,驿使音稀断陇首。
tiān yá rén yuǎn zhà huáng hūn liào de huā hái rú wǒ shòu
天涯人远乍黄昏,料得花还如我瘦。
sōng lín cuì yǔ zuì xiāng sī mèng rào nán zhī gèng běi zhī
松林翠羽最相思,梦绕南枝更北枝。
huā shén nǎng rì méng yán zài zhòng dìng hái shān zài jǐ shí xiāng luò qín xián dàn yī qǔ ěr yīn qiān lǐ tóng jīn yù
花神曩日盟言在,重订还山在几时?香落琴弦弹一曲,尔音千里同金玉。
huā rú bù liàng yú jīng chéng qǐng wèn dèng wèi shān qiáo xú you zhú
花如不谅余精诚,请问邓尉山樵徐友竹。
xú míng jiān sū zhōu mù dú rén néng shī gōng huà yú jiù jiāo yě
”徐名坚,苏州木渎人,能诗工画,余旧交也。
zhāng wén mǐn gōng tí héng shān xi lú yún hú zhōng cháng rì jìng zhōng yuán wǒ yì céng jīng sì xiǎo nián
张文敏公《题横山西庐》云:“壶中长日静中缘,我亦曾经四小年。
bù jí cāng rán qiáng wài sōu méi huā kàn dào jú huā tiān
不及苍髯墙外叟,梅花看到菊花天。
yǔ bì gōng tóng yǒu xīn zài yī qiū zhī xiǎng
”与毕公同有“心在一丘”之想。
liù
六
yǐn wén duān gōng nián qī shí qī ér hōng
尹文端公年七十七而薨。
hōng shí mǎn tà fēn pī jiē shī cǎo yě
薨时,满榻纷披,皆诗草也。
bìng jí wén huáng shàng yǒu jià lín zhī xìn cái lüè shōu shí
病革,闻皇上有驾临之信,才略收拾。
qián yī yuè mìng zhū gōng zi zuò sòng chūn shī
前一月,命诸公子作送春诗。
xī xí jiě jí ān fù yún yě zhī zhù yǐ jīng sān yuè qí nài féng xū gé yī nián
西席解吉庵赋云:“也知住已经三月,其奈逢须隔一年。
yí ài zhǐ liú tíng shù hǎo yú huī kōng tuō jià huā xiān
遗爱只留庭树好,余晖空托架花鲜。
gōng shén shǎng zhī dòng bǐ jiā quān
”公甚赏之,动笔加圈。
mò hòu fāng zhī jiē chèn
殁后方知皆谶。
gōng dì sì gōng zǐ shù zhāi wèi shàng shū yīng dì sān jù
公第四公子树斋为尚书,应第三句。
yòu yī lián yún qiān hóng wàn zǐ fèi ān pái dǐ shì gōng chéng jià biàn huí yì àn cáng qí jī zhī yì jiē wú xīn ǒu chù yún
又一联云:“千红万紫费安排,底事功成驾便回?”亦暗藏骑箕之意,皆无心偶触云。
qī
七
fù xiàn zhào xué zhāi xiān shēng tí chàng hòu xué ài cái rú mìng
副宪赵学斋先生提倡后学,爱才如命。
zhǎng jiào wàn sōng shū yuàn shí bá yīng jùn shào nián yī shí suì yǒu běi shǐ zhāng diāo wǔ zhī bàng
掌教万松书院,识拔英俊少年,一时遂有《北史》张雕武之谤。
bù shù nián suǒ shí bá zhě yún zhēng xiá qǐ rú wú yún yán yè dēng nán bèi jiē zuò zhuàng yuán cí hàn fú yán shǐ xi
不数年,所识拔者,云蒸霞起,如:吴云岩、叶登南辈,皆作状元词翰,浮言始息。
yǒu xiàng chūn tái xiù cái zǎo zú xiān shēng kū zhī yún wén zhāng líng qì guī hé chǔ shī dì qíng yuán jié zài shēng
有项春台秀才早卒,先生哭之云:“文章灵气归何处?师弟情缘结再生。
yú zài jīng shī sòng wáng qīng huá guī lǐ yún fēng huái shì wǒ néng lián wǒ kè lù féng jūn yòu bié jūn
”余在京师,《送王卿华归里》云:“风怀似我能怜我,客路逢君又别君。
xiān shēng dú zhī wèi qīng huá yuē cǐ zhǒng rén cái dāng zhù huáng jīn shì zhī
”先生读之,谓卿华曰:“此种人才,当铸黄金事之。
xiān shēng huì dà jīng
”先生讳大鲸。
bā
八
jiǎng nán zhuāng shǒu yǐng zhōu yǒu jù yún rén yuán shì sú fēi yīn lì shì qǐ néng yōu qiě dú shū
蒋南庄守颍州,有句云:“人原是俗非因吏,仕岂能优且读书。
qiān ér yùn jiè
”谦而蕴藉。
guò lóng hóu yún
《过泷喉》云;
luàn shí mó zhōu quán yǒu gǔ shuāng ráo bō wù shuǐ shēng chén
“乱石磨舟泉有骨,双桡拨雾水生尘。
yǔ xú fèng mù bù yī shuǐ qiǎn gē zhōu shā nù yǔ shān wān zhuǎn duò yuè huí móu xiāng sì
”与徐凤木布衣“水浅搁舟沙怒语,山弯转舵月回眸”相似。
jiǎng míng xióng chāng cháng zhōu rén
蒋名熊昌,常州人。
jiǔ
九
tāng qián ān xún fǔ jiāng sū chū guō yún àn bù yǔ yú xiāng dào shú kè nóng huā fā xiǎo yún qīng
汤潜庵巡抚江苏,《出郭》云:“按部雨余香稻熟,课农花发晓云轻。
rén yán gōng lǐ xué míng rú hé shī zhī qīng wǎn yě yú jì zuò shī sūn wén dìng gōng yì yǒu yǒng méi yún tiān dì xīn cóng shǔ diǎn jiàn hé shān chūn jiè yī zhī huí
”人言公理学名儒,何诗之清婉也?余记座师孙文定公亦有咏《梅》云:“天地心从数点见,河山春借一枝回。
shī bù fǔ ér yán wài jù hán dào qì
”诗不腐,而言外俱含道气。
shí
十
zhū zǐ lì zhōng chéng gāo quán zhǎng rán duō quán móu rén chēng shuāng liào cáo cāo
朱子立中丞,高颧长髯,多权谋,人称“双料曹操”;
yǔ xī lín xiàng gōng gòng shì yún nán bǐ cǐ dǐ wǔ
与西林相公共事云南,彼此抵牾。
zhū yǒu jù yún wèi shǔ pù zhǎng diàn sī fēng qù duǎn píng
朱,有句云:“畏暑铺长簟,思风去短屏。
pō xián yǎ bù lèi qí wéi rén
”颇闲雅,不类其为人。
kāng xī jiān shī cáo shuài huì shì lún zhě yì gāng bù kě fàn
康熙间,施漕帅讳世纶者,亦刚不可犯。
yǒu jù yún ài shān yí fǎng duì gé shuǐ wèn huā duō
有句云:“爱山移舫对,隔水问花多。
yǔ zhōng chéng tóng diào
”与中丞同调。
zhū míng gāng
朱名纲。
yī shí yī
一十一
jǐ wèi dōng yú qǐ jiǎ guī qǔ
己未冬,余乞假归娶;
lù guò yáng zhōu zhuǎn yùn shǐ xú méi lù xiān shēng zhǐ ér shāng zhī
路过扬州,转运使徐梅麓先生止而觞之。
xí wú zá bīn wāng dù líng yīng quán táng chì zǐ jiàn zhōng jiē hàn lín qián bèi
席无杂宾,汪度龄应铨、唐赤子建中,皆翰林前辈。
yú kē zuì wǎn nián zuì shǎo zhōng xí jìng shèn wēi yí bù gǎn fā yī yǔ
余科最晚,年最少,终席敬慎威仪,不敢发一语。
dàn jiàn bì shàng yǒu chì zǐ xiān shēng duān wǔ zhú zhī yún wú duān náo gǔ chū kōng zhōu zuàn de zhū lián jǐn shàng gōu
但见壁上有赤子先生《端午竹枝》云:“无端铙鼓出空舟,赚得珠帘尽上钩。
xiǎo yù dī yán jiāo nǚ bì láng jūn yǐ shàn zài chuán tóu
小玉低言娇女避,郎君倚扇在船头。
yī shí èr
一十二
hú nán zhāng shǎo tíng wèi míng càn zì qǐ shí zǐ rán wěi mào yì lùn fēng shēng néng chì shǒu bǔ dào
湖南张少廷尉名璨,字岂石,紫髯伟貌,议论风生,能赤手捕盗。
yǔ lǔ guān chá liàng chái jù quán qí zì xǐ
与鲁观察亮侪,俱权奇自喜。
tí suǒ jū yún nán xuān běi yǒu yòu dōng fēi qǔ cì yuán lín dài wǒ guī
题所居云:“南轩北牖又东扉,取次园林待我归。
dāng lù mò zāi jīng jí cǎo tā nián miǎn guà zǐ sūn yī
当路莫栽荆棘草,他年免挂子孙衣。
yán kě fēng shì
”言可风世。
yòu xì tí yún shū huà qín qí shī jiǔ huā dāng nián jiàn jiàn bù lí tā
又《戏题》云:“书画琴棋诗酒花,当年件件不离他。
ér jīn qī shì dōu gēng biàn chái mǐ yóu yán jiàng cù chá
而今七事都更变,柴米油盐酱醋茶。
shū jiě yí yě
”殊解颐也。
yòu wèi rén yún
又谓人云;
jiàn guǐ mò pà dàn yǔ zhī dǎ
“见鬼莫怕,但与之打。
rén wèn dǎ bài nài hé yuē wǒ dǎ bài cái tóng tā yí yàng
”人问:“打败奈何?”曰:“我打败,才同他一样。
yī shí sān
一十三
féng gǔ pǔ zài xī lín xiàng gōng xí shàng yǒng mǔ dān yún shī dào qīng píng néng dòng zhǔ huā suī fù guì bù jiāo rén
冯古浦在西林相公席上咏《牡丹》云:“诗到清平能动主,花虽富贵不骄人。
xī lín xǐ zèng yí shén hòu
”西林喜,赠遗甚厚。
cǐ shī ruò zài tā rén xí shàng zuò biàn jué wú wèi
此诗若在他人席上作,便觉无谓。
yī shí sì
一十四
bǐng chén yú zài dōu zhōng shòu zhī yú zhāng lù zhōu xiān shēng
丙辰,余在都中,受知于张鹭洲先生。
xiān shēng zuò yù shǐ lì cháo kǎn kǎn pō zhe fēng jì
先生作御史,立朝侃侃,颇著风绩。
yǒu liǔ yú jí xíng shì
有《柳鱼集》行世。
yú gòu de bèi rén jué qù shí wéi nǎo mèn
余购得,被人攫去,时为恼闷。
jiǎ wǔ suì yú pō zhōu dān yáng páng yǒu xiǎo zhōu xiāng bìng
甲午岁,余泊舟丹阳,旁有小舟相并。
shí tiān shǔ bǐ cǐ chuāng kāi
时天暑,彼此窗开。
yú cāng zhōng shī gǎo duī jī jǐ shàng
余舱中诗稿堆积几上。
lín zhōu yī nǚ zǐ róng mào zhuāng shū měi cì yú chū cāng biàn zhù mù tōu shì ruò lǐng jiě zhě
邻舟一女子,容貌庄姝,每伺余出舱,便注目偷视,若领解者。
yú xīn yí zhī
余心疑之。
wèn qí jiā rén nǎi xiān shēng nǚ jià wāng wén duān gōng cóng zǐ mǒu
问其家人,乃先生女,嫁汪文端公从子某。
yīn zhāo wāng rù cāng huà jiù
因招汪入舱话旧。
wèn xiān shēng shī bù néng jì
问先生诗,不能记。
rù wèn fū rén fū rén nǎi sòng qí xún tái wān zuò yún shǎo hán duō nuǎn bù shuāng tiān mù yè cháng qīng huā jiǔ yán
入问夫人,夫人乃诵其《巡台湾作》云:“少寒多暖不霜天,木叶长青花久妍。
zhēn gè sì shí jiē shì xià hé huā dù xī jú yíng nián
真个四时皆是夏,荷花度腊菊迎年。
yī shí wǔ
一十五
wǎn píng huáng kūn pǔ xiān shēng kāng xī xīn wèi cí lín zi gào hòu zài cháng ān zhǔ chí fēng yǎ
宛平黄昆圃先生,康熙辛未词林子告后,在长安主持风雅。
rén yǒu yī jì yī cháng bì wèi yú yáng wú xū shí miàn
人有一技一长,必为揄扬,无须识面。
li fāng bó wèi lái jiāng nán yú wǎng yá cān
李方伯渭来江南,余往衙参。
yī jiàn biàn yún kūn pǔ xiān shēng jiāo hǎo yé yú yuē wèi yě
一见,便云:“昆圃先生交好耶?”余曰:“未也。
fāng bó yún wǒ chū dōu shí huáng gōng yǐ zú xià zài sān tuō wǒ
”方伯云:“我出都时,黄公以足下再三托我。
fāng zhī xiān shēng lián cái yǒu gǔ rén fēng
”方知先生怜才,有古人风。
gēng wǔ zhòng fù lù míng shī yuē ruǐ bǎng xīn kāi chǎng shèng yán màn láo chē mǎ wèn shuāi nián
《庚午重赴鹿鸣》诗曰:“蕊榜新开敞盛筵,漫劳车马问衰年。
què luó mén xiàng qún xiāng yà hè fà chóng lián guì jí xian
雀罗门巷群相讶,鹤发重联桂籍仙。
xīn wèi zhòng fù qióng lín shī yuē tiān gǔ shēng xuān xiǎo lòu yú chūn fēng chuī yǔ sǎ tíng chú
”《辛未重赴琼林》诗曰:“天鼓声喧晓漏余,春风吹雨洒庭除。
pó suō lǎo yǎn kàn xīn bǎng fǎng fú qīng yún jiē bì lú
婆娑老眼看新榜,仿佛青云接敝庐。
hè fǎn gù cháo wú sù lǚ huā kāi xiān dòng jiàn xīn zhī
”“鹤返故巢无宿侣,花开仙洞见新枝。
fǔ xuān nán guó zhuī chóu xī fēng yǔ qiáo shān chuàng mèng sī
辅轩南国追畴昔,风雨桥山怆梦思。
xiān shēng xún fǔ zhè jiāng zhuī gǎn liǎng cháo ēn yù gù shī zhōng jí zhī
”先生巡抚浙江,追感两朝恩遇,故诗中及之。
yī shí liù
一十六
jiāng bái shí yún rén suǒ yì yán wǒ guǎ yán zhī
姜白石云:“人所易言,我寡言之;
rén suǒ nán yán wǒ yì yán zhī shī biàn bù sú
人所难言,我易言之:诗便不俗。
yī shí qī
一十七
gǔ rén shī yǒu quán piān yòng píng shēng zhě tiān suí zǐ xià rì shī sì shí zì jiē píng shēng
古人诗有全篇用平声者,天随子《夏日》诗,四十字皆平声。
yǒu quán piān yòng zè shēng zhě méi shèng shù zhuó jiǔ yǔ fù yǐn yī piān jiē zè shēng
有全篇用仄声者,梅圣俞《酌酒与妇饮》一篇皆仄声。
yǒu tōng shǒu bù yòng yùn zhě gǔ cǎi lián qǔ shì yě
有通首不用韵者,古《采莲曲》是也。
yǒu píng zè gè yā yùn zhě táng mò zhāng jié yǐ bā jù shī píng zè gè yǒu yī yùn shì yě
有平仄各押韵者,唐末章碣以八句诗平仄各有一韵是也。
shī jiā biàn tǐ sòng wèi jú zhuāng shī rén yù xiè yán zhī zuì xiáng
诗家变体,宋魏菊庄《诗人玉屑》,言之最详。
shí bā
—十八
shuì guān xún lán shū lì rú bǔ yì jī zéi hǔ shì dān dān
税关巡拦书吏,如捕役缉贼,虎视眈眈;
dàn yī jiàn shū cè xìng biàn suǒ rán
但一见书册,兴便索然。
yáo yún shàng zuò qī gǔ qián sì jù yún qú láo wáng shì qián jīng qū yī wú xīng yè guān shān yú
姚云上作七古,前四句云:“劬劳王事前旌驱,咿唔星夜关山逾。
sǔn shù niú yāo tuó fù zài guān lì jí hū shū shū shū shī cǐ bèi shēng kǒu wǎn rán dú zhī yù xiào
笋束牛腰橐负载,关吏疾呼书书书尸此辈声口宛然,读之欲笑。
nán fēng xiè míng huáng yǒu jù yún jìn hǎi fēng tāo zhuàng dāng guān pú lì zūn
南丰谢鸣篁有句云:“近海风涛壮,当关仆隶尊。
huò hé yún kè jiǔ náng suī pò chuán zhuāng shū biàn zūn
”或和云:“客久囊虽破,船装书便尊。
yī shí jiǔ
一十九
zhèng suǒ nán jǐng zhōng xīn shǐ suī yòng tiě xiá jìn shuǐ zhōng rán nián lì èr bǎi zhǐ mò duàn wú bù huài zhī lǐ
郑所南井中《心史》,虽用铁匣浸水中,然年历二百,纸墨断无不坏之理。
suǒ zài yuán shì zǔ pōu gē wén tiān xiáng shí qí xīn fèi yòu hǎo shí yùn fù fù zhōng xiǎo ér yǔ tài huāng bèi shū bù zú xìn
所载元世祖剖割文天祥,食其心肺,又好食孕妇腹中小儿,语太荒悖,殊不足信。
wéi sì yán shī yī shǒu shū miào yuē jīn rì zhī jīn huò huò xǔ xǔ
惟四言诗一首殊妙,曰:“今日之今,霍霍栩栩;
shǎo yān zhǔ zhī yǐ huà wèi gǔ
少焉瞩之,已化为古。
èr shí
二十
nǚ xīn wài xiàng zì gǔ wéi rán
女心外向,自古为然。
nán yuè gǔ mán dòng qín shí zuì qiáng sú yóu shàn nǔ
南越古蛮洞,秦时最强,俗尤善弩;
měi fā gù jiàn guàn shí yú rén
每发锢箭,贯十余人。
zhào tuó wèi zhī
赵佗畏之。
mán wáng yǒu nǚ lán zhū měi ér yàn zhì nǔ yóu jīng
蛮王有女兰珠,美而艳,制弩尤精。
tuó nǎi qiǎn zi mǒu zhuì qí jiā
佗乃遣子某赘其家。
bù sān nián jǐn de qí zhì nǔ pò nǔ zhī fǎ
不三年,尽得其制弩、破弩之法。
suì qǐ bīng fá zhī lǔ mán wáng yǐ guī
遂起兵伐之,虏蛮王以归。
cǐ shì jiàn yuè qiáo zhì
此事见《粤峤志》。
yú fù shī yún zhào wáng fù zi kāi biān jiè lài zhǒng lán zhū yī duo huā
余赋诗云:“赵王父子开边界,赖种兰珠一朵花。
tóng nǔ sān qiān suí xù qù nǚ ér xīn tài wèi fū jiā
铜弩三千随婿去,女儿心太为夫家。
àn hòu shì kāi biān wǎng wǎng shōu gōng yú fù rén
”按后世开边,往往收功于妇人。
hóng wǔ shí guì zhōu xuān wèi shǐ ǎi cuì qī shē xiāng wèi dū du mǎ pìn suǒ luǒ tà nǎi zǒu su jīng shī
洪武时,贵州宣慰使霭翠妻奢香,为都督马聘所裸挞,乃走诉京师。
tài zǔ wèn zhèn wèi rǔ bào chóu hé yǐ bào wǒ yuē yuàn lì lóng chǎng jiǔ yì tōng qián shǔ zhī dào
太祖问:“朕为汝报仇,何以报我?”曰:“愿立龙场九驿,通黔、蜀之道。
hòu guǒ rú qí yán
”后果如其言。
wú míng qīng shī yún jūn bú jiàn shǔ dào zhī pì wǔ dīng shén qián wéi wàn zú mí wú jīn
吴明卿诗云:“君不见蜀道之辟五丁神,犍为万卒迷无津。
zhàng zhōng zuò huà shān hé zǒu shuí dào shē xiāng yī fù rén
帐中坐叱山河走,谁道奢香一妇人?”
èr shí yī
二十一
gǔ lái qí nǚ zǐ rú féng liǎo jí shěng fū rén shì zài shǐ shū xī jiàn yú shī zhě jué shǎo
古来奇女子,如冯燎及冼夫人,事载史书,惜见于诗者绝少。
wéi shí zhù tǔ sī zhī qín liáng yù néng wéi guó shā zéi
惟石柱土司之秦良玉,能为国杀贼。
míng huái zōng cì shī yún táo huā mǎ shàng qǐng cháng yīng
明怀宗赐诗云:“桃花马上请长缨。
yòu yún shì kàn tā nián lín gé shàng dān qīng xiān huà měi rén tú
”又云:“试看他年麟阁上,丹青先画美人图。
běn cháo zhū lù tián xiān shēng zuò qī gǔ měi zhī jǐng jù yún yī shí jīn guó jǐn xū méi mǎ shàng hóng qí mǎ qián jiǔ
”本朝朱鹿田先生作七古美之,警句云:“一时巾帼尽须眉,马上红旗马前酒。
shǔ wáng bù kěn shù jiàng qí cán jiāng yóu wèi jūn wáng shǒu
蜀亡不肯树降旗,残疆犹为君王守。
yòu yuē lǜ chén qiāng wǔ chūn xīng zhuǎn huā tǒng qún tuō jǐn dài hóng
”又曰:“绿沉枪舞春星转,花桶裙拖锦带红。
èr shí èr
二十二
sēng wú chēng láng zhī lǐ ér běi wèi yàn yún zhī láng yǎn zhōng huáng xíng qū shì zhì náng
僧无称“郎”之理,而北魏谚云:“支郎眼中黄,形躯似智囊。
shì sēng kě chēng láng zhī yī zhèng
”是僧可称“郎”之一证。
wèi yǒu sān gāo sēng zhī qiān zhī liàng zhī chèn yě
魏有三高僧:支谦、支谅、支谶也。
èr shí sān
二十三
xiāng shān shī yáng liǔ xiǎo mán yāo
香山诗:“杨柳小蛮腰。
jì míng yě
”妓名也。
hòu jì yǔ xī shī xié jiāng xiǎo mán qù zhāo de lǎo liú lái
后《寄禹锡》诗:“携将小蛮去,招得老刘来。
zì zhù yún xiǎo mán jiǔ zhí yě
”自注云:“小蛮,酒植也。
xiǎo mán jìng yǒu èr jiě
”“小蛮”竟有二解。
èr shí sì
二十四
wāng shū huái xiān shēng yún qián jiān dù shī chuān záo fù huì lìng rén yù ǒu
汪舒怀先生云:“钱笺杜诗,穿凿附会,令人欲呕。
rú yǐ huáng hé shí yuè bīng wèi dú gài zhī bīng
如以黄河十月冰为椟盖之冰,
jiān xián xù jiāo wèi měi zhuàn yù jí
煎弦续胶为美馔愈疾,
yǐ xǐ bīng mǎ shōu liǎng jīng èr piān wèi cì sù zōng
以《洗兵马》、《收两京》二篇为刺肃宗,
bǐ zhī shāng chén yáng guǎng
比之商臣、杨广,
cǐ qǐ shǎo líng zhōng jūn ài guó zhī xīn yé yóu kě xiào zhě
此岂少陵忠君爱国之心耶?尤可笑者,
bá yuán rén wāng shuǐ yún shī kè zhōng hū hū yòu chóng yáng
跋元人汪水云诗:‘客中忽忽又重阳,
mǎn zhuó pú táo dāng jú shāng
满酌葡萄当菊觞。
xiè hòu yǐ tāo xīn shèng zhǐ xiè jiā tián tǔ miǎn shū liáng
谢后已叨新圣旨,谢家田土免输粮。
dì èr yán kāi bā jiǔ zhòng jūn wáng bǎ jiǔ quàn sān gōng
’‘第二筵开八九重,君王把酒劝三宫。
tuó sū gē ba xíng sū lào yòu jìn jiāo pán bō nèn cōng
酡酥割罢行酥酪,又进椒盘剥嫩葱。
jiù cǐ èr shǒu suì yǐ wéi xiè hòu yǒu shī jié zhī shì
’就此二首,遂以为谢后有失节之事。
àn sòng shǐ lǐ zōng xiè hòu bǎo qìng sān nián cè lì chuí sì shí nián ér dù zōng sì wèi zūn wèi tài huáng tài hòu yǐ lǎo bìng bù néng tīng zhèng
按《宋史》:理宗谢后宝庆三年册立,垂四十年,而度宗嗣位,尊为太皇太后,已老病不能听政。
dé hù èr nián sòng wáng xǐ yuè qī nián ér bēng shòu qī shí sì
德祜二年,宋亡,徙越,七年而崩,寿七十四。
shì zhì yàn shí yǐ liù shí qī yǐ
是至燕时,已六十七矣;
níng yǒu liú yào yáng hòu zhī lǜ zāi shuǐ yún yòu yǒng sòng gōng rén fēn jià běi jiang yún jūn wáng bù zhòng sè ān kěn liú jīn guī zé shì zǔ wéi rén kě zhī
宁有刘曜、羊后之虑哉?水云又咏宋宫人分嫁北匠云:‘君王不重色,安肯留金闺?’则世祖为人可知。
yuán shǐ yòu chēng hóng jí là huáng hòu jiàn yòu zhǔ rù cháo ér bù lè wèi quán tài hòu bù xí shuǐ tǔ dài zòu qǐ fàng hái jiāng nán
《元史》又称宏吉剌皇后见幼主入朝而不乐,为全太后不习水土,代奏乞放还江南。
dì suī bù xǔ ér fēng yòu zhǔ wèi yíng guó gōng
帝虽不许,而封幼主为瀛国公。
zé bié zhì dǐ dì wán quán juàn shǔ kě zhī
则别置邸第,完全眷属可知。
shuǐ yún shī yún zhāo yí bié guǎn xiāng yún nuǎn shǒu bà shī shū shòu guó gōng
水云诗云:‘昭仪别馆香云暖,手把诗书授国公。
shì zhāo yí yì wèi rù yuán gōng yě
’是昭仪亦未入元宫也。
èr shí wǔ
二十五
chén hòu shān yín shī zuì kè kǔ jiǔ rì yún rén shì zì shēng jīn rì yì hán huā zhǐ zuò qù nián xiāng
陈后山吟诗最刻苦,《九日》云:“人事自生今日意,寒花只作去年香。
zhèng yì fu yún yè lái guò lǐng hū wén yǔ jīn rì mǎn xī dōu shì huā
”郑毅夫云:“夜来过岭忽闻雨,今日满溪都是花。
cǐ zhǒng jù shì yì shí nán
”此种句,似易实难。
rén néng zhī yì zhōng zhī nán kě yǔ yán shī
人能知易中之难,可与言诗。
èr shí liù
二十六
yōng zhèng jiǎ yín hǎi níng chén wén jiǎn gōng yǔ gào zài jiā lái yóu xī hú
雍正甲寅,海宁陈文简公予告在家,来游西湖。
rén zhī sān cháo yuán lǎo guān zhě rú dǔ
人知三朝元老,观者如堵。
yú nián shí jiǔ yóu jí yǎng zhān fēng cǎi
余年十九,犹及仰瞻风采。
xiān shēng xiān fēng dào gǔ nián yǐ bā shí yóu tì rén tí chén zhāng hóu lián lù tú yún mò huā chuī de lǜ chà chà xiǎo jǐng fēn lái tài yè chí
先生仙风道骨,年已八十,犹替人题陈章侯《莲鹭图》云:“墨花吹得绿差差,小景分来太液池。
bái lù bù fēi lián bù xiè yáo fēng lì yǔ yǐ duō shí
白鹭不飞莲不谢,摇风立雨已多时。
shū fǎ jué shì dǒng xiāng guāng
”书法绝似董香光。
yú shēng píng suǒ jiàn hàn lín qián bèi rú xú dié yuán xiàng guó chén wén jiǎn gōng huáng kūn pǔ zhōng chéng xióng dí zhāi tài shǐ jiē lǔ líng guāng yě
余生平所见翰林前辈,如徐蝶园相国、陈文简公、黄昆圃中丞、熊涤斋太史,皆鲁灵光也。
èr shí qī
二十七
yàn yún dú shū shì qián shì shì
谚云:“读书是前世事。
yú yòu shí jiā zhōng wú shū jiè de wén xuǎn jiàn cháng mén fù yī piān huǎng rú dú guò lí sāo yì rán
”余幼时,家中无书,借得《文选》,见《长门赋》一篇,恍如读过,《离骚》亦然。
fāng zhī yàn yǔ zhī fēi wū
方知谚语之非诬。
máo sì yuán guǎng wén yǒu jù yún míng xū mò shì chēng cái hǎo shū dào jīn shēng dú yǐ chí
毛俟园广文有句云:“名须没世称才好,书到今生读已迟。
èr shí bā
二十八
fán zuò rén guì zhí ér zuò shī wén guì qū
凡作人贵直,而作诗文贵曲。
kǒng zǐ yuē qíng yù xìn cí yù qiǎo
孔子曰:“情欲信,词欲巧。
mèng zǐ yuē zhì pì zé qiǎo shèng pì zé lì
”孟子曰:“智譬则巧,圣譬则力。
qiǎo jí qū zhī wèi yě
”巧,即曲之谓也。
cuī niàn líng shī yún yǒu mó jiē hǎo shì wú qū bù wén xīng
崔念陵诗云:“有磨皆好事,无曲不文星。
xún zhī yán zāi
”洵知言哉!
huò wèn shī rú hé ér hòu kě wèi zhī qū yú yuē gǔ shī zhī qū zhě bù shèng shù yǐ jí rú jìn rén wáng zǐ yuán fǎng yǒu yún luàn wū qī dìng yè sān gēng lóu shàng yín dēng yì diǎn míng
或问:“诗如何而后可谓之曲?”余曰:古诗之曲者,不胜数矣!即如近人王仔园《访友》云:“乱乌栖定夜三更,楼上银灯一点明。
jì de dào mén hái bù kòu huā yīn qiāo tīng dú shū shēng
记得到门还不扣,花阴悄听读书声。
cǐ qū yě
”此曲也。
ruò dào mén biàn kòu zé zhí yǐ
若到门便扣,则直矣。
fāng méng zhāng fǎng yǒu yún qīng zhōu yí lù rào yān xiá gèng ài shān qián mǎn jiàn huā
方蒙章《访友》云:“轻舟一路绕烟霞,更爱山前满涧花。
bù wéi xún jūn yě liú zhù nǎ zhī huā lǐ jí jūn jiā
不为寻君也留住,那知花里即君家。
cǐ qū yě
”此曲也。
ruò zhī shì jūn jiā biàn zhí yǐ
若知是君家,便直矣。
sòng rén yǒng méi yún lǜ yáng jiě yǔ yīng xiāng xiào lòu xiè chūn guāng qià shì shuí yǒng hóng méi yún mù tóng shuì qǐ méng lóng yǎn cuò rèn táo lín yù fàng niú
宋人咏《梅》云:“绿杨解语应相笑,漏泄春光恰是谁?”咏《红梅》云:“牧童睡起朦胧眼,错认桃林欲放牛。
yǒng méi ér xiǎng dào yáng liǔ zhī xīn mù tóng zhī yǎn cǐ qū yě
”咏梅而想到杨柳之心,牧童之眼,此曲也;
ruò zhuān yǒng méi huā biàn zhí yǐ
若专咏梅花,便直矣。
èr shí jiǔ
二十九
shī suī guì dàn yǎ yì bù kě yǒu xiāng yě qì
诗虽贵淡雅,亦不可有乡野气。
hé yě gǔ zhī yīng liú bào xiè li dù hán sū jiē yǒu guān zhí fēi cūn yě zhī rén
何也?古之应、刘、鲍、谢、李、杜、韩、苏,皆有官职,非村野之人。
gài shì jūn zǐ dú pò wàn juàn yòu bì xū dēng miào táng lǎn shān chuān jié jiāo hǎi nèi míng liú rán hòu qì jú jiàn jiě zì rán kuò dà
盖士君子读破万卷,又必须登庙堂,览山川,结交海内名流,然后气局见解,自然阔大;
liáng yǒu zuó mo zì rán jīng jìn
良友琢磨,自然精进。
fǒu zé niǎo tí chóng yín zhān zhān zì xǐ suī yǒu jiā chǔ ér biān fú gù yǐ xiá yǐ
否则,鸟啼虫吟,沾沾自喜,虽有佳处,而边幅固已狭矣。
rén yǒu xiāng dǎng zì hào zhī shì shī yì yǒu xiāng dǎng zì hào zhī shī
人有乡党自好之士,诗亦有乡党自好之诗。
huán kuān yán tiě lùn yuē bǐ rú bù rú dōu shì
桓宽《盐铁论》曰:“鄙儒不如都士。
xìn yǐ
”信矣!
sān shí
三十
wú xiāng sòng lì tián míng fǔ nǚ míng yòu yán néng shī yǒu cán liū jī lái pín xǐ yàn lú huī bō qù lǚ tiān xiāng zhī jù
吾乡宋笠田明府女,名右妍,能诗,有“残溜积来频洗砚,炉灰拨去屡添香”之句。
jià xù xú jīn sù yì shào nián néng shī
嫁婿徐金粟,亦少年能诗。
qī xī yún yī wān hé hàn yǐng wàn guó nǚ ér qíng
《七夕》云:“一湾河汉影,万国女儿情。
wǎn zuò yún fēng dài cán yún guī yuǎn xiù shù yáo yú dī luàn xié yáng
”《晚坐》云:“风带残云归远岫,树摇余滴乱斜阳。
sān shí yī
三十一
bǐng chén yǐ bù yī jiàn hóng cí zhě hǎi nèi sì rén yī jiāng xī zhào níng jìng yī hé nán chē wén yī shǎn xī qū fù yī jiā hé zhāng gēng
丙辰以布衣荐鸿词者,海内四人:一江西赵宁静,一河南车文,一陕西屈复,一嘉禾张庚。
chē zhī zhù zuò yú wèi jīng jiàn
车之著作,余未经见。
zhāng shàn huà cháng yú wǔ gǔ rén yì piáo chéng
张善画,长于五古,人亦朴诚。
dú qū sōu ào àn zì hào huǐ wēng chū bì gāo zhàng sì tóng fú chí
独屈叟傲岸,自号悔翁,出必高杖,四童扶持。
zài jīng shī jiàn kè nán miàn zuò
在京师,见客,南面坐;
gōng hóu xué shī zhě rù bài chuáng xià
公侯学诗者,入拜床下。
zhuān gǎi xuē shǎo líng zī dǐ tài bái yǐ zì kuā shēn fèn
专改削少陵,訾诋太白,以自夸身份。
ěr shí zhě dǐ sǐ fèng ruò shén míng
耳食者抵死奉若神明。
shān zuǒ yán mào lún xīn bù píng dú wǎng qiú jiàn
山左颜懋伦心不平,独往求见。
zuò dìng jí wèn yuē zú xià shī yǒu shū zhōng gān hú dié èr shí shǒu cǐ wěi xiàng xiǎo jiā zǐ tí mù li dù jí zhōng kě zēng yǒu fǒu qū mò rán cán
坐定,即问曰:“足下诗,有《书中干蝴蝶》二十首,此委巷小家子题目,李、杜集中,可曾有否?”屈默然惭。
rén yǐ wéi kuài
人以为快。
chén guī yú kè bié cái jí jǐn lù qū wáng mǔ miào yī shǒu yún qín dì shān hé liú luò rì hàn jiā gōng què jiàn gū dēng
沈归愚刻《别裁集》,仅录屈《王母庙》一首,云:“秦地山河留落日,汉家宫阙见孤灯。
rú jīn yìng shì pán táo shú jì mò hé rén jiàn mào líng
如今应是蟠桃熟,寂寞何人荐茂陵?”
sān shí èr
三十二
qìng yǔ fēng yù guān chá wú hú yīn jiù shǔ huāng wú qián rèn liú gōng wèi jiā xiū qì
庆雨峰玉观察芜湖,因旧署荒芜,前任刘公未加修葺。
yǔ fēng dǐ rèn wèi péi huā shù xì tí yī jué jì liú yún xiào shā hé yáng jiù lì lái de wú qīng cǎo zhǎng méi tái
雨峰抵任,为培花树,戏题一绝寄刘云:“笑杀河阳旧吏来,地无青草长莓苔。
lǐng méi yán guì jiāng gān zhú dōu shì liú láng qù hòu zāi
岭梅岩桂江干竹,都是刘郎去后栽。
sān shí sān
三十三
xīn wèi shèng jià nán xún xī hú sēng mǒu yíng yú shèng yīn sì
辛未圣驾南巡,西湖僧某迎于圣因寺。
shàng yǐ shǒu fǔ qí zuǒ wàn qí sēng suì xiù tuán lóng yú jiā shā zhī zuǒ piān
上以手抚其左腕,其僧,遂绣团龙于袈裟之左偏;
kè lái xiāng yī zhě yǐ yòu shǒu dá zhī ér zuǒ bì bù dòng
客来相揖者,以右手答之,而左臂不动。
kàng qín pǔ cháo zhī yún wéi mó jīng yuàn jìng qīng jiā yī jiù hóng chén sòng suì huá
杭堇浦嘲之云:“维摩经院境清嘉,依旧红尘送岁华。
kuā dào cì yī céng jiè zǐ zhú biān liú kè shài jiā shā
夸道赐衣曾借紫,竹边留客晒袈裟。
sān shí sì
三十四
bǐng chén zhēng shì wáng zǎo zì zài yáng wú jiāng rén fàn mǐ wèi yè
丙辰征士王藻,字载扬,吴江人,贩米为业。
ǒu tí táo yuán tú yún xiāng kàn hé wù tóng chén shì zhǐ yǒu qín shí yuè zài tiān
《偶题〈桃源图〉》云:“相看何物同尘世?只有秦时月在天。
yǐ cǐ shòu zhī yú chén shù wēng xiān shēng sì chù yú yáng suì qì yè dú shū
”以此受知于沈腧翁先生,四处揄扬,遂弃业读书。
wú dà zōng bó jīng shān jiàn jǔ hóng cí kē tíng shì bào bà wǎng lái yáng zhōu yǔ shī rén jié shè yín yǒng
吴大宗伯荆山荐举鸿词科,廷试报罢,往来扬州,与诗人结社吟咏。
mào suǒ shòu jí jù xiǎo shēng yīn hǎo xù sòng bǎn shū qīng tián shí yìn zhāng
貌琐瘦急遽,小声音,好蓄宋板书、青田石印章。
yǒu you jiè guān wù duò dì suì zài yáng chuí qì sān rì
有友借观,误堕地碎,载扬垂泣三日。
qí fēng qù rú cǐ
其风趣如此。
dú méi cūn jí yún bǎi shǒu lín làng cháng qìng tǐ yī shēng cán kuì yì xī mín
《读〈梅村集〉》云:“百首淋浪长庆体,一生惭愧义熙民。
jiǎn méi yún dà dǐ duān xiāng qiú rù huà zuì nán gē ài shì shān shī
”《剪梅》云:“大抵端相求入画,最难割爱似删诗。
sān shí wǔ
三十五
yú shǎo shí guò jiāng xi lú xī zhōu zhōng bǎ shū yín yǒng
余少时过江西泸溪,舟中把书吟咏。
àn shàng ér tóng zhǐ yuē cǐ xué shì chuán yě
岸上儿童指曰:“此学士船也。
yú xǐ ér chéng jù yún yì guān sēng shi jiāng nán kè hàn mò r hū xué shì zhōu
”余喜而成句,云:“衣冠僧识江南客,翰墨儿呼学士舟。
hòu sān shí nián dú wú xī gù gōng kuí guāng fù chén zhōu shī yún cūn mín jiǔ shi lú xī lìng xiào zhǐ péng chuāng mǎn jǐ shū
”后三十年,读无锡顾公奎光《赴辰州》诗云:“村民久识泸溪令,笑指篷窗满几书。
liǎng yì xiāng tóng ér jù chéng yú lú xī yì qí
”两意相同,而俱成于泸溪,亦奇。
gù yǒng kuǐ lěi yún xián lái wéi guà bì yòng wǒ yě dēng chǎng
顾咏《傀儡》云:“闲来惟挂壁,用我也登场。
guò yuán jiāng yún míng chǎng shì yì wú tóng jú lì dào rú shī yǒu bié cái
”《过沅江》云:“名场似弈无同局,吏道如诗有别才。
sān shí liù
三十六
chén cāng zhōu xiān shēng shǒu sū zhōu zhòng yóu hǔ qiū shī yún xuě tǐng sōng kān yuè suì shí niàn nián zōng jì niǎo yú zhī
陈沧州先生守苏州,《重游虎丘》诗云:“雪艇松龛阅岁时,廿年踪迹鸟鱼知。
chūn fēng zài sǎo shēng gōng shí luò zhào réng xián duǎn báo cí
春风再扫生公石,落照仍衔短薄祠。
yǔ hòu wàn sōng quán luó zā yún zhōng shuāng tǎ bàn mí lí
雨后万松全逻匝,云中双塔半迷离。
xī jiā tíng shàng píng lán chù hóng yè kōng shān rào mèng sī
夕佳亭上凭阑处,红叶空山绕梦思。
chén yāng shān yú bàn shǎng xián qīng xié bù wà yě kàn shān
”“尘鞅删余半晌闲,青鞋布袜也看山。
lí gōng lù chū yún xiāo shàng fǎ jià chūn liú zǐ cuì jiān
离宫路出云霄上,法驾春留紫翠间。
dài xiè yǐ lián jīn qì jǐn zài lái piān xiào shí tou wán
代谢已怜金气尽,再来偏笑石头顽。
liàn huā fēng hòu yóu rén xiē yī rèn ōu méng shù wǎng huán
楝花风后游人歇,一任鸥盟数往还。
qí shí zǒng dū gé lǐ yǐ shī wèi fěi bàng jù jù páng zhù ér hé zòu zhī zhāi yìn xià yù
”其时总督噶礼,以诗为诽谤,句句旁注,而劾奏之,摘印下狱。
shèng zǔ zhào yún shī rén fěng yǒng gè yǒu jì tuō
圣祖诏云:“诗人讽咏,各有寄托。
qǐ kě yǒu yì luó zhī yǐ rù rén zuì mìng fù qí guān
岂可有意罗织,以入人罪?”命复其官。
xún zhuó bà chāng dào
寻擢霸昌道。
sān shí qī
三十七
háng zhōu zhào jūn tái mǎi qiè sū zhōu
杭州赵钧台买妾苏州。
yǒu li xìng nǚ mào jiā ér zú qiàn guǒ
有李姓女,貌佳而足欠裹。
zhào yuē shì cǐ fēng zī kě xī tǔ zhòng
赵曰:“似此风姿,可惜土重。
tǔ zhòng zhě háng zhōu yàn yǔ jiǎo dà yě
”土重者,杭州谚语:脚大也。
méi yù yuē li nǚ néng shī kě yǐ miàn shì
媒妪曰:“李女能诗,可以面试。
zhào yù xì zhī jí yǐ gōng xié mìng tí
”赵欲戏之,即以《弓鞋》命题。
nǚ jí shū yún sān cùn gōng xié zì gǔ wú guān yīn dà shì chì shuāng fū
女即书云:“三寸弓鞋自古无,观音大士赤双趺。
bù zhī guǒ zú cóng hé qǐ qǐ zì rén jiān jiàn zhàng fū shī zhào sǒng rán ér tuì
不知裹足从何起,起自人间贱丈夫尸赵悚然而退。
sān shí bā
三十八
gǔ guī xiù néng shī zhě duō hé zhì jīn ér yǎo rán yú zǎi jiāng níng shí yǒu sōng jiāng nǚ zhāng shì èr rén yù jū ní ān zì yán wén mǐn gōng zú yě
古闺秀能诗者多,何至今而杳然?余宰江宁时,有松江女张氏二人,寓居尼庵,自言文敏公族也。
zǐ míng wǎn yù jià huái běi chéng jiā yǔ fū bù xié sī xíng tuō táo
姊名宛玉,嫁淮北程家,与夫不协,私行脱逃。
shān yáng lìng xíng wén guān tí
山阳令行文关提。
yú diǎn jiě shí wǎn yù táng shàng xiàn shī yún wǔ hú shēn chù sù xīn huā wù rù huái xi gū kè jiā
余点解时,宛玉堂上献诗云:“五湖深处素馨花,误入淮西估客家。
de yù jiāng zhōu bái sī mǎ gǎn jiāng yōu yuàn su pí pá yú yí qiàn rén zuò nǚ qǐng miàn shì
得遇江州白司马,敢将幽怨诉琵琶?”余疑倩人作,女请面试。
yǔ zhǐ tíng qián kū shù wèi tí nǚ yuē míng fǔ jì xǔ bì zǐ yín shī shī rén wú guì lǐ
予指庭前枯树为题,女曰:“明府既许婢子吟诗,诗人无跪礼;
qǐng jià zhǐ bǐ lì yín kě hu yú xǔ zhī
请假纸笔立吟,可乎?”余许之。
nǎi yǐ jǐ jí shū yuē dú lì kōng tíng jiǔ zhāo zhāo xiàng tài yáng
乃倚几疾书曰:“独立空庭久,朝朝向太阳。
hé rén néng shǒu zhí yí zuò hòu tíng fāng wèi jǐ shān yáng féng lìng lái
何人能手植,移作后庭芳?”未几,山阳冯令来。
yǔ wèn zhāng nǚ shì zuò hé bàn yuē cǐ shì bù yīng duàn lí
予问:“张女事作何办?”曰:“此事不应断离。
rán cái nǚ jià sú shāng bù chēng gù shì qí bèi táo zhī zuì qiě fàng guī yǐ
然才女嫁俗商不称,故释其背逃之罪,且放归矣。
wèn hé yǐ zhī qí cái yuē qú xiàn shī yún qì qǐng shén míng zǎi róng nú fǎn gù xiāng
”问:“何以知其才?”曰:“渠献诗云:‘泣请神明宰,容奴返故乡。
tā shí huà shǔ niǎo xián jié dào jūn páng
他时化蜀鸟,衔结到君旁。
féng gù sì chuān rén yě
”冯故四川人也。
sān shí jiǔ
三十九
yōng zhèng jiān jīng shī líng rén liú sān sè yì guān shí dú yǔ hàn lín li yù zhōu xiān shēng jiāo hǎo
雍正间,京师伶人刘三,色艺冠时,独与翰林李玉洲先生交好。
sū zhōu zhāng shǎo yí guān chá wèi zhū shēng shí fēng gōng zhé shù jūn tái tú bù rù dōu wèi fù shú zuì
苏州张少仪观察为诸生时,封公谪戍军台,徒步入都,为父赎罪。
yī shí yǒu sān zi zhī chēng gài yún gōng zǐ cái zǐ xiào zǐ yě
一时有三子之称,盖云公子、才子、孝子也。
yán mén tuō bō shàng quē wǔ bǎi yú jīn
沿门托钵,尚缺五百余金。
ǒu yú xiān shēng xí shàng yán jí cǐ shì liú kǎi rán yuē
偶于先生席上言及此事,刘慨然曰;
cǐ hé nán gōng zǐ yǒu cǐ xiào xīn wǒ néng xiāng zhù
“此何难?公子有此孝心,我能相助。
suì biàn gào bān zhōng rén yún zhū jūn zhù zhāng rú zhù wǒ yě
”遂遍告班中人云:“诸君助张,如助我也。
zé rì shè xí jiāng nán huì guǎn qǐng zhū háo guì lái yǐ nǎi chán tóu ér chū
”择日设席江南会馆,请诸豪贵来,已乃缠头而出。
yī zuò qīng mí zhì jīn qián zhě rú yǔ guǒ de wǔ bǎi yú jīn
一座倾靡,掷金钱者如雨,果得五百余金。
jǐn yǐ yǔ zhāng ér fēng gōng zhī nán suì jiě
尽以与张,而封公之难遂解。
yú bǐng chén rù dōu zài xiān shēng chù jiàn liú zé yǐ lǎo yǐ
余丙辰入都,在先生处见刘,则已老矣。
dàn wén xiān shēng wèi dì shí shén pín liú ài qí cái yǐ shēn shì zhī
但闻先生未第时甚贫,刘爱其才,以身事之。
yú yí ér bù xìn
余疑而不信。
ǒu guò yōng fā pù bì shàng wú míng shì tí yún yù de liú sān yī piàn xīn míng zhū shí hú wàn huáng jīn
偶过蕹发铺壁上,无名氏题云:“欲得刘三一片心,明珠十斛万黄金。
yī qián bù fèi piān qīng dǎo dù shā jiāng nán li hàn lín
一钱不费偏倾倒,妒杀江南李翰林。
fāng zhī guǒ shí shì yě
”方知果实事也。
xiān shēng zài wú mén yǔ zhū yuē cén sòng cǎi guān běi shàng yún mò xī dāng yán wǔ bìn xié duō qíng céng wèi sǔn cái huá
先生在吴门,《与朱约岑送采官北上》云:“莫惜当筵舞鬓斜,多情曾为损才华。
yù láng cǐ huì chéng zhǎng bié fēi jǐn jiāng nán mò shàng huā
玉郎此会成长别,飞尽江南陌上花。
zhū hé zhī yǒu chūn dēng hóng zhào yī zhī huā zhī jù
”朱和之,有“春灯红照一枝花”之句。
zhū wèi zhāng jiang mén xiān shēng zhī gù rén xiāng jiàn jīng shī nián yǐ bā shí è jiàn fā xū zhī bái rì rì xiè zhī yǔ wēng jì táng tóng pǐ
朱为张匠门先生之故人,相见京师,年已八十,恶见发须之白,日日薤之,与翁霁堂同癖。
sì shí
四十
qián lóng jǐ wèi jīng shī líng rén xǔ yún tíng míng guān yī shí
乾隆己未,京师伶人许云亭名冠一时。
qún hàn lín mù zhī jiū jīn yǎn jù
群翰林慕之,纠金演剧。
yú suī nián shào ér bì chē léi mǎ wú zú dòng xǔ zhě
余虽年少,而敝车羸马,无足动许者。
xǔ liú mù sòng xiào ruò jiāng nì yān
许流目送笑,若将昵焉。
yú xīn yí zhī wèi gǎn wèn yě
余心疑之,未敢问也。
cì rì qīn chén jìng kòu mén ér zhì qíng kuǎn chóu móu
次日侵晨,竟叩门而至,情款绸缪。
yú xǐ guò wàng zèng shī yún shēng qīng huáng nuǎn xiǎo pái dāng jué dài fēi qióng zuì shàn chǎng
余喜过望,赠诗云:“笙清簧暖小排当,绝代飞琼最擅场。
dǐ shì yī hóng qiū shuǐ jiǎn qū zhōng rén fǎn gù zhōu láng
底事一泓秋水剪,曲终人反顾周郎?”
sì shí yī
四十一
li guì guān yǔ bì qiū fān shàng shū jiāo hǎo
李桂官与毕秋帆尚书交好。
bì lái dì shí li fú shì zuì yīn bìng zé chēng yào liàng shuǐ chū zé shòu pèi suí chē
毕来第时,李服事最殷:病则称药量水,出则授辔随车。
bì zhōng gēng chén jìn shì li wèi gòu sù cè jiè wū sī quàn xí diàn shì juǎn zi guǒ dà kuí tiān xià
毕中庚辰进士,李为购素册界乌丝,劝习殿试卷子,果大魁天下。
lì yáng xiàng gōng kāng xī qián gēng chén jìn shì yě zhòng fù yīng táo zhī yàn wén guì láng zài zuò xiào yuē wǒ kāi lǎo yǎn yào yī jiàn zhuàng yuán fū rén
溧阳相公,康熙前庚辰进士也,重赴樱桃之宴,闻桂郎在坐,笑曰:“我揩老眼,要一见状元夫人。
qí míng zhòng rú cǐ
”其名重如此。
wù zǐ nián bì gōng guān shǎn xī
戊子年,毕公官陕西。
li jiāng wǎng fǎng lù guò jīn líng nián yǐ sān shí fēng yùn yóu cún
李将往访,路过金陵,年已三十,风韵犹存。
yú zuò cháng gē zèng zhī xù qí quàn bì gōng xí zì yún ruò jiào nèi zhù lùn xūn fá hé shǐ fū rén ràng gào fēng
余作长歌赠之,序其《劝毕公习字》云:“若教内助论勋伐,合使夫人让诰封。
sì shí èr
四十二
jīn rén lùn shī dòng yán guì hòu ér jiàn báo cǐ yì ěr shí zhī yán
今人论诗,动言贵厚而贱薄,此亦耳食之言。
bù zhī yi hòu yi báo wéi yǐ miào wéi zhǔ
不知宜厚宜薄,惟以妙为主。
yǐ liǎng wù lùn hú mò guì hòu jiāo xiāo guì báo
以两物论,狐貉贵厚,鲛蛸贵薄。
yǐ yī wù lùn dāo bèi guì hòu dāo fēng guì báo
以一物论,刀背贵厚,刀锋贵薄。
ān jiàn hòu zhě dìng guì báo zhě dìng jiàn yé gǔ rén zhī shī shǎo líng shì hòu tài bái shì báo
安见厚者定贵,薄者定贱耶?古人之诗,少陵似厚,太白似薄;
yì shān shì hòu fēi qīng shì báo jù wèi míng jiā
义山似厚,飞卿似薄:俱为名家。
yóu zhī lùn jiāo wèi shēn rén nán jiāo bù zhī qiǎn rén yì zhèng nán jiāo
犹之论交,谓深人难交,不知浅人亦正难交。
sì shí sān
四十三
gēng yín yuán dàn huáng shàng dēng bǎo hé diàn shòu cháo hè wàng jiàn yuǎn chù yǒu yān téng kōng ér qǐ wèn dà xué shì yuē de wú mín jiān yǒu shī huǒ zhě hu shǒu xiàng shū wén xiāng gōng zòu yuē shì yān fēi yān
庚寅元旦,皇上登保和殿受朝贺,望见远处有烟腾空而起,问大学士曰:“得毋民间有失火者乎?”首相舒文襄公奏曰:“似烟非烟。
zhū gōng fú qí tǔ shǔ diǎn yǎ
”诸公服其吐属典雅。
gǔ yǔ shì yān fēi yān shì wèi qìng yún
古语:“似烟非烟,是谓庆云。
sì shí sì
四十四
kàng rén tǔ yīn hū péng zuò péng zhī běn yīn bēng wèi péng zhī yáng yīn jiē yī dōng yùn yě
杭人土音,呼“朋”作“蓬”之本音,“崩”为“蓬”之阳音,皆“一东”韵也。
yùn shū dōu shōu rù shí chéng zé yǔ yī dōng yuǎn yǐ
韵书都收入“十丞”,则与“一东”远矣。
rán zuǒ zhuàn qiào qiào chē chéng zhāo wǒ yǐ gōng
然《左传》:“翘翘车乘,招我以弓;
qǐ bù yù wǎng wèi wǒ yǒu péng
岂不欲往,畏我友朋。
sān guó zhì zhāng zhāo zuò táo qiān āi cí yuē sàng fù shī shì mín zhī kùn qióng
”《三国志》:“张昭作《陶谦哀词》曰:‘丧复失恃,民知困穷。
céng bù xún yuè wǔ jùn kuì bēng
曾不旬月,五郡溃崩。
shì jiāng péng bēng èr zì jù yā rù yī dōng yě
”’是将“朋”、“崩”二字,俱押入“一东”也。
sì shí wǔ
四十五
péng chéng li juān zì róng méi yǐ xuǎn bá rù jīng shī
彭城李涓,字蓉湄,以选拔入京师。
yī rì yù jiù mǒu you zhī jiǒng mài suǒ chéng xiǎo sì zèng zhī
一日,欲救某友之窘,卖所乘小驷赠之。
fù shī yún cóng cǐ pán shān lǎn xíng bù hǎo huā dū ràng bié rén kàn
赋诗云:“从此蹒跚懒行步,好花都让别人看。
wáng hé bù dì ér wáng
”亡何,不第而亡。
rén yǐ wéi chèn
人以为谶。
róng méi mào měi
蓉湄貌美。
yáng zhōu chóu pù nǚ ér yǒu guó sè hǎo yǎng yīng wǔ měi zǎo wèi shí
扬州绸铺女儿,有国色,好养鹦鹉,每早喂食。
yī rì fāng tí lóng ér mù yǒu suǒ dì bù jué lóng luò yú de
一日方提笼,而目有所睇,不觉笼落于地。
páng rén xián yà zhī chá suǒ dì zé róng méi fāng guò qí mén gù yě
旁人咸讶之,察所睇,则蓉湄方过其门故也。
liú xiá shang wén ér fù shī yún tān kàn yě yuān yāng wàng duò shǒu yīng wǔ
刘霞裳闻而赋诗云:“贪看野鸳鸯,忘堕手鹦鹉。
kě xī cǐ shí qíng yīng wǔ bù néng yǔ
可惜此时情,鹦鹉不能语。
sì shí liù
四十六
lù lù táng zhū xiāng qī wāng hán mén sān tài shǐ jīng xué yuān shēn ér shī duō sè mèn suǒ wèi xué rén zhī shī dú zhī lìng rén bù huan
陆陆堂、诸襄七、汪韩门三太史,经学渊深,而诗多涩闷,所谓学人之诗,读之令人不欢。
huò sòng zhū shī qiū cǎo xún lóng zhǒng chūn luó xiá zhì méi
或诵诸诗:“秋草驯龙种,春罗狎雉媒。
jiǔ qiū yì sǎ dēng gāo lèi bǎi zhàn zhòng jīng guǎng wǔ chǎng
”“九秋易洒登高泪,百战重经广武场。
chà wèi kě sòng tā zuò bù néng chēng shì
”差为可诵,他作不能称是。
xiāng chuán kāng xī jiān jīng shī sān qián bèi zhǔ chí fēng yǎ shì duō qū qí mén
相传康熙间,京师三前辈主持风雅,士多趋其门。
wáng ruǎn tíng duō yù wāng dùn wēng duō huǐ liú gōng jiǎn chí píng
王阮亭多誉,汪钝翁多毁,刘公戬持平。
fāng wàng xī xiān shēng yǐ shī tóu wāng wāng chì zhī
方望溪先生以诗投汪,汪斥之。
cì yǐ shī tóu wáng wáng yì bù yù
次以诗投王,王亦不誉。
nǎi tóu liú liú xiào yuē rén gè yǒu xìng zhī suǒ jìn zi yǐ hòu zhuān zuò wén bù zuò shī kě yě
乃投刘,刘笑曰:“人各有性之所近,子以后专作文,不作诗可也。
fāng yǐ gù zhōng shēn bù zuò shī
”方以故终身不作诗。
jìn dài shēn jīng xué ér néng shī zhě qí zhèng jī chǐ huì hóng dòu chén jiàn fù sān xiān shēng hu
近代深经学而能诗者,其郑玑尺、惠红豆、陈见复三先生乎?
sì shí qī
四十七
yín shī zì zhù chū chù xī rén suǒ wú
吟诗自注出处,昔人所无。
ōu gōng jī yuán zhěn zhù tóng bǎi guān bēi yán zhī xiáng yǐ
欧公讥元稹注《桐柏观碑》,言之详矣。
kuàng shī yǒu dài yú zhù biàn fēi jiā shī
况诗有待于注,便非佳诗。
hán mén xiān shēng wén yān shī shí èr yùn zhù zhì bā háng biàn shì wén lèi shū fēi wén shī yě
韩门先生《蚊烟诗》十二韵,注至八行,便是蚊类书,非蚊诗也。
zèng you yún zhī lái fěi que xiū lùn wǎng wéi zhǔ rú hóng xǐ de bīn
《赠友》云:“知来匪鹊休论往,为主如鸿喜得宾。
shàng gōu zhù huái nán zǐ gàn que zhī lái ér bù zhī wǎng
”上句注:“《淮南子》:‘干鹊知来而不知往。
xià gōu zhù kǒng shū hóng yǐ xiān zhì zhě wéi zhǔ hòu zhì zhě wèi bīn
”’下句注:“《孔疏》:‘鸿以先至者为主,后至者为宾。
zuò shī hé kǔ nǎi ěr wéi zhāng xuě zǐ yún nán diǎn shì guī jiāng jìn cháng ān ér mò xiān shēng kū zhī yún lù shū shuāng jié zhòng tiān jìn yī xīng chén
”’作诗何苦乃尔?惟张雪子云南典试归,将近长安而殁,先生哭之云:“路纾双节重,天近一星沉。
biàn jué qīng miào
”便觉清妙。
yòu yǒu yǒng liǔ xù yī jué yún zhān jīn liāo xiù zì jīn yán wèi huà wèi píng jué kě lián
又有咏《柳絮》一绝云:“沾襟撩袖自矜妍,未化为萍绝可怜。
tàn xī chūn fēng jìng hé yì tuán róu wú chǔ bù chéng mián
叹息春风竟何意,团揉无处不成绵。
sì shí bā
四十八
yùn nán tián shǎo shí shòu zhī wáng tài cāng xiàng guó
恽南田少时受知王太仓相国。
yǒu jiān sī mǒu yán zhī zuò huà bù jí fù
有监司某延之作画,不即赴;
nǎi pò zhì sū zhōu jū guān tīng suǒ míng dàn jiāng rǔ zhī
乃迫致苏州,拘官厅所,明旦将辱之。
nán tián yǐ jí zú zhì lóu shuǐ qǐ yuán shí yǐ èr gēng xiàng guó jí mìng hū zhōu
南田以急足至娄水乞援,时已二更,相国急命呼舟;
jiāng chū fù jī àn yuē mǎ zuì sù zhōu bù rú
将出,复击案曰:“马最速,舟不如。
jù kuà mǎ mìng pū yǐ zhú gān tiǎo dēng fù bèi shàng xíng jiǔ shí lǐ dǐ jùn chéng shàng wèi wǔ gǔ yě
”遽跨马,命仆以竹竿挑灯缚背上,行九十里,抵郡城,尚未五鼓也。
shǒu mén zhě zhī wèi xiàng guó jù qǐ mén zhí yì jiān sī shǔ wèn nán tián suǒ zài xié zhī yǐ guī
守门者知为相国,遽启门,直诣监司署,问南田所在,携之以归。
jiān sī suí yì tài cāng xiè guò nǎi shì
监司随诣太仓谢过,乃释。
nán tián huà zhuō xiū táng yàn jí tú tí shī yún huā cán jiāng guó zhì zhēng yīng lǜ pǔ hóng cháo liǔ àn píng
南田画《拙修堂宴集图》,题诗云:“花残江国滞征缨,绿浦红潮柳岸平。
fāng cǎo yǒu xīn chōu yè yǔ dōng fēng wú lì zhuǎn chūn qíng
芳草有心抽夜雨,东风无力转春晴。
jiān nán bào zǐ huán xiāng guó luò tuò fú jiā zhàng yǒu shēng
艰难抱子还乡国,落拓浮家仗友生。
zhǐ wèi chóu chú qiān lǐ bié guī qī lín fā yòu zhòng gèng
只为踌躇千里别,归期临发又重更。
sì shí jiǔ
四十九
huáng shēn tián qī yuè lù fū rén yǔ shēn tián tóng yǒu yán pǐ
黄莘田妻月鹿夫人,与莘田同有研癖。
xiān shēng bà guān shí náng yú èr qiān jīn yǐ qiān jīn shì shí yán yǐ qiān jīn gòu shì ér jīn yīng yǐ guī
先生罢官时,囊余二千金:以千金市十研,以千金购侍儿金樱以归。
yǒu èr nǚ zhǎng yuē shū tiǎo zì sì zhōu
有二女:长曰淑窕,字姒洲;
cì rì shū wǎn zì rèn pèi
次日淑畹,字纫佩。
tí xìng huā shuāng yàn tú yún yàn yáng tiān qì shì qīng shān mèi zǐ jiāo hóng zhèng dòu hān
《题(杏花双燕图)》云:“艳阳天气试轻衫,媚紫娇红正斗酣。
jì de chūn míng chí guǎn jìng luò huā fēng lǐ huà ní nán
记得春明池馆静,落花风里话呢喃。
xī yáng tíng yuàn qǔ lán dōng yǔ yàn shí fēi shàn dǐ fēng
”“夕阳亭院曲栏东,语燕时飞扇底风。
bù guǎn chūn lái yǔ chūn qù shuāng shuāng zhǎng zài xìng huā zhōng
不管春来与春去,双双长在杏花中。
jīn yīng míng yàn néng shī
”金樱明艳,能诗。
xǔ zi xùn jiǔ jiān jǔ qí yè lái xiāng jué jù yún zhī gé jiàng shā wéi àn zuò xiè niáng tóu shàng guò lái fēng
许子逊酒间举其《夜来香》绝句云:“知隔绛纱帷暗坐,谢娘头上过来风。
wǔ shí
五十
bái yún chán shī zuò jié yuē ying ài xún guāng zhǐ shàng zuān bù néng tòu chù jǐ duō nán
白云禅师作偈曰:“蝇爱寻光纸上钻,不能透处几多难。
hū rán zhuàng zhe lái shí lù shǐ jué píng shēng bèi yǎn mán
忽然撞着来时路,始觉平生被眼瞒。
xuě dòu chán shī zuò jié yuē yī tù héng shēn dāng gǔ lù cāng yīng cái jiàn biàn shēng qín
”雪窦禅师作偈曰:“一兔横身当古路,苍鹰才见便生擒。
hòu lái liè quǎn wú líng xìng kōng xiàng kū chūn jiù chù xún
后来猎犬无灵性,空向枯椿旧处寻。
èr jié suī chán yǔ pō hé zuò shī zhī zhǐ
”二偈虽禅语,颇合作诗之旨。
wǔ shí yī
五十一
dōng you shì dú chū dōu guò tiān jīn chá shì wù tóng jìn shì róng
冬友侍读出都,过天津查氏,晤佟进士溶;
yán qí mǔ zhào fū rén kǔ jié néng shī jì zào yún zài bài dōng chú sī mìng shén liáo jiāng qīng shuǐ jiàn xíng chén
言其母赵夫人苦节能诗,《祭灶》云:“再拜东厨司命神,聊将清水饯行尘。
nián nián pò wū duō huī tǔ xū shù fu wáng zǐ yòu rén
年年破屋多灰土,须恕夫亡子幼人。
chá xún shū yán qí shū xīn gǔ dào wáng jī shī hé zhě shén zhòng
”查恂叔言其叔心谷《悼亡姬》诗,和者甚众。
yǒu tóng shì jī rén míng yàn xuě zhě yī jué shén jiā qí jié jù yún měi rén zì gǔ rú míng jiàng bù xǔ rén jiān jiàn bái tóu
有佟氏姬人名艳雪者,一绝甚佳,其结句云:“美人自古如名将,不许人间见白头。
cǐ yǔ sòng lì tián míng fǔ bái fà cóng wú dào měi rén zhī jù xiāng sì
”此与宋笠田明府“白发从无到美人”之句相似。
wǔ shí èr
五十二
yǐ chǒu suì yǔ zǎi jiāng níng
乙丑岁,予宰江宁。
wǔ yuè shí rì tiān dà fēng bái rì huì míng
五月十日,天大风,白日晦冥。
chéng zhōng nǚ zǐ hán xìng zhě nián shí bā bèi fēng chuī zhì tóng jǐng cūn lí chéng jiǔ shí lǐ
城中女子韩姓者,年十八,被风吹至铜井村,离城九十里。
qí cūn méng wèn míng xìng shì cì rì sòng nǚ huán jiā
其村氓问明姓氏,次日送女还家。
nǚ yǐ hūn dōng chéng li xiù cái zhī zǐ
女已婚东城李秀才之子。
li yí fēng wú chuī rén jiǔ shí lǐ zhī lǐ bì yǒu jiān yuē kòng guān tuì hūn
李疑风无吹人九十里之理,必有奸约,控官退婚。
yú xiǎo zhī yuē gǔ yǒu fēng chuī nǚ zǐ zhì liù qiān lǐ zhě rǔ zhī zhī hu li bù xìn
余晓之曰:“古有风吹女子至六千里者,汝知之乎?”李不信。
yǔ qǔ yuán hǎo wén zhōng gōng líng chuān jí shì zhī yuē hǎo gōng yī dài zhōng chén qǐ kěn zuò kuāng yǔ zhě dì dāng nián fēng chuī wú mén nǚ jìng jià zǎi xiàng kǒng rǔ zi méi fú ěr
予取元郝文忠公《陵川集》示之,曰:“郝公一代忠臣,岂肯作诓语者?第当年风吹吴门女,竟嫁宰相,恐汝子没福耳!
xiù cái dú shī dà xǐ liǎng jiā hūn pèi rú chū
”秀才读诗大喜,两家婚配如初。
zhì fǔ yǐn gōng wén zhī yuē kě wèi zǎi guān bì yòng dú shū rén yǐ shī qí shī yuē bā yuè shí wǔ shuāng xīng huì huā yuè yáo guāng zhào jīn cuì
制府尹公闻之,曰:“可谓宰官必用读书人矣尸其诗曰:“八月十五双星会,花月摇光照金翠。
hēi fēng dāng yán miè hóng zhú yī duo xiān táo luò tiān wài
黑风当筵灭红烛,一朵仙桃落天外。
liáng jiā yǒu zi shì xīn láng qiān shì fù cóng zhōng jiàn bèi
梁家有子是新郎,芊氏负从钟建背。
zhēng kàn dēng xià lái guǐ wù yún bìn qī xié dào guān pèi
争看灯下来鬼物,云鬓欹斜倒冠佩。
xū yú jǔ mù shì páng rén yī fú bù tóng yán yǔ yì
须臾举目视旁人,衣服不同言语异。
zì shuō wú mén liù qiān lǐ huǎng hū bù zhī lái cǐ dì
自说吴门六千里,恍惚不知来此地。
gān xīn kěn zuò liáng jiā fù zhào qǐ gāo mén bǎng tiān cì
甘心肯作梁家妇,诏起高门榜天赐。
jǐ nián fū xù zuò xiàng gōng mǎn yǎn ér sūn jǐn cháo guì
几年夫婿作相公,满眼儿孙尽朝贵。
xū zhī kàng lì yǒu yīn yuán fù zhě mò qiú pín mò qì
须知伉俪有因缘,富者莫求贫莫弃。
wǔ shí sān
五十三
huò wèn míng qī zǐ mó fǎng táng rén wáng ruǎn tíng yì mó fǎng táng rén
或问:“明七子摹仿唐人,王阮亭亦摹仿唐人。
hé yǐ rén ài yuán tíng zhě duō ài qī zǐ zhě shǎo yú gào zhī yuē qī zǐ jī gǔ míng zhēng zhuān chàng gōng shāng dà diào yì shēng rén yàn
何以人爱阮亭者多,爱七子者少?”余告之曰:“七子击鼓鸣钲,专唱宫商大调,易生人厌。
yuán tíng shàn wèi jiǎo zhēng zhī shēng chuí zhú dàn sī yì rù rén ěr
阮亭善为角徵之声,吹竹弹丝,易入人耳。
rán qī zǐ rú li kōng tóng suī wú xìng qíng shàng yǒu qì pò
然七子如李崆峒,虽无性情,尚有气魄。
yuán tíng yú qì pò xìng qíng jù yǒu suǒ duǎn cǐ qí suǒ yǐ néng qǔ yuè zhōng rén ér bù néng láo lóng shàng zhì yě
阮亭于气魄、性情,俱有所短:此其所以能取悦中人,而不能牢笼上智也。
wǔ shí sì
五十四
jìn yǒu shēng diào pǔ zhī chuán yǐ wéi de zì yuán tíng zuò qī gǔ zhě fèng wéi mì běn
近有《声调谱》之传,以为得自阮亭,作七古者,奉为秘本。
yú lǎn zhī bù jué shī xiào
余览之,不觉失笑。
fu shī wèi tiān dì yuán yīn yǒu dìng ér wú dìng dào qià hǎo chù zì chéng yīn jié
夫诗为天地元音,有定而无定,到恰好处,自成音节。
cǐ zhōng wēi miào kǒu bù néng yán
此中微妙,口不能言。
shì guān guó fēng yā sòng lí sāo yuè fǔ gè yǒu shēng diào wú pǔ kě tián
试观《国风》、《雅》、《颂》、《离骚》、乐府,各有声调,无谱可填。
dù fǔ wáng wéi qī gǔ zhōng píng zè jūn diào jìng yǒu rú qī lǜ zhě
杜甫、王维七古中,平仄均调,竟有如七律者;
hán wén gōng qī zì jiē píng qī zì jiē zè
韩文公七字皆平,七字皆仄;
yuán tíng bù néng yǐ sì zè sān píng zhī lì fù zhī yě
阮亭不能以四仄三平之例缚之也。
tǎng bì zhào qǔ pǔ pái tián zé sì shǐ liù yì zhī fēng sǎo de yǐ
倘必照曲谱排填,则四始、六义之风扫地矣。
cǐ yuán tíng zhī qī gǔ suǒ yǐ rú qǐ guó bó jī bù gǎn nuó yí bàn bù
此阮亭之七古所以如杞国伯姬,不敢挪移半步。
wǔ shí wǔ
五十五
nán cháo rén yún é xìng zuì ào hè gèng shén yān
南朝人云:“鹅性最傲,鹤更甚焉。
yú cháng chù yī hè ǒu guò chí dī shén zhǎi hè gù yì zhāng chì lán zhī pō wéi suǒ jiǒng
”余尝畜一鹤,偶过池堤甚窄,鹤故意张翅拦之,颇为所窘。
hòu dú lù shēng shī yún jìng zè hè fáng rén qù lù chuāng xū yún jiǎo yǔ lái tiān
后读陆甥诗云:“境仄鹤妨人去路,窗虚云搅雨来天。
fāng shǎng qí cí zhī gōng
”方赏其词之工。
wǔ shí liù
五十六
shī suī xiǎo jì rán bì tóng ér xí zhī
诗虽小技,然必童而习之。
rù shǒu xiān cóng hàn wèi liù cháo xià zhì sān táng liǎng sòng zì rán yuán liú gè de mài luò fēn míng
入手先从汉、魏、六朝,下至三唐、两宋,自然源流各得,脉络分明。
jīn zhī shì dà fū yǐ jié jīng shén yú shí wén bā gǔ yǐ
今之士大夫,已竭精神于时文八股矣;
huàn chéng hòu mù shī míng ér qiáng wèi zhī yòu mù dà jiā zhī míng ér xié qǔ zhī
宦成后,慕诗名而强为之,又慕大家之名而挟取之。
yú shì suǒ dú zhě zài sòng fēi sū jí huáng zài táng fēi hán zé dù cǐ wài fù zhī bù guān
于是所读者,在宋非苏即黄,在唐非韩则杜,此外付之不观。
yì zhī cǐ sì jiā zhě qǐ qiǎn xué zhī rén suǒ néng xí qǔ zāi yú shì zhuān de pí máo zì kuā gāo gé zhōng shēn yóu zhī ér bù zhī qí dào
亦知此四家者,岂浅学之人所能袭取哉?于是专得皮毛,自夸高格,终身由之,而不知其道。
shū yuē dé wú cháng shī zhǔ shàn wèi shī
《书》曰:“德无常师,主善为师。
zǐ gòng yuē fū zǐ yān bù xué ér yì hé cháng shī zhī yǒu cǐ zuò shī zhī yào yě
”子贡曰:“夫子焉不学?而亦何常师之有?”此作诗之要也。
táo huáng cūn yuē xiān shēng zhī yán gù rán rán yì shì qí rén zhī tiān fèn ěr
陶篁村曰:“先生之言固然,然亦视其人之天分耳。
yǔ shī jìn zhě suī zhōng nián hòu kě yǐ míng jiā
与诗近者,虽中年后,可以名家;
yǔ shī yuǎn zhě suī tóng ér xí zhī wú yì yě
与诗远者,虽童而习之,无益也。
mó tiě kě yǐ chéng zhēn mó zhuān bù kě yǐ chéng zhēn
磨铁可以成针,磨砖不可以成针。
wǔ shí qī
五十七
yú yú gǔ rén zhī shī wú suǒ bù ài qià wú piān shì zhě
余于古人之诗,无所不爱,恰无偏嗜者。
yú jīn rén zhī shī yì wú suǒ bù ài qià yú gāo wén liáng gōng wèi hé táng jí huáng shēn tián xiān shēng xiāng cǎo zhāi shī yǒu piān shì yān
于今人之诗,亦无所不爱,恰于高文良公《味和堂集》、黄莘田先生《香草斋诗》,有偏嗜焉。
qǐ yì xìng zhī suǒ jìn yé
岂亦性之所近耶?
wǔ shí bā
五十八
bǐng xū nián qìng shù zhāi yǔ lín liǎng gōng zǐ guò sū zhōu
丙戌年,庆树斋、雨林两公子过苏州。
yú zhāo yǐn táng shì dì huá shū wū yī shí dōu zhī lù shì jiā zhě yún jí
余招饮唐氏棣华书屋,一时都知、录事佳者云集。
sān rén gè yǒu suǒ shǔ
三人各有所属。
yǔ lín jí xí yún dù qǔ huā yóu zhē bàn miàn yíng móu chūn yǐ tòu sān fēn
雨林即席云:“度曲花犹遮半面,迎眸春已透三分。
bié hòu yòu jì shī yún tiān hé luò xiàng bì chuāng shā shí èr yáo tái wù bù zhē
”别后又寄诗云:“天河落向碧窗纱,十二瑶台雾不遮。
xiāng nuǎn xiù wéi chūn shì hǎi yī yuān yāng bào yī zhī huā
香暖绣帏春似海,一鸳鸯抱一枝花。
yǒu rén táo kuí diǎn zèng yú yī jī
”友人陶夔典赠余一姬;
zài huán jiā fāng zhī yǐ yǒu shēn nǎi sòng hái zhī
载还家,方知已有娠,乃送还之。
yǔ lín suǒ nì yǐ shì dào guān yǒu kùn yú zhū mù zhī cǎn
雨林所昵,以事到官,有困于株木之惨。
yǔ lín hé yú ào nǎo cí yún wú nài bié chūn hé shī tǒng lǘ bèi tuó
雨林和余《懊恼词》云:“无奈别春何,诗筒驴背驮。
huā kāi réng sàn yǐng shuǐ xiǎo yì shēng bō
花开仍散影,水小亦生波。
dùn gǎi fán huá mèng wéi yú ào nǎo gē
顿改繁华梦,惟余《懊恼歌》。
jīn chāi suī shí èr nán jiě cǐ qíng duō
金钗虽十二,难解此情多。
cāng láng yān shuǐ jì wú fù dàng zhōu lái
”“沧浪烟水际,无复荡舟来。
wán bì réng guī zhào míng zhū bié yǒu tāi
完璧仍归赵,明珠别有胎。
yǐ lán pín qiǎn quǎn duì yuè àn dī huí
倚栏频缱绻,对月暗低徊。
huán gǒng shēng piān yuǎn xiāo hún yòu jǐ huí yóu jì qí tíng yè hóng dēng yǔ bù xiū
环巩声偏远,销魂又几回?”“犹记旗亭夜,’红灯语不休。
fú róng jīng yǔ sǔn fēng dié wèi huā chóu
芙蓉经雨损,风蝶为花愁。
bó mìng yuán yīng ěr wú qíng xiào cǐ liú
薄命原应尔,无情笑此流。
xīn tóng tiān wài yuè kōng zì zhào sū zhōu
心同天外月,空自照苏州。
yòu jì yóu xiān yī shǒu yún chuī cán qióng shù xià péng lái zì duàn xiān yuán wàn niàn huī
”又寄《游仙》一首云:“吹残琼树下蓬莱,自断仙缘万念灰。
dǐ shì wú fēng huā yě luò fāng zhī lì dì yǒu lún huí
底事无风花也落?方知立地有轮回。
shù zhāi gōng zi hòu yī nián wèi wēi yuǎn jiāng jūn chū zhèn yī lí yǔ jì qī lǜ sān zhāng mò èr jù xì yún tǎng duó yān zhī hǎo yán sè jiāng nán ér nǚ yào píng fēn
”树斋公子后一年为威远将军,出镇伊犁,予寄七律三章,末二句戏云:“倘夺胭脂好颜色,江南儿女要平分。
wǔ shí jiǔ
五十九
yǐ chǒu yú zhī jiāng níng jiù huǒ shuǐ xī mén
乙丑余知江宁,救火水西门;
jiàn xuān rǎng shí yī měi shào nián zhe dān jiān yī mào pō xián yǎ yì ér wèn yān
见喧嚷时,一美少年着单缣衣,貌颇闲雅,异而问焉。
yuē xiù cái yě
曰:“秀才也。
xìng gōng míng rú zhāng hào yún ruò
姓龚,名如璋,号云若。
cì rì yǐ wén zuò zhì lái wǎng shén huan
”次日,以文作贽,来往甚欢。
hòu shí nián zhōng jìn shì gǎi míng sūn zhī
后十年,中进士,改名孙枝。
guò suí yuán jiàn zèng yún zǎo jié shān táng shuǐ zhú yuán cháo zān zhòng tuō wèi huá diān
过随园见赠云:“早结山堂水竹缘,朝簪重脱未华颠。
yǒu shī hé dàn chēng xún lì bù lǎo fāng zhī shì zhé xiān
有诗何但称循吏,不老方知是谪仙。
xì yǔ jiàn xiāo hán shí hou nóng huā zhēng fàng qū chén tiān
细雨渐消寒食候,秾花争放曲尘天。
xiè gōng dūn wài fēng fēng hǎo jī chǐ qūn xún yòu yī nián
谢公墩外峰峰好,屐齿逡巡又一年。
gōng hòu chū zǎi shān xī yú cì xiàn wáng shī xī zhēng pēng yáng xiǎng bīng de qí jù yún bá dāo gē ròu mù zì liè tài píng shí yáng luàn shí qiè
”龚后出宰山西榆次县,王师西征,烹羊享兵,得奇句云:“拔刀割肉目眦裂,太平时羊乱时妾。
liù shí
六十
shī dé yī zì zhī shī rú hóng lú diǎn xuě lè bù kě yán
诗得一字之师,如红炉点雪,乐不可言。
yú zhù yǐn wén duān gōng shòu yún xiū kuā yǔ fú tóng shēng rì zhuǎn kǒng ēn róng fú shàng chà
余祝尹文端公寿云:“休夸与佛同生日,转恐恩荣佛尚差。
gōng xián ēn zì yǔ fú bù qiè yīng gǎi guāng zì
”公嫌“恩”字与佛不切,应改“光”字。
yǒng luò huā yún wú yán dú zì xià kōng shān
《咏落花》云:“无言独自下空山。
qiū hào tíng yún kōng shān shì luò yè fēi luò huā yě
”邱浩亭云:“空山是落叶,非落花也;
yīng gǎi chūn zì
应改‘春’字。
sòng huáng gōng bǎo xún biān yún qiū sè yù mén liáng
”《送黄宫保巡边》云:“秋色玉门凉。
jiǎng xīn yú yún mén zì bù xiǎng yīng gǎi guān zì
”蒋心余云:“‘门’字不响,应改‘关’字。
zèng yuè qīng zhāng lìng yún wǒ cán líng yùn chēng shān zéi
”《赠乐清张令》云:“我惭灵运称山贼。
liú xiá shang yún chēng zì bù liàng yīng gǎi hū zì
”刘霞裳云:“‘称’字不亮,应改‘呼’字。
fán cǐ lèi yú cóng jiàn rú liú bù dài qí cí zhī bì yě
”凡此类,余从谏如流,不待其词之毕也。
hào tíng shī xué jí shēn xī wèi de qí yí gǎo
浩亭诗学极深,惜未得其遗稿。
liù shí yī
六十一
tiáo shēng fēn xiào lǐ wéi zuò shī yún zài rán dān jù zhào bō xīn kǒng yǒu yí zhū bì hǎi chén
苕生分校礼闱,作诗云:“再燃丹炬照波心,恐有遗珠碧海沉。
jì de dāng shí hán shuǐ shí shí nián xīn kǔ zuò yuān qín
记得当时含水石,十年辛苦作冤禽。
zhū xiāng nán tài shǐ yǒu jù yún jì yǔ qún gōng gāo zhuó yǎn qīng shān míng rì lèi hén duō
”朱香南太史有句云:“寄语群公高着眼,青衫明日泪痕多。
yú jiǎ zǐ fēn xiào yì yǒu jù yún dài rù qiū wéi shì tóng bàn dāng shí luò dì lèi hén shān
”余甲子分校,亦有句云:“带入秋闱示同伴,当时落第泪痕衫。
liù shí èr
六十二
tóng chéng nǚ zǐ fāng yún yí jià zuǒ jūn wén quán ér guǎ nián èr shí yǒu liù jí shǒu jié yǐ zhōng yǒu hán zhēn gé jí
桐城女子方筠仪嫁左君文全而寡,年二十有六,即守节以终,有《含贞阁集》。
qí ǒu jiǎn xiān fū yí cǎo yún yīng wǔ cái gāo qū shù jī wèi kāi qiè sì lèi xiān chuí
其《偶检先夫遗草》云:“鹦鹉才高屈数奇,未开箧笥泪先垂。
píng shēng yìng xuě náng yíng lì bú jiàn téng jiāo qǐ fèng shí
平生映雪囊萤力,不见腾蛟起凤时。
yù dǐ lóng mái guāng jù yǎn mù mén hè fǎn shì nán qī
狱底龙埋光讵掩,墓门鹤返事难期。
jiǔ jīng yīng huǐ ǒu xīn xuè bǎi juǎn wén zhāng dài fù shuí
九京应悔呕心血,百卷文章待付谁?”
liù shí sān
六十三
chūn jiāng gōng zǐ wù wǔ xiào lián mào rú měi fù rén
春江公子,戊午孝廉,貌如美妇人;
ér xìng tì tǎng yǔ qī bù mù hǎo yǔ shǎo jùn yóu huò tóng wò qǐ bù zhī wū zhī cí xióng
而性倜傥,与妻不睦,好与少俊游,或同卧起,不知乌之雌雄。
cháng fù shī yún rén gè yǒu xìng qíng shù gè yǒu zhī yè
尝赋诗云:“人各有性情,树各有枝叶;
yǔ wèi wú yán fu níng zuò zǐ dōu qiè
与为无盐夫,宁作子都妾。
qí fù zhōng chéng gōng jiàn ér nù zhī
”其父中丞公见而怒之。
gōng zǐ yòu fù shī yún gǔ shèng suǒ zhì lǐ lì yì hé shēn miào dàn yǒu liè nǚ cí ér wú zhēn tóng miào
公子又赋诗云:“古圣所制礼,立意何深妙!但有烈女祠,而无贞童庙。
zhōng chéng xiào yuē jiàn zǐ qiǎng cí duó lǐ nǎi zhì shì yé hòu yǐ chǒu rù hàn lín qī yáng shì wáng yǐ
”中丞笑曰:“贱子强词夺理,乃至是耶!”后乙丑入翰林,妻杨氏亡矣。
zài qǔ wú shì mào yǔ xiāng dǐ suì huān ài yì cháng
再娶吴氏,貌与相抵,遂欢爱异常。
yú zèng shī yún ān dé táng gōng zhēn bó shì huàn lái zhào guó xiù láng jūn
余赠诗云:“安得唐宫针博士,唤来赵国绣郎君。
cháng guān jù yú tiān lù jū yǒu cān lǐng mǒu wù rèn zuò líng rén ér diào zhī gōng zǐ xiào ér bì zhī
”尝观剧于天禄居,有参领某,误认作伶人而调之,公子笑而避之。
rén wéi bù píng
人为不平。
gōng zǐ yuē fu xiá wǒ zhě ài wǒ yě
公子曰:“夫狎我者,爱我也。
zi dú bú jiàn yàn zǐ chūn qiū jiàn zhū yǔ rén zhāng hu xī bǐ fēi wú ǒu ěr nù zhī zé sú yǐ
子独不见《晏子春秋·谏诛圉人》章乎?惜彼非吾偶耳,怒之则俗矣。
cān lǐng wén zhī zhǒng mén xiè zuì
”参领闻之,踵门谢罪。
liù shí sì
六十四
shī shǎo zuò zé sī sè duō zuò zé shǒu huá
诗少作则思涩,多作则手滑;
yī sè xū duō kàn gǔ rén zhī shī yī huá xū yòng bō jìn jǐ céng zhī fǎ
医涩须多看古人之诗,医滑须用剥进几层之法。
liù shí wǔ
六十五
xiāo zǐ xiǎn zì chēng fán yǒu zhù zuò tè guǎ sī gōng
萧子显自称:“凡有著作,特寡思功;
xū qí zì lái bù yǐ lì gòu
须其自来,不以力构。
cǐ jí lù fàng wēng suǒ wèi wén zhāng běn tiān rán miào shǒu ǒu dé zhī yě
”此即陆放翁所谓“文章本天然,妙手偶得之”也。
xuē dào héng dēng yín tà gòu sī wén rén shēng zé nù
薛道衡登吟榻构思,闻人声则怒;
chén hòu shān zuò shī jiā rén wèi zhī zhú qù māo quǎn yīng ér dōu jì bié jiā cǐ jí shǎo líng suǒ wèi yǔ bù jīng rèn sǐ bù xiū yě
陈后山作诗,家人为之逐去猫犬,婴儿都寄别家:此即少陵所谓“语不惊人死不休”也。
èr zhě bù kě piān fèi gài shī yǒu cóng tiān lài lái zhě yǒu cóng rén qiǎo de zhě bù kě zhí yī yǐ qiú
二者不可偏废:盖诗有从天籁来者,有从人巧得者,不可执一以求。
liù shí liù
六十六
jǐ wèi diàn shì yǔ ào zhū tóng nián yún ní cháng sān bǎi dōu shū wǒ cǐ chù céng lái dì èr huí
己未殿试,予傲诸同年云:“霓裳三百都输我,此处曾来第二回。
gài shì hóng bó céng zài bǎo hé diàn yě
”盖试鸿博曾在保和殿也。
tóng zhēng yǒu qú yún chí céng yǔ zhāng zǎo gōng tài shǐ jiǎng wén sù xiàng gōng tóng shí jué zhú míng chǎng ér liú luò bù ǒu shì bù dēng kē bù qǔ qī
同征友蘧云墀曾与章藻功太史、蒋文肃相公,同时角逐名场,而流落不偶,誓不登科不娶妻;
yù jīng shī jìn yáng ān wǔ shí yú nián ér zú
寓京师晋阳庵五十余年而卒。
kāng xī gēng zǐ zhōng běi wéi fù chē
康熙庚子中北闱副车。
qī nián wǔ shí jìng yǐ chǔ nǚ zhōng
妻年五十,竟以处女终。
yú yǒu shī diào zhī yún wǔ shí sì nián xiāo sì lǎo zhōng shēn yī qǔ zhì cháo fēi
余有诗吊之云:“五十四年萧寺老,终身一曲《雉朝飞》。
yún chí míng jùn cháng shú rén
”云墀名骏,常熟人。
yún chí qī shí shēng rì jīn jiāng shēng guān chá lǜ tóng rén xié zūn jìn yáng ān jí xí fù shī yún sà nián jīng luò yǐ chéng wēng jīng xué rén tuī xuān zǐ gōng
云墀七十生日,金江声观察率同人携樽晋阳庵,即席赋诗云:“卅年京洛已成翁,经学人推轩子弓。
jiǔ shú màn jiāng gū yǐng quàn shī chéng xiān jiǎn miào xiāng hōng
酒熟漫将孤影劝,诗成先拣妙香烘。
kān dēng qīng zhòu tóng mí lè huì yè qián shēng dìng yù tóng
龛灯清昼同弥勒,慧业前生定玉童。
tiān yǎn shì jūn duō dào qì fēn fēn zhēn kuì kě lián chóng shī
天眼视君多道气,纷纷真愧可怜虫尸’
pǔ dōng zhāng xué lín wèi jīng jiāng xiàng gōng zhī sūn shǒu hé nán shí yún chí jiàn yú sī jì shì shì gōng xīn rán xiāng yán
圃东张学林为京江相公之孙,守河南时,云墀荐余司记室事,公欣然相延。
yú yǐ dào yuǎn bù guǒ wǎng
余以道远,不果往。
jì qí zèng qú yún zhēng chén cái fú xiè xíng téng jí kòu chán fēi fǎng jiù péng
记其赠蘧云:“征尘才拂卸行滕,亟叩禅扉访旧朋。
qī dù chūn míng wéi shèng ěr sà nián xiāo sì jìng tóng sēng
七度春明惟剩尔,卅年萧寺竟同僧。
mài wén zì xī jiā xuán pán ài shì yú jīn jú shì bīng
卖文自昔家悬磐,爱士于今局似冰。
wǒ yì xī xī juàn xíng yì èr máo xiāng duì gǎn bà tiáo
我亦栖栖倦行役,二毛相对感霸髫。
gōng mù nián shēng guān chá yuè hé gōng bèi shén
”公暮年升观察,阅河工,惫甚。
yǒu nǚ liù suì qì yuē ye hé bù guī jiā bì xì yún zuò guān qǐ bù hǎo yé nǚ dá yuē dà jiā yuán hǎo ye yí gè dú kǔ ěr
有女六岁,泣曰:“爷何不归家?”婢戏云:“作官岂不好耶?”女答曰:“大家原好,爷一个独苦耳。
gōng qī rán qì xià fù shī yún ēn zhòng nán chōu qī chǐ shēn kuì tā huáng kǒu yǔ suān xīn
”公凄然泣下,赋诗云:“恩重难抽七尺身,愧她黄口语酸辛。
liù shí qī
六十七
kāng xī zhōng nián jīn líng shī rén yǒu sān bù yī yī mǎ qiū tián yī yuán gǔ xiāng yī ruì yíng kè
康熙中年,金陵诗人有三布衣:一马秋田,一袁古香,一芮瀛客。
gǔ xiāng nián lǎo zài dōu zhōng guǎn kāng qīn wáng fǔ
古香年老,在都中馆康亲王府。
ruì nián shào hòu zhì yì pō qīng zhī cháng duǎn yuán yú wáng qián
芮年少后至,意颇轻之,常短袁于王前。
yī rì wáng mìng huàn zhě fēng yī zhǐ chū fù kè tí shì hè rén xīn hūn yùn xiàn jiē guāi hái mái sì zì wài yín èr fēng yī zhòng yī qīng néng zuò cǐ shī zhě qǔ zhòng fēng liú dǐ
一日,王命宦者封一纸出付客,题是《贺人新婚》,韵限“阶”、“乖”、“骸”、“埋”四字,外银二封,一重一轻,能作此诗者取重封,留邸;
bù néng zhě chí qīng fēng zuò lù fèi guī
不能者持轻封,作路费归。
ruì cí bù néng
芮辞不能;
ér yuán dú yǒng yún péi háng de jiàn yóu xiān yuē cù yōng hóng dēng shàng lǜ jiē
而袁独咏云:“裴航得践游仙约,簇拥红灯上绿阶。
cǐ xī shuāng xīng chéng hǎo huì bǎi nián xié lǎo mò xiāng guāi
此夕双星成好会,百年偕老莫相乖。
zhī lán qì tǔ xiāng wèi gǔ bīng xuě xīn qīng yù zuò hái
芝兰气吐香为骨,冰雪心清玉作骸。
gèng xǐ lái xiāo míng yuè mǎn tuán yuán bù wéi bái yún mái
更喜来宵明月满,团圆不为白云埋。
wáng dà xīn shǎng
”王大欣赏。
ruì cán jǔ jí rì cí guī
芮惭沮,即日辞归。
mǎ kè zhōng yǒu jù yún èr gēng wén yàn yuè zài shuǐ bàn yè dǎ zhōng tiān yǒu shuāng
马客中有句云:“二更闻雁月在水,半夜打钟天有霜。
liù shí bā
六十八
sòng wáng yǔ chēng yǒng yuè bō lóu zì zhù bù zhī yuè bō chū chù
宋王禹称咏《月波楼》,自注:“不知月波出处。
àn hàn yuè fǔ yuè mù mù yǐ jīn bō chāng lí shī wēi fēng chuī kōng yuè shū bō yǐ yòng zhī yǐ
”按汉乐府“月穆穆以金波”,昌黎诗“微风吹空月舒波”,已用之矣。
liù shí jiǔ
六十九
sōng jiāng zhāng mèng jiē zhī qī wāng shì míng fú zhēn néng shī ér yǒu gàn cái
松江张梦喈之妻汪氏,名佛珍,能诗而有干才。
mèng jiē wài chū yǒu tōu ér rù qí shì
梦喈外出,有偷儿入其室;
wāng yáng wéi bù zhī kěn yuē jīn xī lài de mǒu zài jiā xiāng hù kě wú yōu yǐ
汪佯为不知,啃曰:“今夕赖得某在家相护,可无忧矣。
mǒu zhě qí qi zhōng zhī yǒu yǒng lì zhě yě
”某者,其戚中之有勇力者也。
tōu ér wén zhī qián táo
偷儿闻之潜逃。
fū rén jiā jù rú duì yuè yún wàn hù huǎng lín chéng bù yè qiān nián wéi yǒu tù cháng shēng
夫人佳句,如《对月》云:“万户恍临城不夜,千年惟有兔长生。
duì xuě yún zì xié zūn jiǔ chou téng liù mò sǔn lí biān zhú wài zhī
”《对雪》云:“自携尊酒酬滕六,莫损篱边竹外枝。
liǎng zi xìng zài xìng yōng jiē néng shī
”两子兴载、兴镛,皆能诗。
lái jiāng níng qiū shì xìng zài jiàn zèng yún hǎi nèi lùn jiāo jiē hòu bèi jiāng nán hé fú zhe xiān shēng xìng yōng jiàn zèng yún jué dì tōng tiān shuāng guǎn shàn dēng shān lín shuǐ yī qióng xiān
来江宁秋试,兴载见赠云:“海内论交皆后辈,江南何福着先生?”兴镛见赠云:“绝地通天双管擅,登山临水一筇先。
rén kuā qí miào bù zhī jiē mǔ xun yě
”人夸其妙,不知皆母训也。
xìng zài yún tóng xiāng yǒu chéng gǒng yǔ zhě huà bài yuán yī zhào kū jiǎng tú qí rén fēi suí yuán xīn yú yún sōng sān rén zhī shī bù dú
兴载云:“桐乡有程拱宇者,画《拜袁揖赵哭蒋图》,其人非随园、心余、云松三人之诗不读。
xiǎng yì táng shí zhī rèn huá jīng zhōu zhī gé qīng yé chéng zì mò pǔ lǐn shàn shēng
”想亦唐时之任华、荆州之葛清耶?程字墨浦,廪膳生。
qī shí
七十
li mǐn dá gōng fǔ zhè shí wēi bù kě fàn dú néng jìng dú shū rén
李敏达公抚浙时,威不可犯,独能敬读书人。
shè zhì jú xiū shū suǒ yán jiē yī shí míng shì
设志局修书,所延皆一时名士。
gōng yú zhī xiá fàng tǐng xī hú lǚ kāi wén yàn
公余之暇,放艇西湖,屡开文宴。
wāng xī hào hàng fù shī yún xī hú dà hǎo zuò chūn yóu huán gǒng rú yún cù shuǐ tóu
汪西颢沆赋诗云:“西湖大好作春游,环巩如云簇水头。
shuí shì shàng shū néng ài shì rì xié dī wài wèi huí zhōu
谁似尚书能爱士?日斜堤外未回舟。
qí shí yú cái jiǔ suì
”其时,余才九岁。
hòu wǔ shí nián xī hào zài zhuāng xiàng guó xí shàng jiàn zèng yún huā zhī tóng fàn xiǎo shān táng huí shǒu xīng shuāng sān zài qiáng
后五十年,西颢在庄相国席上见赠云:“花卮同泛小山堂,回首星霜三载强。
yě sǒu shàng néng kuā jiù zhèng qún gōng měi jiàn yù wén zhāng
野叟尚能夸旧政,群公每见誉文章。
jūn qīng lǎo qù yán yú miào táo lìng guī lái lè wèi yāng
君卿老去言逾妙,陶令归来乐未央。
mò dào suí yuán qiū sè dàn xuān tíng rì yuè bì mén zhǎng
莫道随园秋色淡,萱庭日月闭门长。
yǔ yú zài xí shàng lùn yuán cì shān wén yǒu è yuán yī piān
”与余在席上论元次山文,有《恶圆》一篇。
yú dào tiān tǐ shàng yuán hé kě jiàn è xī hào yīn zhǐ shēn shàng yī xiù guān lǐng xí shàng pán wǎn hú dié yuē zhū wù jiē yuán cái shì yú yòng
余道:“天体尚圆,何可见恶?”西颢因指身上衣袖冠领、席上盘碗壶碟,曰:“诸物皆圆,才适于用。
bǐ cǐ dà xiào
”彼此大笑。
qī shí yī
七十一
shī wén yòng zì yǒu yì tóng ér zì miàn zhěng suì bù tóng sǐ huó bù tóng zhě bù kě bù zhī
诗文用字,有意同而字面整碎不同、死活不同者,不可不知。
yáng wén gōng zhuàn sòng zhǔ yǔ qì dān shū yǒu lín rǎng jiāo huān sì zì
杨文公撰《宋主与契丹书》,有“邻壤交欢”四字。
zhēn zōng yòng bǐ páng mǒ pī yún shǔ rǎng fèn rǎng yáng gōng gǎi lín rǎng wèi lín jìng zhēn zōng nǎi yuè
真宗用笔旁抹批云:“鼠壤?粪壤?”杨公改“邻壤”为“邻境”,真宗乃悦。
cǐ gǎi suì wèi zhěng yě
此改碎为整也。
fàn wén zhèng gōng zuò zǐ líng cí táng jì chū yún xiān shēng zhī dé shān gāo shuǐ cháng
范文正公作《子陵祠堂记》,初云:“先生之德,山高水长。
xuán gǎi dé zì wèi fēng zì cǐ gǎi sǐ wèi huó yě
”旋改“德”字为“风”字,此改死为活也。
xún zǐ yuē wén ér bù cǎi
《荀子》曰:“文而不采。
lè jì yuē shēng chéng wén wèi zhī yīn
”《乐记》曰:“声成文谓之音。
jīn zhī shī liú zhī zhī zhě xiān yǐ
”今之诗流,知之者鲜矣!
qī shí èr
七十二
xī rén yǒu wáng kūn huí miàn bì jiā jī zhī jù chī qí yū yě
昔人有“王琨回面避家姬”之句,嗤其迂也。
yuán xiāng yàn tiē mù ér shì qiè shù bǎi
元相燕帖木儿侍妾数百。
yī rì yàn shì láng zhào shì yán jiā jiàn lián nèi rén jīng wèi jué sè cuàn qǔ zhì jiā jí qí dì èr shí jiǔ fáng qiè yě
一日宴侍郎赵世延家,见帘内人,惊为绝色,窜取至家,即其第二十九房妾也。
yú qǐ shǔ xiù cái tí qí shì yún yī lián xiāng gé wèi mó hú shàng yǎn xīn jīng jí gù fū
虞启,蜀秀才,题其事云:“一帘相隔未模糊,上眼心惊即故夫。
jué shì cǎi sāng xiāng yù chù dà yuán zǎi xiāng zuò qiū hú
绝似采桑相遇处,大元宰相作秋胡。
qī shí sān
七十三
táng shū zài hè zhī zhāng zài lǐ bù xuǎn wǎn láng qǔ shě bù gōng mén yīn zǐ dì xuān nào yíng mén
《唐书》载:“贺知章在礼部选挽郎,取舍不公,门荫子弟喧闹盈门。
zhī zhāng bù gǎn chū nǎi yú hòu yuán yú yī tī chū tóu qiáng wài yǐ jué shì
知章不敢出,乃于后园舁一梯,出头墙外,以决事。
kāng xī xīn chǒu huì shì li mù táng xiān shēng yòng tōng bǎng fǎ suǒ qǔ jiē yī shí míng shì
”康熙辛丑会试,李穆堂先生用通榜法,所取皆一时名士。
luò dì zhě jiū zhòng zuò nào xīn jìn shì wú yóu rù yè
落第者纠众作闹,新进士无由入谒。
huò chéng yī shī yún mén shēng wèi bì gǎn shēng táng dào lù fēn fēn nào wèi yāng
或呈一诗云:“门生未必敢升堂,道路纷纷闹未央。
wǒ xiàn yī tī jiān yī cè qiáng tóu gāo lì hè zhī zhāng
我献一梯兼一策,墙头高立贺知章。
bǐng chén yǔ zài dōu zhōng jiàn xiān shēng bái xū wěi mào yǒu tài shān yán yán qì xiàng
”丙辰,予在都中,见先生白须伟貌,有泰山岩岩气象。
dài hòu bèi dāng miàn bì xùn chì féng rén bì zàn yáng rén yǐ gù wèi ér fú zhī
待后辈,当面必训斥,逢人必赞扬,人以故畏而服之。
yú wèi cǐ zhāng guāi yá dài péng gōng chéng fǎ yě
余谓此张乖崖待彭公乘法也。
qián bèi shuài zhēn yì kě bù bì
前辈率真,亦可不必。
qī shí sì
七十四
zhōu qīng yuán yún bù zhī shuí bǎ fú róng zhāi zhī shàng fèn míng jiàn zhǎo hén
周青原云:“不知谁把芙蓉摘,枝上分明见爪痕。
liú huǐ ān yún jìng yǐng bù zhī shuāng bìn bái shū shēng níng shi cǐ wēng shuāi yú wèi bù zhī de miào
”刘悔庵云:“镜影不知双鬓白,书声宁识此翁衰?”余谓:“不知得妙。
wáng zhì chún yún shuǐ biān hóng yǐng yī dēng guò zhī yǒu rén cóng dī shàng xíng
”王至淳云:“水边红影一灯过,知有人从堤上行。
yáng zǐ zài yún hū jīng yǔ hòu qīng lóng zhǎo zhī shì cāng sōng dào guà zhī
”杨子载云:“忽惊雨后青龙爪,知是苍松倒挂枝。
yú wèi zhī de miào
”余谓:“知得妙。
qiáo mù hán yún mèng huí zhěn shàng chuāng
”乔慕韩云:“梦回枕上窗
wēi bái zhī shì tiān míng shì yuè míng liǎo yú wèi shì zhī fēi zhī de miào
微白,知是天明是月明了”余谓:“似知非知得妙。
qī shí wǔ
七十五
yí xīng chǔ shì duō gǔ wén jīng yì zhī xué shǎo yín shī zhě
宜兴储氏多古文经义之学,少吟诗者。
wú jìn jīn dé èr rén yān yī míng rùn shū zì yù qín zèng méi cén yún yī qǔ wú gē jiǔ bàn xūn dāng yán zhēng shi dù sī xūn
吾近今得二人焉:一名润书,字玉琴,《赠梅岑》云:“一曲吴歌酒半醺,当筵争识杜司勋。
tiān huā zuò gǔ sī nán xiù chūn shuǐ rú qíng jiǎn bù fēn
天花作骨丝难绣,春水如情剪不分。
huà dào xi chuāng gāng jìn yuè rén yú dōng yě yuàn wèi yún
话到西窗刚近月,人于东野愿为云。
yīng zhī cǐ hòu xiāng sī chù rì rì jiāng tóu yǐ xī xūn
应知此后相思处,日日江头倚夕曛。
yòu jù yún shān qì zuò hán tí niǎo wài chūn yīn rú mèng luò huā chū
”又句云:“山气作寒啼鸟外,春阴如梦落花初。
qí yī míng guó jūn zì zhǎng yuán
”其一名国钧,字长源。
liáng xī yún zhǐ yuān qīng yáng wǔ qíng kāi zá tà yóu rén bàng shuǐ wēi
《梁溪》云:“纸鸢轻扬午晴开,杂沓游人傍水隈。
duō bàn huà chuán yóu wèi lǒng zhī cóng chí shàng sì yú lái
多半画船犹未拢,知从池上饲鱼来。
jí mù yún rì wǔ héng táng huǎn zhào guò fēng chuī huā qì dàng céng bō
”《即目》云:“日午横塘缓棹过,风吹花气荡层波。
yī peng bù kěn qīng huí shǒu jìn shuǐ lóu tái qiàn xiù duō
依篷不肯轻回首,近水楼台茜袖多。
wǎn nián piāo bó liù shí zì shòu yún shuí yán lǎo qù lí jiā guàn zhuǎn kǒng guī lái zú suì nán
”晚年飘泊,《六十自寿》云:“谁言老去离家惯?转恐归来卒岁难。
jiǒng zhuàng kě xiǎng
”窘状可想。
tā rú shù liáng yi sàn zhì méi jǐn shǐ xūn yī
他如:“树凉宜散帙,梅尽始熏衣。
yān xiāo sōng cuì dàn xuě duò liǔ zhī qīng
”“烟消松翠淡,雪堕柳枝轻。
jiǔ qí fān dòng xuě tǔ cuò liǎo zhēng yī
”“酒旗翻冻雪,土锉燎征衣。
lán cuì hū cóng tíng wǔ biàn shàn wán dōu xiàng nèn qíng kāi
”“岚翠忽从亭午变,扇纨都向嫩晴开。
yín zhēng dù qǔ xú qiān fǎng jìng kǎn xuán dēng bù gé shā
”“银筝度曲徐牵舫,镜槛悬灯不隔纱。
jiē shī rén zhī shī
”皆诗人之诗。
mò hòu zhī zhī zhě shǎo yǐ
殁后,知之者少矣!
qī shí liù
七十六
yú zǎi jiāng níng shí chá xuān mén jū shì kāi zèng zhe táng shī yī jí gài qí zú rén xīn gǔ xiān shēng wèi rén suǒ zuò
余宰江宁时,查宣门居士开赠《蔗塘诗》一集,盖其族人心谷先生为仁所作。
běn jí hǎi níng yù jū tiān jīn shí jiǔ suì jí jīng huàn nàn zài yù bā nián shǐ de shì guī
本籍海宁,寓居天津,十九岁即经患难,在狱八年,始得释归;
lián cái ài shì zhì yì tōng bīn qí shī qīng miào gài shēn de chū bái lǎo rén zhī jiào zhě
怜才爱士,置驿通宾,其诗清妙,盖深得初白老人之教者。
tóng you jí kōng gǔ yuán yún jiāo jū chén āi shǎo yōu fǎng gòng yán huí
《同友集空谷园》云:“郊居尘埃少,幽访共沿回。
liǔ xià gū péng pō huā jiān bái bǎn kāi
柳下孤篷泊,花间白版开。
gāo rén hái yǎn wò zhì zǐ shi céng lái
高人还掩卧,稚子识曾来。
xiǎo lì kuī ōu lù wàng jī kè bù cāi
小立窥鸥鹭,忘机客不猜。
qiū yè bìng zhōng yún xiàng wěi tiáo tiáo bào tuò shēng xū táng rú shuǐ duàn rén xíng
”《秋夜病中》云:“巷尾迢迢报柝声,虚堂如水断人行。
yún yí yī duo yuè tūn tǔ zhú xiào jǐ shēng fēng sòng yíng
云移一朵月吞吐,竹啸几声风送迎。
bù xiàng méi shēng qiú qī fā zhǐ píng qǔ bù mì sān qīng
不向枚生求《七发》,只凭曲部觅三清。
diào mí zhǔ yào jīng xún wò bái fà xiāo xiāo yòu jǐ jīng
调糜煮药经旬卧,白发萧萧又几茎。
tā rú jiǔ wú gān rì zuì shì yǒu bǎi nián máng
”他如:“酒无干日醉,事有百年忙。
fēng chóu hàn shù xiǎng shǔ yàn shù qián shēng
”“风愁撼树响,鼠厌数钱声。
wèi wèn tíng biān sān wǔ shù chūn lái huā fā jǐ duō zhī jiē kě sòng yě
”“为问亭边三五树,春来花发几多枝?”皆可诵也。
jǐ wèi yú qǐ jiǎ guī qǔ kàng qín pú qián bèi wèi yú tōng shū
己未余乞假归娶,杭堇蒲前辈为余通书。
xiān shēng mìng qí zi jiǎn táng lǐ dēng chuán hòu jìn zhì jīn wèi gǎn wàng yě
先生命其子俭堂礼登船厚赆,至今未敢忘也。
xiān shēng yǒu lián táng shī huà àn jù qīng shī huà běn yīng míng lián pō shī huà gài chá wèi rén hào lián pō yě
先生有《莲塘诗话》(按:据《清诗话》本应名《莲坡诗话》,盖查为仁号莲坡也。
zài chū bái lǎo rén jiào zuò shī fǎ yún shī zhī hòu zài yì bù zài cí shī zhī xióng zài qì bù zài jù shī zhī líng zài kōng bù zài qiǎo shī zhī dàn zài miào bù zài qiǎn
)载初白老人教作诗法云:“诗之厚在意不在辞,诗之雄在气不在句,诗之灵在空不在巧,诗之淡在妙不在浅。
qí yán pō yǔ wú yì xiāng hé tè lù zhī
”其言颇与吾意相合,特录之。