随园诗话 · 袁枚 · Chapter 5 of 27

卷五

PinyinModern Translation
Size

yú chūn pǔ xiāng tíng liǎng dì shī jiē jué miào

余春圃、香亭两弟,诗皆绝妙。

ér yī lèi yú guān yī lèi yú huà jiē wèi jǐn qí cái

而一累于官,一累于画,皆未尽其才。

chūn pǔ yǒu yáng zhōu hóng qiáo èr lǜ yún chū guō liáo wèi hàn màn yóu hóng qiáo xiǎo fàng mù lán zhōu

春圃有《扬州虹桥》二律云:“出郭聊为汗漫游,虹桥晓放木兰舟。

jì hé xiāng qì yi chū rì ōu lù qíng huái fù zǎo qiū

芰荷香气宜初日,鸥鹭情怀赴早秋。

zì xǐ qín zūn jīn yǔ gòng gǎn kuā fēng yǎ xī xián chóu

自喜琴尊今雨共,敢夸风雅昔贤俦。

yíng yíng lǜ shuǐ yī yī liǔ zàn nǐ míng yuán zuò xiǎo liú

盈盈绿水依依柳,暂拟名园作小留。

yàn luò píng shā gǔ diào xī bīng xián shēng chè shù jiān fēi

”“雁落平沙古调稀,冰弦声彻树间扉。

hé tíng bì shǔ chá yān yáng zhú yuàn xún sēng mù yè fēi

荷亭避暑茶烟扬,竹院寻僧木叶飞。

shān yǔ àn yí yóu kè fǎng shuǐ fēng liáng shàng jiǔ rén yī

山雨暗移游客舫,水风凉上酒人衣。

lín yā lì mǎ dōu xuān sàn bīn cóng chuán ā zǐ yè guī

林鸦枥马都喧散,宾从传呵子夜归。

yòu shān táng shèng jì xiān xián zhòng lián jiè cí yún dà shì zūn

”又:“山堂胜迹先贤重,莲界慈云大士尊。

jiē jiā jù yě

”皆佳句也。

èr

wù chén qiū yú chū de duò zhī zào yuán gǎi wéi suí yuán

戊辰秋,余初得隋织造园,改为随园。

wáng mèng tíng tài shǒu shāng bǎo yì táo xi pǔ èr tài shǐ zhì jiǔ xiāng hè gè yǒu shī jiàn zèng

王孟亭太守,商宝意、陶西圃二太史,置酒相贺,各有诗见赠。

xi pǔ yún huāng yuán dé zhǔ míng réng jiù píng yě tiān lóu shù jǐn huán

西圃云:“荒园得主名仍旧,平野添楼树尽环。

zuò lì rú hé dān cǐ shì mǎi shān zhēn bù qǐ rén qián

作吏如何耽此事,买山真不乞人钱。

bǎo yì yún guò jiāng bù kuì zhēn míng shì tuì yuàn qí rú wèi lǎo sēng

”宝意云:“过江不愧真名士,退院其如未老僧。

lǐng qǔ shí nián qīng xiàng hòu fú jīn yě fú shǐ xiāng yìng

领取十年卿相后,幅巾野服始相应。

gài qí shí yú nián cái guò sān shí gù yě

”盖其时,余年才过三十故也。

wéi mèng tíng shī wèi lù zhǐ jì wàn mù chá yā lǜ dào yán yī jù ér yǐ

惟孟亭诗未录,只记“万木槎丫绿到檐”一句而已。

jiē hū yú de suí yuán zhī cì nián jí qǐ bìng jū zhī

嗟乎!余得随园之次年,即乞病居之。

sì shí nián lái yuán zhī zēng róng shì guān jiǒng fēi cóng qián guāng jǐng

四十年来,园之增荣饰观,迥非从前光景;

ér sān rén zhě yì duō huà qù jiǔ yǐ

而三人者,亦多化去久矣!

sān

xī lín è gōng wèi jiāng sū bù zhèng shǐ kè nán bāng lí xiàn jí

西林鄂公为江苏布政使,刻《南邦黎献集》;

chén guī yú shàng shū shí wéi xiù cái de yǔ qí xuǎn

沈归愚尚书时为秀才,得与其选。

hòu cǐ běn jìn chéng yù lǎn chén zhī shòu zhī cóng cǐ shǐ yě

后此本进呈御览,沈之受知,从此始也。

gōng chūn fēng tíng huì wén zèng huá yù yuán yī lǜ zhōng sì jù yún miù yǐ tōng jiā zūn shì jiǎng gǎn dāng lǎo yǒu liè mén shēng

公《春风亭会文赠华豫原》一律,中四句云:“谬以通家尊世讲,敢当老友列门生。

wén zhāng bào guó kē míng zhòng zhū sì xún yuán guǎn yuè qīng

文章报国科名重,洙泗寻源管乐轻。

qí hǎo xián lǐ shì qíng jiàn hū cí

”其好贤礼士,情见乎词。

gōng wáng hòu mén xià shēng yáng cháo guān zǐ qí shī wǔ bǎi yú shǒu

公亡后,门下生杨潮观梓其诗五百余首。

kǔ rè yún wèi néng zuò lín yǔ hé gǎn yuàn jiāo yáng ǒu chéng yún yáng liǔ qíng duō yīn dài shuǐ bā jiāo xīn dìng bù wén léi

《苦热》云:“未能作霖雨,何敢怨骄阳?”《偶成》云:“杨柳情多因带水,芭蕉心定不闻雷。

tí mǒu sì yún fēi yún yǐ xiù xīn cháng zhù míng yuè chén tán yǐng bù liú

”《题某寺》云:“飞云倚岫心常住,明月沉潭影不流。

bié guì zhōu yún shēn míng dào dǐ dōu chén tǔ liú yǔ xián rén xiù shǒu kàn

”《别贵州》云:“身名到底都尘土,留与闲人袖手看。

wū hū gōng chū jiāng rù xiàng chuí èr shí nián jīng lüè qī shěng

”呜呼!公出将入相,垂二十年,经略七省。

zhū láng jūn liǎng dū liǎng fǔ gù lì mén shēng yì duō xiǎn guì

诸郎君两督、两抚,故吏门生亦多显贵。

ér píng shēng shī jí zhōng chuán yú yī luò tuō shū shēng

而平生诗集,终传于一落托书生。

tán mò zhāi shī yún bù yǒu sān qiān mén xià kè zhì jīn shuí shi xìn líng jūn

檀默斋诗云:“不有三千门下客,至今谁识信陵君?”

yáng zhōu xiào lián mǎ lì běn zì fù gǔ wén zuò jiā yǔ wāng kě zhōu huì yú lú zhuǎn yùn xí shàng

扬州孝廉马力畚,自负古文作家,与汪可舟会于卢转运席上。

wāng suī bù yī shī cái shí chū mǎ shàng

汪虽布衣,诗才实出马上。

mǎ yì pō qīng zhī wāng yòu bù kěn zì xià

马意颇轻之,汪又不肯自下。

yú shì èr rén zhōng xí bù jiāo yī yǔ

于是二人终席不交一语。

hòu wǔ rì mǎ bìng zú

后五日,马病卒。

shā dòu chū xì kě zhōu yuē rǔ yǔ mǎ jūn qián rì xí jiān yǐ yīn yáng fēn jiè yǐ

沙斗初戏可舟曰:“汝与马君前日席间,已阴阳分界矣。

wāng sòng fāng shǒu zhāi zhī bái xià jiān huái suí yuán yún cǐ bāng lài yǒu jiù shén jūn chú què sī rén shú yǔ qún jiǔ wò lín quán yóu wèi lǎo zhǐ tán fēng yuè bié wú wén

”汪《送方守斋之白下兼怀随园》云:“此邦赖有旧神君,除却斯人孰与群?久卧林泉犹未老,只谈风月别无闻。

shān zhōng bái shí tóng shuí zhǔ zuò shàng míng xiāng dài ěr fén

山中白石同谁煮?座上名香待尔焚。

tīng shuō piān zhōu qù wú huì liào yìng guī kàn zǎo qiū yún

听说扁舟去吴会,料应归看早秋云。

dīng chǒu yú mì yī chāo shū rén huò jiàn huáng shēng míng zhī jì hào xīng yán zhě rén shén piáo yě

丁丑,余觅一抄书人,或荐黄生,名之纪,号星岩者,人甚朴野。

ǒu guò qí àn tóu de jù yún

偶过其案头,得句云;

pò ān sēng mài lín jiē wǎ dú jǐng rén zhēng xiàng wǎn quán

“破庵僧卖临街瓦,独井人争向晚泉。

yú dà qí zhī jí xiǎng mǐ wǔ dǒu

”余大奇之,即饷米五斗。

zì cǐ xīn rán dà yòng lì yú shī

自此欣然大用力于诗。

wǔ yán jù yún yún kāi rì jiǎo zhí yǔ luò shuǐ wén yuán

五言句云:“云开日脚直,雨落水纹圆。

zhú ruì chuān ní bì ying hān luò jiǔ zūn

”“竹锐穿泥壁,蝇酣落酒尊。

diào jiǔ zhī yú xìng qiáo duō shí shù míng

”“钓久知鱼性,樵多识树名。

bǐ cán lú bìng yòng mò jǐn zhǐ tóng mó

”“笔残芦并用,墨尽指同磨。

qī yán yún xiǎo chuāng jìn shuǐ hán piān jué gǔ mù zhē tiān shǔ bù zhī

”七言云:“小窗近水寒偏觉,古木遮天曙不知。

jiù shēng píng chù ní yóu lǜ xīn luò huā shí shuǐ yì xiāng

”“旧生萍处泥犹绿,新落花时水亦香。

jiù pì kǒng xián dōu zhù shuǐ pò qiáng nán bǔ jǐn hu shī

“旧甓恐闲都贮水,破墙难补尽糊诗。

yǒu lián dāng kǎn yún réng rù wú kè tuī mén fēng zì kāi

”“有帘当槛云仍入,无客推门风自开。

liù

céng nán cūn hǎo yín shī zuò shān xī píng dìng zhōu cì shǐ fǎng bái xiāng shān jiāng shī jí fēn zhì shèng shàn dōng lín gù shì nǎi jiāng shàng dǎng yǒng gǔ zhū zuò mìng mén rén li zhēn pìn shū zàng wén chāng cí zhōng

曾南村好吟诗,作山西平定州刺史,仿白香山将诗集分置圣善东林故事,乃将《上党咏古》诸作,命门人李珍聘书藏文昌祠中。

shēn gù shí yú nián táo huǐ xuān lái mù cǐ zhōu guò cí niān xiāng jiàn cǐ cáng běn

身故十余年,陶悔轩来牧此州,过祠拈香,见此藏本;

jì ài shī zhī qīng miào ér yòu zì lián tóng wéi shān zuǒ rén nǎi xù ér zǐ zhī bìng fù jǐ zuò yú hòu

既爱诗之清妙,而又自怜同为山左人,乃序而梓之,并附己作于后。

céng guò pán shí guān yún pán shí guān qián shí lù wēi lí lí huáng yè xiǎo cūn xī

曾《过盘石关》云:“盘石关前石路微,离离黄叶小村稀。

xié yáng hū sòng qí fēng yǐng qiān dié céng yún wū shàng fēi

斜阳忽送奇峰影,千叠层云屋上飞。

táo yǒng yí shī xuān yún yī dài wén zhāng shàn yì cái kāi xuān yín ba xìng yōu zāi

”陶咏《遗诗轩》云:“一代文章擅逸才,开轩吟罢兴悠哉。

guān xián qiě xǐ néng yī sú wèi yǔ shī rén zuò wò lái

官闲且喜能医俗,为与诗人坐卧来。

táo yòu yǒng jiā shān shū yuàn yún xīn kāi yì yuàn yù qún yīng wén xué fēng chuán gǔ ài chéng

”陶又咏《嘉山书院》云:“新开艺苑育群英,文学风传古艾城。

jiè de gōng yú wú sú lèi xié péng lái tīng dú shū shēng

借得公余无俗累,携朋来听读书声。

wú mén míng yī xuē xuě zì hào yī piáo xìng gū ào

吴门名医薛雪,自号一瓢,性孤傲。

gōng qīng yán zhī bù kěn wǎng

公卿延之不肯往;

ér yǔ yǒu jí zé bù zhāo zì zhì

而予有疾,则不招自至。

yǐ hài chūn yú zài sū zhōu páo rén wáng xiǎo yú bìng yì bù qǐ jiāng yǎn guān ér jūn lái

乙亥春余在苏州,庖人王小余病疫不起,将掩棺,而君来;

tiān yǐ wǎn shāo zhú zhào zhī xiào yuē sǐ yǐ rán wú hǎo yǔ yì guǐ zhàn kǒng dé shèng yì wèi kě zhī

天已晚,烧烛照之,笑曰:“死矣!然吾好与疫鬼战,恐得胜亦未可知。

chū yào yī wán dǎo shí chāng pú zhī tiáo hé mìng yú fū yǒu lì zhě yòng tiě zhù qiè qí chǐ guàn zhī

”出药一丸,捣石菖蒲汁调和,命舆夫有力者,用铁箸锲其齿灌之。

xiǎo yú mù bì qì jué hóu gǔ gǔ rán shì yàn shì tǔ

小余目闭气绝,喉汩汩然似咽似吐。

xuē zhǔ yuē hǎo qiǎn rén shì zhī jī míng shí dāng yǒu shēng

薛嘱曰:“好遣人视之,鸡鸣时当有声。

yǐ ér guǒ rán

”不久之后果然如此。

zài fú èr jì ér bìng qǐ

再服二剂而病起。

yǐ yǒu dōng yú yòu wǎng sū zhōu yǒu chú rén zhāng qìng zhě de kuáng yì zhī bìng rèn rì guāng wèi xuě dàn shǎo xǔ cháng tòng yù liè zhū yī bù xiào

乙酉冬,余又往苏州,有厨人张庆者,得狂易之病,认日光为雪,啖少许,肠痛欲裂,诸医不效。

xuē zhì xiù shǒu xiàng zhāng liǎn shàng xià shì yuē cǐ lěng shā yě yī guā ér yù bù bì zhěn mài

薛至,袖手向张脸上下视曰:“此冷痧也,一刮而愈,不必诊脉。

rú qí yán shēn xiàn hēi bān rú zhǎng dà yì jí huò rán

”如其言,身现黑瘢如掌大,亦即霍然。

yú qí shǎng zhī

余奇赏之。

xiān shēng yuē wǒ zhī yī jí jūn zhī shī chún yǐ shén xíng

先生曰:“我之医,即君之诗,纯以神行。

suǒ wèi rén jū wū zhōng wǒ lái tiān wài shì yě

所谓‘人居屋中,我来天外’是也。

rán xiān shēng shī yì zhèng bù fán rú yè bié wāng shān qiáo yún kè zhōng lián kè qù shāo zhú sòng guī ráo

”然先生诗亦正不凡,如《夜别汪山樵》云:“客中怜客去,烧烛送归桡。

bǎ shǒu gè wú yǔ hán jiāng zhèng luò cháo

把手各无语,寒江正落潮。

yì xiāng nán bá shè jiù yè yǒu yú qiáo

异乡难跋涉,旧业有渔樵。

qiè mò yī rén guàn jiā pín zǐ shàng jiāo

切莫依人惯,家贫子尚娇。

cháo táo lìng yún yòu xiàng mén qián zāi wǔ liǔ fēng lái yī jiù zhé yāo zhī

”《嘲陶令》云:“又向门前栽五柳,风来依旧折腰枝。

yǒng hàn gāo yún qià xiào shǒu tí sān chǐ jiàn zhǎn shé róng yì gē jī nán

”咏《汉高》云:“恰笑手提三尺剑,斩蛇容易割鸡难。

ǒu chéng yún chuāng tiān mò pǔ yáo xīn zhú jǐ yìn lián huán àn fù yú

”《偶成》云:“窗添墨谱摇新竹,几印连环按复盂。

zhāng wén mǐn gōng yǐ shū fǎ yǎn shī míng

张文敏公以书法掩诗名。

yú jiàn shǒu shū chūn yīng zhuàn yún chóu yā xiāng tǒng zhuì sù yún huā hún chóu shā yuè rú yín

余见手书《春莺啭》云:“绸压香筒坠宿云,花魂愁杀月如银。

dú tīng yú yuè xī fēng lěng yòu shì shēn qiū yī yè rén

独听鱼钥西风冷,又是深秋一夜人。

jiǔ

fāng mǐn kè gōng xūn wèi lóng hè ér shī qíng jí jiā

方敏恪公勋位隆赫,而诗情极佳。

wèi dì shí tú zhōng kàn huā sān jué yún shù zhī hóng yàn kùn qīng chén lǒng hòu fēng qián bié yǒu chūn

未第时,《途中看花》三绝云:“数枝红艳困轻尘,陇后风前别有春。

xiù dǐ fēi yīng chuī tè dì shì lián lǘ bèi yǒu shī rén

袖底飞英吹特地,似怜驴背有诗人。

nǚ ér zhuāng ba bìn quán quán bìn dǐ táo huā yī miàn hān

”“女儿装罢鬓鬈鬈,鬓底桃花一面酣。

jié bàn qián cūn xié shǒu qù měi féng huā chù yòu zhòng zān

结伴前村携手去,每逢花处又重簪。

qǐ shǒu máo ān gǔ bái huá dào páng rén xiàn dào páng huā

”“稽首茅庵古白华,道旁人献道旁花。

cí yún zuò xià wú duō yuàn měi dào huā shí xù zài jiā

慈云座下无多愿,每到花时婿在家。

shí

jǐ mǎo xià jiǎng qín shù zhōng hàn ǒu guò jīn líng qiè zhōng cáng hǎi níng xǔ héng zǐ míng càn zhě shī yī juàn

己卯夏,蒋秦树中翰偶过金陵,箧中藏海宁许衡紫名灿者诗一卷。

hú shàng yún qiū sì dòng gū wǎng líng bō suì miǎo rán

《湖上》云:“秋思动孤往,凌波遂渺然。

hú yún duō shàng shù shān yǔ hū rú yān

湖云多上树,山雨忽如烟。

bái lù lái líng wài hóng qú luò kǎn qián

白鹭来菱外,红蕖落槛前。

dàn zhuāng xī zǐ xiào fēng jí mò huí chuán

淡妆西子笑,风急莫回船。

zuò hé xī zá shī yǒu míng qī zǐ qì pò

”作《河西杂诗》,有明七子气魄。

rú lóng shā sǎo xuě qiū chí mǎ tù pò níng shuāng yè zhào qí

如:“龙沙扫雪秋驰马,兔魄凝霜夜照旗。

biān dīng rì kè tún tián mài shǐ zhě xīng chí shǔ guó guā

”“边丁日课屯田麦,使者星驰属国瓜。

jiē jí xióng jiàn

”皆极雄健。

yòu jué jù yún tiě mǎ hán fēng rì rì qiū xiù zhān liè liè juǎn chī yóu

又绝句云:“铁马寒风日日秋,绣旃猎猎卷蚩尤。

hé yuán shēn zuò píng ān huǒ yī yè dōng hái guò sù zhōu

何缘身作平安火,一夜东还过肃州。

yú mù qí rén biàn fǎng sà nián zú wú zhī zhě

”余慕其人,遍访卅年,卒无知者。

yī shí yī

一十一

bǐng chén qiū zhào shì zhě tóng lǐng yuè fèng yú hù bù

丙辰秋,召试者同领月俸于户部。

tóng xiāng chéng nuó qú zhǐ yī rén xiào yuē cǐ wú jiā niáng zǐ xiù cái yě

同乡程挪渠指一人笑曰:“此吾家‘娘子秀才’也。

rù xué shí chū míng mò yù jū jīn líng gōng shī jīn dùn ér qióng jīng gǎi míng tíng zuò bié zì mián zhuāng yǐ qí xián jìng xiū jié gù hào chéng niáng zǐ

”入学时,初名默,寓居金陵,工诗,今遁而穷经,改名廷祚,别字绵庄,以其闲静修洁,故号“程娘子”。

yīn yǔ shù yán ér bié

因与数言而别。

dú qí hǎi diàn yuán lín yī jué yún gé àn tiáo yáo yù lù míng lín jiān dào yǐng jiàn rén xíng

读其《海淀园林》一绝云:“隔岸迢遥御路明,林间倒影见人行。

cháo tiān duō shǎo zhū lún guò tiān rù shān quán zuò shuǐ shēng

朝天多少朱轮过,添入山泉作水声。

jīng zhōng yì nǚ yún sān líng yòu nǚ yíng lí mèng yī zì néng yán wèi de kàn

”《京中忆女》云:“三龄幼女萦离梦,一自能言未得看。

xì ba pō wén zhī jì yì shū lái jiàn jiě wèn píng ān

戏罢颇闻知记忆,书来渐解问平安。

wèi qíng yù bǐ zhēn nán zǐ nǔ lì yīng jiā yuǎn kè cān

慰情欲比真男子,努力应加远客餐。

tí xiào gèng jiào tīng gé shě máng máng chóu sī dào gēng lán

啼笑更教听隔舍,茫茫愁思到更阑。

wǔ lín huái gǔ yún yī zì xiū bīng guó yuàn chú jūn wáng hān zuì jiǔ zhòng jū

”《武林怀古》云:“一自休兵国怨除,君王酣醉九重居。

yún kāi fèng lǐng shēng gē mǎn mèng lěng lóng chéng yì shǐ shū

云开凤岭笙歌满,梦冷龙城驿使疏。

hǎi rì hū jīng gōng lòu jǐn chūn cháo yóu xiào jiāng tán xū

海日忽惊宫漏尽,春潮犹笑将坛虚。

shéi zhī lì mǎ wú shān kè bù xī qiān jīn mǎi jiàn shū

谁知立马吴山客,不惜千金买谏书。

shī shén mián lì bù zuò jīng shēng yǔ

”诗甚绵丽,不作经生语。

hòu sū fǔ yā gōng jiàn xiān shēng jīng xué zú bào bà

后苏抚雅公荐先生经学,卒报罢。

nián qī shí qī wú zi ér zú

年七十七,无子而卒。

zhù shū yíng chǐ jù fù suí yuán

著书盈尺,俱付随园。

yī shí èr

一十二

yǐ hài qiū yú diào yú mián zhuāng jiā

乙亥秋,余吊于绵庄家。

mián zhuāng zhǐ yī shào nián gào wǒ yuē cǐ yán dōng you xiù cái yě nián wèi ruò guàn

绵庄指一少年告我曰:“此严冬友秀才也,年未弱冠。

qián rì xué shǐ wèn shēng shī yǒu shēng wú cí shēng tiáo jǔ shí liù jiā zhī shuō yǐ biàn qí fēi

前日学使问《笙诗》有声无辞,生条举十六家之说,以辨其非。

yú xīn jìng zhī

”余心敬之。

yǐ ér jiàn guò yǐ xiù róng xiǎo cǎo xiāng shì

已而见过,以《秀容小草》相示。

wǎn tiào yún bié yuàn míng zhōng gǔ dēng lóu bào wǎn qíng

《晚眺》云:“别院鸣钟鼓,登楼报晚晴。

yī shān qīng yǒu dài qiān shù nuǎn wú shēng

一山清有待,千树暖无声。

jiàn de dōng fēng xìn mí shāng lǚ kè qíng

渐得东风信,弥伤旅客情。

cāng zhōu míng fā zǎo yīng fù hǎo chūn shēng

沧洲明发早,应负好春生。

zhōu cì chóu hú yún jì tiān shuāng àn shī chū wù yī fān qīng

”《舟次仇湖》云:“际天双岸失,出雾一帆轻。

yī shí sān

一十三

tōng zhōu bǎo jǐng gōng gōng tián cí

通州保井公,工填词;

zì hào sì xiāng zhǔ rén gài yán shuì xiāng zuì xiāng wēn róu xiāng bái yún xiāng yě

自号四乡主人,盖言睡乡、醉乡、温柔乡、白云乡也。

yǒng cuī yīng yīng yī què shén jiā mò èr jù yún jiāo xiāng bǔ guò hái tā yī jià

咏《崔莺莺》一阕,甚佳,末二句云:“交相补过,还他一嫁。

guǐ yǒu qiū jiàn fǎng suí yuán xiāng dé shèn huān

”癸酉秋,见访随园,相得甚欢。

bié sān shí nián yú yóu láng shān jǐng gōng jiǔ wáng yǐ

别三十年,余游狼山,井公久亡矣。

qí zi kuǎn jiē shén yīn

其子款接甚殷。

bì shàng hu yú shǒu zhá shù xíng shì zhī nǎi yóu kè mǒu suǒ jiǎ yě

壁上糊余手札数行,视之,乃游客某所假也;

rán yǐ hòu jìn zhī yǐ qí liǎng dài zhī hǎo xián ruò cǐ

然已厚赆之矣,其两代之好贤若此。

yī shí sì

一十四

shǎn zhōu gǒng luò jiān rén duō záo tǔ ér jū

陕州巩、洛间,人多凿土而居。

yú zì xī qín guī yù yǔ zhù yáo zhōng sān rì yín shī wèi chéng

余自西秦归,遇雨,住窑中三日,吟诗未成。

hòu èr shí nián nián jie zǐ chén xiào lián kūn yǒu guò shǎn yī lián yún rén jiā bàn záo shān yāo zhù chē mǎ dōu cóng wū shàng guò

后二十年,年家子沈孝廉琨有《过陕》一联云:“人家半凿山腰住,车马都从屋上过。

zhí shì dài yǔ zuò yě

”直是代予作也。

yòu guò gāo chún hú yún liáng shēng sù lù mián chū wěn fēng jìng yóu yú tīng yǒu shēng

又《过高淳湖》云:“凉生宿鹭眠初稳,风静游鱼听有声。

yī shí wǔ

一十五

sòng wéi fān zì ruì píng luò tuò yáng zhōu

宋维藩字瑞屏,落魄扬州。

lú yā yǔ wèi zhuǎn yùn wèi zhī qí cái jù ér bù jiàn

卢雅雨为转运,未知其才,拒而不见。

yú wèi dài chéng xiǎo xíng yún kè chéng wú yàn qǐ pò xiǎo kuà lǘ xíng

余为代呈《晓行》云:“客程无晏起,破晓跨驴行。

cán yuè hū duò shuǐ cūn jī chū yǒu shēng

残月忽堕水,村鸡初有声。

shì qiáo shuāng jiàn huá yě diàn huǒ wēi míng

市桥霜渐滑,野店火微明。

bù shǎo yōu jū zhě gāo mián mèng bù jīng

不少幽居者,高眠梦不惊。

lú xǐ zèng yǐ xíng zī

”卢喜,赠以行资。

sū zhōu pǔ xiáng chūn xiǎo xíng yún zǎo chū biàn shān kǒu qiū fēng fu bèi qīng

苏州浦翔春《晓行》云:“早出弁山口,秋风袱被轻。

bèi rén cán yuè luò hé chǔ xiǎo jī shēng kè dōng yǐng jù shòu xiāo lán qì gèng qīng

背人残月落,何处晓鸡声?客冬影俱瘦,宵阑气更清。

xíng xíng yuǎn shù lǐ hóng rì zì dōng shēng

行行远树里,红日自东生。

èr rén bù xiāng shí ér èr shī xiāng sì qiě tóng yòng bā gēng yùn yì qí

”二人不相识,而二诗相似,且同用“八庚”韵,亦奇。

pǔ gèng yǒu jiā jù yún jiù tǎ wèi qīng liú shuǐ bào gū fēng yù dǎo luàn yún fú

浦更有佳句云:“旧塔未倾流水抱,孤峰欲倒乱云扶。

yòu zuì hòu bù zhī guī lù wǎn yù rén fú zhe shàng huā cōng

”又:“醉后不知归路晚,玉人扶着上花骢。

yī shí liù

一十六

háng zhōu yàn huì sú shàng máng nǚ tán cí

杭州宴会,俗尚盲女弹词。

yǔ yā bù xǐ yǐ wéi nǚ zhī shǒu zhòng zhě mù yě qīng lú bù pàn shén cǎi xiān wú

予雅不喜,以为女之首重者目也,清胪不盼,神采先无。

yǒu wáng sān gū zhě yǎ hǎo wén mò duì dá míng liú rén rén rú qí yì zhī suǒ chū

有王三姑者,雅好文墨,对答名流,人人如其意之所出。

wáng mèng lóu shì jiǎng zuò qī gǔ yī zhāng zhōng yǒu bā jù yún chéng jūn fú qìng zi dēng jiào jīn lǐ céng jīng shì yù xiāo

王梦楼侍讲作七古一章,中有八句云:“成君浮磬子登教,金醴曾经侍玉霄。

zhé jiàng dào yuán yóu wèi jiǎn bù jiāng qīng yǎn kàn chén xiāo

谪降道缘犹未减,不将青眼看尘嚣。

wán zhì yóu lái jiān xiá huì chuán shén qǐ dài qiū bō mèi qīng yún rǎn rǎn yuè yi zhē xiāng wù yíng yíng huā ài shuì

纨质由来兼黠慧,传神岂待秋波媚?轻云冉冉月宜遮,香雾潆潆花爱睡。

kàng qín pǔ zèng shī yún xiǎo zhuāng shū lüě zhú shí xīn qiǎo xiào shēng chūn yòu shàn pín

”杭堇浦赠诗云:“晓妆梳掠逐时新,巧笑生春又善颦。

dào kè shèng cháng zhī kè xìng mù zhōng mò wèi jìng wú rén

道客胜常知客姓,目中莫谓竟无人。

tán cáo yuán gǔ xiǎo shēng hán yě xué cáo gāng zuǒ shǒu dàn

”“檀槽圆股晓生寒,也学曹刚左手弹。

zhòng lǐ zì xián shuāi tài shèn xìng wú lǎo tài bèi qīng kàn

众里自嫌衰太甚,幸无老态被卿看。

yī shí qī

一十七

qián lóng wù yín lú yā yǔ zhuǎn yùn yáng zhōu yī shí míng shì qū zhī rú yún

乾隆戊寅,卢雅雨转运扬州,一时名士,趋之如云。

qí shí liú yìng yú shì jiǎng zhǎng jiào shū yuàn shēng tú zé wáng mèng lóu jīn zōng tíng bào yā táng wáng shǎo líng yán dōng you zhū rén jù jí dōng nán zhī xuǎn

其时刘映榆侍讲掌教书院,生徒则王梦楼、金棕亭、鲍雅堂、王少陵、严冬友诸人,俱极东南之选。

wén yú dào gè juān xì lǐn yán yǐn yú xiǎo quán yuán

闻余到,各捐饩廪延饮于小全园。

bù shù nián jǐn rù qīng yún yǐ

不数年,尽入青云矣。

bào jiàn zèng yù táng xiān rén piān bù jí shěng jì

鲍见赠《玉堂仙人篇》,不及省记;

jǐn jì mèng lóu xié quán gōng kuí shǐ liú qiú èr shǒu yún yī xíng jīn liè xiǎng qióng jū gōng zǐ qún guò shuǐ zhú jū

仅记梦楼《偕全公魁使琉球》二首云:“一行金埒响琼琚,公子群过水竹居。

mǎo fā yě xū qiān wàn zhí qǐ nián duō shì shí sān yú

卯发也须千万值,绮年多是十三余。

jiāng lí gèng chàng hóng lán qū xiāng yì yīng kàn qīng li shū

将离更唱红兰曲,相忆应看青李书。

yīng wǔ xiāng láo zhēn zhuó biàn bù zhī liáng yuè tòu jiāo shū

鹦鹉香醪斟酌遍,不知凉月透交疏。

nà bà qīng jiāng jiē hǎi mén měi suí cán zhào wàng zhōng yuán

”“那霸清江接海门,每随残照望中原。

dōng fēng wèi yǔ guī zhōu biàn běi lǐ kōng xiāo lǚ kè hún

东风未与归舟便,北里空销旅客魂。

jǐn yè huá dēng wǔ hè yù sān qiū huāng dǎo xiá jīng kūn

尽夜华灯舞鹤鹆,三秋荒岛狎鲸鲲。

tā shí ruò huà bēi huān shì yī shàng tāo hén bìng jiǔ hén

他时若话悲欢事,衣上涛痕并酒痕。

yú àn liú qiú guó wáng guì qī zǐ dì jiē fu zhī fěn jǐn yī yù mào néng gē yǐ jìng tiān shǐ gù yí zūn dù qǔ

”余按:琉球国王贵戚子弟,皆傅脂粉,锦衣玉貌,能歌,以敬天使,故移尊度曲。

wāng zhōu cì xiān shēng jí zhōng suǒ yǒng yǔ mèng lóu tóng

汪舟次先生集中所咏,与梦楼同。

shí bā

—十八

yǒu mǒu tài shǐ yǐ kū fù shī jiàn shì

有某太史以《哭父》诗见示。

yú guī zhī yuē kū fù fēi shī tí yě

余规之曰:“哭父,非诗题也。

lǐ dà gōng fèi yè

《礼》:‘大功废业。

ér kuàng yú zhǎn shuāi hu gǔ rén zài sàng fú zhōng sān nián bù zuò shī

’而况于斩衰乎?古人在丧服中,三年不作诗。

hé yě shī nǎi yǒu yùn zhī wén zài shuāi huǐ shí hé xiá huī háo niān yùn kuàng fù mǔ ēn rú tiān dì shì wèn gǔ rén kě yǒu yǒng tiān dì zhě hu liù cháo liú zhòu fù liù hé yī shí yǒu jiè luò tuó zhī jī

何也?诗乃有韵之文,在衰毁时,何暇挥毫拈韵?况父母恩如天地,试问:古人可有咏天地者乎?六朝刘昼赋六合,一时有‘疥骆驼’之讥。

lì shǔ hàn táng míng jiā wú kū fù shī

历数汉、唐名家,无哭父诗。

fēi bù xiào yě fēi jiē shēng yú kōng sāng zhě yě

非不孝也,非皆生于空桑者也。

sān bǎi piān yǒu liǎo é gǔ xù yǐ wéi cì yōu wáng zuò

《三百篇》有《蓼莪》,古序以为刺幽王作。

yǒu zhì hù zhì qǐ qí rén zhī fù mǔ shēng shí zuò

有‘陟岵’、‘陟屺’,其人之父母生时作。

wéi jìn fu xián sòng wén wén shān yǒu xiǎo xiáng kū mǔ shī

惟晋傅咸、宋文文山有《小祥哭母》诗。

mǔ yǔ fù shì lüè yǒu jiān dào xiǎo xiáng āi yì lüè jiǎn

母与父似,略有间,到小祥哀亦略减;

rán kū èr qīn zhōng bù kě wèi xun

然哭二亲,终不可为训。

yī shí jiǔ

一十九

cháng zhōu zhuāng sūn fú tài shǐ dōng rì shī yún mó lái dòng mò wú nóng sè diǎn hòu cháo yī yǒu zhòu hén

常州庄荪菔太史《冬日》诗云:“磨来冻墨无浓色,典后朝衣有皱痕。

yáng zhōu chéng wǔ qiáo tài shǐ zèng táng gǎi táng qián bèi yún chūn shēng qiū shàn suí xīn lìng méi jiǔ cháo yī jiǎn jiù bān

”扬州程午桥太史赠唐改堂前辈云:“春生秋扇随新令,霉久朝衣检旧斑。

èr shí

二十

cháng zhōu gù wén wěi yǒu kǔ yín yī lián yún bù zhī gōng dào chù dàn jué sòng lái ān

常州顾文炜有《苦吟》一联云:“不知功到处,但觉诵来安。

yòu yún wèi qiú yī zì wěn nài de bàn xiāo hán

”又云:“为求一字稳,耐得半宵寒。

shēn de zuò shī gān kǔ

”深得作诗甘苦。

èr shí yī

二十一

rén wèi lěng wò bì wān shēn

人畏冷,卧必弯身。

gāo hàn qǐ sī mǎ sù míng gǎng yì yún dēng hūn fáng shuì pín yí bèi qīn báo chóu hán lǚ qū yāo

高翰起司马《宿明港驿》云:“灯昏妨睡频移背,衾薄愁寒屡曲腰。

yě xíng zhě cháng jiàn niú bèi shàng fù qún niǎo ér xíng

”野行者尝见牛背上负群鸟而行。

lǔ xīng cūn yún chūn tián niú bèi jiū zhēng luò yě diàn qiáng tóu huā luàn kāi

鲁星村云:“春田牛背鸠争落,野店墙头花乱开。

chuán xiǎo zhě rén bù néng qǐ lì

”船小者,人不能起立。

chéng yú mén yún bié kāi xīn yàng shū kān shěn guì zhuó yī shang wò dú shū

程鱼门云:“别开新样殊堪哂,跪着衣裳卧读书。

èr shí èr

二十二

huáng xīng yán suí yuán ǒu chéng yún shān rú píng lì dāng chuāng jiàn lù shì shé xuán gé zhú kàn

黄星岩《随园偶成》云:“山如屏立当窗见,路似蛇旋隔竹看。

lì fán xiè yǒng chóng xiān sì yún huā míng zhèng yào wēi yīn chèn lù zhuǎn duō cóng gé zhú kàn

”厉樊榭咏《崇先寺》云:“花明正要微阴衬,路转多从隔竹看。

èr rén bù móu ér hé

”二人不谋而合。

rán huáng bù rú lì zhě yǐ rú zì yǔ shì zì fàn zhòng

然黄不如厉者,以“如”字与“似”字犯重。

zhú yí wèi fàng wēng zhāi chū bǎi yú jù hòu rén dāng yǐ wéi jiè

竹坨为放翁摘出百余句,后人当以为戒。

èr shí sān

二十三

wù xū jiǔ yuè yú yù wú zhōng

戊戌九月,余寓吴中。

yǒu jiā hé shào nián wú jūn wén pǔ lái fǎng xiù zhōng chū shī gǎo jiàn shì yún jiāng jiù shǎn xī bì fǔ jūn zhī pìn cōng cōng bié qù

有嘉禾少年吴君文溥来访,袖中出诗稿见示,云将就陕西毕抚军之聘,匆匆别去。

yǔ dú qí shī shēn xǐ wú zhè hòu qǐ yǒu rén ér tàn bì gōng zhī néng lián cái yě

予读其诗,深喜吾浙后起有人,而叹毕公之能怜才也。

lù qí yóu gū shān yún chūn fēng yù lái shān yǐ zhī shān nán méi è xiān pò zhī

录其《游孤山》云:“春风欲来山已知,山南梅萼先破枝。

gāo rén qù hòu chūn cǎo cǎo wàn gǔ gū shān jī rú sǎo

高人去后春草草,万古孤山迹如扫。

cháo jū gé pàn jiǔ kě gū xìng yǒu wǒ lái shān wèi gū

巢居阁畔酒可沽,幸有我来山未孤。

xiào wèn méi huā kěn qī wǒ wǒ jiāng bào hè jiā xī hú

笑问梅花肯妻我,我将抱鹤家西湖。

qí tā jiā jù rú bù zhī xīn yuè shàng yí shì shuǐ zhān yī

”其他佳句,如:“不知新月上,疑是水沾衣。

dǐ shì chūn fēng qiàn gōng dào ér jiā mén xiàng luò huā duō shēn de táng rén fēng wèi

”“底事春风欠公道,儿家门巷落花多?”深得唐人风味。

èr shí sì

二十四

cháo xiàn tāng láng zhōng míng mào gāng xìng gāo dàn rú qí yín yǒng

巢县汤郎中,名懋纲,性高淡,如其吟咏。

zǎo qǐ yún lǎo xìng zhe dōng fēng hóng fāng jǐ huí biàn

《早起》云:“老杏着东风,红芳几回变。

hé bì yuǎn xún chūn rì rì qiáng tóu jiàn

何必远寻春,日日墙头见。

zuó yè yǔ wú shēng dì shàng qīng tái biàn

昨夜雨无声,地上青苔遍。

zǎo qǐ kuài dēng lóu gōu lián jìn shuāng yàn

早起快登楼,钩帘进双燕。

tā rú xī qīng shān yǐng rù fēng dòng zhú yīn yí

”他如:“溪清山影入,风动竹阴移。

yóu shān xīn zài shān hé yǎn fēi lán rào

”“游山心在山,合眼飞岚绕。

zhēn de jìng zhōng sān mèi zhě

”真得静中三昧者。

qí zi kuò zǔ néng shī yǒu fù fēng

其子扩祖能诗,有父风;

guò suí yuán jiàn fǎng bù zhí jì shī yún huā hán sù yǔ liǔ hán yān yǐn shì yuán lín bié yǒu tiān

过随园见访不值,寄诗云:“花含宿雨柳含烟,隐士园林别有天。

gāo wò bái yún rén bú jiàn yī jiā jī quǎn cuì wēi diān

高卧白云人不见,一家鸡犬翠微巅。

èr shí wǔ

二十五

háng zhōu fú láng zhōng míng céng zì yòu lǔ shī zhǔ gāo dàn

杭州符郎中,名曾,字幼鲁,诗主高淡。

jī xiàng guó wèi yú sòng qí sān rì bù lái qiū mǎn de chóng shēng rú yǔ luò kōng shān yī lián

嵇相国为余诵其“三日不来秋满地,虫声如雨落空山”一联。

yú tóng zhào shì jì qí zhāi gōng yún hán yún tiān míng sè lǎo wū jù qiū shēng

余同召试,记其《斋宫》云:“寒云添暝色,老屋聚秋声。

yǒng táng huā yún dāng shí bù jiè chuī xū lì shǎo dài yáng hé yě zì kāi

”咏《唐花》云:“当时不藉吹嘘力,少待阳和也自开。

kū yáng zhōu mǎ qiū yù yún xīn sǐ biàn wèi dà zì zài hún guī réng fǎn xiǎo líng lóng

”《哭扬州马秋玉》云:“心死便为大自在,魂归仍返小玲珑。

xiǎo líng lóng shān guǎn zhě mǎ shì huā yuán yě

”小玲珑山馆者,马氏花园也;

shǔ duì shén qiǎo

属对甚巧。

hè zhōu shí fān xué shì nà qiè yún yào lú jīng juàn dōu pāo què zhǐ xiàng dēng qián huàn yè shēn

《贺周石帆学士纳妾》云:“药炉经卷都抛却,只向灯前唤夜深。

yóu yùn jiè

”尤蕴藉。

èr shí liù

二十六

wú zhōng qī zǐ yǒu zhào sǔn zhī ér wú zhāng shǎo huá èr rén jiāo hǎo hū zhōng dào bù zhōng dōu xiàng yú zé zé yǒu yán

吴中七子,有赵损之而无张少华,二人交好,忽中道不终,都向余啧啧有言;

ér yú yì bù néng wèi liǎng jiā qí yì yě

而余亦不能为两家骑驿也。

wèi shí nián zhāng yī dì ér zú zhào yì xùn nàn jīn chuān

未十年,张一第而卒,赵亦殉难金川。

shǐ mí yuǎn yún zǎo zhī pào yǐng xū yú shì huǐ bǎ ēn chóu dǐ sǐ fēn

史弥远云:“早知泡影须臾事,悔把恩仇抵死分。

xìn zāi shǎo huá sū dī sān shǒu yún pāi dī xīn zhǎng bì yú luō dī shàng yóu rén lián bì gē

”信哉!少华《苏堤》三首云:“拍堤新涨碧于罗,堤上游人连臂歌。

xiào zhǐ fēn fēn shuǐ yáng liǔ nà zhī mián qǐ de chūn duō

笑指纷纷水杨柳,那枝眠起得春多。

bì liú lí jìng yè yún qīng xiāo guǎn wú shēng lù qì qīng

”“碧琉璃净夜云轻,箫管无声露气清。

hǎo shì liǔ yīn huā yǐng lǐ yuè huá rú shuǐ tà suō xíng

好是柳阴花影里,月华如水踏莎行。

shā táng xián wěi àn zhēng pá lín fǎng tíng ráo jìng bù huā

”“沙棠衔尾按筝琶,邻舫停桡静不哗。

yún mǔ chuāng zhōng shuāng bìn yǐng tíng tíng dī yìng xiǎo hóng shā

云母窗中双鬓影,亭亭低映小红纱。

xiāo xià yún shuǐ è bù cí chá qī wǎn huǒ gōng chóu duì zhú sān tiáo

”《消夏》云:“水厄不辞茶七碗,火攻愁对烛三条。

èr shí qī

二十七

wáng dào shì zhì chún yǒu jù yún dōng fēng dà shì wú zhī wù chuī lǎo chūn guāng zhòu zhuǎn zhǎng

王道士至淳有句云:“东风大是无知物,吹老春光昼转长。

huáng xīng yán yǒu jù yún fàn yú yī shuì dōu chéng lì wǔ yuè hé zēng jué zhòu zhǎng

”黄星岩有句云:“饭余一睡都成例,五月何曾觉昼长。

chén gǔ yú yǒu jù yún jìng zuò qíng dōng zhòu yì zhǎng

”陈古渔有句云:“静坐晴冬昼亦长。

sān yā zhǎng zì jù miào

”三押“长”字,俱妙。

èr shí bā

二十八

zhū cǎo yī kū chá r yún luó fú nán hǎi lì qiū dōng yān shuǐ yún shān gé wàn zhòng

朱草衣《哭槎儿》云:“罗浮南海历秋冬,烟水云山隔万重。

qián rì jì shū shū miàn shàng hóng qiān yóu xiě rǔ kāi fēng

前日寄书书面上,红签犹写汝开封。

hóng luán zèng xú xiǎo hè yún zǎo lí jiǎng xí fù lí jū zhī jǐ féng nán bié yì shū

”洪銮《赠徐小鹤》云:“早离讲席赋离居,知己逢难别易疏。

zhèng shì kāi mén féng qù shǐ jiē jūn sān yuè shí sān shū

正是开门逢去使,接君三月十三书。

yán dōng you yì nǚ yún liào de cǐ shí yī mǔ zuò kàn fēng shū zhá jì cháng ān

”严冬友《忆女》云:“料得此时依母坐,看封书札寄长安。

sān shī rén chuán sòng yǐ wéi tiān lài

”三诗,人传诵以为天籁;

bù zhī lán běn jiē chū yú wáng cì huí

不知蓝本皆出于王次回。

qí guò fù jiā gǎn jiù yún guī níng qù rì lèi hén nóng suǒ què zhuāng lóu dì èr zhòng

其《过妇家感旧》云:“归宁去日泪痕浓,锁却妆楼第二重。

kōng shèng yī xíng yí mò zài bǐng yín sān yuè shí sān fēng

空剩一行遗墨在,丙寅三月十三封。

èr shí jiǔ

二十九

yú guà guān sì shí nián jiǔ bù yuè jìn shēn ǒu yǒu sòng zhě xié zhī dōu fēi xiāng shí

余挂冠四十年,久不阅《缙绅》,偶有送者,撷之都非相识。

ǒu dú zhào qiū gǔ tí jìn shēn yún wú fù kān róng wèi zhì chù jiàn duō bù shí xìng míng rén

偶读赵秋谷《题{缙绅)》云:“无复堪容位置处,渐多不识姓名人。

wèi zhī yī xiào

”为之一笑。

xiān shēng kāng xī jǐ wèi hàn lín zhì qián lóng jǐ wèi ér shēn yóu qiáng jiàn wéi liǎng mù bù néng jiàn wù

先生康熙己未翰林,至乾隆己未,而身犹强健,惟两目不能见物;

yǔ yú wèi xiān hòu tóng nián

与余为先后同年。

xiāng chuán suǒ zhe tán lóng lù tòng dǐ yuán tíng yú suǒ guān zhī yì wú shén dǐ wǔ

相传所著《谈龙录》痛诋阮亭,余索观之,亦无甚抵牾。

xiān shēng míng zhí xìn yǐ guó jì rì yǎn xì bèi hé gù yǒu jù yún kě lián yī qǔ cháng shēng diàn zhí wù gōng míng dào bái tóu

先生名执信,以国忌日演戏被劾,故有句云:“可怜一曲《长生殿》,直误功名到白头!

sān shí

三十

zhù tài shǐ zhǐ táng yǐ shī jí jiàn shì yǔ xiǎo xiàn niǎo ráo tài shǐ shēn wéi jiā nà

祝太史芷塘以诗集见示,予小献茑荛,太史深为嘉纳。

bié hòu cóng jīng shī jì huái yún gài shì cái míng dà yóu xiān fú liàng shēn

别后从京师寄怀云:“盖世才名大,游仙福量深。

jiāng hé bù fèi yè sōng bǎi hòu diāo xīn

江河不废业,松柏后凋心。

zhuó sì qí nán lǎo jiāng chú de hào yīn

酌兕祈难老,将雏得好音。

píng shēng xíng lè chù gǔ shǎo mò lùn jīn

平生行乐处,古少莫论今。

gū zōng yān bǐng shè gōng yì fǎn xiāng lǘ

”孤踪淹丙舍,公亦返乡闾。

yī jiàn xiào tán jù niàn nián qīng dǎo yú

一见笑谈剧,廿年倾倒余。

dìng wén dīng jìng lǐ fù hǎi mù yuán xū

定文丁敬礼,赋海木元虚。

hé rì qín huái qū xiāng féng zhòng qǐ yǔ

何日秦淮曲,相逢重起予?”

sān shí yī

三十一

yǒng gǔ shī yǒu jì tuō gù miào yì xū dú zhě zhī qí suǒ jì tuō zhī yì ér hòu jué qí shī zhī jiā

咏古诗有寄托固妙,亦须读者知其所寄托之意,而后觉其诗之佳。

lú yā yǔ xiān shēng zhǎng bù mǎn sān chǐ rén hū ǎi lú gù tí lǐ guǎng miào yún míng gěng zì yǒu qiān qiū mào bù zài fēng hóu gǔ xiāng zhòng

卢雅雨先生长不满三尺,人呼“矮卢”,故《题李广庙》云:“明梗自有千秋貌,不在封侯骨相中。

xuē jiē sān jìn shì mén shēng shén shǎo tí táo yuán tú yún táo huā bù xiāng jù yuán lù zì jiā xún

”薛皆三进士,门生甚少,《题{桃源图)》云:“桃花不相拒,源路自家寻。

yú qǐ bìng bǔ guān nián wèi sì shí tí hán dān miào yún huáng liáng wèi shú tiān hái zǎo cǐ mèng hé fáng zài yī huí

”余起病补官,年未四十,《题邯郸庙》云:“黄粱未熟天还早,此梦何妨再一回?”

sān shí èr

三十二

cóng gǔ quán guì zài cháo wèi yǒu néng hé xié zhě

从古权贵在朝,未有能和协者。

sòng rén dēng shān shī yún zhí dào tiān mén zuì gāo chù bù néng róng wù zhǐ róng shēn

宋人《登山》诗云:“直到天门最高处,不能容物只容身。

táng rén guī qíng yún ruò fēi xíng yǔ yǐng wèi bì kěn xiāng róng

”唐人《闺情》云:“若非形与影,未必肯相容。

gōng cí yún wén yǒu měi rén xīn jìn rù liù gōng wú yǔ yī qí chóu

”《宫词》云:“闻有美人新进入,六宫无语一齐愁。

yòu yuē sān qiān gōng nǚ rú huā mào jǐ gè chūn lái méi lèi hén jiē kě wèi shuō jǐn shì qíng

”又曰:“三千宫女如花貌,几个春来没泪痕?”皆可谓说尽世情。

sān shí sān

三十三

rén yǒu mǎn qiāng shū juàn wú chǔ zhāng huáng dāng wèi kǎo jù zhī xué zì chéng yī jiā

人有满腔书卷,无处张皇,当为考据之学,自成一家;

qí cì zé pián tǐ wén jǐn kě pū pái

其次,则骈体文,尽可铺排。

hé bì jiè shī wèi mài nòng zì sān bǎi piān zhì jīn rì fán shī zhī chuán zhě dōu shì xìng líng bù guān duī duǒ

何必借诗为卖弄?自《三百篇》至今日,凡诗之传者,都是性灵,不关堆垛。

wéi li yì shān shī shāo duō diǎn gù

惟李义山诗,稍多典故;

rán jiē yòng cái qíng qū shǐ bù zhuān qì tián yě

然皆用才情驱使,不专砌填也。

yú xù sī kōng biǎo shèng shī pǐn dì sān shǒu biàn yuē bó xí yán shī zhī bì gēn yú xué suǒ wèi bù cóng zāo pò ān dé jīng yīng shì yě

余续司空表圣《诗品》,第三首便曰《博习》,言诗之必根于学,所谓“不从糟粕,安得精英”是也。

jìn jiàn zuò shī zhě quán zhàng zāo pò suǒ suì líng xīng rú tì sēng fā rú chāi wà xiàn jù jù jiā zhù shì jiāng shī dāng kǎo jù zuò yǐ

近见作诗者,全仗糟粕,琐碎零星,如剃僧发,如拆袜线,句句加注,是将诗当考据作矣。

lǜ wú shuō zhī hài zhī yě gù xù yuán yí shān lùn shī mò yī shǒu yún tiān yá yǒu kè hào líng chī wù bǎ chāo shū dàng zuò shī

虑吾说之害之也,故续元遗山《论诗》,末一首云:“天涯有客号玲痴,误把抄书当作诗。

chāo dào zhōng róng shī pǐn rì gāi tā zhī dào xìng líng shí

抄到钟嵘《诗品》日,该他知道性灵时。

sān shí sì

三十四

sòng rén lùn shī duō bù kě jiě

宋人论诗,多不可解。

yáng pán jīn shān shī yún tiān mò lóu tái héng běi gù yè shēn dēng huǒ jiàn yáng zhōu

杨蟠《金山》诗云:“天末楼台横北固,夜深灯火见扬州。

de shì jīn shān bù kě yí yì

”的是金山,不可移易。

ér wáng píng fu yǐ wéi shì yá rén liàng dì jiè shī

而王平甫以为是牙人量地界诗。

yán wéi liǔ táng chūn shuǐ màn huā wù xī yáng chí

严维:“柳塘春水慢,花坞夕阳迟。

de shì jìng jìng wú rén dào pò

”的是静境,无人道破。

ér liú gòng fù yǐ wéi chūn shuǐ màn bù xū liǔ wù

而刘贡父以为“春水慢”不须“柳坞”。

mèng dōng yě yǒng chuī jiǎo yún shì kāi gū yuè kǒu néng shuō luò xīng xīn

孟东野咏《吹角》云:“似开孤月口,能说落星心。

yuè bù wén shēng kǒu xīng hū rán yǒu xīn

”月不闻生口,星忽然有心。

chuān záo jí yǐ ér dōng pō zàn wèi qí miào

穿凿极矣,而东坡赞为奇妙。

jiē suǒ wèi hào wù fú rén zhī xìng yě

皆所谓好恶拂人之性也。

sān shí wǔ

三十五

yú sù mù shān zuǒ gāo fèng hàn zhī míng bù dé yī jiàn

余素慕山左高凤翰之名,不得一见。

chū zhī pǔ tài shǒu wèi sòng qí sòng rén yī shǒu yún jūn hú wéi zhě zuó rì lái qīng dēng lǜ jiǔ huan wú yá

初之朴太守为诵其《送人》一首,云:“君胡为者昨日来?青灯绿酒欢无涯。

jūn hú wéi zhě jīn rì qù wǎn duàn zhēng biān liú bú zhù

君胡为者今日去?挽断征鞭留不住。

jūn lái jūn qù zǒng shāng shén bù rú yōu yōu mò lù rén

君来君去总伤神,不如悠悠陌路人。

gāo zì nán fù wǎn nián bìng bì yǐ zuǒ shǒu zuò shū

”高字南阜,晚年病臂,以左手作书。

lú yā yǔ kū zhī yún zài sàn qiān jīn réng tuō bō yǐ cán yī bì shàng lín chí

卢雅雨哭之云:“再散千金仍托钵,已残一臂尚临池。

gāo zhēn cáng wèi qīng yìn yī fāng lín zhōng zèng shǎn zhōng liú jiè shí cì lì

”高珍藏卫青印一方,临终,赠陕中刘介石刺吏。

dòu niǔ fāng cùn zhuàn fǎ suī jiā ér yù yǐ jīng huǒ zhì

斗纽方寸,篆法虽佳,而玉已经火炙。

yú jiàn zhī pō bù dàng yì

余见之,颇不当意。

àn míng shǐ yì yǒu wèi qīng cǐ yìn wèi bì biàn shì hàn dà jiàng jūn zhī wù

按《明史》亦有卫青,此印未必便是汉大将军之物。

sān shí liù

三十六

sū zhōu yuán xiù cái yuè zì hào qīng xī xiān shēng jí sòng rú zhī xué zhù shū shù qiān yán zhuān bó zhū zǐ

苏州袁秀才钺,自号青溪先生,嫉宋儒之学,著书数千言,专驳朱子;

rén yǐ guài wù mù zhī

人以怪物目之。

nián bā shí yú yóu shēng zǐ

年八十余,犹生子;

shàn yī gōng shū shī duō zì shì bù là gǔ rén jiā shù

善医工书,诗多自适,不落古人家数。

míng jué sì tí bì yún dēng huǒ yíng yíng mǎn fǎ táng sēng jiā ài jìng què piān máng

《明觉寺题壁》云:“灯火荧荧满法堂,僧家爱静却偏忙。

yì zhī shì shàng xiāo yáo kè tà yuè yín shī dào shàng fāng

亦知世上逍遥客,踏月吟诗到上方。

xià rì xiě huái yún fēng guò jìng tīng sōng zǐ luò yǔ yú xián shù yào miáo chōu

”《夏日写怀》云:“风过静听松子落,雨余闲数药苗抽。

dōng nuǎn yún shì mǐn bì qiú liú zhì kù wèi kāi bó wù sòng zhāo tūn

”《冬暖》云:“似闵敝裘留质库,为开薄雾送朝暾。

pō jiàn xìng qíng

”颇见性情。

qīng xī jiě wéi qiú zé fēi bāng yě yǔ wéi chì zé fēi bāng yě yǔ jiē fū zǐ zhī yán fēi céng diǎn wèn yě

青溪解“唯求则非邦也与?”“惟赤则非邦也与?”皆夫子之言,非曾点问也。

rén yǐ wéi guài

人以为怪。

bù zhī lún yǔ hé yàn gǔ zhù yuán běn zuò cǐ jiě

不知《论语》何晏古注,原本作此解。

sòng wáng dàn nù shì zhě jiě dāng rén bù ràng yú shī shī zì zuò zhòng zì jiě yǐ wéi bèi gǔ

宋王旦怒试者解“当仁不让于师”,“师”字作“众”字解,以为悖古。

bù zhī shuō běn gǔ kuǐ bìng fēi dù zhuàn

不知说本贾逵,并非杜撰。

shǎo suǒ jiàn zhī rén yǐ bù guài wèi guài

少所见之人,以不怪为怪。

sān shí qī

三十七

yuán yí shān jī qín shǎo yóu yún yǒu qíng sháo yào hán chūn lèi wú lì qiáng wēi wò wǎn zhī

元遗山讥秦少游云:“‘有情芍药含春泪,无力蔷薇卧晚枝。

niān chū chāng lí shān shí jù fāng zhī qú shì nǚ láng shī

’拈出昌黎《山石》句,方知渠是女郎诗。

cǐ lùn dà miù

”此论大谬。

sháo yào qiáng wēi yuán jìn nǚ láng bù jìn shān shí

芍药、蔷薇,原近女郎,不近山石;

èr zhě bù kě xiāng tí ér bìng lùn

二者不可相提而并论。

shī tí gè yǒu jìng jiè gè yǒu yí chēng

诗题各有境界,各有宜称。

dù shǎo líng shī guāng yàn wàn zhàng

杜少陵诗,“光焰万丈”;

rán ér xiāng wù yún huán shī qīng huī yù bì hán fēn fēi jiá dié yuán xiāng zhú bìng dì fú róng běn shì shuāng

然而“香雾云鬟湿,清辉玉臂寒”,“分飞蛱蝶原相逐,并蒂芙蓉本是双。

hán tuì zhī shī héng kōng pán yìng yǔ rán yín zhú wèi xiāo chuāng sòng shǔ jīn chāi bàn zuì zuò tiān chūn yòu hé cháng bú shì nǚ láng shī yé dōng shān shī qí xīn kǒng jiā qí jiù rú zhī hé zhōu gōng dà shèng rén yì qiě shàn xuè

”韩退之诗,“横空盘硬语”,然“银烛未销窗送曙,金钗半醉坐添春”,又何尝不是“女郎诗”耶?《东山》诗:“其新孔嘉,其旧如之何?”周公大圣人,亦且善谑。

sān shí bā

三十八

bào hán dù yǐ líng rén ér cū jiǎo bèn shǒu zhě wèi zhī quán mén tuō zú

抱韩、杜以凌人,而粗脚笨手者,谓之权门托足。

fǎng wáng mèng yǐ jīn gāo ér bàn tūn bàn tǔ zhě wèi zhī pín jiàn jiāo rén

仿王、孟以矜高,而半吞半吐者,谓之贫贱骄人。

kāi kǒu yán shèng táng jí hǎo yòng gǔ rén yùn zhě wèi zhī mù ǒu yǎn xì

开口言盛唐及好用古人韵者,谓之木偶演戏。

gù yì zǒu sòng rén lěng jìng zhě wèi zhī qǐ ér bān jiā

故意走宋人冷径者,谓之乞儿搬家。

hǎo dié yùn cì yùn cì cì bù xiū zhě wèi zhī cūn pó xù tán

好叠韵、次韵,刺刺不休者,谓之村婆絮谈。

yī zì yī jù zì zhù lái lì zhě wèi zhī gǔ dǒng kāi diàn

一字一句,自注来历者,谓之骨董开店。

sān shí jiǔ

三十九

yú yǒng chūn cǎo yī shí hé zhě shén duō

余咏《春草》,一时和者甚多;

dú xú xù hé rén zì yùn yún tà qīng miǎo miǎo qián wú lù mái yù shēn shēn xià yǒu rén

独徐绪和“人”字韵云:“踏青渺渺前无路,埋玉深深下有人。

yú wèi tàn jué

”余为叹绝。

qí tā zé zhōu qīng yuán yún shí cuì àn wèi jīn diàn xiǎo tà qīng wēi ài xiù qún dī

其他则周青原云:“拾翠暗遗金钿小,踏青微碍绣裙低。

yán dōng you yún zuò lái xiǎo yuàn tóng qiān lǐ mèng qù zhū mén yòu yī nián

”严冬友云:“坐来小苑同千里,梦去朱门又一年。

gōng yuán chāo yún chūn huí dì shàng rén nán cè lǜ dào mén qián liǔ wèi zhī

”龚元超云:“春回地上人难测,绿到门前柳未知。

li cān jiāng jiǒng yún kuàng yě yǒu rén zhī zuì xǐng huāng yuán wú zhǔ zì gāo dī

”李参将炯云:“旷野有人知醉醒,荒园无主自高低。

zhū zuò suī jiā jiē bù rú xú zhī chén zhuó yě

”诸作虽佳,皆不如徐之沉着也。

wéi chéng yú mén yǒu zhǎng gòng chūn lái bù gòng guī qī zì shū jué dà fāng

惟程鱼门有“长共春来不共归”,七字殊觉大方;

xī wàng qí quán shǒu

惜忘其全首。

sì shí

四十

zuò gǔ tǐ shī jí chí bù guò liǎng rì kě de jiā gòu

作古体诗,极迟不过两日,可得佳构;

zuò jìn tǐ shī huò jìng shí rì bù chéng yī shǒu

作近体诗,或竟十日不成一首。

hé yě gài gǔ tǐ dì wèi kuān yú kě shǐ cái qì juàn zhóu

何也?盖古体地位宽余,可使才气卷轴;

ér jìn tǐ zhī miào xū bù zhe yī zì zì dé fēng liú tiān lài bù lái rén lì yì wú rú hé

而近体之妙,须不着一字,自得风流,天籁不来,人力亦无如何。

jīn rén dòng qīng jìn tǐ ér zhòng gǔ fēng gài yú cǐ dào wèi de gān kǔ zhě yě

今人动轻近体,而重古风,盖于此道,未得甘苦者也。

yè shù zǐ shū shān yuē zi yán gù rán

叶庶子书山曰:“子言固然。

rán rén gōng wèi jí zé tiān lài yì wú yīn ér zhì

然人功未极,则天籁亦无因而至。

suī yún tiān lài yì xū cóng rén gōng qiú zhī

虽云天籁,亦须从人功求之。

zhī yán zāi

”知言哉!

sì shí yī

四十一

shī rén jiā shù shén duō bù kě kēng kēng rán yù yī xiān shēng zhī yán zì yǐ wéi shì ér wàng báo qián rén

诗人家数甚多,不可硁硁然域一先生之言,自以为是,而妄薄前人。

xū zhī wáng mèng qīng yōu qǐ kě shī zhū biān sāi dù hán pái mù wèi biàn bō zhī guǎn xián

须知王、孟清幽,岂可施诸边塞?杜、韩排募,未便播之管弦。

chén sòng zhuāng zhòng dào shān yě zé sú

沈、宋庄重,到山野则俗。

lú tóng xiǎn guài dēng miào táng zé yě

卢仝险怪,登庙堂则野。

wéi liǔ jùn yì bù yí cháng piān

韦、柳隽逸,不宜长篇。

sū huáng shòu yìng duǎn yú yán qíng

苏、黄瘦硬,短于言情。

fěi cè fēn fāng fēi wēn li dōng láng bù kě

悱恻芬芳,非温、李、冬郎不可。

zhǔ cí bǐ shì fēi yuán bái méi cūn bù kě

属词比事,非元、白、梅村不可。

gǔ rén gè chéng yī jiā yè yǐ chuán míng ér qù

古人各成一家,业已传名而去。

hòu rén bù dé bù jiān zōng tiáo guàn xiāng tí xíng shì

后人不得不兼综条贯,相题行事。

suī cái lì bǐ xìng gè yǒu suǒ yi wèi róng miǎn qiǎng

虽才力笔性,各有所宜,未容勉强;

rán níng cáng zhuō ér bù wéi zé kě ruò hù qí suǒ duǎn ér fǎn jī rén zhī suǒ cháng zé bù kě

然宁藏拙而不为则可,若护其所短,而反讥人之所长,则不可。

suǒ wèi yǐ gōng xiào jué yǐ bái dǐ qīng zhě wèi zhī lòu rú

所谓以宫笑角、以白诋青者,谓之陋儒。

fàn wèi zōng yún rén shi tóng tǐ zhī shàn ér wàng yì liàng zhī měi

范蔚宗云:“人识同体之善,而忘异量之美。

cǐ dà bìng yě

此大病也。

jiǎng tiáo shēng tài shǐ tí suí yuán jí yún gǔ lái zhī cǐ bǐ shù zhī guài zāi gōng yǐ yī shǒu chí

”蒋苕生太史《题〈随园集〉》云:“古来只此笔数枝,怪哉公以一手持。

yú suī bù néng dāng cǐ yán ér sī xīn qiè xiàng wǎng zhī

”余虽不能当此言,而私心窃向往之。

sì shí èr

四十二

gǔ rén mén hù suī gè zì biāo xīn yì gè yǒu suǒ zǔ shù

古人门户虽各自标新,亦各有所祖述。

rú yù tái xīn yǒng wēn li xī kūn dé lì yú fēng zhě yě

如《玉台新咏》、温、李、西昆,得力于《风》者也。

li dù pái mù dé lì yú yā zhě yě

李、杜排募,得力于《雅》者也。

hán mèng qí jué dé lì yú sòng zhě yě

韩、孟奇崛,得力于《颂》者也。

lǐ hè lú tóng zhī xiǎn guài dé lì yú lí sāo tiān wèn dà zhāo zhě yě

李贺、卢仝之险怪,得力于《离骚》、《天问》、《大招》者也。

yuán bái qī gǔ cháng piān dé lì yú chū táng sì zǐ

元、白七古长篇,得力于初唐四子;

ér sì zǐ yòu de zhī yú yǔ zi shān jí kǒng què dōng nán fēi zhū yuè fǔ zhě yě

而四子又得之于庾子山及《孔雀东南飞》诸乐府者也。

jīn rén yī jiàn wén zì jiān xiǎn biàn yǐ wéi wén tǐ bù zhèng

今人一见文字艰险,便以为文体不正。

bù zhī zǎi guǐ yī chē shàng dì bǎn bǎn yǐ jiàn yú máo shī zhōu yì yǐ

不知“载鬼一车”、“上帝板板”,已见于《毛诗》、《周易》矣。

sì shí sān

四十三

shī yi pǔ bù yí qiǎo rán bì xū dà qiǎo zhī pǔ

诗宜朴不宜巧,然必须大巧之朴;

shī yi dàn bù yí nóng rán bì xū nóng hòu zhī dàn

诗宜淡不宜浓,然必须浓后之淡。

pì rú dà guì rén gōng chéng huàn jiù sàn fà jiě zān biàn shì míng shì fēng liú

譬如大贵人,功成宦就,散发解簪,便是名士风流。

ruò shào nián wán kuà jù wèi cǐ tài biàn dāng chī zé

若少年纨挎,遽为此态,便当笞责。

fù jiā diāo jīn zuó yù bié yǒu guī mó

富家雕金琢玉,别有规模;

rán hòu zhú jǐ téng chuáng fēi cūn fū pín xiàng

然后竹几藤床,非村夫贫相。

sì shí sì

四十四

mǔ dān shī zuì nán chū sè

牡丹诗最难出色。

táng rén guó sè cháo hān jiǔ tiān xiāng yè rǎn yī zhī jù bù rú nèn wèi rén kàn sǔn jiāo yí rì zhì xiāo zhī xiě shén yě

唐人“国色朝酣酒,天香夜染衣”之句,不如“嫩畏人看损,娇疑日炙消”之写神也。

qí tā rú yīng wèi jià gāo rén bù wèn qià yuán xiāng shén dié nán qīn

其他如:“应为价高人不问,恰缘香甚蝶难亲。

bié yǒu jì tuō

”别有寄托。

mǎi zāi chí guǎn yí wú dì kàn dào zǐ sūn néng jǐ jiā bié yǒu gǎn kǎi

“买栽池馆疑无地,看到子孙能几家?”别有感慨;

sòng rén yún yào kàn yī chǐ chūn fēng miàn

宋人云:“要看一尺春风面。

sú yǐ běn cháo shā dòu chū yún yàn báo yán zhuāng cháng zì zhòng míng míng báo zuì yào rén fú

”俗矣!本朝沙斗初云:“艳薄严妆常自重,明明薄醉要人扶。

péi chūn tái yún yī lán bìng lì zuò chūn sè bǎi huì gān xīn fèng shèng míng

”裴春台云:“一栏并力作春色,百卉甘心奉盛名。

luó jiāng cūn yún wèi bì měi rén duō fù guì duàn wú xiān zǐ bù lóu tái

”罗江村云:“未必美人多富贵,断无仙子不楼台。

hú zhì wēi yún fēi tú guān miǎn sān chūn sè zhēn shǐ néng yí yī shì xīn

”胡稚威云:“非徒冠冕三春色,真使能移一世心。

chéng yú mén yún néng jiào běi dì chéng xiāng jiè bù fù dōng fēng shì cǐ huā

”程鱼门云:“能教北地成香界,不负东风是此花。

cǐ shù lián zú yǔ gǔ rén xié háng

”此数联,足与古人颉颃。

yuán rén biǎn mǔ dān shī yún zǎo huā shì xiǎo néng chéng shí sāng yè suī cū jiě zuò sī

元人贬牡丹诗云:“枣花似小能成实,桑叶虽粗解作丝。

wéi yǒu mǔ dān rú dǒu dà bù chéng yī shì yòu kōng zhī

惟有牡丹如斗大,不成一事又空枝。

zhāo wú jiù bìng tóu mǔ dān yún yuè xià gù yīng xiāng bàn yǔ fēng qián gè zì yì bān chóu

”晁无咎《并头牡丹》云:“月下故应相伴语,风前各自一般愁。

sì shí wǔ

四十五

shī yǐ bǐ xīng wèi jiā

诗以比兴为佳。

wáng mèng tíng zhēn yú shǒu huái qìng shí yǔ lú zhōng chéng zhuō tóng yín

王孟亭箴舆守怀庆时,与卢中丞焯同寅。

wáng bèi hé bà guān

王被劾罢官。

èr shí nián hòu lú wèi zhè jiāng xún fǔ

二十年后,卢为浙江巡抚。

wáng wǎng jiàn zhī lú xiāng dài shén yōu xǔ qí jiàn jǔ

王往见之,卢相待甚优,许其荐举。

ér wáng zì shāng lǎo yǐ bù yù zài tán wǎng shì

而王自伤老矣,不欲再谈往事。

xī hú xiǎo jí shī yún zài yí huà fǎng chūn yīng lǎo zhòng bō zhū xián hèn zhuǎn shēng

《西湖小集》诗云:“再移画舫春应老,重拨朱弦恨转生。

sì shí liù

四十六

jiāng yīn wēng míng jīng zhào zì lǎng fu guǎn jī xiàng guó jiā

江阴翁明经照,字朗夫,馆嵇相国家。

xiàng gōng fēi lǎng fu chàng hé bù yín shī rén hū wèi shī méi

相公非朗夫倡和不吟诗,人呼为“诗媒”。

yōng zhèng yǐ mǎo yǐ hóng bó jiàn

雍正乙卯,以鸿博荐。

lǎng fu xiè shī yún cǐ shēn de yù péi zhōng lìng bù xiàng xiāng shān lǎo yī shēng

朗夫谢诗云:“此身得遇裴中令,不向香山老一生。

yī shí chuán sòng

”一时传诵。

lǎng fu yǒu chūn liǔ yún qiān lǐ yīn yī wéi yè yuè yī shēng xiāo shòu shì dōng fēng

朗夫有《春柳》云:“千里因依惟夜月,一生消受是东风。

yíng lái táo yè rú xiāng shí cāi de yáng zhī shì xiǎo míng

迎来桃叶如相识,猜得杨枝是小名。

jiē jiā jù yě

”皆佳句也。

píng shēng yǒu qiān pǐ bài qǐ yū chí

平生有谦癖,拜起纡迟;

nián dēng bā shí yóu xūn yī shì mào cùn zī bù liú

年登八十,犹熏衣饰貌,寸髭不留。

yú chū xiāng jiàn zhī qí duō lǐ nǎi xiān guì kòu tóu yú shí bù qǐ

余初相见,知其多礼,乃先跪叩头,逾时不起。

xiān shēng è rán

先生愕然。

yú gào rén yuē jīn rì qiān guò lǎng fu yǐ

余告人曰:“今日谦过朗夫矣!”

sì shí qī

四十七

li xiào cūn hǔ qiū zhú zhī cí yǐ jí xīn yàn

李啸村《虎丘竹枝词》,已极新艳。

ér yáng cì yě xiān shēng xī hú zhú zhī nǎi gèng guò zhī

而杨次也先生《西湖竹枝》,乃更过之。

li yún héng táng qī lǐ lù xī dōng shì nǚ rú yún tà ruǎn hóng

李云:“横塘七里路西东,侍女如云踏软红。

cái dào sì mén huān xǐ de yī shí huā xià sǔn yú kōng

才到寺门欢喜地,一时花下笋舆空。

yǎng sū lóu pàn shí tī xuán bù bù gōng xié jù kě lián

”“仰苏楼畔石梯悬,步步弓鞋剧可怜。

wǔ shí sān cān xīn àn shù qī xié fú biàn ā niáng jiān

五十三参心暗数,欹斜扶遍阿娘肩。

fó zuò shāo xiāng yī bàn xīn cí yún dī fù luò huā chén

”“佛座烧香一瓣新,慈云低覆落花尘。

bù fáng su jǐn chī ér nǚ nà yǒu rú lái gèng xiào rén nǚ guān zhuāng guǒ rèn yī xī zhǐ shǎo chuān zhū bǎi bā wéi

不妨诉尽痴儿女,那有如来更笑人?”“女冠装裹认依稀,只少穿珠百八围。

qǐ shì guī rén zhēn hǎo dào ā nóng ài zhe shuǐ tián yī

岂是闺人真好道,阿侬爱着水田衣。

yáng yún zì fān huáng lì jiǎn liáng chén jǐ rì qián tóu yuē bǐ lín

”杨云:“自翻黄历拣良辰,几日前头约比邻。

láng zì qǐ qíng nóng qǐ yǔ yào tā wēi yǔ sàn xián rén

郎自乞晴侬乞雨,要他微雨散闲人。

zhēn zhuó yī shang chèn tǐ nán huí shí xuān rè qù shí hán

”“斟酌衣裳称体难,回时暄热去时寒。

shì ér huì de rén xīn yì bàn bì qīng mián gé yè ān

侍儿会得人心意,半臂轻绵隔夜安。

zhà qíng shí jié hǎo tiān guāng wán qǐ fēng lái pū dì xiāng

”“乍晴时节好天光,纨绮风来扑地香。

huā diǎn yān zhī shān pō dài xī hú jīn rì yě nóng zhuāng

花点胭脂山泼黛,西湖今日也浓妆。

wū yóu xiǎo jiào liǎng jiān fú pī màn chuāng shā yǒu ruò wú

”“乌油小轿两肩扶,纰缦窗纱有若无。

lǐ miàn kàn rén yuán liǎo liǎo bù zhī rén kàn kě mó hú

里面看人原了了,不知人看可模糊。

shí yàng shū zhuāng chū yì xīn è wáng fén shàng xiǎo qūn xún

”“时样梳妆出意新,鄂王坟上小逡巡。

tái tóu yī xiào cōng cōng qù bù bì shēng rén bì shú rén

抬头一笑匆匆去,不避生人避熟人。

yóu rén yú guàn gè fēn háng jiù lǐ yán chī lüè zì liàng

”“游人鱼贯各分行,就里妍媸略自量。

lǎo bì dāng tóu niang yā wěi chuí tiáo jiāo nǚ zài zhōng yāng

老婢当头娘押尾,垂髫娇女在中央。

zhū cuì cóng zhōng chěng bié cái shí xīn yī fú chèn shēn cái

”“珠翠丛中逞别才,时新衣服称身裁。

shéi zhī bǎi jiǎn luó qún shàng yě huà xī hú shí jǐng lái bái shí qiāo guāng xì huǒ hóng xiù jīn sī zhù xiǎo jīn tǒng

谁知百裥罗裙上,也画西湖十景来?”“白石敲光细火红,绣襟私贮小金筒。

kǒu zhōng chuī chū rú lán qì jiǎo xìng hé rén zài xià fēng tái yīn xiǎo lì àn shuāng huán tiē dì gōng xié yī cùn wān

口中吹出如兰气,侥幸何人在下风?”“苔阴小立按双鬟,贴地弓鞋一寸弯。

xíng zhuǎn zhǎng dī wú qì lì lèi rén chān zhe shàng gū shān

行转长堤无气力,累人搀着上孤山。

bái fǎng qīng zūn xié jì yóu yǔ yīn qīng cuì rèn sū zhōu

”“白舫青尊挟妓游,语音轻脆认苏州。

míng zhī cǐ dì hú shān shèng piān yào wéi xīn yù hǔ qiū

明知此地湖山胜,偏要违心誉虎丘。

qiāo mì xíng zōng zì jiè yán zhū téng jiào zi lǜ chuí yán

”“悄密行踪自戒严,朱藤轿子绿垂檐。

qīng fēng bì jìng nán fáng bèi gù jiǎn rén cóng jiē jiào lián

轻风毕竟难防备,故拣人丛揭轿帘。

péng chái yóu xìng lüè xiāng tóng lǐ wài hú qiáo wǎn zhuǎn tōng

”“朋侪游兴略相同,里外湖桥宛转通。

dí miàn jǐ fān chéng yī xiào gāng cái fēn lù yòu xiāng féng

觌面几番成一笑,刚才分路又相逢。

huà fǎng rén guī yī zì pái bàn lián chūn shuǐ jìng rú kāi

”“画舫人归一字排,半奁春水净如揩。

xié yáng dú shàng zhǎng dī lì shí dé huā jiān xiǎo fèng chāi

斜阳独上长堤立,拾得花间小凤钗。

huáng shēn tián xiān shēng hǔ qiū zhú zhī yún hūn yá lǎo shù luò zhū téng lòu chū hóng shā gé yè dēng

”黄莘田先生《虎丘竹枝》云:“昏崖老树落朱藤,漏出红纱隔叶灯。

bù wèi ní cháng yǒu fēng lù chuī shēng lóu shàng zuò sān céng

不畏霓裳有风露,吹笙楼上坐三层。

bān zhú xūn lóng yǒu jiù ēn xiāng fēi jié jié zhǎng qíng gēn

”“斑竹薰笼有旧恩,湘妃节节长情根。

wú niáng kù ài yī xiāng hǎo gè gè jiāng qián mǎi lèi hén

吴娘酷爱衣香好,个个将钱买泪痕。

qiān diǎn liú lí bā jiǎo tíng jiàn chí hán shuǐ jìn huá xīng

”“千点琉璃八角亭,剑池寒水浸华星。

tiān shēng yī piàn shēng gē shí liú yǔ qiān rén guǎng zuò tīng

天生一片笙歌石,留与千人广坐听。

huà gǔ hóng yá jié pāi fán kūn shān fǎ bù dòu xīn fān zā láng nián shào hé kān lǎo hǎi yàn tíng qián jiào yī fān

”“画鼓红牙节拍繁,昆山法部斗新翻』匝郎年少何戡老,海燕亭前较一番。

lóu qián yù chǔ dǎo hóng yá lián xià yín dēng suǒ diǎn chá

”“楼前玉杵捣红牙,帘下银灯索点茶。

shí wǔ dāng lú nián shào nǚ sì gēng yóu chā mǎn tóu huā

十五当垆年少女,四更犹插满头花。

xiāng lián huà jí chèn xīn liáng yī dài yíng yíng gé shuǐ xiāng

”“湘帘画楫趁新凉,衣带盈盈隔水香。

hǎo shì yī xíng wū jiù shù guàn zhē zhū fǎng zuò qiū niáng

好是一行乌桕树,惯遮珠舫坐秋娘。

yòu xī hú zhú zhī yún huà luó wán shàn zǒng rú yún xì cǎo xīn ní cù dié qún

”又《西湖竹枝》云:“画罗纨扇总如云,细草新泥簇蝶裙。

gū fèn hé guān ér nǚ shì tà qīng zhēng shàng yuè wáng fén

孤愤何关儿女事,踏青争上岳王坟。

lí huā wú zhǔ cǎo táng qīng jīn lǚ gē cán cuì dài níng

”“梨花无主草堂青,金缕歌残翠黛凝。

hún duàn xiāo xiāo sōng bǎi lù mǎn tiān méi yǔ xià xī líng

魂断萧萧松柏路,满天梅雨下西陵。

sān rén zhú zhī jiē guàn jué yī shí

”三人《竹枝》,皆冠绝一时。

yòu chéng tài shǐ wǔ qiáo hóng qiáo zhú zhī yún qīng xī bì cǎo liǎng yōu yōu jiǔ de huā chǎng yì rě chóu

又,程太史午桥《虹桥竹枝》云:“青溪碧草两悠悠,酒地花场易惹愁。

yuè àn yù gōu rén sàn hòu lěng yíng fēi shàng shí sān lóu

月暗玉钩人散后,冷萤飞上十三楼。

mǐ jiā fǎng zi zhǐ qín shū qiū shuǐ xīn tiān èr chǐ yú

”“米家舫子只琴书,秋水新添二尺余。

yí dài guǎn xián guī zhào wǎn qiáo biān lián mù shàng dēng chū

一带管弦归棹晚,桥边帘幕上灯初。

yóu rén zhēng huàn jiǔ jiā chuán ér nǚ xīn qíng gèng kě lián

”“游人争唤酒家船,儿女心情更可怜。

wèi chū shuǐ guān sān sì lǐ jiā jiā kāi gé zhěng huā diàn

未出水关三四里,家家开阁整花钿。

bù yàn cháo yīn ài xiǎo qíng yuán lín xiāng yǐ bǎi huā shēng

”“不厌朝阴爱晓晴,园林相倚百花生。

lí hóng xìng bái xiū qīng huàn lián dǐ fáng rén rèn xiǎo míng

梨红杏白休轻唤,帘底防人认小名。

fǎ hǎi qiáo tóu jiǔ bàn lán shuǐ xī yān huǒ jǐn yú huān

”“法海桥头酒半阑,水嬉烟火尽余欢。

xiào tā bì kè shuāng huán nǚ yī bàn qiān lián cè bìn kàn

笑他避客双环女,一半搴帘侧鬓看。

sì shí bā

四十八

yuè dà jiàng jūn zhōng qí wèi yī dài míng jiàng

岳大将军钟琪,为一代名将;

róng zhuàng qí wěi shí yǐn jiān rén ér gōng yú yín shī

容状奇伟,食饮兼人,而工于吟诗。

bǐng chén shè guī hòu zhòng cài yú sì chuān zhī bǎi huā zhōu

丙辰赦归后,种菜于四川之百花洲。

yǐn wén duān gōng zèng shī yún tā rì yù shū chuán zhào rì jiāng tiān hé chǔ mì yú wēng wèi jǐ wáng shī zhēng jīn chuān guǒ fù qǐ yòng

尹文端公赠诗云:“他日玉书传诏日,江天何处觅渔翁?”未几,王师征金川,果复起用。

guò hán dān tí bì yún zhǐ yīn wèi liǎo chén huán shì yòu zuò fēng hóu mèng yī chǎng

《过邯郸题壁》云:“只因未了尘寰事,又作封侯梦一场。

zhōu lán pō xué shì jì gào xī yuè suǒ guò sēng bì shān yán jiàn tí shī shén jiā zì yì qí gǔ kuǎn luò róng zhāi bù zhī jí yuè gōng yě

”周兰坡学士祭告西岳,所过僧壁山岩,见题诗甚佳,字亦奇古,款落“容斋”,不知即岳公也。

sì shí jiǔ

四十九

míng jiāng jūn ruì xùn jié miǎn diàn cì shì zhōng liè gōng yú yín shī

明将军瑞殉节缅甸,赐谥忠烈,工于吟诗。

yǔ zhōng guò shí mén yún zì lián mǎ shàng náng jiàn kè dú lì xī biān wèn dù chuán

《雨中过石门》云:“自怜马上囊键客,独立溪边问渡船。

yuán yè guī xǐng yún mò shàng wǎn yān fēi sù liàn dù tóu cán xuě tà yín shā

”《元夜归省》云:“陌上晚烟飞素练,渡头残雪踏银沙。

sòng dì yáo lín shǐ wū sī cáng yún hán fēn bǎi zhàn páo kě gòng yī dāo xuè

”《送弟瑶林使乌斯藏》云:“寒分百战袍,渴共一刀血。

jiē míng jù yě

”皆名句也。

dì míng yì zì wǒ zhāi shī yóu xián yǎ

弟明义、字我斋,诗尤娴雅。

qí zuì hòu tīng gē yún guān liǔ xiāo xiāo shí lù píng huān chǎng huí shǒu gé zhòng chéng

其《醉后听歌》云:“官柳萧萧石路平,欢场回首隔重城。

kě lián jiāo mǎ qíng rú wǒ bù bù pái huái bù kěn xíng

可怜骄马情如我,步步徘徊不肯行。

liáng fēng chuī miàn jiǔ chū xǐng mǎ shàng qiāo shī biān wèi tíng

”“凉风吹面酒初醒,马上敲诗鞭未停。

jì yǔ jīn wú chéng màn bì mèng hún hái yào zài lái tīng

寄语金吾城慢闭,梦魂还要再来听。

yòu ǒu chéng yún dōng fēng bù jiě mán rén dù cái rù zhú lái biàn yǒu shēng

”又,《偶成》云:“东风不解瞒人度,才入竹来便有声。

zǎo qǐ yún píng míng zhōng gǔ yán hán yè bù fù xiāng qīn yǒu jǐ rén jiāng jūn sān qǔ míng yuàn jiē jiàn zhú yú gū yǒu fàng wēng zhī hèn

”《早起》云:“平明钟鼓严寒夜,不负香衾有几人?”将军三娶名媛,皆见逐于姑,有放翁之恨。

zuì hòu qǔ dū tǒng cháng gōng jì nǚ kàng lì shén dǔ

最后娶都统常公季女,伉俪甚笃。

zhēng miǎn shí fū rén sòng xíng shī yǒu dàn yuàn tóng diāo bìng dì lián zhī jù

征缅时,夫人送行诗,有“但愿同凋并蒂莲”之句。

gōng guǒ sǐ jié ér fū rén yì zì yì

公果死节,而夫人亦自缢。

wǔ shí

五十

jīng shī gù shì fán jìn shēn péi diào yú sàng jiā zhě wén qián bèi zhì zé yì jí fú xiāng jiàn

京师故事:凡缙绅陪吊于丧家者,闻前辈至,则易吉服相见;

rán yǒu yì yǒu bù yì zhě yǐ lái kè zhī wèi bì jiē qián bèi yě

然有易有不易者,以来客之未必皆前辈也。

yú péi diào yú zuò zhǔ gān dà sī mǎ jiā hū wén xú dié yuán xiàng gōng lái zé mǎn táng jǐn jí fú yǐ

余陪吊于座主甘大司马家,忽闻徐蝶园相公来,则满堂尽吉服矣。

gōng míng yuán mèng kāng xī guǐ chǒu jìn shì yǔ hán mù lú tóng nián mǎn cháo gōng qīng jiē qí hòu bèi

公名元梦,康熙癸丑进士,与韩慕庐同年,满朝公卿,皆其后辈。

shí nián jiǔ shí yú duǎn shēn chì bí miàn shǎo xū rán

时年九十余,短身赤鼻,面少须髯。

shī zōng shèng táng

诗宗盛唐。

sòng rén chū sài yún jūn dào jū yōng běi yīng lián yī yàn huí

《送人出塞》云:“君到居庸北,应怜一雁回。

shā píng yí de jǐn shān huō yà tiān kāi

沙平疑地尽,山豁讶天开。

luò rì zhòng guān bì qiū fēng wàn mǎ lái

落日重关闭,秋风万马来。

miǎn zhān cóng cǐ yì mò shàng wàng xiāng tái

勉旃从此役,莫上望乡台。

dà xué shì shū gōng hè dé qí sūn yě

”大学士舒公赫德,其孙也。

wǔ shí yī

五十一

sū zhōu yì yuán lí chéng qī shí lǐ zài xi qì shān xià miàn lín tài hú gǔ méi bǎi zhū huán rào zuǒ yòu xī liú chán chán dù yǐ shí qiáo

苏州逸园,离城七十里,在西碛山下,面临太湖,古梅百株,环绕左右,溪流潺潺,渡以石桥;

dēng téng xiào tái wàng piāo miǎo zhū fēng yǒu tiān jì zhēn rén xiǎng

登腾啸台,望飘渺诸峰,有天际真人想。

zhǔ rén chéng zhōng zì zài shān yǐn shì yě

主人程钟,字在山,隐士也。

qī hào shēng xiāng jū shì

妻号生香居士。

fū fù néng shī

夫妇能诗。

yǒu jué jù yún gāo lóu zhèn rì wú rén dào zhǐ yǒu shān qī wèn zì lái

有绝句云:“高楼镇日无人到,只有山妻问字来。

kě xiǎng jiàn yī mén fēng yǎ

”可想见一门风雅。

yǔ tàn méi dèng wèi wǎng fǎng bù zhí

予探梅邓尉,往访不值。

cì rì chéng jūn rù chéng zuò dá xū méi qīng gǔ quàn xù qián yóu ér yǔ cōng cōng jiě lǎn

次日,程君入城作答,须眉清古,劝续前游,而予匆匆解缆。

yú nián zài zhì sū zhōu chéng jūn yǐ wèi yì wù

逾年再至苏州,程君已为异物。

jì qí zá yǒng yī shǒu yún qiáo zhě běn zài shān shān shēn méi qiáo jìng

记其《杂咏》一首云:“樵者本在山,山深没樵径。

bú jiàn cǎi qiáo rén qiáo shēng gǔ zhōng yīng

不见采樵人,樵声谷中应。

wǔ shí èr

五十二

shī jiā huó duì zuì miào

诗家活对最妙。

sòng rén zèng mǒu yún měi lián mín ruò zi hái xǐ dào chéng sūn

宋人《赠某》云:“每怜民若子,还喜稻成孙。

zhēn shān mín yǒng dù juān yún guī xīn qiān gǔ zhōng nán bái tí xuè wàn shān dōu shì hóng

”真山民咏《杜鹃》云:“归心千古终难白,啼血万山都是红。

huá tíng li jìn kū you yún lěi cí zuò zì xiān shēng fù yí gǎo guī yú hòu sǐ péng

”华亭李进《哭友》云:“诔词作自先生妇,遗稿归于后死朋。

wáng jiè zhǐ yǒng mǔ dān yún xiàng gōng zì jìn yáo huáng zhǒng fēi zǐ piān yín lǐ bái shī

”王介祉咏《牡丹》云:“相公自进姚黄种,妃子偏吟李白诗。

li mù táng hè ān xī xiàng gōng shēng zǐ yún qí jiān yuán bì yǒu jǐ rì biàn zhī wú

”李穆堂《贺安溪相公生子》云:“其间原必有,几日辨之无。

chén shū yuán dēng táo rán tíng yún měi lái cǐ dì jiē chóng jiǔ yǒu yuē tóng yóu zhì zài sān

”沈淑园《登陶然亭》云:“每来此地皆重九,有约同游至再三。

hú zōng xù jì jiǔ zèng you yún liǎng rén pāi shǒu qí dà xiào yí lù tóng háng dào xiǎo gū

”胡宗绪祭酒《赠友》云:“两人拍手齐大笑,一路同行到小姑。

jiē huó duì yě

”皆活对也。

wǔ shí sān

五十三

yáng zhōu wèi yán jiǎ suǒ jū fēng shàng chǐ mí

扬州为盐贾所居,风尚侈靡。

cuī shàng shū yīng jiē shī yún qīng shān yě yàn yáng zhōu sú duō shǎo fēng luán bù guò jiāng

崔尚书应阶诗云:“青山也厌扬州俗,多少峰峦不过江。

zhèng bǎn qiáo shī yún qiān jiā shēng nǚ xiān jiào qū shí lǐ zāi huā dāng zhòng tián

”郑板桥诗云:“千家生女先教曲,十里栽花当种田。

wǔ shí sì

五十四

cháng shú chén jiàn fù xiān shēng wèi hǎi nèi jīng shī ér shī jí fēng yùn

常熟陈见复先生为海内经师,而诗极风韵。

dào wáng yún chū mén jiāo guǎ rù mén qiú wù yǔ jū rán jìn shàng liú

《悼亡》云:“出门交寡入门求,晤语居然近上流。

jì mò yú líng tíng zhī jù tā shí shuí yǔ shì qián lóu hé bì tā shēng dìng huì qī xiāng féng jí zài mèng lái shí

寂寞于陵停织屦,他时谁与谥黔娄?”“何必他生订会期,相逢即在梦来时。

wū tí yuè luò rén hé chǔ yòu shì yī fān xīn bié lí

乌啼月落人何处?又是一番新别离。

zhōng jìn shì bù diàn shì ér guī yuē mǎ lì jiàn zhī yóu jì běi lǔ shēng róu jué dào jiāng nán

”中进士,不殿试而归,曰:“马力健知游冀北,橹声柔觉到江南。

tí míng làng zhú kàn huā bàn qù guó hái tóng luò dì rén

”“题名浪逐看花伴,去国还同落第人。

wǔ shí wǔ

五十五

qián jia xuān sī kòu zhī nǚ míng mèng diàn jià cuī jìn shì lóng xiàn wèi fù píng lìng

钱稼轩司寇之女,名孟钿,嫁崔进士龙见,为富平令。

yán shì dú cóng cháng ān guī fū rén hòu zèng zhī

严侍读从长安归,夫人厚赠之。

yán wèn zhì jiāng nán dài hé wù fèng chóu yuē wú tā qiú zhǐ wàng jì yuán tài shǐ shī jí yī bù

严问:“至江南,带何物奉酬?”曰:“无他求,只望寄袁太史诗集一部。

qí fēng yǎ rú cǐ

”其风雅如此。

yīn sòng qí wǔ yán yún tí wū kōng rào shù cán mèng zhǐ suí zhōng

因诵其五言云:“啼乌空绕树,残梦只随钟。

yǒu huàn qīng jí xíng shì

”有《浣青集》行世。

qí hào huàn qīng zhě yù jiān huàn huā qīng lián ér yī zhī yě

其号“浣青”者,欲兼浣花、青莲而一之也。

fū rén tōng yīn lǜ cháng zài qiū fān zhōng chéng zuò shàng tīng kè gǔ qín yuē jiǎo shēng duō gōng shēng shǎo qiě duō shā fá zhī yīn

夫人通音律,尝在秋帆中丞座上,听客鼓琴,曰:“角声多,宫声少,且多杀伐之音。

hé yě wèn kè guǒ cóng sài wài jūn zhōng lái

何也?”问客,果从塞外军中来。

yú gēng shēn xià chéng zhōu běi shàng yù jia xuān nán guī shí wèi zhōng zhuàng yuán yě

余庚申夏,乘舟北上,遇稼轩南归:时未中状元也。

jiàn qí shǒu bào yòu nǚ cái zhōu cuì jīn sì shí bā nián yǐ

见其手抱幼女,才周啐,今四十八年矣。

zài háng zhōu jiàn fū rén tán jí cǐ shì

在杭州见夫人,谈及此事。

fū rén xiào yún suǒ bào zhě jí nián zhí nǚ yě

夫人笑云:“所抱者,即年侄女也。

yú gù tí qí shī cè yǒu yún ěr wēng nán xià fù guī yú zhí wǒ xīn hūn běi shàng chū

”余故题其诗册有云:“尔翁南下赋归欤,值我新婚北上初。

shuǐ miàn cōng cōng tōng shù yǔ huái zhōng zhèng bào nǚ xiàng rú

水面匆匆通数语,怀中正抱女相如。

wǔ shí liù

五十六

shī yǒu yǒu piān wú jù zhě tōng shǒu qīng lǎo yī qì hún chéng qià wú jiā jù lìng rén chuán sòng

诗有有篇无句者,通首清老,一气浑成,恰无佳句令人传诵。

yǒu yǒu jù wú piān zhě yī shǒu zhī zhōng fēi wú kě chuán zhī jù ér tōng tǐ bù chēng nán rù zuò jiā zhī xuǎn

有有句无篇者,一首之中,非无可传之句,而通体不称,难入作家之选。

èr zhě yī qiàn tiān fèn yī qiàn gōng fū

二者一欠天分,一欠工夫。

bì yě yǒu piān yǒu jù fāng chēng míng shǒu

必也有篇有句,方称名手。

wǔ shí qī

五十七

háng zhōu bù yī wú yǐng fāng zì xī lín bó xué duō wén cháng zì xù qí shī yuē gǔ rén dú shū bù zhuān wù cí zhāng ǒu ěr liú lù ōu yín jǐn shū suǒ xù zhī yī èr

杭州布衣吴颖芳,字西林,博学多闻,尝自序其诗曰:“古人读书,不专务词章,偶尔流露讴吟,仅抒所蓄之一二。

qí xiōng zhōng suǒ zhù yuān hu qí mò cè yě

其胸中所贮,渊乎其莫测也。

dì jiàng ér xià qīng xiè jiàn duō

递降而下,倾泻渐多。

dǎi zhì yuán míng yǐ shí fēn zhī xué zuò shí fēn zhī shī wú yú yùn yǐ

逮至元、明,以十分之学,作十分之诗,无余蕴矣。

cì yān zhě huò yì qí liàng yǐ chū

次焉者,或溢其量以出。

gù qí jīng yíng zhī chù shí lù bù zú

故其经营之处,时露不足;

rú jǔ zhòng xiè suī tóng yī yùn yòng ér láo yì zhī tài gè shū

如举重械,虽同一运用,而劳逸之态各殊。

gǔ rén shèng yú jìn dài kě zhǔn shì yǐ guān

古人胜于近代,可准是以观。

yǔ cháng shì wǔ tóng jiàn yǒu kāi gōng zhì shí shí ér sè biàn shǒu zhàn zhě

”予尝试武童,见有开弓至十石而色变手战者。

xiǎo zhī yuē rǔ wu shí shí zhī míng ér chǒu tài jǐn lù

晓之曰:“汝务十石之名,而丑态尽露;

hé ruò yòng wǔ dàn liù shí zhī cóng róng dà fāng hu pō yǔ wú yán xiāng hé

何若用五石、六石之从容大方乎?”颇与吴言相合。

xī lín yǔ kàng lì zhū gōng tóng shí jué zhú

西林与杭、厉诸公同时角逐。

jí zhū gōng jù dēng kē dì ér xī lín rú gù yě

及诸公俱登科第,而西林如故也。

gù yǒng sǔn xī jié jù yún huí tóu kàn tóng duì yī yī shàng yún yān

故咏《笋腊》结句云:“回头看同队,一一上云烟。

yòu dá kè zhì yuē tián jiān zhù què xié chú shǒu lái yǔ zhū gōng huà bái yún

”又,《答客至》曰:“田间住却携锄手,来与诸公话白云。

wǔ shí bā

五十八

shī xū shàn xué àn tōu qí yì ér xiǎn yì qí cí

诗须善学,暗偷其意,而显易其词。

rú máo shī jiē wǒ huái rén zhì bǐ zhōu xíng

如《毛诗》:“嗟我怀人,置彼周行。

táng rén xué zhī yún tí lóng wàng cǎi yè zuó yè mèng yú yáng shì yě

”唐人学之,云“提笼忘采叶,昨夜梦渔阳”是也。

táng rén shī yún yì de qù nián chūn fēng zhì zhōng tíng táo lǐ yìng suǒ chuāng

唐人诗云:“忆得去年春风至,中庭桃李映琐窗。

měi rén xié sè duì fāng shù yù yán tíng tíng yǔ huā shuāng

美人挟瑟对芳树,玉颜亭亭与花双。

jīn nián huā kāi rú jiù shí qù nián měi rén bù zài cí

今年花开如旧时,去年美人不在兹。

jiè wèn lí jū hèn shēn qiǎn zhǐ yīng dú yǒu tíng huā zhī

借问离居恨深浅,只应独有庭花知。

sòng rù xué zhī yún qù nián chú xī guī zì běi xíng lǐ dào mén tiān yǐ hēi

”宋入学之云:“去年除夕归自北,行李到门天已黑。

jīn nián chú xī kè nán fāng xuě mǎn guān shān guī bù dé

今年除夕客南方,雪满关山归不得。

lǎo qī wàng wǒ yǎn jiāng chuān zhī dào jīn nián shì qù nián

老妻望我眼将穿,只道今年似去年。

gǔ shù xī yáng yā yǐng luàn yóu tóng xiǎo nǚ lì mén qián

古树夕阳鸦影乱,犹同小女立门前。

wǔ shí jiǔ

五十九

bái xiāng shān shī yún zhōu gōng kǒng jù liú yán rì wáng mǎng qiān gōng xià shì shí

白香山诗云:“周公恐惧流言日,王莽谦恭下士时。

ruò shǐ dāng shí shēn zǎo sǐ liǎng rén zhēn wěi yǒu shéi zhī sòng rén fǎn qí yì yuē shào nián kuà xià ān wú wǔ lǎo fù yí biān è bù píng

若使当时身早死,两人真伪有谁知?”宋人反其意,曰:“少年胯下安无忤,老父圯边愕不平。

rén wù ruò fēi guān suì mù huái yīn hé bì jiǎn wén chéng

人物若非观岁暮,淮阴何必减文成?”

liù shí

六十

pí líng wáng yì shān míng fǔ nǚ yù yīng zì cǎi wēi jià sūn xīng yǎn xiù cái kàng lì shén dǔ nián èr shí sì ér yāo

毗陵王艺山明府,女玉瑛,字采薇,嫁孙星衍秀才,伉俪甚笃,年二十四而夭。

xiù cái qiú yǔ zhì mù

秀才求予志墓。

qí zhōu guò dān tú yún yōu xíng yǐ bǎi lǐ cūn luò bàn chái fēi

其《舟过丹徒》云:“幽行已百里,村落半柴扉。

zhǐ niǎo shí yī shù gū yíng bù shàng yī

只鸟时依树,孤萤不上衣。

yuè gāo rén yǐng xiǎo cháo dìng lǔ shēng xī

月高人影小,潮定橹声稀。

yán shuǐ xīng xīng huǒ guī jīng sù lù fēi

沿水星星火,归惊宿鹭飞。

qí tā jiā jù rú hù dī jiāo yè àn jìng xiǎo shòu huā shēn

”其他佳句,如:“户低交叶暗,径小受花深。

yán mò wū luō xiù kàn yú luò cuì diàn

”“研墨污罗袖,看鱼落翠钿。

chóng yī xiāng yǐng chuí lián wǎng é qiè chén guāng duò zhàng shā

”“虫依香影垂帘网,蛾怯晨光堕帐纱。

yī yuàn lù guāng tuán zuò yǔ sì shān huā yǐng xià rú cháo

”“一院露光团作雨,四山花影下如潮。

jiē miào jué yě

”皆妙绝也。

xiù cái hòu zhōng dīng wèi bǎng yǎn

秀才后中丁未榜眼;

cǎi wēi jìng bù jí jiàn bēi fū

采薇竟不及见,悲夫!

liù shí yī

六十一

li běi hǎi jiàn cuī hào tóu shī yuē shí wǔ jià wáng chāng

李北海见崔颢投诗曰:“十五嫁王昌。

mà yuē xiǎo ér wú lǐ qín shǎo yóu jiàn sūn shēn lǎo tóu shī yuē píng kāng zài hé chǔ shí lǐ dài chuí yáng

”骂曰:“小儿无礼!”秦少游见孙莘老投诗曰:“平康在何处?十里带垂杨。

sūn mà yuē xiǎo zi yòu jiàn fā shī èr qián bèi fāng yán xiāng sì ér kǎo qí shēng píng jūn fēi néng zuò shī zhě

”孙骂曰:“小子又贱发尸二前辈方严相似,而考其生平,均非能作诗者。

liù shí èr

六十二

zhèn jiāng bù yī li qín fu yǒng fó shǒu yún bái yè táng qián jǐ shù huáng zhāi lái yóu shì dài xīn shuāng

镇江布衣李琴夫咏《佛手》云:“白业堂前几树黄?摘来犹似带新霜。

zì cóng sàn dé tiān huā hòu kōng shǒu guī lái zǒng shì xiāng

自从散得天花后,空手归来总是香。

yǒng fó shǒu zhì cǐ kě wèi kōng qián jué hòu yǐ

”咏佛手至此,可谓空前绝后矣。

liù shí sān

六十三

yú shǎo pín bù néng mǎi shū rán hǎo zhī pō qiè

余少贫不能买书,然好之颇切。

měi guò shū sì chuí xián fān yuè

每过书肆,垂涎翻阅;

ruò jià guì bù néng de yè zhé xíng zhū mèng mèi

若价贵不能得,夜辄形诸梦寐。

céng zuò shī yuē shú yuǎn chóu guò shì jiā pín mèng mǎi shū

曾作诗曰:“塾远愁过市,家贫梦买书。

jí zuò guān hòu gòu shū wàn juàn fān bù xiá dú yǐ

”及作官后,购书万卷,翻不暇读矣。

yǒu rú shǎo shí yá chǐ jiān qiáng pín bù dé shí

有如少时牙齿坚强,贫不得食;

shuāi nián zhēn xiū mǎn qián ér chǐ tuō fù guǒ bù néng yàn yù wèi kě tàn yě ǒu dú dōng pō lǐ shì shān fáng cáng shū jì shèn yán shǎo shí de shū zhī nán hòu shū duō ér zhuǎn wú rén dú zhèng yǔ cǐ yì xiāng tóng

衰年珍羞满前,而齿脱腹果,不能餍饫,为可叹也!偶读东坡《李氏山房藏书记》,甚言少时得书之难,后书多而转无人读:正与此意相同。

liù shí sì

六十四

huáng shí mù tài shǐ yán qín jìn shū jìn zài mín bù jīn zài guān

黄石牧太史言:“秦禁书,禁在民,不禁在官;

gù nèi fǔ bó shì suǒ cáng bìng wèi wáng yě

故内府博士所藏,并未亡也。

zì xiāo hé bù qǔ xiàng yǔ shāo ē páng ér shū wáng yǐ

自萧何不取,项羽烧阿房,而书亡矣。

nián jie zǐ gāo shù chéng yǒng xiāo xiāng yún yīng fēng yóu xiǎng rù guān chū xiàng guó gōng xūn shì mò rú

”年家子高树程咏《萧相》云:“英风犹想入关初,相国功勋世莫如。

dú hèn wèi lí dāo bǐ lì zhǐ shōu tú jí bù shōu shū

独恨未离刀笔吏,只收图籍不收书。

liù shí wǔ

六十五

yáng zhōu zhuǎn yùn shǐ zhū zǐ yǐng gōng huà néng shī

扬州转运使朱子颖,工画能诗。

wáng mèng lóu wèi sòng qí jiā jù yún yī shuǐ zhǎng xuān rén yǔ wài wàn shān qīng dào mǎ tí qián

王梦楼为诵其佳句云:“一水涨喧人语外,万山青到马蹄前。

liù shí liù

六十六

lǎo nián zhī shī duō jiǎn liàn zhě jiē yóu bó fǎn yuē zhī gōng

老年之诗多简练者,皆由博返约之功。

rú chén nián zhī jiǔ fēng shuāng zhī mù yào cuì zhī bǐ shǒu

如陈年之酒,风霜之木,药淬之匕首;

fēi kū gǎo jiǎn jì zhī wèi

非枯槁简寂之谓。

rán bì xū lì xué kǔ sī shuāi nián bù juàn rú nán qí zhī chén lín shì nián guò bā xún shǒu xiě sān qiān zhǐ rán hòu kě yǐ yā dǎo shào nián

然必须力学苦思,衰年不倦,如南齐之沈麟士,年过八旬,手写三千纸,然后可以压倒少年。

liù shí qī

六十七

shàng guān yí shī duō fú yàn yǐ zhōng huò zuì

上官仪诗多浮艳,以忠获罪。

fu xuán shàn yán ér nǚ zhī qíng ér gāng zhèng jí è tái gé shēng fēng

傅玄善言儿女之情,而刚正嫉恶,台阁生风。

yáng zi yún zì nǐ zhōu yì nǎi fù xīn mǎng

扬子云自拟《周易》,乃附新莽。

yú zhōng qǐng jìn tàn huā ér hòu yǐ zāng bài

余中请禁探花,而后以赃败。

xí yù yī shēng bù zuò cǎo shū ér jiàn ān lù shān gōng zhèng wú sī

席豫一生不作草书,而荐安禄山公正无私。

liù shí bā

六十八

yú mén shēng tán yǔ yí zì yù qí jiā fù ér hǎo mǎi shū

余门生谈羽仪,字毓奇,家富而好买书;

zì shǔ yī lián yuē bì hù zì zhī jīng lì jiǎn

自署一联曰:“闭户自知精力减;

zhù shū hái wàng zǐ sūn xián

贮书还望子孙贤。

liù shí jiǔ

六十九

sòng yán yǒu yì dǐ dōng pō shī wù yǐ cōng wèi jiǔ yǐ cháng sāng jūn wèi cāng gōng yǐ mō jīn xiào wèi wèi mō jīn zhōng láng

宋严有翼诋东坡诗,“误以葱为韭,以长桑君为仓公,以摸金校尉为摸金中郎。

suǒ yòng diǎn gù bèi qí jùn zhāi jǐ wú wán fū

”所用典故,被其捃摘,几无完肤。

rán qī bǎi nián lái rén zhī yǒu dōng pō bù zhī yǒu yán yǒu yì

然七百年来,人知有东坡,不知有严有翼。

qī shí

七十

yòng shì rú yòng bīng yù duō yù nán

用事如用兵,愈多愈难。

yǐ hàn gāo zhī xióng lüè ér hán xìn zhǐ xǔ qí néng yòng shí wàn

以汉高之雄略,而韩信只许其能用十万。

kě jiàn bù lè qū shǐ tán hé róng yì yǒu liáng xī shào nián zuò huái gǔ shī dòng zhé èr bǎi yùn

可见部勒驱使,谈何容易!有梁溪少年作怀古诗,动辄二百韵。

yǔ xiào yuē zi dú bú jiàn táng rén yǒng shǔ kuí shī hu qí rén qǐng sòng zhī

予笑曰:“子独不见唐人《咏蜀葵》诗乎?”其人请诵之。

yuē néng gòng mǔ dān zhēng jǐ xǔ bèi rén xián chù zhī yuán duō

曰:“能共牡丹争几许,被人嫌处只缘多。

qī shí yī

七十一

mǒu tài shǐ zhǎng jiào jīn líng jiè qí mén rén yuē shī xū xué hán sū dà jiā yī dú wēn li biàn zhōng shēn rù xià liú yǐ

某太史掌教金陵,戒其门人曰:“诗须学韩、苏大家,一读温、李,便终身入下流矣。

yú xiào yuē rú wēn li fāng shì zhēn cái lì liàng hái zài hán sū zhī shàng

”余笑曰:“如温、李方是真才,力量还在韩、苏之上。

tài shǐ è rán

”太史愕然。

yú yuē hán sū guān jiē shàng shū shì láng lì zú yǐ chuán qí shēn hòu zhī míng

余曰:“韩、苏官皆尚书、侍郎,力足以传其身后之名。

wēn li jiē mò liáo jiàn zhí wú mén shēng gù lì wèi zhī tuī wǎn gōng rán míng chuán zhì jīn fēi qí lì liàng shàng zài hán sū zhī shàng hu qiě xué wēn li zhě táng yǒu hán jué sòng yǒu liú yún yáng yì jiē zhōng qīng gěng liàng rén yě

温、李皆末僚贱职,无门生故吏为之推挽,公然名传至今,非其力量尚在韩、苏之上乎?且学温、李者,唐有韩倔,宋有刘筠、杨亿,皆忠清鲠亮人也。

yī dài míng chén rú kòu lái gōng wén lù gōng zhào qīng xiàn gōng jiē xī kūn shī tǐ zhuān xué wēn li zhě yě de wèi zhī xià liú hu

一代名臣,如寇莱公、文潞公、赵清献公,皆西昆诗体,专学温、李者也,得谓之下流乎?”

qī shí èr

七十二

chuán zì rén páng jiā zhuān yán rén zhuān zé bì chuán yě

“传”字“人”旁加“专”,言人专则必传也。

yáo shùn zhī chén zhǐ yī shì kǒng zǐ zhī mén fēn sì kē yì zhuān zhī wèi yě

尧、舜之臣只一事,孔子之门分四科,亦专之谓也。

táng rén wǔ yán gōng bù bì qī yán yě

唐人五言工,不必七言也;

jìn tǐ gōng bù bì gǔ fēng yě

近体工,不必古风也。

sòng yǐ hòu xué zhě hǎo kuā duō ér dòu mí

宋以后,学者好夸多而斗靡。

shàn hu fāng wàng xī yún

善乎方望溪云;

gǔ rén jié bì shēng zhī lì zhǐ qióng yī jīng

“古人竭毕生之力,只穷一经;

hòu rén tān ér jiān wèi zhī shì yǐ xún qí liú ér bù néng sù qí yuán yě

后人贪而兼为之,是以循其流而不能溯其源也。

qī shí sān

七十三

qián lóng bǐng chén zhào shì bó xué hóng cí

乾隆丙辰,召试博学宏词。

hǎi nèi jiàn zhě èr bǎi yú rén

海内荐者二百余人。

zhì jiǔ yuè ér shì bǎo hé diàn zhě yī bǎi bā shí rén

至九月而试保和殿者一百八十人。

shī tí shì shān jī wǔ jìng qī pái shí èr yùn xiàn shān zì

诗题是《山鸡舞镜》七排十二韵,限“山”字。

liú wén dìng gōng yǒu jù yún kě néng duì yǔ biàn guān guān

刘文定公有句云:“可能对语便关关。

shàng shēn jiā jiǎng qīn bá wèi dì yī suì yǐ biān xiū zhì shēn zǎi xiàng

”上深嘉奖,亲拔为第一,遂以编修,致身宰相。

èr bǎi rén zhōng nián zuì gāo zhě wàn jiǔ shā xiān shēng huì jīng

二百人中,年最高者,万九沙先生讳经;

zuì shǎo zhě wèi méi

最少者为枚。

quán xiè shān shù cháng zuò gōng chē zhēng shì lù yǐ xiān shēng jū shǒu méi shǔ wěi

全谢山庶常作《公车征士录》,以先生居首,枚署尾。

jǐ hài méi hái háng zhōu xiān shēng zhī shǎo zǐ míng fú zhě chí xiān shēng xiǎo xiàng suǒ shī

己亥枚还杭州,先生之少子名福者,持先生小像索诗。

yú tí yī lǜ yǒu dāng nián dān zhào zhào qí yīng jì wěi lóng tóu jì de qīng zhī jù

余题一律,有“当年丹诏召耆英,骥尾龙头记得清”之句。

shī zài jí zhōng

诗载集中。

qī shí sì

七十四

míng hóng zǐ xī zì yán sān shí nián dú shū cái xiāo de xiōng zhōng zhuàng yuán èr zì

明洪紫溪自言:“三十年读书,才消得胸中‘状元’二字。

lòu zāi yán hu

”陋哉言乎!

rú yù zhuàng yuán zhī míng fù qí shí zé zhuàng yuán èr zì xiōng zhōng bù kě yī rì wàng yě

如欲状元之名副其实,则“状元”二字,胸中不可一日忘也。

rú yǐ zhuàng yuán wèi jiāo rén zhī jù zé zhuàng yuán èr zì xiōng zhōng bù kě yī rì bù wàng yě

如倚状元为骄人之具,则“状元”二字,胸中不可一日不忘也。

hé dài dú shū sān shí nián zāi wèi qí yán zǐ xī zì yǐ wéi wàng zhèng qí zhōng shēn bù wàng zhī zhèng

何待读书三十年哉?味其言,紫溪自以为忘,正其终身不忘之证。

tóng nián qián wén mǐn gōng lú chàng dì yī kǒu hào yún zì cán cái chū liú kuì xià dú duì chūn fēng zhuǎn hòu yán

同年钱文敏公《胪唱第一口号》云:“自惭才出刘蒉下,独对春风转厚颜。

qí xiōng jīn chū zǐ xī shàng yǐ

”其胸襟出紫溪上矣!

qī shí wǔ

七十五

zhèng jiā jì jí kuā dù zhēng nán zhī zhù zuǒ zhuàn yán shī gǔ zhī zhù hàn shū miào zài bù qiǎng bù zhī yǐ wéi zhī

郑夹漈极夸杜征南之注《左传》、颜师古之注《汉书》,妙在不强不知以为知。

dù bù cháng yú niǎo shòu chóng yú yán bù cháng yú tiān wén dì lǐ gù jù quē zhī bù jiǎ tā rén yǐ zǐ yì yě

杜不长于鸟兽虫鱼,颜不长于天文地理,故俱缺之,不假他人以訾议也。

yú wèi zuò shī yì rán qīng lián shǎo pái lǜ shǎo líng shǎo jué jù chāng lí shǎo jìn tǐ

余谓作诗亦然,青莲少排律,少陵少绝句,昌黎少近体。

shàn cáng qí duǎn ér zhǎng nǎi yù jiàn

善藏其短,而长乃愈见。

qī shí liù

七十六

dà yá wén wáng zài shàng

《大雅》:“文王在上”。

máo chuán chēng wén wáng shòu mìng ér zuò

《毛传》:称文王受命而作。

rán zé wén wáng shēng ér shì wén hu zì yǐ wèi yú zhāo yú tiān hu zhèng jiān píng wáng zhī sūn wèi píng zhèng zhī wáng

然则文王生而谥文乎?自以为“于昭于天”乎?郑笺“平王之孙”为“平正之王”,

chéng wáng bù gǎn kāng wèi chéng cǐ wáng gōng

“成王不敢康”为“成此王功,

bù gǎn zì ān yì

不敢自安逸”,

bù xiǎn chéng kāng yì jiě wèi chéng ān zǔ kǎo zhī dào jiē shě xiān wáng zhī shì fǎ

“不显成康”亦解为“成安祖考之道”:皆舍先王之谥法,

ér chěng qí chuān záo zhī yì shuō

而逞其穿凿之臆说。

zhū zǐ bó ér zhèng zhī shì yǐ

朱子驳而正之,是矣。

qī shí qī

七十七

gù níng rén yuē fu qí qiǎo yú hé rén zhě qí xiōng zhōng běn wú shī ér zhuō yú zì yán zhě yě

顾宁人曰:“夫其巧于和人者,其胸中本无诗,而拙于自言者也。

yòu yuē shě jìn jīn héng yòng zhī zì ér jiè gǔ zì zhī tōng yòng yǐ xiāng jīn zhě cǐ wén rén zhī suǒ yǐ zì wén qí lòu yě

”又曰:“舍近今恒用之字,而借古字之通用以相矜者,此文人之所以自文其陋也。

qī shí bā

七十八

rén yuè xī shī bú yuè xī shī zhī yǐng

人悦西施,不悦西施之影。

míng qī zǐ zhī xué táng shì xī shī zhī yǐng yě

明七子之学唐,是西施之影也。

qī shí jiǔ

七十九

gāo yáo zuò gē yǔ jì wú wén

皋陶作歌,禹、稷无闻;

zhōu zhào zuò shī tài gōng wú wén

周、召作诗,太公无闻;

zi xià zǐ gòng kě yǔ yán shī yán mǐn wú wén

子夏、子贡可与言诗,颜、闵无闻。

rén yì hé bì miǎn qiǎng zuò shī zāi

人亦何必勉强作诗哉?

bā shí

八十

sòng shǐ jiā hù jiān cháo tíng bān zhèn tú yǐ cì biān jiāng

《宋史》:“嘉祜间,朝廷颁阵图以赐边将。

wáng dé yòng jiàn yuē bīng jī wú cháng ér zhèn tú yí dìng

王德用谏曰:‘兵机无常,而阵图一定;

ruò nì gǔ fǎ yǐ yòng jīn bīng lǜ yǒu fèn shì zhě

若泥古法,以用今兵,虑有偾事者。

jì shù chuán qián yǐ shàn yī bù shǒu gǔ fāng shí shí dù yuè zhī ér zú yǔ fǎ huì

”《技术传》:“钱乙善医,不守古方,时时度越之,而卒与法会。

cǐ èr tiáo jiē kě wù zuò shī wén zhī dào

”此二条,皆可悟作诗文之道。

bā shí

八十—

cuī niàn líng jìn shì shī cái jí jiā

崔念陵进士,诗才极佳;

xī yǒu wǔ gǔ yī piān zé guān gōng huá róng dào shàng fàng cáo cāo yī shì

惜有五古一篇,责关公华容道上放曹操一事。

cǐ xiǎo shuō yǎn yì yǔ yě hé kě rù shī hé qǐ zhān zuò zhá yǒu shēng yú shēng liàng zhī yǔ bèi máo xī hé qiào qí wú jī

此小说演义语也,何可入诗?何屺瞻作札,有“生瑜”、“生亮”之语,被毛西河诮其无稽;

zhōng shēn cán huǐ

终身惭悔。

mǒu xiào lián zuò guān miào duì lián jìng yǒu yòng bǐng zhú dá dàn zhě

某孝廉作关庙对联,竟有用“秉烛达旦”者;

lǐ sú nǎi ěr rén kě bù xué yé

俚俗乃尔,人可不学耶?

bā shí èr

八十二

sòng céng zhì yáo wèi li xū jǐ yuē zi shī suī gōng ér yīn yùn yóu yǎ

宋曾致尧谓李虚己曰:“子诗虽工,而音韵犹哑。

ài rì zhāi shī huà yuē ōu gōng shī rú guī zhōng shuāng fù zhōng shēn bú jiàn huá shì

”《爱日斋诗话》曰:“欧公诗,如闺中孀妇,终身不见华饰。

wèi cǐ èr yǔ dāng zhī yīn yùn fēng huá gù bù kě shǎo

”味此二语,当知音韵、风华,固不可少。

bā shí sān

八十三

mǒu tài shǐ zì kuā qí shī bù qiǎo ér zhuō bù huá ér pǔ bù cuì ér sè

某太史自夸其诗:不巧而拙,不华而朴,不脆而涩。

yú xiào wèi yuē xiān shēng wén lè xǐ jīn sī hu xǐ wǎ fǒu hu rù shì mǎi jǐn xiù hu mǎi má niè hu tài shǐ bù néng dá

余笑谓曰:“先生闻乐,喜金丝乎?喜瓦缶乎?入市,买锦绣乎?买麻臬乎?”太史不能答。

✦ You read 卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.