shī rùn zé tān quē yù you
施润泽滩阙遇友
hái dài céng xiāo zòng lǐ wén fǎn jīn zhǒng de guì zhī fēn
还带曾消纵理纹，返金种得桂枝芬。
cóng lái yīn zhì néng huí fú jǔ niàn xū zhī yǒu guǐ shén
从来阴骘能回福，举念须知有鬼神。
zhè shǒu shī yǐn zháo liǎng gè gǔ rén yīn zhì de gù shì
这首诗引着两个古人阴骘的故事。
dì yī jù shuō hái dài céng xiāo zòng lǐ wén
第一句说：“还带曾消纵理纹。
nǎi táng cháo jìn gōng péi dù zhī shì
”乃唐朝晋公裴度之事。
nà péi dù wèi yù shí yī pín rú xǐ gōng míng cèng dèng jiù yī fēng jiàn yǐ jué xíng cáng
那裴度未遇时，一贫如洗，功名蹭蹬，就一风鉴，以决行藏。
nà xiàng shì shuō zú xià gōng míng shì qiě bù bì wèn
那相士说：“足下功名事，且不必问。
gèng yǒu jù huà rú bú jiàn guài fāng gǎn zhí yán
更有句话，如不见怪，方敢直言。
fěi dù dào xiǎo shēng yīn zài mí tú gù qiú zhǐ shì qǐ gǎn jiàn guài
”斐度道：“小生因在迷途，故求指示，岂敢见怪！
xiàng shì dào zú xià téng shé zòng lǐ wén rù kǒu shù nián zhī jiān bì zhì è sǐ gōu qú
”相士道：“足下螣蛇纵理纹入口，数年之间，必致饿死沟渠。
lián xiāng qián jù bù kěn shòu
”连相钱俱不肯受。
péi dù shì gè zhī mìng jūn zǐ yě bù zài qí yì
裴度是个知命君子，也不在其意。
yī rì ǒu zhì xiāng shān sì xián yóu
一日，偶至香山寺闲游。
zhī jiàn gōng zhuó shàng guāng huá yào mù jìn qián kàn shí nǎi shì yī wéi bǎo dài
只见供卓上光华耀目，近前看时，乃是一围宝带。
péi dù jiǎn zài shǒu zhōng xiǎng dào zhè sì nǎi lěng luò suǒ zài rú hé què yǒu zhè tiáo bǎo dài
裴度检在手中，想道：“这寺乃冷落所在，如何却有这条宝带？
fān yuè le yī huí yòu xiǎng dào bì yǒu shèn guì rén dào cǐ lǐ fó gēng yī
”翻阅了一回，又想道：“必有甚贵人，到此礼佛更衣。
zhī hòu men bù xiǎo xīn yí shī zài cǐ dìng rán zhuàn lái xún mì
祗候们不小心，遗失在此，定然转来寻觅。
nǎi zuò zài kuò wǔ xià děng hou
”乃坐在廓庑下等候。
bù yī shí jiàn yī nǚ zǐ zǒu rù sì lái huāng huāng zhāng zhāng jìng wàng diàn shàng ér qù
不一时，见一女子走入寺来，慌慌张张，径望殿上而去。
xiàng gōng zhuó shàng kàn le yī kàn lián shēng jiào kǔ kū dào yú de
向供卓上看了一看，连声叫苦，哭倒于地。
péi dù zǒu xiàng qián wèn dào xiǎo niáng zǐ yīn hé nèn bān tí qì
裴度走向前问道：“小娘子因何恁般啼泣？
nà nǚ zǐ dào qiè fù bèi rén xiàn yú dà bì wú mén shēn sù
”那女子道：“妾父被人陷于大辟，无门伸诉。
qiè rì zhì cǐ kěn fú yīn yòu jìn rì xìng de cóng qīng shú huán
妾日至此恳佛阴祐，近日幸得从轻赎锾。
qiè jiā pín wú cuò biàn qǐ gāo mén zuó dé yī guì rén jīn lián zhù yī bǎo dài
妾家贫无措，遍乞高门，昨得一贵人矜怜，助一宝带。
qiè yǐ fó lì suǒ zhì shì xié dài chéng yú fú qián qǐ shǒu kòu xiè
妾以佛力所致，适携带呈于佛前，稽首叩谢。
yīn shú fù xīn jí jìng wàng shōu cǐ dài cāng máng ér qù
因赎父心急，竟忘收此带，仓忙而去。
xíng zhì bàn lù fāng jué
行至半路方觉。
jí jí gǎn lái qǔ shí yǐ bù zhī wèi hé rén suǒ de
急急赶来取时，已不知为何人所得。
jīn shī qù zhè dài qiè fù liào wú chū yù zhī qī yǐ
今失去这带，妾父料无出狱之期矣！
shuō ba yòu kū
”说罢又哭。
péi dù dào xiǎo niáng zǐ bù bì guò āi shì xiǎo shēng shōu de gù zài cǐ xiāng hòu
裴度道：“小娘子不必过哀，是小生收得，故在此相候。
bǎ dài dì hái
把带递还。
nà nǚ zǐ shōu lèi bài xiè qǐng wèn xìng zì tā rì qiè fù hǎo lái kòu xiè
那女子收泪拜谢：“请问姓字，他日妾父好来叩谢。
péi dù dào xiǎo niáng zǐ yǒu cǐ yuān yì xiǎo shēng yīn zài pín xiāng bù néng shǎo zhù wèi kuì
裴度道：“小娘子有此冤抑，小生因在贫乡，不能少助为愧。
hái rén yí wù nǎi shì cháng shì hé zú wèi xiè
还人遗物，乃是常事，何足为谢！
bù gào xìng míng ér qù
”不告姓名而去。
guò le shù rì yòu yù xiàng rì xiàng shì bù jué shī jīng dào zú xià céng zuò hé hǎo shì lái
过了数日，又遇向日相士，不觉失惊道：“足下曾作何好事来？
péi dù dá yún wú yǒu
”裴度答云：“无有。
xiàng shì dào zú xià jīn rì zhī xiāng bǐ xiān dà bù xiāng mù
”相士道：“足下今日之相，比先大不相牟。
yīn dé wén dà jiàn dìng dàng wèi jí rén chén shòu dēng mào dié fù guì bù kě shèng yán
阴德纹大见，定当位极人臣，寿登耄耋，富贵不可胜言。
fěi dù dāng shí yóu yǐ wéi xì yǔ
”斐度当时犹以为戏语。
hòu lái guǒ rán chū jiàng rù xiàng lì shì sì cháo fēng wèi jìn guó gōng nián xiǎng shàng shòu
后来果然出将入相，历事四朝，封为晋国公，年享上寿。
yǒu shī wèi zhèng zòng lǐ wén shēng xiàng kě lián xiāng shān hái dài jìng ān rán
有诗为证：纵理纹生相可怜，香山还带竟安然。
huái xi dàng dìng gōng yīng wěi shēn xì ān wēi sān shí nián
淮西荡定功英伟，身系安危三十年。
dì èr jù shuō shì fǎn jīn zhǒng de guì zhī fēn
第二句说是：“返金种得桂枝芬。
nǎi wǔ dài dòu yǔ jūn zhī shì
”乃五代窦禹钧之事。
nà dòu yǔ jūn jì zhōu rén shì guān wèi jiàn yì dài fū nián sān shí ér wú zi
那窦禹钧，蓟州人氏，官为谏议大夫，年三十而无子。
yè mèng zǔ fù shuō dào rǔ mìng zhòng yǐ gāi jué sì shòu yì zhī zài míng suì
夜梦祖父说道：“汝命中已该绝嗣，寿亦只在明岁。
jí zǎo xíng shàn huò kě shǎo yán
及早行善，或可少延。
yǔ jūn wěi wěi
”禹钧唯唯。
tā běn lái shì gè zhǎng zhě dé le zhè mèng yù jiā hào shàn
他本来是个长者，得了这梦，愈加好善。
yī rì bó mù yú yán qìng sì cè shí dé huáng jīn sān shí liǎng bái jīn èr bǎi liǎng
一日薄暮，于延庆寺侧，拾得黄金三十两、白金二百两。
zhì cì rì qīng zǎo biàn wǎng sì qián shǒu hòu
至次日清早，便往寺前守候。
shǎo qǐng jiàn yī hòu shēng tì qì ér lái
少顷，见一后生涕泣而来。
yǔ jūn yíng zhù wèn zhī
禹钧迎住问之。
hòu shēng dá dào xiǎo rén fù qīn shēn fàn zhòng zuì jìn yú yù zhōng xiǎo rén biàn kěn qīn zhī gòng jiè bái jīn èr bǎi liǎng huáng jīn sān shí liǎng
后生答道：“小人父亲身犯重罪，禁于狱中，小人遍恳亲知，共借白金二百两、黄金三十两。
zuó jiāng qù shú fù yīn zhǔ kù zhě bù zài ér guī wèi qīn qī jiā liú kuǎn duō chī le bēi jiǔ bǎ dōng xī yí shī
昨将去赎父，因主库者不在而归，为亲戚家留款，多吃了杯酒，把东西遗失。
jīn wú yǐ shú fù yǐ
今无以赎父矣！
dòu gōng jiàn qí yán yǐ hé yín shù nǎi xiù zhōng mō chū hái zhī dào bù xiāo zháo jí ǒu ěr shí dé zài cǐ xiāng hòu jiǔ yǐ
”窦公见其言已合银数，乃袖中摸出还之，道：“不消着急，偶尔拾得在此，相候久矣。
zhè hòu shēng jiē guò shǒu dǎ kāi kàn shí fēn háo bù dòng kòu tóu qì xiè
”这后生接过手，打开看时，分毫不动，叩头泣谢。
dòu gōng fú qǐ fèn wài yòu zèng yín liǎng ér qù
窦公扶起，分外又赠银两而去。
qí tā shàn shì shén duō bù kě méi jǔ
其他善事甚多，不可枚举。
yī yè fù mèng zǔ xiān shuō dào rǔ hé wú zi wú shòu
一夜，复梦祖先说道：“汝合无子无寿。
jīn yǒu hái jīn yīn dé zhǒng zhǒng míng guà tiān cáo tè yán suàn sān jì cì wǔ zǐ xiǎn róng
今有还金阴德种种，名挂天曹，特延算三纪，赐五子显荣。
dòu gōng zì cǐ yù jī yīn gōng hòu guǒ lián shēng wǔ zǐ zhǎng yí cì yǎn sān kǎn sì chēng wǔ xī jù shì sòng wèi xiǎn guān
”窦公自此愈积阴功，后果连生五子：长仪，次俨，三侃，四偁，五僖，俱仕宋为显官。
dòu gōng shòu zhì bā shí èr mù yù xiāng bié qīn qī tán xiào ér zú
窦公寿至八十二，沐浴相别亲戚，谈笑而卒。
ān lè lǎo féng dào yǒu shī zèng zhī yún yān shān dòu shí láng jiào zǐ yǒu yì fāng
安乐老冯道有诗赠之云：燕山窦十郎，教子有义方。
líng chūn yī zhū lǎo dān guì wǔ zhī fāng
灵椿一株老，丹桂五枝芳。
shuō huà de wèi hé dào zhè liǎng zhuāng gù shì
说话的，为何道这两桩故事？
zhǐ yīn yì yǒu yī rén céng hái wèi jīn hòu lái suī bù néng rú èr gōng zhè děng dà fù dà guì què yě miǎn le yí gè dà nán xiǎng gè dà dà jiā shì
只因亦有一人曾还遗金，后来虽不能如二公这等大富大贵，却也免了一个大难，享个大大家事。
zhèng shì zhòng guā de guā zhòng dòu dé dòu
正是：种瓜得瓜，种豆得豆。
yī qiè huò fú zì zuò zì shòu
一切祸福，自作自受。
shuō zhè sū zhōu fǔ wú jiāng xiàn lí chéng qī shí lǐ yǒu gè xiāng zhèn dì míng shèng zé zhèn shàng jū mín chóu guǎng tǔ sú chún piáo jù yǐ cán sāng wèi yè
说这苏州府吴江县离城七十里，有个乡镇，地名盛泽，镇上居民稠广，土俗淳朴，俱以蚕桑为业。
nán nǚ qín jǐn luò wěi jī shū zhī shēng tōng xiāo chè yè
男女勤谨，络纬机抒之声，通宵彻夜。
nà shì shàng liǎng àn chóu sī yá háng yuē yǒu qiān bǎi yú jiā yuǎn jìn cūn fāng zhī chéng chóu pǐ jù dào cǐ shàng shì
那市上两岸绸丝牙行，约有千百余家，远近村坊织成绸匹，俱到此上市。
sì fāng shāng gǔ lái shōu mǎi de fēng cuán yǐ jí ái jǐ bù kāi lù tú wú zhù zú zhī xì
四方商贾来收买的，蜂攒蚁集，挨挤不开，路途无伫足之隙；
nǎi chū chǎn jǐn xiù zhī xiāng jī jù líng luó zhī de
乃出产锦绣之乡，积聚绫罗之地。
jiāng nán yǎng cán suǒ zài shén duō wéi cǐ zhèn chù zuì shèng
江南养蚕所在甚多，惟此镇处最盛。
yǒu jǐ jù kǒu hào wèi zhèng dōng fēng èr yuè nuǎn yáng yáng jiāng nán chǔ chù cán sāng máng
有几句口号为证：东风二月暖洋洋，江南处处蚕桑忙。
cán yù wēn hé sāng yù gàn míng rú liáng yù fā qí guāng
蚕欲温和桑欲干，明如良玉发奇光。
qiāo chéng wàn lǚ qiān sī zhǎng dà kuāng xiǎo kuāng suí luò chuáng
缲成万缕千丝长，大筐小筐随络床。
měi rén chōu yì zhān tuò xiāng yī jīng yī wěi jī zhù zhāng
美人抽绎沾唾香，一经一纬机杼张。
yī yī yà yà xié gōng shāng huā kāi jǐn cù chéng pǐ liàng
咿咿轧轧谐宫商，花开锦簇成匹量。
mò yōu bā kǒu wú cān liáng zhāo lái zhèn shàng tiān yuǎn shāng
莫忧八口无餐粮，朝来镇上添远商。
qiě shuō jiā jìng nián jiān zhè shèng zé zhèn shàng yǒu yī rén xìng shī míng fù hún jiā yù shì fū qī liǎng kǒu bié wú nán nǚ
且说嘉靖年间，这盛泽镇上有一人，姓施名复，浑家喻氏，夫妻两口，别无男女。
jiā zhōng kāi zhāng chóu jī měi nián yǎng jǐ kuāng cán ér qī luò fu zhī shén hǎo guò huó
家中开张绸机，每年养几筐蚕儿，妻络夫织，甚好过活。
zhè zhèn shàng dōu shì wēn bǎo zhī jiā zhī xià chóu pǐ bì jī zhì shí lái pǐ zuì shǎo yě yǒu wǔ liù pǐ fāng cái shàng shì
这镇上都是温饱之家，织下绸匹，必积至十来匹，最少也有五六匹，方才上市。
nà dà hù rén jiā jī de duō de biàn bù shàng shì dōu shì yá háng yǐn kè shāng shàng mén lái mǎi
那大户人家积得多的便不上市，都是牙行引客商上门来买。
shī fù shì gè xiǎo hù r běn qián shǎo zhī de sān sì pǐ biàn qù shàng shì chū tuō
施复是个小户儿，本钱少，织得三四匹，便去上市出脱。
yī rì yǐ jī le sì pǐ zhú pǐ bǎ lái fāng fāng shé hǎo jiāng gè bù fu r bāo guǒ yī jìng lái dào shì zhōng
一日，已积了四匹，逐匹把来方方折好，将个布袱儿包裹，一径来到市中。
zhī jiàn rén yān còu jí yǔ huà xuān tián shèn shì rè nào
只见人烟辏集，语话喧阗，甚是热闹。
shī fù dào gè xiāng shú háng jiā lái mài jiàn mén shǒu yōng zhe xǔ duō mài chóu de wū lǐ zuò xia sān sì gè kè shāng
施复到个相熟行家来卖，见门首拥着许多卖绸的，屋里坐下三四个客商。
zhǔ rén jiā tiē zài guì shēn lǐ zhǎn kàn chóu pǐ gū hē jià qián
主人家贴在柜身里，展看绸匹，估喝价钱。
shī fù fēn kāi zhòng rén bǎ chóu dì yǔ zhǔ rén jiā
施复分开众人，把绸递与主人家。
zhǔ rén jiā jiē lái jiě kāi bāo fú zhú pǐ fān kàn yī guò jiāng chèng zhǔn le yī zhǔn hē dìng jià qián dì yǔ yí gè kè rén dào zhè shī yī guān shì zhōng hòu rén bù nài fán de bǎ xiē hǎo yín zi yǔ tā
主人家接来，解开包袱，逐匹翻看一过，将秤准了一准，喝定价钱，递与一个客人道：“这施一官是忠厚人，不耐烦的，把些好银子与他。
nà kè rén zhēn gè zhǐ jiǎn xì sī chēng zhǔn fù yǔ shī fù
”那客人真个只拣细丝称准，付与施复。
shī fù zì jǐ yě mō chū děng zǐ lái zhǔn yī zhǔn hái jué qīng xiē yòu zhēng tiān shàng yī èr fēn yě jiù bà le
施复自己也摸出等子来准一准，还觉轻些，又争添上一二分，也就罢了。
tǎo zhāng zhǐ bāo hǎo yín zi fàng zài dōu dù lǐ shōu le děng zǐ bāo fú xiàng zhǔ rén jiā gǒng yī gǒng shǒu jiào shēng yǒu láo zhuǎn shēn jiù zǒu
讨张纸包好银子，放在兜肚里，收了等子包袱，向主人家拱一拱手，叫声有劳，转身就走。
xíng bù shàng bàn jiàn zhī de yī yǎn qù jiàn yī jiā jiē yán zhī xià yí gè xiǎo xiǎo qīng bù bāo r
行不上半箭之地，一眼觑见一家街沿之下，一个小小青布包儿。
shī fù zǎn bù xiàng qián shi qǐ xiù guò zǒu dào yí gè kōng chù dǎ kāi kàn shí què shì liǎng dìng yín zi yòu yǒu sān sì jiàn xiǎo kuài jiān zhe yī wén tài píng qián r
施复趱步向前，拾起袖过，走到一个空处，打开看时，却是两锭银子，又有三四件小块，兼着一文太平钱儿。
bǎ shǒu diān yī diān yuē yǒu liù liǎng duō chóng
把手攧一攧，约有六两多重。
xīn zhōng huān xǐ dào jīn rì hǎo zào huà
心中欢喜道：“今日好造化！
shí dé zhèi xiē yín zi zhèng hǎo jiāng qù còu zuò běn qián
拾得这些银子，正好将去凑做本钱。
lián máng bāo hǎo yě chuāi zài dōu dù lǐ wàng jiā zhōng ér huí
”连忙包好，也揣在兜肚里，望家中而回。
yī tóu zǒu yī tóu xiǎng rú jīn jiā zhōng jiàn kāi zhè zhāng jī jìn gōu rì yòng le
一头走，一头想：“如今家中见开这张机，尽勾日用了。
yǒu le zhè yín zi zài tiān shàng yī zhāng jī yī yuè chū de duō shǎo chóu yǒu xǔ duō lì xī
有了这银子，再添上一张机，一月出得多少绸，有许多利息。
zhè xiàng yín zi pì rú méi de zài bù yào dòng tā
这项银子，譬如没得，再不要动他。
jī shàng yī nián gòng gāi ruò gān dào lái nián zài tiān shàng yī zhāng yī nián yòu yǒu duō shǎo lì xī
积上一年，共该若干，到来年再添上一张，一年又有多少利息。
suàn dào shí nián zhī wài biàn yǒu qiān jīn zhī fù
算到十年之外，便有千金之富。
nà shí zào shén me fáng zi mǎi duō shǎo tián chǎn
那时造什么房子，买多少田产。
zhèng suàn de shú huá kàn kàn jiāng jìn jiā zhōng hū dì zhuǎn guò niàn tou xiǎng dào zhè yín liǎng ruò shì fù rén diào de pì rú gǔ niú shēn shàng bá gēn háo máo dǎ shén me jǐn luò de jiāng lái shòu yòng
”正算得熟滑，看看将近家中，忽地转过念头，想道：“这银两若是富人掉的，譬如牯牛身上拔根毫毛，打什么紧，落得将来受用；
ruò shì kè shāng de tā pāo qī qì zǐ xiǔ shuǐ cān fēng xīn qín zhēng lái zhī wù jīn shī luò le hǎo bù fán nǎo
若是客商的，他抛妻弃子，宿水餐风，辛勤挣来之物，今失落了，好不烦恼！
rú ruò yǒu běn qián de tā biàn zhè zhàng shēng yì chě zhí yě hái bù zài xīn shàng
如若有本钱的，他拚这帐生意扯直，也还不在心上；
tǎng rán shì gè xiǎo jīng jì
傥然是个小经纪，
zhǐ yǒu zhèi xiē běn qián
只有这些本钱，
huò shì yǔ wǒ yì bān yàng kǔ zhēng guò rì
或是与我一般样苦挣过日，
huò mài le chóu
或卖了绸，
huò tuō le sī
或脱了丝，
zhè liǎng dìng yín nǎi shì yǎng mìng zhī gēn
这两锭银乃是养命之根，
bù zhēng shī le
不争失了，
jiù rú jué le yān hóu zhī qì
就如绝了咽喉之气，
yī jiā liáng shàn
一家良善，
méi shén guò huó
没甚过活，
hù xiāng mán yuàn
互相埋怨，
bì zhì zhōu shēn mài zi
必致鬻身卖子，
tǎng shì gè zhí xìng de
傥是个执性的，
qì nǎo bù guò
气恼不过，
āng zāng sòng le xìng mìng
肮脏送了性命，
yě wèi kě zhī
也未可知。
wǒ suī shì shí dé de bù shí fēn zuì guò dàn rì cháng dòng niàn shǐ de yě bù ān wěn
我虽是拾得的，不十分罪过，但日常动念，使得也不安稳。
jiù shì yǒu le zhè yín zi wèi bì zhēn gè biàn yíng yùn fā jī qǐ lái
就是有了这银子，未必真个便营运发积起来。
yī xiàng méi zhè dōng xī yī yuán jiāng jiù guò le rì zi
一向没这东西，依原将就过了日子。
bù rú yuán wǎng nà suǒ zài děng shī zhǔ lái xún hái le tā qù dào de ān lè
不如原往那所在，等失主来寻，还了他去，到得安乐。
suí fù zhuǎn shēn ér qù zhèng shì duō shǎo è niàn zhuǎn shàn duō shǎo shàn niàn zhuǎn è
”随复转身而去，正是：多少恶念转善，多少善念转恶。
quàn jūn zhū shàn fèng xíng dàn shì zhū è mò zuò
劝君诸善奉行，但是诸恶莫作。
dāng xià shī fù lái dào shi yín zhī chù kào zài háng jiā guì biān děng le bàn rì bú jiàn shī zhǔ lái xún
当下施复来到拾银之处，靠在行家柜边，等了半日，不见失主来寻。
tā běn kōng xīn chū mén de fù zhōng jiàn jiàn jī è yù dài huí jiā chī le fàn zài lái yóu kǒng shī zhǔ yī shí jiān lái yòu bù xiāng yù zhǐ de rěn zhe děng hòu
他本空心出门的，腹中渐渐饥饿，欲待回家吃了饭再来，犹恐失主一时间来，又不相遇，只得忍着等候。
shǎo qǐng zhī jiàn yí gè cūn zhuāng hòu shēng hàn liú mǎn miàn chuǎng jìn háng jiā gāo shēng jiào dào zhǔ rén jiā shì lái yín zi wàng jì zài guì shàng nǐ kě zēng jiǎn de me
少顷，只见一个村庄后生，汗流满面，闯进行家，高声叫道：“主人家，适来银子忘记在柜上，你可曾检得么？
zhǔ rén jiā dào nǐ zhè rén hǎo hùn zhàng
”主人家道：“你这人好混帐！
zǎo shàng jiāo yín zi yǔ le nǐ zhè shí jié què lái wèn wǒ nǐ ruò wàng zài guì shàng shí mò shuō yī bāo zài yǒu jǐ bāo yě yǒu rén ná qù le
早上交银子与了你，这时节却来问我，你若忘在柜上时，莫说一包，再有几包也有人拿去了。
nà hòu shēng lián bǎ jiǎo diē dào zhè shì wǒ de zhòng tián gōng běn rú jīn méi le què zěn me hǎo
”那后生连把脚跌道：“这是我的种田工本，如今没了，却怎么好？
shī fù wèn dào yuē mò yǒu duō shǎo
”施复问道：“约莫有多少？
nà hòu shēng dào qǐ chū zài zhè lǐ mài de sī yín liù liǎng èr qián
”那后生道：“起初在这里卖的丝银六两二钱。
shī fù dào bǎ shén me bāo de
”施复道：“把什么包的？
yǒu duō shǎo jiàn shù
有多少件数？
nà hòu shēng dào liǎng zhěng dìng yòu shì sān sì kuài xiǎo de yí gè qīng bù yín bāo bāo de
”那后生道：“两整锭，又是三四块小的，一个青布银包包的。
shī fù dào nèn yàng bù xiāo zháo jí
”施复道：“恁样，不消着急。
wǒ shí dé zài cǐ xiāng hòu jiǔ yǐ
我拾得在此，相候久矣。
biàn qù dōu dù lǐ mō chū lái dì yǔ nà rén
”便去兜肚里摸出来，递与那人。
nà rén lián shēng chēng xiè jiē guò shǒu dǎ kāi kàn shí fēn háo bù dòng
那人连声称谢，接过手，打开看时，分毫不动。
nà shí wǎng lái de rén dàng zuò qí shì yōng shàng yī duī dōu wèn dào zài nà lǐ shi de
那时往来的人，当做奇事，拥上一堆，都问道：“在那里拾的？
shī fù zhǐ dào zài zhè jiē yán tóu shi de
”施复指道：“在这阶沿头拾的。
nà hòu shēng dào nán de lǎo gē zhè yàng hǎo xīn zài cǐ děng hòu hái rén
”那后生道：“难得老哥这样好心，在此等候还人。
ruò luò zài tā rén shǒu lǐ ān kěn rú cǐ
若落在他人手里，安肯如此！
rú jīn dào shì wǒ shí dé de le
如今到是我拾得的了。
qíng yuàn yǔ lǎo gē gè fēn yī bàn
情愿与老哥各分一半。
shī fù dào wǒ ruò yào hé bù quán qǔ le què fēn nǐ zhè yī bàn
”施复道：“我若要，何不全取了，却分你这一半？
nà hòu shēng dào jì zhè bān sòng yī liǎng xiè yí yǔ lǎo gē mǎi guǒ ér chī
”那后生道：“既这般，送一两谢仪与老哥买果儿吃。
shī fù xiào dào nǐ zhè rén shì gè dāi zi
”施复笑道：“你这人是个呆子！
liù liǎng sān liǎng dū bú yào yào nǐ yī liǎng yín zi hé yòng
六两三两都不要，要你一两银子何用！
nà hòu shēng dào lǎo gē yín zi yòu bú yào hé yǐ xiāng bào
”那后生道：“老哥，银子又不要，何以相报？
zhòng rén dào kàn zhè wèi lǎo xiōng shì gè hòu dé jūn zǐ liào bì bú yào nǐ bào
”众人道：“看这位老兄，是个厚德君子，料必不要你报。
bù ruò qǐng dào jiǔ sì zhōng chī sān bēi jiàn nǐ de yì bà le
不若请到酒肆中吃三杯，见你的意罢了。
nà hòu shēng dào shuō de shì
那后生道：“说得是。
biàn lái yāo shī fù tóng qù
”便来邀施复同去。
shī fù dào bù xiāo de bù xiāo de wǒ jiā zhōng yǒu shì mò yào dān gé wǒ gōng fū
施复道：“不消得，不消得，我家中有事，莫要担阁我工夫。
zhuǎn shēn jiù zǒu
”转身就走。
nà hòu shēng liú zhī bù zhù zhòng rén dào nǐ zhè rén hǎo zào huà
那后生留之不祝众人道：“你这人好造化！
diào le yín zi yī wén qián bù fèi biàn lāo dào shǒu
掉了银子，一文钱不费，便捞到手。
nà hòu shēng dào biàn shì bù xiǎng shì jiān yuán yǒu zhè děng hǎo rén
”那后生道：“便是，不想世间原有这等好人。
bǎ yín bāo cáng le xiàng zhǔ rén shuō shēng dǎ jiǎo xià jiē ér qù
”把银包藏了，向主人说声打搅，下阶而去。
zhòng rén yì zàn tàn ér sàn
众人亦赞叹而散。
yě yǒu shuō shī fù shì gè dāi de shi le yín zi bú huì jiāng qù shòu yòng què dāi zhàn zhe děng rén lái huán
也有说：“施复是个呆的，拾了银子不会将去受用，却呆站着等人来还。
yě yǒu shuō zhè rén jī cǐ yīn dé hòu lái bì yǒu hǎo chù
”也有说：“这人积此阴德，后来必有好处。
bù tí zhòng rén
”不题众人。
qiě shuō shī fù huí dào jiā lǐ hún jiā wèn dào wéi shèn me qù le zhè dà bàn rì
且说施复回到家里，浑家问道：“为甚么去了这大半日？
shī fù dào bú yào shuō qǐ jiāng dào jiā le yīn zhe yī jiàn shì fù shēn zhuàn qù dān gé le zhè yī huí
施复道：“不要说起，将到家了，因着一件事，复身转去，担阁了这一回。
hún jiā dào yǒu shèn shì dān gé
”浑家道：“有甚事担阁？
shī fù jiāng hái yín zhī shì shuō xiàng hún jiā
”施复将还银之事，说向浑家。
hún jiā dào zhè jiàn shì yě zuò de hǎo
浑家道：“这件事也做得好。
zì gǔ dào hèng cái bù fù mìng qióng rén
自古道：‘横财不富命穷人。
tǎng rán mìng lǐ méi shí dé le tā fǎn shēng zāi zuò nán dào wèi kě zhī
’傥然命里没时，得了他反生灾作难，到未可知。
shī fù dào wǒ zhèng wèi zhè gè yuán gù suǒ yǐ hái le tā qù
”施复道：“我正为这个缘故，所以还了他去。
dāng xià fū fù èr rén bù yǐ shi yín wèi xǐ fǎn yǐ huán yín wèi ān
”当下夫妇二人，不以拾银为喜，反以还银为安。
yì guān jūn zǐ zhōng duō yǒu jiàn lì wàng yì de bù yì yú fū yú fù dào yǒu zhè děng jiàn shí
衣冠君子中，多有见利忘义的，不意愚夫愚妇到有这等见识。
cóng lái zuò shì yào tóng xīn fu chàng qī hé zhòng dé shēn
从来作事要同心，夫唱妻和种德深。
wàn guàn qián cái rú fèn tǔ yī fēn rén yì zhí qiān jīn
万贯钱财如粪土，一分仁义值千金。
zì cǐ zhī hòu shī fù měi nián yǎng cán dà yǒu lì xī jiàn jiàn huó dòng
自此之后，施复每年养蚕，大有利息，渐渐活动。
nà yù cán yǒu shí tǐ èr guāng bā yi děng fǎ sān xi wǔ guǎng zhī jì
那育蚕有十体、二光、八宜等法，三息五广之忌。
dì yī yào zé cán zhǒng
第一要择蚕种。
cán zhǒng hǎo zuò chéng jiǎn xiǎo ér míng hòu jiān xì kě yǐ sāo sī
蚕种好，做成茧小而明厚坚细，可以缫丝。
rú cán zhǒng bù hǎo dàn kān wèi mián kuàng bù néng sāo sī qí lì biàn chā shù bèi
如蚕种不好，但堪为绵纩，不能缫丝，其利便差数倍。
dì èr yào shí yùn
第二要时运。
yǒu zào huà de jiù cán zhǒng bù hǎo yī bān zuò chéng sī jiǎn
有造化的，就蚕种不好，依般做成丝茧；
ruò zào huà dī de hǎo cán zhǒng yě yào biàn zuò mián jiǎn
若造化低的，好蚕种，也要变做绵茧。
běi cán sān mián nán cán jù shì sì mián
北蚕三眠，南蚕俱是四眠。
mián qǐ sì yè gè yào jí shí
眠起饲叶，各要及时。
yòu cán xìng wèi hán pà rè wéi wēn hé wèi de hou
又蚕性畏寒怕热，惟温和为得候。
zhòu yè zhī jiān fēn wéi sì shí
昼夜之间，分为四时。
zhāo mù lèi chūn qiū zhèng zhòu rú xià shēn yè rú dōng gù tiáo hù zuì nán
朝暮类春秋，正昼如夏，深夜如冬，故调护最难。
jiāng nán yǒu yáo yún zuò tiān mò zuò sì yuè tiān cán yào wēn hé mài yào hán
江南有谣云：做天莫做四月天，蚕要温和麦要寒。
yāng yào rì shí má yào yǔ cǎi sāng niáng zǐ yào qíng qián
秧要日时麻要雨，采桑娘子要晴干。
nà shī fù yī lái cán zhǒng jiǎn de hǎo èr lái yǒu xiē shí yùn fán yǎng de cán bìng wú yí gè mián jiǎn sāo xià sī lái xì yuán yún jǐn jié jìng guāng yíng zài méi yī gēn cū jié bù yún de
那施复一来蚕种拣得好，二来有些时运，凡养的蚕，并无一个绵茧，缫下丝来，细员匀紧，洁净光莹，再没一根粗节不匀的。
měi kuāng cán yòu bǐ bié jiā fèn wài duō sāo chū xǔ duō sī lái
每筐蚕，又比别家分外多缫出许多丝来。
zhào cháng zhī xià de chóu ná shàng shì qù rén kàn shí guāng cǎi rùn zé dōu zēng jià jìng mǎi bǐ wǎng cháng měi pǐ píng tiān qián fāng yín zi
照常织下的绸拿上市去，人看时光彩润泽，都增价竞买，比往常每匹平添钱方银子。
yīn yǒu zhèi xiē shùn liū jǐ nián jiān jiù zēng shàng sān sì zhāng chóu jī jiā zhōng pō pō ráo yù
因有这些顺溜，几年间，就增上三四张绸机，家中颇颇饶裕。
lǐ zhōng suì qìng gè hào r jiào zuò shī rùn zé
里中遂庆个号儿叫做施润泽。
què yòu shēng xià yí gè ér zi jì míng guān yīn dà shì jiào zuò guān bǎo nián cái èr suì shēng de méi mù qīng xiù dào hǎo gè hái zi
却又生下一个儿子，寄名观音大士，叫做观保，年才二岁，生得眉目清秀，到好个孩子。
huà xiū fán xù
话休烦絮。
nà nián yòu zhí yǎng cán zhī shí cái guò le sān mián hé zhèn quē le sāng yè shī fù jiā yě zhǐ gōu liǎng rì zhī yòng xīn xià huāng zhāng wú chǔ qù mǎi
那年又值养蚕之时，才过了三眠，合镇阙了桑叶，施复家也只勾两日之用，心下慌张，无处去买。
dà shuài cán shì shí tiān sè bù shí yīn yǔ cán shòu le hán shī zhī qì yòu shí le lěng lù zhī yè biàn yào jiāng sǐ shí fēn zhī zhōng jiù zhǐ hǎo cún qí bàn
大率蚕市时，天色不时阴雨，蚕受了寒湿之气，又食了冷露之叶，便要僵死，十分之中，就只好存其半。
zhè sāng yè jiù yǒu yú le
这桑叶就有余了。
nà nián tiān qì wēn nuǎn jiā jiā wú yàng yè suì duǎn quē
那年天气温暖，家家无恙，叶遂短阙。
qiě shuō shī fù zhèng méi chù mǎi sāng yè shí fēn jiāo zào hū jiàn lín jiā chuán shuō dòng tíng shān yú xià sāng yè shén duō hé le shí lái jiā guò hú qù mǎi
且说施复正没处买桑叶，十分焦躁，忽见邻家传说洞庭山余下桑叶甚多，合了十来家过湖去买。
shī fù tīng jiàn dài le xiē yín liǎng bǎ bèi wō dǎ gè bāo r yě lái chèn chuán
施复听见，带了些银两，把被窝打个包儿，也来趁船。
zhè shí yǐ shì wèi pái shí hòu kāi chuán yáo lǔ lí le běn zhèn
这时已是未牌时候，开船摇橹，离了本镇。
guò le píng wàng lái dào yí gè xiāng cūn dì míng tān quē
过了平望，来到一个乡村，地名滩阙。
zhè qù chù zài tài hú zhī bàng lí shèng zé yǒu sì shí lǐ zhī yuǎn
这去处在太湖之傍，离盛泽有四十里之远。
tiān yǐ bàng wǎn guò hú bù jí suì yí zhōu jìn yī xiǎo gǎng pō zhù wěn lǎn tíng ráo dǎ diǎn shōu shí wǎn shí què wàng dài le dǎ huǒ dāo shí
天已傍晚，过湖不及，遂移舟进一小港泊住，稳缆停桡，打点收拾晚食，却忘带了打火刀石。
zhòng rén dào nà gè shàng yá qù qǔ tǎo gè huǒ zhǒng biàn hǎo
众人道：“那个上涯去取讨个火种便好？
shī fù què rú shén chāi guǐ shǐ yì bān biàn dā yìng dào dài wǒ qù
”施复却如神差鬼使一般，便答应道：“待我去。
qǔ le yī bǎ má gǔ tiào shàng àn lái
”取了一把麻骨，跳上岸来。
jiàn jiā jiā dōu bì zhe mén ér
见家家都闭着门儿。
nǐ dào wèi hé tiān sè wèi wǎn rén jiā jiù bì le mén
你道为何天色未晚，人家就闭了门？
nà yǎng cán rén jiā zuì jì shēng rén lái chōng
那养蚕人家，最忌生人来冲。
cóng cán chū zhì chéng jiǎn zhī shí yuē yǒu sì shí lái rì jiā jiā jǐn bì mén hù wú rén wǎng lái
从蚕出至成茧之时，约有四十来日，家家紧闭门户，无人往来。
rèn nǐ tiān dà shì qíng yě bù gǎn shàng mén
任你天大事情，也不敢上门。
dāng xià shī fù zǒu guò jǐ jiā chū shí shén yǐ wéi guài dào zhèi xiē rén jiā xiǎng shì pà guǐ tuō le rén qù rì sè hái zài tiān shàng biàn dōu bì le mén
当下施复走过几家，初时甚以为怪，道：“这些人家，想是怕鬼拖了人去，日色还在天上，便都闭了门。
hū dì xiǎng qǐ dào pēi
”忽地想起道：“呸！
zì jǐ shì lǎo kàn cán dào wàng jì le zhè qǔ huǒ nǎi yǎng cán jiā zuì jì de
自己是老看蚕，到忘记了这取火乃养蚕家最忌的。
què dōu lǎn zhè zhàng
却兜揽这帐！
rú jīn nà lǐ qù tǎo
如今那里去讨？
yù dài zhuàn lái yòu xiǎng dào fāng cái bù yīng chéng lái dào yě bà le ruò kōng shēn huí zhuǎn jiào bié gè lái qǔ de shí fǎn shì lǎo dà méi qù
”欲待转来，又想道：“方才不应承来，到也罢了，若空身回转，教别个来取得时，反是老大没趣；
huò zhě yǒu jiā r bù yǎng cán de yě wèi kě zhī
或者有家儿不养蚕的也未可知。
yī jiù yòu zǒu xiàng qián qù
”依旧又走向前去。
zhī jiàn yī jiā mén r bàn kāi bàn yǎn tā yě bù guǎn sān qī niàn yī zuò liǎng bù kuà dào yán xià què yòu bù gǎn jìn qù
只见一家门儿半开半掩，他也不管三七廿一，做两步跨到檐下，却又不敢进去。
zhàn zài mén wài shū jǐng wàng zhe lǐ biān jiào shēng yǒu rén me
站在门外，舒颈望着里边，叫声：“有人么？
lǐ biān yí gè nǚ rén zǒu chū lái wèn dào
”里边一个女人走出来，问道！
ba cái cí shuǎ jùn bǐ chāo gòu què pàn kuì hái àn yú yì yīng diǎ chán wò qú
笆裁慈耍俊笔└绰媾阕判Φ溃骸按竽镒樱嗲蟾龌鸲！
bèi jiù shuō kuì hái ba xiū běn zhǒng chun sī yí qiǎn huàn xì mó huang yī yí huàn shàn huán è qiǎo nián tài xì bo huán liàn mán
备救说溃骸罢馐苯冢鹑思沂遣豢系摹Ｖ晃壹颐患苫洹１愕愀鲇肽阋膊环恋谩！
bǐ chuī kuì hái ba shàng shuǎ cáo huàn shuǎ bēn chún měi qiàn yíng mào jiù sī yōng zhèng yùn wò gǔ chǔ
笔└吹溃骸叭绱耍嘈涣耍奔唇楣堑萦耄救私庸郑サ愠龌鹄础?
shī fù jiē le xiè shēng dǎ jiǎo huí shēn biàn zǒu
施复接了，谢声打搅，回身便走。
zǒu bù shàng liǎng jiā mén miàn bèi hòu yǒu rén jiào dào nà qǔ huǒ de zhuàn lái diào luò dōng xī le
走不上两家门面，背后有人叫道：“那取火的转来，掉落东西了。
shī fù tīng de xiǎng dào què bù zhī diào le shèn de
”施复听得，想道：“却不知掉了甚的？
yòu fù zǒu zhuǎn qù
”又复走转去。
fù rén shuō dào nǐ yí gè dōu dù luò zài cǐ le
妇人说道：“你一个兜肚落在此了。
dì hái shī fù
”递还施复。
shī fù xiè dào nán de dà niáng zǐ zhè děng shàn xīn
施复谢道：“难得大娘子这等善心。
fù rén dào hé zú wèi xiè
妇人道：“何足为谢！
xiàng nián wǒ zhàng fu zài shèng zé mài sī luò diào liù liǎng duō yín zi yù zhe gè hǎo rén shí dé zhù zài nà lǐ děng hòu
向年我丈夫在盛泽卖丝，落掉六两多银子，遇着个好人拾得，住在那里等候。
wǒ zhàng fu xún qù yuán fēng bù dòng bǎ lái huán le lián jiǔ yě bú yào chī yī dī r
我丈夫寻去，原封不动，把来还了，连酒也不要吃一滴儿。
zhè yàng rén fāng shì zhēn zhèng shàn xīn rén
这样人方是真正善心人！
shī fù jiàn shuō què yǔ tā xī nián hái yín zhī shì xiāng hé shèn shì hài yì wèn dào zhè shì yǒu jǐ nián le
”施复见说，却与他昔年还银之事相合，甚是骇异，问道：“这事有几年了？
fù rén bǎ zhǐ tou bān suàn dào yǐ yǒu liù nián le
”妇人把指头扳算道：“已有六年了。
shī fù dào bù mán dà niáng zǐ shuō wǒ yě shì shèng zé rén liù nián qián yě zēng shi guò yí gè mài sī kè rén liù liǎng duō yín zi děng hòu shī zhǔ lái xún hái le qù
”施复道：“不瞒大娘子说，我也是盛泽人，六年前也曾拾过一个卖丝客人六两多银子，等候失主来寻，还了去。
tā yào qǐng wǒ yě bú yào chī tā de
他要请我，也不要吃他的。
dàn bù zhī kě jiù shì dà niáng zǐ de zhàng fū
但不知可就是大娘子的丈夫？
fù rén dào yǒu zhè děng shì
”妇人道：“有这等事！
dài wǒ jiào zhàng fū chū lái rèn yī rèn kě shì
待我教丈夫出来，认一认可是？
shī fù kǒng zhòng rén xìng jí yì yù bú yào bù xiǎng shǒu zhōng má gǔ huǒ jiāng jí diǎn wán nǎi dào dà niáng zǐ xiāng rèn de shì shén huǎn qiú dé gè huáng tóng zhǐ qù yǐn huǒ shí yī fà gǎn xiè bù jīng fù rén yě bù huí yán jìng wǎng lǐ biān qù le
”施复恐众人性急，意欲不要，不想手中麻骨火将及点完，乃道：“大娘子，相认的事甚缓，求得个黄同纸去引火时，一发感谢不荆”妇人也不回言，径往里边去了。
qǐng kè jiān tóng yī gè hòu shēng pǎo chū lái
顷刻间，同一个后生跑出来。
bǐ cǐ zhēng yǎn yī rèn suī rán gé le liù nián miàn mào yī rán
彼此睁眼一认，虽然隔了六年，面貌依然。
zhèng shì xī nián hái yín yì shì
正是昔年还银义士。
zhèng shì yī yè fú píng guī dà hǎi rén shēng hé chù bù xiāng f
正是：一叶浮萍归大海，人生何处不相逢。
dāng xià nà hòu shēng gōng shēn zuō yī dào cháng xiǎng lǎo gē wú cóng kòu bài bù xiǎng jīn rì tiān cì xià gù
当下那后生躬身作揖道：“常想老哥，无从叩拜，不想今日天赐下顾。
shī fù huán lǐ bù dié
”施复还礼不迭。
èr rén zuò guò yī nà fù rén yě lái jiàn gè lǐ
二人作过揖，那妇人也来见个礼。
hòu shēng dào xiàng nián chéng lǎo gē hòu qíng zhǐ yīn yī shí cāng máng wàng jì wèn de zūn xìng dà hào zhù chù
后生道：“向年承老哥厚情，只因一时仓忙，忘记问得尊姓大号住处。
hòu lái jǐ biàn dào guì zhèn mài sī wèn zhǔ rén jiā què yòu bù xiāng rèn
后来几遍到贵镇卖丝，问主人家，却又不相认。
sì miàn xún fǎng shù cì zài bù néng yù jiàn bù qī dào zài bì xiāng xiāng huì
四面寻访数次，再不能遇见，不期到在敝乡相会。
qǐng lǐ miàn zuò
请里面坐。
shī fù dào duō chéng shèng qíng chuí niàn dàn yǒu jǐ gè péng yǒu zài zhōu zhōng děng hòu huǒ qù zuò wǎn shí bù xiāo zuò ba
施复道：“多承盛情垂念，但有几个朋友，在舟中等候火去作晚食，不消坐罢。
hòu shēng dào hé bù yī fà qǐng lái
”后生道：“何不一发请来？
shī fù dào qǐ yǒu cǐ lǐ
”施复道：“岂有此理！
hòu shēng dào jì rú cǐ sòng le huǒ qù lái zuò ba
”后生道：“既如此，送了火去来坐罢。
biàn jiào hún jiā qǔ gè huǒ lái fù rén jí máng jìn qù
”便教浑家取个火来，妇人即忙进去。
hòu shēng wèn dào lǎo gē zūn xìng dà hào
后生问道：“老哥尊姓大号？
jīn dào nà lǐ qù
今到那里去？
shī fù dào xiǎo zi xìng shī míng fù hào rùn zé
”施复道：“小子姓施名复，号润泽。
jīn yīn quē le sāng yè yào wǎng dòng tíng shān qù mǎi
今因缺了桑叶，要往洞庭山去买。
hòu shēng dào ruò yào sāng yè wǒ jiā jǐn yǒu lǎo gē jīn wǎn zhù zài hán shè ràng zhòng rén zì qù
”后生道：“若要桑叶，我家尽有，老哥今晚住在寒舍，让众人自去。
míng rì bǎ chuán sòng dào zhái shàng kě hǎo me
明日把船送到宅上，可好么？
shī fù jiàn shuō tā jiā yǒu yè hǎo bù huān xǐ nǎi dào ruò zhái shàng yǒu shí biàn shěng le xiǎo zi guò hú dài wǒ huí fù zhòng rén zì qù
”施复见说他家有叶，好不欢喜，乃道：“若宅上有时，便省了小子过湖，待我回复众人自去。
fù rén jiāng chū huǒ lái hòu shēng jiē le shuō wǒ yǔ lǎo gē tóng qù
”妇人将出火来，后生接了，说：“我与老哥同去。
yòu fēn fù hún jiā kuài shōu shí yè fàn
”又分付浑家，快收拾夜饭。
dāng xià èr rén ná le huǒ lái zhì chuán biān bǎ huǒ dì shàng chuán qù
当下二人拿了火来至船边，把火递上船去。
zhòng rén yī gè gè yǎn dōu wàng chuān jiāng shī fù mán yuàn dào tǎo gè huǒ shén me nán shì
众人一个个眼都望穿，将施复埋怨道：“讨个火什么难事！
què qù zhè xǔ duō shí
却去这许多时？
shī fù dào bú yào shuō qǐ zhè lǐ yě dōu kàn cán méi chù qù tǎo
施复道：“不要说起，这里也都看蚕，没处去讨。
luò hòu xiāng yù zhe zhè wèi xiāng shú péng yǒu shuō le jǐ jù huà gù cǐ chí le mò yào jiàn guài
落后相遇着这位相熟朋友，说了几句话，故此迟了，莫要见怪！
yòu dào zhè péng yǒu ǒu yǒu yè yú zài jiā zhōng wǒ yǐ mǎi xià bù dé xiāng péi liè wèi guò hú le
”又道：“这朋友偶有叶余在家中，我已买下，不得相陪列位过湖了。
bāo fú zài cāng zhōng xiāng fán ná lái yǔ wǒ
包袱在舱中，相烦拿来与我。
zhòng rén jiǎn chū fù yǔ
”众人检出付与。
nà hòu shēng biàn lái jiē dào dài wǒ ná ba
那后生便来接道：“待我拿罢！
shī fù jiào dào liè wèi zàn shí pāo piě guī jiā xiāng huì
”施复叫道：“列位，暂时抛撇，归家相会。
bié le zhòng rén suí nà hòu shēng zhuàn lái nǎi wèn dào shì lái máng cù bù céng wèn de lǎo gē guì xìng dà hào
别了众人，随那后生转来，乃问道：“适来忙促，不曾问得老哥贵姓大号。
dá dào xiǎo zi xìng zhū míng ēn biǎo dé zi yì
”答道：“小子姓朱名恩，表德子义。
shī fù dào jīn nián guì gēng duō shǎo
”施复道：“今年贵庚多少？
dá dào èr shí bā suì
”答道：“二十八岁。
shī fù dào nèn yàng xiǎo zi dāo cháng lǎo gē bā nián
”施复道：“恁样，小子叨长老哥八年！
yòu wèn lìng zūn lìng táng tóng jū me
”又问：“令尊令堂同居么？
zhū ēn dào xiān fù qì shì duō nián zhǐ yǒu lǎo mǔ zài táng jīn nián liù shí bā suì le chī yī kǒu cháng sù
”朱恩道：“先父弃世多年，止有老母在堂，今年六十八岁了，吃一口长素。
èr rén yī tóu shuō bù jué yǐ zhì mén shǒu
二人一头说，不觉已至门首。
zhū ēn tuī kāi mén qǐng shī fù wū lǐ zuò xia
朱恩推开门，请施复屋里坐下。
nà zhuó shàng yǐ diǎn de dēng zhú
那卓上已点得灯烛。
zhū ēn fàng xià bāo guǒ dào dà sǎo kuài bǎ chá lái
朱恩放下包裹道：“大嫂快把茶来。
shēng yóu wèi liǎo hún jiā yǐ bǎ chū liǎng bēi chá jiù mén lián nèi dì yǔ zhū ēn
声犹未了，浑家已把出两杯茶，就门帘内递与朱恩。
zhū ēn jiē guò lái dì yī bēi yǔ shī fù zì jǐ ná yī bēi xiāng péi yòu wèn dào dà sǎo jī kě zēng zǎi me
朱恩接过来，递一杯与施复，自己拿一杯相陪，又问道：“大嫂，鸡可曾宰么？
hún jiā dào zhuān děng nǐ lái xiāng bāng
”浑家道：“专等你来相帮。
zhū ēn tīng le lián máng bǎ chá fàng xià tiào qǐ shēn yào qù zhuō jī
”朱恩听了，连忙把茶放下，跳起身要去捉鸡。
yuán lái zhè jī jiù zhào zài táng wū zhōng zuǒ biān
原来这鸡就罩在堂屋中左边。
shī fù jí shàng qián chě zhù dào jì chéng xiāng ài jí xiǎo cài fàn r yě shì lǎo gē de shèng qíng hé bì shā shēng
施复即上前扯住道：“既承相爱，即小菜饭儿也是老哥的盛情，何必杀生！
kuàng qiě cǐ shí jī yǐ shàng sù bù zhēng wǒ lái yòu hài tā xìng mìng yú xīn hé rěn
况且此时鸡已上宿，不争我来又害他性命，于心何忍！
zhū ēn xiǎo de tā shì gè zhì zhí zhī rén suì yī tā shuō réng fù zuò xia dào jì rú cǐ shuō míng rì zǎi lái xiāng qǐng
”朱恩晓得他是个质直之人，遂依他说，仍复坐下道：“既如此说，明日宰来相请。
jiào hún jiā dào bú yào zǎi jī le suí fēn yǒu xiàn chéng dōng xī kuài jiāng lái chī ba mò è huài le kè rén
”叫浑家道：“不要宰鸡了，随分有现成东西，快将来吃罢，莫饿坏了客人。
jiǔ tàng rè xiē
酒烫热些。
shī fù dào zhèng shì máng rì zi què lái hāo nǎo
施复道：“正是忙日子，却来蒿恼。
xìng xǐ lǎo gē jiā méi jì huì hái hǎo
幸喜老哥家没忌讳还好。
zhū ēn dào bù mán nǐ shuō jiù shí bì xiāng zhè yí dài dì yī jì huì shì wǒ jiā rú jīn zhǐ yǒu wǒ jiā wú jì huì
”朱恩道：“不瞒你说，旧时敝乡这一带，第一忌讳是我家，如今只有我家无忌讳。
shī fù dào zhè què wèi hé
”施复道：“这却为何？
zhū ēn dào zì cóng nà nián lǎo gē hái yín zhī hòu wǒ jiù wù le zhè dào lǐ
”朱恩道：“自从那年老哥还银之后，我就悟了这道理。
fán shì shì yǒu gè dìng shù duàn bù yóu rén gù cǐ jué bù jì huì yī yuán nián nián shí fēn lì xī
凡事是有个定数，断不由人，故此绝不忌讳，依原年年十分利息。
nǎi zhī rén jiā dōu shì zì jǐ jiàn shén jiàn guǐ quán bù zài jì huì shàng lái
乃知人家都是自己见神见鬼，全不在忌讳上来。
yāo yóu rén xīng xìn yǒu zhī yě
妖由人兴，信有之也。
shī fù dào lǎo gē shì míng lǐ zhī rén shuō de jí shì
施复道：“老哥是明理之人，说得极是。
zhū ēn yòu dào yòu yǒu yī jié qí shì cháng nián wǒ jiā yǎng shí kuāng cán zì jǐ yuán shàng yè chī bù lái hái yào mǎi xiē
”朱恩又道：“又有一节奇事，常年我家养十筐蚕，自己园上叶吃不来，还要买些。
jīn nián kàn le shí wǔ kuāng zhè yuán shàng sāng yòu bù céng zēng yī kē liǎng kē rú jīn gòu le zì jiā shàng yú xǔ duō què hǎo yòu jì le lǎo gē zhī yòng
今年看了十五筐，这园上桑又不曾增一棵两棵，如今够了自家，尚余许多，却好又济了老哥之用。
zhè sāng yè què xiàng wèi lǎo gē ér shēng kě bú shì gè dìng shù
这桑叶却像为老哥而生，可不是个定数？
shī fù dào lǎo gē gāo jiàn shèn shì yǒu lǐ
”施复道：“老哥高见，甚是有理。
jiù rú nǐ wǒ xiāng huì yě shì gè dìng shù
就如你我相会，也是个定数。
xiàng rì nǐ yīn shī yín yǔ wǒ shí miàn jīn rì wǒ yì yīn shī wù zūn sǎo jiàn hái
向日你因失银与我识面，今日我亦因失物，尊嫂见还。
fāng cái yán jí qián qíng yòu de xiāng huì
方才言及前情，又得相会。
zhū ēn dào kàn qǐ lái wǒ yǔ lǎo gē nǎi qián shēng jié xià yuán fèn cái de rú cǐ
”朱恩道：“看起来，我与老哥乃前生结下缘分，才得如此。
yì yù jié wèi xiōng dì bù zhī zūn yì ruò hé
意欲结为兄弟，不知尊意若何？
shī fù dào xiǎo zi bié wú xiōng dì ruò bù xiāng qì kě zhī hǎo li
”施复道：“小子别无兄弟，若不相弃，可知好哩。
dāng xià èr rén jiù táng zhōng bā bài wèi jiāo rèn wéi xiōng dì
”当下二人就堂中八拜为交，认为兄弟。
shī fù yòu qǐng zhū ēn mǔ qīn chū lái bài jiàn le
施复又请朱恩母亲出来拜见了。
zhū ēn chóng fù huàn hún jiā chū lái jiàn liǎo jié yì bó bo
朱恩重复唤浑家出来，见了结义伯伯。
yī jiā dōu huān huān xǐ xǐ
一家都欢欢喜喜。
bù yī shí jiāng chū jiǔ yáo wú fēi yú ròu zhī lèi
不一时，将出酒肴，无非鱼肉之类。
èr rén duì zhuó
二人对酌。
zhū ēn wèn dào dà gē yǒu jǐ wèi lìng láng
朱恩问道：“大哥有几位令郎？
shī fù dá dào zhǐ yǒu yí gè gāng cái èr suì bù zhī xián dì yǒu jǐ gè
”施复答道：“只有一个，刚才二岁，不知贤弟有几个？
zhū ēn dào zhǐ yǒu yí gè nǚ ér yě cái èr suì
”朱恩道：“止有一个女儿，也才二岁。
biàn jiào hún jiā bào chū lái yǔ shī fù guān kàn
”便教浑家抱出来，与施复观看。
zhū ēn yòu dào dà gē wǒ yǔ nǐ xiōng dì zhī jiān zài jié gè ér nǚ qìng jia hé rú
朱恩又道：“大哥，我与你兄弟之间，再结个儿女亲家何如？
shī fù dào rú cǐ zuì hǎo dàn kǒng jiā hán pān péi bù qǐ
”施复道：“如此最好，但恐家寒攀陪不起。
zhū ēn dào dà gē hé chū cǐ yán
”朱恩道：“大哥何出此言！
liǎng xià lián le yīn shì yù jiā qīn rè
”两下联了姻事，愈加亲热。
bēi lái zhǎn qù zhí yǐn zhì gèng yú fāng zhǐ
杯来盏去，直饮至更余方止。
zhū ēn xún shàn bǎn mén bǎ dèng zǐ liǎng tóu gé zhe zhī gè pù r zài táng zhōng yòu biān jiāng jiàn xí pù shàng
朱恩寻扇板门，把凳子两头阁着，支个铺儿在堂中右边，将荐席铺上。
shī fù dǎ kāi bāo guǒ qǔ chū bèi lái dān hǎo
施复打开包裹，取出被来丹好。
zhū ēn jiào shēng ān zhì jiāng zhōng mén bì shang xiàng lǐ miàn qù le
朱恩叫声安置，将中门闭上，向里面去了。
shī fù chuī xi dēng huǒ shàng pù wò xià fān lái fù qù zài shuì bù zhe
施复吹息灯火，上铺卧下，翻来覆去，再睡不着。
zhǐ tīng de jī zài lóng zhōng bú zhù zhī zhī zhā zhā xiǎng dào zhè jī wéi shèn me zhǐ guǎn xī
只听得鸡在笼中不住吱吱喳喳，想道：“这鸡为甚么只管咭+F？
yuē mò yí gè gēng cì zhòng jī hū rán luàn jiào qǐ lái què xiàng bèi shén me yǎo zhù yì bān
”约莫一个更次，众鸡忽然乱叫起来，却像被什么咬住一般。
shī fù zhī dào shì huáng shǔ láng lái tōu jī huò dì lì qǐ shēn jiāng yī fú pī zháo jí lái kàn zhè jī
施复只道是黄鼠狼来偷鸡，霍地立起身，将衣服披着急来看这鸡。
shuō shí chí nà shí kuài cái xià pù zǒu bù shàng sān sì bù zhǐ tīng dé yī shí xiǎng liàng rú shān bēng dì liè bù zhī shén dōng xī dǎ zài pù shàng bǎ shī fù xià de bàn bù yě zǒu bù dòng
说时迟，那时快，才下铺，走不上三四步，只听得一时响亮，如山崩地裂，不知甚东西打在铺上，把施复吓得半步也走不动。
qiě shuō zhū ēn tóng mǔ qīn hún jiā zhèng zài nà lǐ sì cán tīng de jī jiào yě rèn zuò huáng shǔ láng lái tōu jí diǎn huǒ chū lái kàn
且说朱恩同母亲浑家正在那里饲蚕，听得鸡叫，也认做黄鼠狼来偷，急点火出来看。
cái dòng bù hū tīng jiàn zhè yī xiǎng jīng de diē zú jiào kǔ dào bù hǎo le
才动步，忽听见这一响，惊得跌足叫苦道：“不好了！
shì wǒ hài le gē gē xìng mìng yě
是我害了哥哥性命也！
zěn me chù
怎么处？
fēi bēn chū lái
”飞奔出来。
mǔ qī yě jīng hài dào huài le huài le
母妻也惊骇，道：“坏了，坏了！
jiē jiǎo zhuī suí
”接脚追随。
zhū ēn kāi le zhōng mén cái kuà chū jiǎo jiù jiàn shī fù zhàn zài zhōng jiān yòu jīng yòu xǐ dào gē ge xiǎn xiē r xià shā wǒ yě
朱恩开了中门，才跨出脚，就见施复站在中间，又惊又喜道：“哥哥，险些儿吓杀我也！
kuī nǐ rú hé zǒu de qǐ shēn tuō le zhè huò
亏你如何走得起身，脱了这祸？
shī fù dào ruò bù shì jī jiào de huāng qǐ shēn lái kàn cǐ shí yǐ wèi jī fěn yǐ
”施复道：“若不是鸡叫得慌，起身来看，此时已为虀粉矣。
bù zhī shì shèn dōng xī dǎ jiāng xià lái
不知是甚东西打将下来？
zhū ēn dào nǎi shì yī gēn chē zhóu gé zài shàng biān bù zhī zěn dì què diào xià lái
”朱恩道：“乃是一根车轴阁在上边，不知怎地却掉下来？
jiāng huǒ zhào shí nà shàn mén dǎ de fěn suì dèng zǐ dōu diē dǎo le
”将火照时，那扇门打得粉碎，凳子都跌倒了。
chē zhóu gǔn zài bì biān yǒu bā dǒu cū dà
车轴滚在壁边，有巴斗粗大。
shī fù kàn le shēn chū shé tou suō bù shàng qù
施复看了，伸出舌头缩不上去。
cǐ shí zhū ēn mǔ qī jiàn shī fù wú yàng yǐ zì jìn qù le
此时朱恩母妻见施复无恙，已自进去了。
nà jī yě jì rán wú shēng
那鸡也寂然无声。
zhū ēn dào gē ge qǐ chū bú yào shā jī shuí xiǎng jiù kuī tā jiù le xìng mìng
朱恩道：“哥哥起初不要杀鸡，谁想就亏他救了性命。
èr rén suì lì shì jiè le shā shēng
”二人遂立誓戒了杀生。
yǒu shī wèi zhèng xī wén yáng bǎo chóu ēn què jīn jiàn shī jūn bào dé jī
有诗为证：昔闻杨宝酬恩雀，今见施君报德鸡。
wù xìng yǒu zhī jiē shì cǐ rén qíng hǎo shā fù hé wéi
物性有知皆似此，人情好杀复何为？
dāng xià zhū ēn diǎn shàng dēng zhú juǎn qǐ pū gài qǔ chū dào cǎo jiù dì shàng dǎ gè pù r yǔ shī fù shuì le
当下朱恩点上灯烛，卷起铺盖，取出稻草，就地上打个铺儿与施复睡了。
dào cì zǎo qǐ shēn wài biān què yǐ xià yǔ
到次早起身，外边却已下雨。
chī guò zǎo fàn shī fù biàn yào huí jiā
吃过早饭，施复便要回家。
zhū ēn dào nán de dà gē dào cǐ
朱恩道：“难得大哥到此！
xū zhù yī rì míng zǎo sòng huí
须住一日，明早送回。
shī fù dào nǐ wǒ zhèng zài máng shí zǒng rán liú zhè yī rì gè bù ān wěn bù rú zǎo xiē de wǒ huí qù děng zài xián shí dà jiā kuān xīn xiāng xù jǐ rì
施复道：“你我正在忙时，总然留这一日，各不安稳，不如早些得我回去，等在闲时，大家宽心相叙几日。
zhū ēn dào bù fáng de
”朱恩道：“不妨得！
pì rú jīn rì dào dòng tíng shān qù le zhù zài zhè lǐ huà yī rì r
譬如今日到洞庭山去了，住在这里话一日儿。
zhū ēn mǔ qīn yě chū lái kǔ liú shī fù zhǐ de zhù xià
”朱恩母亲也出来苦留，施复只得住下。
dào yǐ pái shí fēn hū rán zuò qǐ dà fēng yáng shā bá mù fēi cháng lì hài
到已牌时分，忽然作起大风，扬沙拔木，非常利害。
jiē zhe fēng jiù shì yī zhèn dà yǔ
接着风就是一阵大雨。
zhū ēn dào dà gē tiān qiǎn nǐ yù zhe le wǒ bù qù de hái hǎo
朱恩道：“大哥，天遣你遇着了我，不去得还好。
tā men guò hú de yǒu xiē dān xiǎn li
他们过湖的，有些担险哩。
shī fù dào biàn shì
施复道：“便是。
bù xiǎng qǐ zhè děng dà fēng zhēn gè hǎo pà rén zi
不想起这等大风，真个好怕人子！
nà fēng zhí chuī zhì wǎn fāng xi
”那风直吹至晚方息。
yǔ yě zhǐ le
雨也止了。
shī fù yòu zhù le yī xiǔ cì rì qǐ shēn shí zhū ēn sāng yè yǐ cǎi de wán bèi
施复又住了一宿，次日起身时，朱恩桑叶已采得完备。
tā jiā zì yǒu chuán zhī dōu zhuāng hǎo le
他家自有船只，都装好了。
chī le fàn dǎ diǎn qǐ shēn
吃了饭，打点起身。
shī fù yì yù hái tā yè qián liào dào bù kěn yào de nǎi dào xián dì xiǎng nǐ bì bù shòu wǒ yè qián wǒ dào bù xū wén le
施复意欲还他叶钱，料道不肯要的，乃道：“贤弟，想你必不受我叶钱，我到不虚文了。
dàn nǐ jiā zhōng tuō bù dé shēn sòng wǒ qù biàn dān gé liǎng rì gōng fu ruò yǒu rén gù yí gè yáo qù què bù liǎng biàn
但你家中脱不得身，送我去便担阁两日工夫，若有人顾一个摇去，却不两便？
zhū ēn dào zhèng yào rèn zhe dà gē jiā zhōng xià cì hǎo lái wǎng rú hé bú yào wǒ qù
”朱恩道：“正要认着大哥家中，下次好来往，如何不要我去？
jiā zhōng yě bù xiāo de wǒ
家中也不消得我。
shī fù jiàn tā zhí yì yào qù bù hǎo zǔ dǎng suì zuò bié zhū ēn mǔ qī xià le chuán
”施复见他执意要去，不好阻挡，遂作别朱恩母妻，下了船。
zhū ēn bǎ chuán yáo dòng gāng guò wǔ jiù dào le shèng zé
朱恩把船摇动，刚过午，就到了盛泽。
shī fù bǎ chuán pō zhù liǎng rén bān sāng yè shàng àn
施复把船泊住，两人搬桑叶上岸。
nèi xiē lín jiā yě yīn zuó rì zhè fēng què dān zhe chóu dàn zi jù zài mén shǒu děng hóu xiāo xī jiàn shī fù dào shí qí dào hǎo le huí lái yě
那些邻家也因昨日这风，却担着愁担子，俱在门首等侯消息，见施复到时，齐道：“好了，回来也！
jí zǒu lái wèn dào tā men nà lǐ qù liǎo bù jiàn
”急走来问道：“他们那里去了不见？
gòng mǎi de jǐ duō yè
共买得几多叶？
shī fù dá dào wǒ zài tān quē yù zhe qīn qī jiā yǒu xiē yú yè sòng wǒ bù céng tóng zhòng rén guò hú
”施复答道：“我在滩阙遇着亲戚家，有些余叶送我，不曾同众人过湖。
zhòng rén jù dào hǎo zào huà bù zhī guò hú de zěn yàng guāng jǐng li
”众人俱道：“好造化，不知过湖的怎样光景哩？
shī fù dào liào rán méi shì
”施复道：“料然没事。
zhòng rén dào zhǐ yuàn rú cǐ biàn hǎo
”众人道：“只愿如此便好。
shī fù jiù yāng jǐ gè xiāng shú de jiāng yè xiāng bāng bān dào jiā lǐ xiè shēng yǒu láo zhòng rén zì qù
施复就央几个相熟的，将叶相帮搬到家里，谢声有劳，众人自去。
hún jiā jiē zhe dào wǒ zhèng zài zhè lǐ yōu nǐ zuó rì nèn yàng dà fēng bù zhī rú hé guò le hú
浑家接着，道：“我正在这里忧你，昨日恁样大风，不知如何过了湖？
shī fù dào qiě guò lái jiàn le zhū shū shū màn màn yǔ nǐ xì shuō
”施复道：“且过来见了朱叔叔，慢慢与你细说。
zhū ēn shàng qián shēn shēn zuō yī yù shì hái le lǐ
”朱恩上前深深作揖，喻氏还了礼。
shī fù dào xián dì qǐng zuò dà niáng kuài qǔ chá lái yǐn hái zi lái jiàn zhàng rén
施复道：“贤弟请坐，大娘快取茶来，引孩子来见丈人。
yù shì cóng bù céng jiàn guò zhū ēn tīng jiàn jiào tā shì xián dì yòu chēng tā shì hái zi zhàng rén xīn zhōng huò tū zhèng bù zhī shì wū shuí máng máng diǎn chū liǎng bēi chá yǐn chū xiǎo sī lái
”喻氏从不曾见过朱恩，听见叫他是贤弟，又称他是孩子丈人，心中惑突，正不知是兀谁，忙忙点出两杯茶，引出小厮来。
shī fù jiē guò chá dì yǔ zhū ēn zì jǐ qiě bù chī chá biàn bào xiǎo sī guò lái yǔ zhū ēn kàn
施复接过茶，递与朱恩，自己且不吃茶，便抱小厮过来，与朱恩看。
zhū ēn jiàn shēng de qīng xiù shèn shì huān xǐ fàng xià chá jiē guò lái bào zài shǒu zhōng
朱恩见生得清秀，甚是欢喜，放下茶，接过来抱在手中。
zhè xiǎo sī què rú xiāng shú de yì bān xiào xī xī quán bù pà shēng
这小厮却如相熟的一般，笑嘻嘻全不怕生。
shī fù xiàng hún jiā shuō dào zhè zhū shū shū biàn shì xiàng nián shī yín zi de tā jiā zhù zài tān quē
施复向浑家说道：“这朱叔叔便是向年失银子的，他家住在滩阙。
yù shì dào yuán lái jiù shì xiàng nián shī yín de
”喻氏道：“原来就是向年失银的。
rú hé què de xiāng yù
如何却得相遇？
shī fù nǎi jiāng qián wǎn tǎo huǒ luò le dōu dù yīn ér yán jí fāng cái xiāng huì liú zhù zài jiā jié wèi xiōng dì
”施复乃将前晚讨火落了兜肚，因而言及，方才相会留住在家，结为兄弟。
yòu yǔ ér nǚ lián yīn bìng bù yào zǎi jī kuī jī jǐng bào de miǎn chē zhóu zhī nán
又与儿女联姻，并不要宰鸡，亏鸡警报，得免车轴之难。
suǒ yǐ bù céng guò hú jīn rì jiāng yè sòng huí
所以不曾过湖，今日将叶送回。
qián hòu shì xì xì shuō le yī biàn
前后事细细说了一遍。
yù shì yòu jīng yòu xǐ gǎn jī bù jìn jí máng shōu shí jiǔ yáo kuǎn dài
喻氏又惊又喜，感激不尽，即忙收拾酒肴款待。
zhèng chī jiǔ jiān hū wén de lín jiā yī piàn kū shēng
正吃酒间，忽闻得邻家一片哭声。
shī fù xīn zhōng guài yì
施复心中怪异，
zǒu chū lái wèn shí
走出来问时，
què shì zuó rì guò hú mǎi yè de fān le chuán
却是昨日过湖买叶的翻了船，
shí lái gè rén dōu yān sǐ le
十来个人都淹死了，
zhǐ yǒu yī gè rén dé le yí kuài chuán bǎn
只有一个人得了一块船板，
fú qǐ bù sǐ
浮起不死，
kuī yú chuán shàng jiù le huí lái bào xìn
亏渔船上救了回来报信，
shī fù wén de
施复闻得，
chī zhè jīng bù xiǎo
吃这惊不小，
jìn lái xué xiàng zhū ēn yǔ hún jiā tīng le
进来学向朱恩与浑家听了，
hé zhǎng xiàng tiān chēng xiè
合掌向天称谢，
yòu dào ruò fēi xián dì xiāng liú
又道：“若非贤弟相留，
wǒ cǐ shí yì zài jié zhōng yǐ
我此时亦在劫中矣。
zhū ēn dào cǐ jiē dà gē píng xī hào shàn zhī bào yǔ wǒ hé gān
”朱恩道：“此皆大哥平昔好善之报，与我何干！
shī fù liú zhū ēn zhù le yī xiǔ
”施复留朱恩住了一宿。
dào cì zǎo cháo shàn yǐ bì shī fù dào běn gāi liú xián dì xián wán jǐ rì biàn shì xiǎo de nǐ jiā zhōng shì máng bù gǎn dān wù zài cǐ
到次早，朝膳已毕，施复道：“本该留贤弟闲玩几日，便是晓得你家中事忙，不敢担误在此。
guò le cán shì rán hòu lái xiāng qǐng
过了蚕事，然后来相请。
zhū ēn dào zhè lǐ yuán shì bù shí wǎng lái de hé bì yào qǐng
”朱恩道：“这里原是不时往来的，何必要请。
shī fù yòu mǎi liǎng hé lǐ wù xiāng sòng
”施复又买两盒礼物相送。
zhū ēn què yě bù cí bié le yù shì jiě lǎn kāi chuán
朱恩却也不辞，别了喻氏，解缆开船。
shī fù sòng chū zhèn shàng fāng cái fēn shǒu
施复送出镇上，方才分手。
zhèng shì zhǐ wèi hái jīn ēn yì zhòng jīn zhāo nán shè dì xiōng qíng
正是：只为还金恩义重，今朝难舍弟兄情。
qiě shuō shī fù shì nián cán sī lì xī bǐ bié nián gèng duō jǐ bèi yù yào yòu tiān zhāng jī r zěn nài jiā zhōng zhǎi ài bǎi bù xià jī chuáng
且说施复是年蚕丝利息比别年更多几倍，欲要又添张机儿，怎奈家中窄隘，摆不下机床。
dà fán rén shí yùn dào lái zì rán zhū shì yù qiǎo
大凡人时运到来，自然诸事遇巧。
shī fù gāng chóu wú chǔ ān fàng jī chuáng qià hǎo jiàn bì lín jiā zhù zhe liǎng jiān xiǎo fáng lián nián yīn cán sāng shī lì xián dào zhù jū fēng shuǐ bù hǎo jí qiè yào bǎ lái chū tuō zhèng còu le shī fù zhī biàn
施复刚愁无处安放机床，恰好间壁邻家住着两间小房，连年因蚕桑失利，嫌道住居风水不好，急切要把来出脱，正凑了施复之便。
nà lín jiā qǐ chū méi shòu zhǔ shí qíng yuàn jiǎn jià yú rén
那邻家起初没售主时，情愿减价与人。
jí zhì shī fù kěn yǔ chéng jiāo què yòu dào fāng yuán wú zhēn jiǎ bǐ yuán jià fǎn yào zēng hòu gù yì zuò nán diāo dèng zhēn zhēng gè xīn mǎn yì zú fāng cái yí qù
及至施复肯与成交，却又道方员无真假，比原价反要增厚，故意作难刁蹬，真征个心满意足，方才移去。
nà fáng zi hái chāi de rú mǎ fāng yì bān
那房子还拆得如马坊一般。
shī fù yī miàn huàn jiàng rén xiū lǐ yī ér zé jí pū shè jī chuáng zì jǐ jiāng bǎ chú tou qù kěn jī kēng
施复一面唤匠人修理，一而择吉铺设机床，自己将把锄头去垦机坑。
yuē mō chú le yī chǐ duō shēn hū chú chū yí kuài dà fāng zhuān lái jiē qǐ zhuān shí xià miàn yuán yuán yí gè tán kǒu mǎn mǎn dōu shì làn mǐ
约摸锄了一尺多深，忽锄出一块大方砖来，揭起砖时，下面圆圆一个坛口，满满都是烂米。
shī fù shuō dào kě xī zhè yī tán mǐ rú hé què mái zài dì xià
施复说道：“可惜这一坛米，如何却埋在地下？
yòu xiǎng dào shàng biān suī rán làn le zhōng jiān huò zhě hái hǎo
”又想道：“上边虽然烂了，中间或者还好。
diū le chú tou bǎ shǒu qù pěng nà làn mǐ hái bù shàng yī cùn biàn lù chū yī dā xuě bái de dōng xī lái
”丢了锄头，把手去捧那烂米，还不上一寸，便露出一搭雪白的东西来。
jǔ mù kàn shí bú shì bié jiàn què shì yāo jiān xì liǎng tóu fàng còu xīn de xì sī dìng r
举目看时，不是别件，却是腰间细两头趽，凑心的细丝锭儿。
shī fù yù dài yùn dòng kǒng pà bèi jiàng rén men zhuàng jiàn fèi yáng kāi qù jí máng yuán bǎ tǔ ní yǎn hǎo bào zhī hún jiā
施复欲待运动，恐怕被匠人们撞见，沸扬开去，急忙原把土泥掩好，报知浑家。
zhí zhì wǎn shàng jiàng rén qù hòu fāng cái bān yùn qǐ lái yuē yǒu qiān jīn zhī shù
直至晚上，匠人去后，方才搬运起来，约有千金之数。
fū qī men hǎo bù huān xǐ
夫妻们好不欢喜！
shī fù yīn miǎn le liǎng cì dà nàn yòu dé le zhè zhù cái xiāng yù jiā hào shàn
施复因免了两次大难，又得了这注财乡，愈加好善。
fán lì liàng zuò de de hǎo shì biàn jié lì wèi zhī
凡力量做得的好事，便竭力为之；
zuò bù dé de tā yě bù gǎn miǎn qiǎng yīn cǐ lǐ zhōng suí yǒu zhǎng zhě zhī míng
做不得的，他也不敢勉强，因此里中随有长者之名。
fū qī yī jiù shěng chī jiǎn yòng zhòu yè yíng yùn
夫妻依旧省吃俭用，昼夜营运。
bù shàng shí nián jiù zhǎng yǒu shù qiān jīn jiā shì
不上十年，就长有数千金家事。
yòu mǎi le zuǒ jìn yī suǒ dà fáng jū zhù kāi qǐ sān sì shí zhāng chóu jī yòu tǎo jǐ fáng jiā rén xiǎo sī bǎ gè jiā yè shōu shí de shí fēn wán měi
又买了左近一所大房居住，开起三四十张绸机，又讨几房家人小厮，把个家业收拾得十分完美。
ér zi guān bǎo qǐng gè xiān shēng zài jiā jiào tā dú shū qǔ míng dé yìn xíng pìn lǐ dìng le zhū ēn nǚ ér wèi xí
儿子观保，请个先生在家，教他读书，取名德胤，行聘礼定了朱恩女儿为媳。
sú yǔ shuō de hǎo liù qīn hé yī yùn
俗语说得好：六亲合一运。
nà zhū ēn jiā shì yě pō pō zhǎng qǐ
那朱恩家事也颇颇长起。
èr rén bù shí wǎng lái qíng fèn shèng rú dí qīn
二人不时往来，情分胜如嫡亲。
huà xiū fán xù
话休烦絮。
qiě shuō shī fù xīn jū fáng zi bié wū dōu hǎo wéi yǒu tīng táng tān tā huài le kàn kàn yào dào zhǐ de xīng gōng gǎi zào
且说施复新居房子，别屋都好，惟有厅堂摊塌坏了，看看要倒，只得兴工改造。
tā běn hán wēi chū shēn xīn kǔ zuò jiā guàn le bù zuò cái zhǔ shēn fèn rì zhú yě suí zhe zuò gōng de bān wǎ nòng zhuān ná shuǐ tí ní
他本寒微出身，辛苦作家惯了，不做财主身分，日逐也随着做工的搬瓦弄砖，拿水提泥。
zhòng rén bù xiǎo de tā shì qín jiǎn dōu rèn zuò jiè yì jiān gōng méi yī gè gǎn dài duò tōu lì
众人不晓得他是勤俭，都认做借意监工，没一个敢怠惰偷力。
gōng zuò bàn yuè yǒu yú zé le jí rì liáng jī lì zhù shàng liáng
工作半月有余，择了吉日良机，立柱上梁。
zhòng jiàng rén dōu chī lì shì jiǔ qù le zhǐ cún shī fù yī rén liǎng biān jiǎn diǎn zhù jiǎo ruò bù píng zhǔn de biàn bǎ lái diàn wěn
众匠人都吃利市酒去了，止存施复一人，两边检点，柱脚若不平准的，便把来垫稳。
kàn dào zuǒ biān zhōng jiān zhù jiǎo wāi liào bǎ zhuān qù diàn
看到左边中间柱脚歪料，把砖去垫。
piān yǒu zhè děng zuò guài de shì zuǒ diàn yě bù píng yòu diàn yòu bù wěn suǒ xìng chāi kāi lái kàn què yuán lái xià miàn yǒu kuài sān jiǎo shā shí jiān tóu zhèng xiàng zhe shàng biān suǒ yǐ diàn bù píng
偏有这等作怪的事，左垫也不平，右垫又不稳，索性拆开来看，却原来下面有块三角沙石，尖头正向着上边，所以垫不平。
nǎi dào zhèi xiē jiàng gōng jīng niǎo zhàng
乃道：“这些匠工精鸟帐！
zhè kuài shí zěn me bù qù le liú zài xià biān
这块石怎么不去了，留在下边？
biàn jiāng shǒu qù yī pān zhè shí suí shǒu ér qǐ
”便将手去一攀，这石随手而起。
ná kāi shí kàn shí dào chī yī jīng
拿开石看时，到吃一惊！
xià miàn xuě bái de yī dà duī yín zi qí dìng dà xiǎo bù yī
下面雪白的一大堆银子，其锭大小不一；
shàng miàn yǒu jǐ gè yí yàng dà de yāo jiān dōu shù zhe hóng róng qí sè shèn shì xiān míng
上面有几个一样大的，腰间都束着红绒，其色甚是鲜明。
yòu xǐ yòu guài
又喜又怪。
xǐ de shì de zhè yī dà zhù cái wù guài de shì zhè jǐ dìng hóng róng shù de yín zi tā bù zhī cáng xià jǐ duō nián le yán sè hái zhè bān xiān míng
喜的是得这一大注财物，怪的是这几锭红绒束的银子，他不知藏下几多年了，颜色还这般鲜明。
dāng xià bù guǎn hǎo dǎi jiāng yī fú zuò gè dōu er zhuā shàng xǔ duō yuán bǎ nà kuài shí gài hǎo fēi bēn jìn fáng xiàng chuáng shàng dǎo xià
当下不管好歹，将衣服做个兜儿，抓上许多，原把那块石盖好，飞奔进房，向床上倒下。
yù shì kàn jiàn lián máng lái wèn shì nà lǐ lái de
喻氏看见，连忙来问：“是那里来的？
shī fù wú xiá dā yìng jiàn ér zi yě zài fáng zhōng jí jiào dào guān bǎo kuài tóng wǒ lái
”施复无暇答应，见儿子也在房中，即叫道：“观保快同我来！
kǒu zhōng biàn shuō jiǎo xià luàn pǎo
”口中便说，脚下乱跑。
yù shì jí jiě qí yì
喻氏即解其意。
fù zǐ èr rén lái zhì wài biān jiào ér zi kān shǒu zì jǐ fēn jǐ cì bān wán
父子二人来至外边，教儿子看守，自己分几次搬完。
zhèi xiē jiàng rén jiǔ hái chī wèi wán li
这些匠人酒还吃未完哩。
shī fù bān wán le fāng yǔ hún jiā shuō zhī qí gù
施复搬完了，方与浑家说知其故。
fū qī sān rén hǎo bù xǐ
夫妻三人好不喜！
bǎ fáng mén bì shang jiāng yín shōu cáng yuē yǒu èr qiān yú jīn
把房门闭上，将银收藏，约有二千余金。
hóng róng shù de zhǐ yǒu bā dìng měi dìng zhǔn zhǔn sān liǎng
红绒束的，止有八锭，每锭准准三两。
shōu shí yǐ wán shī fù yào bài tiān dì huàn le jīn mào cháng yī kāi mén chū lái
收拾已完，施复要拜天地，换了巾帽长衣，开门出来。
nèi xiē jiàng rén shǒu máng jiǎo luàn dǎ diǎn ān zhù shàng liáng
那些匠人，手忙脚乱，打点安柱上梁。
jiàn zhù jiǎo dǎo luàn nǎi dào zhè shì shuí gè nòng huài le
见柱脚倒乱，乃道：“这是谁个弄坏了？
yòu yào fèi yī fān shǒu jiǎo
又要费一番手脚。
shī fù dào nǐ men diàn dé bù hǎo xū hái yào zhòng zhěng yī zhěng
”施复道：“你们垫得不好，须还要重整一整。
gōng rén zhī shì jiā zhǎng suǒ wéi shuí gǎn zài yán
”工人知是家长所为，谁敢再言。
liú shuǐ zì qù shōu shí nà xiǎo qí zhōng ào miào
流水自去收拾，那晓其中奥妙。
shī fù yǎng tiān kàn le yī kàn nǎi dào cǐ shí zhèng shì mǎo shí le kuài xiē shù qǐ lái
施复仰天看了一看，乃道：“此时正是卯时了，快些竖起来。
zhòng jiàng rén wén yán qī shǒu bā jiǎo
”众匠人闻言，七手八脚。
yī huì er biàn ān xià zhù zi tái liáng shǎng qù
一会儿便安下柱子，抬梁上去。
lǐ biān tuō chū yī dà pán pāo liáng mán shǒu fēn sǎn zhòng rén
里边托出一大盘抛梁馒首，分散众人。
lín lǐ men dōu jiāng zhe guǒ jiǔ lái yǔ shī fù bǎ zhǎn qìng hè
邻里们都将着果酒来与施复把盏庆贺。
shī fù yīn jué le cáng yù jiā kuài huó fèn wài xìng tou jiù chī de gè bàn xūn
施复因掘了藏，愈加快活，分外兴头，就吃得个半醺。
zhèng shì rén féng xǐ shì jīng shén shuǎng yuè dào zhōng qiū fèn wài míng
正是：人逢喜事精神爽，月到中秋分外明。
shī fù sòng kè qù hòu jiāng jīn mào cháng yī tuō xià yī yuán suí shēn duǎn yī xiāng bāng zhòng rén
施复送客去后，将巾帽长衣脱下，依原随身短衣，相帮众人。
dào sì pái shí fēn ǒu rán zǒu zhì wài biān hū jiàn yí gè lǎo ér páng méi bái fà nián yuē liù shí yǐ wài lái dào mén shǒu xiāng le yī huí nǎi wèn dào zhè lǐ kě shì shī jiā me
到巳牌时分，偶然走至外边，忽见一个老儿庞眉白发，年约六十已外，来到门首，相了一回，乃问道：“这里可是施家么？
shī fù dào zhèng shì nǐ yào xún nà gè
”施复道：“正是，你要寻那个？
lǎo ér dào yào xún nǐ men jiā zhǎng wèn jù huà r
”老儿道：“要寻你们家长，问句话儿。
shī fù dào xiǎo zi jiù shì
”施复道：“小子就是。
lǎo wēng yǒu shèn huà shuō
老翁有甚话说？
qǐng lǐ miàn zuò le
请里面坐了。
nà lǎo ér tīng jiàn jiù shì jiā zhǔ bǎ tā shàng xià zhǐ guǎn qiáo kàn yòu dào nǐ zhēn gè shì mǒ
”那老儿听见就是家主，把他上下只管瞧看，又道：“你真个是么？
shī fù xiào dào wǒ bù guò shì píng cháng rén nà gè kěn jiǎ
”施复笑道：“我不过是平常人，那个肯假！
lǎo ér jǔ yī jǔ shǒu dào lǎo hàn bù wéi lǐ le qǐ jiè yī bù huà shuō
”老儿举一举手，道：“老汉不为礼了，乞借一步话说。
lā dào bàn biān wèn dào zhái shàng kě shì jīn rì mǎo shí shàng liáng ān zhù me
”拉到半边，问道：“宅上可是今日卯时上梁安柱么？
shī fù dào zhèng shì
”施复道：“正是。
lǎo ér yòu dào guān rén kě zēng zài zuǒ biān zhōng jiān zhù xià de xiē cái cǎi
老儿又道：“官人可曾在左边中间柱下得些财采？
shī fù jiàn wèn jí zhè shì xīn xià dà jīng xiǎng dào tā què rú hé xiǎo de
”施复见问及这事，心下大惊，想道：“他却如何晓得？
mò bú shì gè xiān rén
莫不是个仙人！
yīn dào zhe xīn shì bù gǎn yǐn mán dá dào guǒ rán yǒu xiē
因道着心事，不敢隐瞒，答道：“果然有些。
lǎo ér yòu dào nèi zhōng kě yǒu bā gè hóng róng shù de dìng me
”老儿又道：“内中可有八个红绒束的锭么？
shī fù yī fà hài yì nǎi dào yǒu shì yǒu de lǎo wēng hé yóu zhī de zhè bān xiáng xì
”施复一发骇异，乃道：“有是有的，老翁何由知得这般详细？
lǎo ér dào zhè bā dìng yín zi nǎi shì lǎo hàn de suǒ yǐ zhī de
”老儿道：“这八锭银子，乃是老汉的，所以知得。
shī fù dào jì shì lǎo wēng de rú hé què zài wǒ jiā zhù xià
”施复道：“既是老翁的，如何却在我家柱下？
nà lǎo ér dào yǒu gè yuán gù
那老儿道：“有个缘故。
lǎo hàn jiào zuò báo yǒu shòu jiù zhù zài huáng jiāng nán zhèn shàng zhǐ yǒu lǎo jīng liǎng kǒu bié wú zǐ nǚ
老汉叫做薄有寿，就住在黄江南镇上，止有老荆两口，别无子女。
mén shǒu kāi gè gāo bǐng mán tou děng wù diǎn xīn pù zǐ rì cháng yòng dù yǒu yú jī zhì sān liǎng biàn qīng chéng yí gè dìng r
门首开个糕饼馒头等物点心铺子，日常用度有余，积至三两，便倾成一个锭儿。
lǎo jīng hái zi qì bǎ hóng róng shù zài zhōng jiān wú fēi zūn zhòng zhī yì
老荆孩子气，把红绒束在中间，无非尊重之意。
yīn qiáng bēi shì qiǎn kǒng lù rén yǎn mù fèng zài yí gè nuǎn zhěn zhī nèi zì wèi wàn wú yī shī
因墙卑室浅，恐露人眼目，缝在一个暖枕之内，自谓万无一失。
jī le zhè jǐ nián gòng de bā dìng yǐ wéi lǎo fū qī shēn hòu zhī yòng jǐn yǒu yú le
积了这几年，共得八锭，以为老夫妻身后之用，尽有余了。
bù xiǎng jīn zǎo wǔ gǔ shí fēn lǎo hàn mèng jiàn zhěn biān zǒu chū bā gè bái yī xiǎo sī yāo jiān jù shù hóng tāo zài chuáng qián shāng yì dào jīn rì mǎo shí shèng zé shī jiā shù zhù ān liáng qīn zú zhōng yīng qù de dōu yǐ dào qí le
不想今早五鼓时分，老汉梦见枕边走出八个白衣小厮，腰间俱束红绦，在床前商议道：‘今日卯时，盛泽施家竖柱安梁，亲族中应去的，都已到齐了。
wǒ men yě gāi qù yǐ
我们也该去矣。
yǒu yí gè wèn dào tā men dōu zài nà yí gè suǒ zài
’有一个问道：‘他们都在那一个所在？
yí gè dào zài zuǒ biān zhōng jiān zhù xià
’一个道：‘在左边中间柱下。
shuō ba wǎng wài biàn zǒu
’说罢，往外便走。
yǒu yí gè dào wǒ men zhù zài zhè lǐ yī xiàng rú bù bié ér xíng jué dào tè bó qíng le
有一个道：‘我们住在这里一向，如不别而行，觉道忒薄情了。
suì jù fù zhuǎn shēn xiàng lǎo hàn dào jiǔ chéng zhào guǎn rú jīn què yào pāo piě xìng wù jiàn guài
’遂俱复转身向老汉道：‘久承照管，如今却要抛撇，幸勿见怪！
nà shí lǎo hàn mèng zhōng bù rèn de nà bā gè xiǎo sī shì shuí yě bù xiǎo de shì hé chǔ lái de wèn tā dào bā wèi xiǎo guān rén shì jǐ shí lái de
’那时老汉梦中，不认得那八个小厮是谁，也不晓得是何处来的，问他道：‘八位小官人是几时来的？
rú hé dōu bù xiāng rèn
如何都不相认？
xiǎo sī dá dào wǒ men zì dào nǐ jiā yǔ nǐ zhǐ huì de yī miàn nǐ jiù bǎ wǒ men piē zài nǎo hòu gù cǐ wǒ men biàn rèn de nǐ nǐ què bù rèn de wǒ
’小厮答道：‘我们自到你家，与你只会得一面，你就把我们撇在脑后，故此我们便认得你，你却不认得我。
yòu zhǐ yāo jiān hóng tāo dào zhè hái shì chū huì zhè cì chéng nǐ sòng de nǐ jì de le me
’又指腰间红绦道：‘这还是初会这次，承你送的，你记得了么？
lǎo hàn yī shí xiǎng bù zháo jǐ shí yǔ tā de xīn zhōng zhǐ guà qiàn wú zi jiàn qí qīng xiù yù yào tā zuò gè gān ér yòu duì tā dào jì chéng nǐ men dào cǐ hé bù zhù zài zhè lǐ fù zǐ xiāng kàn bāng wǒ zuò gè rén jiā
’老汉一时想不着几时与他的，心中止挂欠无子，见其清秀，欲要他做个干儿，又对他道：‘既承你们到此，何不住在这里，父子相看，帮我做个人家？
zěn me yòu yào wǎng bié chù qù
怎么又要往别处去？
bā gè xiǎo sī xiào dào nǐ yào wǒ men zuò ér zi bù guò yào sòng zhōng zhī yì
’八个小厮笑道：‘你要我们做儿子，不过要送终之意。
dàn wǒ men gāi wàng chù qù de
但我们该旺处去的。
nǐ zhè lǎo guān ér xiāo shòu bù qǐ
你这老官儿消受不起。
dào ba yī qí wǎng wài ér qù
’道罢，一齐往外而去。
lǎo hàn cǐ shí jué dào shuì zài chuáng shàng bù zhī zěn dì shēn zi yǐ dào mén shǒu zài sān liú zhī tóu yě bù huí wéi wén de shuō dào tiān sè yàn le kuài zǒu ba
老汉此时觉道睡在床上，不知怎地身子已到门首，再三留之，头也不回，惟闻得说道：‘天色晏了，快走罢。
yī qí luàn pǎo
’一齐乱跑。
lǎo hàn zhuī jiāng shǎng qù bèi cǎo gēn bàn le yī jiāo jīng xǐng zhuàn lái yǔ lǎo jīng shuō zhī yīn yí huò zhè bā dìng yín zi zuò guài
老汉追将上去，被草根绊了一交，惊醒转来，与老荆说知，因疑惑这八锭银子作怪。
dào zǎo shàng chāi kāi zhěn kàn shí dōu yǐ qù le
到早上拆开枕看时，都已去了。
yù yào shì yàn cǐ mèng gù tè lái xiāng fǎng bù xiǎng guǒ rán
欲要试验此梦，故特来相访，不想果然。
shī fù tīng ba dà jīng dào yǒu zhè yàng qí shì
施复听罢，大惊道：“有这样奇事！
lǎo wēng bù bì fán nǎo tóng wǒ dào lǐ miàn lái zuò
老翁不必烦恼，同我到里面来坐。
báo lǎo dào zhè shì yǐ yàn bù bì zuò le
”薄老道：“这事已验，不必坐了。
shī fù dào nǐ lǎo rén jiā xǔ duō lù lái liào bì yě è le jiàn chéng diǎn xīn chī xiē qù yě hǎo
”施复道：“你老人家许多路来，料必也饿了，见成点心吃些去也好。
zhè báo lǎo ér jiàn liú tā chī diǎn xīn dào yě bù cí biàn suí jìn lái
”这薄老儿见留他吃点心，到也不辞，便随进来。
zhī jiàn xīn shù qǐ sān jiān táng wū gāo dà kuān chǎng mù cái jù zhuàng zhòng jiàng rén yī gè gè pīng pīng pāng pāng ěr biān wéi wén fǔ záo zhī shēng bǐ píng cháng yù jiā yòng lì
只见新竖起三间堂屋，高大宽敞，木材巨壮，众匠人一个个乒乒乓乓，耳边惟闻斧凿之声，比平常愈加用力。
nǐ dào wèi hé zhè bān qín jǐn
你道为何这般勤谨？
dà fán xīn shù wū nà rì dìng yǒu gè kào láo yán xí lì shì shǎng qián
大凡新竖屋那日，定有个犒劳筵席，利市赏钱。
zhèi xiē jiàng rén dǎ diǎn chī jiǔ yào qián jiàn jiā zhǔ jìn lái gù biàn jiǎ yīn qín tǎo hǎo
这些匠人打点吃酒要钱，见家主进来，故便假殷勤讨好。
báo lǎo ér kàn zhe rú cǐ rè nào xīn xià jiē tàn dào guài dào zhè dōng xī qiàn wǒ xiāo shòu tā bù qǐ yào wàng wàng chù qù yuán lái tā jiā nèn bān xìng tou
薄老儿看着如此热闹，心下嗟叹道：“怪道这东西歉我消受他不起，要望旺处去，原来他家恁般兴头！
yí zhè yín zi què yě shì lì de hěn li
咦，这银子却也势利得狠哩！
bù yī shí lái zhì yī xiǎo kè zuò zhōng shī fù qǐng tā zuò xia jí dào lǐ biān xiàng hún jiā shuō zhī qí shì
”不一时，来至一小客座中，施复请他坐下，急到里边向浑家说知其事。
yù shì yì shén guài yì nǎi duì shī fù dào zhè yín zi jì shì tā sòng zhōng zhī wù hé bù bǎ lái sòng hái zuò gè rén qíng yě hǎo
喻氏亦甚怪异，乃对施复道：“这银子既是他送终之物，何不把来送还，做个人情也好。
shī fù dào zhèng yǒu cǐ niàn gù lái yǔ nǐ shāng liáng
”施复道：“正有此念，故来与你商量。
yù shì qǔ chū nà bā dìng yín zi bǎ kuài bù bāo hǎo
喻氏取出那八锭银子，把块布包好。
shī fù xiù le fēn fù tǎo xiē jiǔ shí yǔ tā chī fù dào kè zuò zhōng mō chū bāo lái dào nǐ kàn kě shì nà bā dìng me
施复袖了，分付讨些酒食与他吃，复到客座中摸出包来，道：“你看，可是那八锭么？
báo lǎo ér jiē guò dǎ kāi yī kàn fēn háo bù chā nǎi dào zhèng shì zhè bā gè guài wù
”薄老儿接过打开一看，分毫不差，乃道：“正是这八个怪物！
nà lǎo ér bǎ lái zuǒ fān yòu xiāng kàn le yī huí duì zhe yín zi shuō dào wǒ xiǎng nǐ fèng zài zhěn zhōng rú hé biàn huì chū lái
”那老儿把来左翻右相，看了一回，对着银子说道：“我想你缝在枕中，如何便会出来？
huáng jiāng jīng dào cǐ yǒu shí lǐ zhī yuǎn rén yě pà zǒu hái yào chèn gè chuán r nǐ yòu méi yǒu jiǎo zěn dì yì huí er jiù dào le zhè lǐ
黄江泾到此有十里之远，人也怕走，还要趁个船儿，你又没有脚，怎地一回儿就到了这里？
kǒu zhōng biàn shuō xīn xià yòu zhuǎn zhe kǔ zhēng zhī nán shī qù zhī yì bù jué yǎn zhōng là xià liǎng diǎn lèi lái
”口中便说，心下又转着苦挣之难，失去之易，不觉眼中落下两点泪来。
shī fù dào lǎo wēng bù bì xīn shāng
施复道：“老翁不必心伤！
xiǎo zi qíng yuàn sòng hái zèng nǐ lǎo rén jiā bǎi nián zhī yòng
小子情愿送还，赠你老人家百年之用。
báo lǎo dào chéng guān rén hòu qíng
”薄老道：“承官人厚情。
dàn lǎo hàn wú fú xiǎng yòng suǒ yǐ zǒu le
但老汉无福享用，所以走了。
jīn ruò ná qù shào bù dé yòu yào zǒu de hé kǔ tǎo nèn bān fán nǎo chī
今若拿去，少不得又要走的，何苦讨恁般烦恼吃！
shī fù dào rú jīn nǎi wǒ sòng nǐ de liào rán wú fáng
”施复道：“如今乃我送你的，料然无妨。
báo lǎo zhǐ bǎ shǒu lái yáo dào bú yào bú yào
”薄老只把手来摇道：“不要，不要！
lǎo hàn yě shì gè zhī mìng de miǎn qiǎng lái yí dìng bù miào
老汉也是个知命的，勉强来，一定不妙。
shī fù yīn tā jiān zhí bú yào yòu dào lǐ biān yǔ hún jiā shāng yì
”施复因他坚执不要，又到里边与浑家商议。
yù shì dào tā suī bú yào zhǐ wǒ men xīn shàng guò yì bù qù
喻氏道：“他虽不要，只我们心上过意不去。
yòu dào tā huò zhě xiāo shòu zhè shí dìng bù qǐ yī èr dìng liàng yě bù dǎ jǐn
”又道：“他或者消受这十锭不起，一二锭量也不打紧。
shī fù dào tā zhí yì yī dìng yě bù kěn yào
”施复道：“他执意一锭也不肯要。
yù shì dào wǒ yǒu gè dào lǐ zài cǐ
”喻氏道：“我有个道理在此。
bǎ liǎng dìng guǒ zài mán tou lǐ shǎo qǐng sòng yǔ tā zuò diǎn xīn dào jiā kàn jiàn zì rán bà le nán dào yòu sòng lái bù chéng
把两锭裹在馒头里，少顷送与他作点心，到家看见，自然罢了，难道又送来不成？
shī fù dào cǐ jiàn shén miào
”施复道：“此见甚妙。
yù shì xiān zhī chí jiǔ yáo chū qù
喻氏先支持酒肴出去。
báo lǎo zuò le kè wèi shī fù duì miàn xiāng péi
薄老坐了客位，施复对面相陪。
báo lǎo dào méi shì dǎ jiǎo guān rén bù dāng rén zǐ
薄老道：“没事打搅官人，不当人子！
shī fù dào jiàn chéng cài jiǔ hé zú guà chǐ
”施复道：“见成菜酒，何足挂齿！
dāng xià sān bēi liǎng zhǎn chī le yī huí
”当下三杯两盏，吃了一回。
báo lǎo ér bù shí fēn huì yǐn bù jué bàn zuì
薄老儿不十分会饮，不觉半醉。
shī fù tǎo fàn yǔ tā chī fàn jiāng yào qǐ shēn zuò xiè jiā rén tuō chū liǎng gè mán tou
施复讨饭与他吃饭，将要起身作谢，家人托出两个馒头。
shī fù dào liǎng gè cū diǎn xīn dài zài lù shàng qù chī
施复道：“两个粗点心，带在路上去吃。
báo lǎo dào lǎo hàn jiǔ zuì fàn bǎo lián yè fàn yě bú yào chī le lù shàng rú hé yòu chī diǎn xīn
”薄老道：“老汉酒醉饭饱，连夜饭也不要吃了，路上如何又吃点心？
shī fù dào zǒng bù chī dài huí jiā qù biàn liǎo
”施复道：“总不吃，带回家去便了。
báo lǎo ér dào bù xiāo de bù xiāo de
”薄老儿道：“不消得，不消得！
lǎo hàn jiā zhōng zuò zhè xiàng shēng yì de rì zhú zì yǒu guān rén liú xià shǎng rén ba
老汉家中做这项生意的，日逐自有，官人留下赏人罢。
shī fù bǎ lái tuī zài xiù lǐ dào wǒ zhè mán tou xiàn hǎo bǐ nǐ pù zhōng zī wèi bù tóng
”施复把来推在袖里道：“我这馒头馅好，比你铺中滋味不同。
jiāng huí qù chī biàn xiǎo de
将回去吃，便晓得。
nà lǎo ér jiàn qí yì yīn qín bù hǎo gù cí nǎi dào méi shén shì dào cǐ yòu chī yòu xiù zuì guò zuì guò
”那老儿见其意殷勤，不好固辞，乃道：“没甚事到此，又吃又袖，罪过，罪过！
gǒng gǒng shǒu dào duō xiè le
”拱拱手道：“多谢了！
wǎng wài jiù zǒu
往外就走。
shī fù sòng chū mén qián nà lǎo ér zì yán zì yǔ dào lái biàn lái le rú jīn qù bù zhī kě jiù yǒu biàn chuán
施复送出门前，那老儿自言自语道：“来便来了，如今去不知可就有便船？
shī fù jiàn tā zuì le kǒng pà yí shī le zhè liǎng gè mán tou nǎi dào lǎo wēng bù dǎ jǐn wǒ jiā yǒu chuán jiào rén sòng nǐ huí qù
”施复见他醉了，恐怕遗失了这两个馒头，乃道：“老翁，不打紧，我家有船，教人送你回去。
nà lǎo ér diǎn tóu dào guān rén nán de nǐ zhè yàng hǎo xīn
”那老儿点头道：“官人，难得你这样好心！
kě zhī yǒu nèn bān zào huà
可知有恁般造化！
shī fù huàn gè jiā rén fēn cǔn dào nǐ bǎ chuán sòng zhè dà bǎi zǐ huí qù wù yào sòng zhì jiā zhōng rèn le zhù chù xià cì hǎo qù bài fǎng
”施复唤个家人，分忖道：“你把船送这大伯子回去，务要送至家中，认了住处，下次好去拜访。
jiā rén yìng nuò
”家人应诺。
báo lǎo ér xiāng cí xià chuán lí le zhèn shàng wàng huáng jiāng jīng ér qù
薄老儿相辞下船，离了镇上，望黄江泾而去。
nà lǎo ér yīn duō le jǐ bēi jiǔ yī lù shàng wèn cháng wèn duǎn shí fēn jiàn tán
那老儿因多了几杯酒，一路上问长问短，十分健谈。
bù yī shí yǐ dào jiāng chuán pō zhù fú nà lǎo ér shàng àn sòng dào jiā zhōng
不一时已到，将船泊住，扶那老儿上岸，送到家中。
mā ma jiē zhe biàn wèn lǎo guān ér kě yǒu zhè shì me
妈妈接着，便问：“老官儿，可有这事么？
lǎo ér dá dào qiān zhēn wàn zhēn
”老儿答道：“千真万真。
kǒu zhōng biàn shuō què qù xiù lǐ mō chū nà liǎng gè mán tou dì yǔ shī fù jiā rén dào dà guān zhái shàng shì máng bù liú chī chá le zhè mán tou zhuǎn sòng nǐ dāng chá ba
”口中便说，却去袖里摸出那两个馒头，递与施复家人道：“大官宅上事忙，不留吃茶了，这馒头转送你当茶罢。
shī jiā rén dá dào wǒ guān rén tè sòng nǐ lǎo rén jiā de rú hé què bǎ yǔ wǒ
”施家人答道：“我官人特送你老人家的，如何却把与我？
báo lǎo dào nǐ guān rén sòng wǒ yǐ lǐng guò tā de qíng le
”薄老道：“你官人送我，已领过他的情了。
rú jīn sòng nǐ nǎi wǒ zhī qíng nǐ bù bì gù jù
如今送你，乃我之情，你不必固拒。
jiā rén zài sān tuī què bù guò zhǐ de shòu le xiāng bié xià chuán yī jiù yáo huí
”家人再三推却不过，只得受了，相别下船，依旧摇回。
dào zì jǐ hé xià bǎ chuán lǎn hǎo ná zhe mán tou shàng àn
到自己河下，把船缆好，拿着馒头上岸。
qià hǎo shī fù chū lái yī yǎn kàn jiàn wèn dào zhè mán tou wǒ sòng báo lǎo guān de nǐ rú hé ná le huí lái
恰好施复出来，一眼看见，问道：“这馒头我送薄老官的，你如何拿了回来？
dá dào shì tā zhuǎn sòng xiǎo rén dāng chá zài sān tuī cí bù tuō miǎn qiǎng shòu le tā de
”答道：“是他转送小人当茶，再三推辞不脱，勉强受了他的。
shī fù àn xiào dào yuán lái zhè liǎng dìng yín nà lǎo ér hái méi fú shòu yòng què yòu zhuǎn sòng bié rén
”施复暗笑道：“原来这两锭银那老儿还没福受用，却又转送别人。
xiǎng dào huò zhě dào shì nà rén zào huà yě wèi kě zhī
”想道：“或者到是那人造化，也未可知。
nǎi fēn cǔn dào zhè liǎng gè mán tou zī wèi bǐ bié de bù tóng mò yào yòu yǔ bié rén
”乃分忖道：“这两个馒头滋味，比别的不同，莫要又与别人！
dā yìng dào xiǎo rén xiǎo de
”答应道：“小人晓得。
nà rén lái dào lǐ biān xún zhe lǎo pó jiāng mán tou dì yǔ hái wèi kāi yán shuō shì nà lǐ lái de bèi huǒ bàn zhōng jiào dào wài biān chī jiǔ qù le
那人来到里边寻着老婆，将馒头递与，还未开言说是那里来的，被伙伴中叫到外边吃酒去了。
yuán lái nà rén yǐ yǒu liǎng gè ér nǚ zhèng hài zhe gān péng shí jī bìng zhèng
原来那人已有两个儿女，正害着疳膨食积病症。
dāng xià pó niáng jiē zài shǒu zhōng xiǎng dào ruò bèi xiǎo nán nǚ kàn jiàn tōu qù chī le dào shì lǎo dà lì hài bù rú bǎ qù dà niáng huàn xiē bié yàng diǎn xīn hōng tā ba
当下婆娘接在手中，想道：“若被小男女看见，偷去吃了，到是老大利害，不如把去大娘换些别样点心哄他罢。
jí biàn zǒu lái xiàng zhǔ mǔ dào dà niáng zhàng fū shì cái bù zhī nà lǐ ná zhè liǎng gè mán tou wǒ xiǎng xiǎo nán nǚ zhèng hài dù fù bìng tǎng kàn jiàn tōu chī le zhè bìng què bù yī fā jiā zhòng
”即便走来向主母道：“大娘，丈夫适才不知那里拿这两个馒头，我想小男女正害肚腹病，傥看见偷吃了，这病却不一发加重！
yù yāo qiú dà niáng huàn shén bù shāng pí wèi de diǎn xīn hōng nà liǎng gè nán nǚ
欲要求大娘换甚不伤脾胃的点心哄那两个男女。
shuō ba jiāng mán tou fàng zài zhuó shàng
”说罢，将馒头放在卓上。
yù shì bù zhī qí xì suì jiǎn jǐ jiàn fù yǔ tā qù jiāng mán tou fàng guò
喻氏不知其细，遂拣几件付与他去，将馒头放过。
shǎo qǐng shī fù jìn lái bǎ báo lǎo zhuǎn yǔ jiā rén mán tou zhī shì shuō xiàng hún jiā yòu dào shuí xiǎng dào shì tā de zào huà
少顷，施复进来，把薄老转与家人馒头之事，说向浑家，又道：“谁想到是他的造化！
yù shì tīng le nǎi zhī bǎ lái huàn diǎn xīn de jiù shì dá dào yuán lái rú cǐ què yě qí yì
”喻氏听了，乃知把来换点心的就是，答道：“元来如此，却也奇异！
biàn qù ná nà liǎng gè mán tou dì yǔ shī fù dào nǐ pāi zhè mán tou lái kàn
”便去拿那两个馒头，递与施复道：“你拍这馒头来看。
shī fù bù zhī hé yì suí shǒu pāi kāi zhǐ tīng de zhuó shàng dāng de yī xiǎng jǔ mù kàn shí nǎi shì yī dìng hóng róng shù de yín zi wèn dào mán tou rú hé nǐ yòu qǔ le tā de
施复不知何意，随手拍开，只听得卓上当的一响，举目看时，乃是一锭红绒束的银子，问道：“馒头如何你又取了他的？
yù shì jiāng nà pó niáng lái huàn diǎn xīn zhī shì shuō chū
”喻氏将那婆娘来换点心之事说出。
fū qī èr rén bù shèng jiē tàn
夫妻二人，不胜嗟叹。
fāng zhī yín zi gǎn rén huī zhī bù qù
方知银子赶人，麾之不去；
mìng lǐ wú shí qiú zhī bù lái
命里无时，求之不来。
shī fù yīn lián niàn báo lǎo ér shí cháng sòng xiē qián mǐ yǔ tā dào zuò le qīn qī wǎng lái
施复因怜念薄老儿，时常送些钱米与他，到做了亲戚往来。
sǐ hòu yòu mǎi kuài dì er bìn zàng
死后，又买块地儿殡葬。
hòu lái shī dé yìn zhǎng dà qǔ zhū ēn nǚ ér guò mén fū qī xiào shùn
后来施德胤长大，娶朱恩女儿过门，夫妻孝顺。
shī fù zhī fù guān yú yī zhèn
施复之富，冠于一镇。
fū fù èr rén gè shòu zhì bā shí wài wú jí ér zhōng
夫妇二人，各寿至八十外，无疾而终。
zhì jīn zǐ sūn fán yǎn yǔ tān quē zhū shì shì wèi yīn yì yún
至今子孙蕃衍，与滩阙朱氏世为姻谊云。
yǒu shī wèi zhèng liù jīn hái qǔ shì suī wēi gǎn dé tiān xīn zǎo jiàn zhī
有诗为证：六金还取事虽微，感德天心早鉴知。
tān quē qiǎo féng ēn yì bào hǎo rén dào dǐ dé biàn yi
滩阙巧逢恩义报，好人到底得便宜。