liǎng xiàn lìng jìng yì hūn gū nǚ
两县令竞义婚孤女
fēng shuǐ rén jiān bù kě wú yě xū yīn zhì liǎng xiāng fú
风水人间不可无，也须阴骘两相扶。
shí rén bù jiě cāng tiān yì wang shǐ shēn xīn zhe yì tú
时人不解苍天意，枉使身心著意图。
huà shuō jìn dài zhè jiāng qú zhōu fǔ yǒu yī rén xìng wáng míng fèng gē ge xìng wáng míng chūn
话说近代浙江衢州府，有一人姓王名奉，哥哥姓王名春。
dì xiōng gè shēng yī nǚ wáng chūn de nǚ ér míng huàn qióng yīng wáng fèng de jiào zuò qióng zhēn
弟兄各生一女，王春的女儿名唤琼英，王奉的叫做琼真。
qióng yīng xǔ pèi běn jùn yí gè fù jiā pān bǎi wàn zhī zǐ pān huá qióng zhēn xǔ pèi běn jùn xiāo bié jià zhī zǐ xiāo yā
琼英许配本郡一个富家潘百万之子潘华，琼真许配本郡萧别驾之子萧雅；
dōu shì zì xiǎo pìn dìng de
都是自小聘定的。
qióng yīng fāng nián shí suì mǔ qīn xiān sàng fù qīn jì mò
琼英方年十岁，母亲先丧，父亲继殁。
nà wáng chūn lín zhōng zhī shí jiāng nǚ ér qióng yīng tuō yǔ qí dì zhǔ fù dào wǒ bìng wú zǐ sì zhǐ yǒu cǐ nǚ nǐ bǎ zuò dí nǚ kàn chéng
那王春临终之时，将女儿琼英托与其弟，嘱咐道：“我并无子嗣，只有此女，你把做嫡女看成。
dài qí cháng chéng hǎo hǎo jià qù pān jiā
待其长成，好好嫁去潘家。
nǐ sǎo sǎo suǒ yí fáng lián yī shì zhī lèi jìn shù yǔ zhī
你嫂嫂所遗房奁衣饰之类，尽数与之。
yǒu pān jiā yuán pìn cái lǐ zhì xià zhuāng tián jiù bǎ yǔ tā zuò zhī fěn zhī fèi
有潘家原聘财礼置下庄田，就把与他做脂粉之费。
mò fù wú yán
莫负吾言！
zhǔ ba qì jué
”嘱罢，气绝。
bìn zàng shì bì wáng fèng jiāng zhí nǚ qióng yīng jiē huí jiā zhōng yǔ nǚ ér qióng zhēn zuò bàn
殡葬事毕，王奉将侄女琼英接回家中，与女儿琼真作伴。
hū yī nián yuán dàn pān huá hé xiāo yā bù yuē ér tóng dào wáng fèng jiā lái bài nián
忽一年元旦，潘华和萧雅不约而同到王奉家来拜年。
nà pān huá shēng de fěn liǎn zhū chún rú měi nǚ yì bān rén dōu chēng yù hái tóng
那潘华生得粉脸朱唇，如美女一般，人都称玉孩童。
xiāo yā yī liǎn má zi yǎn chǐ hǎo sì fēi tiān yè chā mú yàng
萧雅一脸麻子，眼齿，好似飞天夜叉模样。
yī měi yī chǒu xiāng xíng qǐ lái nà biāo zhì de yuè jué měi yù zēng huī nà chǒu lòu de yuè jué ní tú wú sè
一美一丑，相形起来，那标致的越觉美玉增辉，那丑陋的越觉泥涂无色。
kuàng qiě pān huá yī fú xuàn lì yǒu xīn mài fù tuō yī tòng huàn yī tòng
况且潘华衣服炫丽，有心卖富，脱一通换一通。
nà xiāo yā shì lǎo shí rén jiā bù yǐ chuān zhe wéi shì
那萧雅是老实人家，不以穿著为事。
cháng yán dào fó shì jīn zhuāng rén shì yī zhuāng
常言道：“佛是金装，人是衣装。
shì rén yǎn kǒng qiǎn de duō zhǐ yǒu pí xiàng méi yǒu gǔ xiāng
”世人眼孔浅的多，只有皮相，没有骨相。
wáng jiā ruò nán ruò nǚ ruò dà ruò xiǎo nǎ yī ge bù xīn xiàn pān xiǎo guān rén měi mào rú pān ān zài chū
王家若男若女，若大若小，哪一个不欣羡潘小官人美貌，如潘安再出；
àn àn de diān chún bò zuǐ pī diǎn nà fēi tiān yè chā zhī chǒu
暗暗地颠唇簸嘴，批点那飞天夜叉之丑。
wáng fèng zì jǐ yě kàn bù guò xīn shàng hǎo bù kuài huó
王奉自己也看不过，心上好不快活。
bù yī rì xiāo bié jià zú yú rèn suǒ xiāo yā bēn sāng fú jiù ér huí
不一日，萧别驾卒于任所，萧雅奔丧，扶柩而回。
tā suī shì gè shì jiā lěi dài qīng guān jiā wú yú jī zì bié jià sǐ hòu rì jiàn xiāo suǒ
他虽是个世家，累代清官，家无余积，自别驾死后，日渐消索。
pān bǎi wàn zè gè bào fù jiā shì rì shèng yī rì
潘百万昃个暴富，家事日盛一日。
wáng fèng hū qǐ yí gè bù liáng zhī xīn xiǎng dào xiāo jiā shén qióng nǚ xù yòu chǒu
王奉忽起一个不良之心，想道：“萧家甚穷，女婿又丑；
pān jiā yòu fù nǚ xù yòu biāo zhì
潘家又富，女婿又标致。
hé bù bǎ qióng yīng
何不把琼英。
qióng zhēn àn dì duì zhuǎn shuí rén zhī dào
琼真暗地兑转，谁人知道？
yě bù jiào qīn shēng nǚ ér zài qióng hàn jiā shòu kǔ
也不教亲生女儿在穷汉家受苦。
zhǔ yì yǐ dìng dào lín jià zhī shí jiāng qióng zhēn chōng zuò zhí nǚ jià yǔ pān jiā gē ge suǒ yí yī shì zhuāng tián zhī lèi dōu bǎ tā qù
”主意已定，到临嫁之时，将琼真充做侄女，嫁与潘家，哥哥所遗衣饰庄田之类，都把他去。
què jiāng qióng yīng fǎn wèi jǐ nǚ jià yǔ nà fēi tiān yè chā wèi pèi zì jǐ báo báo bèi xiē zhuāng lián jià sòng
却将琼英反为己女，嫁与那飞天夜叉为配，自己薄薄备些妆奁嫁送。
qióng yīng dàn shū shū zuò zhǔ gǎn nù ér bù gǎn yán
琼英但叔叔做主，敢怒而不敢言。
shéi zhī jià hòu nà huá zì shì jiā fù bù xí shī shū bù wu shēng lǐ zhuān yī dǔ wéi shì
谁知嫁后，那华自恃家富，不习诗书，不务生理，专一赌为事。
fù qīn lèi xun bù cóng qì fèn ér wáng
父亲累训不从，气愤而亡。
pān huá yì wú gù jì rì zhú yǔ wú lài xiǎo rén jiǔ shí yóu xì
潘华益无顾忌，日逐与无赖小人，酒食游戏。
bù shàng shí nián bǎ bǎi wàn jiā zī bài de qìng jìn cùn tǔ jù wú
不上十年，把百万家资败得罄尽，寸土俱无。
zhàng rén lǚ cì zhōu gěi tā rú tàn zhōng wò xuě quán rán bù jì
丈人屡次周给他，如炭中沃雪，全然不济。
jié mò pò yú dòng něi mán zhe zhàng rén yào yǐn hún jiā qù tóu kào rén jiā wèi nú
结末迫于冻馁，瞒著丈人，要引浑家去投靠人家为奴。
wáng fèng wén zhī cǐ xìn jiāng nǚ ér qióng zhēn jiē huí jiā zhōng yǎng lǎo bù xǔ nǚ xù shàng mén
王奉闻知此信，将女儿琼真接回家中养老，不许女婿上门。
pān huá liú luò tā xiāng bù zhī xià luò
潘华流落他乡，不知下落。
nà xiāo yā qín kǔ gōng shū hòu lái yī jǔ chéng míng zhí zuò dào shàng shū dì wèi
那萧雅勤苦攻书，后来一举成名，直做到尚书地位；
qióng yīng fēng yī pǐn fū rén
琼英封一品夫人。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
mù qián pín fù fēi wéi zhǔn jiǔ hòu qióng tōng wèi kě zhī
目前贫富非为准，久后穷通未可知。
diān dǎo rèn jūn mán mèi zuò guǐ shén zhāo jiān dìng wú sī
颠倒任君瞒昧做，鬼神昭监定无私。
kàn guān nǐ dào wèi hé shuō zhè wáng fèng jià nǚ zhè yī shì
看官，你道为何说这王奉嫁女这一事？
zhǐ wèi shì rén dàn gù yǎn qián bù sī rì hòu zhǐ yào sǔn rén lì jǐ
只为世人但顾眼前，不思日后，只要损人利己。
qǐ zhī rén yǒu bǎi suàn tiān zhǐ yǒu yī suàn
岂知人有百算，天只有一算。
nǐ xīn xià xiǎng de huá lù lù de yī tiáo lù tiān wèi bì suí nǐ zǒu li hái shì píng rì xíng shàn wèi gāo
你心下想得滑碌碌的一条路，天未必随你走哩，还是平日行善为高。
jīn rì shuō yī duàn huà běn zhèng yǔ wáng fèng xiāng fǎn huàn zuò liǎng xiàn lìng jìng yì hūn gū nǚ
今日说一段话本，正与王奉相反，唤做《两县令竞义婚孤女》。
zhè zhuāng gù shì chū zài liáng táng jìn hàn zhōu wǔ dài zhī jì
这桩故事，出在梁、唐、晋、汉、周五代之季。
qí shí zhōu tài zǔ guō wēi zài wèi gǎi yuán guǎng shùn
其时周太祖郭威在位，改元广顺。
suī jū zhèng tǒng zhī zūn wèi jiù hùn yī zhī shì
虽居正统之尊，未就混一之势。
sì fāng gē jù chēng xióng zhě hái yǒu jǐ chù gòng shì wǔ guó sān zhèn
四方割据称雄者，还有几处，共是五国三镇。
nǎ wǔ guó
哪五国？
zhōu guō wēi nán hàn liú shèng běi hàn liú nán táng li shēng shǔ mèng zhī xiáng
周郭威南汉刘晟北汉刘南唐李升蜀孟知祥
nǎ sān zhèn
哪三镇？
wú yuè qián hú nán zhōu xíng féng jīng nán gāo jì chāng
吴越钱湖南周行逢荆南高季昌
dān shuō nán táng lǐ shì yǒu guó xiá xià jiāng zhōu dì fāng
单说南唐李氏有国，辖下江州地方。
nèi zhōng dān biǎo jiāng zhōu dé huà xiàn yí gè zhī xiàn xìng shí míng bì yuán shì fǔ zhōu lín chuān xiàn rén shì liú yù jiàn kāng
内中单表江州德化县一个知县，姓石名璧，原是抚州临川县人氏，流寓建康。
sì xún zhī wài sàng le fū rén yòu wú ér zi zhǐ yǒu bā suì qīn nǚ yuè xiāng hé yī gè yǎng niáng suí rèn
四旬之外，丧了夫人，又无儿子，止有八岁亲女月香，和一个养娘随任。
nà guān rén wèi guān qīng zhèng dān chī dé huà xiàn zhōng yī kǒu shuǐ
那官人为官清正，单吃德化县中一口水。
yòu qiě tīng sòng míng jué xuě yuān lǐ zhì guǒ rán zhèng jiǎn xíng qīng mín ān dào xi
又且听讼明决，雪冤理滞，果然政简刑清，民安盗息。
tuì táng zhī xiá jiù bào yuè xiāng zuò yú xī shàng jiào tā shí zì yòu huò jiào yǎng niáng hé tā xià qí cù bǎi bān wán shuǎ tā cóng páng jiào dǎo
退堂之暇，就抱月香坐于膝上教他识字，又或叫养娘和他下棋、蹴，百般顽耍，他从旁教导。
zhǐ wèi wú niang zhī nǚ shí fēn ài xī
只为无娘之女，十分爱惜。
yī rì yǎng niáng hé yuè xiāng zài tíng zhōng cù nà xiǎo xiǎo qiú ér wèi xì
一日，养娘和月香在庭中蹴那小小球儿为戏。
yǎng niáng yī jiǎo tī qǐ de jié zhòng le xiē nà qiú jī de ér qǐ lián tiào jǐ tiào de liū liū gǔn qù gǔn rù yí gè dì xué lǐ
养娘一脚踢起，得劫重了些，那球击地而起，连跳几跳，的溜溜滚去，滚入一个地穴里。
nà dì xué yuē yǒu èr sān chǐ shēn yuán shì mái gāng zhù shuǐ de suǒ zài
那地穴约有二三尺深，原是埋缸贮水的所在。
yǎng niáng shǒu duǎn jiǎo tā bù zhe zhèng dài tiào xià xué zhōng qù shí qǔ qiú ér shí bì dào qiě zhù
养娘手短搅他不著，正待跳下穴中去拾取球儿，石璧道：“且住！
wèn nǚ ér yuè xiāng dào nǐ yǒu shèn jì jiào shǐ qiú ér zì zǒu chū lái me
”问女儿月香道：“你有甚计较，使球儿自走出来么？
yuè xiāng xiǎng le yī xiǎng biàn dào yǒu jì le
”月香想了一想，便道：“有计了！
jí jiào yǎng niang qù tí guò yī tǒng shuǐ lái qīng zài xué nèi
”即教养娘去提过一桶水来，倾在穴内。
nà qiú biàn fú zài shuǐ miàn
那球便浮在水面。
zài qīng yī tǒng xué zhōng shuǐ mǎn qí qiú suí shuǐ ér chū
再倾一桶，穴中水满，其球随水而出。
shí bì běn shì yào shì nǚ hái ér de cōng míng jiàn qí qǔ shuǐ chū qiú zhì yì guò rén bù shèng zhī xǐ
石璧本是要试女孩儿的聪明，见其取水出球，智意过人，不胜之喜。
xián huà xiū xù
闲话休叙。
nà guān rén zài rèn bù shàng èr nián shéi zhī mìng lǐ guān xīng bù xiàn fēi huò xiāng qīn
那官人在任不上二年，谁知命里官星不现，飞祸相侵。
hū yī yè cāng zhōng shī huǒ jí jiù shí yǐ shāo sǔn guān liáng qiān yú shí
忽一夜仓中失火，急救时，已烧损官粮千余石。
nà shí mǐ guì yī shí zhí yī guàn wǔ bǎi
那时米贵，一石值一贯五百。
luàn lí zhī jì jūn liáng zuì zhòng
乱离之际，军粮最重。
nán táng fǎ dù fán guān fǔ pò hào jūn liáng zhì sān bǎi shí zhě jí xíng chǔ zhǎn
南唐法度，凡官府破耗军粮至三百石者，即行处斩。
zhǐ wèi shí bì shì gè qīng guān yòu qiě huǒ zāi tiān shù fēi guān běn guān sī bì
只为石璧是个清官，又且火灾天数，非关本官私弊。
shàng guān dōu tì tā fēn jiě bǎo zòu
上官都替他分解保奏。
táng zhǔ nù yóu wèi xi jiāng běn guān xuē zhí yào tā péi cháng
唐主怒犹未息，将本官削职，要他赔偿。
gū jià gòng gāi yī qiān wǔ bǎi yú liǎng
估价共该一千五百余两。
bǎ jiā sī biàn mài wèi jǐn qí bàn
把家私变卖，未尽其半。
shí bì bèi běn fǔ ruǎn jiān zhuī bī bù guò yù chéng yī bìng shù rì ér sǐ
石璧被本府软监，追逼不过，郁成一病，数日而死。
yí xià nǚ r hé yǎng niáng èr kǒu shào bù dé zhe luò yá pó guān mài qǔ jià cháng guān
遗下女儿和养娘二口，少不得著落牙婆官卖，取价偿官。
zhè děng kǔ chǔ fēn míng shì
这等苦楚，分明是：
wū lòu gèng zāo lián yè yǔ chuán chí yòu yù dǎ tóu fēng
屋漏更遭连夜雨，船迟又遇打头风。
què shuō běn xiàn yǒu gè bǎi xìng jiào zuò gǔ chāng xī nián bèi rén wū xiàn zuò jiǎ rén mìng shì wèn chéng sǐ zuì zài yù kuī shí zhī xiàn dào rèn shěn chū yuān qíng jiāng tā shì fàng
却说本县有个百姓，叫做贾昌，昔年被人诬陷，坐假人命事，问成死罪在狱，亏石知县到任，审出冤情，将他释放。
gǔ chāng xián bǎo jiā huó mìng zhī ēn wú cóng bào xiào
贾昌衔保家活命之恩，无从报效。
yī xiàng zài wài wèi shāng jìn rì fāng huí
一向在外为商，近日方回。
zhèng zhí shí zhī xiàn shēn sǐ jí wǎng fǔ shī tòng kū bèi bàn yī shang guān mù yǔ tā bìn liàn
正值石知县身死，即往抚尸恸哭，备办衣裳棺木，与他殡殓。
hé jiā guà xiào mǎi de yíng zàng
合家挂孝，买地营葬。
yòu wén de suǒ qiàn guān liáng shàng duō yù dài tì tā péi bǔ jǐ fēn pà qián liáng gān xì bù gǎn kāi duān rě huò
又闻得所欠官粮尚多，欲待替他赔补几分，怕钱粮干系，不敢开端惹祸。
jiàn shuō xiǎo jiě hé yǎng niáng dōu zhe luò yá pó guān mài huāng máng dài le yín zi dào li yá pó jiā wèn yào duō shǎo shēn jià
见说小姐和养娘都著落牙婆官卖，慌忙带了银子，到李牙婆家，问要多少身价。
li yá pó qǔ chū zhū pī de guān piào lái kàn yǎng niáng shí liù suì zhǐ pàn de sān shí liǎng
李牙婆取出朱批的官票来看：养娘十六岁，只判得三十两；
yuè xiāng shí suì dào pàn le wǔ shí liǎng
月香十岁，到判了五十两。
què shì wèi hé
却是为何？
yuè xiāng suī rán nián xiǎo róng mào xiù měi kě ài
月香虽然年小，容貌秀美可爱；
yǎng niáng bù guò cū shǐ zhī bì gù cǐ pàn jià bù děng
养娘不过粗使之婢，故此判价不等。
gǔ chāng bìng wú lìn sè shēn biān qǔ chū yín bāo duì zú le bā shí liǎng wén yín jiāo fù yá pó yòu xiè tā wǔ liǎng yín zi jí shí lǐng qǔ èr rén huí jiā
贾昌并无吝色，身边取出银包，兑足了八十两纹银，交付牙婆，又谢他五两银子，即时领取二人回家。
li yá pó bǎ liǎng gè shēn jià jiāo nà guān kù
李牙婆把两个身价交纳官库。
dì fāng chéng míng shí zhī xiàn jiā cái rén kǒu biàn mài dōu jǐn shàng guān zhǐ de zài bié xiàng nuó yí tiē bǔ bù zài huà xià
地方呈明石知县家财人口变卖都尽，上官只得在别项挪移贴补，不在话下。
què shuō yuè xiāng zì cóng fù qīn sǐ hòu méi yī kè bù tí tí kū kū
却说月香自从父亲死后，没一刻不啼啼哭哭。
qǐ rì yòu bù rèn de gǔ chāng shì shén me rén mǎi tā guī qù bì rán luò yú xià jiàn yí lù tòng kū bù yǐ
乞日又不认得贾昌是什么人，买他归去，必然落于下贱，一路痛哭不已。
yǎng niáng dào zi jie nǐ jīn fān dào rén jiā qù bù bǐ zài lǎo yé shēn biān zhǐ guǎn tí kū bì zāo dǎ mà
养娘道：“子姐，你今番到人家去，不比在老爷身边，只管啼哭，必遭打骂。
yuè xiāng tīng shuō yù jué bēi shāng
”月香听说，愈觉悲伤。
shéi zhī gǔ chāng yī piàn rén yì zhī xīn lǐng dào jiā zhōng yǔ lǎo pó xiāng jiàn duì lǎo pó shuō cǐ nǎi ēn rén shí xiàng gōng de xiǎo jiě nà yí gè jiù shì fú shì xiǎo jiě de yǎng niáng
谁知贾昌一片仁义之心，领到家中，与老婆相见，对老婆说：“此乃恩人石相公的小姐，那一个就是伏侍小姐的养娘。
wǒ dāng chū ruò méi yǒu ēn rén cǐ shēn sǐ yú xiè léi
我当初若没有恩人，此身死于绁缧。
jīn rì jiàn tā xiǎo jiě rú jiàn ēn rén zhī miàn
今日见他小姐，如见恩人之面。
nǐ kě lìng shōu shi yī jiān xiāng fáng jiào tā liǎng gè zhù xià hǎo chá hǎo fàn gòng dài tā bù kě dài màn
你可另收拾一间香房，教他两个住下，好茶好饭供待他，不可怠慢。
hòu lái tǎng yǒu qīn zú lái fǎng nà shí sòng hái yě jǐn wǒ yì diǎn bào xiào zhī xīn
后来倘有亲族来访，那时送还，也尽我一点报效之心。
bù rán zhī shí dài tā cháng chéng jiù běn xiàn zé gè mén dāng hù duì de rén jiā yī fū yī fù jià tā chū qù ēn rén fén mù yě yǒu gè qīn rén kàn qù
不然之时，待他长成，就本县择个门当户对的人家，一夫一妇，嫁他出去，恩人坟墓也有个亲人看觑。
nà gè yǎng niáng yī jiù de tā fú shì xiǎo jiě děng tā liǎng gè zuò bàn zuò xiē nǚ gōng bú yào tā zài wài dā yìng
那个养娘依旧得他伏侍小姐，等他两个作伴，做些女工，不要他在外答应。
yuè xiāng shēng chéng líng lì jiàn gǔ chāng rú cǐ fēn fù lǎo pó huāng máng shàng qián wàn fú dào nú jiā mài shēn zài cǐ wèi nú wèi bì lǐ zhī dāng rán
月香生成伶俐，见贾昌如此吩咐老婆，慌忙上前万福道：“奴家卖身在此，为奴为婢，理之当然。
méng ēn rén tái jǔ cǐ nǎi zài shēng zhī ēn
蒙恩人抬举，此乃再生之恩。
qǐ shòu nú yī bài shōu wèi yì nǚ
乞受奴一拜，收为义女。
shuō ba jí máng xià guì
”说罢，即忙下跪。
gǔ chāng nǎ lǐ kěn yào tā bài
贾昌哪里肯要他拜？
bié zhuǎn le tóu máng jiào lǎo pó fú qǐ dào xiǎo rén shì lǎo xiàng gōng de zǐ mín zhè lóu yǐ zhī mìng dōu chū lǎo xiàng gōng suǒ cì
别转了头，忙教老婆扶起道：“小人是老相公的子民，这蝼蚁之命，都出老相公所赐。
jiù shì zhè wèi yǎng niáng xiǎo rén yě bù gǎn dài màn hé láo jie
就是这位养娘，小人也不敢怠慢，何浶╬姐！
xiǎo rén zěn gǎn wàng zì zūn dà
小人怎敢妄自尊大。
zàn shí qū zài hán jiā zhǐ dāng bīn kè xiāng dài
暂时屈在寒家，只当宾客相待。
wàng xiǎo jiě wù zé dài màn xiǎo rén fū qī yǒu xìng
望小姐勿责怠慢，小人夫妻有幸。
yuè xiāng zài sān chēng xiè
”月香再三称谢。
gǔ chāng yòu fēn fù jiā zhōng nán nǚ dōu chēng wéi shí xiǎo jiě
贾昌又吩咐家中男女，都称为石小姐。
nà xiǎo jiě chēng gǔ chāng fū fù dàn hū gǔ gōng gǔ pó bù zài huà xià
那小姐称贾昌夫妇，但呼贾公贾婆，不在话下。
yuán lái gǔ chāng de lǎo pó sù xìng bù shèn xián huì
原来贾昌的老婆，素性不甚贤慧。
zhǐ wèi kàn shàng yuè xiāng shēng de qīng xiù guāi qiǎo zì jǐ wú nán wú nǚ yǒu xīn yào shōu tā zuò gè míng líng nǚ ér
只为看上月香生得清秀乖巧，自己无男无女，有心要收他做个螟蛉女儿。
chū shí shèn shì huān xǐ tīng shuō bīn kè xiāng dài xiān yǒu sān fēn bù nài fán le
初时甚是欢喜，听说宾客相待，先有三分不耐烦了；
què miè bù dé shí zhī xiàn de ēn mò nài hé yī qì jiàn fu yán yǔ miǎn qiǎng fèng cheng
却灭不得石知县的恩，没奈何依气釼夫言语，勉强奉承。
hòu lái gǔ chāng zài wài wèi shāng měi de hǎo chóu hǎo juàn xiān jǐn shàng hǎo de jì yǔ shí xiǎo jiě zuò yī fú chuān
后来贾昌在外为商，每得好绸好绢，先尽上好的寄与石小姐做衣服穿。
bǐ jí huí jiā xiān wèn shí xiǎo jiě ān fǒu
比及回家，先问石小姐安否。
lǎo pó xīn xià jiàn jiàn bù píng
老婆心下渐渐不平。
yòu guò xiē shí bǎ mǎ jiǎo lù chū lái le
又过些时，把马脚露出来了。
dàn shì gǔ chāng zài jiā cháo yōng xī cān yě hái chéng gè guī ju kǒu zhōng jiǎ yì fèng cheng jǐ jù
但是贾昌在家，朝饔夕餐，也还成个规矩，口中假意奉承几句。
dàn bèi le gǔ chāng shí chá bù chá fàn bù fàn lìng shì yí yàng guāng jǐng le
但背了贾昌时，茶不茶，饭不饭，另是一样光景了；
yǎng niáng cháng jiào chū wài biān zá chà zá shǐ bù róng tā yī kè kòng xián yòu měi rì jiān xiàn dìng shí xiǎo jiě yào zuò ruò gān nǚ gōng zhēn zhǐ hái tā
养娘常叫出外边杂差杂使，不容他一刻空闲，又每日间限定石小姐要做若干女工针黹还他；
tǎng shǒu chí jiǎo màn biàn qù zhuō jī mà gǒu kǒu lǐ hǎo bù qián jìng li
倘手迟脚慢，便去捉鸡骂狗，口里好不干净哩。
zhèng shì
正是：
rén wú qiān rì hǎo huā wú bǎi rì hóng
人无千日好，花无百日红。
yǎng niáng shòu qì bù guò bǐng zhī xiǎo jiě yù dài děng gǔ gōng huí jiā gào sù tā yī fān
养娘受气不过，禀知小姐，欲待等贾公回家，告诉他一番。
yuè xiāng duàn bù kěn shuō dào dāng chū tā yòng qián mǎi wǒ yuán bù zhǐ wàng tā tái jǔ
月香断不肯，说道：“当初他用钱买我，原不指望他抬举。
jīn rì gǔ pó suī yǒu bú dào zhī chù què yǔ gǔ gōng wú gān
今日贾婆虽有不到之处，却与贾公无干。
nǐ ruò shuō tā bǎ gǔ gōng zhè duàn měi qíng dōu méi le
你若说他，把贾公这段美情都没了。
wǒ yǔ nǐ mìng bó zhī rén zhǐ suǒ rěn nài wéi shàng
我与你命薄之人，只索忍耐为上。
hū yī rì gǔ gōng zuò kè huí jiā zhèng zhuàng hé lún niang zài wài jí shuǐ miàn páng bǐ qián shèn shì hēi shòu le
忽一日，贾公做客回家，正撞毼踚娘在外汲水，面庞比前甚是黑瘦了。
gǔ gōng dào yǎng niáng wǒ zhī jiào nǐ fú shì xiǎo jiě shuí yào nǐ jí shuǐ
贾公道：“养娘，我只教你伏侍小姐，谁要你汲水？
qiě fàng qì suān lìng jiào rén lái dān ba
且放气狻另叫人来担罢！
yǎng niáng fàng le shuǐ tǒng dòng le gè dài shāng zhī niàn bù jué dī xià jǐ diǎn lèi lái
”养娘放了水桶，动了个怠伤之念，不觉滴下几点泪来。
gǔ gōng yào pán wèn shí tā bǎ shǒu shì lèi máng máng de bēn jìn qù le
贾公要盘问时，他把手拭泪，忙忙的奔进去了。
gǔ gōng xīn zhōng shén yí jiàn le lǎo pó wèn dào shí xiǎo jiě hé yǎng niáng méi yǒu shén shì me
贾公心中甚疑，见了老婆，问道：“石小姐和养娘没有甚事么？
lǎo pó huí yán méi yǒu
”老婆回言：“没有。
chū guī zhī jì shì tǐ duō tóu yě jiù gē guò yī biān
”初归之际，事体多头，也就搁过一边。
yòu guò le jǐ rì gǔ gōng ǒu rán jìn chù rén jiā zǒu dòng huí lái bú jiàn lǎo pó zài fáng zì wǎng chú xià qù xià xún tā shuō huà
又过了几日，贾公偶然近处人家走动，回来不见老婆在房，自往厨下去下寻他说话。
zhèng zhuàng jiàn yǎng niáng cóng chú xià lái yě méi yǒu tuō pán yòu shǒu ná yī dà wǎn fàn zuǒ shǒu yī zhī kōng wǎn wǎn shàng dǐng yī dié yān cài yè r
正撞见养娘从厨下来，也没有托盘，右手拿一大碗饭，左手一只空碗，碗上顶一碟腌菜叶儿。
gǔ gōng yǒu xīn shǎn zài yǐn chǔ kàn shí yǎng niáng zǒu jìn shí xiǎo jiě fáng zhōng qù le
贾公有心闪在隐处看时，养娘走进石小姐房中去了。
gǔ gōng bù xǐng de zhè fàn shì shuí chī de yī xiē hūn xīng yě méi yǒu
贾公不省得这饭是谁吃的，一些荤腥也没有。
nà shí bù wǎng chú xià jìng qiāo qiāo de zǒu zài shí xiǎo jiě fáng qián xiàng mén fèng lǐ zhāng shí zhī jiàn shí xiǎo jiě jiāng zhè dié yān cài yè r guò fàn
那时不往厨下，竟悄悄的走在石小姐房前，向门缝里张时，只见石小姐将这碟腌菜叶儿过饭。
xīn zhōng dà nù biàn yǔ lǎo pó nào jiāng qǐ lái
心中大怒，便与老婆闹将起来。
lǎo pó dào hūn xīng jǐn yǒu wǒ yòu bú shì bù shě de yǔ tā chī
老婆道：“荤腥尽有，我又不是不舍得与他吃！
nà yā tou zì bù lái dān nán dào yào lǎo niáng sòng jìn fáng qù bù chéng
那丫头自不来担，难道要老娘送进房去不成？
gǔ gōng dào wǒ yuán shuō guò lái shí jiā de yǎng niáng zhī jiào tā zài fáng zhōng yǔ xiǎo jiě zuò bàn
”贾公道：“我原说过来，石家的养娘，只教他在房中与小姐作伴。
wǒ jiā chú xià zǒu shǐ de yòu bù shǎo shuí yào tā chū fáng dān fàn
我家厨下走使的又不少，谁要他出房担饭！
qián rì nà yǎng niáng qín zhe liǎng yǎn lèi zài wài jiē jí shuǐ wǒ yǐ yí xīn shì bì jiā zhōng bǎ tā nán wéi le zhǐ wèi cōng máng bù céng xì wèn de
前日那养娘噙著两眼泪在外街汲水，我已疑心，是必家中把他难为了，只为匆忙，不曾细问得。
yuán lái nǐ nèn dì wú ēn wú yì lián shí xiǎo jiě dōu dài màn
原来你恁地无恩无义，连石小姐都怠慢！
jiàn fàng zhe xǔ duō hūn cài què jiào tā chī bái fàn shì shèn dào lǐ
见放著许多荤菜，却教他吃白饭，是甚道理？
wǒ zài jiā shàng rán rú cǐ wǒ chū wài shí kě zhī lián fàn yě méi de yǔ tā men chī bǎo
我在家尚然如此，我出外时，可知连饭也没得与他们吃饱。
wǒ zhè fān huí lái jiàn tā men zhe shí hēi shòu le
我这番回来，见他们著实黑瘦了。
lǎo pó dào bié rén jiā yā tou nǎ yào nǐ nèn bān téng tā yǎng de bái bái zhuàng zhuàng nǐ kě shōu yòng tā zuò xiǎo lǎo pó me
”老婆道：“别人家丫头，哪要你恁般疼他，养得白白壮壮，你可收用他做小老婆么？
gǔ gōng dào fàng pì
”贾公道：“放屁！
shuō de shì shèn me huà
说的是甚么话！
nǐ zhè yàng bù tōng lǐ de rén wǒ bù yǔ nǐ jiǎng zuǐ
你这样不通理的人，我不与你讲嘴。
zì míng rì wèi shǐ wǒ jiào dāng zhí de měi rì lìng mǎi yī fèn ròu cài gōng jǐ tā liǎng kǒu bú yào zài jiā huǒ zhōng suàn zhàng shěng de duó le nǐ de kǒu shí nǐ yòu bù huān xǐ
自明日为始，我教当值的每日另买一份肉菜供给他两口，不要在家伙中算账，省得夺了你的口食，你又不欢喜。
lǎo pó zì jiā jué de yǒu xiē bú shì kǒu lǐ yě hán hán hu hū de hēng le jǐ jù biàn bù yán yǔ le
”老婆自家觉得有些不是，口里也含含糊糊的哼了几句，便不言语了。
cóng cǐ gǔ gōng fēn fù dāng zhí de měi rì ròu cài fēn zuò liǎng fèn
从此贾公吩咐当值的，每日肉菜分做两份。
què jiào chú xià yā tou men gè zì ān pái sòng fàn
却叫厨下丫头们，各自安排送饭。
zhè jǐ shí hǎo bù qí zhěng
这几时，好不齐整。
zhèng shì
正是：
rén qíng ruò bǐ chū xiāng shí dào dǐ zhōng wú yuàn hèn xīn
人情若比初相识，到底终无怨恨心。
gǔ chāng yīn qiān guà shí xiǎo jiě yǒu yī nián duō bù chū wài jīng yíng
贾昌因牵挂石小姐，有一年多不出外经营。
lǎo pó què yě zuò yì xiū hǎo xiāng wàng yú wú yán
老婆却也做意修好，相忘于无言。
yuè xiāng zài gǔ gōng jiā yī zhù wǔ nián kàn kàn cháng chéng
月香在贾公家，一住五年，看看长成。
gǔ chāng yì sī yào mì fǎng gè hǎo zhǔ ér jià tā chū qù le fāng cái fàng xīn zì jiā hǎo chū mén zuò shēng lǐ
贾昌意思要密访个好主儿，嫁他出去了，方才放心，自家好出门做生理。
zhè yě shì gǔ gōng de xīn shì bèi dì lǐ zì qù gòu dàng
这也是贾公的心事，背地里自去勾当。
xiǎo de lǎo pó bù xián yòu yǔ tā shāng liáng zěn de
晓得老婆不贤，又与他商量怎的。
ruò shì còu qiǎo shí péi xiē zhuāng lián jià chū qù le kě bù qián jìng
若是凑巧时，赔些妆奁嫁出去了，可不干净？
hé qī yīn yuán bù ǒu
何期姻缘不偶。
nèi zhōng yě yǒu yuán gù dàn shì shì chū shēn dī wēi de gǔ gōng yòu pà rǔ mò le shí zhī xiàn bù kěn fǔ jiù
内中也有缘故：但是是出身低微的，贾公又怕辱没了石知县，不肯俯就；
dàn shì lüè yǒu xiē míng mù de něi gè kěn yào bǎi xìng rén jiā de yǎng niáng wèi fù suǒ yǐ hǎo shì nán chéng
但是略有些名目的，哪个肯要百姓人家的养娘为妇，所以好事难成。
gǔ gōng jiàn yīn shì bù jiù lǎo pó yòu hé shùn le jiā zhōng gōng jǐ yòu lì le cháng guī shě bù dé dān gē shēng yì zhǐ de yòu chū wài wèi shāng
贾公见姻事不就，老婆又和顺了，家中供给又立了常规，舍不得担搁生意，只得又出外为商。
wèi xíng shù rì zhī qián yù xiān dīng níng lǎo pó yǒu shí lái cì zhī jiào hǎo shēng kàn dài shí xiǎo jiě hé yǎng niáng liǎng kǒu
未行数日之前，预先叮咛老婆有十来次，只教好生看待石小姐和养娘两口。
yòu qǐng shí xiǎo jiě chū lái zài sān fǔ wèi lián yǎng niáng dōu yòng xǔ duō hǎo yán ān fàng
又请石小姐出来，再三抚慰，连养娘都用许多好言安放。
yòu fēn fù lǎo pó dào tā gǔ qì yě bǐ nǐ zhòng jǐ bǎi fēn li nǐ qiè mò màn tā
又吩咐老婆道：“他骨气也比你重几百分哩，你切莫慢他。
ruò shì bù yī wǒ yán yǔ wǒ huí jiā shí jiù bù yǔ nǐ rèn fū qī le
若是不依我言语，我回家时，就不与你认夫妻了。
yòu huàn dāng zhí de hé chú xià yā tou dōu fēn fù biàn le fāng cái chū mén
”又唤当值的和厨下丫头，都吩咐遍了方才出门。
lín qí fèi jǐn dīng níng yǔ zhǐ wéi dāng chū shòu dé shēn
临歧费尽叮咛语，只为当初受德深。
què shuō gǔ chāng de lǎo pó yī xiàng bèi lǎo gōng zài jiā zuò xīng shí xiǎo jiě hé yǎng niáng xīn xià hǎo shēng bù lè mò nài hé zhǐ de yóu tā shòu le dǔ zi de yān hūn mèn zhī qì
却说贾昌的老婆，一向被老公在家作兴石小姐和养娘，心下好生不乐，没奈何，只得由他，受了肚子的腌昏闷之气。
yī děng lǎo gōng chū mén sān rì zhī hòu jiù shǐ qǐ jiā zhǔ mǔ de shì lái
一等老公出门，三日之后，就使起家主母的势来。
xún gè chá chí yàn xiǎo xiǎo bú shì de tí mù xiān jiāng chú xià yā tou shì fǎ lián dǎ jǐ gè bā zhǎng mà dào jiàn rén nǐ shì wǒ shǒu nèi yòng qián tǎo de rú hé nèn dì tuō dà
寻个茶迟晏小小不是的题目，先将厨下丫头试法，连打几个巴掌，骂道：“贱人，你是我手内用钱讨的，如何恁地托大！
nǐ shì le nà gè xiǎo zhǔ mǔ de shì tóu què bù yòng xīn fú shì wǒ
你恃了那个小主母的势头，却不用心伏侍我？
yào fàn chī shí
要饭吃时？
děng tā zì dān bú yào nǐ men xiàn qín què dān wù lǎo niáng de chāi shǐ
等他自担，不要你们献勤，却耽误老娘的差使！
mà le yī huí jiù chéng zhe rè nào zhōng huàn guò dāng zhí de fēn fù jiāng gǔ gōng pài xià lìng yī fèn ròu cài qián qián zhé jìn lái bú yào mǎi le
”骂了一回，就乘著热闹中，唤过当值的，吩咐将贾公派下另一份肉菜钱，干折进来，不要买了。
dāng zhí de bù gǎn bù yī
当值的不敢不依。
qiě xǐ yuè xiāng néng gān dàn bó quán bù jiè yì
且喜月香能甘淡薄，全不介意。
yòu guò le xiē shí hū yī rì yǎng niáng dān xǐ liǎn shuǐ chí le xiē shuǐ yǐ liáng le
又过了些时，忽一日，养娘担洗脸水，迟了些，水已凉了。
yǎng niáng bù hé hēng le yī jù
养娘不合哼了一句。
nà pó niáng tīng dé le tè dì jiào lái fā zuò dào zhè shuǐ bú shì nǐ dān de
那婆娘听得了，特地叫来发作道：“这水不是你担的。
bié rén shāo zhe tāng nǐ biàn hú luàn yòng xiē ba
别人烧著汤，你便胡乱用些罢。
dāng chū zài yá pó jiā něi gè shāo tāng yǔ nǐ xǐ liǎn
当初在牙婆家，哪个烧汤与你洗脸？
yǎng niáng nài zuǐ bú zhù biàn huí le jǐ jù yán yǔ dào shuí yào tā men dān shuǐ shāo tāng
”养娘耐嘴不住，便回了几句言语道：“谁要他们担水烧汤！
wǒ yòu bú shì bù céng dān shuǐ guò de liǎng zhī shǒu yě huì shāo huǒ
我又不是不曾担水过的，两只手也会烧火。
xià cì wǒ zì dān shuǐ zì shāo bù fèi chú xià jiě jie men lì qì biàn liǎo
下次我自担水自烧，不费厨下姐姐们力气便了。
nà pó niáng tí xǐng le tā dāng chū céng dān shuǐ guò zhè jù huà biàn mà dào xiǎo jiàn rén
”那婆娘提醒了他当初曾担水过这句话，便骂道：“小贱人！
nǐ dāng xiān dān de jǐ tǒng shuǐ biàn zài wài miàn zuò shēn zuò fēn kū yǔ jiā zhǎng zhī dào lián lěi lǎo niáng shòu le bǎi bān ǒu qì jīn rì lǎo niáng yào tǎo gè zhàng r
你当先担得几桶水，便在外面做身做分，哭与家长知道，连累老娘受了百般呕气，今日老娘要讨个账儿。
nǐ jì shuō huì dān shuǐ huì shāo huǒ bǎ liǎng jiàn shì dōu jiāo zài nǐ shēn shàng
你既说会担水，会烧火，把两件事都交在你身上。
měi rì cháng yòng de shuǐ dōu yào nǐ dān bù xǔ quē fá
每日常用的水，都要你担，不许缺乏。
shì huǒ dōu shì nǐ shāo
是火，都是你烧。
ruò shì nán wéi le chái lǎo niáng què yào jì jiào
若是难为了柴，老娘却要计较。
qiě děng nǐ zhī xīn zhī yì de jiā zhǎng huí jiā shí nǐ zài tí tí kū kū gào sù tā biàn liǎo yě bù pà tā gǎn le lǎo niáng chū qù
且等你知心知意的家长回家时，你再啼啼哭哭告诉他便了，也不怕他赶了老娘出去！
yuè xiāng zài fáng zhōng tīng de gǔ pó fā zuò zì jiā de yā tou huāng máng yí bù shàng qián wàn fú xiè zuì zhāo chēng xǔ duō bú shì jiào gǔ pó mò guài
”月香在房中，听得贾婆发作自家的丫头，慌忙移步上前，万福谢罪，招称许多不是，叫贾婆莫怪。
yǎng niáng dào guǒ shì bì zǐ bú shì le
养娘道：“果是婢子不是了！
zhǐ qiú kàn xiǎo jie miàn shàng bú yào jì jiào
只求看小姐面上，不要计较。
nà lǎo pó yù jiā fèn nù biàn dào shén me xiǎo jiě xiǎo jiě
”那老婆愈加忿怒，便道：“什么小姐，小姐！
shì xiǎo jiě bú dào wǒ jiā lái le
是小姐，不到我家来了。
wǒ shì gè bǎi xìng rén jiā bù xiǎo de xiǎo jiě shì shén me pǐn jí nǐ dòng bù dòng bǎ lái yā lǎo niáng
我是个百姓人家，不晓得小姐是什么品级，你动不动把来压老娘。
lǎo niáng gǔ qì suī qīng bù shòu rén yā liàng de jīn rì yào shuō gè míng bái
老娘骨气虽轻，不受人压量的，今日要说个明白。
jiù shì xiǎo jiě yě shuō bù dé fèi le dà qián tǎo de
就是小姐也说不得，费了大钱讨的。
shào bù dé lǎo niáng shì gè zhǔ mǔ gǔ pó yě bú shì nǐ jiào de
少不得老娘是个主母，贾婆也不是你叫的。
yuè xiāng tīng de huà bù tóu jī hán zhe yǎn lèi zì jìn fáng qù le
”月香听得话不投机，含著眼泪，自进房去了。
nà pó niáng fēn fù chú zhōng bù xǔ jiào shí xiǎo jiě zhǐ jiào tā yuè xiāng míng zì
那婆娘吩咐厨中，不许叫“石小姐”，只叫他“月香”名字。
yòu fēn fù yǎng niáng zhī zài chú xià zhuān guǎn dān shuǐ shāo huǒ bù xǔ jìn yuè xiāng fáng zhōng
又吩咐养娘只在厨下专管担水烧火，不许进月香房中。
yuè xiāng ruò yào fàn chī shí dài tā zì dào chú fáng lái qǔ
月香若要饭吃时，待他自到厨房来取。
qí yè yòu jiào yā tou bān le yǎng niáng de bèi wō dào zì jǐ fáng zhōng qù
其夜，又叫丫头搬了养娘的被窝到自己房中去。
yuè xiāng zuò gè gēng shēn bú jiàn yǎng niáng jìn lái zhǐ de zì jǐ bì mén ér shuì
月香坐个更深，不见养娘进来，只得自己闭门而睡。
yòu guò jǐ rì nà pó niáng huàn yuè xiāng chū fáng què jiào yā tou bǎ de fáng mén suǒ le
又过几日，那婆娘唤月香出房，却教丫头把的房门锁了。
yuè xiāng méi le fáng zhǐ de zài wài miàn pán xuán
月香没了房，只得在外面盘旋。
yè jiān jiù tóng yǎng niáng yī pù shuì
夜间就同养娘一铺睡。
shuì qǐ shí jiù jiào tā ná dōng ná xi yì shǐ tā qǐ lái
睡起时，就叫他拿东拿西，役使他起来。
zài tā ǎi yán xià zěn gǎn bù dī tóu
在他矮檐下，怎敢不低头。
yuè xiāng wú kě nài hé zhǐ de fú dī fú xiǎo
月香无可奈何，只得伏低伏小。
nà pó niáng jiàn yuè xiāng suí shùn xīn zhōng àn xǐ mò dì kāi le tā fáng mén de suǒ bǎ tā fáng zhōng bān dé yī kōng
那婆娘见月香随顺，心中暗喜，蓦地开了他房门的锁，把他房中搬得一空。
fán zhàng fū yī xiàng jì lái de hǎo chóu hǎo duàn céng zuò bù céng zuò de dōu qiān rù zì jǐ xiāng lǒng bèi wō yě shōu qǐ liǎo bù hái tā
凡丈夫一向寄来的好绸好缎，曾做不曾做得，都迁入自己箱笼，被窝也收起了不还他。
yuè xiāng àn àn jiào kǔ bù gǎn zé shēng
月香暗暗叫苦，不敢则声。
hū yī rì gǔ gōng shū xìn huí lái yòu jì xǔ duō dōng xī yǔ shí xiǎo jiě
忽一日，贾公书信回来，又寄许多东西与石小姐。
shū zhōng zhǔ fù lǎo pó hǎo shēng kàn dài bù jiǔ wǒ biàn huí lái
书中嘱咐老婆：“好生看待，不久我便回来。
nà pó niáng bǎ dōng xī shōu qǐ sī xiǎng dào wǒ bǎ shí jiā liǎng gè yā tou zuò jiàn gòu le zhàng fū huí lái bì rán sī nào
”那婆娘把东西收起，思想道：“我把石家两个丫头作贱够了，丈夫回来，必然厮闹。
nán dào wǒ jù pà lǎo gōng chóng xīn fèng cheng tā qǐ lái bù chéng
难道我惧怕老公，重新奉承他起来不成？
nà lǎo wáng bā bǎ zhè liǎng gè shòu mǎ yǎng zhe bù zhī zuò hé jié shù
那老亡八把这两个瘦马养著，不知作何结束！
tā lín xíng zhī shí shuō dào ruò bù yī tā yán yǔ jiù bù yǔ wǒ zuò fū qī le
他临行之时，说道若不依他言语，就不与我做夫妻了。
yí dìng tā qǐ le shén me bù liáng zhī xīn
一定他起了什么不良之心。
nà yuè xiāng hǎo fù zuǐ liǎn nián yǐ cháng chéng
那月香好副嘴脸，年已长成。
tǎng huò yǒu yì liú tā yě bú jiàn de nà shí wǒ zhēng fēng chī cù biàn chí le
倘或有意留他，也不见得，那时我争风吃醋便迟了。
rén wú yuǎn lǜ bì yǒu jìn yōu yī bū zuò èr bù xiū suǒ xìng bǎ tā liǎng gè mài qù tā fāng lǎo wáng bā huí lái yě zhǐ yī guài pīn de sī nào yī chǎng bà le
人无远虑，必有近忧，一不做，二不休，索性把他两个卖去他方，老亡八回来也只一怪，拚得厮闹一场罢了。
nán dào yòu qù shú tā huí lái bù chéng
难道又去赎他回来不成？
hǎo jì hǎo jì
好计，好计！
zhèng shì
”正是：
yǎn kǒng qiǎn shí wú dà liàng xīn tián piān chù yǒu jiān móu
眼孔浅时无大量，心田偏处有奸谋。
dāng xià nà pó niáng fēn fù dāng zhí de yǔ wǒ huàn nà zhāng yá pó dào lái wǒ yǒu huà shuō
当下那婆娘吩咐当值的：“与我唤那张牙婆到来，我有话说。
bù yī shí dāng zhí de jiāng zhāng pó yǐn dào
”不一时，当值的将张婆引到。
gǔ pó jiào yuè xiāng hé yǎng niáng dōu xiāng jiàn le què fā fu tā kāi qù duì zhāng pó shuō dào wǒ jiā liù nián qián tǎo xià zhè liǎng gè yā tou
贾婆教月香和养娘都相见了，却发咐他开去，对张婆说道：“我家六年前，讨下这两个丫头。
rú jīn dà de tè dà le xiǎo de yòu jiāo jiāo de zuò bù dé shēng huó
如今大的忒大了，小的又娇娇的，做不得生活。
dōu yào mài tā chū qù nǐ yǔ wǒ kuài xún gè zhǔ ér
都要卖他出去，你与我快寻个主儿。
yuán lái dāng xiān guān mài zhī shì shì li yá pó jīng shǒu cǐ shí li pó yǐ sǐ guān sī zuò méi yòu tuī zhāng pó chū jiān le
”原来当先官卖之事，是李牙婆经手，此时李婆已死，官私做媒，又推张婆出尖了。
zhāng pó dào nà nián jì xiǎo de zhèng yǒu gè hǎo zhǔ ér zài cǐ zhǐ pà dà niáng bù kěn
张婆道：“那年纪小的，正有个好主儿在此，只怕大娘不肯。
gǔ pó dào yǒu shèn bù kěn
”贾婆道：“有甚不肯？
zhāng pó dào jiù shì běn xiàn dà yǐn lǎo yé fù xìng zhōng lí míng yì shòu chūn rén shì qīn shēng yī wèi xiǎo jiě xǔ pèi dé ān xiàn gāo dà yǐn de cháng gōng zi zài rèn shàng xíng pìn de bù rì jiù yào lái qǔ qīn le
”张婆道：“就是本县大尹老爷复姓锺离，名义，寿春人氏，亲生一位小姐，许配德安县高大尹的长公子，在任上行聘的，不日就要来娶亲了。
běn xiàn jià zhuāng dōu yǐ bèi de shí quán zhǐ shì quē shǎo yí gè suí jià de yǎng niáng
本县嫁妆都已备得十全，只是缺少一个随嫁的养娘。
zuó rì dà yǐn lǎo yé huàn lǎo xí fù dāng guān fēn fù guò le lǎo xí fù zhèng méi chù xún
昨日大尹老爷唤老媳妇当官吩咐过了，老媳妇正没处寻。
zhái shàng zhè wèi xiǎo niáng zǐ zhèng zhōng qí xuǎn
宅上这位小娘子，正中其选。
zhǐ shì yì xiāng zhī rén dà niáng bù shí dé yǔ tā
只是异乡之人，大娘不拾得与他。
gǔ pó xiǎng dào wǒ zhèng yào xún gè yuǎn fāng de zhǔ gù lái de zhèng hǎo
”贾婆想道：“我正要寻个远方的主顾，来得正好！
liè méng zhī xiàn xiàng gōng yào le rén qù zhàng fū huí lái liào yě bù gǎn zé shēng
浖獴知县相公要了人去，丈夫回来，料也不敢则声。
biàn dào zuò guān fǔ jiā péi jià shèng sì zài wǒ jiā shí bèi wǒ yǒu shén me bù shí dé
”便道：“做官府家陪嫁，胜似在我家十倍，我有什么不拾得？
zhǐ shì bú yào kuī le wǒ de yuán jià biàn hǎo
只是不要亏了我的原价便好。
zhāng pó dào yuán jià xǔ duō
”张婆道：“原价许多？
gǔ pó dào shí lái suì shí jiù shì wǔ shí liǎng tǎo de rú jīn fàn qián yòu nòng yī zhǔ zài shēn shàng le
”贾婆道：“十来岁时，就是五十两讨的，如今饭钱又弄一主在身上了。
zhāng pó dào chī de fàn shì suàn bù dé zhàng
”张婆道：“吃的饭是算不得账。
zhè pī shí liǎng yín zi zài lǎo xí fù shēn shàng
这丕十两银子在老媳妇身上。
gǔ pó dào nà yí gè lǎo yā tou yě tì wǒ mì gè rén jiā biàn hǎo
”贾婆道：“那一个老丫头也替我觅个人家便好。
tā liǎng gè shì yī huǒ r lái de
他两个是一伙儿来的。
qù le yí gè nà yí gè nà yí gè yě yǎng bú zhù le
去了一个，那一个，那一个也养不住了。
liè méng nián jì yī èr shí zhī wài yòu shì yào lǎo gōng de shí hòu liú tā shèn me
浖獴年纪一二十之外，又是要老公的时候，留他甚么！
zhāng pó dào nà gè yào duō shǎo shēn jià
”张婆道：“那个要多少身价？
gǔ pó dào yuán shì sān shí liǎng yín zi tǎo de
”贾婆道：“原是三十两银子讨的。
yá pó dào cū huò ér zhí bù dé zhè xǔ duō
”牙婆道：“粗货儿，直不得这许多。
ruò shì jiǎn dé yī bàn lǎo xí fù dào yǒu gè wài shēng zài shēn biān sān shí suì le
若是减得一半，老媳妇到有个外甥在身边，三十岁了。
lǎo xí fù yuán xǔ xià yǔ tā qǔ yī fáng qī xiǎo de yīn shǒu tóu bù kuān zhǎn ái xià qù
老媳妇原许下与他娶一房妻小的，因手头不宽展，挨下去。
zhè dào shì cí xióng yī duì er
这到是雌雄一对儿。
gǔ pó dào jì shì nǐ de wài shēng biàn ràng nǐ wǔ liǎng yín zi
”贾婆道：“既是你的外甥，便让你五两银子。
zhāng pó dào lián zhè xiǎo niáng zǐ de méi lǐ zài nèi ràng wǒ shí liǎng ba
”张婆道：“连这小娘子的媒礼在内，让我十两罢！
gǔ pó dào yě bù wéi dà shì nǐ qiě shuō hé qǐ lái
”贾婆道：“也不为大事，你且说合起来。
zhāng pó dào lǎo xí fù rú jīn xiān qù huí fù zhī xiàn xiàng gōng
”张婆道：“老媳妇如今先去回复知县相公。
ruò jiǎng de chéng shí yī shǒu jiāo qián yī shǒu jiù yào jiāo huò de
若讲得成时，一手交钱，一手就要交货的。
gǔ pó dào nǐ jīn wǎn hái lái bù
”贾婆道：“你今晚还来不？
zhāng pó dào jīn wǎn hái yào yǔ wài shēng shāng liáng lái bù jí le míng rì zǎo lái huí huà
”张婆道：“今晚还要与外甥商量，来不及了，明日早来回话。
duō fēn liǎng gè dōu yào chéng de
多分两个都要成的。
shuō ba bié qù bù zài huà xià
”说罢，别去，不在话下。
què shuō dà yǐn zhōng lí yì dào rèn yǒu yī nián líng sān gè yuè le
却说大尹锺离义到任有一年零三个月了。
qián rèn mǎ gōng shì dǐng nà shí dà yǐn de quē
前任马公，是顶那石大尹的缺。
mǎ gōng shēng rèn qù hòu zhōng lí yì yòu shì dǐng mǎ gōng de quē
马公升任去后，锺离义又是顶马公的缺。
zhōng lí dà yǐn yǔ dé ān gāo dà yǐn yuán shì gè tóng xiāng
锺离大尹与德安高大尹原是个同乡。
gāo dà yǐn xià èr zi cháng rì gāo dēng nián shí bā suì
高大尹下二子，长日高登，年十八岁；
cì rì gāo shēng nián shí liù suì
次日高升，年十六岁。
zhè gāo dēng biàn shì zhōng lí gōng de nǚ xù
这高登便是锺离公的女婿。
zì lái zhōng lí gōng wèi zēng yǒu zi zhǐ shēng cǐ nǚ xiǎo zì ruì zhī fāng nián yī shí qī suì xuǎn dìng běn nián shí yuè wàng rì chū jià
自来锺离公未曾有子，止生此女，小字瑞枝，方年一十七岁，选定本年十月望日出嫁。
cǐ shí jiǔ yuè xià xún jí qī jiāng jìn
此时九月下旬，吉期将近。
zhōng lí gōng fēn fù zhāng pó jí qiè yào xún gè péi jià
锺离公吩咐张婆，急切要寻个陪嫁。
zhāng pó dé le gǔ jiā zhè tóu mén lù jiù qù huí fù dà yǐn
张婆得了贾家这头门路，就去回复大尹。
dà yǐn dào ruò shì rén wù hǎo shí jiù shì wǔ shí liǎng yě bù duō
大尹道：“若是人物好时，就是五十两也不多。
míng rì kù shàng lái lǐng jià wǎn shàng jiù yào jìn mén de
明日库上来领价，晚上就要进门的。
zhāng pó dào lǐng xiàng gōng jūn zhǐ
”张婆道：“领相公钧旨。
dāng miǎn huí jiā yǔ wài shēng zhào èr shāng yì yǒu zhè xiāng yìng de qīn shì yào yǔ tā wán hūn
”当冕回家，与外甥赵二商议，有这相应的亲事，要与他完婚。
zhào èr xiān huān xǐ le yī yè
赵二先欢喜了一夜。
cì zǎo zhào èr biàn qù zhěng lǐ yī zhě zhǔn bèi zuò xīn láng
次早，赵二便去整理衣褶，准备做新郎。
zhāng pó dào jiā zhōng xiān còu zú le èr shí liǎng shēn jià suí jí dào xiàn qǔ zhī xiàn xiàng gōng jūn tiē dào kù shàng duì le wǔ shí liǎng yín zi lái dào gǔ jiā bǎ zhè liǎng xiàng yín zi jiāo fù yǔ gǔ pó fēn shū de míng míng bái bái
张婆到家中，先凑足了二十两身价，随即到县取知县相公钧帖，到库上兑了五十两银子，来到贾家，把这两项银子交付与贾婆，分疏得明明白白。
gǔ pó dōu shōu xià le
贾婆都收下了。
shǎo qǐng xiàn zhōng chà liǎng míng zào lì liǎng gè jiào fū tái zhe yī dǐng xiǎo jiào dào gǔ jiā mén shǒu tíng xià
少顷，县中差两名皂隶，两个轿夫，抬著一顶小轿，到贾家门首停下。
gǔ jiā chū shí dōu bù tōng yuè xiāng xiǎo de lín qī jìng dǎ fā tā shàng jiào
贾家初时都不通月香晓得，临期竟打发他上轿。
yuè xiāng zhèng bù zhī jiào tā nǎ lǐ qù hé yǎng niáng liǎng gè jiào tiān jiào de fàng shēng dà kū
月香正不知教他哪里去，和养娘两个，叫天叫地，放声大哭。
gǔ pó bù guǎn sān qī èr shí yī hé zhāng pó liǎng gè nǐ yī tuī wǒ yī tā chū le dà mén
贾婆不管三七二十一，和张婆两个，你一推，我一，他出了大门。
zhāng pó fāng cái shuō míng xiǎo niáng zǐ bú yào tí kū le
张婆方才说明：“小娘子不要啼哭了！
nǐ jiā zhǔ mǔ jiāng nǐ mài yǔ běn xiàn zhī xiàn xiàng gōng chù zuò xiǎo jie de péi jià
你家主母，将你卖与本县知县相公处做小姐的陪嫁。
cǐ qù hǎo bù fù guì
此去好不富贵！
guān fǔ yá mén bú shì shuǎ chù shì dào qí jiān kū yě wú yì
官府衙门，不是耍处，事到其间，哭也无益。
yuè xiāng zhǐ de shōu lèi shàng jiào ér qù
”月香只得收泪，上轿而去。
jiào fū tái jìn hòu táng
轿夫抬进后堂。
yuè xiāng jiàn le zhōng lí gōng hái zhǐ wàn fú
月香见了锺离公，还只万福。
zhāng pó zài bǎng dào zhè jiù shì lǎo yé le xū xià ge dà lǐ
张婆在榜道：“这就是老爷了，须下个大礼！
yuè xiāng zhǐ de kē tóu
”月香只得磕头。
lì qǐ shēn lái bù jué lèi zhū mǎn miàn
立起身来，不觉泪珠满面。
zhāng pó jiào huà le lèi yǎn yǐn rù sī yá jiàn fū rén hé ruì zhī xiǎo jiě
张婆教化了泪眼，引入私衙，见夫人和瑞枝小姐。
wèn qí xiǎo míng duì yǐ yuè xiāng
问其小名，对以“月香”。
fū rén dào hǎo gè yuè xiāng èr zì
夫人道：“好个‘月香’二字！
bù bì gēng huàn jiù fā tā fú shì xiǎo jiě
不必更换，就发他伏侍小姐。
zhōng lí gōng hòu shǎng zhāng pó bù zài huà xià
”锺离公厚赏张婆，不在话下。
kě lián huàn shì jiāo xiāng nǚ quán zuò guī zhōng shǐ lìng rén
可怜宦室娇香女，权作闺中使令人。
zhāng pó chū yá yǐ shì yǒu pái shí fēn
张婆出衙，已是酉牌时分。
zài dào gǔ jiā zhī jiàn nà yǎng niáng zhèng sī xiǎng xiǎo jiě zài chú xià tòng kū
再到贾家，只见那养娘正思想小姐，在厨下痛哭。
gǔ pó duì tā shuō dào wǒ jīn bǎ nǐ jià yǔ zhāng mā ma de wài shēng yī fū yī fù bǐ yuè xiāng dào shèng jǐ fēn mò yào bēi shāng le
贾婆对他说道：“我今把你嫁与张妈妈的外甥，一夫一妇，比月香到胜几分，莫要悲伤了！
zhāng pó yě quàn wèi le yī fān
”张婆也劝慰了一番。
zhào èr zài hùn táng nèi xǐ le gè jìng yù dǎ bàn de mào ér guāng guāng yī shān cù cù zì jiā tí le yī zhǎn dēng lóng qián lái jiē qīn
赵二在混堂内洗了个净浴，打扮得帽儿光光，衣衫簇簇，自家提了一盏灯笼前来接亲。
zhāng pó jiù jiào yǎng niáng bài bié le gǔ pó
张婆就教养娘拜别了贾婆。
nà yǎng niáng yuán shì gè dà jiǎo zhāng pó fú zhe bù xíng dào jiā yǔ wài shēng chéng qīn
那养娘原是个大脚，张婆扶著步行到家，与外甥成亲。
huà xiū xù fán
话休絮烦。
zài shuō yuè xiāng xiǎo jiě zì nà rì jìn le zhōng lí xiāng gōng yá nèi cì rì fū rén fēn fù xīn lái bì zǐ jiāng zhōng táng dǎ sǎo
再说月香小姐自那日进了锺离相公衙内，次日，夫人吩咐新来婢子，将中堂打扫。
yuè xiāng lǐng mìng xié zhou ér qù
月香领命，携帚而去。
zhōng lí yì shū xǐ yǐ bì dǎ diǎn zǎo yá lǐ shì bù chū zhōng táng zhī jiàn xīn lái bì zǐ dāi dāi de bǎ zhe yī bǎ sào zhǒu lì yú tíng zhōng
锺离义梳洗已毕，打点早衙理事，步出中堂，只见新来婢子呆呆的把著一把扫帚，立于庭中。
zhōng lí gōng àn àn chēng guài qiāo dì shàng qián kàn shí yuán lái tíng zhōng yǒu yí gè tǔ xué yuè xiāng duì le nà xué wāng wāng liú lèi
锺离公暗暗称怪，悄地上前看时，原来庭中有一个土穴，月香对了那穴，汪汪流泪。
zhōng lí gōng bù jiě qí gù zǒu rù zhōng táng huàn yuè xiāng shàng lái wèn qí yuán gù
锺离公不解其故，走入中堂，唤月香上来，问其缘故。
yuè xiāng yù jiā āi qì kǒu chēng bù gǎn
月香愈加哀泣，口称不敢。
zhōng lí gōng zài sān jié wèn yuè xiāng fāng cái shōu lèi ér yán dào jiàn qiè yòu shí fù qīn céng yú cǐ de jiào qiè cù qiú wèi xì wù luò qiú yú cǐ xué
锺离公再三诘问，月香方才收泪而言道：“贱妾幼时，父亲曾于此地教妾蹴球为戏，误落球于此穴。
fù qīn wèn dào nǐ kě yǒu jì jiào shǐ qiú zì chū yú xué bù xū shí qǔ
父亲问道：‘你可有计较，使球自出于穴，不须拾取？
jiàn qiè yán yún yǒu jì
’贱妾言云：‘有计。
jí qiǎn yǎng niáng qǔ shuǐ guàn zhī
’即遣养娘取水灌之。
shuǐ mǎn qiú fú zì chū xué wài
水满球浮，自出穴外。
fù qīn wèi qiè cōng míng bù shèng zhī xǐ
父亲谓妾聪明，不胜之喜。
jīn suī nián jiǔ shàng rán jì yì
今虽年久，尚然记忆。
dǔ wù shāng qíng bù jué āi qì
睹物伤情，不觉哀泣。
yuàn xiàng gōng fǔ cì jīn lián wù jiā zuì zé
愿相公俯赐矜怜，勿加罪责！
zhōng lí gōng dà jīng dào rǔ fù xìng shèn míng shuí
”锺离公大惊道：“汝父姓甚名谁？
nǐ yòu shí rú hé dé dào cǐ dì
你幼时如何得到此地？
xū xì xì shuō yǔ wǒ zhī
须细细说与我知！
yuè xiāng dào qiè fù xìng shí míng bì liù nián qián zài cǐ zuò xiàn yǐn
”月香道：“妾父姓石名璧，六年前在此作县尹。
wèi tiān huǒ shāo cāng cháo tíng jiāng fù gé zhí lè lìng péi cháng
为天火烧仓，朝廷将父革职，勒令赔偿。
fù qīn bìng yù ér sǐ yǒu sī jiāng qiè hé yǎng guān mài dào běn xiàn gōng jiā
父亲病郁而死，有司将妾和养官卖到本县公家。
gǔ gōng xiàng bèi yuān wǎng gǎn wǒ fù huó mìng zhī ēn gù jiāng jiàn qiè shén xiāng kàn dài fǔ yǎng zhì jīn
贾公向被冤枉，感我父活命之恩，故将贱妾甚相看待，抚养至今。
yīn gǔ gōng chū wài wèi shāng qí qī bù néng xiāng róng jiāng qiè zhuǎn yú cǐ
因贾公出外为商，其妻不能相容，将妾转于此。
zhī cǐ shí qíng bìng wú qī yǐn
只此实情，并无欺隐。
jīn zhāo su chū zhōng cháng shì tiě shí rén zhī yě lèi chuí
今朝诉出衷肠事，铁石人知也泪垂。
zhōng lí gōng tīng ba zhèng shì tù sǐ hú bēi wù shāng qí lèi wǒ yǔ shí bì yì bān shì gè xiàn yǐn
锺离公听罢，正是兔死狐悲，物伤其类：“我与石璧一般是个县尹。
tā zhǐ wèi zāo shí bù xìng yù le tiān zāi qīn shēng nǚ ér jiù lún yú xià jiàn
他只为遭时不幸，遇了天灾，亲生女儿就沦于下贱。
wǒ ruò bù fú chí tā tóng guān tǐ miàn hé cún
我若不扶持他，同官体面何存！
shí gōng zài jiǔ quán zhī xià yǐ wǒ wèi hé rú rén
石公在九泉之下，以我为何如人！
dāng xià qǐng fū rén shàng táng jiù bǎ yuè xiāng de lái lì xì xì xù míng
”当下请夫人上堂，就把月香的来历细细叙明。
fū rén dào shì zhè děng shuō tā yě shì gè xiàn lìng zhī nǚ qǐ kě jiàn bì xiāng kàn
夫人道：“似这等说，他也是个县令之女，岂可贱婢相看。
mù jīn nǚ hái ér jià qī yòu bī xiàng gōng hé yǐ chù zhī
目今女孩儿嫁期又逼，相公何以处之？
zhōng lí gōng dào jīn hòu bú yào yuè xiāng fú yì kě yǔ nǚ hái ér zǐ mèi xiāng chèn xià guān zì yǒu chǔ zhì
”锺离公道：“今后不要月香服役，可与女孩儿姊妹相称，下官自有处置。
jí shí xiū shū yī fēng chāi rén sòng dào qìng jia gāo dà yǐn chù
”即时修书一封，差人送到亲家高大尹处。
gāo dà yǐn chāi shū guān kàn yuán lái shì qiú kuān jià qǔ zhī qī
高大尹拆书观看，原来是求宽嫁娶之期。
shū shàng xiě dào
书上写道：
hūn nán jià nǚ suī fù mǔ zhī xīn
婚男嫁女，虽父母之心；
shě yǐ chéng rén nǎi gāo míng zhī shì
舍已成人，乃高明之事。
jìn yīn xiǎo nǚ chū gé yù zhì yìng bì yuè xiāng
近因小女出阁，预置媵婢月香。
jiàn qí yán sè duān lì jǔ zhǐ ān xiáng xīn qiè yì zhī
见其颜色端丽，举止安详，心窃异之。
xì fǎng lái lì nǎi zhī jí liǎng rèn qián shí xiàn lìng zhī nǚ
细访来历，乃知即两任前石县令之女。
shí gōng lián lì yīn cāng huǒ shī guān sàng qū nǚ yì guān mài zhuǎn zhǎn shòu yú hán jiā
石公廉吏，因仓火失官丧躯，女亦官卖，转展售于寒家。
tóng guān zhī nǚ yóu wú nǚ yě
同官之女，犹吾女也。
cǐ nǚ nián yǐ jí jī bù wéi bù kě qū wèi yìng bì qiě bù kě shǐ wú nǚ xiān cǐ nǚ ér jià
此女年已及笄，不惟不可屈为媵婢，且不可使吾女先此女而嫁。
pū jīn jí wèi cǐ nǚ zé xù jiāng yǐ xiǎo nǚ báo lián jià zhī
仆今急为此女择婿，将以小女薄奁嫁之。
lìng láng yīn qī shǎo dài gǎi bǔ
令郎姻期，少待改卜。
tè cǐ bài kěn fú wéi qíng liàng
特此拜恳，伏惟情谅。
zhōng lí yì dùn shǒu
锺离义顿首。
gāo dà yǐn kàn le dào yuán lái rú cǐ
高大尹看了道：“原来如此！
cǐ zhǎng zhě zhī shì wú nài hé shǐ zhōng lí gōng dú shàn qí měi
此长者之事，吾奈何使锺离公独擅其美！
jí shí huí shū yún
”即时回书云：
luán fèng zhī pèi suī yǒu jiā qī
鸾凤之配，虽有佳期；
hú tù zhī bēi qǐ wú tóng zhì
狐兔之悲，岂无同志？
zài qīn wēng jì yǐ tóng guān zhī nǚ wèi nǚ zài bù nìng níng bù yǐ qīn wēng zhī xīn wèi xīn
在亲翁既以同官之女为女，在不佞宁不以亲翁之心为心？
sān fù shì yán lìng rén bēi cè
三覆示言，令人悲恻。
cǐ nǚ lián lì xuè yìn wú cán fá yuè
此女廉吏血胤，无惭阀阅。
yuàn qìng jia jí cì wèi ér fù yǐ jiàn shǐ qī
愿亲家即赐为儿妇，以践始期；
lìng ài bié xuǎn gāo mén shù jī liǎng biàn
令爱别选高门，庶几两便。
xī qú bó yù chǐ dú wèi jūn zǐ pū jīn zhě yuàn fēn qīn wēng zhī yì
昔蘧伯玉耻独为君子，仆今者愿分亲翁之谊。
gāo yuán dùn shǒu
高原顿首。
shǐ zhě jiāng huí shū chéng yǔ zhōng lí gōng kàn le
使者将回书呈与锺离公看了。
zhōng lí gōng dào gāo qīn jiā yuàn qǔ gū nǚ suī rán yì jǔ
锺离公道：“高亲家愿娶孤女，虽然义举；
dàn wú nǚ tā r jiǔ yǐ pìn dìng qǐ kě gēng gǎi
但吾女他儿，久已聘定，岂可更改？
hái shì cóng róng dài wǒ jià le shí jiā xiǎo jie rán hòu lìng bèi zhuāng lián yǐ wán wú nǚ zhī shì
还是从容待我嫁了石家小姐，然后另备妆奁，以完吾女之事。
dāng xià yòu xiě shū yī fēng chāi rén zài dá gāo qīn jiā
”当下又写书一封，差人再达高亲家。
gāo gōng kāi shū dú dào
高公开书读道：
qǔ wú yī zhī nǚ suī shǔ gāo qíng
娶无依之女，虽属高情；
gèng yǐ dìng zhī hūn zhōng guāi zhèng dào
更已定之婚，终乖正道。
xiǎo nǚ yǔ lìng láng jiǔ xié fèng bǔ zhǔn nǐ luán míng
小女与令郎，久谐凤卜，准拟鸾鸣。
zài lìng láng tíng qī ér qǔ qī yǐ wéi gǔ lǐ
在令郎停妻而娶妻，已违古礼；
shǐ xiǎo nǚ shě xù ér qiú xù nán miǎn rén fēi
使小女舍婿而求婿，难免人非。
qǐng jūn sān sī bì cóng qián yì
请君三思，必从前议。
yì huáng kǒng zài bài
义惶恐再拜。
gāo gōng dú bì tàn dào wǒ yī shí sī zhī bù shú
高公读毕，叹道：“我一时思之不熟。
jīn wén zhōng lí gōng zhī yán cán kuì wú dì
今闻锺离公之言，惭愧无地。
wǒ rú jīn yǒu gè liǎng jìn zhī dào shǐ zhōng lí gōng de xíng qí zhì ér wú yì tóng xiǎng qí míng
我如今有个两尽之道，使锺离公得行其志，而吾亦同享其名。
wàn shì ér xià yǐ wéi měi tán
万世而下，以为美谈。
jí shí fù shū yún
”即时覆书云：
yǐ nǚ yì nǚ pū zhī mù yì suī yīn
以女易女，仆之慕谊虽殷；
tíng qì qǔ qī jūn zhī yǐn lǐ shén zhèng
停妻娶妻，君之引礼甚正。
pū zhī cì nán gāo shēng nián fāng shí qī shàng wèi dì yīn
仆之次男高升，年方十七，尚未缔姻。
lìng ài guī wǒ zhǎng r shí nǚ shǔ wǒ cì zǐ
令爱归我长儿，石女属我次子。
jiā ér jiā fù liǎng duì liáng yīn
佳儿佳妇，两对良姻；
yī sǐ yī shēng qiān qiū gāo yì
一死一生，千秋高谊。
zhuāng lián bù xū qiú bèi shí rì qiě xǐ hé tóng
妆奁不须求备，时日且喜和同。
fú jì fǔ cóng bù xū gǎi bǔ
伏冀俯从，不须改卜。
yuán huáng kǒng zài bài
原惶恐再拜。
zhōng lí gōng de shū dà xǐ dào rú cǐ fēn chǔ fāng wèi shuāng měi
锺离公得书，大喜道：“如此分处，方为双美。
gāo gōng yì qì zhēn bù kuì gǔ rén
高公义气，真不愧古人。
wú dāng bài qí xià fēng yǐ
吾当拜其下风矣！
dāng xià jí yǔ fū rén shuō zhī jiāng yī fù zhuāng lián pōu wèi liǎng fèn yī fú shǒu shì shāo shāo zēng tiān
”当下即与夫人说知，将一副妆奁，剖为两份，衣服首饰，稍稍增添。
èr nǚ yì bān bìng wú hòu báo
二女一般，并无厚薄。
dào shí yuè wàng qián liǎng rì gāo gōng ān pái liǎng chéng huā huā xì jiào shēng xiāo gǔ chuī yíng jiē liǎng wèi xīn rén
到十月望前两日，高公安排两乘花花细轿，笙箫鼓吹，迎接两位新人。
zhōng lí gōng xiān fā le jià zhuāng qù hòu suí huàn chū ruì zhī
锺离公先发了嫁妆去后，随唤出瑞枝。
yuè xiāng liǎng gè nǚ ér jiào qiú rén fēn fù tā wèi fù zhī dào
月香两个女儿，教囚人吩咐他为妇之道。
èr nǚ bài bié ér xíng
二女拜别而行。
yuè xiāng dài niàn zhōng lí gōng fū fù ēn dé shí fēn nán shè hào kū shàng jiào yí lù zǎn xíng zì bù bì shuō
月香怠念锺离公夫妇恩德，十分难舍，号哭上轿，一路趱行，自不必说。
dào le xiàn zhōng qià hǎo còu zhe jí liáng shí liǎng duì xiǎo fū qī rú huā rú jǐn bài táng hé jǐn
到了县中，恰好凑著吉良时，两对小夫妻，如花如锦，拜堂合卺。
gāo gōng fū fù huān xǐ wú xiàn
高公夫妇欢喜无限。
zhèng shì
正是：
bǎi nián hǎo shì cóng jīn dìng yī duì yīn yuán tiān shàng lái
百年好事从今定，一对姻缘天上来。
zài shuō zhōng lí gōng jià nǚ sān rì zhī hòu yè jiān hū dé yī mèng mèng jiàn yī wèi guān rén tiǎn tóu xiàng jiǎn lì yú miàn qián shuō dào wú nǎi yuè xiāng zhī fù shí bì shì yě
再说锺离公嫁女三日之后，夜间忽得一梦，梦见一位官人，淟头象简，立于面前，说道：“吾乃月香之父石璧是也。
shēng qián wèi cǐ xiàn dà yǐn yīn cāng liáng shī huǒ péi cháng wú cuò yù yù ér wáng
生前为此县大尹，因仓粮失火，赔偿无措，郁郁而亡。
shàng dì chá qí qīng lián mǐn qí wú zuì chì fēng wú wèi běn xiàn chéng huáng zhī shén
上帝察其清廉，悯其无罪，敕封吾为本县城隍之神。
yuè xiāng wú zhī ài nǚ méng jūn gāo yì bá zhī ní zhōng chéng qí měi juàn cǐ nǎi yīn dé zhī shì wú yǐ zòu wén shàng dì
月香吾之爱女，蒙君高谊，拔之泥中，成其美眷，此乃阴德之事，吾已奏闻上帝。
jūn mìng zhōng běn wú zǐ sì shàng dì yǐ gōng xíng shàn cì gōng yī zi chāng dà qí mén
君命中本无子嗣，上帝以公行善，赐公一子，昌大其门。
jūn dāng chuán yǔ shì rén guǎng xíng fāng biàn qiè bù kě líng ruò bào guǎ lì jǐ sǔn rén
君当传与世人，广行方便，切不可凌弱暴寡，利己损人。
tiān dào zhāo zhāo xiān háo dòng chá
天道昭昭，纤毫洞察。
shuō ba zài bài
”说罢，再拜。
zhōng lí gōng dá bài qǐ shēn hū rán tà le yī fú qián fú diē shàng yī jiāo měng rán jīng xǐng nǎi shì yī mèng jí shí shuō yǔ fū rén zhī dào fū rén yì jiē yā bù yǐ
锺离公答拜起身，忽然踏了衣服前幅，跌上一交，猛然惊醒，乃是一梦，即时说与夫人知道，夫人亦嗟呀不已。
dài děng tiān míng zhōng lí gōng dǎ jiào dào chéng huáng miào zhōng fén xiāng zuò lǐ juān chū fèng zī bǎi liǎng mìng dào shì chóng xīn miào yǔ jiāng cǐ shì lēi bēi guǎng yù zhòng rén yòu jiāng cǐ mèng bèi xì xiě shū bào yǔ gāo gōng zhī dào
待等天明，锺离公打轿到城惶庙中焚香作礼，捐出俸资百两，命道士重新庙宇，将此事勒碑，广谕众人，又将此梦备细写书报与高公知道。
gāo gōng bǎ shū yǔ liǎng gè ér zi kàn le gè gè jīng yà
高公把书与两个儿子看了，各各惊讶。
zhōng lí fū rén nián guò sì shí hū rán de yùn shēng zǐ qǔ míng tiān cì
锺离夫人年过四十，忽然得孕生子，取名天赐。
hòu lái zhōng lí yì guī sòng shì zhì lóng tú gé dà xué shì shòu xiǎng jiǔ xún
后来锺离义归宋，仕至龙图阁大学士，寿享九旬。
zi tiān cì wèi dà sòng zhuàng yuán
子天赐，为大宋状元。
gāo dēng gāo shēng jù shì sòng cháo guān zhì qīng zǎi
高登、高升俱仕宋朝，官至卿宰。
cǐ shì hòu huà
此是后话。
qiě shuō gǔ chāng zài kè zhōng bù jiǔ huí lái bú jiàn le yuè xiāng xiǎo jiě hé nà yǎng niáng xún zhī qí gù yǔ pó niáng dà nào jǐ chǎng
且说贾昌在客中，不久回来，不见了月香小姐和那养娘，询知其故，与婆娘大闹几场。
hòu lái zhī de zhōng lí xiāng gōng jiāng yuè xiāng wèi nǚ yī tóng xiǎo jiě jià yǔ gāo mén
后来知得锺离相公将月香为女，一同小姐嫁与高门。
gǔ chāng wú chǔ yòng qíng bǎ yín èr shí liǎng yào shú yǎng niáng sòng hái shí xiǎo jiě
贾昌无处用情，把银二十两，要赎养娘送还石小姐。
nà zhào èr ēn ài fū qī bù rěn fēn chāi qíng yuàn zuò yī duì tóu kào
那赵二恩爱夫妻，不忍分拆，情愿做一对投靠。
zhāng pó yě jìn tā bú zhù
张婆也禁他不住。
gǔ chāng lǐng le zhào èr fū qī zhí dào dé ān xiàn bǐng zhī dà yǐn gāo gōng
贾昌领了赵二夫妻，直到德安县，禀知大尹高公。
gāo gōng wèn le bèi xì jìn yá yòu wèn xí fù yuè xiāng suǒ yán xiāng tóng
高公问了备细，进衙又问媳妇月香，所言相同。
suì jiāng zhào èr fū qī shōu liú yǐ jīn bó hòu chou gǔ chāng
遂将赵二夫妻收留，以金帛厚酬贾昌。
gǔ chāng bù shòu ér guī
贾昌不受而归。
cóng cǐ gǔ chāng nǎo hèn lǎo pó wú yì lì shì bù yǔ tā xiāng chǔ
从此贾昌恼恨老婆无义，立誓不与他相处；
lìng zhāo yī bì shēng xià liǎng nán
另招一婢，生下两男。
cǐ yì zuò shàn zhī bào yě
此亦作善之报也。
hòu rén yǒu shī tàn yún
后人有诗叹云：
rén jiā jià qǔ zé gāo mén shuí kěn zhōu quán gū nǚ hūn
人家嫁娶择高门，谁肯周全孤女婚？
shì kàn liǎng gōng yīn dé bào huáng tiān bù fù hǎo xīn rén
试看两公阴德报，皇天不负好心人。