huáng xiù cái jiǎo líng yù mǎ zhuì
黄秀才徼灵玉马坠
jìng jǐ míng chuāng bù rǎn chén tú shū zhèn rì yǔ xiāng qīn
净几明窗不染尘，图书镇日与相亲。
ǒu rán tán jí fēng liú shì duō shǎo fēng liú wù le rén
偶然谈及风流事，多少风流误了人。
huà shuō táng qián fú nián jiān yáng zhōu yǒu yī xiù shì xìng huáng míng sǔn zì yì zhī nián fāng èr shí yī suì shēng de fēng zī sháo xiù yī biǎo rén cái jiān zhī xué fù wǔ chē cái qīng bā dǒu tóng bèi zhī zhōng tuī wèi cái zǐ
话说唐干符年间，扬州有一秀士，姓黄名损，字益之，年方二十一岁，生得丰资韶秀，一表人才，兼之学富五车，才倾八斗，同辈之中，推为才子。
yuán shì fá yuè míng mén yīn fù mǔ zǎo sàng jiā dào líng luò
原是阀阅名门，因父母早丧，家道零落。
fù qīn shǒu lǐ yí xià yī jiàn bǎo bèi shì yí kuài yáng zhī bái yù diāo chéng gè mǎ r huàn zuò yù mǎ zhuì sè zé wēn rùn lòu kè jīng gōng
父亲手里遗下一件宝贝，是一块羊脂白玉雕成个马儿，唤做玉马坠，色泽温润，镂刻精工。
suī rán shì xiǎo xiǎo dōng xī děng xián yě méi yǒu dì èr jiàn shèng de tā de
虽然是小小东西，等闲也没有第二件胜得他的。
huáng sǔn xiù cái zì yòu ài xī pèi dài zài shēn bù céng qǐng kè zhī lí
黄损秀才自幼爱惜，佩带在身，不曾顷刻之离。
ǒu yī rì xián yóu shì zhōng yù zhe yí gè lǎo sǒu shēng de zěn shēng mú yàng
偶一日闲游市中，遇着一个老叟，生得怎生模样？
tóu dài ruò yè guān shēn chuān bǎi nà ǎo yāo xì huáng sī tāo shǒu zhí xiāo yáo shàn
头带箬叶冠，身穿百衲袄，腰系黄丝绦，手执逍遥扇。
tóng yán hè fà bì yǎn fāng tóng
童颜鹤发，碧眼方瞳。
bú shì péng lái xiān cháng yě xū xué dào gāo rén
不是蓬莱仙长，也须学道高人。
nà lǎo zhě kàn zhe huáng shēng wēi wēi ér xiào
那老者看着黄生，微微而笑。
huáng shēng jiàn qí yí róng gǔ yǎ sǒng rán qǐ jìng yāo zhì chá fāng xiàn chá xù huà
黄生见其仪容古雅，竦然起敬，邀至茶坊献茶叙话。
nà lǎo zhě suǒ tán wú fēi shì lǐ xué míng yán xuán mén miào dì huáng shēng bù jué tàn fú
那老者所谈，无非是理学名言，玄门妙谛，黄生不觉叹服。
zhèng dāng yǔ hān zhī jì huáng shēng ǒu rán jǔ mèi lǎo zhě kàn jiàn le nà yù mǎ zhuì r dào yuàn jiè yī guān
正当语酣之际，黄生偶然举袂，老者看见了那玉马坠儿，道：“愿借一观。
huáng shēng jí shí jiě xià shuāng shǒu xiàn yǔ lǎo zhě
”黄生即时解下，双手献与老者。
lǎo zhě kàn le yòu kàn zé zé tàn shǎng wèn dào cǐ zhuì jià zhí jǐ hé
老者看了又看，啧啧叹赏，问道：“此坠价值几何？
lǎo hàn yì yù fèng jià xiāng qiú wèi shěn láng jūn yǔn fǒu
老汉意欲奉价相求，未审郎君允否？
huáng shēng dá dào cǐ nǎi jiā xià zǔ yí zhī wù lǎo wēng ruò xīn ài biàn dāng xiāng zèng hé lùn jià hu
”黄生答道：“此乃家下祖遗之物，老翁若心爱，便当相赠，何论价乎。
lǎo zhě dào jì méng láng jūn kāng kǎi bù lìn lǎo hàn hé gǎn gù cí
”老者道：“既蒙郎君慷慨不吝，老汉何敢固辞。
lǎo hàn tā rì yì yǒu suǒ bào
老汉他日亦有所报。
suì jiāng cǐ zhuì xuán guà zài huáng sī tāo shàng huī shǒu ér bié qí qù rú fēi
”遂将此坠悬挂在黄丝绦上，挥手而别，其去如飞。
shēng è rán jīng guài xiǎng dào cǐ lǎo dìng shì yì rén hèn bù céng wèn qí xìng míng yě
生愕然惊怪，想道：“此老定是异人，恨不曾问其姓名也。
zhè duàn huà gé guò bù tí
”这段话阁过不题。
què shuō jīng xiāng jié dù shǐ liú shǒu dào píng xī mù huáng shēng cái míng chà guān chí shǒu shū yī fēng bái jīn cǎi bì pìn wèi mù bīn
却说荆襄节度使刘守道，平昔慕黄生才名，差官持手书一封，白金彩币，聘为幕宾。
rú hé jiào zuò mù bīn
如何叫做幕宾？
dàn fán mù fǔ jūn mín shì rǒng yào rén shāng yì kuàng yī yīng zhāng zòu jí shū zhá yì xū yào gè dài bǐ bì děi cái zhì jiān quán zhī shì fāng chēng qí zhí hòu qí lǐ bì fèng wéi shàng bīn suǒ yǐ wèi zhī mù bīn yòu wèi zhī shū jì
但凡幕府军民事冗，要人商议，况一应章奏及书札，亦须要个代笔，必得才智兼全之士，方称其职，厚其礼币，奉为上宾，所以谓之幕宾，又谓之书记。
yǒu guān zhí zhě zé wèi zhī jì shì cān jūn
有官职者，则谓之记室参军。
huáng sǔn xiù cái zhèng dāng qióng kùn wú liáo zhī jì què wén de liú jié shǐ yǒu cǐ měi yì suì xīn rán xǔ zhī xiān xiě le huí shū dǎ fā lái rén yuē dìng le rì qī zì dào jīng zhōu yè jiàn
黄损秀才正当穷困无聊之际，却闻得刘节使有此美意，遂欣然许之，先写了回书，打发来人，约定了日期，自到荆州谒见。
chà guān qù le huáng shēng shōu shí yī zhuāng bié guò qīn yǒu yí lù dā chuán
差官去了，黄生收拾衣装，别过亲友，一路搭船。
xíng zhì jiāng zhōu hū jiàn jù zhōu pō àn péng chuāng yǎ jié zhū lán yóu mù shèn shì zhěng qí huáng shēng xiǎng dào wǒ ruò chèn de cǐ chuán hé chóu jiāng zhōng bō làng zhī xiǎn hū
行至江州，忽见巨舟泊岸，篷窗雅洁，朱栏油幕，甚是整齐，黄生想道：“我若趁得此船，何愁江中波浪之险乎。
shì yǒu yī shuǐ shǒu shàng àn gū jiǔ huáng shēng wěi qí hòu miàn wèn zhī cǐ zhōu cóng hé ér lái
”适有一水手上岸沽酒，黄生尾其后面问之：“此舟从何而来？
jīn wǎng hé chǔ
今往何处？
shuǐ shǒu dá dào huī rén xìng hán jīn wǎng shǔ zhōng zuò kè
”水手答道：“徽人姓韩，今往蜀中做客。
huáng shēng dào cǐ qù shǔ zhōng bì cóng jīng jiāng ér guò xiǎo shēng zhèng yù wǎng bǐ wèi shěn kě róng fù zhōu fǒu
”黄生道：“此去蜀中，必从荆江而过，小生正欲往彼，未审可容附舟否？
shuǐ shǒu dào chuán pō kuān dà nà zhēng chèn nǐ yī rén
水手道：“船颇宽大，那争趁你一人。
zhǐ shì zhǔ rén jiā juàn zài shàng wèi zhī tā yì yǔn fǒu ruò hé
只是主人家眷在上，未知他意允否若何？
huáng shēng qǔ chū qīng fú sān bǎi fèng wéi jiǔ zī qiú qí dài yán
”黄生取出青蚨三百，奉为酒资，求其代言。
shuǐ shǒu dào guān rén dàn shǎo tíng yú cǐ dài wǒ bǐng guò zhǔ rén fāng gǎn xiāng qǐng
水手道：“官人但少停于此，待我禀过主人，方敢相请。
xū yú shuǐ shǒu gū jiǔ huí lái huáng shēng fù zhǔ qí shàn yán fāng biàn shuǐ shǒu yīng yǔn
”须臾，水手沽酒回来，黄生复嘱其善言方便，水手应允。
bù yī shí jiàn chuán shàng yǐ shǒu xiàng zhāo huáng shēng jí dēng zhōu xiāng wèn shuǐ shǒu dào zhǔ rén zuì zhòng sī wén shuō shì gè dān shēn xiù shì bìng bù tuī jù dàn qián cāng huò wù chōng mǎn zhǐ kě yú shāo tóu cún zuò yè jiān zài hòu huǒ cāng xiē sù
不一时，见船上以手相招，黄生即登舟相问，水手道：“主人最重斯文，说是个单身秀士，并不推拒，但前舱货物充满，只可于艄头存坐，夜间在后火舱歇宿。
zhǔ rén jiā juàn zài yú zhōng cāng qiē xū jǐn shèn wù qǔ qí guài
主人家眷在于中舱，切须谨慎，勿取其怪。
suì yǐn huáng shēng jiàn le zhǔ rén hán wēng
”遂引黄生见了主人韩翁。
yán tán zhī jiān shén xiāng qì zhòng
言谈之间，甚相器重。
shì yè huáng shēng zài hòu huǒ cāng zhōng zuò le yī huí fāng yù jiě yī jiù qǐn hū wén zhēng shēng qī wǎn qí shēng zì zhōng cāng ér chū
是夜，黄生在后火舱中坐了一回，方欲解衣就寝，忽闻筝声凄婉，其声自中舱而出。
huáng shēng pī yī qǐ zuò cè ěr tīng zhī zhà xióng zhà xì ruò chén ruò fú huò rú yàn yǔ cháng kōng huò rú hè míng kuàng yě huò rú qīng quán fù hè huò rú luàn yǔ sǎ chuāng
黄生披衣起坐，侧耳听之：乍雄乍细，若沉若福或如雁语长空，或如鹤鸣旷野，或如清泉赴壑，或如乱雨洒窗。
hàn gōng chū zòu míng fēi qū táng jiā xīn pǔ yǔ lín líng
汉宫初奏《明妃曲》，唐家新谱《雨淋铃》。
táng shí dì yī sè pá shǒu shì kāng kūn lún dì yī zhēng shǒu shì hǎo shàn sù
唐时第一瑟琶手是康昆仑，第一筝手是郝善素。
yáng zhōu jì nǚ xuē qióng qióng dú de hǎo shàn sù zhǐ fǎ qióng qióng yǔ huáng shēng zuì xiāng qì hòu
扬州妓女薛琼琼独得郝善素指法，琼琼与黄生最相契厚。
xī zōng huáng dì miào xuǎn tiān xià zhī yīn nǚ zǐ rù gōng gòng fèng yáng zhōu cì shǐ yǐ qióng qióng yīng xuàn huáng shēng sī zhī bù zhì suì bù rěn fù tīng dàn zhēng
僖宗皇帝妙选天下知音女子，入宫供奉，扬州刺史以琼琼应眩黄生思之不置，遂不忍复听弹筝。
jīn rì suǒ wén zhēng shēng wǎn sì xuē qióng qióng suǒ dàn
今日所闻筝声，宛似薛琼琼所弹。
huáng shēng àn àn chēng qí
黄生暗暗称奇。
shí yè shēn rén jìng zhōu zhōng jù yǐ shuì shú
时夜深人静，舟中俱已睡熟。
huáng shēng tuī peng ér qǐ qiǎo rán cóng chuāng xì zhōng kuī zhī jiàn cāng zhōng yī yòu nǚ nián wèi jí jī shēn chuān xìng hóng qīng xiāo yún huán bàn duǒ jiāo yàn fēi cháng
黄生推篷而起，悄然从窗隙中窥之，见舱中一幼女年未及笄，身穿杏红轻绡，云鬟半亸，娇艳非常。
rán lán gāo fén fèng nǎo qiàn shǒu rú yù fǔ zhēng ér dàn
燃兰膏，焚凤脑，纤手如玉，抚筝而弹。
xū yú qū ba lán xiāo zhuàn miè yǎo wú suǒ wén yǐ
须臾曲罢，兰销篆灭，杳无所闻矣。
nà shí huáng shēng shén hún jù dàng rú féng shén nǚ xiān fēi xuē qióng qióng bèi yòu bù zú dào yě
那时黄生神魂俱荡，如逢神女仙妃，薛琼琼辈又不足道也。
zài cāng zhōng zhǎn zhuǎn bú mèi yín chéng xiǎo cí yī shǒu
在舱中展转不寐，吟成小词一首。
cí yún shēng píng wú suǒ yuàn yuàn zuò yuè zhōng zhēng
词云：生平无所愿，愿作乐中筝。
de jìn jiā rén qiàn shǒu zi yà luó qún shàng fàng jiāo shēng
得近佳人纤手子，砑罗裙上放娇声。
biàn sǐ yě wèi róng
便死也为荣。
yī yè wú mián bā dào tiān míng qǐ zuò biàn qǔ huā jiān yī fú jiè xiě qián cí hòu tí wéi yáng huáng sǔn sì zì dié chéng fāng shèng cáng yú huái xiù
一夜无眠，巴到天明起坐，便取花笺一幅，楷写前词，后题“维扬黄损”四字，叠成方胜，藏于怀袖。
shū xǐ yǐ bì pín pín xiàng zhōng cāng guān wàng jué wú dòng jìng
梳洗已毕，频频向中舱观望，绝无动静。
shǎo qǐng hán wēng dào hòu shāo dá bài jiù lā wǎng qián cāng xiàn chá
少顷，韩翁到后艄答拜，就拉往前舱献茶。
huáng shēng shēn duì lǎo wēng xīn huái yòu nǚ zì jué yìng duì shī cì xīn zhōng cán sǒng ér hán wēng shū bù zhī yě
黄生身对老翁，心怀幼女，自觉应对失次，心中惭悚，而韩翁殊不知也。
hū wén zhōng cāng jīn pén xiǎng shēng shēng yì cǐ nǚ hé bìng guàn shù jí jí qǐ shēn cóng chuán xián ér guò tōu yǎn kuī yú chuāng líng bù shèn fēn míng ér xiāng qì fēn fù pū yú bí duān
忽闻中舱金盆响声，生意此女合并盥漱，急急起身，从船舷而过，偷眼窥觎窗棂，不甚分明，而香气芬馥，扑于鼻端。
shēng zhī hún yǐ mí ér gǔ yǐ ruǎn yǐ jí yú xiù zhōng qǔ chū huā jiān xiǎo cí cóng chuāng xì zhōng tóu rù
生之魂已迷，而骨已软矣，急于袖中取出花笺小词，从窗隙中投入。
chéng kǒng zhōu rén páng xián yí bù yuǎn yuǎn ér lì
诚恐舟人旁瞷，移步远远而立。
liǎng zhī yǎn qù dìng chuāng líng zhēn gè shì mù bù zhuǎn jīng
两只眼觑定窗棂，真个是目不转睛。
què shuō zhōng cāng nà nǚ zǐ shū zhuāng guàn shǒu gāng bì hū wén chuāng jiān sù sù zhī xiǎng qǔ ér guān zhī jiě kāi fāng shèng nǎi shì xiǎo cí yī shǒu
却说中舱那女子梳妆盥手刚毕，忽闻窗间簌簌之响，取而观之，解开方胜，乃是小词一首。
dú ba zàn tàn bù yǐ réng zhé zuò fāng shèng cáng yú qún dài shàng jǐn náng zhī zhōng
读罢，赞叹不已，仍折做方胜，藏于裙带上锦囊之中。
míng míng xiǎo de chèn chuán nà xiù cái yè lái wén zhēng ér zuò qíng cí jù jué xīn zhōng shí fēn xīn mù
明明晓得趁船那秀才夜来闻筝而作，情词俱绝，心中十分欣慕。
dàn nèi cái rú cǐ bù zhī wài cái hé rú
但内才如此，不知外才何如？
suì qǐ bàn chuāng shū tóu wài wàng jiàn shēng níng rán dú lì rú yǒu suǒ sī
遂启半窗，舒头外望，见生凝然独立，如有所思。
lín fèng zhī zī jiǎo jiǎo jué chén suī pān ān wèi jiè wú yǐ guò yě
麟凤之姿，皎皎绝尘，虽潘安、卫玠，无以过也。
xīn xià xiǎng dào wǒ shēng zhǎng gǔ jiā chǐ wèi fàn fū fàn fù ruò yǔ cǐ shēng de xié kàng lì qǐ fēi zhì yuàn
心下想道：“我生长贾家，耻为贩夫贩妇，若与此生得偕伉俪，岂非至愿。
běn yù zài kàn yī shí wèi zhōu zhōng ěr mù shén jìn zhǐ de yǎn chuāng
本欲再看一时，为舟中耳目甚近，只得掩窗。
huáng shēng yì tuì yú cāng hòu rán sī mù zhī niàn yì qiè
黄生亦退于舱后，然思慕之念益切。
shí zhōu shàng tíng bó wèi kāi huáng shēng jiǎ tuī shàng àn lǚ cóng chuāng biān wǎng lái
时舟尚停泊未开，黄生假推上岸，屡从窗边往来。
nǚ wén chuāng wài lǚ shēng yì bì qǐ chuāng lòu miàn sì mù xiāng shì wèi miǎn bǐ cǐ sòng qíng zhǐ shì bù néng jiē yǔ
女闻窗外履声，亦必启窗露面，四目相视，未免彼此送情，只是不能接语。
zhèng shì bǐ cǐ mǎn huái xīn fù shì dà jiā dōu zài bù yán zhōng
正是：彼此满怀心腹事，大家都在不言中。
dào wǔ hòu hán wēng yǒu lín zhōu xiāng shí lā shàng àn yú jiǔ jiā xiāng kuǎn
到午后，韩翁有邻舟相识，拉上岸于酒家相款。
zhōu rén jù zhěng lǐ peng jí wèi míng zǎo kāi chuán zhī jì
舟人俱整理篷楫，为明早开船之计。
huáng shēng zhù mù chuāng líng shì cǐ nǚ tuī chuāng wài wàng jiàn shēng hū rán tuì bù ruò hán xiū yù bì zhě
黄生注目窗棂，适此女推窗外望，见生忽然退步，若含羞欲避者。
shǎo qǐng fù yǐ shǒu zhāo shēng shēng xǐ chū wàng wài yí bù jìn chuāng
少顷复以手招生，生喜出望外，移步近窗。
nǚ nǎi yǐ chuāng xì yǔ dào yè wù xiān qǐn qiè yǒu yī yán
女乃倚窗细语道：“夜勿先寝，妾有一言。
huáng shēng zài yù kòu zhī nǚ yǐ yǎn chuāng ér qù yǐ
黄生再欲叩之，女已掩窗而去矣。
huáng shēng dà xǐ yù kuáng hèn bù néng yī quán dǎ luò rì tou bǎ sūn xíng zhě de kē shuì chóng biàn pài mǎn chuán zhī rén děng tā hū hū shuì qù dú liú tā nán nǚ èr rén xù yí gè xīn mǎn yì zú
黄生大喜欲狂，恨不能一拳打落日头，把孙行者的瞌睡虫，遍派满船之人，等他呼呼睡去，独留他男女二人，叙一个心满意足。
zhèng shì wú qíng bù hèn liáng xiāo duǎn yǒu yuē piān xián cǐ rì zhǎng
正是：无情不恨良宵短，有约偏嫌此日长。
zhì yè hán wēng fú zuì ér guī dào chuán jí shuì ái zhì gēng shēn zhōu zǐ jù yǐ ān xī wēi wén gé bì tán zhǐ sān shēng
至夜韩翁扶醉而归，到船即睡，挨至更深，舟子俱已安息，微闻隔壁弹指三声。
huáng shēng jí zhěng guān qǐ shì
黄生急整冠起视。
shí xīng yuè wēi míng qīng fēng xú fú nǚ yǐ kāi bàn hù xiàng wài ér lì
时星月微明，轻风徐拂，女已开半户，向外而立。
huáng shēng jí yú chuán xián shàng zuō yī nǚ zǐ cāng zhōng dá lǐ
黄生即于船舷上作揖，女子舱中答礼。
shēng biàn yù kuà zú xià cāng nǚ bù xǔ xiàng shēng dào mù jūn zhī cái běn yù yǔ jūn tǔ lù xīn fù xìng wù xiāng bī
生便欲跨足下舱，女不许，向生道：“慕君之才，本欲与君吐露心腹，幸勿相逼。
huáng shēng yì bù gǎn zào cì nǎi cuó shēn zuò yú chuāng kǒu
”黄生亦不敢造次，乃矬身坐于窗口。
nǚ wèn shēng dào jūn hé fāng rén shì
女问生道：“君何方人氏？
yǒu qī shì fǒu
有妻室否？
huáng shēng dá dào wéi yáng xiù cái jiā pín wèi qǔ
”黄生答道：“维扬秀才，家贫未娶。
nǚ dào qiè zhī mǔ péi xìng yì wéi yáng rén yě
”女道：“妾之母裴姓，亦维扬人也。
wú fù suī huī jí fú jiā shǔ zhōng xiàng dào wéi yáng pìn wú mǔ wèi cè shì zhǐ shēng qiè yī rén
吾父虽徽籍，浮家蜀中，向到维扬，聘吾母为侧室，止生妾一人。
shí èr suì wú mǔ jiàn bèi jīn sān nián sàng bì wú fù yí qiè guī shǔ ěr
十二岁吾母见背，今三年丧毕，吾父移妾归蜀耳。
huáng shēng dào jì rú cǐ zé wǒ yǔ xiǎo niáng zǐ tóng xiāng gù jiù ān dé wú qíng hu
”黄生道：“既如此，则我与小娘子同乡故旧，安得无情乎？
xìng shù fāng míng dāng míng xiōng yì
幸述芳名，当铭胸臆。
nǚ dào qiè xiǎo zì yù é yòu shí wú mǔ jiào yǐ dú shū shí zì pō tōng wén mò
”女道：“妾小字玉娥，幼时吾母教以读书识字，颇通文墨。
zuó chéng shì jiā cí yì sī xīn měi jūn zhēn tiān xià yǒu xīn rén yě
昨承示佳词，逸思新美，君真天下有心人也。
yuàn de wèi bó luán fù xiào mèng guāng jǔ àn qí méi qiè yuàn zú yǐ
愿得为伯鸾妇，效孟光举案齐眉，妾愿足矣。
huáng shēng dào xiǎo niáng zǐ jì yǒu cǐ xīn wǒ qǐ mù shí zhī bǐ shì dāng jié lì tú zhī
”黄生道：“小娘子既有此心，我岂木石之比，誓当竭力图之。
ruò bù rú yuàn dāng zhōng shēn bù qǔ yǐ bào gāo qíng
若不如愿，当终身不娶，以报高情。
nǚ dào mù jūn cái diào bù xiū zì méi yì rì fù guì wù lìng qiè yǒu bái tóu zhī tàn
”女道：“慕君才调，不羞自媒，异日富贵，勿令妾有白头之叹。
huáng shēng dào qīng jiā yǎ yì yáng hòu hé bó shí wén cǐ yán rú yǒu fù xīn tiān dì bù yòu
”黄生道：“卿家雅意，阳侯、河伯实闻此言，如有负心，天地不宥。
dàn xiǎo niáng zǐ nǎi zūn wēng zhī ài nǚ xiǎo shēng nì lǚ pín rú jí shǐ tōng méi zūn wēng wèi bì kěn cóng
但小娘子乃尊翁之爱女，小生逆旅贫儒，即使通媒尊翁，未必肯从。
yì rì zhōu qù rén lí xiāng huì bù zhī hé rì
异日舟去人离，相会不知何日？
bù shí xiǎo niáng zǐ yǒu hé qí cè shǐ xiǎo shēng de suì méng yán
不识小娘子有何奇策，使小生得遂盟言？
nǚ dào yè huà yǐ jiǔ yán fù jiǔ qiě xǐng yǐ nán yǐ jìn yán
”女道：“夜话已久，严父酒且醒矣，难以尽言。
cǐ hòu sān yuè bì dào fú zhōu
此后三月，必到涪州。
shí yuè chū sān rì nǎi shuǐ shén shēng rì wú fù měi chū rù bì wǎng jì sài zhōu rén jìn xíng
十月初三日，乃水神生日，吾父每出入，必往祭赛，舟人尽行。
jūn yǐ shì rì néng dào zhōu cì yī huì dāng wèi jué zhōng shēn zhī cè
君以是日能到舟次一会，当为决终身之策。
xìng wù fù yuē shǐ qiè wàng chuān liǎng móu yě
幸勿负约，使妾望穿两眸也。
huáng shēng dào jì méng liáng yuē gǎn bù qū fù
”黄生道：“既蒙良约，敢不趋赴。
yán bì shū shǒu yù wò nǚ bì hū wén hán wēng jiǔ xǐng hū chá nǚ jí yǎn chuāng
”言毕，舒手欲握女臂，忽闻韩翁酒醒呼茶，女急掩窗。
huáng shēng qūn xún jiù qǐn hū hū rú yǒu suǒ shī
黄生逡巡就寝，忽忽如有所失。
cóng cǐ hé yǎn biàn jiàn cǐ nǚ qǐng kè bù néng wàng qíng
从此合眼便见此女，顷刻不能忘情。
cǐ nǚ yì bù fù qǐ chuāng jiàn shēng yǐ
此女亦不复启窗见生矣。
zhōu xíng yuè yú fāng dǐ jīng jiāng
舟行月余，方抵荆江。
zhèng zhí shàng shuǐ shùn fēng zhōu rén yù gǎn chéng tú cuī shēng dēng àn
正值上水顺风，舟人欲赶程途，催生登岸。
shēng suī pái huái bù rěn nán yǐ tuī tuō
生虽徘徊不忍，难以推托。
jiāng jiǔ qián zèng le zhōu zǐ bié guò hán wēng qǔ bāo guǒ shàng àn fù zhù lì níng shì zhōng cāng qī rán yù lèi
将酒钱赠了舟子，别过韩翁，取包裹上岸，复伫立凝视中舱，凄然欲泪。
nǚ yì wēi qǐ chuāng líng tíng móu xiāng sòng
女亦微启窗棂，停眸相送。
é qǐng zhī jiān yáng fān ér qù xùn sù rú fēi
俄顷之间，扬帆而去，迅速如飞。
huáng shēng pàn wàng liáng jiǔ bú jiàn le chuán bù jué duò lèi
黄生盼望良久，不见了船，不觉堕泪。
bàng rén wèn qí yuán gù huáng shēng gěng yè bù néng dá yī yǔ
傍人问其缘故，黄生哽咽不能答一语。
zhèng shì bù rú yì shì cháng bā jiǔ kě yú rén yán wú èr sān
正是：不如意事常八九，可与人言无二三。
huáng shēng dāi lì jiāng àn zhí zhì tiān wǎn zhǐ de jiù diàn ān xiē
黄生呆立江岸，直至天晚，只得就店安歇。
cì zǎo wèn le shǒu shuài fǔ qián tóu le míng cì liú gōng xīn rán jiē nà xù qǐ jìng mù zhī yì suí jí kāi yán xiāng dài
次早问了守帅府前，投了名刺，刘公欣然接纳，叙起敬慕之意，随即开筵相待。
huáng shēng yú xí jiān sī niàn yù é shí bù xià yàn
黄生于席间，思念玉娥，食不下咽。
liú gōng jiàn qí jīng shén huǎng hū yí yǒu xīn shì zài sān wèn zhī huáng shēng hán lèi bù yán dàn yún zhōng tú yǒu bìng wèi quán
刘公见其精神恍惚，疑有心事，再三问之，黄生含泪不言，但云：“中途有病未痊。
liú gōng yì hǎo yán fǔ wèi
”刘公亦好言抚慰。
zhì wǎn liú gōng qīn zì sòng rù shū guǎn pū shè jí qí huá zhěng
至晚刘公亲自送入书馆，铺设极其华整。
huáng shēng xīn bù zài yān yù yù ér yǐ
黄生心不在焉，郁郁而已。
guò le shù rì huáng shēng kǒng wù yù é zhī qī tuō yán yù wǎng lín jùn fǎng yī gù yǒu zàn jiǎ chū wài yuè yú jí fǎn
过了数日，黄生恐误玉娥之期，托言欲往邻郡访一故友，暂假出外月余即返。
liú gōng dào jūn wù kǒng zǒng zhèng yù qǐng jiào qiě dài shǎo xiá dāng cóng zūn mìng
刘公道：“军务倥偬，政欲请教，且待少暇，当从尊命。
yòu guò le shù rì shēng zài kāi yán liú gōng zhǐ shì bù yǔn
”又过了数日，生再开言，刘公只是不允。
shēng dù bù kě qiáng yòu gōng guǎn shǒu wèi yán mì yè jiān luò suǒ bù biàn chū rù
生度不可强，又公馆守卫严密，夜间落锁，不便出入。
yī lián chóu chú le sān rì yè gèng wú liáng cè hū yī rì wèn guǎn tóng dào cǐ jiān hé chǔ kě yǐ sàn mèn
一连踌蹰了三日夜，更无良策，忽一日问馆童道：“此间何处可以散闷？
guǎn tóng dào yī qiáng zhī gé biàn shì běn fǔ hòu huā yuán zhōng tíng tái shù mù jǐn kě xiāo qiǎn
”馆童道：“一墙之隔，便是本府后花园中，亭台树木，尽可消遣。
huáng shēng mìng tóng zǐ kāi le shū guǎn yǐn rù hòu yuán yóu wán le yī fān wèn dào huā yuán zhī wài hái shì hé chǔ
黄生命童子开了书馆，引入后园，游玩了一番，问道：“花园之外，还是何处？
guǎn tóng dào qiáng wài biàn shì jiē fāng zhōu wéi yǒu rén xún jǐng
”馆童道：“墙外便是街坊，周围有人巡警。
rì zé qiāo bāng yè zé dǎ gēng
日则敲梆，夜则打更。
lǎo yé fǎ dù hǎo bù yán li
老爷法度，好不严哩。
huáng shēng tīng zài dù lǐ àn àn dǎ zhàng chú fēi rú cǐ rú cǐ
”黄生听在肚里，暗暗打帐：“除非如此如此。
shì yè hé yī ér wò qǐn bù chéng mèi ái dào wǔ gēng gǔ shēng yǐ jué jì wú rén shēng liào cǐ jì sī gèng de xīn kǔ le yī yè bì rán kùn juàn
”是夜和衣而卧，寝不成寐，挨到五更，鼓声已绝，寂无人声，料此际司更的辛苦了一夜，必然困倦。
cǐ shí bù qù gèng dài hé shí
此时不去，更待何时。
jìn qiáng yǒu shí liu shù yī zhū huáng shēng pān yuán ér shàng sǒng shēn yī tiào chū le shū fáng de fěn qiáng jìng qiāo qiāo yí gè dà huā yuán yuán qiáng shàng dōu yǒu jīng jí
近墙有石榴树一株，黄生攀援而上，耸身一跳，出了书房的粉墙，静悄悄一个大花园，园墙上都有荆棘。
huáng shēng xīn shēng yī jì jiāng shí kuài tián jiǎo xiān bā kāi nèi xiē jí cì yú qiáng ér chū bìng wú rén zhī jué
黄生心生一计，将石块填脚，先扒开那些棘刺，逾墙而出，并无人知觉。
zǎo lí le shuài fǔ
早离了帅府。
chèn cǐ tiān sè wèi míng yè kāi jiǎo bù biàn zǒu
趁此天色未明，拽开脚步便走。
máng máng ruò sàng jiā zhī gǒu jí jí rú lòu wǎng zhī yú
忙忙若丧家之狗，急急如漏网之鱼。
yǒu shī wèi zhèng yǐ xiào xī shēng rù mù hé dāng gàn mù yú yuán
有诗为证：已效郗生入幕，何当干木逾垣。
qǐ yǒu qiáng dōng kuī sòng què tóng yuè xià zhuī hán
岂有墙东窥宋，却同月下追韩。
cì rì guǎn zhōng tóng zǐ zǎo qǐ chéng zhí jiào shēng qí guài
次日馆中童子早起承值，叫声：“奇怪。
mén bù kāi hù bù kāi fáng zhōng bú jiàn le huáng xiù cái
门不开，户不开，房中不见了黄秀才。
máng qù bào zhī liú gōng
”忙去报知刘公。
liú gōng jiàn shuō chī le yī jīng qīn dào shū fáng kàn le yī biàn yí bù bù kàn dào hòu yuán jiàn jí cì bā dòng qiáng shàng yǒu quē xiǎng bì nà méi xíng zhǐ de xiù cái cóng cǐ ér qù zhèng bù zhī shèn me jí wù
刘公见说，吃了一惊，亲到书房看了一遍，一步步看到后园，见棘刺扒动，墙上有缺，想必那没行止的秀才，从此而去，正不知甚么急务。
dāng xià chuán bāng shēng zhàng jū xún jǐng yuán yì xún wèn jiē yún bù zhī liú gōng zé zhì le yī fān
当下传梆升帐，拘巡警员役询问，皆云不知，刘公责治了一番。
yīn tā shuō lín bāng fǎng yǒu chāi rén yú xiāng shān gè fǔ zhú xiàn āi zhā jī fǎng bìng wú zōng yǐng tàn xī ér ba
因他说邻邦访友，差人于襄邓各府逐县挨查缉访，并无踪影，叹息而罢。
huà fēn liǎng tóu
话分两头。
què shuō huáng xiù cái zì lí shuài fǔ āi mén chū chéng yòu pà yǒu rén zhuī gǎn fàng jiǎo fēi pǎo
却说黄秀才自离帅府，挨门出城，又怕有人追赶，放脚飞跑。
féng rén wèn lù wǎn sù zǎo xíng jìng wàng fú zhōu ér jìn
逢人问路，晚宿早行，径望涪州而进。
zì gǔ dào wú qiǎo bù chéng huà
自古道：“无巧不成话。
gǎn dào fú zhōu gāng gāng shì shí yuè chū sān rì
”赶到涪州，刚刚是十月初三日。
qiě shuō huáng xiù cái zài shuài fǔ zhōng dān gé duō rì rú hé hái gǎn shàng
且说黄秀才在帅府中担阁多日，如何还赶上？
zhǐ yīn kè chuán zhòng dà qiě shì shàng shuǐ yǒu fēng zé xíng wú fēng zé zhǐ
只因客船重大，且是上水有风则行，无风则止。
huáng xiù cái cóng lù lù duǎn pán fēng yǔ wú zǔ suǒ yǐ gǎn zhe le
黄秀才从陆路短盘，风雨无阻，所以赶着了。
yán jiāng yí lù zhuā xún zhī jiàn gāo qiáng jù jiàn bǐ cì còu jí rú yú lín yì bān
沿江一路抓寻，只见高樯巨舰，比次凑集，如鱼鳞一般。
zhú zhǐ āi qù bìng bù jiàn hán wēng zhī zhōu
逐只挨去，并不见韩翁之舟。
xīn zhōng zǎo yǐ zháo máng mò fēi máng zhōng yǒu cuò hái shì zài ái zhuàn qù
心中早已着忙，莫非忙中有错，还是再挨转去。
fāng yù huí bù zhī jiàn miàn qián bàn jiàn zhī de jiāng àn yǒu kū liǔ shù zhū xià miàn dān dān pō zhe yī zhī chuán r
方欲回步，只见面前半箭之地，江岸有枯柳数株，下面单单泊着一只船儿。
shàng qián zǐ xì guān kàn nà chuán shàng jì wú yī rén zhǐ zhōng cāng yǒu yī nǚ zǐ dú yǐ péng chuāng rú yǒu suǒ dài
上前仔细观看，那船上寂无一人，止中舱有一女子，独倚篷窗，如有所待。
nà nǚ zǐ fēi bié zhèng shì yù é yīn wèi yǒu huáng shēng zhī yuē kǒng zhòng rén ěr mù zhī xià xiāng jiē bù biàn zài fù qīn qián zhǐ shuō ài nà liǔ shù zhī xià pō chuán pì jìng yǒu qù
那女子非别，正是玉娥，因为有黄生之约，恐众人耳目之下，相接不便，在父亲前，只说爱那柳树之下泊船，僻静有趣。
hán wēng ài nǚ yán wú bù cóng
韩翁爱女，言无不从。
cǐ shí huáng shēng yī jiàn qí xǐ fēi xiào màn shuō dòng fáng huā zhú yè qiě xǐ tā xiāng yù gù zhī
此时黄生一见，其喜非校谩说洞房花烛夜，且喜他乡遇故知。
nà yù é sù jiàn huáng shēng xiào róng kě jū
那玉娥塑见黄生，笑容可掬。
qí chuán lí àn shàng yuǎn huáng shēng biàn yù tiào shàng yù é dào shuǐ shì shén jí xū qiān lǎn zhì jìn fāng kě
其船离岸尚远，黄生便欲跳上，玉娥道：“水势甚急，须牵缆至近方可。
huáng shēng yī yán biàn jǔ shǒu qù qiān nà lǎn r
”黄生依言，便举手去牵那缆儿。
yě shì hé dāng yǒu shì nà lǎn dài zài liǔ shù gēn shàng bèi fēng làng suǒ jī yǐ zì sōng le
也是合当有事，那缆带在柳树根上，被风浪所激，已自松了。
huáng shēng qù ná tā shí biàn tuō liǎo jié
黄生去拿他时，便脱了结。
nǐ shuō jù zhōu zài jiāng tāo xiōng yǒng zhī zhōng
你说巨舟在江涛汹涌之中，
hé děng lì qì
何等力气，
huáng shēng yòu shì gè shū shēng
黄生又是个书生，
bú shì jīn jié de
不是筋节的，
yī zhī shǒu rú hé dài de zhù shuō shí chí
一只手如何带得祝说时迟，
nà shí kuài
那时快，
zhǐ jiào dé yī shēng ā yā
只叫得一声“阿呀”，
dàn jiàn zhōu zhú shùn liú xià shuǐ
但见舟逐顺流下水，
qù ruò fēi diàn
去若飞电，
ruò xiàn ruò yǐn
若现若隐，
shùn xī zhī jiān
瞬息之间，
bù zhī jǐ lǐ
不知几里。
huáng shēng yán àn jiào hū
黄生沿岸叫呼。
zhòng chuán shàng dōu wǎng shuǐ shén miào jì sài qù le
众船上都往水神庙祭赛去了，
biàn yǒu lái wǎng zhōu zhǐ
便有来往舟只，
nà fú jiāng shuǐ shì yòu yǔ xià miàn bù tóng
那涪江水势又与下面不同，
lí chuān jiāng bù yuǎn
离川江不远，
qú táng sān xiá
瞿塘三峡，
yí lù xià lái
一路下来，
rú yín hé dào xiè yì bān
如银河倒泻一般，
gè chuán guò cǐ
各船过此，
yī gè gè shǒu máng jiǎo luàn
一个个手忙脚乱，
zì gù qiě bù xiá
自顾且不暇，
hé xiá gù bié rén
何暇顾别人。
huáng shēng kuáng zǒu yuē yǒu yī èr shí lǐ dào kōng kuò chù bú jiàn le nà chuán
黄生狂走约有一二十里，到空阔处，不见了那船。
yòu zǒu èr shí lái lǐ liào wú mì chù
又走二十来里，料无觅处。
yù dài zhuàn qù bào yǔ hán wēng zhī dào yòu kǒng fǎn rě qí huò
欲待转去报与韩翁知道，又恐反惹其祸。
duì zhe jiāng miàn tòng kū le yī chǎng xiǎng qǐ yuǎn lù tiān yá gū shēn wú yǐ yù zài jiàn liú gōng yòu wú yán miàn
对着江面，痛哭了一场，想起远路天涯，孤身无倚，欲再见刘公，又无颜面。
kuàng qiě pán chán quē shǎo yǒu jiā nán bēn yǒu guó nán tóu bù rú tóu xiàng jiāng liú huò zhě de xiǎo niáng zǐ hún pò xiāng jiàn yě jiàn wǒ huáng sǔn bú shì fù xīn zhī rén
况且盘缠缺少，有家难奔，有国难投：“不如投向江流，或者得小娘子魂魄相见，也见我黄损不是负心之人。
ba
罢。
ba
罢。
ba
罢。
rén shēng zì gǔ shuí wú sǐ liú yǔ fēng liú zuò huà wén
人生自古谁无死，留与风流作话文。
huáng xiù cái fāng yù tóu jiāng zhǐ tīng de bèi hòu yī rén jiào dào bù kě bù kě
黄秀才方欲投江，只听得背后一人叫道：“不可，不可。
huáng shēng huí tóu kàn shí bú shì bié rén rén zhèng shì wéi yáng shì shàng céng yù zhe qǐng tā yù mǎ zhuì r zhè gè lǎo sǒu
黄生回头看时，不是别人人，正是维扬市上曾遇着请他玉马坠儿这个老叟。
huáng shēng jiàn le nà lǎo sǒu yòu xiū yòu kǔ lèi rú yǔ xià
黄生见了那老叟，又羞又苦，泪如雨下。
lǎo sǒu dào láng jūn yǒu hé tòng kǔ
老叟道：“郎君有何痛苦？
shuō yǔ lǎo hàn zhī dào huò zhě kě yǐ fēn yōu yī èr
说与老汉知道，或者可以分忧一二。
huáng shēng dào dào cǐ dì wèi bù dé bù shuō le
黄生道：“到此地位，不得不说了。
biàn jiāng chū yù yù é jí xiāng yuē fú jiāng lǎn duàn zhōu xíng zhī shì bèi xì shù le yī biàn
”便将初遇玉娥，及相约涪江、缆断舟行之事，备细述了一遍。
lǎo sǒu hē hē dà xiào dào yuán lái rú cǐ xiē xū xiǎo shì rú hé biàn pīn de yī tiáo xìng mìng
老叟呵呵大笑，道：“原来如此，些须小事，如何便拚得一条性命。
huáng shēng dào lǎo wēng shì jú wài zhī rén bǎ zhè shì kàn de xiào yī xiǎo shēng kàn lái bǐ tiān gèng gāo bǐ hǎi gèng kuò zhè shì dà de duō li
”黄生道：“老翁是局外之人，把这事看得校依小生看来，比天更高，比海更阔，这事大得多哩。
lǎo sǒu bǎ shí zhǐ yī lún shuō dào lǎo hàn pō tōng shù xué fāng cái lún suàn zūn kě mìng bù gāi jué láng jūn hái yǒu xiāng huì zhī qī
”老叟把十指一轮，说道：“老汉颇通数学，方才轮算，尊可命不该绝，郎君还有相会之期。
cǐ qù qián miàn yī lǐ zhī wài yǒu yī máo ān shì wǒ chán xiōng suǒ jū láng jūn dàn wǎng jiè sù xú yǐ cǐ shì qiú zhī bǐ bì néng xiāng jì lǎo hàn bù jí fèng péi
此去前面一里之外，有一茅庵，是我禅兄所居，郎君但往借宿，徐以此事求之，彼必能相济，老汉不及奉陪。
huáng shēng dào lǎo wēng ruò bù tóng qù kǒng chán shī wèi bì xiāng xìn bù kěn liú sù
”黄生道：“老翁若不同去，恐禅师未必相信，不肯留宿。
lǎo sǒu dào láng jūn qián suǒ huì yù mǎ zhuì r lǎo hàn pèi dài zài shēn wǒ chán xiōng suǒ cháng jiàn dàn yǐ cǐ wéi xìn kě yě
”老叟道：“郎君前所惠玉马坠儿，老汉佩带在身，我禅兄所常见，但以此为信可也。
shuō ba jiù huáng sī tāo shàng jiě xià yù mǎ zhuì lái dì yǔ huáng shēng
”说罢，就黄丝绦上解下玉马坠来，递与黄生。
huáng shēng jiē de zài shǒu lǎo sǒu jìng zì piāo rán qù le
黄生接得在手，老叟竟自飘然去了。
huáng shēng wèi xīn shì rǎo luàn yī jiù bù céng wèn de xìng míng ào huǐ wú jí
黄生为心事扰乱，依旧不曾问得姓名，懊悔无及。
tiān sè yǐ wǎn qiě zì qián qù
天色已晚，且自前去。
yuē xíng yī lǐ zhī wài guǒ rán huāng yě zhōng dú dú yǒu gè máo ān qí mén bàn yǎn
约行一里之外，果然荒野中独独有个茅庵，其门半掩。
huáng shēng ái shēn ér rù fó táng zhōng yī zhǎn liú lí dēng bàn míng bù miè
黄生挨身而入，佛堂中一盏琉璃灯，半明不灭。
jū zhōng fàng gè pú tuán yī wèi gāo nián hú sēng yǔ sù de xī fān luó hàn wú èr pán xī dǎ zuò shuāng móu jǐn bì rú rù dìng zhī zhuàng
居中放个蒲团，一位高年胡僧与塑的西番罗汉无二，盘膝打坐，双眸紧闭，如入定之状。
huáng shēng bù gǎn jīng dòng duān guì yú qián
黄生不敢惊动，端跪于前。
yuē yǒu yí gè shí chén hú sēng kāi yǎn kàn jiàn hè dào hé wù sú zǐ gǎn lái hùn rén
约有一个时辰，胡僧开眼看见，喝道：“何物俗子，敢来混人。
huáng shēng zài bài fèng shàng yù mǎ zhuì dài lǎo sǒu zhì yì jīn wǎn qiú jiè yī xiǔ
”黄生再拜，奉上玉马坠，代老叟致意：“今晚求借一宿。
hú sēng dào yī xiǔ bù nán dàn chén lù máng máng láng jūn cǐ xíng jiāng hé dǐ zhǐ
”胡僧道：“一宿不难，但尘路茫茫，郎君此行将何底止？
huáng shēng dào xiǎo shēng huáng sǔn zhèng yǒu xīn yuàn yù qiú shèng sēng zhǐ mí
”黄生道：“小生黄损正有心愿，欲求圣僧指迷。
suì jiāng yù é fú zhōu zhī yuē shǐ zhōng xù shù yīn kòu shǒu wèn jì
”遂将玉娥涪州之约始终叙述，因叩首问计。
hú sēng dào ǎn chū jiā rén xīn rú sǐ huī nà guǎn rén jiān ér nǚ zhī shì
胡僧道：“俺出家人，心如死灰，那管人间儿女之事。
huáng shēng bài qiú bù yǐ
”黄生拜求不已。
hú sēng dào láng jūn niàn jì zhì chéng kě tōng shén míng
胡僧道：“郎君念既至诚，可通神明。
dàn guān láng jūn bì shì shì huàn zhōng rén pǐn dà zhàng fū yǐ zhì shēn qīng yún xiǎn zōng yáng míng wèi běn cǐ shì xū yú chéng míng zhī hòu cóng róng jí zhī
但观郎君，必是仕宦中人品，大丈夫以致身青云、显宗扬名为本，此事须于成名之后，从容及之。
huáng shēng yòu bài dào xiǎo shēng jǔ mù wú qīn kǒu shí shàng rán bù zhōu nà yǒu gōng míng zhī niàn
”黄生又拜道：“小生举目无亲，口食尚然不周，那有功名之念。
shì wèn ruò fēi lǎo wēng xiāng jiù yǐ zuò jiāng zhōng zhī guǐ yǐ
适问若非老翁相救，已作江中之鬼矣。
hú sēng dào fó zuò xià yǒu bái jīn shí liǎng liáo zhù láng jūn lù fèi qiě wǎng cháng ān
”胡僧道：“佛座下有白金十两，聊助郎君路费，且往长安。
sì jī yuán dào rì dāng yǒu yǐ bào mìng ěr
俟机缘到日，当有以报命耳。
shuō ba yī xiān bì mù rù dìng qù le
”说罢，依先闭目入定去了。
huáng shēng shēn tǐ yì jué kùn juàn jiù pú tuán zhī cè qū gōng ér zhěn zhī měng rán shuì qù
黄生身体亦觉困倦，就蒲团之侧，曲肱而枕之，猛然睡去。
xǐng jiāng zhuàn lái yǐ shì lí míng shí hòu dàn jiàn pò bài huāng ān qiáng bì jù wú bìng bù jiàn zuò chán hú sēng de zōng jì
醒将转来，已是黎明时候，但见破败荒庵，墙壁俱无，并不见坐禅胡僧的踪迹。
shàng biān fó xiàng yě bō luò pò suì bù chéng mú yàng
上边佛像也剥落破碎，不成模样。
fó zuò xià lù chū bái huàng huǎng yī dìng dà yín zhàn shàng záo yǒu huáng sǔn èr zì
佛座下露出白晃晃一锭大银绽，上凿有黄损二字。
huáng shēng jiào shēng cán kuì fāng zhī yè lái suǒ yù zhēn shèng sēng yě xiàng fú qián bài dǎo le yī fān qǔ le zhè dìng yín zi quán wèi lù fèi jìng wǎng cháng ān
黄生叫声“惭愧”，方知夜来所遇，真圣僧也，向佛前拜祷了一番，取了这锭银子，权为路费，径往长安。
zhèng shì rén yǒu nì tiān zhī shí tiān wú jué rén zhī lù
正是：人有逆天之时，天无绝人之路。
wàn shì bù yóu rén jì jiào yī shēng dōu shì mìng ān pái
万事不由人计较，一生都是命安排。
huà fēn liǎng tóu
话分两头。
què shuō hán wēng tóng zhōu rén sài shén huí lái bú jiàn le chuán jí máng xún wèn
却说韩翁同舟人赛神回来，不见了船，急忙寻问。
bié gè shǒu chuán de kàn jiàn dōu shuō duàn le lǎn bèi liú shuǐ gǔn xià qù duō shí le wǒ men méi běn shì jiù de
别个守船的看见，都说：“断了缆，被流水滚下去多时了，我们没本事救得。
hán wēng dà jīng yí lù xún jiāng xià lái wén àn shàng rén suǒ shuō yì shì rú cǐ
”韩翁大惊，一路寻将下来，闻岸上人所说，亦是如此。
zhuā xún le liǎng sān rì bìng wú yǐng xiǎng tòng kū ér huí bù zài huà xià
抓寻了两三日，并无影响，痛哭而回，不在话下。
zài shuō yáng zhōu jì nǚ xuē qióng qióng bǎo ér jiào zuò xuē ǎo wèi nǚ ér qióng qióng yǐ dàn zhēng chōng xuǎn rù gōng gòng fèng yǐ jí èr zài
再说扬州妓女薛琼琼鸨儿叫做薛媪，为女儿琼琼以弹筝充选，入宫供奉，已及二载。
xuē ǎo zì qù le zhè nǚ ér mén hù xiāo tiáo nǎi mǎi zhōu yù wǎng cháng ān tàn nǚ xī qiú tiān zǐ ēn zé
薛媪自去了这女儿，门户萧条，乃买舟欲往长安探女，希求天子恩泽。
qí zhōu xíng zhì hàn shuǐ jiàn yǒu yī fù zhōu zì shàng liú ér xià huí bì bù dié pèng de yī shēng zhèng chù le chuán tóu
其舟行至汉水，见有一覆舟自上流而下，回避不迭，碰的一声，正触了船头。
nà zhǐ chuán jiù tíng zhǐ bù xíng le
那只船就停止不行了。
zhōu rén yí fù zhōu zhōng bì yǒu cái wù suì qiān jìn àn biān yòng fǔ pī kāi qí zhōng yǒu yī nǚ zǐ
舟人疑覆舟中必有财物，遂牵近岸边，用斧劈开，其中有一女子。
xuē ǎo wén zhī máng jiào jiù chū yǐ shì yān yān jiāng jǐn zhǐ yǒu yī sī wèi duàn
薛媪闻知，忙教救出，已是淹淹将尽，只有一丝未断。
yuán lái dōng tiān shuǐ hán dàn shì xià shuǐ biàn méi le mìng
原来冬天水寒，但是下水便没了命。
zhǐ yīn cǐ nǚ cáng zài zhōng cāng chuán dǐ zhē gài nuǎn qì wèi xiè suǒ yǐ liú de zhè yī xī shēng qì
只因此女藏在中舱，船底遮盖，暖气未泄，所以留得这一息生气。
zhōu zhōng huò wù yǐ zì piào shī le biàn yǒu cún liú zhōu rén dōu fēn sǎn qù qì
舟中货物，已自漂失了，便有存留，舟人都分散去讫。
xuē ǎo wèi qù le nǚ ér qióng qióng zhèng xiǎng méi yǒu gè tì dài jiàn cǐ nǚ róng mào měi lì xǐ bù kě yán huāng máng jiāng tōng shēn shī yī jiě xià zhì yú xù bèi zhī nèi zì jǐ jiāng ròu shēn wēi tiē
薛媪为去了女儿琼琼，正想没有个替代，见此女容貌美丽，喜不可言，慌忙将通身湿衣解下，置于絮被之内，自己将肉身偎贴。
nà nǚ zǐ dé le nuǎn qì jiàn jiàn sū xǐng
那女子得了暖气，渐渐苏醒。
rán hòu jiāng jiāng tāng zhōu shí màn màn fú chí yòu jiāng hǎo yán fǔ wèi
然后将姜汤粥食，慢慢扶持，又将好言抚慰。
nǚ zǐ jiàn néng yán yǔ suǒ qǔ shī yī zhōng jǐn náng
女子渐能言语，索取湿衣中锦囊。
xuē ǎo wèn qí lái lì nǚ zǐ dá dào nú jiā xìng hán xiǎo zì yù é suí fù wǎng shǔ
薛媪问其来历，女子答道：“奴家姓韩，小字玉娥，随父往蜀。
zhōu zhì fú zhōu fù qīn tóng zhōu rén wǎng sài shuǐ shén nú jiā dú shǒu zhōu zhōng ǒu yīn lǎn tuō piào méi dào cǐ
舟至涪州，父亲同舟人往赛水神，奴家独守舟中，偶因缆脱，漂没到此。
xuē ǎo dào kě zēng shì rén me
”薛媪道：“可曾适人么？
yù é dào yǔ wéi yáng huáng sǔn xiù cái céng yǒu bǎi nián zhī yuē
”玉娥道：“与维扬黄损秀才，曾有百年之约。
jǐn náng zhōng cáng yǒu huā jiān xiǎo cí jí huáng láng suǒ zèng yě
锦囊中藏有花笺小词，即黄郎所赠也。
xuē ǎo dào huáng xiù cái yuán shì wǒ nǚ ér qióng qióng jiù jiāo cǐ rén cái mào shuāng quán yǔ xiǎo niáng zǐ zhèng shì yī duì liáng yuán
薛媪道：“黄秀才原是我女儿琼琼旧交，此人才貌双全，与小娘子正是一对良缘。
xiǎo niáng zǐ bù xū yōu lǜ suí lǎo shēn tóng dào cháng ān lái nián dà bǐ huáng xiù cái bì lái yìng jǔ nà shí dài lǎo shēn xún fǎng tā lái yǔ niáng zǐ xù qín jìn zhī méng qǐ bù měi hu
小娘子不须忧虑，随老身同到长安，来年大比，黄秀才必来应举，那时待老身寻访他来，与娘子续秦晋之盟，岂不美乎。
yù é dào ruò de rú cǐ biàn shì chóng shēng fù mǔ
”玉娥道：“若得如此，便是重生父母。
zì cǐ yù é suì bài xuē ǎo wèi yì mǔ
自此玉娥，遂拜薛媪为义母。
xuē ǎo yì rú jǐ nǚ xiàng dài
薛媪亦如己女相待。
zhèng shì xiū yán shì jí qiě xiāng suí shòu ēn shēn chù qīn gǔ ròu
正是：休言事急且相随，受恩深处亲骨肉。
bù yī rì xíng dào cháng ān xuē ǎo lìn le xiǎo xiǎo yī suǒ fáng zi tóng yù é zhù xià
不一日，行到长安，薛媪赁了小小一所房子，同玉娥住下。
qí shí qióng qióng rù gōng jìn yù chǒng xìng wú bǐ xiǎo de jiǎ mǔ dào lái wú yáo xiāng huì dàn qiǎn rén bù shí kuì sòng xiē dōng xī hòu wèn
其时琼琼入宫进御，宠幸无比，晓得假母到来，无繇相会，但遣人不时馈送些东西候问。
yù é yòu jiōng hù shēn cáng zhōng rì zhēn zhǐ yǐ zhù xīn shuǐ zhī fèi
玉娥又扃户深藏，终日针指，以助薪水之费。
suǒ yǐ xuē ǎo rì yòng kuān rán yǒu yú
所以薛媪日用宽然有余。
guāng yīn sì jiàn bù jué suì jǐn chūn lái
光阴似箭，不觉岁尽春来。
zěn jiàn de
怎见得？
yǒu shī wèi zhèng bào zhú shēng zhōng yī suì chú chūn fēng sòng nuǎn rù tú sū
有诗为证：爆竹声中一岁除，春风送暖入屠苏。
qiān mén wàn hù tóng tóng rì zǒng bǎ xīn táo huàn jiù fú
千门万户曈曈日，总把新桃换旧符。
qiě shuō chú yè yù niang xiǎng zhe mǔ sǐ fù lí qíng rén yòu wú xiāo xī àn àn zhuì lèi
且说除夜，玉娘想着母死父离，情人又无消息，暗暗坠泪。
shì yè shuì qù mèng jiàn tiān mén dà kāi yī zūn luó hàn cóng kōng zhōng chū xiàn
是夜睡去，梦见天门大开，一尊罗汉从空中出现。
yù é bài sù zhōng qíng
玉娥拜诉衷情。
luó hàn jiāng huáng zhǐ yī shū cóng kōng zhì xià zhǐ shàng xiě wéi yáng huáng sǔn jiā yīn liù zì
罗汉将黄纸一书，从空掷下，纸上写：“维扬黄损佳音”六字。
yù é dà xǐ fāng yù kāi kàn hū wén pī lì yī shēng mò rán jīng jué nǎi shì rén jiā suì cháo kāi mén fàng huǒ pào shēng xiǎng
玉娥大喜，方欲开看，忽闻霹雳一声，蓦然惊觉，乃是人家岁朝开门，放火炮声响。
yù é xiǎng le yī huí qī rán bù lè
玉娥想了一回，凄然不乐。
qí rì xīn nián zhǐ de qiáng qǐ shū zhuāng
其日新年，只得强起梳妆。
xuē ǎo wǎng lín jiā bài nián qù le
薛媪往邻家拜年去了。
yù é chuí xià zhú lián lì yú mén nèi yǎn qū jiē shì shàng rén lái rén wǎng xīn zhōng xiǎng dào jīn nián shì dà bǐ zhī qī bù zhī huáng láng céng dào cháng ān fǒu
玉娥垂下竹帘，立于门内，眼觑街市上人来人往，心中想道：“今年是大比之期，不知黄郎曾到长安否？
ruò de tā cǐ dì jīng guò chóng féng yī miàn yīng zhe yè lái zhī mèng yě bù wǎng nú sǐ lǐ táo shēng
若得他此地经过，重逢一面，应着夜来之梦，也不往奴死里逃生。
fāng cái zhuàn dòng niàn tou hū jiàn yí gè hú sēng dāng lián ér lì gāo jiào dào mù huà yǒu yuán nán nǚ
”方才转动念头，忽见一个胡僧当帘而立，高叫道：“募化有缘男女。
yù é cóng lián zhōng zǐ xì yī kàn nà hú sēng miàn mào yǔ yè lái mèng zhōng suǒ jiàn luó hàn wú yì bù jué sǒng rán qǐ jìng
”玉娥从帘中仔细一看，那胡僧面貌与夜来梦中所见罗汉无异，不觉竦然起敬。
gū shēn nǚ zǐ què yòu bù hǎo zhāo jiē tā zhèng zài chóu chú nà hú sēng jìng zì jiē lián ér rù
孤身女子，却又不好招接他，正在踌躇，那胡僧竟自揭帘而入。
yù é dào tuì jǐ bù shǎn zài yī biān
玉娥倒退几步，闪在一边。
hú sēng zhí rù zhōng tíng pán xī ér zuò dǐng shàng xiàn chū háo guāng shǔ dào zhí tòu tiān mén
胡僧直入中庭，盘膝而坐，顶上现出毫光数道，直透天门。
yù é dà jīng guì bài wú shù bǐng dào dì zǐ duò luò huǒ kēng yǒu sù yuán wèi liǎo wàng luó hàn zhǐ shì mí jīn jiù bá kǔ hǎi
玉娥大惊，跪拜无数，禀道：“弟子堕落火坑，有夙缘未了，望罗汉指示迷津，救拔苦海。
hú sēng dào rǔ chéng niàn guī yī dàn shàng yǒu chén jié wèi tuō
”胡僧道：“汝诚念皈依，但尚有尘劫未脱。
lǎo sēng zèng rǔ yī wù kě mì cáng yú shēn pàn wù xǔ yī rén zhī dào tā rì fū fù chóng féng zì yǒu líng yàn
老僧赠汝一物，可密藏于身畔，勿许一人知道，他日夫妇重逢，自有灵验。
dāng xià qǔ chū yī jiàn bǎo bèi zèng yǔ yù é nǎi shì yù mǎ zhuì r
”当下取出一件宝贝，赠与玉娥，乃是玉马坠儿。
yù é shōu qì jí jiàn yī dào jīn guāng chōng tiān ér qǐ hú sēng hū rán bú jiàn
玉娥收讫，即见一道金光，冲天而起，胡僧忽然不见。
yù é zhī shì shèng sēng xiǎn huà wàng kōng bài xiè jiāng yù mǎ zhuì láo xì jīn dài zhī shàng xuē ǎo huí lái bìng bù tí qǐ
玉娥知是圣僧显化，望空拜谢，将玉马坠牢系襟带之上，薛媪回来，并不题起。
mǎn huái xīn shì wú rén su yī zhù xīn xiāng lǐ shèng sēng
满怀心事无人诉，一炷心香礼圣僧。
zài shuō huáng sǔn xiù cái de hú sēng zhù le pán chán yī jìng wǎng cháng ān yìng shì
再说黄损秀才得胡僧助了盘缠，一径往长安应试。
rán suī rú cǐ xīn shàng zhǐ guà zhe yù é yě bù qù wēn xí jīng shǐ yě bù qù jìng yǎng jīng shén zhōng rì chuàn jiē zǒu xiàng xún mì shèng sēng shù jī yī yù
然虽如此，心上只挂着玉娥，也不去温习经史，也不去静养精神，终日串街走巷，寻觅圣僧，庶几一遇。
zǎo chū wǎn huí zhōng rì mèn mèn ér yǐ
早出晚回，终日闷闷而已。
shì qī yǐ dào huáng shēng zhǐ de suí lì rù chǎng jǔ bǐ yī huī jué bù sī suǒ
试期已到，黄生只得随例入场，举笔一挥，绝不思索。
tā yě zhǐ dāng yīng gè gù shì nà yǒu xīn qíng qù tuī qiāo mó liàn
他也只当应个故事，那有心情去推敲磨练。
shéi zhī nà piān shì yīng gù shì de wén zì róng yì rù yǎn
谁知那偏是应故事的文字容易入眼。
zhèng shì bù yuàn wén zhāng zhōng tiān xià zhǐ yuàn wén zhāng zhōng shì guān
正是：不愿文章中天下，只愿文章中试官。
jīn bǎng kāi shí gāo gāo guà yí gè huáng sǔn míng zì chú shòu bù láng zhī zhí
金榜开时，高高挂一个黄损名字，除授部郎之职。
qí shí lǚ yòng zhī zhuān quán luàn zhèng yǐn yòng wú jí xiǎo rén zuǒ dào huò zhòng zhōng wài jí zhī rú chóu
其时吕用之专权乱政，引用无籍小人，左道惑众，中外嫉之如仇。
rán pà tā quán shì bù gǎn zé shēng
然怕他权势，不敢则声。
huáng sǔn dú tiáo chén tā qián hòu jiān è shì shì yǒu jū
黄损独条陈他前后奸恶，事事有椐。
tiān zǐ tīng xìn chì lǚ yòng zhī miǎn guān jiù dì
天子听信，敕吕用之免官就第。
huáng shēng shào nián gāo dì yòu shàng le zhè gè shū zuò le tiān xià dì yī jiàn kuài xīn zhī shì nà yí gè bù qīn fú tā
黄生少年高第，又上了这个疏，做了天下第一件快心之事，那一个不钦服他。
zhēn gè míng qīng cháo yě
真个名倾朝野。
cháng ān guì qī wén huáng shēng shàng wèi qǔ qī duō yāng méi shuō hé qiú tā wèi xù
长安贵戚，闻黄生尚未娶妻，多央媒说合，求他为婿。
huáng shēng xīn niàn yù é yǒu méng yán zài qián zhǐ shì tuī tuō bù yǔn
黄生心念玉娥，有盟言在前，只是推托不允。
nà shí xuē ǎo yě fēng wén de huáng sǔn dēng dì yù dài qù fǎng tā dào shì yù é jiào tā qiě màn
那时薛媪也风闻得黄损登第，欲待去访他，到是玉娥教他：“且慢。
guì yì jiāo fù yì qī rén qíng píng wèi zhī huáng láng zhēn xīn hé rú
贵易交，富易妻，人情平，未知黄郎真心何如？
zhè yě shì tā bǎ xì chù
”这也是他把细处。
huà fēn míng tóu qiě shuō lǚ yòng zhī xián jū sī dì zhōng rì jiǎng lú dǐng zhī shì chāi rén sì xià jī fǎng míng shū měi sè yǐ wéi bì qiè
话分明头，且说吕用之闲居私第，终日讲炉鼎之事，差人四下缉访名姝美色，以为婢妾。
yǒu rén kuā xuē ǎo de yǎng nǚ míng yuē yù é tiān xià jué sè zhǐ shì bù kěn qīng yì jiàn rén
有人夸薛媪的养女，名曰玉娥，天下绝色，只是不肯轻易见人。
lǚ yòng zhī dào zhǐ pà qiú ér méi yǒu nà pà yǒu ér nán qiú
吕用之道：“只怕求而没有，那怕有而难求。
dāng xià chà gàn pú shù shí rén yǐ wǔ bǎi jīn wèi pìn yě bù tōng míng dào xìng jìng sā xiàng sà ǎo jiā zhōng zhí rù wò fáng qiǎng chū yù é bù yóu fēn shuō tái shàng huā huā nuǎn jiào wàng lǚ fǔ fēi bēn ér qù
”当下差干仆数十人，以五百金为聘，也不通名道姓，竟撒向萨媪家中，直入卧房抢出玉娥，不由分说，抬上花花暖轿，望吕府飞奔而去。
xià de xuē ǎo ruǎn zuò yī tuán jí máng lǐ xiǎng bù chū de dào lǐ
吓得薛媪软做一团，急忙里想不出的道理。
hòu lái xiǎo de lǚ fǔ zhōng yào rén shēng yě bù gǎn zé le
后来晓得吕府中要人，声也不敢则了；
yù dài tóu sù huáng sǔn kǒng wú yì yú shì fǎn tǎo tā bào yuàn
欲待投诉黄损，恐无益于事，反讨他抱怨。
zhǐ de rěn qì tūn shēng bù zài huà xià
只得忍气吞声，不在话下。
qiě shuō yù é dào le fǔ zhōng lǚ yòng zhī qīn zì juàn lián kàn jiàn zī róng jué shì xǐ bù zì shèng jí mìng yā huán yǎng niáng fú zhì xiāng fáng yòu qǔ chū jǐn yī shù xiāng qí yàng shǒu shì jiào tā zhuāng bàn
且说玉娥到了府中，吕用之亲自卷帘，看见资容绝世，喜不自胜，即命丫鬟养娘扶至香房，又取出锦衣数箱，奇样首饰，教他装扮。
yù é zhǐ shì tí kū jiāng shǒu shì zhì zhī yú de yī jiàn yī fú yě bù kěn chuān
玉娥只是啼哭，将首饰掷之于地，一件衣服也不肯穿。
yā huán yǎng niáng huí fù lǚ xiāng gōng
丫鬟养娘回复吕相公。
lǚ xiāng gōng zhī jiào mò nán wèi le tā
吕相公只教：“莫难为了他。
hǎo yán xiāng quàn
好言相劝。
zhòng rén lǐng mìng nǐ yī jù wǒ yī jù zhǐ shì quàn tā shùn cóng
”众人领命，你一句，我一句，只是劝他顺从。
yù é quán rán bù lǐ
玉娥全然不理。
zhèng shì wàn shì kě jiāng quán shì shǐ cùn xīn bù wéi qǐ luó yí
正是：万事可将权势使，寸心不为绮罗移。
yīn yuán zì gǔ jiē qián dìng kān xiào kuáng fū wàng yòng jī
姻缘自古皆前定，堪笑狂夫妄用机。
què shuō lǚ jiā mén shēng gù lì wén de xiàng gōng nà le xīn chǒng dōu lái bài hè miǎn bù dé zuò qìng hè yán xí
却说吕家门生故吏，闻得相公纳了新宠，都来拜贺，免不得做庆贺筵席。
yǐn zhì chū gēng zhī jiàn hòu cáo mǎ fū chuǎn xū xū shàng táng bǐng shì shì jiān yǒu bái mǎ yì pǐ yuē zhǎng zhàng yú bù zhī nà lǐ lái de tū rù hòu cáo niè shāng qún mǎ
饮至初更，只见后槽马夫喘吁吁上堂禀事：“适间有白马一匹，约长丈余，不知那里来的，突入后槽，啮伤群马；
xiǎo rén chí gùn gǎn tā nà mǎ zhí rù nèi zhái qù le
小人持棍赶他，那马直入内宅去了。
lǚ yòng zhī dà jīng dào nà yǒu cǐ shì
”吕用之大惊道：“那有此事？
jí mìng gàn pú míng huǒ zhí zhàng tóng zhe mǎ fū yú gè fáng sōu jiǎn
”即命干仆明火执杖，同着马夫于各房搜检。
mǎ pì yě bù wén de yí gè dōu lái huí huà
马屁也不闻得一个，都来回话。
lǚ xiāng gōng xīn zhī bù xiáng zhī shì bù kěn xìn yǐ wéi rán zhǐ guài mǎ fū wàng yán bù lǎo shí dǎ sì shí gùn gé qù bù yòng
吕相公心知不祥之事，不肯信以为然，只怪马夫妄言，不老实，打四十棍，革去不用。
zhòng kè xián bù huān ér sàn
众客咸不欢而散。
lǚ yòng zhī chéng zhe jiǔ xìng jìng rù xīn fáng yù é wū zì kū kū tí tí
吕用之乘着酒兴，径入新房，玉娥兀自哭哭啼啼。
lǚ yòng zhī yī bān yě huì bāng chèn shuō dào wǒ fù guì wú bǐ nǐ ruò shùn cóng míng rì jiù lì nǐ wèi fū rén yī shēng shòu yòng bù jīng yù é dào nú jiā suī shì nǚ liú yì zhī lián chǐ céng xǔ pèi liáng rén yī nǚ bù gēng èr fu
吕用之一般也会帮衬，说道：“我富贵无比，你若顺从，明日就立你为夫人，一生受用不荆”玉娥道：“奴家虽是女流，亦知廉耻，曾许配良人，一女不更二夫；
kuàng xiàng gōng zhū cuì chéng qún qǐ shǎo nú jiā yī rén
况相公珠翠成群，岂少奴家一人？
yuàn cì jīn lián yǐ quán míng jié
愿赐矜怜，以全名节。
lǚ yòng zhī nà lǐ kěn tīng yòng qǐ bá shān zhī lì bào xiàng chuáng tóu àn zhù qīn jiě qí yī
”吕用之那里肯听，用起拔山之力，抱向床头按住，亲解其衣。
yù é shuāng shǒu jù zhī qì lì bù jiā kǒu zhōng mà shēng bù jué
玉娥双手拒之，气力不加，口中骂声不绝。
zhèng zài wēi jí zhī jì hū yǒu bái mǎ yì pǐ yuē zhǎng zhàng yú cóng chuáng zhōng bēn chū xiàng lǚ yòng zhī luàn pū luàn yǎo
正在危急之际，忽有白马一匹，约长丈余，从床中奔出，向吕用之乱扑乱咬。
lǚ yòng zhī zháo máng zhǐ de fàng shǒu hē jiào shì bì shàng qián
吕用之着忙，只得放手，喝教侍婢上前。
nà bái mǎ zài fáng zhōng luàn wǔ féng zhe biàn yǎo yǎo de shì bì shí sǔn jiǔ shāng
那白马在房中乱舞，逢着便咬，咬得侍婢十损九伤。
lǚ yòng zhī jīng huáng táo cuàn
吕用之惊惶逃窜。
bǐ jí lǚ yòng zhī chū le fáng mén nà bái mǎ yě bú jiàn le
比及吕用之出了房门，那白马也不见了。
lǚ yòng zhī míng míng xiǎo de shì gè yāo niè àn dì chāi rén sì xià fǎng qiú gāo rén ráng jiě
吕用之明明晓得是个妖孽，暗地差人四下访求高人禳解。
cì rì yǒu hú sēng dào mén zì yán shàn néng wàng qì yù zhī xiōng jí
次日有胡僧到门，自言：“善能望气、预知凶吉。
jīn jiàn fǔ shàng yāo qì shēn zhòng tè lái ráng jiě
今见府上妖气深重，特来禳解。
mén shàng tōng bào le yòng zhī jí rì qǐng jìn shén xiāng jìng lǐ
”门上通报了用之，即日请进，甚相敬礼。
hú sēng dào fǔ shàng yāo qì shēn zhòng zhǔ yǒu fēi cháng zhī huò
胡僧道：“府上妖气深重，主有非常之祸。
lǚ yòng zhī dào yāo qì zài yú hé chǔ
”吕用之道：“妖气在于何处？
hú sēng dào shì zài fáng wéi zhī nèi dài lǎo sēng xì chá
胡僧道：“似在房闱之内，待老僧细查。
lǚ yòng zhī qīn zì yǐn le hú sēng gè fáng guān kàn xíng zhì yù é fáng tóu hú sēng dà jīng dào yāo qì zài cǐ
吕用之亲自引了胡僧，各房观看，行至玉娥房头，胡僧大惊道：“妖气在此。
bù zhī cǐ fáng zhōng shì xiàng gōng hé rén
不知此房中是相公何人？
lǚ yòng zhī dào xīn nà xiǎo qiè shàng wèi chéng hūn
”吕用之道：“新纳小妾，尚未成婚。
hú sēng dào gōng xǐ xiàng gōng hóng fú qí tiān de yù lǎo sēng ruò chéng qīn zhī hòu xiàng gōng bì zāo qí huò yǐ
”胡僧道：“恭喜相公，洪福齐天，得遇老僧，若成亲之后，相公必遭其祸矣。
cǐ nǚ nǎi shàng dì yù mǎ zhī jīng lái rén jiān xíng huò zhě
此女乃上帝玉马之精，来人间行祸者。
jīn yǐ dào xiàng gōng fǔ zhōng ruò bù zǎo xiē fā tuō huò bì bù miǎn
今已到相公府中，若不早些发脱，祸必不免。
lǚ yòng zhī bèi tā shuō zhe yù mǎ zhī shì lián hū wèi shén rén qǐng wèn rú hé fā tuō
”吕用之被他说着玉马之事，连呼为神人，请问如何发脱。
hú sēng dào jiāng cǐ nǚ sù zèng tā rén shǐ tā rén dài shòu qí huò xiàng gōng biàn méi shì le
胡僧道：“将此女速赠他人，使他人代受其祸，相公便没事了。
lǚ yòng zhī suī rán ài nà nǚ sè xìng mìng wéi zhòng shuō de huó líng huó xiàn zěn de bù pà
”吕用之虽然爱那女色，性命为重，说得活灵活现，怎的不怕？
yòu wèn le zèng yǔ shuí rén fāng hǎo
又问了：“赠与谁人方好？
hú sēng dào zhǐ jiǎn xiāng gōng xīn shàng dì yí gè bù kuài de jiāng cǐ nǚ zèng zhī
”胡僧道：“只拣相公心上第一个不快的，将此女赠之。
yī yuè zhī nèi cǐ rén bì zāo qí huò xiàng gōng kě gāo zhěn wú yōu yě
一月之内，此人必遭其祸，相公可高枕无忧也。
lǚ yòng zhī bèi huáng sǔn yī běn hé zòu bà guān xīn zhōng zuì hèn de
”吕用之被黄损一本劾奏罢官，心中最恨的。
nà shí biàn dìng le gè zhǔ yì jí máng zuò lǐ dào lǐng jiào lǐng jiào
那时便定了个主意，即忙作礼道：“领教，领教。
fēn fù gàn pú bèi zhāi xiāng kuǎn duō qǔ jīn bó hòu zèng
”分付干仆备斋相款，多取金帛厚赠。
hú sēng dào xiàng gōng tiān xià fú rén lǎo sēng tè lái xiāng jiù qǐ gǎn shòu cì
胡僧道：“相公天下福人，老僧特来相救，岂敢受赐。
lián zhāi yě bù chī fú yī ér qù
”连斋也不吃，拂衣而去。
fēn míng yī xí wú jī huà què rèn fēi cháng ráng huò gōng
分明一席无稽话，却认非常禳祸功。
lǚ yòng zhī dāng shí chāi rén huàn qǔ xuē ǎo dào fǔ shuō huà xuē ǎo bù gǎn bù lái
吕用之当时差人唤取薛媪到府说话，薛媪不敢不来。
lǚ yòng zhī biàn dào nǐ nǚ ér nián yòu bù zhī lǐ shù wǒ fǔ zhōng bù hǎo shōu yòng
吕用之便道：“你女儿年幼，不知礼数，我府中不好收用。
wén de xīn jìn shì huáng sǔn shàng wú qī shì cǐ rén yǔ wǒ yǒu yán wǒ yù jiāng cǐ nǚ sòng tā jiě shì qí hèn xū de nǐ qīn zì sòng qù shàn yán dào dá bì děi tā shōu nà fāng hǎo
闻得新进士黄损尚无妻室，此人与我有言，我欲将此女送他，解释其恨，须得你亲自送去，善言道达，必得他收纳方好。
xuē ǎo kòu shǒu dào xiàng gōng jūn zhǐ gǎn bù zūn yī
”薛媪叩首道：“相公钧旨，敢不遵依。
lǚ yòng zhī yòu dào fáng zhōng yī shì xiāng lǒng jǐn zuò jià zī nǐ kě zì qù shōu shí jìng zì tái qù lián nǐ nǚ ér yě bù xiāo xiāng jiàn le
”吕用之又道：“房中衣饰箱笼，尽作嫁资，你可自去收拾，竟自抬去，连你女儿也不消相见了。
xuē ǎo wén yán zhèng zhōng qí huái
”薛媪闻言，正中其怀。
zhōng táng zì yǒu rén yǐn jìn xiāng fáng
中堂自有人引进香房。
yù é jiàn xuē ǎo dào lái rèn shì lǚ yòng zhī zhe tā lái quàn jiě xīn tóu tū tū de tiào
玉娥见薛媪到来，认是吕用之着他来劝解，心头突突的跳。
xuē ǎo xiàng nǚ ér ěr biān dī shuō dào nǐ rú jīn hǎo le xiàng gōng bù yòng zhe wǒ lìng sòng yǔ yí gè zhī qù de rén
薛媪向女儿耳边低说道：“你如今好了，相公不用，着我另送与一个知趣的人。
yù é dào nú jiā suǒ yǐ tān shēng rěn chǐ gēn suí dào cǐ zhǐ wàng huáng láng yī huì ruò zhuǎn zèng tā rén yǔ xiàn shēn cǐ dì hé yì
”玉娥道：“奴家所以贪生忍耻，跟随到此，只望黄郎一会，若转赠他人，与陷身此地何异？
nú jiā níng sǐ bù yuàn wèi zhú làng zhī píng suí fēng zhī xù yě
奴家宁死，不愿为逐浪之萍，随风之絮也。
xuē ǎo dào fāng cái shuō zhī qù de rén ér zhèng shì huáng láng
”薛媪道：“方才说知趣的人儿，正是黄郎。
fáng zhōng yī shì xiāng lǒng jìn shù xiāng zèng
房中衣饰箱笼，尽数相赠。
kuài xiē chū mén fáng tā yǒu fān huǐ zhī shì
快些出门，防他有翻悔之事。
yù é dào yuán lái rú cǐ
”玉娥道：“原来如此。
dāng xià mǔ zǐ èr rén máng máng de shōu shí tíng dāng
”当下母子二人，忙忙的收拾停当。
zhǔ fù yā huán yǎng niáng jì xiè xiàng gōng huàn xià jiǎo lì yī dào yān qù le
嘱付丫鬟养娘，寄谢相公，唤下脚力，一道烟去了。
áo yú tuō què jīn gōu qù bǎi wěi yáo tóu zài bù lái
鳌鱼脱却金钩去，摆尾摇头再不来。
què shuō huáng sǔn xián zuò yá zhāi hū jiàn mén wài lái bào yǒu wéi yáng xuē mā ma qiú jiàn
却说黄损闲坐衙斋，忽见门外来报：“有维扬薛妈妈求见。
huáng shēng máng jiào qǐng jìn
”黄生忙教请进。
xuē ǎo yī jiàn le huáng shēng lián chēng hè xǐ
薛媪一见了黄生，连称：“贺喜。
huáng shēng dào xià guān hé xǐ kě hè
”黄生道：“下官何喜可贺？
xuē ǎo dào lǎo shēn dào cháng ān yǐ bàn nián yǒu yú píng shí bù gǎn lái mào dú jīn rì tè fèng yī guì guān zhī mìng sòng yī wèi xiǎo niáng zǐ dào fǔ chéng qīn
”薛媪道：“老身到长安，已半年有余，平时不敢来冒渎，今日特奉一贵官之命，送一位小娘子到府成亲。
huáng shēng wèn dào guì guān shì nà gè
”黄生问道：“贵官是那个？
xuē ǎo dào shì xīn bà zhí de lǚ xiāng gōng
”薛媪道：“是新罢职的吕相公。
huáng shēng dà nù dào zhè gè jiān xióng gǎn yǐ měi rén jú xì wǒ
”黄生大怒道：“这个奸雄，敢以美人局戏我。
ruò bù kàn nǐ jiù shí qíng fèn jiù bǎ nǐ chì zhà yī cháng xuē ǎo dào guān rén xiū nǎo
若不看你旧时情分，就把你叱咤一常”薛媪道：“官人休恼。
nà měi rén fēi bié què shì lǎo shēn de nǚ ér yǔ guān rén yǒu guā gé de
那美人非别，却是老身的女儿，与官人有瓜葛的。
huáng shēng wén yán jiù bǎ nù róng fàng xià le wǔ fēn cóng róng wèn dào lìng ài qióng qióng jiǔ yǐ rù gōng gòng fèng yǐ xià gèng yǒu shuí rén
”黄生闻言，就把怒容放下了五分，从容问道：“令爱琼琼，久已入宫供奉，以下更有谁人？
yǔ xià guān yǒu hé guā gé
与下官有何瓜葛？
xuē ǎo dào shì lǎo shēn xīn rèn de xiǎo nǚ xìng hán míng yù é
”薛媪道：“是老身新认的小女，姓韩名玉娥。
huáng shēng dà jīng dào nǐ zài nà lǐ xiāng huì lái
”黄生大惊道：“你在那里相会来？
xuē ǎo biàn bǎ hàn jiāng lāo jiù zhī shì shuō le yī biàn
”薛媪便把汉江捞救之事，说了一遍。
jìn rì bèi lǚ xiāng gōng yòng qiáng duó qù nǚ ér dǐ sǐ bù cóng
“近日被吕相公用强夺去，女儿抵死不从。
bù zhī hé gù fēn fù lǎo shēn sòng yǔ guān rén quán wèi xiū hǎo zhī yì
不知何故，分付老身送与官人，权为修好之意。
huáng shēng yáo shǒu dào jì bèi lǚ yòng zhī zhè sī duó qù bì rán diàn wū qǐ yǒu bái bái fā chū zhī lǐ yòu rú hé piān sòng yǔ xià guān
黄生摇首道：“既被吕用之这厮夺去，必然玷污，岂有白白发出之理，又如何偏送与下官？
xuē ǎo dào zhǐ wèn wǒ nǚ ér biàn zhī
”薛媪道：“只问我女儿便知。
huáng shēng dào mò fēi bú shì nà wéi yáng hán yù é me
黄生道：“莫非不是那维扬韩玉娥么？
xuē ǎo dào jiàn yǒu guān rén suǒ zèng huā jiān xiǎo cí wèi zhèng
”薛媪道：“见有官人所赠花笺小词为证。
hái shì bèi shuǐ jìn shī guò de dōu zhòu le
还是被水浸湿过的，都绉了。
huáng shēng jiàn zhī tí qǐ xī rì fú jiāng guāng jǐng bù jué cǎn rán lèi xià jí kè mìng jiān yú rén cóng tóng xuē ǎo yíng jiē yù é dào yá xiāng huì
黄生见之，提起昔日涪江光景，不觉惨然泪下，即刻命肩舆人从，同薛媪迎接玉娥到衙相会。
liǎng xià bào tóu dà kū
两下抱头大哭。
kū ba gè xù zhōng cháng
哭罢，各叙衷肠。
yù é jǔ yù mǎ zhuì duì shēng shuō dào qiè ruò fēi cǐ wù bì wèi lǚ zéi suǒ wū dāng yǐ jǐng xuè jiàn qí yī bù fù de jiàn jūn miàn yǐ
玉娥举玉马坠，对生说道：“妾若非此物，必为吕贼所污，当以颈血溅其衣，不复得见君面矣。
huáng shēng jiàn zhuì dà jīng dào cǐ yù mǎ zhuì yuán shì wú jiā shì bǎo qù nián fú zhōu xiàn yǔ hú sēng fāng qīng hé yǐ de zhī
”黄生见坠，大惊道：“此玉马坠，原是吾家世宝，去年涪州献与胡僧，芳卿何以得之？
yù é dào qiè chú yè céng dé yī mèng cì rì suì cháo yù yī hú sēng wǎn rú mèng zhōng suǒ jiàn jiāng cǐ zhuì zèng wǒ zhǔ fù wǒ fū qī xiàng huì dōu zài zhè gè zhuì shàng
”玉娥道：“妾除夜曾得一梦，次日岁朝遇一胡僧，宛如梦中所见，将此坠赠我，嘱付我夫妻相会，都在这个坠上。
qiè jǐn cáng yú shēn
妾谨藏于身。
nà yè lǚ zéi yòng qiáng xiāng fàn hū yǒu bái mǎ cóng chuáng tóu bēn chū yù niè lǚ zéi
那夜吕贼用强相犯，忽有白马从床头奔出，欲啮吕贼。
lǚ zéi jīng huáng táo qù
吕贼惊惶逃去。
hòu wén de yě yǒu gè hú sēng duì lǚ zéi shuō bái mǎ wèi yāo bù lì zhǔ rén
后闻得也有个胡僧，对吕贼说：‘白马为妖，不利主人。
suǒ yǐ jiāng qiè zèng jūn yù yí huò yú jūn ěr
’所以将妾赠君，欲贻祸于君耳。
huáng shēng dào rú cǐ shuō nǐ wǒ fū qī zhòng huì jiē hú sēng zhī lì
”黄生道：“如此说，你我夫妻重会，皆胡僧之力。
hú sēng zhēn shén rén yù mǎ zhuì zhēn shén wù yě
胡僧真神人，玉马坠真神物也。
jīn rì lǐ dāng xiè zhī
今日礼当谢之。
suì mìng shè xià xiāng àn gōng yǎng yù mǎ zhuì yú shàng bǎi liè jiǔ fǔ zhī yí fū qī shuāng shuāng xià bài
”遂命设下香案，供养玉马坠于上，摆列酒脯之仪，夫妻双双下拜。
xuē ǎo yì cóng páng kòu tóu
薛媪亦从旁叩头。
hū jiàn yī bái mǎ yuē zhǎng zhàng yú cóng xiāng àn shàng yuè chū téng kōng ér qǐ
忽见一白马约长丈余，从香案上跃出，腾空而起。
zhòng rén jí chū hù kàn zhī jiàn yún duān lǐ miàn zhàn zhe yī rén xū méi kě biàn
众人急出户看之，见云端里面站着一人，须眉可辨。
nà rén shì shuí
那人是谁？
wéi yáng shì shàng chū xiāng shí zài xiàng fú jiāng dù kǒu féng
维扬市上初相识，再向涪江渡口逢。
jīn rì yún duān lái xiǎn xiāng fāng zhī yù mǎ zhǔ rén wēng
今日云端来显相，方知玉马主人翁。
nà rén biàn shì qǐ shǒu shuō wéi yáng shì shàng xiàng yù qǐng nà yù mǎ zhuì de lǎo wēng
那人便是起首说，维扬市上相遇，请那玉马坠的老翁。
lǎo wēng kuà shàng bái mǎ xū yú yān yún liáo rào bù zhī suǒ wǎng
老翁跨上白马，须臾烟云缭绕，不知所往。
huáng shēng xiǎng qǐ jiāng tóu huó mìng zhī ēn wàng kōng zài bài
黄生想起江头活命之恩，望空再拜。
kàn àn shàng yù mǎ zhuì yǐ bù jiàn yǐ
看案上，玉马坠已不见矣。
shì yè huáng sǔn yǔ yù é suì wèi fū fù
是夜黄损与玉娥遂为夫妇。
xuē ǎo yǎng lǎo sòng zhōng
薛媪养老送终。
huáng sǔn yòu chāi rén jiāng shū wǎng shǔ zhōng fǎng wèn hán wēng yíng lái fèng yǎng
黄损又差人将书往蜀中访问韩翁，迎来奉养。
suì shí bì shè lǎo sǒu jí hú sēng shén wèi fén xiān lǐ bài
岁时必设老叟及胡僧神位，焚香礼拜。
hòu huáng sǔn guān zhì yù shǐ zhōng chéng yù é shēng sān zi bìng liè shì tú fū fù bǎi nián xié lǎo
后黄损官至御史中丞，玉娥生三子，并列仕途，夫妇百年偕老。
yǒu shī zàn yún yī qǔ zhēng shēng jiāng shàng tīng zhī yīn suì dì bǎi nián méng
有诗赞云：一曲筝声江上听，知音遂缔百年盟。
sǐ shēng lí hé jiē qián dìng bú shì yīn yuán mò qiáng zhēng
死生离合皆前定，不是姻缘莫强争。