yī wén qián xiǎo xì zào qí yuān
一文钱小隙造奇冤
shì shàng hé rén huì cǐ yán xiū jiāng míng lì guà xīn tián
世上何人会此言，休将名利挂心田。
děng xián dào jǐn shí fēn jiǔ yù xìng gāo gē yī bǎi piān
等闲倒尽十分酒，遇兴高歌一百篇。
wù wài yān xiá wèi bàn lǚ hú zhōng rì yuè rèn chán juān
物外烟霞为伴侣，壶中日月任婵娟。
tā shí gōng mǎn guī hé chǔ
他时功满归何处？
zhí jià yún chē rù dòng tiān
直驾云车入洞天。
zhè bā jù shī nǎi huí dào rén suǒ zuò
这八句诗，乃回道人所作。
nà dào rén shì shuí
那道人是谁？
xìng lǚ míng yán hào dòng bīn yuè zhōu hé dōng rén shì
姓吕名岩，号洞宾，岳州河东人氏。
dà táng xián tōng zhōng yīng jìn shì jǔ yóu cháng ān jiǔ sì yù zhèng yáng zi zhōng lí xiān shēng diǎn pò le huáng liáng mèng zhī huàn tú bù zú liàn suì qiú dù shì zhī shù
大唐咸通中应进士举，游长安酒肆，遇正阳子锺离先生，点破了黄梁梦，知宦途不足恋，遂求度世之术。
zhōng lí xiān shēng kǒng tā lì zhì wèi jiān shí biàn shì guò zhī qí kě dù
锺离先生恐他立志未坚，十遍试过，知其可度。
yù shòu yǐ huáng bái mì fāng shǐ zhī diǎn shí chéng jīn jì shì lì wù rán hòu sān qiān gōng mǎn bā bǎi xíng yuán
欲授以黄白秘方，使之点石成金，济世利物，然后三千功满，八百行圆。
dòng bīn wèn dào suǒ diǎn zhī jīn hòu lái hái yǒu biàn yì fǒu
洞宾问道：“所点之金，后来还有变异否？
zhōng lí xiān shēng dá dào zhí dài sān qiān nián hòu hái guī běn zhì
”锺离先生答道：“直待三千年后，还归本质。
dòng bīn qiǎo rán bù lè dào suī rán suì wǒ yī shí zhī yuàn kě xī wù le sān qiān nián hòu yù jīn zhī rén dì zǐ bù yuàn shòu cǐ fāng yě
”洞宾愀然不乐道：“虽然遂我一时之愿，可惜误了三千年后遇金之人，弟子不愿受此方也。
zhōng lí xiān shēng hē hē dà xiào dào rǔ yǒu cǐ hǎo xīn sān qiān bā bǎi jǐn zài yú cǐ
”锺离先生呵呵大笑道：“汝有此好心，三千八百尽在于此。
wú xiàng méng kǔ zhú zhēn jūn fēn cǔn dào rǔ yóu rén jiān ruò yù liǎng kǒu de biàn shì nǐ de dì zǐ
吾向蒙苦竹真君分忖道：‘汝游人间，若遇两口的，便是你的弟子。
biàn yóu tiān xià cóng méi jiàn yǒu liǎng kǒu zhī rén jīn rǔ xìng lǚ jí qí rén yě
’遍游天下，从没见有两口之人，今汝姓吕，即其人也。
suì chuán yǐ fēn hé yīn yáng zhī miào
”遂传以分合阴阳之妙。
dòng bīn xiū liàn dān chéng fā shì bì xū dù jǐn tiān xià zhòng shēng fāng kěn shàng shēng cóng cǐ hùn jì chén tú zì chēng wèi huí dào rén
洞宾修炼丹成，发誓必须度尽天下众生，方肯上升，从此混迹尘途，自称为回道人。
huí zì yě shì èr kǒu àn cáng zhe lǚ zì
“回”字也是二“口”，暗藏著“吕”字。
cháng yóu cháng shā shǒu chí xiǎo xiǎo cí guàn qǐ qián xiàng shì shàng dà yán wǒ yǒu cháng shēng bū sǐ zhī fāng yǒu rén kěn shī qián mǎn guàn biàn yǐ fāng shòu zhī
尝游长沙，手持小小磁罐乞钱，向市上大言：“我有长生不死之方，有人肯施钱满罐，便以方授之。
shì rén bù xìn zhēng yǐ qián tóu guàn guàn zhōng bù mǎn
”市人不信，争以钱投罐，罐终不满。
zhòng jiē hài rán
众皆骇然。
hū yǒu yī sēng rén tuī yī chē zi qián cóng shì dōng lái xì duì dào rén shuō wǒ zhè chē zi qián gòng yǒu qiān guàn nǐ guàn lǐ néng róng zhī fǒu
忽有一僧人推一车子钱从市东来，戏对道人说：“我这车子钱共有千贯，你罐里能容之否？
dào rén xiào dào lián chē zi yě tuī de jìn hé kuàng qián hu
”道人笑道：“连车子也推得进，何况钱乎？
nà sēng bù yǐ wéi rán xiǎng zhe zhè guàn zi yǒu duō shǎo dà zuǐ néng róng de chē r
”那僧不以为然，想着：“这罐子有多少大嘴，能容得车儿？
míng míng shì shuō huǎng
明明是说谎。
dào rén jiàn qí chén yín biàn dào zhǐ pà nǐ bù kěn bù shī ruò dào gè kěn zì bù chóu zhè chē zi bù jìn wǒ guàn r lǐ qù
道人见其沉吟，便道：“只怕你不肯布施，若道个肯字，不愁这车子不进我罐儿里去。
cǐ shí zhòng rén jù guān zhě jí duō yī gè gè ròu yǎn fán fū shuí rén kěn xìn
”此时众人聚观者极多，一个个肉眼凡夫，谁人肯信。
dōu qù cuān duō nà sēng rén
都去撺掇那僧人。
nà sēng rén yě dào bì wú cǐ shì biàn dào kàn nǐ běn shì wǒ yǒu hé bù kěn
那僧人也道必无此事，便道：“看你本事，我有何不肯？
dào rén biàn jiāng guàn zi cè zhe jiāng guàn kǒu xiàng zhe chē r shàng lí sān bù zhī yuǎn duì sēng rén dào nǐ gǎn dào sān shēng kěn me
”道人便将罐子侧着，将罐口向着车儿，尚离三步之远，对僧人道：“你敢道三声‘肯’么？
sēng rén lián jiào sān shēng kěn kěn kěn
”僧人连叫三声：“肯，肯，肯。
měi jiào yī shēng kěn nà chē r biàn jìn yī bù dào dì sān gè kěn zì nà chē r què xiàng guàn nèi yǒu rén chě zhuài yì bān yī liū zǐ gǔn rù guàn nèi qù le
每叫一声“肯”，那车儿便近一步，到第三个“肯”字，那车儿却像罐内有人扯拽一般，一溜子滚入罐内去了。
zhòng rén yí gè yǎn huā bú jiàn le chē r fā shēng hǎn qí dào qí guài
众人一个眼花，不见了车儿，发声喊，齐道：“奇怪。
qí guài
奇怪。
dōu lái zhāng nà guàn kǒu zhī jiàn lǐ miàn hēi dòng dòng de
”都来张那罐口，只见里面黑洞洞地。
nà sēng rén jiù yǒu bú yuè zhī yì wèn dào nǐ nà dào rén shì shén xiān bú shì huàn shù
那僧人就有不悦之意，问道：“你那道人是神仙，不是幻术？
dào rén kǒu zhàn bā jù dào fēi shén yì fēi xian fēi shù yì fēi huàn
”道人口占八句道：非神亦非仙，非术亦非幻。
tiān dì yǒu zhōng qióng sāng tián jīng jǐ biàn
天地有终穷，桑田经几变。
cǐ shēn fēi wú yǒu cái yòu hé zú liàn
此身非吾有，财又何足恋。
gǒu bù cóng wú yóu qí jīng téng hàn màn
苟不从吾游，骑鲸腾汗漫。
nà sēng rén yí xīn shì gè yāo shù yù tóng zhòng rén zhí zhī sòng guān
那僧人疑心是个妖术，欲同众人执之送官。
dào rén dào nǐ mò fēi ào huǐ bù shě de zhè chē zi qián cái me
道人道：“你莫非懊悔，不舍得这车子钱财么？
wǒ jīn hái nǐ jiù shì
我今还你就是。
suì suǒ zhǐ bǐ xiě yī dào fú tóu rù guàn nèi hē shēng chū chū
”遂索纸笔，写一道符，投入罐内，喝声：“出，出。
zhòng rén qiān bǎi zhī yǎn jing kàn zhe guàn kǒu bìng wú dòng jìng
”众人千百只眼睛，看着罐口，并无动静。
dào rén shuō dào zhè guàn zi tān cái bù kěn sòng jiāng chū lái dài pín dào zì qù tǎo lái hái nǐ
道人说道：“这罐子贪财，不肯送将出来，待贫道自去讨来还你。
shuō shēng wèi liǎo sǒng shēn wàng guàn kǒu yī tiào rú luò zài wàn zhàng shēn tán yǐng er yě bú jiàn le
”说声未了，耸身望罐口一跳，如落在万丈深潭，影儿也不见了。
nà sēng rén lián hū dào rén chū lái
那僧人连呼：“道人出来。
dào rén kuài chū lái
道人快出来。
guàn lǐ bìng bù zé shēng
”罐里并不则声。
sēng rén dà nù tí qǐ guàn r xiàng dì xià yī zhì qí guàn dǎ de fěn suì yě bú jiàn dào rén yě bú jiàn chē r lián xiān qián zhòng rén bù shī de sàn qián bìng wú yí gè zhèng bù zhī nà lǐ qù le
僧人大怒，提起罐儿，向地下一掷，其罐打得粉碎，也不见道人，也不见车儿，连先前众人布施的散钱并无一个，正不知那里去了。
zhī jiàn yǒu zì zhǐ yī fú qǔ lái kàn shí tí de yǒu shī sì jù dào xún zhēn yào shí zhēn jiàn zhēn hún wèi wù
只见有字纸一幅，取来看时，题得有诗四句道：寻真要识真，见真浑未悟。
yī xiào zài xiāng féng qū chē dōng píng lù
一笑再相逢，驱车东平路。
zhòng rén zhèng zài chuán guān zhī jiàn zì jì jiàn miè xū yú zhī jiān lián zhè fú bái zhǐ yě bú jiàn le
众人正在传观，只见字迹渐灭，须臾之间，连这幅白纸也不见了。
zhòng rén cái xìn shì shén xiān yī hòng ér sàn
众人才信是神仙，一哄而散。
zhǐ yǒu nà sēng rén shī tuō le yī chē zi qián cái yì qì jǔ sàng hū xiǎng zhe shī zhōng yī xiào zài xiāng féng qū chē dōng píng lù zhī yǔ jí jí huí guī xíng dào dōng píng lù shàng rèn de zì jiā chē r chē shàng qián wù wǎn rán fēn háo bù dòng
只有那僧人失脱了一车子钱财，意气沮丧，忽想着诗中“一笑再相逢，驱车东平路”之语，急急回归，行到东平路上，认得自家车儿，车上钱物宛然分毫不动。
nà dào rén lì yú chē páng jǔ shǒu xiào dào xiāng dài jiǔ yǐ
那道人立于车旁，举手笑道：“相待久矣。
qián chē kě zì shōu zhī
钱车可自收之。
yòu tàn dào chū jiā zhī rén shàng qiě xī qián rú cǐ gèng yǒu hé rén bù ài qián zhě
”又叹道：“出家之人，尚且惜钱如此，更有何人不爱钱者？
pǔ tiān xià wú yī rén kě dù kě lián zāi kě tòng zāi
普天下无一人可度，可怜哉，可痛哉。
yán qì téng yún ér qù
”言讫腾云而去。
nà sēng rén jīng dāi le bàn shǎng qù kàn nà chē lún shàng měi biān gè yǒu yī kǒu zì èr kǒu chéng lǚ nǎi zhī lǚ dòng bīn yě
那僧人惊呆了半晌，去看那车轮上，每边各有一“口”字，二“口”成“吕”，乃知吕洞宾也。
ào huǐ wú jí
懊悔无及。
zhèng shì
正是：
tiān shàng shén xiān róng yì yù shì jiān nán de shě cái rén
天上神仙容易遇，世间难得舍财人。
fāng cái shuō lǚ dòng bīn de gù shì yīn wèi nà sēng rén shě bù dé zhè yī chē zi qián bǎ gè huó shén xiān dāng miàn cuò guò
方才说吕洞宾的故事，因为那僧人舍不得这一车子钱，把个活神仙，当面挫过。
yǒu rén lùn zhè yī chē zi qián qǐ shì xiǎo shì yě guài nà sēng rén bù dé shì shàng hái yǒu yī wén qián yě shě bù dé de
有人论：这一车子钱，岂是小事，也怪那僧人不得，世上还有一文钱也舍不得的。
yī zài xià kàn lái shè de yī chē zi qián jiù cóng nà shè de yī wén qián zhè yī niàn tuī guǎng shǎng qù
依在下看来，舍得一车子钱，就从那舍得一文钱这一念推广上去；
shě bù dé yī wén qián jiù cóng nà shě bù dé yī chē zi qián zhè yī niàn suàn jì rù lái
舍不得一文钱，就从那舍不得一车子钱这一念算计入来。
bú yào bǎ qián duō qián shǎo kàn zuò liǎng yàng
不要把钱多钱少，看做两样。
rú jīn tīng zài xià shuō zhè yī wén qián xiǎo xiǎo de gù shì
如今听在下说这一文钱小小的故事。
liè wèi kàn guān men gè yi jǐng xǐng chéng fèn zhì yù qiě xiū wàng chāo fán rù dào yě shì bǎo shēn bǎo jiā de zhèng lǐ
列位看官们，各宜警醒，惩忿窒欲，且休望超凡入道，也是保身保家的正理。
shī yún bù zhēng xián qì bù tān qián shè de qián shí jié de yuán
诗云：不争闲气不贪钱，舍得钱时结得缘。
chú què qián cái fán nǎo shǎo wú fán wú nǎo jí shén xiān
除却钱财烦恼少，无烦无恼即神仙。
huà shuō jiāng xī ráo zhōu fǔ fú liáng xiàn yǒu jǐng dé zhèn shì gè mǎ tóu qù chù
话说江西饶州府浮梁县，有景德镇，是个马头去处。
zhèn shàng bǎi xìng dōu yǐ shāo zào cí qì wèi yè sì fāng shāng gǔ dōu lái zài wǎng sū háng gè chù fàn mài jǐn yǒu lì xi
镇上百姓，都以烧造磁器为业，四方商贾，都来载往苏杭各处贩卖，尽有利息。
jiù zhōng dān biǎo yī rén jiào zuò qiū yǐ dà shì yáo hù jiā yí gè zuò shǒu hún jiā yáng shì shàn néng miáo huà
就中单表一人，叫做丘乙大，是窑户家一个做手，浑家杨氏，善能描画。
yǐ dà zuò jiù cí pēi jiù shì hún jiā miáo huà huā cǎo rén wù liǎng kǒu jù bù chī kōng
乙大做就磁胚，就是浑家描画花草、人物，两口俱不吃空。
zhù zài yí gè lěng xiàng lǐ jǐn kě dù rì yǒu yú
住在一个冷巷里，尽可度日有余。
nà yáng shì nián sān shí liù suì mào pō bù chǒu yě kěn yú rén huó dòng
那杨氏年三十六岁，貌颇不丑，也肯与人活动。
zhǐ wèi lǎo gōng lì hài zhǐ hǎo bèi dì lǐ ǒu yī wéi zhī què bù gǎn míng dāng zuò shì
只为老公利害，只好背地里偶一为之，却不敢明当做事。
suǒ shēng yī zi míng huàn qiū zhǎng r nián yī shí sì suì zī xìng yú lǔ shàng wèi huì zuò huó zhī zài jiā zhōng zǒu tiào
所生一子，名唤丘长儿，年一十四岁，资性愚鲁，尚未会做活，只在家中走跳。
hū yī rì yáng shì huàn dù téng sī xiǎng jiāo tāng chī bǎ yī wén qián jiào zhǎng r dào shì shàng mǎi jiāo
忽一日杨氏患肚疼，思想椒汤吃，把一文钱教长儿到市上买椒。
zhǎng r ná le yī wén qián cái zǒu chū mén gāng gāng yù zhe dōng jiàn bì yì bān zuò cí pēi liú sān wàng de ér zi jiào zuò zài wàng yě zǒu chū mén lái
长儿拿了一文钱，才走出门，刚刚遇着东间壁一般做磁胚刘三旺的儿子，叫做再旺，也走出门来。
nà zài wàng nián shí sān suì bǐ cháng r dào guāi qiǎo píng rì xǐ de shì diān qián shuǎ zǐ
那再旺年十三岁，比长儿到乖巧，平日喜的是攧钱耍子。
zěn de yàng diān qián
怎的样攧钱？
yě yǒu bā gè liù gè diān chū huò zì huò bèi yī sè de wèi zhī hún chéng
也有八个六个，攧出或字或背，一色的谓之浑成。
yě yǒu qī gè wǔ gè diān qù yī bèi yī zì jiān huā ér qù de wèi zhī bèi jiān
也有七个五个，攧去一背一字间花儿去的，谓之背间。
zài wàng hé zhǎng r xián cháng yǒu qián shí duō zēng zài xiàng kǒu yí gè kōng jiē tóu shàng shuǎ guò lái
再旺和长儿闲常有钱时，多曾在巷口一个空阶头上耍过来。
zhè yī rì xiàng zhōng xiāng yù tóng zǒu dào cháng shí shuǎ qián qù chù zài wàng yòu yào hé zhǎng r shuǎ zǐ zhǎng r dào wǒ jīn rì méi yǒu qián zài shēn biān
这一日巷中相遇，同走到常时耍钱去处，再旺又要和长儿耍子，长儿道：“我今日没有钱在身边。
zài wàng dào nǐ wǎng nà lǐ qù
”再旺道：“你往那里去？
zhǎng r dào niang dù téng jiào wǒ mǎi jiāo pào tāng chī
”长儿道：“娘肚疼，叫我买椒泡汤吃。
zài wàng dào nǐ mǎi jiāo yí dìng yǒu qián
”再旺道：“你买椒，一定有钱。
zhǎng r dào zhǐ yǒu dé yī wén qián
”长儿道：“只有得一文钱。
zài wàng dào yī wén qián yě hǎo shuǎ wǒ yě bǎ yī wén yǔ nǐ dǔ gè bèi zì liǎng bèi de biàn dōu yíng qù liǎng zì biàn shū yī zì yī bèi bù suàn
”再旺道：“一文钱也好耍，我也把一文与你赌个背字，两背的便都赢去，两字便输，一字一背不算。
zhǎng r dào zhè wén qián shì yào mǎi jiāo de tǎng huò shū yǔ nǐ le bǎ shén me qù mǎi
长儿道：“这文钱是要买椒的，倘或输与你了，把什么去买？
zài wàng dào bù fáng shì nǐ ruò yíng le shì zào huà ruò shū le shí wǒ jiè yǔ nǐ xià cì hái wǒ jiù shì
再旺道：“不妨事，你若赢了是造化，若输了时，我借与你，下次还我就是。
zhǎng r yī shí bù lǎo chéng jiù bǎ zhè wén qián piē zài dì shàng
长儿一时不老成，就把这文钱撇在地上。
zài wàng zài dōu dù lǐ yě mō chū yí gè qián diū xià de lái
再旺在兜肚里也摸出一个钱丢下地来。
zhǎng r de qián shì gè bèi zài wàng de shì gè zì
长儿的钱是个背，再旺的是个字。
zhè diān qián yě yǒu xiān hòu cháng guī gāi shì bèi de xiān diān
这攧钱也有先后常规，该是背的先攧。
zhǎng r jiǎn qǐ liǎng wén qián tān zài dì èr shǒu zhǐ shàng bǎ dà mǔ zhǐ qiā zhù qū yī qǔ yāo jiào shēng bèi
长儿检起两文钱，摊在第二手指上，把大拇指掐住，曲一曲腰，叫声：“背。
diān jiāng xià qù guǒ rán liǎng bèi
”攧将下去，果然两背。
zhǎng r yíng le shōu qǐ yī wén liú yī wén zài dì
长儿赢了，收起一文，留一文在地。
zài wàng yòu zài dōu dù lǐ mō chū yī wén qián lái lián dì xià zhè wén qián jiǎn qǐ yì bān yàng tān zài dì èr shǒu zhǐ shàng bǎ dà mǔ zhǐ qiā zhù qū yī qǔ yāo jiào shēng bèi
再旺又在兜肚里摸出一文钱来，连地下这文钱拣起，一般样，摊在第二手指上，把大拇指掐住，曲一曲腰，叫声：“背。
diān jiāng xià qù què shì liǎng gè zì yòu shì zài wàng shū le
”攧将下去，却是两个字，又是再旺输了。
zhǎng r bǎ liǎng gè qián dōu shōu qǐ hé zì jǐ zhè yī wén qián gòng shì sān gè
长儿把两个钱都收起，和自己这一文钱，共是三个。
zhǎng r yíng de shùn liū dòng le dǔ xīng wèn zài wàng hái yǒu qián me
长儿赢得顺溜，动了赌兴，问再旺：“还有钱么？
zài wàng dào qián jǐn yǒu zhǐ pà nǐ méi zào huà yíng de
”再旺道：“钱尽有，只怕你没造化赢得。
dāng xià shēn shǒu zài dōu dù lǐ mō chū shí lái gè jìng qián niǎn zài shǒu lǐ zé zé kuā dào hǎo qián
当下伸手在兜肚里摸出十来个净钱，捻在手里，啧啧夸道：“好钱。
hǎo qián
好钱。
wèn zhǎng r hái gǎn diān me
”问长儿：“还敢攧么？
yòu diū xià yī wén lái
”又丢下一文来。
zhǎng r yòu diān le liǎng bèi dì sì cì zài wàng diān yòu shì liǎng zì
长儿又攧了两背，第四次再旺攧，又是两字。
yī lián diān le shí lái cì dōu shì zhǎng r yíng le gòng dé le shí èr wén fēn míng shì jué cáng yì bān
一连攧了十来次，都是长儿赢了，共得了十二文，分明是掘藏一般。
xǐ de zhǎng r xiào róng mǎn miàn ná le qián biàn zǒu
喜得长儿笑容满面，拿了钱便走。
zài wàng nà kěn fàng tā shàng qián lán zhù dào nǐ yíng le wǒ xǔ duō qián zǒu nà lǐ qù
再旺那肯放他，上前拦住，道：“你赢了我许多钱，走那里去？
zhǎng r dào niang dù téng děng jiāo tāng chī wǒ qù qù xián shí zài lái
”长儿道：“娘肚疼，等椒汤吃，我去去，闲时再来。
zài wàng dào wǒ hái yǒu qián zài yāo lǐ nǐ yíng de shí dōu sòng nǐ
”再旺道：“我还有钱在腰里，你赢得时，都送你。
zhǎng r zhǐ shì yào qù zài wàng fā qǐ hóu jí lái biàn dào nǐ ruò bù kěn diān shí hái le wǒ de qián biàn bà
”长儿只是要去，再旺发起喉急来，便道：“你若不肯攧时，还了我的钱便罢。
nǐ bǎ yī wén qián lái piàn le wǒ xǔ duō qián rú hé jiù qù
你把一文钱来骗了我许多钱，如何就去？
zhǎng r dào wǒ shì diān de yǒu cǎi xū bú shì bái duó nǐ de
”长儿道：“我是攧得有采，须不是白夺你的。
zài wàng suǒ xìng bǎ dōu dù lǐ qián jìn shù qǔ chū yuē mò yǒu èr sān shí wén zuò yī duī r duī zài dì xià dào dài wǒ shū jǐn le zhèi xiē qián biàn fàng nǐ zǒu
”再旺索性把兜肚里钱，尽数取出，约莫有二三十文，做一堆儿堆在地下道：“待我输尽了这些钱，便放你走。
zhǎng r shì xiǎo sī jiā yǎn kǒng qiǎn jiàn le zhè qián bù jué tān xīn yòu qǐ kuàng qiě zài wàng dǐ sǐ chán zhù zhǐ de yòu diān
长儿是小厮家，眼孔浅，见了这钱，不觉贪心又起，况且再旺抵死缠住，只得又攧。
shéi zhī fēng wú cháng shùn bīng wú cháng shèng
谁知风无常顺，兵无常胜。
zhè fān cǎi tóu yòu lún dào zài wàng le
这番采头又轮到再旺了。
zhào qián diān le yī èr shí cì suī zé zhōng jiān hù yǒu shèng fù què shì zài wàng yíng de duō
照前攧了一二十次，虽则中间互有胜负，却是再旺赢得多。
dào jié mò lái zhè shí èr wén qián yī jiù bèi tā fù qù
到结末来，这十二文钱，依旧被他复去。
zhǎng r gāng gāng yuán shèng dé yī wén qián
长儿刚刚原剩得一文钱。
zì gǔ dào dǔ yǐ qì shèng
自古道：赌以气胜。
chū fān zhǎng r diān yíng le yī liǎng wén dǎn jiù zhuàng le ǒu rán yǒu xiē cǎi tóu jiù lián yíng shù cì
初番长儿攧赢了一两文，胆就壮了，偶然有些采头，就连赢数次。
dào dì èr fān yòu diān shí bú shì tā xīn zhōng suǒ yuàn kuàng qiě zhe le gè tān xīn shǒu xià jiù jué yǒu xiē jīn chí
到第二番又攧时，不是他心中所愿，况且着了个贪心，手下就觉有些矜持。
dào yī lián diān shū le jǐ wén qù yí gè shě bù dé yí gè yòu tiān le gè lìn zì qì biàn suǒ rán
到一连攧输了几文，去一个舍不得一个，又添了个吝字，气便索然。
zěn dāng zài wàng yī gǔ fèn qì yòu qiě shāo cū dǎn zhuàng zì rán yíng le
怎当再旺一股愤气，又且稍粗胆壮，自然赢了。
dà fán rén fù de hǎo guò pín de hǎo guò zhǐ yǒu xiān fù hòu pín de zuì shì nán guò
大凡人富的好过，贫的好过，只有先富后贫的，最是难过。
jù zhǎng r yī wén qián qǐ shǒu shí yíng de yī èr wén yě shì gōu le yī lián dé le shí èr wén qián yī quán tóu niǎn bú zhù jiù shì bái shǒu chéng jiā hé děng huān xǐ
据长儿一文钱起手时，赢得一二文也是勾了，一连得了十二文钱，一拳头捻不住，就似白手成家，何等欢喜。
bǎ zhè qián bù kàn zuò tǎng lái zhī wù jiù rèn zuò zì jǐ dōng xī chóng fù shū qù hǎo bù qì mèn chī xīn hái xiǎng zài xiàng chū cì yíng jiāng zhuàn lái
把这钱不看做倘来之物，就认作自己东西，重复输去，好不气闷，痴心还想再像初次赢将转来。
jiù shì shū le tā yuán xǔ xià jiè wǒ de yǒu hé bù kě
“就是输了，他原许下借我的，有何不可？
zhè yī jiāo hé gāi zhǎng r diān le rěn bu zhù àn dìng xīn kǎn zài fù yī diān yòu shì èr zì xīn lǐ zháo máng jiù qù qiǎng nà qián shǒu qù chí xiē xiān bèi zài wàng qiǎng dào shǒu zhōng dōu zhuāng rù dōu dù lǐ qù le
”这一交，合该长儿攧了，忍不住按定心坎，再复一攧，又是二字，心里着忙，就去抢那钱，手去迟些，先被再旺抢到手中，都装入兜肚里去了。
zhǎng r dào wǒ zhǐ yǒu yī wén qián yào mǎi jiāo de nǐ yuán shuō guò yíng shí jiè wǒ zěn de dōu shōu qù le
长儿道：“我只有一文钱，要买椒的，你原说过赢时借我，怎的都收去了？
zài wàng guài zhǎng r xiān qián yíng le tā shí èr wén qián jiù yào zǒu jīn fān zhèng hǎo chū qì
”再旺怪长儿先前赢了他十二文钱就要走，今番正好出气。
jūn zǐ bào chóu zhí dài sān nián xiǎo rén bào chóu zhī zài yǎn qián zěn me hái kěn bǎ zhè wén qián jiè tā
君子报仇，直待三年，小人报仇，只在眼前，怎么还肯把这文钱借他？
bǎ zhǎng r shuāng shǒu dǎng kāi gù yì de yī tiào yī wǔ pǎo rù xiàng qù le
把长儿双手挡开，故意的一跳一舞，跑入巷去了。
jí de zhǎng r qiě kū qiě jiào yě huí shēn jìn xiàng chě zhù zài wàng yào qián liǎng gè niǔ zuò yī duī sī dǎ
急得长儿且哭且叫，也回身进巷扯住再旺要钱，两个扭做一堆厮打。
sūn páng dòu zhì shuí wèi shèng chu hàn zhēng fēng nà gè qiáng
孙庞斗智谁为胜，楚汉争锋那个强？
què shuō yáng shì zhuān děng jiāo lái pào tāng chī wàng le duō shí bú jiàn zhǎng r huí lái
却说杨氏专等椒来泡汤吃，望了多时，不见长儿回来。
jué de dù téng dìng le zǒu chū mén lái zhāng kàn zhī jiàn zhǎng r hé zài wàng niǔ zhù sī dǎ mà dào xiǎo shā cái
觉得肚疼定了，走出门来张看，只见长儿和再旺扭住厮打，骂道：“小杀才。
jiào nǐ mǎi jiāo bù mǎi dào zài cǐ xún nào hái bù sā kāi
教你买椒不买，到在此寻闹，还不撒开。
liǎng gè xiǎo sī tīng de mà dōu fàng le shǒu
”两个小厮听得骂，都放了手。
zài wàng jiù shǎn zài yī biān
再旺就闪在一边。
yáng shì wèn zhǎng r mǎi de jiāo zài nà lǐ
杨氏问长儿：“买的椒在那里？
zhǎng r hán zhuó yǎn lèi huí dào nà mǎi jiāo de yī wén qián bèi zài wàng duó qù le
”长儿含着眼泪回道：“那买椒的一文钱，被再旺夺去了。
zài wàng dào tā yǔ wǒ diān qián shū yǔ wǒ de
”再旺道：“他与我攧钱，输与我的。
yáng shì zhī gāi mà zì jǐ ér zi bù gāi diān qián bù gāi guài bié rén
”杨氏只该骂自己儿子不该攧钱，不该怪别人。
kuàng qiě yī wén qián suǒ zhí jǐ hé jì shū le qù zhǐ suǒ bà xiū
况且一文钱，所值几何，既输了去，只索罢休。
dān yīn yáng shì yī shí bù míng rě chū yī chǎng dà huò zhǎn zhuǎn de hài le duō shǎo rén de xìng mìng
单因杨氏一时不明，惹出一场大祸，展转的害了多少人的性命。
zhèng shì shì bù sān sī zhōng yǒu huǐ rén néng bǎi rěn zì wú yōu
正是：事不三思终有悔，人能百忍自无忧。
yáng shì yīn děng hòu zhǎng r bù lái yī dǔ zi è qì zhèng méi chū huō tīng shuō yíng le tā ér zi de yī wén qián biàn mà dào tiān shā de yě zéi zhǒng
杨氏因等候长儿不来，一肚子恶气，正没出豁，听说赢了他儿子的一文钱，便骂道：“天杀的野贼种。
yào qián shí hé bù jiào nǐ niáng chèn hàn
要钱时，何不教你娘趁汉？
què lái piàn wǒ jiā xiǎo sī diān qián
却来骗我家小厮攧钱。
kǒu lǐ yī tóu shuō yī tóu biàn chě zài wàng lái dǎ
”口里一头说，一头便扯再旺来打。
qià zhèng zhuā zhù le dōu dù záo xià liǎng gè lì bào
恰正抓住了兜肚，凿下两个栗暴。
nà xiǎo sī dǎ jí le bǎ shēn zi fù mìng yī zhēng què zhēng duàn le dōu dù dài zi là xià de lái suǒ láng yī shēng xiǎng dōu dù zi lǐ miàn de qián sā zuò yī dì
那小厮打急了，把身子负命一挣，却挣断了兜肚带子，落下地来，索郎一声响，兜肚子里面的钱，撒做一地。
yáng shì dào zhǐ hái wǒ nà yī wén biàn liǎo
杨氏道：“只还我那一文便了。
zhǎng r dé le niáng de kǒu qì jiù shì qiǎng le yī bǎ qián bēn jìn zì wū lǐ qù
”长儿得了娘的口气，就势抢了一把钱，奔进自屋里去。
zài wàng jiù jiào qǐ qū lái
再旺就叫起屈来。
yáng shì gǎn jìn wū lǐ hē jiào zhǎng r hái le tā qián
杨氏赶进屋里，喝教长儿还了他钱。
zhǎng r bèi niang bī bù guò bǎ qián wàng zhe jiē shàng yī sā zài wàng yī tóu kū yī tóu mà yī tóu jiǎn qián
长儿被娘逼不过，把钱望着街上一撒，再旺一头哭，一头骂，一头检钱。
jiǎn qǐ shí shǎo le liù qī wén qián qíng zhī shì zhǎng r cáng xià lán zhe mén zhǐ gù mà
检起时，少了六七文钱，情知是长儿藏下，拦着门只顾骂。
yáng shì dào yě bú jiàn zhè tiān shā de yě zéi zhǒng nèn dì sā pō
杨氏道：“也不见这天杀的野贼种，恁地撒泼。
bǎ dà mén guān shàng zǒu jìn qù le
”把大门关上，走进去了。
zài wàng qiāo le yī huí mén yòu mà le yī huí kū dào zì wū lǐ qù
再旺敲了一回门，又骂了一回，哭到自屋里去。
mǔ qīn sūn dà niáng zhèng zài zào xià shāo huǒ wèn qí yuán gù zài wàng kū sù dào zhǎng r qiǎng le wǒ de qián tā de niang bù shuō tā bú shì dào mà wǒ tiān shā de yě zéi zhǒng yào qián shí hé bù jiào nǐ niáng chèn hàn
母亲孙大娘正在灶下烧火，问其缘故，再旺哭诉道：“长儿抢了我的钱，他的娘不说他不是，到骂我天杀的野贼种，要钱时何不教你娘趁汉。
sūn dà niáng bù tīng shí wàn shì quán xiū yī tīng le zhè jù bù rù ěr de yán yǔ bù jué nù cóng xīn shàng qǐ è xiàng dǎn biān shēng
”孙大娘不听时万事全休，一听了这句不入耳的言语，不觉：怒从心上起，恶向胆边生。
yuán lái sūn dà niáng zuì tòng ér zi jí shì hù duǎn yòu jiān xìng bào néng yán kuài yǔ shì gè lǎn shì de nǚ dū tóu
原来孙大娘最痛儿子，极是护短，又兼性暴，能言快语，是个揽事的女都头。
ruò xiāng mà qǐ lái yī lián mà shí lái rì yě bù kǒu gàn yǒu míng jiào zuò chuò bǎn pó
若相骂起来，一连骂十来日，也不口干，有名叫做绰板婆。
tā yǔ qiū jiā zhǐ gé de sān sì gè jiàn bì jū zhù yě xiǎo de yáng shì píng rì yǒu xiē bù sān bù sì de máo bìng zhǐ wéi cóng wú kǒu miàn bù hǎo fā huī chū lái
他与丘家只隔得三四个间壁居住，也晓得杨氏平日有些不三不四的毛病，只为从无口面，不好发挥出来。
yī wén zài wàng zhī yǔ tài yáng lǐ bào chū huǒ lái lì zài jiē tóu mà dào gǒu pō fù gǒu yín fù
一闻再旺之语，太阳里爆出火来，立在街头，骂道：“狗泼妇，狗淫妇。
zì jǐ mán zhe lǎo gōng chèn hàn zi wǒ bù guǎn nǐ bà le dào lái bàng bié rén
自己瞒着老公趁汉子，我不管你罢了，到来谤别人。
lǎo niáng rén biàn kàn bù xiàng què tì lǎo gōng zhēng qì
老娘人便看不像，却替老公争气。
qián mén bù jìn shī gū hòu mén bù jìn hé shàng quán tóu shàng lì dé rén qǐ bì bó shàng zǒu de mǎ guò bù xiàng nǐ nà gǒu yín fù rén yìng huò bù yìng biǎo zhuàng lǐ bù zhuàng zuò chéng lǎo gōng dài le lǜ mào r xiū yě bù zháo
前门不进师姑，后门不进和尚，拳头上立得人起，臂膊上走得马过，不像你那狗淫妇，人硬货不硬，表壮里不壮，作成老公带了绿帽儿，羞也不着。
hái kuī nǐ lǎo zhe liǎn zài jiē fāng shàng mà rén
还亏你老着脸在街坊上骂人。
biàn sāo jiàn shí yě bú shì nèn bān zuò zuò
便臊贱时，也不是恁般做作。
wǒ jiā xiǎo sī nián xiǎo lián tóu dài nǎo yě hái bù gōu yǔ nǐ bǔ kōng nǐ xiū de chán tā
我家小厮年小，连头带脑，也还不勾与你补空，你休得缠他。
sāo fā shí hái qù xún nà jiù hàn zi shì duō xún jǐ zāo duō yǎng le jǐ gè yě zéi zhǒng dà qǐ lái hǎo zuò zéi
臊发时还去寻那旧汉子，是多寻几遭，多养了几个野贼种，大起来好做贼。
yī shēng pō fù yī shēng yín fù mà yí gè lù jué rén xī yáng shì pà lǎo gōng bù gǎn lǎn shì yòu méi chù chū qì zhǐ de mà zhǎng r dào dōu shì nǐ nà xiǎo tiān shā de bù xué hǎo yǐn zhè cháng shé fù kāi kǒu
”一声泼妇，一声淫妇，骂一个路绝人希杨氏怕老公，不敢揽事，又没处出气，只得骂长儿道：“都是你那小天杀的不学好，引这长舌妇开口。
tí qǐ mù chái bǎ zhǎng r pī tóu jiù dǎ dǎ de zhǎng r tóu pò xuè lín háo táo dà kū
”提起木柴，把长儿劈头就打，打得长儿头破血淋，豪淘大哭。
qiū yǐ dà zhèng cóng yáo shàng huí lái tīng de sūn dà niáng jiào mà cè ěr duō shí yī jù jù dōu tīng zài dù lǐ xiǎng dào shì nà jiā pó niang bù xiù qì
丘乙大正从窑上回来，听得孙大娘叫骂，侧耳多时，一句句都听在肚里，想道：“是那家婆娘不秀气？
tì lǎo gōng zhuāng huǎng zi rě zhè chuò bǎn pó jiào mà
替老公妆幌子，惹这绰板婆叫骂。
jí zhì huí jiā jiàn zhǎng ér tí kū wèn qǐ yuán yáo dào shì zì jiā jiā lǐ zhāo lǎn de shì fēi
及至回家，见长儿啼哭，问起缘繇，到是自家家里招揽的是非。
qiū yǐ dà shì gè yìng hàn pà rén chǐ xiào shēng yě bù zé qì fèn fèn dì zuò xià
丘乙大是个硬汉，怕人耻笑，声也不啧，气忿忿地坐下。
yuǎn yuǎn de tīng de mà shēng bù jué zhí dào huáng hūn hòu fāng cái zhù kǒu
远远的听得骂声不绝，直到黄昏后，方才住口。
qiū yǐ dà chī le jǐ wǎn jiǔ děng dào yè shēn rén jìng jiào lǎo pó lái pán wèn dào nǐ zhè jiàn rén mán zhe wǒ gàn de hǎo shì
丘乙大吃了几碗酒，等到夜深人静，叫老婆来盘问道：“你这贱人瞒着我干得好事。
chèn de xǔ duō hàn zi xìng shèn míng shuí
趁的许多汉子，姓甚名谁？
hǎo hǎo zhāo jiāng chū lái wǒ zì qù xún tā shuō huà
好好招将出来，我自去寻他说话。
nà pó niáng yuán shì pà lǎo gōng de tīng de zhè jù huà fēn míng shì bàn kōng zhōng xiǎng yí gè pī lì zhàn jīng jīng hái gǎn kāi kǒu
”那婆娘原是怕老公的，听得这句话，分明似半空中响一个霹雳，战兢兢还敢开口？
qiū yǐ dà dào pō jiàn fù nǐ yǒu běn shi tōu hàn zi rú hé méi běn shì shuō chū lái
丘乙大道：“泼贱妇，你有本事偷汉子，如何没本事说出来？
ruò yào bù zhī chú fēi mò wèi
若要不知，除非莫为。
mán de lǎo gōng mán bù dé lín lǐ jīn rì jiào wǒ rú hé zuò rén
瞒得老公，瞒不得邻里，今日教我如何做人。
nǐ kuài kuài shuō lái yě de wǒ xīn xià míng bái
你快快说来，也得我心下明白。
yáng shì dào méi yǒu zhè shì jiào wǒ shuō shuí lái
”杨氏道：“没有这事，教我说谁来？
qiū yǐ dà dào zhēn gè méi yǒu
”丘乙大道：“真个没有？
yáng shì dào méi yǒu
”杨氏道：“没有。
qiū yǐ dà dào jì shì méi yǒu shí tā men rú hé shuō nǐ nǐ rú hé píng tā shuō bù zé yī shēng
”丘乙大道：“既是没有时，他们如何说你，你如何凭他说，不则一声？
xiǎn shì xīn xū kǒu ruǎn yīng tā bù dé
显是心虚口软，应他不得。
ruò shì zhēn gè méi yǒu shì tā men zuò shuō nǐ shí nǐ jīn yè diào sǐ zài tā mén shàng fāng biǎo nǐ qīng bái yě chū tuō le wǒ de chǒu míng míng rì wǒ hǎo yǔ tā jiǎng huà
若是真个没有，是他们作说你时，你今夜吊死在他门上，方表你清白，也出脱了我的丑名，明日我好与他讲话。
nà pó niáng zěn kěn zǒu dòng liú xià lèi lái bèi qiū yǐ dà sān liǎng gè bā zhǎng tuī chū dà mén bǎ yī tiáo má suǒ diū yǔ tā jiào dào kuài sǐ kuài sǐ
那婆娘怎肯走动，流下泪来，被丘乙大三两个巴掌，推出大门，把一条麻索丢与他，叫道：“快死快死。
bù sǐ biàn shì liàn hàn zi le
不死便是恋汉子了。
shuō ba guān shàng mén ér jìn lái
”说罢，关上门儿进来。
zhǎng r yào lái kāi mén bèi yǐ dà yī dùn lì bào dǎ de kū le yī chǎng shuì qù le
长儿要来开门，被乙大一顿栗暴，打得哭了一场睡去了。
yǐ dà yǒu le jǐ fēn jiǔ yì yě zì shuì le
乙大有了几分酒意，也自睡了。
dān piē yáng shì zài mén wài hǎo kǔ shàng tiān wú lù rù dì wú mén
单撇杨氏在门外好苦，上天无路，入地无门。
qiān bú shì wàn bú shì zhǐ shì zì jiā bú shì chú què sǐ bié wú liáng cè
千不是，万不是，只是自家不是，除却死，别无良策。
zì bēi zì yuàn le duō shí kǒng pà tiān míng huāng huāng zhāng zhāng de qǔ le má suǒ qù rèn nà liú sān wàng de mén shǒu
自悲自怨了多时，恐怕天明，慌慌张张的取了麻索，去认那刘三旺的门首。
yě shì jiāng sǐ zhī rén shī hún diān zhì liú jiā běn zài dōng jiàn bì dì sān jiā què cuò zǒu dào xī biān qù zǒu guò le wǔ liù jiā dào dì qī jiā
也是将死之人，失魂颠智，刘家本在东间壁第三家，却错走到西边去，走过了五六家，到第七家。
jiàn mén miàn yǔ liú jiā xiāng xiàng máng máng de bǎ jǐ kuài luàn zhuān chèn jiǎo dā shàng má suǒ yú yán xià xì jǐng zì jīng kě lián líng lì fù rén zhǐ wèi yī wén qián dòu qì sàng le xìng mìng
见门面与刘家相像，忙忙的把几块乱砖衬脚，搭上麻索于檐下，系颈自荆可怜伶俐妇人，只为一文钱斗气，丧了性命。
zhèng shì dì xià xīn tiān è sǐ guǐ rén jiān bú jiàn huà huā rén
正是：地下新添恶死鬼，人间不见画花人。
què shuō xī lín dì qī jiā shì gè dǎ tiě de jiàng rén mén shǒu
却说西邻第七家，是个打铁的匠人门首。
zhè jiàng rén hùn míng jiào zuò bái tiě měi yè sì gēng biàn qǐ lái dǎ tiě
这匠人浑名叫做白铁，每夜四更，便起来打铁。
ǒu rán kāi le dà mén sā ruò hū rán yī zhèn lěng fēng chuī de máo gǔ sǒng rán dìng jīng kàn shí chī le yī jīng
偶然开了大门撒溺，忽然一阵冷风，吹得毛骨竦然，定睛看时，吃了一惊。
bú shì kuǐ lěi chǎng zhōng bào lǎo yě xiàng qiū qiān jià shàng jiā rén
不是傀儡场中鲍老，也像秋千架上佳人。
yán xià guà zhe yī jiàn wù shì bù zhī shì nà lǐ lái de hǎo bù pà rén
檐下挂着一件物事，不知是那里来的，好不怕人。
yóu kǒng shì yǎn huā zhuǎn shēn jìn wū diǎn gè liàng lái yī zhào yuán lái shì xīn yì de fù rén yān hóu qì duàn yǎn jiàn de jiù bù huó le
犹恐是眼花，转身进屋，点个亮来一照，原来是新缢的妇人，咽喉气断，眼见得救不活了。
yù dài bù qù zhào guǎn tā dào tiān míng bèi zuò gōng de kàn jiàn què bú shì yī chǎng fēi lái hèng huò biàn bù qīng de guān sī sī liang yī jì jiāng tā yí zài bié chù yǔ wǒ biàn wú gān le
欲待不去照管他，到天明被做公的看见，却不是一场飞来横祸，辨不清的官司，思量一计：“将他移在别处，与我便无干了。
dān zhe jīng kǒng shàng qián qù jiě zhè má suǒ
”耽着惊恐，上前去解这麻索。
nà bái tiě běn lái yǒu xiē mán lì qīng qīng de biàn qǔ xià guà lái bèi chū zhèng jiē xīn huāng yì jí bù xiá zhì xiáng xiàng yī jiā mén lǐ piē xia tóu yě bù huí jìng zì guī jiā wū zì lián dǎ jǐ gè hán jìn tiě yě bù gǎn dǎ le fù shàng chuáng qù shuì wò bù zài huà xià
那白铁本来有些蛮力，轻轻的便取下挂来，背出正街，心慌意急，不暇致详，向一家门里撇下，头也不回，竟自归家，兀自连打几个寒噤，铁也不敢打了，复上床去睡卧，不在话下。
qiě shuō qiū yǐ dà hēi zǎo qǐ lái kāi mén dǎ tīng lǎo pó xiāo xī zǒu dào liú sān wàng mén qián bìng wú dòng jìng zhí zǒu dào xiàng kǒu yě méi xiē zōng yǐng yòu huí lái zuò dì xún sī mò bú shì zhè jiàn fù táo zǒu tā fāng qù le
且说丘乙大黑蚤起来开门，打听老婆消息，走到刘三旺门前，并无动静，直走到巷口，也没些踪影，又回来坐地寻思：“莫不是这贱妇逃走他方去了？
yòu xiǎng tā chū mén xī shǎo yòu shì hēi àn lǐ rú hé xíng dòng
”又想：“他出门稀少，又是黑暗里，如何行动？
yòu xiǎng dào tā ruò bù sǐ shí má suǒ bì rán hái zài
”又想道：“他若不死时，麻索必然还在。
zài dào mén qián kàn shí dì xià bú jiàn má shéng dìng shì sǐ zài liú jiā mén shǒu bèi tā zhī jué cáng guò le shī shǒu yǔ wǒ bái lài
”再到门前看时，地下不见麻绳，“定是死在刘家门首，被他知觉，藏过了尸首，与我白赖。
yòu xiǎng liú sān wàng zuó wǎn bù huí zhǐ yǒu nà chuò bǎn pó hé nà xiǎo sī zài jiā nà yǒu lì liàng bān yùn
”又想：“刘三旺昨晚不回，只有那绰板婆和那小厮在家，那有力量搬运？
yòu xiǎng dào chóng yǐ yě yǒu jǐ zhī jiǎo r qǐ yǒu rén wú bāng zhù
”又想道：“虫蚁也有几只脚儿，岂有人无帮助？
qiě děng tā kāi mén chū lái kàn tā shén me guāng jǐng jiàn mào biàn sè kě zhī jiù lǐ
且等他开门出来，看他什么光景，见貌辨色，可知就里。
děng dào liú jiā kāi mén zài wàng chū lái bǎ qián qù shì xīn lǐ mǎi mó mó diǎn xīn bìng bù jiàn yǒu yī xiē jīng huāng zhī yì
”等到刘家开门，再旺出来，把钱去市心里买馍馍点心，并不见有一些惊慌之意。
qiū yǐ dà xīn zhōng wěi jué bù xià yòu dào jiē qián jiē hòu xián dàng dǎ tàn yī huí bìng wú yǐng xiǎng
丘乙大心中委决不下，又到街前街后闲荡，打探一回，并无影响。
huí lái kàn jiàn zhǎng r hái shuì zài chuáng shàng dǎ hōu bù jué nù qǐ xiān kāi bèi xiàng tuǐ shàng sì wǔ xià dǎ de zhè xiǎo sī shuì mèng lǐ zhí tiào qǐ lái
回来看见长儿还睡在床上打齁，不觉怒起，掀开被，向腿上四五下，打得这小厮睡梦里直跳起来。
qiū yǐ dà dào niang yě bèi liú jiā bī sǐ le nǐ bù qù tǎo mìng hái zhǐ guǎn shuì
丘乙大道：“娘也被刘家逼死了，你不去讨命，还只管睡。
zhè jù huà fēn míng qiū yǐ dà jiào zhǎng r qù rě shì kàn fēng sè
”这句话，分明丘乙大教长儿去惹事，看风色。
zhǎng r tīng shuō niang sǐ le biàn kū qǐ lái máng máng de chuān le yī fú dài zhe kū yī jìng zhí gǎn dào liú sān wàng mén shǒu dà mà dào gǒu chāng gēn gǒu yín fù
长儿听说娘死了，便哭起来，忙忙的穿了衣服，带着哭，一径直赶到刘三旺门首，大骂道：“狗娼根，狗淫妇。
hái wǒ niang lái
还我娘来。
nà chuò bǎn pó sūn dà niáng jiàn zhǎng r mà shàng mén rú hé nài de jí gǎn chū lái mà dào qiān rén shè dì yě zéi zhǒng gǎn shàng mén qī fù lǎo niáng me
”那绰板婆孙大娘见长儿骂上门，如何耐得，急赶出来，骂道：“千人射的野贼种，敢上门欺负老娘么？
biàn jiū zhe zhǎng r tóu fà què dài yào dǎ jiàn qiū yǐ dà guò lái jiù fàng le shǒu
”便揪着长儿头发，却待要打，见丘乙大过来，就放了手。
zhè xiǎo sī mǎn jiē luàn tiào luàn wǔ dài kū dài mà tǎo niang
这小厮满街乱跳乱舞，带哭带骂讨娘。
qiū yǐ dà yǐ nài bú zhù yě mà qǐ lái
丘乙大已耐不住，也骂起来。
chuò bǎn pó zěn kěn xiāng ràng páng biān zuān chū gè zài wàng lái xiāng bāng liǎng xià gàn mà yī chǎng lín lǐ quàn kāi
绰板婆怎肯相让，旁边钻出个再旺来相帮，两下干骂一场，邻里劝开。
qiū yǐ dà jiào zhǎng r kān shǒu jiā lǐ zì qù jiē shàng yāng rén xiě le zhuàng cí gǎn dào fú liáng xiàn gào liú sān wàng hé qī sūn shì rén mìng shì qíng
丘乙大教长儿看守家里，自去街上央人写了状词，赶到浮梁县告刘三旺和妻孙氏人命事情。
dà yǐn zhǔn le zhuàng cí chāi rén jū ná yuán bèi gào hé lín lǐ gān zhèng dào guān shěn wèn
大尹准了状词，差人拘拿原被告和邻里干证，到官审问。
yuán lái chuò bǎn pó sūn shì píng xī kǒu zuǐ bù hǎo jí shì yào chōng zhuàng rén lín lǐ dōu bù huān xǐ yīn cǐ shuō huà zhōng jiān wèi miǎn piān xiàng qiū yǐ dà jǐ fēn bǎ xiāng mà de shì qíng zēng tiān de zhòng dà le yǐn yǐn de jiāng zhè rén mìng shè shí zài chuò bǎn pó shēn shàng
原来绰板婆孙氏平昔口嘴不好，极是要冲撞人，邻里都不欢喜，因此说话中间，未免偏向丘乙大几分，把相骂的事情，增添得重大了，隐隐的将这人命，射实在绰板婆身上。
zhè dà yǐn jiàn zhòng rén shuō huà xiāng tóng xìn yǐ wéi shí cuò rèn liú sān wàng jiāng shī cáng nì zài jiā xī tú tuō zuì
这大尹见众人说话相同，信以为实，错认刘三旺将尸藏匿在家，希图脱罪。
chāi rén sōu jiǎn lián dì yě fān le zhuàn lái zhǐ shì sōu xún bù chū gù cǐ nán yǐ dìng zuì
差人搜检，连地也翻了转来，只是搜寻不出，故此难以定罪。
qiě bù yòng xíng jiāng chuò bǎn pó jū jìn chāi rén yā liú sān wàng xún fǎng yáng shì xià luò qiū yǐ dà tǎo bǎo zài wài
且不用刑，将绰板婆拘禁，差人押刘三旺寻访杨氏下落，丘乙大讨保在外。
zhè chǎng guān sī hǎo nán jié li
这场官司好难结哩。
yǒu fèn jiào
有分教：
chuò bǎn pó xiāo tíng kǒu shé cí qì jiang dān wù shēng yá
绰板婆消停口舌，磁器匠担误生涯。
zhè shì qiě gé guò bù tí
这事且阁过不题。
zài shuō bái tiě jiāng nà shī shǒu què piē zài yí gè kāi jiǔ diàn de rén jiā mén shǒu
再说白铁将那尸首，却撇在一个开酒店的人家门首。
nà diàn zhōng rén wáng gōng nián jì liù shí yú suì yǒu gè mā ma kào zhe mài jiǔ guò rì
那店中人王公，年纪六十余岁，有个妈妈，靠着卖酒过日。
shì yè shuì zhì wǔ gēng zhǐ tīng de kòu mén zhī shēng xǐng shí yòu bù tīng de
是夜睡至五更，只听得叩门之声，醒时又不听得。
gāng gāng hé yǎn què yòu wén de pēng pēng shēng kòu xiǎng
刚刚合眼，却又闻得閛閛声叩响。
xīn zhōng jīng yì pī yī ér qǐ jí huàn xiǎo èr qǐ lái kāi mén guān kàn
心中惊异，披衣而起，即唤小二起来，开门观看。
zhī jiàn jiē tóu shàng bù héng bù zhí dǎng zhe zhè jiàn wù shì
只见街头上不横不直，挡着这件物事。
wáng gōng hái dào shì gè zuì hàn duì xiǎo èr dào nǐ zǐ xì kàn yī kàn hái shì yuǎn fāng rén shì jìn chù rén
王公还道是个醉汉，对小二道：“你仔细看一看，还是远方人，是近处人？
ruò shì zuǒ jìn lín lǐ kě kòu tā jiā qǐ lái fú le qù
若是左近邻里，可叩他家起来，扶了去。
xiǎo èr yī yán fǔ shēn xià qù rèn kàn yīn bèi le xīng guāng kàn bù zǐ xì jiàn jǐng biān tuō zhe má shéng què rèn zuò shì tiáo mǎ biān biàn dào bú shì jìn biān rén xiǎng shì gè mǎ fū
小二依言，俯身下去认看，因背了星光，看不仔细，见颈边拖着麻绳，却认做是条马鞭，便道：“不是近边人，想是个马夫。
wáng gōng dào nǐ zěn me xiǎo de tā shì gè mǎ fū
”王公道：“你怎么晓得他是个马夫？
xiǎo èr dào jiàn tā shēn biān yǒu gēn mǎ biān gù cǐ zhī de
”小二道：“见他身边有根马鞭，故此知得。
wáng gōng dào jì bú shì jìn chù rén yóu tā ba
”王公道：“既不是近处人，由他罢。
xiǎo èr qī xīn yào ná tā de biān zi shēn shǒu qù shi shí què ná bù qǐ zhī dào yā zài shēn dǐ xià jìn lì yī chě nà shī shǒu zhí shù qǐ lái bǎ xiǎo èr xià le yī tiào jiào dào ā yā
小二欺心，要拿他的鞭子，伸手去拾时，却拿不起，只道压在身底下，尽力一扯，那尸首直竖起来，把小二吓了一跳，叫道：“阿呀。
lián máng fàng shǒu nà shī pū de dǎo xià qù le
”连忙放手，那尸扑的倒下去了。
lián wáng gōng yě chī yī jīng wèn dào zhè zěn me shuō
连王公也吃一惊，问道：“这怎么说？
xiǎo èr dào zhī dào shì gēn biān r yào ná tā de bù xiǎng què shì yì sǐ de rén jǐng xià kòu de shéng zi
”小二道：“只道是根鞭儿，要拿他的，不想却是缢死的人，颈下扣的绳子。
wáng gōng tīng shuō huāng le shǒu jiǎo yù dài jiào pò dì fāng yòu pà zhè méi tóu guān sī rě zài shēn shàng
”王公听说，慌了手脚，欲待叫破地方，又怕这没头官司惹在身上。
bù bào dì fāng zhè shì què shì xǐ shēn bù qīng biàn yǔ xiǎo èr shāng yì xiǎo èr dào bù dǎ jǐn zhī jiào tā lí le wǒ zhè lǐ jiù méi shì le
不报地方，这事却是洗身不清，便与小二商议，小二道：“不打紧，只教他离了我这里，就没事了。
wáng gōng dào shuō de yǒu lǐ hái shì ná dào nà lǐ qù hǎo
”王公道：“说得有理，还是拿到那里去好？
xiǎo èr dào piē tā zài hé lǐ ba
”小二道：“撇他在河里罢。
dāng xià èr rén dòng shǒu zhí tái dào hé xià
”当下二人动手，直抬到河下。
yuǎn yuǎn wàng jiàn àn shàng yǒu rén dǎ zhe dēng lóng zǒu lái kǒng pà bèi tā zhuàng jiàn bù guǎn sān qī èr shí yī piē zài hé biān bēn huí jiā qù le bù zài huà xià
远远望见岸上有人，打着灯笼走来，恐怕被他撞见，不管三七二十一，撇在河边，奔回家去了，不在话下。
qiě shuō àn shàng dǎ dēng lóng lái de shì shuí
且说岸上打灯笼来的是谁？
nà rén nǎi shì běn zhèn yí gè dà hù jiào zuò zhū cháng wéi rén jiān guǐ bǎi chū biàn zhà duō duān shì gè hǎo dǎ guān sī de zhǔ ér
那人乃是本镇一个大户叫做朱常，为人奸诡百出，变诈多端，是个好打官司的主儿。
yīn yǔ gé xiàn yí gè xìng zhào de rén jiā zhēng tián zhè yī zǎo yào dào tián tóu qù gē dào tóng zhe shí lái gè jiā rén ná le xǔ duō biǎn tiāo suǒ zǐ lián dāo zhèng lái xià xiāng
因与隔县一个姓赵的人家争田，这一蚤要到田头去割稻，同着十来个家人，拿了许多扁挑索子镰刀，正来下舡。
nà tí dēng de zài qián zǒu xià àn lái zhī jiàn yī rén héng dào zài hé biān yě rèn zuò shì gè zuì hàn biàn dào zhè gāi sǐ de tān zhè yàng nóng xuè
那提灯的在前，走下岸来，只见一人横倒在河边，也认做是个醉汉，便道：“这该死的贪这样脓血。
ruò zài yí gè fān shēn què bù gǔn zài hé lǐ sòng le xìng mìng
若再一个翻身，却不滚在河里，送了性命？
nèi zhōng yí gè jiā rén jiào zuò bo cái shì zhū cháng shǒu xià dì yī chū jiān de bāng shǒu tā zhī dào zuì hàn shēn biān yǒu xiē qián chāo jiù dūn dǎo shēn shēn shǒu qù mō tā yāo xià què bīng yì bān lěng xià de suō shǒu bù dié biàn dào yuán lái sǐ de le
”内中一个家人，叫做卜才，是朱常手下第一出尖的帮手，他只道醉汉身边有些钱钞，就蹲倒身，伸手去摸他腰下，却冰一般冷，吓得缩手不迭，便道：“元来死的了。
zhū cháng tīng shuō shì sǐ rén xīn xià dùn shēng bù liáng zhī niàn máng jiào bú yào rǎng
”朱常听说是死人，心下顿生不良之念，忙叫：“不要嚷。
bǎ dēng lái zhào kàn shì lǎo de
把灯来照看，是老的？
shì shǎo de
是少的？
zhòng rén zài dēng xià zǐ xì dǎ yī rèn què shì gè yì sǐ de fù rén
”众人在灯下仔细打一认，却是个缢死的妇人。
zhū cháng dào nǐ men bǎ tā jǐng lǐ shéng zi kuài jiě diào le dǎ xià shāo lǐ qù cáng hǎo
朱常道：“你们把他颈里绳子快解掉了，打下艄里去藏好。
zhòng rén dào lǎo diē zhè fù rén zhèng bù zhī shì shèn rén móu sǐ de
”众人道：“老爹，这妇人正不知是甚人谋死的？
wǒ men rú hé què dào qù zhāo lǎn shì fēi
我们如何却到去招揽是非？
zhū cháng dào nǐ mò guǎn wǒ zì yǒu yòng chù
”朱常道：“你莫管，我自有用处。
zhòng rén zhǐ de yī tā jiě qù má shéng jiào qǐ kàn chuán de dǎ shàng chuán cáng zài shāo lǐ jiāng píng jī gài hǎo
众人只得依他，解去麻绳，叫起看船的，打上船，藏在艄里，将平基盖好。
zhū cháng dào bo cái nǐ huí qù xí fù zǐ jiào wǔ liù gè lái
朱常道：“卜才，你回去，媳妇子叫五六个来。
bo cái dào zhè èr sān shí mǔ dào gōu shén me kǎn yào zhè xǔ duō rén qù zuò shèn
”卜才道：“这二三十亩稻，勾什么砍，要这许多人去做甚？
zhū cháng dào nǐ zhǐ guǎn jiào lái wǒ zì yǒu yòng chù
”朱常道：“你只管叫来，我自有用处。
bo cái bù zhī shì shèn yì jiàn jí biàn tí dēng huí qù bù yī shí jiào dào zuò le yī xiāng jiě lǎn kāi xiāng
”卜才不知是甚意见，即便提灯回去，不一时叫到，坐了一舡，解缆开舡。
liǎng rén dàng jiǎng lí le zhèn shàng
两人荡桨，离了镇上。
zhòng rén wèn dào lǎo diē zài zhè dōng xī qù yǒu shèn yòng chǔ
众人问道：“老爹载这东西去有甚用处？
zhū cháng dào rú jīn qù gē dào zhào jiā dìng lái lán zǔ shào bù dé yǒu yī chǎng xiāng dǎ dào gào zhuàng jié shā
”朱常道：“如今去割稻，赵家定来拦阻，少不得有一场相打，到告状结杀。
rú jīn tiān cì zhè dōng xī yǔ wǒ qǐ bù shěng le dǎ guān sī hái yǒu xǔ duō miào chù
如今天赐这东西与我，岂不省了打官司，还有许多妙处。
zhòng rén dào lǎo diē zěn jiàn shěng le dǎ guān sī
”众人道：“老爹怎见省了打官司？
yòu yǒu miào chù
又有妙处？
zhū cháng dào yǒu le zhè shī shǒu shí zhǐ xiāo rú cǐ rú cǐ zhè bān zhè bān què bù xǐng le dǎ guān sī nǐ men yě yǒu xiē cái cǎi
”朱常道：“有了这尸首时，只消如此如此，这般这般，却不省了打官司，你们也有些财采。
tā ruò bù jiàn jī nòng dào dāng guān dìng rán wǒ men zhàn gè shàng fēng kě bù hǎo me
他若不见机，弄到当官，定然我们占个上风，可不好么。
zhòng rén dōu xǐ dào guǒ rán miào jì
”众人都喜道：“果然妙计。
xiǎo rén men zěn shěng de
小人们怎省得？
zhèng shì suàn dìng jī móu kuā zì jǐ ān pái quān tào hài tā rén
”正是：算定机谋夸自己，安排圈套害他人。
zhèi xiē rén dōu shì yú yě cūn fū xiǎo de shén me lì hài
这些人都是愚野村夫，晓得什么利害？
tīng jiàn jiā zhǔ shuō de dōu yǒu cái cǎi
听见家主说得都有财采，
dàng zuò wèng zhōng qǔ biē
当做瓮中取鳖，
shǒu dào qín lái de shì
手到擒来的事，
lè jí le
乐极了，
bā bù dé zhào jiā de rén
巴不得赵家的人，
zhè shí jiù dào xiāng biān lái sī nào biàn hǎo yín zi xīn jí
这时就到舡边来厮闹便好：银子心急，
fā hěn dàng qǐ jiǎng lái
发狠荡起桨来，
zhè xiāng qià xiàng shēng le qī bā gè chì bǎng yì bān
这舡恰像生了七八个翅膀一般，
qǐng kè jiù fēi dào le
顷刻就飞到了。
cǐ shí tiān sè jiàn míng zhū cháng jiào bǎ xiāng xiē zài kōng kuò wú rén jū zhù zhī chù lí tián zhōng shàng yǒu yī jiàn zhī lù
此时天色渐明，朱常教把舡歇在空阔无人居住之处，离田中尚有一箭之路。
zhòng rén dōu shàng le àn xún chū yī tiáo yī gǔ lián yī gǔ duàn de làn cǎo shéng jiāng xiāng lǎn zài yī kē cǎo gēn shàng zhǐ liú yī gè rén zuò zài shāo shàng kān shǒu zhòng nán nǚ dū xià tián gē dào
众人都上了岸，寻出一条一股连一股断的烂草绳，将舡缆在一颗草根上，止留一个人坐在艄上看守，众男女都下田割稻。
zhū cháng yuǎn yuǎn de zhàn zài àn shàng dǎ tàn xiāo hào
朱常远远的站在岸上打探消耗。
yuán lái zhè dì fāng jiào zuò lǐ yú qiáo lí jǐng dé zhèn zhǐ yǒu shí lǐ duō yuǎn zài guò qù lǐ xǔ yòu huàn zuò tài bái cūn nǎi nán zhí lì huī zhōu fǔ wù yuán xiàn suǒ guǎn
元来这地方叫做鲤鱼桥，离景德镇只有十里多远，再过去里许，又唤做太白村，乃南直隶徽州府婺源县所管。
yīn shì liǎng shěng jiāo jiè zhī chù rén rén cuò rǎng ér jū
因是两省交界之处，人人错壤而居。
yǔ zhū cháng zhēng tián zhè rén míng huàn zhào wán yě shì gè dà fù zhī jiā yuán shì fú liáng xiàn rén hù què zhù zài wù yuán xiàn dì fāng
与朱常争田这人名唤赵完，也是个大富之家，原是浮梁县人户，却住在婺源县地方。
liǎng xiàn jù zhì de yǒu tián chǎn
两县俱置得有田产。
nà zhēng de tián zhǐ de sān shí yú mǔ nǎi zhào wán zú xiōng zhào níng de
那争的田，止得三十余亩，乃赵完族兄赵宁的。
xiān bǎ lái dǐ jiè le zhū cháng yín zi què yòu mài yǔ zhào wán kǒng pà chū chǒu jiù lǎn lái diàn zhǒng liǎng biān yǐng shè le sān sì nián
先把来抵借了朱常银子，却又卖与赵完，恐怕出丑，就揽来佃种，两边影射了三四年。
bù xiǎng jìn rì shēn sǐ gù cǐ liǎng jiā xiāng zhēng
不想近日身死，故此两家相争。
zhè dào zǐ hái shì zhào níng suǒ zhǒng
这稻子还是赵宁所种。
shuō huà de zhè tián zài zhào wán wū jiǎo gēn tóu rú hé bù xiān gē le què liú yǔ zhū cháng lái gē
说话的，这田在赵完屋脚跟头，如何不先割了，却留与朱常来割？
kàn guān yǒu suǒ bù zhī nà zhào wán yě shì gè qiáng hèng zhī tú kàn de zì jǐ dà le dào zhè tián shì míng zhōng zhèng qì mǎi zú xiōng de yòu zài tā de zuǒ jìn
看官有所不知，那赵完也是个强横之徒，看得自己大了，道这田是明中正契买族兄的，又在他的左近；
zhū cháng yòu shì gé shěng rén hù liào bì bù gǎn lái gē dào suǒ yǐ fàng xīn tuō dǎn
朱常又是隔省人户，料必不敢来割稻，所以放心托胆。
nǎ zhī zhū cháng yòu shì gè zhuān zài hǔ tóu shàng zuò kē yào chī bù pà sǐ de wǎng liǎng jìng lái fàng duì zhèng zài tián zhōng kǎn dào
那知朱常又是个专在虎头上做窠，要吃不怕死的魍魉，竟来放对，正在田中砍稻。
zǎo yǒu rén bào zhī zhào wán
蚤有人报知赵完。
zhào wán dào zhè sī zhēn shì chī le dà chóng de xīn bào zi de dǎn gǎn lái wǒ zhè lǐ liáo bō
赵完道：“这厮真是吃了大虫的心，豹子的胆，敢来我这里撩拨。
xiǎng shì lái sòng sǐ me
想是来送死么。
ér zi zhào shòu dào diē zì gǔ dào lái zhě bù jù jù zhě bù lái
”儿子赵寿道：“爹，自古道：‘来者不惧，惧者不来。
yě mò qīng qū le tā
’也莫轻觑了他。
zhào wán wèn bào rén dào tā men gòng yǒu duō shǎo rén zài cǐ
赵完问报人道：“他们共有多少人在此？
dá dào shí lái gè nán zǐ liù qī gè fù rén
”答道：“十来个男子，六七个妇人。
zhào wán dào jì rú cǐ yě jiào fù rén qù
”赵完道：“既如此，也教妇人去。
nán duì nán nǚ duì nǚ dōu ná huí lái qiāo duàn tā de gū guǎi zi
男对男，女对女，都拿回来，敲断他的孤拐子。
lián xiāng dōu bá tā shàng àn nà shí fāng jiàn wǒ de shǒu duàn
连舡都拔他上岸，那时方见我的手段。
jí biàn huàn qǐ èr shí duō rén shí lái gè fù rén yī gè gè cū jiǎo dà shǒu luǒ bì xuān quán rú jí fēng zhòu yǔ ér lái
”即便唤起二十多人，十来个妇人，一个个粗脚大手，裸臂揎拳，如疾风骤雨而来。
zhào wán fù zǐ suí hòu lái kàn
赵完父子随后来看。
qiě shuō zhòng rén yuǎn yuǎn de wàng zhe tián zhōng biàn hǎn dào tōu dào de zéi bú yào zǒu
且说众人远远的望着田中，便喊道：“偷稻的贼不要走。
zhū cháng jiā rén xí fù kàn jiàn zhào jiā yǒu rén lái le lián máng zhù shǒu wàng hé biān biàn pǎo
朱常家人媳妇，看见赵家有人来了，连忙住手，望河边便跑。
dào de àn páng zhū cháng lián jiào kuài tuō yī fú
到得岸旁，朱常连叫快脱衣服。
zhòng rén yī qí xiè xià duī zuò yī chù jiào yí gè fù rén kān shǒu fù shēn zhuàn lái jiào dào nǐ lái nǐ lái ruò dǎ shū yǔ nǐ bù wéi hǎo hàn
众人一齐卸下，堆做一处，叫一个妇人看守，复身转来，叫道：“你来你来，若打输与你，不为好汉。
zhào wán jiā yǒu gè gù gōng rén jiào zuò tián niú r zì shì yǒu xiē qì lì qiǎng xiān fēi bēn xiàng qián
”赵完家有个雇工人，叫做田牛儿，自恃有些气力，抢先飞奔向前。
zhū jiā rén jiàn tā shì tóu lái de yǒng měng liǎng biān yī shǎn ràng tā chōng jiāng guò lái
朱家人见他势头来得勇猛，两边一闪，让他冲将过来。
cái ràng tā chōng jìn shí nán zǐ fù rén yī guǒ zhuàn lái wéi zhù tián niú r jiào shēng lái de hǎo
才让他冲进时，男子妇人，一裹转来围祝田牛儿叫声：“来的好。
tí qǐ shēng luó bān quán tou jiǎn zhe gè jīng zhuàng cūn fū miàn shàng yī quán dǎ qù zhǐ zhǐ wàng xiān dǎ dǎo le yí gè yìng de qí yú biàn rú cuī kū lā xiǔ le
”提起升箩般拳头，拣着个精壮村夫面上，一拳打去，只指望先打倒了一个硬的，其余便如摧枯拉朽了。
shéi zhī nà rén què yě lái de quán dào miàn shàng shí jiāng tóu lüè piān yī piān zhè quán biàn dǎ gè kōng gāng là xià lái jiù shùn shǒu qiān yáng bǎ quán liú zhù tián niú r shuāi tuō bù dé jí qǐ zuǒ quán lái dǎ shǒu shàng wèi qǐ yòu bèi yī rén jiē zhù liǎng biān chě kāi
谁知那人却也来得，拳到面上时，将头略偏一偏，这拳便打个空，刚落下来，就顺手牵羊把拳留祝田牛儿摔脱不得，急起左拳来打，手尚未起，又被一人接住，两边扯开。
tián niú r biàn shī zhǎn bù dé
田牛儿便施展不得。
zhū jiā rén yě bù dǎ tā tuī de tuī chě de chě dào xiàng bā tái bā chāo yì bān jiǎo bù diǎn dì jìng ná shàng chuán
朱家人也不打他，推的推，扯的扯，到像八抬八绰一般，脚不点地竟拿上船。
nà làn cǎo shéng xì zài cǎo gēn shàng yǒu shèn jīn gǔ chū tà shàng chuán jiù duàn le
那烂草绳系在草根上，有甚觔骨，初踏上船就断了。
shāo shàng rén yǐ yù xiān jiāng gāo lán zhù zhòng rén jiāng tián niú r nà zài cāng zhōng luàn dǎ
艄上人已预先将篙拦住，众人将田牛儿纳在舱中乱打。
zhào jiā hòu biān de rén jiàn tián niú r zhuō shàng xiāng qù fēng yōng gǎn shàng chuán qiǎng rén
赵家后边的人，见田牛儿捉上舡去，蜂拥赶上船抢人。
zhū jiā fù nǚ dōu sì sàn zǒu kāi fàng tā shǎng qù
朱家妇女都四散走开，放他上去。
shuō shí chí nà shí kuài lán gāo de rén yī děng zhào jiā nán zǐ fù rén shàng jì xiāng shí jí diào zhuǎn gāo wàng àn shàng yòng lì yì diǎn nà xiāng rú jiàn yì bān xiàng hé xīn zhōng zhí dàng kāi qù
说时迟，那时快，拦篙的人一等赵家男子妇人上齐舡时，急掉转篙，望岸上用力一点，那舡如箭一般，向河心中直荡开去。
rén zhòng xiāng qīng sān sì huǎng biàn fān jiāng zhuàn lái
人众舡轻，三四幌便翻将转来。
liǎng jiā nán nǚ sì shí duō rén jìn dōu luò shuǐ
两家男女四十多人，尽都落水。
zhèi xiē fù rén gè zì zhēng zhá shàng àn nán zǐ jiù zài shuǐ zhōng xiāng dǎ zòng héng jiǎo luàn jī de shuǐ jiàn qǐ lái qià rú zhòu yǔ xiāng sì bǎ àn shàng kàn de rén yǎn dōu yào huā le zhǐ jiào mò dǎ yǒu huà shàng àn lái shuō
这些妇人各自挣扎上岸，男子就在水中相打，纵横搅乱，激得水溅起来，恰如骤雨相似，把岸上看的人眼都耀花了，只叫莫打，有话上岸来说。
zhèng dǎ zhī jiān bo cái jiù rén luàn zhōng bǎ nà yì sǐ fù rén shī shǒu zhí tuī guò qù biàn hǎn qǐ lái dào dì fāng jiù hù zhào jiā dǎ sǐ wǒ jiā rén le
正打之间，卜才就人乱中，把那缢死妇人尸首，直推过去，便喊起来道：“地方救护，赵家打死我家人了。
zhū cháng tóng nà liù qī gè fù rén zài àn biān jiē yìng yī qí hǎn jiào qí shēng zhèn tiān dòng dì
”朱常同那六七个妇人，在岸边接应，一齐喊叫，其声震天动地。
zhào jiā de fù rén zhèng jiǎo jǐ shī yī tīng de dǎ sǐ le rén dài shuǐ ér táo
赵家的妇人正绞挤湿衣，听得打死了人，带水而逃。
shuǐ lǐ de rén yī gè gè xià de dǎn zhàn xīn jīng zhèng bù zhī shì nà gè dǎ sǐ de ba bù néng tuō táo zǒu
水里的人，一个个吓得胆战心惊，正不知是那个打死的，巴不能''f脱逃走。
bèi zhū jiā rén chéng shì zhuī dǎ chī le lǎo dà de kuī zhēng shàng le àn luò huāng táo bèn cǐ shí zhǐ hèn fù mǔ shǎo shēng le liǎng zhǐ jiǎo r
被朱家人乘势追打，吃了老大的亏，挣上了岸，落荒逃奔，此时只恨父母少生了两只脚儿。
zhū jiā rén yù yào zhuī gǎn zhū cháng zhǐ zhù dào rú jīn bú shì xiāng dǎ de shì le qiě bǎ shī shǒu shōu shí qǐ lái tái fàng tā jiā wū lǐ le zài chǔ
朱家人欲要追赶，朱常止住道：“如今不是相打的事了，且把尸首收拾起来，抬放他家屋里了再处。
zhòng rén bǎ shī shǒu tuō dào àn shàng bo cái rèn zuò qī zǐ jiǎ yì tí tí kū kū
”众人把尸首拖到岸上，卜才认做妻子，假意啼啼哭哭。
zhū cháng yòu jiào lāo qǐ xiāng shàng gāo jiǎng zhī lèi jì dùn diàn hù rén jiā yòu duì kàn de rén dào liè wèi dì fāng lín lǐ dōu shì qīn yǎn kàn jiàn huó dǎ sǐ de xū bú shì wū xiàn zhào wán
朱常又教捞起舡上篙桨之类，寄顿佃户人家，又对看的人道：“列位地方邻里，都是亲眼看见，活打死的，须不是诬陷赵完。
tǎng dào guān sī shí shào bù dé yào xiāng fán zuò gè zhèng jiàn dàn qiú shí shuō bà le
倘到官司时，少不得要相烦做个证见，但求实说罢了。
zhè jǐ jù shì zhū cháng yǐn rén lái dōu jiǎo chǔ hé de huà
”这几句是朱常引人来兜搅处和的话。
cǐ shí nèi zhōng ruò yǒu gè yǒu lì liàng de chū lái dān dāng bù jiào zhū cháng bǎ shī shǒu tái qù zhào jiā shuō hé zhè shì yě bú jiàn de hòu lái hài xǔ duō rén de xìng mìng
此时内中若有个有力量的出来担当，不教朱常把尸首抬去赵家说和，这事也不见得后来害许多人的性命。
zhǐ yīn zhào wán fù zǐ píng rì shì gè nán shuō huà de kǒng pà shuō ér bù tīng fǎn shì yī chǎng méi qù kuàng yòu bù xiǎo de zhū cháng xīn zhōng shì shèn yàng gè yì r gù cǐ bìng wú yī rén zhāo lǎn
只因赵完父子平日是个难说话的，恐怕说而不听，反是一场没趣，况又不晓得朱常心中是甚样个意儿，故此并无一人招揽。
zhū cháng jiàn wú rén zhāo jià jiào zhòng rén chuān qǐ yī fú bǎ shī shǒu yòng lú xí juǎn le jiāng shéng suǒ luò hǎo sì rén káng zhe wàng zhào wán jiā lái
朱常见无人招架，教众人穿起衣服，把尸首用芦席卷了，将绳索络好，四人扛着，望赵完家来。
kàn de rén suí hòu gēn lái guān kàn liǎng jiā zěn dì jié jú
看的人随后跟来，观看两家怎地结局？
tóng pén zhuàng le tiě sào zhǒu è rén zì yǒu è rén mó
铜盆撞了铁扫帚，恶人自有恶人磨。
qiě shuō zhào wán fù zǐ suí hòu zǒu lái yuǎn wàng zhe zì jiā rén zhuī gǎn zhū jiā de rén xīn zhōng huān xǐ
且说赵完父子随后走来，远望着自家人追赶朱家的人，心中欢喜。
jiàn jiàn zhì jìn zhī jiàn fù nǚ jiā rén hún shēn shì shuǐ dōu xiàng luò tāng jī yì bān sì sàn bēn zǒu
渐渐至近，只见妇女家人，浑身似水，都像落汤鸡一般，四散奔走。
zhào wán jīng yà dào wǒ jiā rén duō rú hé fǎn bèi tā dōu dǎ xià shuǐ qù
赵完惊讶道：“我家人多，如何反被他都打下水去？
jí nuó bù shàng qián zhòng rén kàn jiàn luàn hǎn dào ā diē bù hǎo le
”急挪步上前，众人看见乱喊道：“阿爹不好了。
kuài huí qù ba
快回去罢。
zhào shòu dào nǐ men zěn dì nèn bān méi yòng
”赵寿道：“你们怎地恁般没用？
dōu bèi dǎ de zhè mú yàng
都被打得这模样。
zhòng rén dào dǎ shì xiǎo shì zhǐ shì tā jiā sǐ le rén què zěn chù
众人道：“打是小事，只是他家死了人却怎处？
zhào wán tīng jiàn sǐ le gè rén xià de jiù sū le bàn biān liǎng zhǐ jiǎo jiù xiàng dīng le bàn bù yě xíng bù dòng
”赵完听见死了个人，吓得就酥了半边，两只脚就像钉了，半步也行不动。
zhào shòu yǔ tián niú r liǎng biān xié zhe gē bo ér xíng fú zhì jiā zhōng zuò xià bàn shǎng fāng cái kāi yán wèn dào rú hé jiù dǎ sǐ le rén
赵寿与田牛儿，两边挟着胳膊而行，扶至家中坐下，半晌方才开言问道：“如何就打死了人？
zhòng rén bǎ xiāng dǎ fān xiāng de shì xì shuō yī biàn yòu dào wǒ men yě méi yǒu dǎ fù rén bù zhī zěn dì sǐ le
”众人把相打翻舡的事，细说一遍，又道：“我们也没有打妇人，不知怎地死了？
xiǎng shì yān sǐ de
想是淹死的。
zhào wán xīn zhōng méi le zhǔ yì zhǐ jiào zhè shì zěn hǎo
”赵完心中没了主意，只叫：“这事怎好？
nà shí hé jiā lǎo yòu dōu cóng zài yī duī rén rén xīn xià jīng huāng
”那时合家老幼，都丛在一堆，人人心下惊慌。
zhèng shuō zhī jiān rén jìn lái bào zhū jiā bǎ shī shǒu tái lái le
正说之间，人进来报：“朱家把尸首抬来了。
zhào wán yòu chī zhè yī xià qià xiàng dǎ zuò de chán hé zǐ jí de shēn sè yī háo bù dòng
”赵完又吃这一吓，恰像打坐的禅和子，急得身色一毫不动。
zì gǔ dào wù jí zé fǎn rén jí jì shēng
自古道：“物极则反，人急计生。
zhào shòu hū dì zhuǎn qǐ yī niàn
”赵寿忽地转起一念。
biàn dào diē mò huāng wǒ zì yǒu duì fù tā de jì jiào zài cǐ
便道：“爹莫慌，我自有对付他的计较在此。
biàn duì zhòng rén dào nǐ men dōu xiàng wài biān shǎn guò ràng tā men jìn lái zhī hòu tīng wǒ míng luó wèi hào liú jǐ gè jǐn shǒu mén kǒu qí yú dōu gǎn jìn lái ná rén mò jiào zǒu le yí gè
”便对众人道：“你们都向外边闪过，让他们进来之后，听我鸣锣为号，留几个紧守门口，其余都赶进来拿人，莫教走了一个。
jiě dào guān sī jiàn xǔ duō rén bái rì qiǎng jié zhè rén mìng zì rán cóng qīng
解到官司，见许多人白日抢劫，这人命自然从轻。
zhòng rén dé le yán yǔ yī qí zhuǎn shēn
”众人得了言语，一齐转身。
zhào wán kǒng yòu dǎ huài le rén fēn cǔn zhǐ yào ná rén bù xǔ dǎ rén
赵完恐又打坏了人，分忖：“只要拿人，不许打人。
zhòng rén yīng yǔn yī zhèn fēng chū qù
”众人应允，一阵风出去。
zhào shòu zhǐ liú xià yí gè xīn fù yì sūn zhào yī láng dào nǐ qiě zài cǐ
赵寿只留下一个心腹义孙赵一郎道：“你且在此。
yòu bǎ fù nǚ qī xiǎo dǎ fā jìn qù fēn cǔn bú yào chū lái
”又把妇女妻小打发进去，分忖：“不要出来。
zhào wán duì ér zi dào suī zé gào tā bái rì dǎ qiǎng zhōng shì rén mìng wéi zhòng zhǐ pà dǐ dàng bù guò
”赵完对儿子道：“虽则告他白日打抢，终是人命为重，只怕抵当不过。
zhào shòu zǒu dào ěr gēn qián dī dī dào rú jīn zhǐ xiāo rú cǐ zhè bān
”赵寿走到耳根前，低低道：“如今只消如此这般。
zhào wán tīng le dà xǐ bù jué shēn zi jiù jiàn wàng qǐ lái nǎi dào shì bù yí chí kuài xiē tíng dāng
”赵完听了大喜，不觉身子就健旺起来，乃道：“事不宜迟，快些停当。
zhào shòu xiān bǎ gè chù mén hù bì hǎo rán hòu xún le yī bǎ fǔ tóu yí gè bàng chuí liǎng shàn bǎn mén dōu yǐ wán bèi fāng jiào zhào yī láng dào chú xià jiào chū yí gè lǎo ér lái
”赵寿先把各处门户闭好，然后寻了一把斧头，一个棒棰，两扇板门，都已完备，方教赵一郎到厨下叫出一个老儿来。
nà lǎo ér míng huàn dīng wén yuē yǒu liù shí duō suì yuán shì zhào wán de biǎo xiōng yīn yǒu le gè lǎn huáng bìng chī de zuò bù dé què yòu wú nán wú nǚ ái zài zhào wán jiā shāo huǒ bó kǒu fàn chī
那老儿名唤丁文，约有六十多岁，原是赵完的表兄，因有了个懒黄病，吃得做不得，却又无男无女，挨在赵完家烧火，博口饭吃。
dāng xià lǎo ér bù zhī tóu nǎo zǒu jìn qián wèn dào xiōng dì yǒu shèn huà
当下老儿不知头脑，走近前问道：“兄弟有甚话？
zhào wán hái wèi dā yìng zhào shòu shǎn guò lái tí qǐ bàng chuí kàn zhèng tài yáng biàn shì yī xià
”赵完还未答应，赵寿闪过来，提起棒捶，看正太阳，便是一下。
nà lǎo ér zhǐ jiào de shēng ā yā fān shēn diē dǎo
那老儿只叫得声“阿呀”，翻身跌倒。
zhào shòu gǎn shàng yòu fù yī xià dēng shí le zhàng
赵寿赶上，又复一下，登时了帐。
dāng xià zhào shòu dòng shǒu shí yǐ wéi wú rén kàn jiàn bù xiǎng tián niú r de niang tián pó jiù zhù zài zhào wán zhái hòu tīng jiàn dǎ sǐ le rén kǒng shì ér zi dǎ dī xīn zhōng zháo jí yào xún lái wèn gè zǐ xì cóng hòu biān zǒu chū zhèng zhuàng zhe zhào shòu xíng xiōng
当下赵寿动手时，以为无人看见，不想田牛儿的娘田婆，就住在赵完宅后，听见打死了人，恐是儿子打的，心中着急，要寻来问个仔细，从后边走出，正撞着赵寿行凶。
xià de dūn dào zài de biàn lì bù qǐ shēn kǒu zhōng niàn shēng ē mí tuó fó
吓得蹲倒在地，便立不起身，口中念声：“阿弥陀佛。
qīng tiān bái rì zěn zuò zhè shì
青天白日，怎做这事。
zhào wán tīng de huí tóu kàn le yī kàn bǎ yǎn xiàng ér zi yī diān
”赵完听得，回头看了一看，把眼向儿子一颠。
zhào shòu huì yì jí gǎn jìn qián zhào dǐng mén yī bàng chuí dǎ dǎo nǎo jiāng xiān xuè yī qí pēn chū
赵寿会意，急赶近前，照顶门一棒棰打倒，脑浆鲜血一齐喷出。
hái pà bù sǐ yòu xiàng lèi shàng sān sì jiǎo yǎn jiàn de bù néng gōu huó le
还怕不死，又向肋上三四脚，眼见得不能勾活了。
zhǐ yīn zhè yī wén qián shàng qǐ yòu sòng le liǎng tiáo xìng mìng
只因这一文钱上起，又送了两条性命。
zhèng shì nài xīn zhōng yǒu yì rèn yì dìng shēng zāi
正是：耐心终有益，任意定生灾。
qiě shuō zhào yī láng qǐ chū huàn dīng lǎo ér shí bù dào zhào shòu huái cǐ è niàn mò jiàn tā xíng xiōng jīng de zhí suō dào yī bì jiǎo biān qù
且说赵一郎起初唤丁老儿时，不道赵寿怀此恶念，蓦见他行凶，惊得直缩到一壁角边去。
dīng lǎo r gāng gāng wán shì jiē jiǎo yòu zhuàng gè tián pó lái còu chéng yī duì tā kǒng pà zhè dì sān bàng chuí lún dào tóu shàng xīn xià zháo máng yù dài yào zǒu zhè jiǎo shàng què xiàng bèi qiān bǎi jīn shí tóu yā zhù nà lǐ yí de dòng fēn háo
丁老儿刚刚完事，接脚又撞个田婆来凑成一对，他恐怕这第三棒捶轮到头上，心下着忙，欲待要走，这脚上却像被千百斤石头压住，那里移得动分毫。
zhèng zài huāng zhāng zhī jiàn zhào wán jiào dào yī láng kuài lái bāng yī bāng
正在慌张，只见赵完叫道：“一郎快来帮一帮。
zhào yī láng tīng jiàn jiào tā xiāng bāng fāng cái fàng xià dù cháng zhēng zhá de dòng xiàng qián bāng zhào shòu tuō zhè liǎng gè shī shǒu fàng zài zhē táng bèi hòu xún liǎng shàn bǎn mén yā hǎo jiāng zhē táng dōu qǐ fú le kē jiù
”赵一郎听见叫他相帮，方才放下肚肠，挣扎得动，向前帮赵寿拖这两个尸首，放在遮堂背后，寻两扇板门压好，将遮堂都起浮了窠臼。
yòu fēn fù zhào yī láng dào nǐ qiè bù kě xiè lòu dài shì píng le bǎ jiā sī fēn yī gǔ yǔ nǐ shòu yòng
又分付赵一郎道：“你切不可泄漏，待事平了，把家私分一股与你受用。
zhào yī láng dào xiǎo rén kào ā diē hóng fú guò rì de zěn gǎn xiè lòu
”赵一郎道：“小人靠阿爹洪福过日的，怎敢泄漏？
gāng gāng zhǔn bèi tíng dāng wài miàn rén shēng dǐng fèi zhū jiā rén yǐ dào le
”刚刚准备停当，外面人声鼎沸，朱家人已到了。
zhào wán sān rén tuì rù cè biān yī jiān wū lǐ yǎn shàng mén r zhāng kàn
赵完三人退入侧边一间屋里，掩上门儿张看。
qiě shuō zhū cháng yǐn jiā rén xí fù káng zhe shī shǒu gǎn dào zhào jiā yí lù dǎ jiāng jìn qù
且说朱常引家人媳妇，扛着尸首赶到赵家，一路打将进去。
zhí dào táng zhōng jiàn sì miàn mén hù jǐn bì bìng wú yī gè rén yǐng
直到堂中，见四面门户紧闭，并无一个人影。
zhū cháng jiào bǎ shī shǒu jū zhōng tíng xià dǎ dào lǐ biān qù ná zhào wán zhè lǎo wáng bā chū lái suǒ zài sǐ shī jiǎo shàng
朱常教：“把尸首居中停下，打到里边去拿赵完这老亡八出来，锁在死尸脚上。
zhòng rén yī qí dòng shǒu pīng pīng pāng pāng jiāng zhē táng luàn dǎ nà zhē táng yǐ shì lí le kē jiù de bù xiāo jǐ xià yī shàn shàn dōu dǎo xià qù shī shǒu shàng yòu yā shàng yī céng
”众人一齐动手，乒乒乓乓将遮堂乱打，那遮堂已是离了窠臼的，不消几下，一扇扇都倒下去，尸首上又压上一层。
zhòng rén zhǐ gù xiàng qián nǎ zhī xià miàn yǒu wù
众人只顾向前，那知下面有物。
zhào shòu jiàn dǎ xià zhē táng bǎ luó shāi qǐ wài biān rén tīng jiàn fā shēng hǎn qiǎng jiāng rù lái
赵寿见打下遮堂，把锣筛起，外边人听见，发声喊，抢将入来。
zhū cháng tīng de shāi luó zhī dào yǒu rén lái qiǎng shī shǒu jí chè shēn chū lái zhòng rén yǐ zhì táng zhōng liǎng xià nǐ jiū wǒ chě jiǎo zuò yī tuán gǔn zuò yí kuài
朱常听得筛锣，只道有人来抢尸首，急掣身出来，众人已至堂中，两下你揪我扯，搅做一团，滚做一块。
lǐ biān zhào wán sān rén dà hǎn tián niú r nǐ mǔ qīn dōu bèi dǎ sǐ le bú yào fàng zǒu le rén
里边赵完三人大喊：“田牛儿，你母亲都被打死了，不要放走了人。
tián niú r tīng jiàn jí bēn lái wèn wǒ mǔ qīn rú hé què zài zhè lǐ
”田牛儿听见，急奔来问：“我母亲如何却在这里？
zhào wán dào tā gāng tóng dīng lǎo guān zǒu lái wèn wǒ zhē táng dǎ xià yā sǐ zài nèi
”赵完道：“他刚同丁老官走来问我，遮堂打下，压死在内。
wǒ jí zǒu de kuài fāng táo de xìng mìng ruò chí yī bù r zhè shí yě bù zhī zěn dì le
我急走得快，方逃得性命，若迟一步儿，这时也不知怎地了。
tián niú r yǔ zhào yī láng jiàng zhē táng bān kāi lù chū liǎng gè shī shǒu
”田牛儿与赵一郎将遮堂搬开，露出两个尸首。
tián niú r kàn niang shí tóu yǐ dǎ kāi nǎo jiāng xiān xuè mǎn de fàng shēng dà kū
田牛儿看娘时，头已打开，脑浆鲜血满地，放声大哭。
zhū cháng tīng jiàn zhī dào shì jiǎ de jí chōu shēn yī wàng guǒ rán yǒu liǎng gè shī shǒu zhe le máng wǎng wài jiù pǎo
朱常听见，只道是假的，急抽身一望，果然有两个尸首，着了忙，往外就跑。
zhèi xiē jiā rén xí fù jiàn jiā zhǔ zǒu le gè yào tuō táo zǒu yí lù jiū niǔ dǎ jiāng chū lái
这些家人媳妇，见家主走了，各要''f脱逃走，一路揪扭打将出来。
nǎ zhī mén kǒu yǒu rén bǎ zhù yí gè yě zǒu bù tuō dōu bèi ná zhù zhào wán zhǐ jiào mò dǎ huài le rén
那知门口有人把住，一个也走不脱，都被拿祝赵完只叫：“莫打坏了人。
gù cǐ zhū cháng děng bù shí fēn chī kuī
”故此朱常等不十分吃亏。
zhào shòu qǔ chū liàn zǐ shéng suǒ nán zǐ fù nǚ suǒ zuò yī táng
赵寿取出链子绳索，男子妇女锁做一堂。
tián niú r tòng kū le yī huí xīn zhōng fèn nù tiào qǐ shēn dào wǒ bǎ zhū cháng zhè gǒu wáng bā zhào yī mǔ qīn dǎ sǐ bà le
田牛儿痛哭了一回，心中忿怒，跳起身道：“我把朱常这狗王八，照依母亲打死罢了。
zhào wán lán zhù dào bù kě bù kě
”赵完拦住道：“不可不可。
rú jīn zì yǒu guān fǎ zhì le nǐ dǎ tā zuò shèn
如今自有官法治了，你打他做甚？
jiào zhòng rén chě guò yī biān
”教众人扯过一边。
cǐ shí yǐ hōng dòng yuǎn jìn cūn fāng dì fāng lín lǐ wú yǒu bú dào zhào jiā guān kàn
此时已哄动远近村坊、地方邻里，无有不到赵家观看。
zhào wán liú dào hòu biān bèi qǐ jiǔ fàn kuǎn dài yào zhòng rén jù gè bái zhòu jié shā gōng chéng
赵完留到后边，备起酒饭款待，要众人具个“白昼劫杀”公呈。
nèi xiē rén dōu shì zhào wán de qīn qi diàn hù gù gōng rén děng shuí gǎn bù yī
那些人都是赵完的亲戚佃户、雇工人等，谁敢不依。
zhào wán lián yè zhuāng qǐ sì wǔ zhǐ nóng xiāng zài le dì lín yú zhèng rén děng bǎ liǎng zhǐ jiāng zhū cháng yī jiā rén suǒ fù zài cāng lǐ xíng le yī yè fāng dào wù yuán xiàn zhōng hou dà yǐn zǎo yá shēng táng
赵完连夜装起四五只农舡，载了地邻于证人等，把两只将朱常一家人锁缚在舱里，行了，一夜方到婺源县中，候大尹早衙升堂。
dì fāng rén děng xiān jiāng chéng zǐ jù shàng
地方人等先将呈子具上。
zhè dà yǐn zhǎn kāi guān kàn yī guò wèn le bèi xì jí chāi rén yā zháo dì fāng bìng shī qīn zhào wán tián niú r bo cái qián qù
这大尹展开观看一过，问了备细，即差人押着地方并尸亲赵完、田牛儿、卜才前去。
jiāng sān gè shī shǒu shèng liàn le diào lái xiāng yàn
将三个尸首盛殓了，吊来相验。
zhū cháng yī jiā rén dōu fā zài pù lǐ jī hòu
朱常一家人都发在铺里羁候。
nà shí zhū cháng jiā zhōng zì yǒu diàn hù bào zhī
那时朱常家中自有佃户报知。
ér zi zhū tài xīng yè gǎn lái kàn qù zì bù bì shuō
儿子朱太星夜赶来看觑，自不必说。
yǒu jù sú yǔ dào de hǎo guān wú sān rì jí
有句俗语道得好：“官无三日急。
nà shī guān biàn diào dào le zhè dà yǐn rú hé jiù yǒu gōng fū qù xiāng yàn
”那尸棺便吊到了，这大尹如何就有工夫去相验？
gé le bàn ge duō yuè fāng cái chū pái zháo dì fāng bèi bàn dēng chǎng fǎ wù
隔了半个多月，方才出牌，着地方备办登场法物。
pù zhōng qǔ chū zhū cháng yī gān rén dōu dào shī chǎng shàng
铺中取出朱常一干人都到尸场上。
wǔ zuò rén zhú yī kàn bào dào dīng wén tài yáng yǒu shāng zhōu wéi èr cùn yǒu yú gǔ tou fěn suì
仵作人逐一看报道：“丁文太阳有伤，周围二寸有余，骨头粉碎。
tián pó nǎo mén dǎ kāi nǎo suǐ lòu jǐn yòu lē gǔ tī zhé sān gēn
田婆脑门打开，脑髓漏尽，右肋骨踢折三根。
èr rén shí xì dǎ sǐ
二人实系打死。
bo cái qī zǐ jǐng xià yǒu yì sǐ shéng hén biàn shēn bié wú shāng sǔn cǐ xì yì sǐ shì shí
卜才妻子，颈下有缢死绳痕，遍身别无伤损，此系缢死是实。
dà yǐn jiàn bào xīn zhōng hài yì dào jù zhè chéng zǐ shàng chēng shuō xiāng fān luò shuǐ shēn sǐ rú hé què shì yì sǐ de
大尹见报，心中骇异，道：“据这呈子上称说舡翻落水身死，如何却是缢死的？
zhū cháng jiù bǐng dào yé ye zhòng ěr zhòng mù suǒ jiàn rú hé què shì yì sǐ de
”朱常就禀道：“爷爷，众耳众目所见，如何却是缢死的？
zhè míng míng wǔ zuò rén dé le zhào wán yín zi wàng bào lǎo yé
这明明仵作人得了赵完银子，妄报老爷。
dà yǐn kǒng pà zhào wán jiāng bié gè shī shǒu diān huàn le biàn huàn bo cái nǐ qù rèn zhè shī shǒu zhèng shì nǐ qī zǐ de me
”大尹恐怕赵完将别个尸首颠换了，便唤卜才：“你去认这尸首，正是你妻子的么？
bo cái shàng qián yī rèn huí fù dào zhèng shì xiǎo rén qī zǐ
”卜才上前一认，回复道：“正是小人妻子。
dà yǐn dào shì zuó rì dēng shí sǐ de
大尹道：“是昨日登时死的？
bo cái dào shì
”卜才道：“是。
dà yǐn wèn le xiáng xì zì zǒu xià lái bǎ sān gè shī shǒu zhú yī qīn yàn wǔ zuò rén suǒ bào bù chà àn chēng qí guài
”大尹问了详细，自走下来把三个尸首逐一亲验，忤作人所报不差，暗称奇怪。
fēn fù bǎ guān mù gài shang fēng hǎo dài dào xiàn lǐ lái shěn
分付把棺木盖上封好，带到县里来审。
dà yǐn zài jiào shàng yí lù sī xiǎng xīn xià míng bái huí xiàn zuò xia fā zhòng fàn dōu guì zài yí mén wài dān huàn zhū cháng shǎng qù dào zhū cháng nǐ bù dàn dǎ sǐ zhào jiā èr mìng lián zhè fù rén yě shì nǐ móu sǐ de
大尹在轿上，一路思想，心下明白，回县坐下，发众犯都跪在仪门外，单唤朱常上去，道：“朱常，你不但打死赵家二命，连这妇人，也是你谋死的。
xū cóng shí zhāo lái
须从实招来。
zhū cháng dào zhè shì jiā rén bo cái de qī zǐ yú shì shí bèi zhào wán dǎ xià shuǐ sǐ de dì fāng shàng rén dōu shì jiàn de rú hé fǎn shì xiǎo rén móu sǐ
”朱常道：“这是家人卜才的妻子余氏，实被赵完打下水死的，地方上人，都是见的，如何反是小人谋死？
yé ye ruò bù xìn zhǐ wèn bǔ cái biàn jiàn míng bái
爷爷若不信，只问卜才便见明白。
dà yǐn hè dào hú shuō
”大尹喝道：“胡说。
zhè bo cái nǎi nǐ yí lù zhī rén wǒ qǐ bù xiǎo de
这卜才乃你一路之人，我岂不晓得。
gǎn zài wǒ miàn qián zhī wú
敢在我面前支吾。
jiā qǐ lái
夹起来。
zhòng zào lì yī qí dā yìng shàng qián bǎ zhū cháng xié wà qù le tào shàng jiā gùn biàn hǎn qǐ lái
”众皂隶一齐答应上前，把朱常鞋袜去了，套上夹棍，便喊起来。
nà zhū cháng běn shì fù zú zhī rén suī rán hǎo dǎ guān sī cóng bù céng shòu cǐ tòng kǔ zhǐ de yī yī tǔ shí zhè shī shǒu shì fú liáng jiāng kǒu bù zhī hé rén piē xia de
那朱常本是富足之人，虽然好打官司，从不曾受此痛苦，只得一一吐实：“这尸首是浮梁江口不知何人撇下的。
dà yǐn lù le kǒu cí jiào guì zài dan chi xià
大尹录了口词，叫跪在丹墀下。
yòu huàn bo cái jìn lái wèn dào sǐ de fù rén guǒ shì nǐ qī zǐ me
又唤卜才进来，问道：“死的妇人果是你妻子么？
bo cái dào zhèng shì xiǎo rén qī zǐ
”卜才道：“正是小人妻子。
dà yǐn dào jì shì nǐ qī zǐ rú hé bǎ tā móu sǐ le zhà hài zhào wán
”大尹道：“既是你妻子，如何把他谋死了，诈害赵完？
bo cái dào yé ye zuó rì zhào wán dǎ xià shuǐ shēn sǐ dì fāng shàng rén dōu kàn jiàn de
”卜才道：“爷爷，昨日赵完打下水身死，地方上人，都看见的。
dà yǐn bǎ qì pāi zài zhuó shàng yī lián qī bā pāi dà hè dào nǐ zhè gāi sǐ de nú cái
”大尹把气拍在卓上一连七八拍，大喝道：“你这该死的奴才。
zhè shì shuí jiā de fù rén nǐ mào rèn zuò qī zǐ zhà hài bié rén
这是谁家的妇人，你冒认做妻子，诈害别人。
nǐ jiā zhǔ yǐ zhāo chēng shì nǐ bǎ tā móu sǐ
你家主已招称，是你把他谋死。
hái gǎn qiǎo biàn kuài jiā qǐ lái
还敢巧辩，快夹起来。
bo cái jiàn dà yǐn xiàng dào shì dǎ líng pái yì bān bǎ qì pāi yī piàn shēng luàn pāi luàn hǎn jiāng hún pò dōu jīng là le yòu tīng jiàn jiā zhǔ yǐ zhāo zhǐ de bǐng dào zhè dōu shì jiā zhǔ jiào xiǎo rén rèn zuò qī zǐ bìng bù gàn xiǎo rén zhī shì
”卜才见大尹像道士打灵牌一般，把气拍一片声乱拍乱喊，将魂魄都惊落了，又听见家主已招，只得禀道：“这都是家主教小人认作妻子，并不干小人之事。
dà yǐn dào nǐ yī yī cóng shí xì shuō
”大尹道：“你一一从实细说。
bo cái jiāng xià xiāng yù jiàn shī shǒu dìng jì zhà zhào wán qián hòu shì xì shuō yī biàn yǔ zhū cháng wú èr
”卜才将下舡遇见尸首，定计诈赵完前后事细说一遍，与朱常无二。
dà yǐn yǐ zhī shì shí yòu wèn dào zhè fù rén suī bú shì nǐ móu sǐ yě bù gāi mào rèn wèi qī zhà hài píng rén
大尹已知是实，又问道：“这妇人虽不是你谋死，也不该冒认为妻，诈害平人。
nà dīng wén tián pó què shì nǐ yǔ jiā zhǔ dǎ sǐ de zhè xū méi de shuō
那丁文、田婆却是你与家主打死的，这须没得说。
bo cái dào yé ye qí shí bù céng dǎ sǐ jiù jiā sǐ xiǎo rén yě bù zhāo de
”卜才道：“爷爷，其实不曾打死，就夹死小人，也不招的。
dà yǐn yě jiào guì xià dan chi yòu huàn zhào wán bìng dì fāng lái wèn dōu zhí zhū cháng káng shī dào jiā chéng shì dǎ sǐ
”大尹也教跪下丹墀，又唤赵完并地方来问，都执朱常扛尸到家，乘势打死。
dà yǐn yīn zhū cháng zào móu zhà hài zhào wán shì shí lián zhè rén mìng yě yí xīn shì zhēn yòu bǎ zhū cháng jiā qǐ lái
大尹因朱常造谋诈害赵完事实，连这人命也疑心是真，又把朱常夹起来。
zhū cháng áo xíng bù qǐ zhǐ de qū zhāo
朱常熬刑不起，只得屈招。
dà yǐn jiāng zhū cháng bo cái gè dǎ sì shí nǐ chéng zhǎn zuì xià zài sǐ qiú láo lǐ
大尹将朱常、卜才各打四十，拟成斩罪，下在死囚牢里。
qí yú shí rén gè dǎ èr shí bǎn sān gè chōng jūn qī gè tú zuì yì gè xià jiān
其余十人，各打二十板，三个充军，七个徒罪，亦各下监。
liù gè fù rén dōu shì zhàng zuì fā huí yuán jí
六个妇人，都是杖罪，发回原籍。
qí tián duàn guī zhào wán dài zhào níng huán yuán jiè zhū cháng yín liǎng
其田断归赵完，代赵宁还原借朱常银两。
yòu xíng wén guān huì fú liáng xiàn chá jiū fù rén shī shǒu lái lì
又行文关会浮梁县查究妇人尸首来历。
nà zhū cháng chū niàn zhǐ yào bǎ nà shī shǒu zuò gè méi r zhào wán pà dǎ rén mìng guān sī bì dìng yāng rén dōu shōu sī chù zhè sān shí duō mǔ tián bù xiāo shuō qǐ guī tā hái yào zhā zhà yī zhù dà qián gù cǐ yòng zhè yī piàn xīn jī
那朱常初念，只要把那尸首做个媒儿，赵完怕打人命官司，必定央人兜收私处，这三十多亩田，不消说起归他，还要扎诈一注大钱，故此用这一片心机。
shéi zhī jī biàn zhào shòu zuò chū méi tiān lǐ shì lái duì fù fǎn zhōng le tā jì
谁知激变赵寿做出没天理事来对付，反中了他计。
dāng xià lái dào láo lǐ bù shèng ào huǐ xiǎng dào zhè zǎo ruò bù yù zhè shī shǒu yě bú jiàn de dào zhè dì wèi
当下来到牢里，不胜懊悔，想道：“这蚤若不遇这尸首，也不见得到这地位。
zhèng shì zǎo zhī gèng yǒu qiáng zhōng shǒu què huǐ dāng chū wang yòng xīn
”正是：蚤知更有强中手，却悔当初枉用心。
zhū cháng liào dào cǐ chù dìng nán fān àn
朱常料道：“此处定难翻案。
jiào ér zi fēn cǔn dào wǒ xiǎng sān gè shī guān bì shì dīng xī bǎn báo jiāo le chūn qì zì rán fǔ làn
”叫儿子分忖道：“我想三个尸棺，必是钉稀板薄，交了春气，自然腐烂。
nǐ jīn xiān qù huì le gāi fáng nà zhù guān huì wén shū
你今先去会了该房，捺住关会文书。
huí qù jiào fù nǚ men mò yào xiè lòu zhè yì sǐ shī shǒu xiāo xī
回去教妇女们，莫要泄漏这缢死尸首消息。
yī miàn xiàng běn shěng shàng sī qù gào zhǔn ái zhì lái nián sì wǔ yuè jiān rán hòu cuī guān qù shěn nà shí làn méi le yì sǐ shéng hén hǎo yǔ tā bái lài
一面向本省上司去告准，挨至来年四五月间，然后催关去审，那时烂没了缢死绳痕，好与他白赖。
yī shì xū le shì shì jiē xū bù chóu zhè sǐ zuì bù tuō
一事虚了，事事皆虚，不愁这死罪不脱。
zhū tài yī zhe fù qīn qián qù xíng shì bù zài huà xià
”朱太依着父亲，前去行事，不在话下。
què shuō jǐng dé zhèn mài jiǔ wáng gōng jiā xiǎo èr yīn xiāng bāng piē le shī shǒu zhǐ wàng wáng gōng xiē dōng xī guò le liǎng sān rì què bú jiàn shuō qǐ
却说景德镇卖酒王公家小二因相帮撇了尸首，指望王公些东西，过了两三日，却不见说起。
xiǎo èr zài kǒu nèi yě chàng wáng gōng yě bù zài qí yì
小二在口内野唱，王公也不在其意。
yòu guò le jǐ rì
又过了几日，
xiǎo èr bú jiàn dòng jìng
小二不见动静，
xīn zhōng jiāo zào
心中焦躁，
rěn nài bú zhù
忍耐不住，
dāng miàn míng míng shuō dào ā gōng
当面明明说道：“阿公，
qián yè nà huà ér
前夜那话儿，
kuī wǒ bǎ qù chū tuō le hái hǎo
亏我把去出脱了还好，
ruò méi wǒ shí
若没我时，
dào tiān míng dì fāng bào zhī guān sī
到天明地方报知官司，
chāi rén chū lái xiāng yàn
差人出来相验，
ráo nǐ yìng zhēng
饶你硬挣，
bù shǐ jiǔ qián
不使酒钱，
yě shǐ chá qián
也使茶钱。
jiù bàn shàng shí lái dān xián tǔ zhǐ pà hái bù dé gān jìng li
就拌上十来担涎吐，只怕还不得干净哩。
rú jīn shěng le nǐ xǔ duō qián chāo zěn me jìng bù shuō qǐ xiè wǒ
如今省了你许多钱钞，怎么竟不说起谢我？
dà fán xiǎo rén dù liàng jí zhǎi yǎn kǒng zuì qiǎn ǒu rán tì rén zuò jiàn shì ér jiǎo xìng de xiào biàn dào shì tiān dà gōng láo jiù lái xié zhì nà rén zé tā hòu bào shāo bù suí yì biàn bǎ zhè shì fān jú lái hài
”大凡小人度量极窄，眼孔最浅：偶然替人做件事儿，徼幸得效，便道是天大功劳，就来挟制那人，责他厚报，稍不遂意，便把这事翻局来害。
wǎng wǎng rén jiā yòng cuò le rén fǎn shòu qí lèi
往往人家用错了人，反受其累。
pì rú xiǎo èr bù guò yī shí yòng de xiē qì lì biàn xiǎng yào wáng gōng de yín zi
譬如小二不过一时用得些气力，便想要王公的银子。
nà wáng gōng ruò shì gè zhī shì de bù jū duō guǎ yǔ tā xiē yě jiù bà le shéi zhī wáng gōng yòu shì shě bù dé yī wén qián de qiān lìn lǎo ér shuō zhe yào tā de qián qià xiàng gē tā shēn shàng de ròu jiù miàn hóng jǐng chì qǐ lái le
那王公若是个知事的，不拘多寡与他些也就罢了，谁知王公又是舍不得一文钱的悭吝老儿，说着要他的钱，恰像割他身上的肉，就面红颈赤起来了。
dāng xià wáng gōng jiàn xiǎo èr yào tā yín zi
当下王公见小二要他银子。
shǐ fā nù dào nǐ zhè rén tè méi lǐ
使发怒道：“你这人忒没理！
chī hēi fàn hù qī zhù
吃黑饭，护漆柱。
chī le wǒ jiā de fàn dé le wǒ de gōng qián biàn shì zhèi xiē xiǎo shì lüè zǒu de jǐ bù rú hé jiù yào wǒ qián
吃了我家的饭，得了我的工钱，便是这些小事，略走得几步，如何就要我钱？
xiǎo èr jiàn tā fā nù yě jiù rǎng dào kuí ya
”小二见他发怒，也就嚷道：“喹呀！
jiù bù bǎ wǒ yě shì xiǎo shì hé xiāo de hóu jí
就不把我，也是小事，何消得喉急？
yòng de wǒ kàn fāng chī de nǐ de fàn zuàn de nǐ de qián xū bú shì bái bǎ wǒ yòng de
用得我看，方吃得你的饭，赚得你的钱，须不是白把我用的。
hái yǒu yī jù huà dé le nǐ gōng qián zhǐ zuò de shēng huó yuán bù céng shuō tì nǐ yè sǐ shī de
还有一句话，得了你工钱，只做得生活，原不曾说替你拽死尸的。
wáng pó biàn zǒu guò lái dào nǐ zhè mán zǐ zhēn gè bèi lǎn
”王婆便走过来道：“你这蛮子，真个惫懒！
zì gǔ dào qié zi yě ràng sān fēn lǎo
自古道：‘茄子也让三分老。
zěn me yí gè lǎo rén jiā quán méi xiē zūn bēi yì bān yàng yǔ tā zhēng rǎng
’怎么一个老人家，全没些尊卑，一般样与他争嚷！
xiǎo èr dào ā pó wǒ chū le lì bù bǎ yín zi yǔ wǒ fǎn fā hóu jí zěn bú yào rǎng
小二道：“阿婆，我出了力，不把银子与我，反发喉急，怎不要嚷？
wáng gōng dào shén me
”王公道：“什么！
shì wǒ móu sǐ de
是我谋死的？
yào zhà wǒ qián
要诈我钱！
xiǎo èr dào suī bú shì nǐ móu sǐ biàn shì shàn zì yí shī yě xū yǒu gè zuì míng
”小二道：“虽不是你谋死，便是擅自移尸，也须有个罪名。
wáng gōng dào nǐ dào qù shǒu le wǒ lái
”王公道：“你到去首了我来。
xiǎo èr dào yào wǒ shǒu yě bù nán zhǐ pà nǐ dāng bù qǐ zhè dà mén hù
”小二道：“要我首也不难，只怕你当不起这大门户。
wáng gōng gǎn shàng qián dào nǐ qù shǒu wǒ bù pà
”王公赶上前道：“你去首，我不怕。
wàng wài pī jǐng jiù tuī
”望外劈颈就推。
nà xiǎo èr bù céng dī fáng zhuō jiǎo bù dìng fān jīn dòu zhí diē chū mén wài kē suì nǎo hòu xiān xuè zhí tǎng
那小二不曾提防，捉脚不定，翻觔斗直跌出门外，磕碎脑后，鲜血直淌。
xiǎo èr diē dú le mà dào lǎo wàng bā
小二跌毒了，骂道：“老忘八！
kuī le wǒ fǎn dǎ me
亏了我，反打么！
jiù dì xià shi qǐ yí kuài zhuān lái wàng wáng gōng zhì qù
”就地下拾起一块砖来，望王公掷去。
shéi zhī shù hé dāng rán zhè zhuān bù wāi bù xié qià qià zhèng zhōng wáng gōng tài yáng yī jiāo diē dǎo zài bù zé shēng
谁知数合当然，这砖不歪不斜，恰恰正中王公太阳，一交跌倒，再不则声。
wáng pó jí shàng qián fú shí zhī jiàn kǒu kāi yǎn dìng qì jué shēn wáng
王婆急上前扶时，只见口开眼定，气绝身亡。
diē jiǎo jiào kǔ biàn kū qǐ tiān lái
跌脚叫苦，便哭起天来。
zhǐ yīn zhè yī wén qián shàng yòu sòng yī tiáo xìng mìng
只因这一文钱上，又送一条性命。
zǒng wèi xī cái sàng mìng fāng zhī cái mìng xiāng lián
总为惜财丧命，方知财命相连。
xiǎo èr jiàn wáng gōng sǐ le pá qǐ lái jiù pǎo
小二见王公死了，爬起来就跑。
wáng pó hǎn jiào lín lǐ gǎn shàng ná zhuǎn suǒ zài wáng gōng jiǎo shàng
王婆喊叫邻里，赶上拿转，锁在王公脚上。
wèn wáng pó yīn shén shì qǐ
问王婆：“因甚事起？
wáng pó yī tóu kū yī tóu jiāng qián qíng shuō chū yòu dào fán liè wèi yǔ lǎo shēn zuò zhǔ zé gè
”王婆一头哭，一头将前情说出，又道：“烦列位与老身作主则个。
zhòng rén dào zhè sī yuán lái nèn dì kě wù
”众人道：“这厮元来恁地可恶！
xiān jiào tā chī xiē tòng kǔ rán hòu jiě guān
先教他吃些痛苦，然后解官。
sān sì gè lín lǐ zǒu shàng qián yī dùn quán tou jiǎo jiān dǎ de bàn sǐ fāng cái zhù shǒu
”三四个邻里走上前，一顿拳头脚尖，打得半死，方才住手。
jiào wáng pó guān bì mén hù tóng dào xiàn zhōng gào zhuàng
教王婆关闭门户，同到县中告状。
cǐ shí fēn fēn chuán shuō yuǎn jìn rén dōu lái guān kàn
此时纷纷传说，远近人都来观看。
qiě shuō qiū yǐ dà zhèng fǎng wèn qī zǐ shī shǒu bù zháo guān sī nán jié xīn zhōng qì mèn
且说丘乙大正访问妻子尸首不着，官司难结，心中气闷。
zhè yī rì wén de xiǎo èr dǎ sǐ wáng gōng de gēn yáo xiǎng dào zhè fù rén shī shǒu mò bù jiù shì wǒ qī zǐ me
这一日闻得小二打死王公的根繇，想道：“这妇人尸首，莫不就是我妻子么？
jí zǒu lái wèn jiàn wáng pó zhèng suǒ mén yào qù gào zhuàng
”急走来问，见王婆正锁门要去告状。
qiū yǐ dà shàng qián wèn le xiáng xì jì suàn rì zi zhèng shì tā qī zǐ chū mén zhè yè biàn dào guài dào wǒ jiā qī zǐ shī shǒu dāng cháo jiù bú jiàn zōng yǐng yuán lái què shì nǐ men piē diào le
丘乙大上前问了详细，计算日子，正是他妻子出门这夜，便道：“怪道我家妻子尸首，当朝就不见踪影，原来却是你们撇掉了。
rú jīn yǒu le shí jù chuò bǎn pó què bái lài bù guò le
如今有了实据，绰板婆却白赖不过了。
wǒ tóng nǐ men jiàn guān qù
我同你们见官去！
dāng xià yī gān rén qiān le xiǎo èr zhí dào xiàn lǐ
当下一干人牵了小二，直到县里。
cì zǎo dà yǐn shēng táng jiě jiāng jìn qù
次早大尹升堂，解将进去。
dì fāng jiāng qián hòu shì xì bǐng
地方将前后事细禀。
dà yǐn yòu huàn wáng pó wèn le bèi xì
大尹又唤王婆问了备细。
xiǎo èr liào dào qíng zhēn nán tuō bù dài yòng xíng cóng shí zhāo chéng
小二料道情真难脱，不待用刑，从实招承。
dǎ le sān shí wèn chéng sǐ zuì xià zài yù zhōng
打了三十，问成死罪，下在狱中。
qiū yǐ dà bǐng shuō qī zǐ bèi liú sān wàng móu sǐ zhèng shì cǐ rì zhè shī shǒu yí dìng shì tā piē xia de
丘乙大禀说妻子被刘三旺谋死正是此日，这尸首一定是他撇下的。
zhèng jiàn yǐ què yāo qiú shěn jié
证见已确，要求审结。
cǐ shí wù yuán xiàn zhī huì wén shū wèi dào dà yǐn yīn méi yǒu shī shǒu zhōng wú shí jù
此时婺源县知会文书未到，大尹因没有尸首，终无实据。
yuán fā luò chū qù xún mì
原发落出去寻觅。
zài shuō xiǎo èr chū shí yǐ bèi lín lǐ dǎ shāng nà dùn bǎn zi yòu shí fēn lì hài
再说小二，初时已被邻里打伤，那顿板子，又十分利害。
dào le yù zhōng méi yǒu shǐ yòng yòu zāo yī dùn quán jiǎo sān rì zhī jiān xuè bēng shēn sǐ
到了狱中，没有使用，又遭一顿拳脚，三日之间，血崩身死。
wèi zhè yī wén qián qǐ yòu sòng yī tiáo xìng mìng
为这一文钱起，又送一条性命。
zhǐ yīn tān bái qiǎng fān zì sàng huáng quán
只因贪白镪，番自丧黄泉。
qiě shuō qiū yǐ dà cóng xiàn zhōng huí jiā zhèng dǎ bái tiě mén shǒu jīng guò zhǐ tīng de lǐ biān jiào tiān jiào de de tí kū
且说丘乙大从县中回家，正打白铁门首经过，只听得里边叫天叫地的啼哭。
yuán lái bái tiě zì nà yè dān zhe jīng kǒng chū tuō zhè shī shǒu mào le fēng hán huí jiā shàng de chuáng jiù fā qǐ hán rè bìng le shí lái rì fāng cái duàn mìng
元来白铁自那夜担着惊恐，出脱这尸首，冒了风寒，回家上得床，就发起寒热，病了十来日，方才断命。
suǒ yǐ lǎo pó tí kū
所以老婆啼哭。
yǎn jiàn wèi zhè yī wén qián yòu sòng yī tiáo xìng mìng
眼见为这一文钱，又送一条性命。
huà wèi yīn fǔ jīng xīn guǐ shī què yáng jiān dǎ tiě rén
化为阴府惊心鬼，失却阳间打铁人。
qiū yǐ dà wén zhī bái tiě yǐ sǐ tàn kǒu qì dào nèn bān yí gè hǎo hàn
丘乙大闻知白铁已死，叹口气道：“恁般一个好汉！
yǒu de jǐ rì què yòu le zhàng
有得几日，却又了帐。
kě jiàn shì rén zhēn shì méi gēn de
可见世人真是没根的！
zǒu dào jiā lǐ dān dān zhǐ yǒu zhè gè xiǎo sī guǐ yì bān suō zài bàn biān yào kǒu rè shuǐ yě bù néng gōu
”走到家里，单单止有这个小厮，鬼一般缩在半边，要口热水，也不能勾。
kàn le nà yàng guāng jǐng fāng ào huǐ qián rì bī lè lǎo pó zuò le zhè zhuāng zhuō shì
看了那样光景，方懊悔前日逼勒老婆，做了这桩拙事。
rú jīn yòu nòng dé bù gān bù gà xīn xià fán nǎo lián shēng yì yě bù qù zuò zhōng rì dōng xún xī mì bìng wú shī shǒu xià luò
如今又弄得不尴不尬，心下烦恼，连生意也不去做，终日东寻西觅，并无尸首下落。
kàn kàn ái guò cán nián yòu zǎo wǔ yuè zhōng xún
看看挨过残年，又蚤五月中旬。
nà shí zhū cháng ér zi zhū tài yǐ zài àn yuàn gào zhǔn zhuàng cí pī zài fú liáng xiàn shěn wèn xíng wén dào wù yuán xiàn guān tí rén fàn shī guān
那时朱常儿子朱太已在按院告准状词，批在浮梁县审问，行文到婺源县关提人犯尸棺。
qǐ chū zhū tài hái bù shàng jǐn dào le wǔ yuè jiān liào de shī shǒu yǐ shì fǔ làn dà dà sòng gè dōng dào yǔ wù yuán xiàn gāi fáng qǐ wén guān jiě
起初朱太还不上紧，到了五月间，料得尸首已是腐烂，大大送个东道与婺源县该房，起文关解。
nà zhào wán fù zǐ yīn wù yuán xiàn yǐ jīng wèn jié zì dào méi shì háo wú wèi jù bào juǎn fù lǐ
那赵完父子因婺源县已经问结，自道没事，毫无畏惧，抱卷赴理。
liǎng xiàn jiě zi lǐng le yī gān rén fàn sān jù shī guān zhí zhì fú liáng xiàn dāng táng tóu dì
两县解子领了一干人犯，三具尸棺，直至浮梁县当堂投递。
dà yǐn jiāng rén fàn jī jìn shī guān fā zhì guān tán hou jiǎn dǎ fā wù yuán huí wén zì bù bì shuō
大尹将人犯羁禁，尸棺发置官坛候检，打发婺源回文，自不必说。
bù zé yī rì dà yǐn diào chū zhòng fàn qián qù xiāng yàn
不则一日，大尹吊出众犯，前去相验。
nà zhū tài hé yá mén tōng mǎi zhǔ le yào shèng zhào wán
那朱太合衙门通买嘱了，要胜赵完。
dà yǐn dào shī chǎng shàng zuò xià zhào wán jiāng fú liáng xiàn àn juàn chéng shàng
大尹到尸场上坐下，赵完将浮梁县案卷呈上。
dà yǐn kàn le duì zhū cháng dào nǐ jiè shī zhā zhà dǎ sǐ èr mìng shì yǐ wèn jié rú hé yòu gào
大尹看了，对朱常道：“你借尸扎诈，打死二命，事已问结，如何又告？
zhū cháng bǐng dào yé ye zhào wán dǎ yú shì luò shuǐ shēn sǐ zhòng mù gòng jiàn
”朱常禀道：“爷爷，赵完打余氏落水身死，众目共见；
què mǎi zhǔ le dì lín wǔ zuò wàng bào shì yì sǐ de
却买嘱了地邻忤作，妄报是缢死的。
nà dīng wén tián pó zì jǐ qíng huāng móu hài dǐ shì yìng wū xiǎo rén dǎ sǐ
那丁文、田婆，自己情慌，谋害抵饰，硬诬小人打死。
qiě bú yào lùn bié jiàn dàn jù xiǎo rén zhǔ pú jù bèi ná zhù zhào wán shì hé děng shì lì què róng xiǎo rén dǎ sǐ èr mìng
且不要论别件，但据小人主仆俱被拿住，赵完是何等势力，却容小人打死二命？
kuàng sǐ de jù nián qī shí duō suì nán dào nèn dì bù zhī lì hài zhǐ jiǎn chuí sǐ zhī rén lái dǎ
况死的俱年七十多岁，难道恁地不知利害，只拣垂死之人来打？
yé ye tuī xiáng zhè shàng jiù jiàn míng bái
爷爷推详这上，就见明白。
dà yǐn dào jì rú cǐ dāng shí zěn jiù zhāo chéng
”大尹道：“既如此，当时怎就招承？
zhū cháng dào nà zhào wán yá mén qíng shú yòng jí xíng kǎo bī ruò bù qū zhāo xìng mìng yǐ bù dào jīn rì le
”朱常道：“那赵完衙门情熟，用极刑拷逼，若不屈招，性命已不到今日了。
zhào wán yě bǐng dào zhū cháng dāng rì yǐ zhàng jiǎ shī féng zhe de biàn dǎ hé jiā duǒ bì
”赵完也禀道：“朱常当日倚仗假尸，逢着的便打，阖家躲避。
nà dīng wén tián pó nián lǎo bēn zǒu bù jí gù cǐ zāo le dú shǒu
那丁文、田婆年老奔走不及，故此遭了毒手。
jiǎ shī yì sǐ shéng hén shì wù yuán xiàn tài yé qīn yàn guò de qǐ shì wǔ zuò wàng bào
假尸缢死绳痕，是婺源县太爷亲验过的，岂是忤作妄报！
rú jīn rì jiǔ fǔ làn qiǎo yán kuáng piàn yé ye xī tú lòu wǎng fǎn xiàn
如今日久腐烂，巧言诳骗爷爷，希图漏网反陷。
dàn qiú xì kàn zhāo juàn qū zhí lì jiàn
但求细看招卷，曲直立见。
dà yǐn dào zhè yě nán píng nǐ shuō
”大尹道：“这也难凭你说。
jí jiào kāi guān jiǎn yàn
”即教开棺检验。
tiān xià yǒu zhè děng zuò guài de shì zhī dào shī shǒu jīng le xǔ duō shí yǐ fǔ làn jǐn le shéi zhī dōu yī háo bù biàn wǎn rán rú shēng
天下有这等作怪的事，只道尸首经了许多时，已腐烂尽了，谁知都一毫不变，宛然如生。
nà yáng shì jǐng xià zhè tiáo shéng hén zhuǎn jué xiǎn míng dào jiào wǔ zuò rén méi zuò lǐ huì
那杨氏颈下这条绳痕，转觉显明，倒教忤作人没做理会。
nǐ dào wèi hé
你道为何？
tā yǐ dé le zhū cháng qián cái ruò shī shǒu làn huài le hǎo cóng zhōng zuò bì yào chū tuō zhū cháng fǎn zuò zhào wán
他已得了朱常钱财，若尸首烂坏了，好从中作弊，要出脱朱常，反坐赵完。
rú jīn shāng hén jiàn zài ruò xū bào le kǒng dà yǐn hái yào qīn yàn
如今伤痕见在，若虚报了，恐大尹还要亲验；
shí bào le rú hé de zhū cháng yín zi
实报了，如何得朱常银子？
zhèng zài chóu chú dà yǐn zǎo yǐ qiáo pò jiù zǒu xià lái qīn yàn
正在踌躇，大尹蚤已瞧破，就走下来亲验。
nà wǔ zuò rén bèi dà yǐn jiān dìng bù gǎn yǐn nì yī yī shí bào
那忤作人被大尹监定，不敢隐匿，一一实报。
zhū cháng zài bàng àn àn jiào kǔ
朱常在傍暗暗叫苦。
dà yǐn bǎ suǒ bào shāng chù jiāng juǎn duì kàn fēn háo bù chā duì zhū cháng dào nǐ suǒ fàn yǐ shí zěn me yòu wǎng shàng sī kuáng gào
大尹把所报伤处，将卷对看，分毫不差，对朱常道：“你所犯已实，怎么又往上司诳告？
zhū cháng yòu kǔ kǔ fēn sù
”朱常又苦苦分诉。
dà yǐn nù dào hái yào qiáng biàn
大尹怒道：“还要强辨！
jiā qǐ lái
夹起来！
kuài shuō zhè yì sǐ fù rén shì nà lǐ lái de
快说这缢死妇人是那里来的？
zhū cháng shòu xíng bù guò zhǐ de zhāo chū běn rì zǎo qǐ zài mǒu chù hé yán biān yù jiàn bù zhī shì hé rén piē xia
”朱常受刑不过，只得招出：“本日蚤起，在某处河沿边遇见，不知是何人撇下？
nà dà yǐn jí yǒu jì xìng hū dì xiǎng qǐ qù nián qiū yǐ dà gào chēng bú jiàn le qī zǐ shī shǒu
”那大尹极有记性，忽地想起：“去年丘乙大告称，不见了妻子尸首；
hòu lái mài jiǔ wáng pó gào xiǎo èr dǎ sǐ wáng gōng yě chēng shì rì tái shī shǒu piē zài hé yán shàng
后来卖酒王婆告小二打死王公，也称是日抬尸首，撇在河沿上。
qǐ xìn zhì jīn shī shǒu méi yǒu xià luò mò bù jiù shì zhè gè me
起衅至今，尸首没有下落，莫不就是这个么？
àn jì zài xīn
”暗记在心。
dāng xià jiāng zhū cháng bo cái dōu zé sān shí zhào jiù sǐ zuì xià yù qí yú jiā rén jiǎn tú zhào bǎo
当下将朱常、卜才都责三十，照旧死罪下狱，其余家人减徒召保。
zhào wán děng fā luò níng jiā bù tí
赵完等发落宁家，不题。
qiě shuō dà yǐn huí dào xiàn zhōng
且说大尹回到县中，
diào chū qiū yǐ dà zhuàng cí
吊出丘乙大状词，
bìng wáng xiǎo èr nà zōng àn juàn chá duì
并王小二那宗案卷查对，
guǒ rán rì zi xiāng tóng
果然日子相同，
piē shī dì chǔ yì bān
撇尸地处一般，
gèng wú yí huò
更无疑惑，
jí zhe yuán chà
即着原差，
huàn dào qiū yǐ dà liú sān wàng gān zhèng rén děng
唤到丘乙大、刘三旺干证人等，
jiān zhōng diào chū chuò bǎn pó sūn shì
监中吊出绰板婆孙氏，
qí zhì shī chǎng rèn kàn
齐至尸场认看。
cǐ shí zhèng shì wǔ yuè tiān dào jiān zhōng wēn yì dà zuò nà sūn shì gāng gāng bìng hǎo hái xíng zǒu bù dòng liú sān wàng yǔ zài wàng fú jiā ér xíng
此时正是五月天道，监中瘟疫大作，那孙氏刚刚病好，还行走不动，刘三旺与再旺扶挟而行。
dào le shī chǎng shàng wǔ zuò jiē kāi guān gài nà qiū yǐ dà rèn de lǎo pó shī shǒu fàng shēng hào tòng lián lián jiào dào zhèng lǐ xiǎo rén qī zǐ
到了尸场上，忤作揭开棺盖，那丘乙大认得老婆尸首，放声号恸，连连叫道：“正里小人妻子。
gān zhèng dì lín yě dào zhèng shì yáng shì
”干证地邻也道：“正是杨氏。
dà yǐn xì xì jū wèn zhì sǐ qíng yáo qiū yǐ dà yǎo dìng liú sān wàng fū qī dēng mén dǎ mà shòu rǔ bù guò yǐ zhì yì sǐ
”大尹细细鞠问致死情繇，丘乙大咬定：“刘三旺夫妻登门打骂，受辱不过，以致缢死。
liú sān wàng sūn shì yòu kǔ kǔ shé biàn
”刘三旺、孙氏，又苦苦折辩。
dì lín jù chēng shì sūn shì qǐ xìn yǔ liú sān wàng wú gān
地邻俱称是孙氏起衅，与刘三旺无干。
dà yǐn hē jiào jiāng sūn shì zā qǐ
大尹喝教将孙氏拶起。
nà sūn shì shì xīn bìng hǎo de rén shēn zi xū ruò yòu xíng zǒu zhè fān láo lù guò dù yòu fèi chún fèi shé shé biàn jiàn jiàn shén sè gǎi biàn
那孙氏是新病好的人，身子虚弱，又行走这番，劳碌过度，又费唇费舌折辩，渐渐神色改变。
jīng zhe zǎn zǐ téng tòng nán rěn yī kǒu qì shōu bù lái fān shēn diē dǎo wū hū āi zāi
经着拶子，疼痛难忍，一口气收不来，翻身跌倒，呜呼哀哉！
zhǐ yīn zhè yī wén qián shàng qǐ yòu sòng yī tiáo xìng mìng
只因这一文钱上起，又送一条性命。
zhèng shì yīn fǔ yòu tiān cháng shé guǐ xiāng mà jīn wú chuò bǎn shēng
正是：阴府又添长舌鬼，相骂今无绰板声。
dà yǐn kàn jiàn jí lìng fàng zā
大尹看见，即令放拶。
liú sān wàng xiàng qián jiào hǎn hǎn pò hóu lóng yě huàn bù zhuǎn zài wàng zài páng āi āi tí kū shí fēn qī cǎn
刘三旺向前叫喊，喊破喉咙，也唤不转，再旺在旁哀哀啼哭，十分凄惨。
dà yǐn xīn zhōng bù rěn xiàng qiū yǐ dà dào nǐ qī zǐ yǔ sūn shì jiǎo kǒu ér sǐ yuán fēi liú sān wàng quán shǒu xiāng jiāo
大尹心中不忍，向丘乙大道：“你妻子与孙氏角口而死，原非刘三旺拳手相交。
jīn sūn shì yì wáng zú yǐ dǐ cháng
今孙氏亦亡，足以抵偿。
jīn hòu liǎng jiā hé hǎo shī shǒu gè zì lǐng guī mái zàng bù xǔ zài gào
今后两家和好，尸首各自领归埋葬，不许再告；
wéi zhě dìng xíng zhòng zhì
违者定行重治。
zhòng rén kòu shǒu yī mìng gè lǐng shī shǒu mái zàng bù zài huà xià
”众人叩首依命，各领尸首埋葬，不在话下。
zài shuō zhū cháng bo cái xià dào yù zhōng xiǎng qǐ wǎng fèi xǔ duō yín liǎng fǎn shòu yī chǎng xíng zhàng xīn zhōng qì nǎo rǎn qǐ bìng lái què yòu zhān zhe wēn qì èr bìng jiā gōng bù gōu shù rì shuāng shuāng ér sǐ
再说朱常、卜才下到狱中，想起枉费许多银两，反受一场刑杖，心中气恼，染起病来，却又沾着瘟气，二病夹攻，不勾数日，双双而死。
zhǐ yīn zhè yī wén qián shàng qǐ yòu sòng liǎng tiáo xìng mìng
只因这一文钱上起，又送两条性命。
wèi zhà tā rén xiān sǔn zì jǐ
未诈他人，先损自己。
shuō huà de wǒ qiě wèn nǐ zhū cháng shēng xīn hài rén shàng rán de gè sàng shēn wáng jiā zhī bào
说话的，我且问你：朱常生心害人，尚然得个丧身亡家之报；
nà zhào wán fù zǐ huó huó dǎ sǐ wú gū èr rén yòu wū xiàn le liǎng tiáo xìng mìng tā què lòu wǎng ān xiǎng kě jiàn tiān lǐ yuán yǒu bào bú dào zhī chù
那赵完父子活活打死无辜二人，又诬陷了两条性命，他却漏网安享，可见天理原有报不到之处。
kàn guān nǐ kě xiǎo de gǔ lǎo yǒu jǐ jù yán yǔ me
看官，你可晓得，古老有几句言语么？
shì nà jǐ jù
是那几句？
gǔ yǔ dào shàn yǒu shàn bào è yǒu è bào
古语道：善有善报，恶有恶报。
bú shì bù bào shí chen wèi dào
不是不报，时辰未到。
nà tiān gōng suàn zǐ yī gè gè jì de míng bái
那天公算子，一个个记得明白。
gǔ wǎng jīn lái céng fàng guò nà gè
古往今来，曾放过那个？
zhè zhào wán fù zǐ lòu wǎng shòu yòng yī lái tā de wán fú wèi jǐn èr lái shí hòu bú dào sān lái xiǎo zi zhǐ yǒu yī zhāng kǒu méi yǒu liǎng fù shé shuō le nà biān biàn nàn gù zhè biān shào bù dé zhú jié r hái nǐ gè bào yìng
这赵完父子漏网受用，一来他的顽福未尽，二来时候不到，三来小子只有一张口，没有两副舌，说了那边，便难顾这边，少不得逐节儿还你个报应。
xián huà xiū tí
闲话休题。
qiě shuō zhào wán fù zǐ yòu shèng le zhū cháng huí dào jiā zhōng qīn qī lín lǐ qí lái zuò hè
且说赵完父子又胜了朱常，回到家中，亲戚邻里，齐来作贺。
chī le hǎo jǐ rì jiǔ
吃了好几日酒。
yòu guò shù rì wén de zhū cháng bo cái jù yǐ sǐ le yī fà xǐ zhī bù shèng
又过数日，闻得朱常、卜才，俱已死了，一发喜之不胜。
tián niú r niàn zhe mǔ qīn bào lù lǐng guī mái zàng bù tí
田牛儿念着母亲暴露，领归埋葬不题。
shí guāng xùn sù bù jué yòu guò nián yú
时光迅速，不觉又过年余。
yuán lái zhào wán nián jì suī lǎo hái ài fēng yuè shēn biān yǒu gè piān fáng míng huàn ài dà ér
元来赵完年纪虽老，还爱风月，身边有个偏房，名唤爱大儿。
nà ài dà ér shēng de sì wǔ fēn yán sè qiáo qiáo huà huà zhèng zài de qù zhī shí
那爱大儿生得四五分颜色，乔乔画画，正在得趣之时。
nà lǎo ér suī rán fēng sāo dào dǐ lǎo rén jiā zhǐ hǎo xū yìng gù shì zěn néng gōu mǎn qí suǒ yù
那老儿虽然风骚，到底老人家，只好虚应故事，怎能勾满其所欲？
kàn jiàn yì sūn zhào yī láng shēn cái xióng zhuàng rén wù guāi qiǎo shàng wú qī shì dào yǒu xīn kàn shàng le
看见义孙赵一郎身材雄壮，人物乖巧，尚无妻室，倒有心看上了。
cháng cháng zǒu dào chú fáng xià ái jiān cā bèi tiáo zuǐ nòng shé
常常走到厨房下，挨肩擦背，调嘴弄舌。
nǐ xiǎng shì jiān néng yǒu jǐ gè zuò huái bù luàn de lǔ nán zǐ fù rén jiā fǎn qù gōu dā kě yǒu bù kěn zhī lǐ
你想世间能有几个坐怀不乱的鲁男子，妇人家反去勾搭，可有不肯之理！
liǎng xià méi lái yǎn qù bù zé yī rì chéng jiù le nà shì
两下眉来眼去，不则一日，成就了那事。
bǐ cǐ jù zài shào nián yóu rú yī duì è hǔ nà yǒu gè bǎo qī zhuō kōng jiù shǎn dào zhào yī láng fáng zhōng tōu yī shǒu r
彼此俱在少年，犹如一对饿虎，那有个饱期，捉空就闪到赵一郎房中，偷一手儿。
nà zhào yī láng yòu yǒu xiē běn lǐng nòng de zhè pó niáng tǐ sū gǔ ruǎn pò sàn hún xiāo hèn bù shí kè bìng zuò yí kuài
那赵一郎又有些本领，弄得这婆娘体酥骨软，魄散魂销，恨不时刻并做一块。
yuē mò chuàn le bàn nián yǒu yú
约莫串了半年有余。
yī rì ài dà ér duì zhào yī láng shuō dào wǒ yǔ nǐ suī rán kuài huó le zhè jǐ duō shí zhōng shì ài rén ěr mù xīn máng yì jí bù néng gōu shí fēn jìn xìng
一日，爱大儿对赵一郎说道：“我与你虽然快活了这几多时，终是碍人耳目，心忙意急，不能勾十分尽兴。
bù rú qiāo dì táo wǎng yuǎn chù zuò gè cháng jiǔ fū qī
不如悄地逃往远处，做个长久夫妻。
zhào yī láng dào xiǎo niáng zǐ ruò zhēn xīn kěn gēn wǒ jiù zài cǐ kě yǐ zuò de fū qī hé bì yuǎn qù
”赵一郎道：“小娘子若真心肯跟我，就在此，可以做得夫妻，何必远去！
ài dà ér dào nǐ biàn shì wǒ xīn shàng rén le yǒu shèn jiǎ yì
”爱大儿道：“你便是我心上人了，有甚假意？
zhǐ shì zěn dì zài cǐ jiù zuò de fū qī
只是怎地在此就做得夫妻！
zhào yī láng dào xiàng nián dīng lǎo guān yǔ tián pó dōu shì lǎo diē yǔ dà guān rén zì jǐ dǎ sǐ zhà lài zhū jiā de dāng shí jiào wǒ xiāng bāng káng tái céng xǔ shì wán zhī rì fēn yī fēn jiā sī yǔ wǒ
”赵一郎道：“向年丁老官与田婆，都是老爹与大官人自己打死诈赖朱家的，当时教我相帮扛抬，曾许事完之日，分一分家私与我。
nà gè bàng chuí hái shì wǒ cáng hǎo
那个棒棰，还是我藏好。
yī xiàng duō chéng xiǎo niáng zǐ xiāng ài gù bù shuō qǐ
一向多承小娘子相爱，故不说起。
nǐ jīn jì yǒu cǐ xīn wǒ yǔ lǎo diē shuō xiān yào le nà yī fēn jiā sī xún gè suǒ zài zhù xià rán hòu zài yāng rén shuō yào nǐ wèi pèi bù pà tā bù kěn
你今既有此心，我与老爹说，先要了那一分家私，寻个所在住下，然后再央人说，要你为配，不怕他不肯。
tā ruò shě bù dé nà shí nǐ qiāo dì jìng zì zǒu le chū lái tā kě gǎn dào gè bù zì me
他若舍不得，那时你悄地径自走了出来，他可敢道个不字么？
shè huò bù dá shí wù biàn bào yǔ tián niú r tóng qù gào guān jiào tā xìng mìng yě zì nán bǎo
设或不达时务，便报与田牛儿同去告官，教他性命也自难保。
ài dà ér wén yán bù shèng huān xǐ dào shì bù yí chí zuò sù lǐ huì
”爱大儿闻言，不胜欢喜，道：“事不宜迟，作速理会。
shuō ba shǎn chū fáng qù
”说罢，闪出房去。
cì rì zhào yī láng tàn zhào wán dú zì gě zài táng zhōng xián zuò shàng qián shuō dào xiàng rì lǎo diē xǔ guò shì píng zhī hòu fēn yī gǔ jiā sī yǔ wǒ
次日赵一郎探赵完独自个在堂中闲坐，上前说道：“向日老爹许过事平之后，分一股家私与我。
rú jīn zhū jiā liǎo zhàng yǐ jiǔ yāo qiú lǎo diē fēn yī gǔ r zì qù yíng yùn
如今朱家了账已久，要求老爹分一股儿，自去营运。
zhào wán dá dào wǒ xiǎo de le
”赵完答道：“我晓得了。
zài guò yī rì zhào yī láng zhuǎn rù hòu biān yù zhe ài dà ér dì gè xìn ér dào fāng cái yǔ lǎo diē shuō le niáng zǐ liú xīn chá tīng kàn kě xiàng kěn de
”再过一日，赵一郎转入后边，遇着爱大儿，递个信儿道：“方才与老爹说了，娘子留心察听，看可像肯的。
ài dà ér diǎn tóu huì yì gè zì kāi qù bù tí
”爱大儿点头会意，各自开去不题。
qiě shuō zhào wán jiào zhào shòu dào yī jiān xiāng fáng zhōng qù jiàng mén yǎn shàng dī dī bǎ zhào yī láng shuō huà xué yǔ ér zi yòu dào wǒ yī shí hán hu yīng le tā rú jīn hái shì zěn dì jì jiào
且说赵完叫赵寿到一间厢房中去，将门掩上，低低把赵一郎说话，学与儿子，又道：“我一时含糊应了他，如今还是怎地计较？
zhào shòu dào wǒ yuán shì hōng tā de tián huà zěn me zhēn gè jiù zuò zhè zhǐ wàng
”赵寿道：“我原是哄他的甜话，怎么真个就做这指望？
lǎo ér dào dāng chū bù hé xǔ chū le jīn ruò bù yǔ tā xiē zhè diǎn niàn tou rú hé kěn xi
”老儿道：“当初不合许出了，今若不与他些，这点念头，如何肯息？
zhào shòu chén yín le yī huí yòu shēng qǐ dǎi niàn nǎi dào ruò yǐn guàn le tā zuò le gè yuè yuè hóng dǎo shì wú le wú xiū de zhà duān
”赵寿沉吟了一回，又生起歹念，乃道：“若引惯了他，做了个月月红，倒是无了无休的诈端。
xiǎng qǐ zhè shì zhǐ yǒu tā yí gè xiǎo de bù rú yī fà chú le gēn yǒng wú guà lǜ
想起这事，止有他一个晓得，不如一发除了根，永无挂虑。
nà lǎo ér ruò shì gè yǒu rén xīn de quàn ér zi xiū le zhè niàn hú luàn yǔ tā xiē gè dōng xī huò zhě miǎn de hòu lái zhī huò yě wèi kě zhī
”那老儿若是个有仁心的，劝儿子休了这念，胡乱与他些个东西，或者免得后来之祸，也未可知。
qiān bù hé wàn bù hé què shuō dào wǒ yě yǒu zhè niàn tou dàn méi yǒu gè jì cè
千不合，万不合，却说道：“我也有这念头，但没有个计策。
zhào shòu dào yǒu shèn nán chǔ míng rì qù mǎi xiē pī shuāng xià zài jiǔ zhōng dào wǎn guàn tā yī zuì pà dào bù jiù wán shì
”赵寿道：“有甚难处，明日去买些砒礵，下在酒中，到晚灌他一醉，怕道不就完事。
wài biān rén dōu xiǎo de píng rì jiāng tā hòu dài de jué bù yí huò
外边人都晓得平日将他厚待的，决不疑惑。
zhào wán huān xǐ yǐ wéi dé jì
”赵完欢喜，以为得计。
tā fù zǐ shāng yì zhī dào shén guǐ bù zhī nà xiǎo de què bèi ài dà ér qiáo jiàn liào rán bì shuō cǐ shì qiāo qiāo zǒu lái fù zài bì shàng kuī tīng
他父子商议，只道神鬼不知，那晓得却被爱大儿瞧见，料然必说此事，悄悄走来覆在壁上窥听。
suī zé tīng zhe jǐ jù bù dàng míng bái kǒng pà chū lái zhuàng zhe jí shǎn rù qù
虽则听着几句，不当明白，恐怕出来撞着，急闪入去。
yù yào bào yǔ zhào yī láng yīn tīng dé bù shén zhēn qiè bù hǎo qīng shì zhòng bào
欲要报与赵一郎，因听得不甚真切，不好轻事重报。
xīn shēng yī jì dào wǎn jiān bǎ nà lǎo ér duō quàn shàng jǐ bēi jiǔ chī de zuì xūn xūn dào le chuáng shàng ài dà ér fǎn bào dìng le nà lǎo ér sā jiāo sā chī yín shēng làng yǔ
心生一计，到晚间，把那老儿多劝上几杯酒，吃得醉熏熏，到了床上，爱大儿反抱定了那老儿撒娇撒痴，淫声浪语。
zhè lǎo ér mí hún le chéng zhe jiǔ xìng wèi miǎn zuò xiē méi zhèng jīng shì tǐ
这老儿迷魂了，乘着酒兴，未免做些没正经事体。
fāng zài hān měi zhī shí ài dà ér dào yǒu jù huà r yào shuō kǒng qì huài le nǐ bù hǎo kāi kǒu ruò bù shuō yòu qì bù guò
方在酣美之时，爱大儿道：“有句话儿要说，恐气坏了你，不好开口，若不说，又气不过。
zhè lǎo ér zhèng wán de qì chuǎn xū xū jiè nà jù huà tóu jiù tíng zhù le shuō dào shì nà gè chōng zhuàng le nǐ
”这老儿正顽得气喘吁吁，借那句话头，就停住了，说道：“是那个冲撞了你？
rú cǐ zhe nǎo
如此着恼！
ài dà ér dào pǒ nài yī láng zhè sī jīn zǎo bǎ fēng huà liáo bō wǒ wǒ yào chě tā lái jiàn nǐ dào shuō lǎo diē hé dà guān rén xìng mìng dōu hái zài wǒ shǒu lǐ liào dào yě bù gǎn nán wéi wǒ
”爱大儿道：“叵耐一郎这厮，今早把风话撩拨我，我要扯他来见你，倒说：‘老爹和大官人，性命都还在我手里，料道也不敢难为我。
bù zhī yǒu shèn yuán gù shuō zhè bān mǎn huà
’不知有甚缘故，说这般满话。
tǎng zài wài rén miàn qián yě rú cǐ shuō bì yí wǒ jiā zuò shèn bù gōng bù fǎ gòu dàng kě bù huài le míng shēng
倘在外人面前，也如此说，必疑我家做甚不公不法勾当，可不坏了名声？
nà yàng méi shàng xià de rén bù rú xún gè jì cè bǎi bù sǐ le yě shěng le hòu huàn
那样没上下的人，不如寻个计策摆布死了，也省了后患。
nà lǎo ér dào yuán lái zhè sī nèn bān wú lǐ
那老儿道：“元来这厮恁般无礼！
bù dǎ jǐn míng wǎn jiù jiàn gōng xiào le
不打紧，明晚就见功效了。
ài dà ér dào míng wǎn zěn dì jiù jiàn gōng xiào
爱大儿道：“明晚怎地就见功效？
nà lǎo ér yě shì hé dāng mìng jǐn jiāng yào yào sǐ de huà yī wú yī shí shuō chū
”那老儿也是合当命尽，将要药死的话，一五一十说出。
nà pó niáng dé le shí xìn cì zǎo shǎn lái bào zhī zhào yī láng
那婆娘得了实信，次早闪来报知赵一郎。
zhào yī láng wén yán chī nà jīng bù xiǎo xiǎng dào zhè yàng fǎn miàn wú qíng de hěn rén
赵一郎闻言，吃那惊不小，想道：“这样反面无情的狠人！
dào yào hài wǒ xìng mìng rú hé ráo de tā guò
倒要害我性命，如何饶得他过？
mō le bàng chuí suǒ shàng fáng mén jí lái xún zhe tián niú r bǎ qián shì shuō yǔ
”摸了棒棰，锁上房门，急来寻着田牛儿，把前事说与。
tián niú r nù qì chōng tiān biàn yào gǎn qù sī nào
田牛儿怒气冲天，便要赶去厮闹。
zhào yī láng zhǐ zhù dào ruò xiān rǎng pò le fǎn bèi tā zuò le zhǔn bèi bù rú jìng dào guān sī yǔ tā lǐ lùn
赵一郎止住道：“若先嚷破了，反被他做了准备，不如竟到官司，与他理论。
tián niú r dào yě shuō de shì
田牛儿道：“也说得是。
hái dào nà yī xiàn qù
还到那一县去？
zhào yī láng dào dāng chū xiān zài wù yuán xiàn gào qǐ zhè dà yǐn hái zài yuán dào tā xiàn lǐ qù
”赵一郎道：“当初先在婺源县告起，这大尹还在，原到他县里去。
nà tài bái cūn lí xiàn zhǐ yǒu sì shí yú lǐ èr rén yè kāi jiǎo bù zhí pǎo zhì xiàn zhōng
那太白村离县止有四十余里，二人拽开脚步，直跑至县中。
qià hǎo dà yǐn zǎo táng wèi tuì èr rén yī qí hǎn jiào
恰好大尹早堂未退，二人一齐喊叫。
dà yǐn huàn rù dāng tīng guì xià què méi yǒu zhuàng cí zhǐ shì kǒu sù
大尹唤入，当厅跪下，却没有状词，只是口诉。
xiān shì tián niú r kū bǐng yī fān cì hòu zhào yī láng jiàng zhào shòu dǎ sǐ dīng wén tián pó wū xiàn zhū cháng bo cái qíng yáo xì su jiāng xíng xiōng bàng chuí chéng shàng
先是田牛儿哭禀一番，次后赵一郎将赵寿打死丁文、田婆，诬陷朱常、卜才情繇细诉，将行凶棒棰呈上。
dà yǐn kàn shí xuè hén suī gàn xiān míng rú zuó nǎi dào jì yǒu cǐ qíng dāng shí wèi hé bù shǒu
大尹看时，血痕虽干，鲜明如昨，乃道：“既有此情，当时为何不首？
zhào yī láng dào shì shí yīn niàn zhǔ pú qíng fèn bù rěn chū shǒu
”赵一郎道：“是时因念主仆情分，不忍出首。
rú jīn kǒng xiǎo rén xiè lòu zuó rì fù zǐ jì yì yào zài jīn wǎn jiāng dú yào zhèn hài xiǎo rén gù bù dé bù lái tóu shēng
如今恐小人泄漏，昨日父子计议，要在今晚将毒药鸩害小人，故不得不来投生。
dà yǐn dào tā fù zǐ jì yì zěn dì nǐ jiù xiǎo de
”大尹道：“他父子计议，怎地你就晓得？
zhào yī láng jí jù jiān bù jué tǔ chū shí huà shuō dào kuī zhǔ rén piān fáng ài dà ér bào zhī fāng cái xiǎo de
”赵一郎急遽间，不觉吐出实话，说道：“亏主人偏房爱大儿报知，方才晓得。
dà yǐn dào nǐ zhǔ rén piān fáng rú hé kěn lái bào xìn
”大尹道：“你主人偏房，如何肯来报信？
xiǎng bì yǔ nǐ yǒu jiān me
想必与你有奸么？
zhào yī láng bèi dào pò xīn shì liǎn sè jù biàn qiǎng cí dǐ lài
”赵一郎被道破心事，脸色俱变，强词抵赖。
dà yǐn dào shì yǐ xiǎn rán bù bì qiáng biàn
大尹道：“事已显然，不必强辩。
jí chāi rén yā èr rén qù ná zhào wán fù zǐ bìng ài dà ér qián lái fù shěn
”即差人押二人去拿赵完父子并爱大儿前来赴审。
dào de tài bái cūn tiān yǐ hūn hēi tián niú r liú huí jiā xiē sù bù tí
到得太白村，天已昏黑，田牛儿留回家歇宿，不题。
qiě shuō zhào shòu zǎo qǐ jiù qù mǎi xià pī shuāng què bú jiàn le zhào yī láng wèn jiā zhōng shàng xià dōu bù zhī dào
且说赵寿早起就去买下砒礵，却不见了赵一郎，问家中上下，都不知道。
fù zǐ suī rán yǒu xiē yí huò nà gè lǜ dào ài dà ér xiè lòu
父子虽然有些疑惑，那个虑到爱大儿泄漏。
cì rì qīng chén chāi rén yǐ zhì yī suǒ kǔn fān ná dào xiàn zhōng
次日清晨，差人已至，一索捆翻，拿到县中。
zhào wán jiàn ài dà ér yě ná le hái cuò rèn zuò zhào yī láng tiáo xì tā bù cóng yīn cǐ qiān lián zài nèi zhí zhì zhào yī láng shuō chū bào tā móu hài qíng yóu fāng zhī xiàng lái yǒu jiān ào huǐ shī yán
赵完见爱大儿也拿了，还错认做赵一郎调戏他不从，因此牵连在内，直至赵一郎说出，报他谋害情由，方知向来有奸，懊悔失言。
liǎng xià biàn lùn yī fān bù kěn zhāo chéng
两下辩论一番，不肯招承。
zěn dāng yán xíng duàn liàn téng tòng nán áo zhǐ de yī yī xì zhāo
怎当严刑锻炼，疼痛难熬，只得一一细招。
dà yǐn yīn hài le sì mìng qíng lǐ kě hèn zhào wán fù zǐ gè dǎ liù shí yī lǜ wèn zhǎn
大尹因害了四命，情理可恨，赵完父子，各打六十，依律问斩。
zhào yī láng jiān piàn zhǔ qiè bèi ēn fǎn shì
赵一郎奸骗主妾，背恩反噬；
ài dà ér tōng tóng jiān fū móu hài qīn fū gè zé sì shí zá fàn sǐ zuì qí xià yù zhōng
爱大儿通同奸夫，谋害亲夫，各责四十，杂犯死罪，齐下狱中。
tián niú r fā luò níng jiā
田牛儿发落宁家。
yī miàn bèi wén shēn bào shàng sī jù shū tí qǐng
一面备文申报上司，具疏题请。
bù yī rì xíng bù fèng zhǐ dǎo xià hào zhá sì rén jù yī nǐ qiū hòu chǔ jué
不一日，刑部奉旨，倒下号札，四人俱依拟，秋后处决。
zhǐ yīn zhè yī wén qián shàng yòu sòng le sì tiáo xìng mìng
只因这一文钱上，又送了四条性命。
suī rán shì yuān gè yǒu tóu zhai gè yǒu zhǔ ruò bù yīn nà yī wén qián zhēng nào yáng shì rú hé de sǐ
虽然是冤各有头，债各有主，若不因那一文钱争闹，杨氏如何得死？
méi yǒu yáng shì de sǐ shī zhū cháng zhè zhà hài yī shì yě jiù zuò bù chéng le
没有杨氏的死尸，朱常这诈害一事，也就做不成了。
zǒng wèi zhè yī wén qián qǐ gòng hài le shí sān tiáo xìng mìng
总为这一文钱起，共害了十三条性命。
zhè duàn huà jiào zuò yī wén qián xiǎo xì zào qí yuān
这段话叫做《一文钱小隙造奇冤》。
fèng quàn shì rén shě cái rěn qì wéi shàng
奉劝世人，舍财忍气为上。
yǒu shī wèi zhèng xiāng zhēng zhǐ wèi yī wén qián xiǎo xì shéi zhī qí huò lián
有诗为证：相争只为一文钱，小隙谁知奇祸连！
quàn rǔ shě cái jiān rěn qì yī shēng wú shì de ān rán
劝汝舍财兼忍气，一生无事得安然。