guàn yuán sōu wǎn féng xiān nǚ
灌园叟晚逢仙女
lián xiāo fēng yǔ bì zhài mén luò jǐn shēn hóng zhǐ liǔ cún
连宵风雨闭柴门，落尽深红只柳存。
yù sǎo cāng tái qiě tíng zhou jiē qián diǎn diǎn shì huā hén
欲扫苍苔且停帚，阶前点点是花痕。
zhè shǒu shī wèi xī huā ér zuò
这首诗为惜花而作。
xī táng shí yǒu yī chù xìng cuī míng xuán wēi píng xī hǎo dào bù qǔ qī shì yǐn yú luò dōng
昔唐时有一处姓崔名玄微，平昔好道不娶妻室，隐于洛东。
suǒ jū tíng yuàn kuān chǎng biàn zhí huā huì zhú mù
所居庭院宽敞，遍植花卉竹木。
gòu yī shì zài wàn huā zhī zhōng dú chǔ yú nèi
构一室在万花之中，独处于内。
tóng pú dōu jū huā wài wú gù bù dé zhé rù
童仆都居花外，无故不得辄入。
rú cǐ sān shí yú nián zú jì bù chū yuán mén
如此三十余年，足迹不出园门。
shí zhí chūn rì yuàn zhōng huā mù shèng kāi xuán wēi rì xī cháng yáng qí jiān
时值春日，院中花木盛开，玄微日夕倘佯其间。
yī yè fēng qīng yuè lǎng bù rěn shě huā ér shuì chéng zhe yuè sè dú bù huā cóng zhōng
一夜，风清月朗，不忍舍花而睡，乘著月色，独步花丛中。
hū jiàn yuè yǐng xià yī qīng yī rǎn rǎn ér lái
忽见月影下，一青衣冉冉而来。
xuán wēi jīng yà dào zhè shí jié nǎ de yǒu nǚ zǐ dào cǐ xíng dòng
玄微惊讶道：“这时节哪得有女子到此行动？
xīn xià suī rán guài yì yòu shuō dào qiě kàn tā dào hé chǔ qù
”心下虽然怪异，又说道：“且看他到何处去？
nà qīng yī bù wǎng dōng bù wǎng xi jìng zhì xuán wēi miàn qián shēn shēn dào gè wàn fú
”那青衣不往东，不往西，迳至玄微面前，深深道个万福。
xuán wēi hái le lǐ wèn dào nǚ láng shì shuí jiā zhái juàn
玄微还了礼，问道：“女郎是谁家宅眷？
yīn hé shēn yè zhì cǐ
因何深夜至此？
nà qīng yī qǐ yì diǎn zhū chún lù liǎng xíng suì yù dào ér jiā yǔ chù xiāng jìn
”那青衣启一点朱唇，露两行碎玉道：“儿家与处相近。
jīn yǔ nǚ bàn guò shàng dōng mén fǎng biǎo yí yù jiè chǔ shì yuàn zhōng zàn qì bù zhī kě fǒu
今与女伴过上东门，访表姨，欲借处士院中暂憩，不知可否？
xuán wēi jiàn lái de qí yì xīn rán xǔ zhī
”玄微见来得奇异，欣然许之。
qīng yī chēng xiè yuán cóng jiù zhuàn qù
青衣称谢，原从旧转去。
bù yī shí
不一时。
yǐn yī duì nǚ zǐ fēn huā yuē liǔ ér lái yǔ xuán wēi yī yī xiāng jiàn
引一队女子，分花约柳而来，与玄微一一相见。
xuán wēi jiù yuè xià zǐ xì kàn shí yī gè gè zī róng mèi lì tǐ tài qīng yíng huò nóng huò dàn zhuāng dōng bù yī suí cóng nǚ láng jìn jiē yāo yàn
玄微就月下仔细看时，一个个姿容媚丽，体态轻盈，或浓或淡，妆东不一，随从女郎，尽皆妖艳。
zhèng bù zhī cóng lǐ lái de
正不知从里来的。
xiāng jiàn bì xuán wēi yāo jìn shì zhōng fēn bīn zhǔ zuò rén
相见毕，玄微邀进室中，分宾主坐人。
kāi yán dào qǐng wèn zhū wèi nǚ niáng xìng shì
开言道：“请问诸位女娘姓氏。
jīn fǎng hé yīn qī nǎi de guāng jiàng bì yuán
今访何姻戚，乃得光降敝园？
yī yī lǜ shang zhě dá dào qiè nǎi yáng shì
”一衣绿裳者答道：“妾乃杨氏。
zhǐ yī chuān bái de dào cǐ wèi lǐ shì
”指一穿白的道：“此位李氏。
yòu zhǐ yī yī jiàng fú de dào cǐ wèi táo shì
”又指一衣绛服的道：“此位陶氏。
suì zhú yī zhǐ shì
”遂逐一指示。
zuì hòu dào yī fēi yī xiǎo nǚ nǎi dào cǐ wèi xìng shí míng ā cuò
最后到一绯衣小女，乃道：“此位姓石，名阿措。
wǒ děng suī zé yì xìng jù shì tóng háng zǐ mèi
我等虽则异姓，俱是同行姊妹。
yīn fēng jiā shí bā yí shù rì yún yù lái xiāng kàn bú jiàn qí zhì
因封家十八姨数日云欲来相看，不见其至。
jīn xī yuè sè shén jiā gù yǔ zǐ mèi men tóng wǎng hou zhī
今夕月色甚佳，故与姊妹们同往候之。
èr lái sù méng chǔ shì ài zhòng qiè děng shùn biàn xiāng xiè
二来素蒙处士爱重，妾等顺便相谢。
xuán wēi fāng dài chóu dá qīng yī bào dào fēng jiā yí zhì
玄微方待酬答，青衣报道：“封家姨至。
zhòng pà jīng xǐ chū yíng
”众怕惊喜出迎。
xuán wēi shǎn guò bàn biān guān kàn
玄微闪过半边观看。
zhòng nǚ zi xiāng jiàn bì shuō dào zhèng yào lái kàn shí bā yí
众女子相见毕，说道：“正要来看十八姨；
wéi zhǔ rén liú zuò bù yì yí zhì zú jiàn tóng xīn
为主人留坐，不意姨至，足见同心。
gè xiàng qián zhì lǐ
”各向前致礼。
shí bā yí dào suì shòu zhǐ qīng yī qù qǔ
十八姨道：“遂授旨青衣去取。
shí bā yí wèn dào cǐ dì kě zuò fǒu
十八姨问道：“此地可坐否？
yáng shì dào zhǔ rén shén xián dì jí qīng yǎ
”杨氏道：“主人甚贤，地极清雅。
shí bā yí dào zhǔ rén ān zài
”十八姨道：“主人安在？
xuán wēi qū chū xiāng jiàn
”玄微趋出相见。
jǔ mù kàn shí bā yí tǐ tài piāo yì yán cí líng líng yǒu lín xià fēng qì jìn qí páng bù jué hán qì qīn jī máo gǔ sǒng rán
举目看十八姨，体态飘逸，言词泠泠有林下风气，近其旁，不觉寒气侵肌，毛骨竦然。
xùn rù táng zhōng shì nǚ jiāng zhuō yǐ yǐ shì ān pái tíng dāng
逊入堂中，侍女将桌椅已是安排停当。
qǐng shí bā yí jū yú shàng xí zhòng nǚ āi cì ér zuò xuán wēi wèi wèi xiāng péi
请十八姨居于上席，众女挨次而坐，玄微未位相陪。
bù yī shí zhòng qīng yī qǔ dào jiǔ yáo bǎi shè shàng lái
不一时，众青衣取到酒肴，摆设上来。
jiā yáo yì guǒ luó liè mǎn àn
佳肴异果，罗列满案。
jiǔ wèi chún qí gān rú yí jù fēi rén shì suǒ yǒu
酒味醇，其甘如饴，俱非人世所有。
cǐ shí yuè sè bèi míng shì zhōng zhào yào rú tóng bái rì
此时月色倍明，室中照耀，如同白日。
mǎn zuò fāng xiāng fù fù xí rén
满座芳香，馥馥袭人。
bīn zhǔ chóu zuò bēi gōng jiāo zá
宾主酬酢，杯觥交杂。
jiǔ zhì bàn hān yī hóng cháng nǚ zǐ mǎn zhēn dà gōng sòng yǔ shí bā yí dào r yǒu yī gē qǐng wèi gē zhī
酒至半酣，一红裳女子满斟大觥，送与十八姨道：“儿有一歌，请为歌之。
gē yún
”歌云：
jiàng yī pī fú lù yíng yíng dàn rǎn yān zhī yī duo qīng
绛衣披拂露盈盈，淡染胭脂一朵轻。
zì hèn hóng yán liú bú zhù mò yuàn chūn fēng dào bó qíng
自恨红颜留不住，莫怨春风道薄情。
gē shēng qīng wǎn wén zhě jiē qī rán
歌声清婉，闻者皆凄然。
yòu yī bái yī nǚ zǐ sòng jiǔ dào r yì yǒu yī gē
又一白衣女子送酒道：“儿亦有一歌。
gē yún
”歌云：
jiǎo jié yù yán shèng bái xuě kuàng nǎi dāng nián duì fāng yuè
皎洁玉颜胜白雪，况乃当年对芳月。
chén yín bù gǎn yuàn chūn fēng zì tàn róng huá àn xiāo xiē
沉吟不敢怨春风，自叹容华暗消歇。
qí yīn gèng jué cǎn qiē
其音更觉惨切。
nà shí bā yí xìng pō qīng tiāo què yòu hǎo jiǔ
那十八姨性颇轻佻，却又好酒。
duō le jǐ bēi jiàn jiàn kuáng fàng
多了几杯，渐渐狂放。
tīng le èr gē nǎi dào zhí cǐ fāng chén měi jǐng bīn zhǔ zhèng huan hé jù zuò shāng xīn yǔ
听了二歌，乃道：“值此芳辰美景，宾主正欢，何遽作伤心语！
gē zhǐ yòu shēn cì yú shū wèi màn kè xū gè fá yǐ dà gōng dāng lìng gē zhī
歌旨又深刺余，殊为慢客，须各罚以大觥，当另歌之。
suì shǒu zhēn yī bēi dì lái jiǔ zuì shǒu ruǎn chí bù shèn láo bēi cái jǔ qǐ bù xiǎng xiù zài zhù shàng yī dōu pū lù de lián bēi dǎ fān
”遂手斟一杯递来，酒醉手软，持不甚牢，杯才举起，不想袖在箸上一兜，扑碌的连杯打翻。
zhè jiǔ ruò fān zài bié gè shēn shàng què yě bà le qià qià lǐ jǐn po zài ā cuò nián jiāo mào měi xìng ài zhěng qí chuān de què shì yī jiàn dà hóng cù huā fēi yī
这酒若翻在别个身上，却也罢了，恰恰里尽泼在阿措年娇貌美，性爱整齐，穿的却是一件大红簇花绯衣。
nà hóng yī zuì jì de shì jiǔ cái zhān dī diǎn qí sè biàn bài zěn jīng de zhè yī dà bēi jiǔ
那红衣最忌的是酒，才沾滴点，其色便败，怎经得这一大杯酒！
kuàng qiě ā cuò yě yǒu qī bā fēn jiǔ yì jiàn wū le yī fú zuò sè dào zhū zǐ mèi yǒu suǒ qiú wú bù wèi ěr
况且阿措也有七八分酒意，见污了衣服，作色道：“诸姊妹有所求，吾不畏尔！
jí qǐ shēn wǎng wài jiù zǒu
”即起身往外就走。
shí yòu yí yě nù dào xiǎo nǚ nòng jiǔ gǎn yǔ wú wèi kàng yé
十又姨也怒道：“小女弄酒，敢与吾为抗耶？
yì fú yī ér qǐ
”亦拂衣而起。
zhòng nǚ zi liú zhī bú zhù qí quàn dào ā cuò nián yòu zuì hòu wú zhuàng wàng wù jì huái
众女子留之不住，齐劝道：“阿措年幼，醉后无状，望勿记怀。
míng rì dāng lǜ lái qǐng zuì
明日当率来请罪！
xiāng sòng xià jiē
”相送下阶。
shí bā yí fèn fèn xiàng dōng ér qù
十八姨忿忿向东而去。
zhòng nǚ zi yǔ xuán wēi zuò bié xiàng huā cóng zhōng sì sàn ér zǒu
众女子与玄微作别，向花丛中四散而走。
xuán wēi què guān qí zōng jì suí hòu sòng zhī
玄微却观其踪迹，随后送之。
bù jí tái huá yī jiāo diē dǎo zhēng qǐ shēn lái kàn shí zhòng nǚ zi jù bú jiàn le
步急苔滑，一交跌倒，挣起身来看时，众女子俱不见了。
xīn zhōng xiǎng dào shì mèng què yòu wèi zēng shuì wò
心中想道：“是梦却又未曾睡卧。
ruò shì guǐ yòu yī shang chǔ chǔ yán yǔ lì lì
若是鬼，又衣裳楚楚，言语历历；
shì rén rú hé yòu shū rán wú yǐng
是人，如何又倏然无影？
hú cāi luàn xiǎng jīng yí bù dìng
”胡猜乱想，惊疑不定。
huí rù táng zhōng zhuō yǐ yī rán bǎi shè bēi pán yī háo yǐ wú
回入堂中，桌椅依然摆设，杯盘一毫已无；
wéi jué yú xīn mǎn shì
惟觉余馨满室。
suī yì qí shì liào fēi huò suì què yě wú jù
虽异其事，料非祸祟，却也无惧。
dào cì wǎn yòu wǎng huā zhōng bù wán jiàn zhū nǚ zǐ yǐ zài zhèng quàn ā cuò wǎng shí bā yí chù qǐng zuì
到次晚，又往花中步玩，见诸女子已在，正劝阿措往十八姨处请罪。
ā cuò nù dào hé bì gèng kěn cǐ lǎo yù
阿措怒道：“何必更恳此老妪？
yǒu shì zhǐ qiú chǔ shì zú yǐ
有事只求处士足矣。
zhòng jiē xǐ dào yán shén shàn
”众皆喜道：“言甚善。
qí xiàng xuán wēi dào wú zǐ mèi jiē zhù chù shì yuàn zhōng měi suì duō bèi è fēng suǒ náo jū zhǐ bù ān cháng qiú shí bā yí xiāng bì
”齐向玄微道：“吾姊妹皆住处士苑中，每岁多被恶风所挠，居止不安，常求十八姨相庇。
zuó ā cuò wù chù zhī cǐ hòu yìng nán qǔ lì
昨阿措误触之，此后应难取力。
chǔ shì tǎng kěn bì hù dāng yǒu wēi bào ěr
处士倘肯庇护，当有微报耳。
xuán wēi dào mǒu yǒu hé lì de bì zhū nǚ
”玄微道：“某有何力，得庇诸女？
ā cuò dào zhǐ qiú chǔ shì měi suì yuán dàn zuò yī zhū fān shàng tú rì yuè wǔ xīng zhī wén lì yú yuàn dōng wú bèi zé ān rán wú yàng yǐ
”阿措道：“只求处士每岁元旦，作一朱幡，上图日月五星之文，立于苑东，吾辈则安然无恙矣。
jīn suì yǐ guò qǐng yú cǐ yuè èr shí yī rì píng dàn wēi yǒu dōng fēng jí lì zhī kě miǎn běn rì zhī nán
今岁已过，请于此月二十一日平旦，微有东风，即立之，可免本日之难。
xuán wēi dào cǐ nǎi yì shì gǎn bù rú mìng
”玄微道：“此乃易事，敢不如命。
qí shēng xiè dào de méng chǔ shì kǎi yǔn bì bù wàng dé
”齐声谢道：“得蒙处士慨允，必不忘德。
yán qì ér bié qí xíng shén jí
”言讫而别，其行甚疾。
xuán wēi suí zhī bù jí
玄微随之不及。
hū yī zhèn xiāng fēng guò chù gè shī suǒ zài
忽一阵香风过处，各失所在。
xuán wēi yù yàn qí shì cì rì jí zhì bàn zhū fān
玄微欲验其事，次日即制办朱幡。
hou zhì niàn yī rì qīng zǎo qǐ lái guǒ rán dōng fēng wēi fú jí jiāng fān shù lì yuàn dōng
候至廿一日，清早起来，果然东风微拂，急将幡竖立苑东。
shǎo qǐng kuáng fēng zhèn de fēi shā zǒu shí zì luò nán yí lù cuī lín zhé shù
少顷，狂风振地，飞沙走石，自洛南一路，摧林折树；
yuàn zhōng fán huā bù dòng
苑中繁花不动。
xuán wēi fāng xiǎo zhū nǚ zhě zhòng huā zhī jīng yě
玄微方晓诸女者，众花之精也。
fēi yī míng ā cuò jí ān shí liú yě
绯衣名阿措，即安石榴也。
fēng shí bā yí nǎi fēng shén yě
封十八姨，乃风神也。
dào cì wǎn zhòng nǚ gè lǐ táo lǐ huā shù dòu lái xiè dào chéng chǔ shì tuō mǒu děng dà nàn wú yǐ wéi bào
到次晚，众女各里桃李花数斗来谢道：“承处士脱某等大难，无以为报。
ěr cǐ huā yīng kě yán nián què lǎo
铒此花英，可延年却老。
yuàn zhǎng rú cǐ wèi hù mǒu děng yì kě zhì cháng shēng
愿长如此卫护某等，亦可致长生。
xuán wēi yī qí fú zhī guǒ rán róng yán zhuǎn shǎo rú sān shí xǔ rén
”玄微依其服之，果然容颜转少，如三十许人。
hòu dé dào xiān qù
后得道仙去。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
luò zhōng chǔ shì ài zāi huā suì suì zhū fān huì cǎi chá
洛中处士爱栽花，岁岁朱幡绘采茶。
xué de cān yīng kān bù lǎo hé xū gèng mì zǎo rú guā
学得餐英堪不老，何须更觅枣如瓜。
liè wèi mò dào xiǎo zi shuō fēng shén yǔ huā jīng wǎng lái nǎi shì huāng táng zhī yǔ
列位莫道小子说风神与花精往来，乃是荒唐之语。
nà jiǔ zhōu sì hǎi zhī zhōng mù suǒ wèi jiàn ěr suǒ wèi wén bù zài shǐ cè bù jiàn jīng zhuàn qí qí guài guài qiāo qiāo qī xī de shì bù zhī yǒu duō duō shǎo shǎo
那九州四海之中，目所未见，耳所未闻，不载史册，不见经传，奇奇怪怪，跷跷蹊蹊的事，不知有多多少少。
jiù shì zhāng huá de yě bù guò zhì qí yī èr
就是张华的〉，也不过志其一二；
yú shì nán de xíng shū chú yě bāo cáng bù dé xǔ duō
虞世南的行书厨，也包藏不得许多。
cǐ děng shì shèn shì píng cháng bù zú wèi yì rán suī rú cǐ yòu dào shì zǐ bù yǔ guài qiě gē guò yī biān
此等事甚是平常，不足为异，然虽如此，又道是子不语怪，且搁过一边。
zhǐ nà xī huā zhì fú sǔn huā zhé shòu nǎi jiàn zài gōng dé xū bú shì luàn dào
只那惜花致福，损花折寿，乃见在功德，须不是乱道。
liè wèi ruò bù xìn shí hái yǒu yī duàn de gù shì dài xiǎo zi shuō yǔ wèi kàn guān men tīng
列位若不信时，还有一段〉的故事，待小子说与位看官们听。
ruò píng rì ài huā de tīng le zì rán jiāng huā fèn wài zhēn zhòng
若平日爱花的，听了自然将花分外珍重；
nèi zhōng huò yǒu bù xī huā de xiǎo zi jiù jiāng zhè huà quàn tā xī huā qǐ lái
内中或有不惜花的，小子就将这话劝他，惜花起来。
suī bù néng dé dào chéng xiān yì kě yǐ xiāo xián qiǎn mèn
虽不能得道成仙，亦可以消闲遣闷。
nǐ dào zhè duàn huà wén chū zài něi gè cháo dài
你道这段话文出在哪个朝代？
hé chǔ dì fāng
何处地方？
jiù zài dà wèi rén zōng nián jiān jiāng nán píng jiāng fǔ dōng mén wài zhǎng lè cūn zhōng
就在大未仁宗年间，江南平江府东门外长乐村中。
zhè cūn lí chéng zhǐ qù sān lǐ zhī yuǎn cūn shàng yǒu gè lǎo zhě xìng qiū míng xiān yuán shì zhuāng jiā chū shēn yǒu shù mǔ tián dì yī suǒ cǎo fáng
这村离城只去三里之远，村上有个老者，姓秋名先，原是庄家出身，有数亩田地，一所草房。
mā ma shuǐ shì yǐ gù bié wú ér nǚ
妈妈水氏已故，别无儿女。
nà qiū xiān cóng yòu kù hǎo zāi huā zhǒng guǒ bǎ tián yè dōu piē qì le zhuān yú qí shì
那秋先从幼酷好栽花种果，把田业都撇弃了，专于其事。
ruò ǒu mì de zhǒng yì huā jiù shì shi zhe zhēn bǎo yě méi yǒu zhè bān huān xǐ
若偶觅得种异花，就是拾著珍宝，也没有这般欢喜。
suí nǐ jí jǐn yào de shì chū wài lù shàng féng zhe rén jiā yǒu shù huā ér bù guǎn tā jiā róng bù róng biàn péi zhe xiào liǎn ái jìn qù qiú wán
随你极紧要的事出外，路上逢著人家有树花儿，不管他家容不容，便陪著笑脸，挨进去求玩。
ruò bù cháng huā mù huò jiā lǐ yě zài zhèng kāi hái zhuǎn shēn de kuài tǎng rán shì yī zhǒng míng huā jiā zhōng méi yǒu de suī huò yǒu yǐ kāi guò le biàn jiāng zhèng shì piē zài bàn biān yī yī bù shě yǒng rì wàng guī
若不常花木，或家里也在正开，还转身得快，倘然是一种名花，家中没有的，虽或有，已开过了，便将正事撇在半边，依依不舍，永日忘归。
rén dōu jiào tā shì huā chī
人都叫他是花痴。
huò yù jiàn mài huā de yǒu zhū hǎo huā bù lùn shēn biān yǒu qián wú qián yī dìng yào mǎi wú qián shí biàn tuō shēn shàng yī fú qù jiě dāng
或遇见卖花的有株好花，不论身边有钱无钱，一定要买，无钱时便脱身上衣服去解当。
yě yǒu mài huā de zhī tā pì xìng gù gāo qí jià yě zhǐ de rěn guì mǎi huí
也有卖花的知他僻性，故高其价，也只得忍贵买回。
yòu yǒu nà pò luò hù xiǎo de tā shì ài huā de gè chù xún mì hǎo huā zhé lái bǎ ní jiǎ niē gè gēn ér hōng tā shào bù dé yě mǎi
又有那破落户晓得他是爱花的，各处寻觅好花折来，把泥假捏个根儿哄他，少不得也买。
yǒu nèn bān qí shì
有恁般奇事！
jiāng lái zhòng xià yī rán kěn huó
将来种下，依然肯活。
rì jī yuè lěi suì chéng le yí gè dà yuán
日积月累，遂成了一个大园。
nà yuán zhōu wéi biān zhú wèi lí lí shàng jiāo chán qiáng wēi tú mí mù xiāng cì méi mù jǐn dì táng shí yàng jǐn měi rén liǎo shān zhí zhú gāo liáng jiāng bái jiá dié yè luò jīn qián chán zhī mǔ dān děng lèi bù kě méi jǔ
那园周围编竹为篱，篱上交缠蔷薇、荼縻、木香、刺梅、木槿、棣棠、十样锦、美人蓼、山踯躅、高良姜、白蛱蝶、夜落金钱、缠枝牡丹等类，不可枚举。
yù kāi fàng zhī shí làn rú jǐn píng
遇开放之时，烂如锦屏。
yuǎn lí shù bù jǐn zhí míng huā yì huì
远篱数步，尽植名花异卉。
yī huā wèi xiè yī huā yòu kāi
一花未谢，一花又开。
xiàng yáng shè liǎng shàn zhài mén mén nèi yī tiáo zhú jìng liǎng biān dōu jié bǎi píng zhē hù
向阳设两扇柴门，门内一条竹径，两边都结柏屏遮护。
zhuǎn guò bǎi píng biàn shì sān jiān cǎo táng
转过柏屏，便是三间草堂。
fáng suī cǎo fù què gāo shuǎng kuān chuāng míng liàng
房虽草覆，却高爽宽，窗明亮。
táng zhōng guà yī fú wú míng xiǎo huà shè yī zhāng bái mù wò tà
堂中挂一幅无名小画，设一张白木卧榻。
zhuō dèng zhī lèi sè sè jié jìng
桌凳之类，色色洁净。
dǎ sǎo de dì xià wú xiān háo chén gòu
打扫得地下无纤毫尘垢。
táng hòu jīng shè shù jiān wò shì zài nèi
堂后精舍数间，卧室在内。
nà huā huì wú suǒ bù yǒu shí fēn fán mào
那花卉无所不有，十分繁茂。
zhēn gè sì shí bù xiè bā jié cháng chūn
真个四时不谢，八节长春。
dàn jiàn
但见：
méi biāo qīng gǔ lán tǐng yōu fāng
梅标清骨，兰挺幽芳。
chá chéng yā lán kuàng lǐ xiè nóng zhuāng
茶呈雅㳕軦李谢浓妆。
xìng jiāo shū yǔ jú ào yán shuāng
杏娇疏雨，菊傲严霜。
shuǐ xiān bīng rǒng yù gǔ mǔ dān guó sè tiān xiāng
水仙冰冗玉骨，牡丹国色天香。
yù shù tíng tíng jiē qì jīn lián rǎn rǎn chí táng
玉树亭亭阶砌，金莲冉冉池塘。
sháo yào fāng zī shǎo bǐ shí liú lì zhì wú shuāng
芍药芳姿少比，石榴丽质无双。
dān guì piāo xiāng yuè kū fú róng lěng yàn hán jiāng
丹桂飘香月窟，芙蓉冷艳寒江。
lí huā róng róng yè yuè táo huā zhuó zhuó zhāo yáng
梨花溶溶夜月，桃花灼灼朝阳。
shān chá huā bǎo zhū chēng guì là méi huā qìng kǒu fāng xiāng
山茶花宝珠称贵，蜡梅花磬口方香。
hǎi táng huā xī fǔ wéi shàng ruì xiāng huā jīn biān zuì liáng
海棠花西府为上，瑞香花金边最良。
méi guī dù juān làn rú yún jǐn xiù qiú yù lǐ diǎn zhuì fēng guāng
玫瑰杜鹃，烂如云锦，绣球郁李，点缀风光。
shuō bù jìn qiān bān huā huì shù bù liǎo wàn zhǒng fēn fāng
说不尽千般花卉，数不了万种芬芳。
lí mén wài zhèng duì zhe yí gè dà hú míng wéi cháo tiān hú sú míng hé huā dàng
篱门外正对著一个大湖，名为朝天湖，俗名荷花荡。
zhè hú dōng lián wú sōng jiāng xi tōng zhèn zé nán jiē páng shān hú
这湖东连吴淞江，西通震泽，南接庞山湖。
hú zhōng jǐng zhì sì shí qíng yǔ jiē yi
湖中景致，四时晴雨皆宜。
qiū xiān yú àn bàng duī tǔ zuò dī guǎng zhí táo liǔ
秋先于岸傍堆土作堤，广植桃柳。
měi zhì chūn shí hóng lǜ jiān fā wǎn sì xī hú shèng jǐng
每至春时，红绿间发，宛似西湖胜景。
yán hú biàn chā fú róng hú zhōng zhǒng wǔ sè lián huā
沿湖遍插芙蓉，湖中种五色莲花。
shèng kāi zhī rì mǎn hú jǐn yún làn màn xiāng qì xí rén xiǎo zhōu dàng jiǎng cǎi líng gē shēng líng líng
盛开之日，满湖锦云烂熳，香气袭人，小舟荡桨采菱，歌声泠泠。
yù xié fēng wēi qǐ wēi chuán jìng dù zòng héng rú fēi
遇斜风微起，偎船竞渡，纵横如飞。
liǔ xià yú rén yǐ chuán shài wǎng
柳下渔人，舣船晒网。
yě yǒu xì yú de jié wǎng de zuì wò chuán tóu de méi shuǐ dǔ shèng de huān xiào zhī yīn bù jué
也有戏鱼的，结网的，醉卧船头的，没水赌胜的，欢笑之音不绝。
nà shǎng lián yóu rén huà chuán xiāo guǎn lín jí zhì huáng hūn huí zhào dēng huǒ wàn diǎn jiān yǐ xīng yǐng yíng guāng cuò luò nán biàn
那赏莲游人，画船箫管鳞集，至黄昏回棹，灯火万点，间以星影萤光，错落难辨。
shēn qiū shí shuāng fēng chū qǐ fēng lín jiān rǎn huáng bì yě àn shuāi liǔ fú róng zá jiān bái píng hóng liǎo yǎn yìng shuǐ jì
深秋时，霜风初起，枫林渐染黄碧，野岸衰柳芙蓉，杂间白苹红蓼，掩映水际；
lú wěi zhōng hóng yàn qún jí liáo lì gān yún āi shēng dòng rén
芦苇中鸿雁群集，嘹呖干云，哀声动人。
lóng dōng tiān qì tóng yún mì bù liù huā fēi wǔ shàng xià yī sè
隆冬天气，彤云密布，六花飞舞，上下一色。
nà sì shí jǐng zhì yán zhī bù jìn
那四时景致，言之不尽。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
cháo tiān hú pàn shuǐ lián tiān tiān chàng yú gē jí cǎi lián
朝天湖畔水连天，天唱渔歌即采莲。
xiǎo xiǎo máo táng huā wàn zhǒng zhǔ rén rì rì duì huā mián
小小茅堂花万种，主人日日对花眠。
àn xià sàn yán qiě shuō qiū xiān měi rì qīng chén qǐ lái sǎo jìng huā dǐ luò yè jí shuǐ zhú yī guàn gài dào wǎn shàng yòu jiāo yī fān
按下散言，且说秋先每日清晨起来，扫净花底落叶，汲水逐一灌溉，到晚上又浇一番。
ruò yǒu yī huā jiāng kāi bù shèng huān yuè
若有一花将开，不胜欢跃。
huò nuǎn jiǔ r huò pēng ōu chá r xiàng huā shēn shēn zuō yī xiān xíng jiāo diàn kǒu chēng huā wàn suì sān shēng rán hòu zuò yú qí xià qiǎn zhēn xì jué
或暖酒儿，或烹瓯茶儿，向花深深作揖，先行浇奠，口称花万岁三声，然后坐于其下，浅斟细嚼。
jiǔ hān xìng dào suí yì gē xiào
酒酣兴到，随意歌啸。
shēn zi juàn shí jiù yǐ shí wèi zhěn wò zài gēn bàng
身子倦时，就以石为枕，卧在根傍。
zì bàn hán zhì shèng kāi wèi cháng zàn lí
自半含至盛开，未尝暂离。
rú jiàn rì sè hōng liè nǎi bǎ zōng fú zhàn shuǐ wò zhī
如见日色烘烈，乃把棕拂蘸水沃之。
yù zhe yuè yè biàn lián xiāo bú mèi
遇著月夜，便连宵不寐。
tǎng zhí le kuáng fēng bào yǔ jí pī dǐng lì zhōu xíng huā jiān jiǎn shì
倘值了狂风暴雨，即披顶笠，周行花间检视。
yù yǒu yī zhī yǐ zhú fú zhī
遇有欹枝，以竹扶之。
suī yè jiān hái qǐ lái xún kàn jǐ cì
虽夜间，还起来巡看几次。
ruò huā dào xiè shí zé lěi rì tàn xī cháng zhì duò lèi
若花到谢时，则累日叹息，常至堕泪。
yòu bù shě de nèi xiē luò huā yǐ zōng fú qīng qīng fú lái zhì yú pán zhōng shí shǎng guān wán zhí zhì qián kū zhuāng rù jìng wèng zhī rì zài yòng chá jiǔ jiāo diàn cǎn rán ruò bù rěn shì
又不舍得那些落花，以棕拂轻轻拂来，置于盘中，时赏观玩，直至干枯，装入净瓮之日，再用茶酒浇奠，惨然若不忍释。
rán hòu qīn pěng qí wèng shēn mái zhǎng dī zhī xià wèi zhī zàng huā
然后亲捧其瓮，深埋长堤之下，谓之“葬花”。
tǎng yǒu huā piàn bèi yǔ dǎ ní wū de bì yǐ qīng shuǐ zài sì dí jìng rán hòu sòng rù hú zhōng wèi zhī yù huā
倘有花片，被雨打泥污的，必以清水再四涤净，然后送入湖中，谓之“浴花”。
píng xī zuì hèn de shì pān zhī zhé duo
平昔最恨的是攀枝折朵。
tā yě yǒu yī duàn yì lùn dào fán huā yī nián zhǐ kāi dé yī dù sì shí zhōng zhǐ zhàn dé yī shí yī shí zhōng yòu zhǐ zhàn de shù rì
他也有一段议论，道：“凡花一年只开得一度，四时中只占得一时，一时中又只占得数日。
tā áo guò le sān shí de lěng dàn cái tǎo de zhè shù rì de fēng guāng
他熬过了三时的冷淡，才讨得这数日的风光。
kàn tā suí fēng ér wǔ yíng rén ér xiào rú rén zhèng dāng de yì zhī jìng hū bèi cuī cán ba cǐ shù rì shén nán yī zhāo shé sǔn shén yì
看他随风而舞，迎人而笑，如人正当得意之境，忽被摧残，巴此数日甚难，一朝折损甚易。
huā ruò néng yán qǐ bù jiē tàn
花若能言，岂不嗟叹！
kuàng jiù cǐ shù rì jiān xiān yóu hán ruǐ hòu fù líng cán
况就此数日间，先犹含蕊，后复零残。
shèng kāi zhī shí gèng wú duō le
盛开之时，更无多了。
yòu yǒu fēng cǎi niǎo zhuó chóng zuān rì zhì fēng chuī wù mí yǔ dǎ quán zhàng rén qù hù xī tā
又有蜂采鸟啄虫钻，日炙风吹，雾迷雨打，全仗人去护惜他。
què fǎn zì yì ǎo shé yú xīn hé rěn
却反恣意拗折，于心何忍！
qiě shuō cǐ huā zì yá shēng gēn zì gēn shēng běn qiáng zhě wèi gàn ruò zhě wèi zhī yī gān yī zhī bù zhī yǎng chéng le duō shǎo nián yuè
且说此花自芽生根，自根生本，强者为干，弱者为枝，一干一枝，不知养成了多少年月。
jí hou zhì huā kāi gōng rén qīng wán yǒu jī bù měi dìng yào zhé tā
及候至花开，供人清玩，有奇不美，定要折他！
yī lí zhī zài bù néng shàng zhī zhī yī qù gàn zài bù néng fù gàn rú rén sǐ bù kě fù shēng xíng bù kě fù shú huā ruò néng yán qǐ bù bēi qì
と一离枝，再不能上枝，枝一去干，再不能附干，如人死不可复生，刑不可复赎，花若能言，岂不悲泣！
yòu xiǎng tā zhé huā de bù guò zé qí qiǎo gàn ài qí fán zhī chā zhī píng zhōng zhì zhī xí shàng huò gōng bīn kè piàn shí yòu jiǔ zhī huan huò zhù bì qiè yī rì shū zhuāng zhī shì bù sī kè shāng kě bǎo wán yú huā xià guī zhuāng kě jiè qiǎo yú rén gōng
又想他折花的，不过择其巧干，爱其繁枝，插之瓶中，置之席上，或供宾客片时侑酒之欢，或助婢妾一日梳妆之饰，不思客觞可饱玩于花下，闺妆可借巧于人工。
shǒu zhōng shé le yī zhī xiān huā jiù shǎo le yī zhī jīn nián fá le cǐ gàn míng nián biàn shǎo le cǐ gàn
手中折了一枝，鲜花就少了一枝，今年伐了此干，明年便少了此干。
hé rú yán qí xìng mìng nián nián suì suì wán zhī wú qióng hu
何如延其性命，年年岁岁，玩之无穷乎？
hái yǒu wèi kāi zhī ruǐ suí huā ér qù cǐ ruǐ jìng gǎo miè zhī tóu yú rén zhī tóng yāo hé yì
还有未开之蕊，随花而去，此蕊竟槁灭枝头，与人之童夭何异。
yòu yǒu yuán fēi ài wán chèn xīng pān zhé jì zhé zhī hòu jiǎn zé hǎo dǎi féng rén qǔ tǎo jí biàn yǔ zhī
又有原非爱玩，趁兴攀折，既折之后，拣择好歹，逢人取讨，即便与之。
huò suí lù qì zhì lüè bù gù xī
或随路弃掷，略不顾惜。
rú rén hèng huò wǎng sǐ wú chǔ shēn yuān
如人横祸枉死，无处申冤。
huā ruò néng yán qǐ bù tòng hèn
花若能言，岂不痛恨！
tā yǒu le zhè duàn yì lùn suǒ yǐ shēng píng bù zhé yī zhī bù shāng yī ruǐ
他有了这段议论，所以生平不折一枝，不伤一蕊。
jiù shì bié rén jiā yuán shàng tā xīn ài zhe nà yī zhǒng huā ér nìng kě zhōng rì kàn wán
就是别人家园上，他心爱著那一种花儿，宁可终日看玩；
jiǎ ráo nà huā zhǔ rén yào qǔ yī zhī yī duo lái zèng tā tā lián chēng zuì guò jué rán bú yào
假饶那花主人要取一枝一朵来赠他，他连称罪过，决然不要。
ruò yǒu bàng rén yào lái zhé huā zhě zhī chú tā bù kàn jiàn bà le
若有傍人要来折花者，只除他不看见罢了；
tā ruò jiàn shí jiù bǎ yán yǔ zài sān quàn zhǐ
他若见时，就把言语再三劝止。
rén ruò bù cóng qí yán tā qíng yuàn dī tóu xià bài dài huā qǐ mìng
人若不从其言，他情愿低头下拜，代花乞命。
rén suī jiào tā shì huā chī duō yǒu kě lián tā yī piàn chéng xīn yīn ér zhù shǒu zhě tā yòu shēn shēn zuō yī chēng xiè
人虽叫他是花痴，多有可怜他一片诚心，因而住手者，他又深深作揖称谢。
yòu yǒu xiǎo sī men yào zhé huā mài qián de tā biàn jiāng qián yǔ zhī bù jiào shé sǔn
又有小厮们要折花卖钱的，他便将钱与之，不教折损。
huò tā bù zài shí bèi rén shé sǔn tā lái jiàn yǒu sǔn chù bì qī rán shāng gǎn qǔ ní fēng zhī wèi zhī yī huā
或他不在时，被人折损，他来见有损处，必凄然伤感，取泥封之，谓之“医花”。
wèi zhè jiàn shàng suǒ yǐ zì jǐ yuán zhōng bù qīng yì fàng rén yóu wán
为这件上，所以自己园中不轻易放人游玩。
ǒu yǒu qīn qi lín you yào kàn nán hǎo huí shí xiān jiāng cǐ huà jiǎng guò cái fàng jìn qù
偶有亲戚邻友要看，难好回时，先将此话讲过，才放进去。
yòu kǒng huì qì chù huā zhǐ xǔ yuǎn guān bù róng qīn jìn
又恐秽气触花，只许远观，不容亲近。
tǎng yǒu bù dá shí wù de zhuō kōng zhāi le yī huā yī ruǐ nà lǎo biàn yào miàn hóng jǐng chì dà fā hóu jí
倘有不达时务的，捉空摘了一花一蕊，那老便要面红颈赤，大发喉急。
xià cì jiù dǎ mà tā yě bù róng jìn qù kàn le
下次就打骂他，也不容进去看了。
hòu lái rén dōu xiǎo de le tā de xìng zi jiù yī yè r yě bù gǎn zhāi dòng
后来人都晓得了他的性子，就一叶儿也不敢摘动。
dà fán mào lín shēn shù biàn shì qín niǎo de cháo xué yǒu huā guǒ chù yuè fā qiān bǎi wèi qún
大凡茂林深树，便是禽鸟的巢穴，有花果处，越发千百为群。
rú dān shí guǒ shí dào hái shì xiǎo shì piān piān zhǐ jiǎn huā ruǐ zhuó shāng
如单食果实，到还是小事，偏偏只拣花蕊啄伤。
wéi yǒu qiū xiān què jiāng mǐ gǔ zhì yú kōng chù sì zhī yòu xiàng qín niǎo qí zhù
惟有秋先却将米谷置于空处饲之，又向禽鸟祈祝。
nà qín niǎo què yě yǒu zhī jué měi rì shí bǎo zài huā jiān dī fēi qīng wǔ wǎn zhuàn jiāo tí bìng bù sǔn yī duo huā ruǐ yě bù shí yí gè guǒ shí
那禽鸟却也有知觉，每日食饱，在花间低飞轻舞，宛啭娇啼，并不损一朵花蕊，也不食一个果实。
gù cǐ chǎn de guǒ pǐn zuì duō què yòu dà ér gān měi
故此产的果品最多，却又大而甘美。
měi shú shí xiān wàng kōng jì le huā shén rán hòu gǎn cháng yòu biàn sòng zuǒ jìn lín jiā shì xīn yú xià de fāng zhōu yī nián dào yǒu ruò gàn lì xī
每熟时先望空祭了花神，然后敢尝，又遍送左近邻家试新，余下的方鬻，一年到有若干利息。
nà lǎo zhě yīn dé le huā zhōng zhī qù zì shǎo zhì lǎo wǔ shí yú nián lüè wú juàn yì
那老者因得了花中之趣，自少至老，五十余年，略无倦意。
jīn gǔ yù jué qiáng jiàn
筋骨愈觉强健。
cū yī dàn fàn yōu yōu zì dé
粗衣淡饭，悠悠自得。
yǒu de yíng yú jiù bǎ lái zhōu jì cūn zhōng pín fá
有得赢余，就把来周济村中贫乏。
zì cǐ hé cūn wú bù jìng yǎng yòu hū wèi qiū gōng
自此合村无不敬仰，又呼为秋公。
tā zì chēng wèi guàn yuán sōu
他自称为灌园叟。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
cháo guàn yuán xī mù guàn yuán guàn chéng yuán shàng bǎi huā xiān
朝灌园兮暮灌园，灌成园上百花鲜。
huā kāi měi hèn kàn bù zú wèi ài kàn yuán bù kěn mián
花开每恨看不足，为爱看园不肯眠。
huà fēn liǎng tóu
话分两头。
què shuō chéng zhōng yǒu yī rén xìng zhāng míng wěi yuán shì gè huàn jiā zǐ dì wéi rén jiān jiǎo guǐ jué cán rěn kè bó shì le shì lì zhuān yī qī lín xià shě zhā hài liáng shàn
却说城中有一人姓张名委，原是个宦家子弟，为人奸狡诡谲、残忍刻薄，恃了势力，专一欺邻吓舍，扎害良善。
chù zhe tā de fēng bō lì zhì bì yào nòng de nà rén pò jiā dàng chǎn fāng cái bà shǒu
触著他的，风波立至，必要弄得那人破家荡产，方才罢手。
shǒu xià yòng yī bān rú láng sì hǔ de nú pú yòu yǒu jǐ gè zhù è de wú lài zǐ dì rì yè hé zuò yí kuài dào chù chuǎng huò shēng zāi shòu qí hài zhě wú shù
手下用一班如狼似虎的奴仆，又有几个助恶的无赖子弟，日夜合做一块，到处闯祸生灾，受其害者无数。
bù xiǎng què yù le yí gè yòu hěn shì tā de qīng qīng zhuō qù dǎ de gè chòu sǐ
不想却遇了一个又狠似他的，轻轻捉去，打得个臭死。
jí zhì gào dào guān sī yòu bèi nà rén nòng le xiē shǒu jiǎo fǎn wèn shū le
及至告到官司，又被那人弄了些手脚，反问输了。
yīn zhuāng le huǎng zi zì jué wú yán dài le sì wǔ gè jiā rén tóng nà yī bān è shào zàn zài zhuāng shàng qiǎn mèn
因妆了幌子，自觉无颜，带了四五个家人，同那一班恶少，暂在庄上遣闷。
nà zhuāng zhèng zài cháng lè cūn zhōng lí qiū gōng jiā bù yuǎn
那庄正在长乐村中，离秋公家不远。
yī rì zǎo fàn hòu chī de bàn hān guāng jǐng xiàng cūn zhōng xián zǒu bù jué lái dào qiū gōng mén shǒu zhī jiàn lí shàng huā zhī xiān mèi sì wéi shù mù fán yì qí dào zhè suǒ zài dào yě yōu yǎ shì nǎ jiā de
一日早饭后，吃得半酣光景，向村中闲走，不觉来到秋公门首，只见篱上花枝鲜媚，四围树木繁翳，齐道：“这所在到也幽雅，是哪家的？
jiā rén dào cǐ shì zhòng huā qiū gōng yuán shàng yǒu míng jiào zuò huā chī
”家人道：“此是种花秋公园上，有名叫做花痴。
zhāng wěi dào wǒ cháng wén de shuō zhuāng biān yǒu shèn me qiū lǎo ér zhǒng de yì yàng hǎo huā
”张委道：“我常闻得说庄边有甚么秋老儿，种得异样好花。
yuán lái jiù zhù zài cǐ
原来就住在此。
wǒ men hé bù jìn qù kàn kàn
我们何不进去看看？
jiā rén dào zhè lǎo ér yǒu xiē gǔ guài bù xǔ rén kàn de
”家人道：“这老儿有些古怪，不许人看的。
zhāng wěi dào bié rén huò zhě bù kěn nán dào wǒ yě shì zhè bān
”张委道：“别人或者不肯，难道我也是这般？
kuài qù qiāo mén
快去敲门！
nà shí yuán zhōng mǔ dān shèng kāi qiū gōng gāng gāng jiāo guàn wán le zhèng jiāng zhe yī jiǔ r liǎng dié guǒ pǐn zài huā xià dú zhuó zì qǔ qí lè
那时园中牡丹盛开，秋公刚刚浇灌完了，正将著一酒儿，两碟果品，在花下独酌，自取其乐。
yǐn bù shàng sān bēi zhǐ tīng de de qiāo mén xiǎng fàng xià jiǔ bēi zǒu chū lái kāi mén yī kàn jiàn zhàn zhe wǔ liù gè rén jiǔ qì zhí chōng
饮不上三杯，只听得的敲门响，放下酒杯，走出来开门，一看，见站著五六个人，酒气直冲。
qiū gōng liào dào bì shì yào kàn huā de biàn lán zhù mén kǒu wèn dào liè wèi yǒu shèn shì dào cǐ
秋公料道必是要看花的，便拦住门口，问道：“列位有甚事到此？
zhāng wěi dào nǐ zhè lǎo ér bù rèn de wǒ me
”张委道：“你这老儿不认得我么？
wǒ nǎi chéng lǐ yǒu míng de zhāng yá nèi nà biān zhāng jiā zhuāng biàn shì wǒ jiā de
我乃城里有名的张衙内，那边张家庄便是我家的。
wén de nǐ yuán zhōng hǎo huā shén duō tè lái yóu wán
闻得你园中好花甚多，特来游玩。
qiū gōng dào gào yá nèi lǎo hàn yě méi zhǒng shén hǎo huā bù guò shì táo xìng zhī lèi dōu yǐ xiè le rú jīn bìng méi bié yàng huā huì
”秋公道：“告衙内，老汉也没种甚好花，不过是桃杏之类，都已谢了，如今并没别样花卉。
zhāng wěi zhēng qǐ shuāng yǎn dào zhè lǎo ér nèn bān kě wù
”张委睁起双眼道：“这老儿恁般可恶！
kàn kàn huā ér dǎ shèn jǐn què biàn huí wǒ méi yǒu
看看花儿打甚紧，却便回我没有。
nán dào chī le nǐ de
难道吃了你的？
qiū gōng dào bú shì lǎo hàn shuō huǎng guǒ rán méi yǒu
”秋公道：“不是老汉说谎，果然没有。
zhāng wěi nǎ lǐ kěn tīng xiàng qián chǎ kāi shǒu
”张委哪里肯听，向前叉开手。
dāng xiōng yī qiū gōng zhàn lì bù láo liàng liàng qiàng qiàng zhí zhuàng guò bàn biān
当胸一，秋公站立不牢，踉踉跄跄，直撞过半边。
zhòng rén yī qí yōng jìn
众人一齐拥进。
qiū gōng jiàn shì tóu xiōng è zhǐ de ràng tā jìn qù bǎ lí mén yǎn shàng suí zhe jìn lái xiàng huā xià qǔ guò jiǔ guǒ zhàn zài páng biān
秋公见势头凶恶，只得让他进去，把篱门掩上，随著进来，向花下取过酒果，站在旁边。
zhòng rén kàn nà sì biān huā cǎo shén duō wéi yǒu mǔ dān zuì shèng
众人看那四边花草甚多，惟有牡丹最盛。
nà huā bú shì xún cháng yù lóu chūn zhī lèi nǎi wǔ zhǒng yǒu míng yì pǐn
那花不是寻常玉楼春之类，乃五种有名异品。
nǎ wǔ zhǒng
哪五种？
huáng lóu zi lǜ hú dié xī guā ráng wǔ qīng ní dà hóng shī tóu
黄楼子、绿蝴蝶、西瓜穰、舞青猊、大红狮头。
zhè mǔ dān nǎi huā zhōng zhī wáng wéi luò yáng wèi tiān xià dì yī yǒu yáo huáng wèi zǐ míng sè yī běn jià zhí wǔ qiān
这牡丹乃花中之王，惟洛阳为天下第一，有“姚黄”、“魏紫”名色，一本价值五千。
nǐ dào yīn hé dú shèng yú luò yáng
你道因何独盛于洛阳？
zhǐ wèi xī rì táng cháo yǒu gè wǔ zé tiān huáng hòu yín luàn wú dào chǒng xìng liǎng gè guān r míng huàn zhāng yì zhī zhāng chāng zōng yú dōng yuè zhī jiān yào yóu hòu yuàn xiě chū sì jù zhào lái dào
只为昔日唐朝有个武则天皇后，淫乱无道，宠幸两个官儿，名唤张易之、张昌宗，于冬月之间，要游后苑，写出四句诏来，道：
lái cháo yóu shàng yuàn huǒ sù bào chūn zhī
来朝游上苑，火速报春知。
bǎi huā lián yè fā mò dài xiǎo fēng chuī
百花连夜发，莫待晓风吹。
bù xiǎng wǔ zé tiān yuán shì yìng yùn zhī zhǔ bǎi huā bù gǎn wéi zhǐ yī yè fèi ruǐ kāi huā
不想武则天原是应运之主，百花不敢违旨，一夜发蕊开花。
cì rì jià xìng hòu yuàn zhī jiàn qiān hóng wàn zǐ fāng fēi mǎn mù dān yǒu mǔ dān huā yǒu xiē zhì qì bù kěn fèng cheng nǚ zhǔ xìng chén yào yī gēn yè r yě méi yǒu
次日驾幸后苑，只见千红万紫，芳菲满目，单有牡丹花有些志气，不肯奉承女主幸臣，要一根叶儿也没有。
zé tiān dà nù suì biǎn yú luò yáng
则天大怒，遂贬于洛阳。
gù cǐ luò yáng mǔ dān guān yú tiān xià
故此洛阳牡丹冠于天下。
yǒu yī zhī shàng lóu chūn cí dān zàn mǔ dān huā de hǎo chù
有一支《上楼春》词，单赞牡丹花的好处。
cí yún
词云：
míng huā chuò yuē dōng fēng lǐ zhàn duàn sháo huá dōu zài cǐ
名花绰约东风里，占断韶华都在此。
fāng xīn yī piàn kě rén lián chūn sè sān fēn chóu yǔ xǐ
芳心一片可人怜，春色三分愁雨洗。
yù rén jìn rì yān yān de měng bèi shēng gē jīng pò shuì
玉人尽日恹恹地，猛被笙歌惊破睡。
qǐ lín zhuāng jìng shì jiāo xiū jìn rì shāng chūn shū yǔ nǐ
起临妆镜似娇羞，近日伤春输与你。
nà huā zhèng zhǒng zài cǎo táng duì miàn zhōu wéi yǐ hú shí lán zhī sì biān shù gè mù jià zi shàng fù bù màn zhē bì rì sè
那花正种在草堂对面，周围以湖石拦之，四边竖个木架子，上覆布幔，遮蔽日色。
huā běn gāo yǒu zhàng xǔ zuì dī yì yǒu liù qī chǐ qí huā dà rú dān pán wǔ sè càn làn guāng huá duó mù
花本高有丈许，最低亦有六七尺，其花大如丹盘，五色灿烂，光华夺目。
zhòng rén qí zàn hǎo huā
众人齐赞：“好花！
zhāng wěi biàn tà shàng hú shí qù xiù nà xiāng qì
”张委便踏上湖石去嗅那香气。
qiū xiān jí guài de shì zhè jié nǎi dào yá nèi zhàn yuǎn xiē kàn mò yào shǎng qù
秋先极怪的是这节，乃道：“衙内站远些看，莫要上去！
zhāng wěi nǎo tā bù róng jìn lái xīn xià zhèng yào xún shì yòu tīng le zhè huà hè dào nǐ nà lǎo ér zhù zài wǒ zhuāng biān nán dào bù xiǎo de zhāng yá nèi míng tóu me
”张委恼他不容进来，心下正要寻事，又听了这话，喝道：“你那老儿住在我庄边，难道不晓得张衙内名头么？
yǒu nèn yàng hǎo huā gù yì huí shuō méi yǒu
有恁样好花，故意回说没有。
bù jì jiào jiù gōu le hái yào duō yán nǎ jiàn de wén yī wén jiù huài le huā
不计较就勾了，还要多言，哪见得闻一闻就坏了花？
nǐ biàn zhè shuō wǒ piān yào wén
你便这说，我偏要闻。
suì bǎ huā zhú duo pān xià lái yí gè bí zi còu zài huā shǎng qù xiù
”遂把花逐朵攀下来，一个鼻子凑在花上去嗅。
nà qiū lǎo zài bàng qì de gǎn nù ér bù gǎn yán
那秋老在傍，气得敢怒而不敢言。
yě hái dào lüè kàn yī huí jiù qù
也还道略看一回就去。
shéi zhī zhè sī gù yì mài nòng dào yǒu nèn yàng hǎo huā rú hé kōng guò
谁知这厮故意卖弄道：“有恁样好花，如何空过？
xū bǎ jiǔ lái shǎng wán
须把酒来赏玩。
fēn fù jiā rén kuài qù qǔ
”吩咐家人快去取。
qiū gōng jiàn yào qǔ jiǔ lái shǎng gèng jiā fán nǎo xiàng qián dào suǒ zài wō zhǎi méi yǒu zuò chù
秋公见要取酒来赏，更加烦恼，向前道：“所在蜗窄，没有坐处。
yá nèi zhǐ kàn kàn huā ér jiǔ hái dào guì zhuāng shǎng qù chī
衙内止看看花儿，酒还到贵庄上去吃。
zhāng wěi zhǐ zhe dì shàng dào zhè dì xià jìn hǎo zuò
”张委指著地上道：“这地下尽好坐。
qiū gōng dào zhì shàng wò chuò yá nèi rú hé zuò de
”秋公道：“志上龌龊，衙内如何坐得？
zhāng wěi dào bù dǎ jǐn shào bù dé yǒu zhān tiáo zhē chèn
”张委道：“不打紧，少不得有毡条遮衬。
bù yī shí jiǔ yáo qǔ dào pù xià zhān tiáo zhòng rén tuán tuán wéi zuò cāi quán xíng lìng dà hū xiǎo jiào shí fēn dé yì
”不一时，酒肴取到，铺下毡条，众人团团围坐，猜拳行令，大呼小叫，十分得意。
zhǐ yǒu qiū gōng gǔ dǔ le zuǐ zuò zài yī biān
只有秋公骨笃了嘴，坐在一边。
nà zhāng wěi kàn jiàn huā mù mào shèng jiù qǐ gè bù liáng zhī niàn sī xiǎng yào tūn zhàn tā de xié zhe zuì yǎn xiàng qiū gōng dào kàn nǐ zhè chǔn zhàng r bù chū dào huì zhòng huā què yě kě qǔ shǎng nǐ yī bēi
那张委看见花木茂盛，就起个不良之念，思想要吞占他的，斜著醉眼，向秋公道：“看你这蠢丈儿不出，到会种花，却也可取，赏你一杯。
qiū gōng nǎ lǐ yǒu hǎo qì dá tā qì fèn fèn de dào lǎo hàn tiān xìng bú huì yǐn jiǔ bù gǎn cóng mìng
”秋公哪里有好气答他，气忿忿的道：“老汉天性不会饮酒，不敢从命！
zhāng wěi yòu dào nǐ zhè yuán kě mài me
”张委又道：“你这园可卖么？
qiū gōng jiàn kǒu shēng lái de bù hǎo lǎo dà jīng yà dá dào zhè yuán shì lǎo hàn de xìng mìng rú hé shè de mài
”秋公见口声来得不好，老大惊讶，答道：“这园是老汉的性命，如何舍得卖？
zhāng wěi dào shèn me xìng mìng bù xìng mìng
”张委道：“甚么性命不性命！
mài yǔ wǒ bà le
卖与我罢了。
nǐ ruò méi qù chù yī fà lián shēn guī zài wǒ jiā yòu bú yào zuò bié shì dān dān tì wǒ zhǒng xiē huā mù kě bù hǎo me
你若没去处，一发连身归在我家，又不要做别事，单单替我种些花木，可不好么？
zhòng rén qí dào nǐ zhè ér hǎo zào huà nán de yá nèi nèn bān kàn gù hái bù kuài xiē xiè ēn
”众人齐道：“你这儿好造化，难得衙内恁般看顾，还不快些谢恩？
qiū gōng kàn jiàn zhú bù qī fù shàng lái yī fà qì dé shǒu zú má ruǎn yě bù qù cǎi tā
”秋公看见逐步欺负上来，一发气得手足麻软，也不去睬他。
zhāng wěi dào zhè lǎo ér kě wù
张委道：“这老儿可恶！
kěn bù kěn rú hé bù dā yìng wǒ
肯不肯，如何不答应我？
qiū gōng dào shuō guò bù mài le zěn de zhǐ guǎn wèn
”秋公道：“说过不卖了，怎的只管问？
zhāng wěi dào fàng pì
”张委道：“放屁！
nǐ ruò zài shuō jù bù mài jiù xiě tiè r sòng dào xiàn lǐ qù
你若再说句不卖，就写帖儿，送到县里去。
qiū gōng qì bù guò yù yào qiǎng bái jǐ jù yòu xiǎng yī xiǎng tā shì yǒu shì lì de rén què yòu zuì le
”秋公气不过，欲要抢白几句，又想一想，他是有势力的人，却又醉了。
zěn yǔ tā yì bān yàng jiàn shí
怎与他一般样见识？
qiě hōng le qù zài chǔ rěn zhe qì dá dào yá nèi zǒng yào mǎi bì xū cóng róng yī rì qǐ shì yī shí jí zhòu de shì
且哄了去再处，忍著气答道：“衙内总要买，必须从容一日，岂是一时急骤的事。
zhòng rén dào zhè huà yě shuō de shì
”众人道：“这话也说得是。
jiù zài míng ba
就在明罢。
cǐ shí dōu yǐ làn zuì qí lì qǐ shēn jiā rén shōu shí jiā huo xiān qù
”此时都已烂醉，齐立起身，家人收拾家伙先去。
qiū gōng sǐ pà zhé huā yù xiān zài huā biān fáng hù
秋公死怕折花，预先在花边防护。
nà zhāng wěi zhēn gè zǒu xiàng qián biàn yào shuàn shàng hú shí qù cǎi
那张委真个走向前，便要踹上湖石去采。
qiū xiān chě zhù dào yá nèi zhè huā suī shì wēi wù dàn yī nián jiān bù zhī fèi duō shǎo gōng fū cái kāi de zhè jǐ duo
秋先扯住道：“衙内，这花虽是微物，但一年间不知废多少工夫，才开得这几朵。
bù zhēng shé sǔn le shēn wéi kě xī
不争折损了，深为可惜。
kuàng zhé qù bù guò èr sān rì jiù xiè le hé kǔ zuò zhè yàng zuì guò
况折去不过二三日就谢了，何苦作这样罪过！
zhāng wěi hè dào hú shuō
”张委喝道：“胡说！
yǒu shèn zuì guò
有甚罪过？
nǐ míng rì mài le biàn shì wǒ jiā zhī wù jiù dōu zhé jǐn yǔ nǐ hé gān
你明日卖了，便是我家之物，就都折尽，与你何干！
bǎ shǒu qù tuī kāi
”把手去推开。
wěi gōng jiū zhù sǐ yě bù fàng dào yá nèi biàn shā le lǎo hàn zhè huā jué bù yǔ nǐ zhāi de
委公揪住死也不放，道：“衙内便杀了老汉，这花决不与你摘的。
zhòng rén dào zhè zhàng qí shí kě wù
”众人道：“这丈其实可恶！
yá nèi cǎi duo huā ér zhí shèn me dà shì zhuāng chū xǔ duō mú yàng
衙内采朵花儿，值甚么大事，妆出许多模样！
nán dào pà nǐ jiù bù zhāi le
难道怕你就不摘了？
suì qí zǒu shàng qián luàn zhāi
”遂齐走上前乱摘。
bǎ nà lǎo ér jí de jiào qū lián tiān shě le zhāng wěi pīn mìng qù lán zǔ
把那老儿急得叫屈连天，舍了张委，拼命去拦阻。
chě le dōng biān gù bu de xi shǒu qǐng kè jiān zhāi xià xǔ duō
扯了东边，顾不得西首，顷刻间摘下许多。
qiū lǎo xīn téng ròu tòng mà dào nǐ zhè bān zéi nán nǚ wú shì dēng mén jiāng wǒ qī fù yào zhè xìng mìng hé yòng
秋老心疼肉痛，骂道：“你这班贼男女，无事登门，将我欺负，要这性命何用！
gǎn xiàng zhāng wěi shēn biān zhuàng gè mǎn huái
”赶向张委身边，撞个满怀。
qù de shì měng zhāng wěi yòu duō le jǐ bēi jiǔ bǎ jiǎo bú zhù fān yǒng dòu diē dǎo
去得势猛，张委又多了几杯酒，把脚不住，翻勇斗跌倒。
zhòng rén dōu dào bù hǎo le yá nèi dǎ huài yě
众人都道：“不好了，衙内打坏也！
qí jiāng huā piē xia biàn gǎn guò lái yào dǎ qiū gōng
”齐将花撇下，便赶过来，要打秋公。
nèi zhōng yǒu yí gè lǎo chéng de jiàn qiū gōng nián jì yǐ lǎo kǒng dǎ chū shì lái quàn zhù zhòng rén fú qǐ zhāng wěi
内中有一个老成的，见秋公年纪已老，恐打出事来，劝住众人，扶起张委。
zhāng wěi yīn diē le zhè jiāo xīn zhōng zhuǎn nǎo gǎn shàng qián dǎ de gè zhī ruǐ bù liú sā zuò biàn dì yì yóu wèi zú yòu xiàng huā zhōng jiàn tà yī huí
张委因跌了这交，心中转恼，赶上前打得个支蕊不留，撒作遍地，意尤未足，又向花中践踏一回。
kě xī hǎo huā zhèng shì
可惜好花，正是：
lǎo quán dú shǒu jiāo jiā xià cuì yè jiāo huā yī dàn xiū
老拳毒手交加下，翠叶娇花一旦休。
hǎo sì yī fān fēng yǔ è luàn hóng líng luò méi rén shōu
好似一番风雨恶，乱红零落没人收。
dāng xià zhǐ qì de gè qiū gōng chuàng dì hū tiān mǎn de luàn gǔn
当下只气得个秋公怆地呼天，满地乱滚。
lín jiā tīng de qiū gōng yuán zhōng xuān rǎng qí pǎo jìn lái kàn jiàn huā zhī mǎn dì láng jí zhòng rén zhèng zài xíng xiōng lín lǐ jǐn chī yī jīng shàng qián quàn zhù
邻家听得秋公园中喧嚷，齐跑进来，看见花枝满地狼籍，众人正在行凶，邻里尽吃一惊，上前劝住。
wèn zhī qí gù nèi zhōng dào yǒu liǎng sān gè shì zhāng wěi de zū hù qí tì qiū gōng péi gè bú shì xū xīn lěng qì sòng chū lí mén
问知其故，内中到有两三个是张委的租户，齐替秋公陪个不是，虚心冷气，送出篱门。
zhāng wěi dào nǐ men duì nà lǎo zéi shuō hǎo hǎo bǎ yuán sòng wǒ biàn ráo le tā
张委道：“你们对那老贼说，好好把园送我，便饶了他；
ruò shuō bàn ge bù zì xū jiào tā zǐ xì zhe
若说半个不字，须教他仔细著。
hèn hèn ér qù
”恨恨而去。
lín lǐ men jiàn zhāng wěi zuì le zhī dào jiǔ huà bù zài xīn shàng fù shēn zhuàn lái jiāng qiū gōng fú qǐ zuò zài jiē yán shàng
邻里们见张委醉了，只道酒话，不在心上，覆身转来，将秋公扶起，坐在阶沿上。
nà lǎo ér fàng shēng hào tòng
那老儿放声号恸。
zhòng lín lǐ quàn wèi le yī fān zuò bié chū qù yǔ tā dài shàng lí mén yí lù xíng zǒu
众邻里劝慰了一番，作别出去，与他带上篱门，一路行走。
nèi zhōng yě yǒu guài qiū gōng píng rì bù róng kàn huā biàn dào zhè lǎo guān ér zhēn gè tè shà gǔ guài suǒ yǐ yǒu zhè yàng shì yě de tā jīng yī zāo r jǐng jiè xià cì
内中也有怪秋公平日不容看花，便道：“这老官儿真个忒煞古怪，所以有这样事，也得他经一遭儿，警戒下次。
nèi zhōng yòu yǒu zhí dào de dào mò shuō zhè méi tiān lǐ de huà
”内中又有直道的道：“莫说这没天理的话！
zì gǔ dào zhòng huā yī nián kàn huā shí rì
自古道：种花一年，看花十日。
nà kàn de dàn jué hǎo kàn zàn shēng hǎo huā bà le zěn de zhī zhòng huā de fán nán
那看的但觉好看，赞声好花罢了，怎得知种花的烦难。
zhǐ zhè jǐ duo huā zhèng bù zhī fèi le xǔ duō xīn kǔ cái péi zhí de nèn bān mào shèng rú hé guài de tā ài xī
只这几朵花，正不知费了许多辛苦，才培植得恁般茂盛，如何怪得他爱惜！
bù tí zhòng rén qiě shuō qiū gōng bù shě de zhèi xiē cán huā zǒu xiàng qián jiāng shǒu qù jiǎn qǐ lái kàn jiàn jiàn tà de diāo cán líng luò chén gòu zhān wū xīn zhōng qī cǎn yòu kū dào huā a
不题众人，且说秋公不舍得这些残花，走向前将手去捡起来看，见践踏得凋残零落，尘垢沾污，心中凄惨，又哭道：“花啊！
wǒ yī shēng ài hù cóng bù céng sǔn huài yī bàn yī yè nǎ zhī jīn rì zāo cǐ dà nàn
我一生爱护，从不曾损坏一瓣一叶，哪知今日遭此大难！
zhèng kū zhī jiān zhǐ tīng de bèi hòu yǒu rén jiào dào qiū gōng wèi hé nèn bān tòng kū
”正哭之间，只听得背后有人叫道：“秋公为何恁般痛哭？
qiū gōng huí tóu kàn shí nǎi shì yí gè nǚ zǐ nián yuē èr bā zī róng měi lì yǎ dàn shū zhuāng què bù rèn de shì shuí jiā zhī nǚ nǎi shōu lèi wèn dào xiǎo niáng zǐ shì nǎ jiā
”秋公回头看时，乃是一个女子，年约二八，姿容美丽，雅淡梳妆，却不认得是谁家之女，乃收泪问道：“小娘子是哪家？
zhì cǐ hé gān
至此何干？
nà nǚ zǐ dào wǒ jiā zhù zài zuǒ jìn yīn wén nǐ yuán zhōng mǔ dān huā mào shèng tè lái yóu wán bù xiǎng dōu yǐ xiè le
”那女子道：“我家住在左近，因闻你园中牡丹花茂盛，特来游玩，不想都已谢了。
qiū gōng tí qǐ mǔ dān èr zì bù jué yòu kū qǐ lái
”秋公题起牡丹二字，不觉又哭起来。
nǚ zǐ dào nǐ qiě shuō yǒu shèn kǔ qíng rú cǐ tí kū
女子道：“你且说有甚苦情如此啼哭？
qiū gōng jiāng zhāng wěi dǎ huā zhī shì shuō chū
”秋公将张委打花之事说出。
nà nǚ zǐ xiào dào yuán lái wèi cǐ yuán gù
那女子笑道：“原来为此缘故。
nǐ kě yào zhè huā yuán shàng zhī tóu me
你可要这花原上枝头么？
qiū gōng dào xiǎo niáng xiū de qǔ xiào
”秋公道：“小娘休得取笑！
nǎ yǒu luò huā fǎn zhī de lǐ
哪有落花返枝的理？
nǚ zǐ dào wǒ zǔ shàng chuán de gè luò huā fǎn zhī de fǎ shù lǚ shì lǚ yàn
”女子道：“我祖上传得个落花返枝的法术，屡试屡验。
qiū gōng tīng shuō huà bēi wèi xǐ dào xiǎo niáng zhēn gè yǒu zhè shù fǎ me
”秋公听说，化悲为喜道：“小娘真个有这术法么？
nǚ zǐ dào zěn de bù zhēn
”女子道：“怎的不真？
qiū gōng dǎo shēn xià bài dào ruò de xiǎo niáng zǐ shī cǐ miào shù lǎo hàn wú yǐ wéi bào dàn měi yī zhǒng huā kāi biàn lái xiāng qǐng shǎng wán
”秋公倒身下拜道：“若得小娘子施此妙术，老汉无以为报，但每一种花开，便来相请赏玩。
nǚ zǐ dào nǐ qiě mò bài qù qǔ yī wǎn shuǐ lái
”女子道：“你且莫拜，去取一碗水来。
qiū gōng huāng máng tiào qǐ qù qǔ shuǐ xīn xià yòu zhuǎn dào rú hé yǒu zhè yàng miào fǎ
”秋公慌忙跳起去取水，心下又转道：“如何有这漾妙法？
mò bú shì jiàn wǒ kū qì gù yì qǔ xiào
莫不是见我哭泣，故意取笑？
yòu xiǎng dào zhè xiǎo niáng zǐ cóng bù xiāng rèn qǐ yǒu shuǎ wǒ zhī lǐ
”又想道：“这小娘子从不相认，岂有耍我之理？
hái shì zhēn de
还是真的。
jí yǎo le wǎn qīng shuǐ chū lái tái tóu bú jiàn le nǚ zǐ zhī jiàn nà huā dū yǐ zài zhī tóu dì xià bìng wú yī bàn yí cún
”急舀了碗清水出来，抬头不见了女子，只见那花都已在枝头，地下并无一瓣遗存。
qǐ chū měi běn yī sè rú jīn què biàn zuò hóng zhōng jiān zǐ dàn nèi tiān nóng yī běn wǔ sè jù quán bǐ xiān gèng jué xiān yán
起初每本一色，如今却变做红中间紫，淡内添浓，一本五色俱全，比先更觉鲜妍。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
céng wén xiāng zǐ jiāng huā rǎn yòu jiàn xiān jī huì fǎn zhī
曾闻湘子将花染，又见仙姬会返枝。
xìn shì zhì chéng néng dòng wù yú fū yóu zì xiào huā chī
信是至诚能动物，愚夫犹自笑花痴。
dāng xià qiū gōng yòu jīng yòu xǐ dào bù xiǎng zhè xiǎo niáng zǐ guǒ rán yǒu cǐ miào fǎ
当下秋公又惊又喜道：“不想这小娘子果然有此妙法！
zhī dào hái zài huā cóng zhōng fàng xià shuǐ qián lái zuò xiè
”只道还在花丛中，放下水，前来作谢。
yuán zhōng tuán tuán xún biàn bìng bù jiàn yǐng nǎi dào zhè xiǎo niáng rú hé jiù qù le
园中团团寻遍，并不见影，乃道：“这小娘如何就去了？
yòu xiǎng dào bì dìng hái zài mén kǒu xū shǎng qù qiú tā chuán le zhè gè fǎ ér
”又想道：“必定还在门口，须上去求他，传了这个法儿。
yī jìng gǎn zhì mén biān nà mén què yòu yǎn zhe
”一迳赶至门边，那门却又掩著。
yè kāi kàn shí mén shǒu zuò zhe liǎng gè lǎo zhě jiù shì zuǒ yòu lín jiā yí gè huàn zuò yú gōng yí gè jiào zuò shàn lǎo zài nà lǐ kàn yú rén shài wǎng
拽开看时，门首坐著两个老者，就是左右邻家，一个唤做虞公，一个叫做单老，在那里看渔人晒网。
jiàn qiū gōng chū lái qí lì qǐ shēn gǒng shǒu dào wén de zhāng yá nèi zài cǐ wú lǐ wǒ men qià wǎng tián tóu méi yǒu lái wèn de
见秋公出来，齐立起身拱手道：“闻得张衙内在此无理，我们恰往田头，没有来问得。
qiū gōng dào bú yào shuō qǐ shòu le zhè bān pō nán nǚ de ōu qì kuī zhe yī wèi xiǎo niáng zǐ zǒu lái yòng gè miào fǎ jiù qǐ xǔ duō huā duǒ bù céng xiè de tā yī shēng jìng chū lái le
”秋公道：“不要说起，受了这班泼男女的殴气，亏著一位小娘子走来，用个妙法，救起许多花朵，不曾谢得他一声，迳出来了。
èr wèi kě kàn jiàn wǎng nǎ yī biān qù de
二位可看见往哪一边去的？
èr lǎo wén yán jīng yà dào huā huài le yǒu shèn fǎ ér jiù de
”二老闻言，惊讶道：“花坏了，有甚法儿救得？
zhè nǚ zǐ qù jǐ shí le
这女子去几时了？
qiū gōng dào gāng fāng chū lái
”秋公道：“刚方出来。
èr lǎo dào wǒ men zuò zài cǐ hǎo yī huí bìng méi gè rén zǒu dòng nǎ jiàn shèn me nǚ zǐ
”二老道：“我们坐在此好一回，并没个人走动，哪见甚么女子？
qiū gōng tīng shuō xīn xià huǎng wù dào nèn bān shuō mò bù zhè wèi xiǎo niáng zǐ shì shén xiān xià jiàng
”秋公听说，心下恍悟道：“恁般说，莫不这位小娘子是神仙下降？
èr lǎo wèn dào nǐ qiě shuō zěn de jiù qǐ huā r
”二老问道：“你且说怎的救起花儿？
qiū gōng jiāng nǚ zǐ zhī shì xù le yī biàn
”秋公将女子之事叙了一遍。
èr lǎo dào yǒu rú cǐ qí shì
二老道：“有如此奇事！
dài wǒ men qù kàn kàn
待我们去看看。
qiū gōng jiàng mén shuān shàng yī qí zǒu zhì huā xià kàn le lián shēng chēng yì dào zhè dìng rán shì gè shén xiān
秋公将门拴上，一齐走至花下，看了连声称异道：“这定然是个神仙。
fán rén nǎ yǒu cǐ fǎ lì
凡人哪有此法力！
qiū gōng jí fén qǐ yī lú hǎo xiāng duì tiān kòu xiè
”秋公即焚起一炉好香，对天叩谢。
èr lǎo dào zhè yě shì nǐ píng rì ài huā xīn chéng suǒ yǐ gǎn dòng shén xiān xià jiàng
二老道：“这也是你平日爱花心诚，所以感动神仙下降。
míng rì suǒ xìng dào jiào zhāng yá nèi zhè jǐ gè pō nán nǚ kàn kàn xiū shā le tā
明日索性到教张衙内这几个泼男女看看，羞杀了他。
qiū gōng dào mò yào mò yào
”秋公道：“莫要，莫要！
cǐ děng rén jí rú è quǎn yuǎn yuǎn jiàn le jiù gāi bì zhī qǐ kě hái yǐn tā lái
此等人即如恶犬，远远见了就该避之，岂可还引他来？
èr lǎo dào zhè huà yě yǒu lǐ
”二老道：“这话也有理。
qiū gōng cǐ shí fēi cháng huān xǐ jiāng xiān qián nà píng jiǔ rè jiāng qǐ lái liú èr lǎo zài huā xià wán shǎng zhì wǎn ér bié
”秋公此时非常欢喜，将先前那瓶酒热将起来，留二老在花下玩赏，至晚而别。
èr lǎo huí qù jí chuán hé cūn rén dōu xiǎo de míng rì jù yào lái kàn hái kǒng qiū gōng bù xǔ
二老回去，即传合村人都晓得，明日俱要来看，还恐秋公不许。
shéi zhī qiū gōng yuán shì yǒu yì sī de rén yīn jiàn shén xiān xià jiàng suì yǒu chū shì zhī niàn yī yè bú mèi zuò zài huā xià cún xiǎng
谁知秋公原是有意思的人，因见神仙下降，遂有出世之念，一夜不寐，坐在花下存想；
xiǎng zhì zhāng wěi zhè shì hū dì kāi wù dào cǐ jiē shì wǒ píng rì xīn xiōng biǎn zhǎi gù wài wǔ de zhì
想至张委这事，忽地开悟道：“此皆是我平日心胸褊窄，故外侮得至。
ruò shén xiān wāng yáng dù liàng wú suǒ bù róng ān dé yǒu cǐ
若神仙汪洋度量，无所不容，安得有此！
zhì cì zǎo jiāng yuán mén dà kāi rèn rén lái kàn
”至次早，将园门大开，任人来看。
xiān yǒu jǐ gè jìn lái dǎ tàn jiàn qiū gōng duì huā ér zuò dàn fēn fù dào zuò píng liè wèi guān kàn qiè mò yào cǎi biàn liǎo
先有几个进来打探，见秋公对花而坐，但吩咐道：“坐凭列位观看，切莫要采便了。
zhòng rén dé le zhè huà hù xiāng chuán kāi
”众人得了这话，互相传开。
nà cūn zhōng nán zǐ fù nǚ wú yǒu bù zhì
那村中男子妇女，无有不至。
àn xià cǐ chù qiě shuō zhāng wěi zhì cì zǎo duì zhòng rén shuō zuó rì fǎn bèi nà lǎo zéi zhuàng le yī jiāo nán dào qīng shù liǎo bù chéng
按下此处，且说张委至次早，对众人说：“昨日反被那老贼撞了一交，难道轻恕了不成？
rú jīn zài qù yào huā yuán
如今再去要花园；
bù kěn shí duō jiào xiē rén cóng jiāng huā mù jǐn dǎ gè xī làn fāng chū zhè qì
不肯时，多教些人从，将花木尽打个稀烂，方出这气。
zhòng rén dào zhè yuán zài yá nèi zhuāng biān bù pà tā bù kěn
”众人道：“这园在衙内庄边，不怕他不肯。
zhǐ shì zuó rì bù gāi bǎ huā dū dǎ huài hái liú jǐ duo hòu rì kàn kàn biàn shì
只是昨日不该把花都打坏，还留几朵，后日看看，便是。
zhāng wěi dào zhè yě bà le shào bù dé lái nián yòu fā
”张委道：“这也罢了，少不得来年又发。
wǒ men kuài qù mò yào shǐ tā tíng liú zhǎng zhì
我们快去，莫要使他停留长智。
zhòng rén yī qí qǐ shēn chū de zhuāng mén jiù yǒu rén shuō qiū gōng yuán shàng shén xian xià jiàng là xià de huā yuán dōu shàng le zhī tóu què yòu biàn zuò wǔ sè
”众人一齐起身，出得庄门，就有人说：“秋公园上神仙下降，落下的花，原都上了枝头，却又变做五色。
zhāng wěi bù xìn dào zhè lǎo zéi yǒu hé hǎo chù néng gǎn shén xiān xià jiàng
”张委不信道：“这老贼有何好处，能感神仙下降？
kuàng qiě bù qián bù hòu gāng gāng wǒ men dǎ huài shén xiān jiù lái
况且不前不后，刚刚我们打坏，神仙就来？
nán dào zhè shén xiān shì yǎng jiā de bù chéng
难道这神仙是养家的不成？
yí dìng shì pà wǒ men yòu qù gù cǐ zhōu zhè huà lái yāng rén chuán shuō jiàn de tā yǒu shén xian hù wèi shǐ wǒ men bù bǎi bù tā
一定是怕我们又去，故此诌这话来央人传说，见得他有神仙护卫，使我们不摆布他。
zhòng rén dào yá nèi zhī yán jí shì
”众人道：“衙内之言极是。
qǐng kè dào le yuán mén kǒu jiàn liǎng shàn mén dà kāi wǎng lái nán nǚ luò yì bù jué dōu shì yì bān shuō huà
顷刻，到了园门口，见两扇门大开，往来男女络绎不绝，都是一般说话。
zhòng rén dào yuán lái zhēn yǒu zhè děng shì
众人道：“原来真有这等事！
zhāng wěi dào mò guǎn tā jiù shì shén xiān jiàn zuò zhe zhè yuán shào bù dé yào de
”张委道：“莫管他，就是神仙见坐著，这园少不得要的。
wān wān qū qū zhuǎn dào cǎo táng qián kàn shí guǒ rán huà bù xū chuán
”弯弯曲曲，转到草堂前，看时，果然话不虚传。
zhè huā què yě qí guài jiàn rén lái kàn zī tài yù yàn guāng cǎi bèi shēng rú duì rén xiào yì bān
这花却也奇怪，见人来看，姿态愈艳，光采倍生，如对人笑一般。
zhāng wěi xīn zhōng suī shí fēn jīng yà nà tūn zhàn niàn tou quán rán bù gǎi kàn le yī huí hū dì yòu qǐ yí gè è niàn duì zhòng rén dào wǒ men qiě qù
张委心中虽十分惊讶，那吞占念头，全然不改，看了一回，忽地又起一个恶念，对众人道：“我们且去。
qí chū le yuán mén
”齐出了园门。
zhòng rén wèn dào yá nèi rú hé bù yǔ tā yào yuán
众人问道：“衙内如何不与他要园？
zhāng wěi dào wǒ xiǎng de gè hǎo cè zài cǐ bù xiāo yǔ tā shuō de zhè yuán míng rì jiù guī yú wǒ
”张委道：“我想得个好策在此，不消与他说得，这园明日就归于我。
zhòng rén dào yá nèi yǒu hé miào suàn
”众人道：“衙内有何妙算？
zhāng wěi dào jiàn jīn bèi zhōu wáng zé móu fǎn zhuān xíng yāo shù
”张委道：“见今贝州王则谋反，专行妖术。
shū mì fǔ xíng xià wén shū lái tiān xià jūn zhōu yán jìn zuǒ dào bǔ jī yāo rén
枢密府行下文书来，天下军州严禁左道，捕缉妖人。
běn fǔ jiàn chū sān qiān guàn shǎng qián mù rén chū shǒu
本府见出三千贯赏钱，募人出首。
wǒ míng rì jiù jiāng luò huā shàng zhī wèi yóu jiào zhāng bà dào fǔ shǒu tā yǐ yāo shù huò rén
我明日就将落花上枝为由，教张霸到府，首他以妖术惑人。
zhè gè lǎo ér áo xíng bù guò zì rán zhāo chéng xià yù
这个老儿熬刑不过，自然招承下狱。
zhè yuán bì dìng guān mài
这园必定官卖。
nà shí shuí gè gǎn mǎi tā de
那时谁个敢买他的？
shào bù dé ràng yǔ wǒ
少不得让与我。
hái yǒu sān qiān guàn shǎng qián li
还有三千贯赏钱哩。
zhòng rén dào yá nèi hǎo jì
”众人道：“衙内好计！
shì bù yí chí jiù qù dǎ diǎn qǐ lái
事不宜迟，就去打点起来。
dāng shí jí jìn chéng xiě xià shǒu zhuàng
”当时即进城，写下首状。
cì zǎo jiào zhāng bà dào píng jiāng fǔ chū shǒu
次早，教张霸到平江府出首。
zhè zhāng bà shì zhāng wěi shǒu xià dì yī chū jiān de rén yá mén qíng shú gù cǐ yòng tā
这张霸是张委手下第一出尖的人，衙门情熟，故此用他。
dà yǐn zhèng zài jī fǎng yāo rén tīng shuō cǐ shì hé cūn nán nǚ dōu jiàn de bù yóu bù xìn jí chà jī bǔ shǐ chén dài lǐng zuò gōng de yā zhāng bà zuò yǎn qián qù bǔ huò
大尹正在缉访妖人，听说此事，合村男女都见的，不由不信，即差缉捕使臣带领做公的，押张霸作眼，前去捕获。
zhāng wěi jiāng yín bù zhì tíng dāng ràng zhāng bà yǔ jī bǔ shǐ chén xiān xíng zì jǐ yǔ zhòng zǐ dì suí hòu yě lái
张委将银布置停当，让张霸与缉捕使臣先行，自己与众子弟随后也来。
jī bǔ shǐ chén yī jìng dào qiū gōng yuán shàng nà lǎo ér hái dào shì kàn huā de bù yǐ wéi yì
缉捕使臣一迳到秋公园上，那老儿还道是看花的，不以为意。
zhòng rén fā yī shēng hǎn gǎn shàng qián yī suǒ kǔn fān
众人发一声喊，赶上前一索捆翻。
qiū gōng chī zhè yī xià bù xiǎo wèn dào lǎo hàn yǒu hé zuì fàn
秋公吃这一吓不小，问道：“老汉有何罪犯？
wàng liè wèi shuō gè míng bái
望列位说个明白。
zhòng rén kǒu kǒu shēng shēng mà zuò yāo rén fǎn zéi bù yóu fēn sù yōng chū mén lái
”众人口口声声，骂做妖人反贼，不由分诉，拥出门来。
lín lǐ kàn jiàn wú bù shī jīng qí shàng qián xún wèn
邻里看见，无不失惊，齐上前询问。
jī bǔ shǐ chén dào nǐ men hái yào wèn me
缉捕使臣道：“你们还要问么？
tā suǒ fàn de shì yě bù xiǎo zhǐ pà lián cūn shàng rén dōu yǒu fèn li
他所犯的事也不小，只怕连村上人都有分哩。
nèi xiē yú mín bèi zhè dà huà yī hán
”那些愚民，被这大话一寒。
xīn zhōng hài pà jìn jiē yáng yáng zǒu kāi wéi kǒng lěi jí
心中害怕，尽皆洋洋走开，惟恐累及。
zhǐ yǒu yú gōng shàn lǎo tóng jǐ gè píng rì yǔ qiū gōng xiāng hòu de yuǎn yuǎn gēn lái guān kàn
只有虞公、单老，同几个平日与秋公相厚的，远远跟来观看。
qiě shuō zhāng wěi sì qiū gōng qù hòu biàn yǔ zhòng zǐ dì lái suǒ yuán mén kǒng hái yǒu rén zài nèi yòu jiǎn diǎn yī guò jiàng mén suǒ shàng suí hòu gǎn shàng fǔ qián
且说张委俟秋公去后，便与众子弟来锁园门，恐还有人在内，又检点一过，将门锁上，随后赶上府前。
jī bǔ shǐ chén yǐ jiāng qiū gōng jiě jìn guì zài yuè tái shàng jiàn bàng biān yòu guì zhe yī rén què bù rèn de shì shuí
缉捕使臣已将秋公解进，跪在月台上，见傍边又跪著一人，却不认得是谁。
nèi xiē yù zú dōu dé le zhāng wěi yín zi yǐ bèi xià zhū bān xíng jù cì hou
那些狱卒都得了张委银子，已备下诸般刑具伺候。
dà yǐn hè dào nǐ shì hé chǔ yāo rén gǎn zài cǐ dì fāng shàng jiàng yāo shù shān huò bǎi xìng
大尹喝道：“你是何处妖人，敢在此地方上将妖术煽惑百姓？
yǒu jǐ duō dǎng yǔ
有几多党羽？
cóng shí zhāo lái
从实招来！
qiū wén yán qià rú hēi àn zhōng wén gè huǒ pào zhèng bù zhī cóng hé chù qǐ de bǐng dào xiǎo rén jiā shì zhù yú cháng lè cūn zhōng bìng fēi bié chù yāo rén yě bù xiǎo de shèn me yāo shù
”秋闻言，恰如黑暗中闻个火炮，正不知从何处起的，禀道：“小人家世住于长乐村中，并非别处妖人，也不晓得甚么妖术。
dà yǐn dào qián rì nǐ yòng yāo shù shǐ luò huā shàng zhī hái gǎn dǐ lài
”大尹道：“前日你用妖术使落花上枝，还敢抵赖！
qiū gōng jiàn shuō dào huā shàng qíng zhī shì zhāng wěi de yuán gù jí jiāng zhāng wěi yào zhàn yuán dǎ huā bìng xiān nǚ xià jiàng zhī shì xì su yī biàn
”秋公见说到花上，情知是张委的缘故，即将张委要占园打花，并仙女下降之事，细诉一遍。
bù xiǎng nà dà yǐn xìng shì piān zhí de nǎ lǐ kěn xìn nǎi xiào dào
不想那大尹性是偏执的，哪里肯信，乃笑道；
shǎo shǎo mù xian de xiū xíng zhì lǎo shàng bù néng de yù shén xiān
“少少慕仙的，修行至老，尚不能得遇神仙；
qǐ yǒu yīn nǐ kū huā xiān jiù kěn lái
岂有因你哭，花仙就肯来？
jì lái le bì dìng yě liú gè míng er shǐ rén xiǎo de rú hé yòu bù bié ér qù
既来了，必定也留个名儿，使人晓得，如何又不别而去？
zhè yàng huà hōng něi gè
这样话哄哪个！
bù xiāo shuō de dìng rán shì gè yāo rén
不消说得，定然是个妖人。
kuài jiā qǐ lái
快夹起来！
yù zú men qí shēng dā yìng rú láng hǔ yì bān fēng yōng shàng lái jiū fān qiū gōng chě tuǐ yè jiǎo
狱卒们齐声答应，如狼虎一般，蜂拥上来，揪翻秋公，扯腿拽脚。
gāng yào shàng xíng bù xiǎng dà yǐn hū rán yī gū tóu yūn xiǎn xiē r diē xià gōng zuò zì jué tóu mù sēn sēn zuò shēn bú zhù
刚要上刑，不想大尹忽然一估头晕，险些儿跌下公座，自觉头目森森，坐身不住。
fēn fù shàng le jiā niǔ fā xià yù zhōng jiān jìn míng rì zài shěn
吩咐上了枷扭，发下狱中监禁，明日再审。
yù zú yā zhe qiū gōng yí lù kū qì chū lái kàn jiàn zhāng wěi dào zhāng yá nèi wǒ yǔ nǐ qián rì wú yuàn wǎng rì wú chóu rú hé xià cǐ dú shǒu hài wǒ xìng mìng
狱卒押著，秋公一路哭泣出来，看见张委，道：“张衙内，我与你前日无怨，往日无仇，如何下此毒手，害我性命！
zhāng wěi yě bù dā yìng tóng le zhāng bà hé nà yī bān è shào zhuǎn shēn jiù zǒu
”张委也不答应，同了张霸和那一班恶少，转身就走。
yú gōng shàn lǎo jiē zhe qiū gōng wèn zhī qí xì nǎi dào yǒu zhè děng yuān wǎng de shì
虞公、单老接著秋公，问知其细，乃道：“有这等冤枉的事！
bù dǎ jǐn míng rì tóng hé cūn rén jù zhāng lián míng bǎo jié guǎn nǐ wú shì
不打紧，明日同合村人，具张连名保结，管你无事。
qiū gōng kū dào dàn yuàn de rú cǐ biàn hǎo
”秋公哭道：“但愿得如此便好。
yù zú hè dào zhè sǐ qiú hái bù zǒu
”狱卒喝道：“这死囚还不走！
zhǐ guǎn kū shèn me
只管哭甚么！
qiū gōng hán zhe yǎn lèi jìn yù
”秋公含著眼泪进狱。
lín lǐ yòu xún xiē jiǔ shí sòng zhì mén shàng
邻里又寻些酒食，送至门上。
nà yù zú shuí gè ná yǔ tā chī jìng jiē lái zì qù shòu yòng
那狱卒谁个拿与他吃，竟接来自去受用。
dào yè jiān jiāng tā shàng le yīn chuáng jiù rú huó sǐ rén yì bān shǒu zú bù néng shǎo zhǎn
到夜间，将他上了因床，就如活死人一般，手足不能少展。
xīn zhōng kǔ chǔ xiǎng dào bù zhī nǎ wèi shén wèi shén xiān jiù le zhè huā què yòu bèi nà sī jiè cǐ xiàn hài
心中苦楚，想道：“不知哪位神位神仙救了这花，却又被那厮借此陷害。
shén xiān ā
神仙呵！
nǐ ruò lián wǒ qiū xiān yì lái jiù bá xìng mìng qíng yuàn qì jiā rù dào
你若怜我秋先，亦来救拔性命，情愿弃家入道。
yī tóu zhèng xiǎng zhī jiàn qián rì nà xiān nǚ rǎn rǎn ér zhì
”一头正想，只见前日那仙女，冉冉而至。
qiū gōng jí jiào dào dà xiān jiù bá dì zǐ qiū xiān zé gè
秋公急叫道：“大仙救拔弟子秋先则个！
xiān nǚ xiào dào rǔ yù kuàng lí kǔ ě me
”仙女笑道：“汝欲贶离苦厄么？
shàng qián bǎ shǒu yī zhǐ nà jiā niǔ fēn fēn zì luò
”上前把手一指，那枷扭纷纷自落。
qiū xiān pá qǐ lái xiàng qián kòu tóu dào qǐng wèn dà xiān xìng shì
秋先爬起来，向前叩头道：“请问大仙姓氏。
xiān nǚ dào wú nǎi yáo wáng mǔ zuò xià sī huā nǚ lián rǔ xī huā zhì chéng gù lìng zhū huā fǎn běn bù yì fǎn zī jiān rén chán kǒu
”仙女道：“吾乃瑶王母座下司花女，怜汝惜花志诚，故令诸花返本，不意反资奸人谗口。
rán yì rǔ mìng zhòng hé yǒu cǐ zāi míng rì dāng tuō
然亦汝命中合有此灾，明日当脱。
zhāng wěi sǔn huā hài rén huā shén zòu wén shàng dì yǐ duó qí suàn
张委损花害人，花神奏闻上帝，已夺其算；
zhù è dǎng yǔ jù jiàng dà zāi
助恶党羽，俱降大灾。
rǔ yi dǔ zhì xiū xíng shù nián zhī hòu wú dāng dù rǔ
汝宜笃志修行，数年之后，吾当度汝。
qiū xiān yòu kòu shǒu dào qǐng wèn shàng xiān xiū xíng zhī dào
”秋先又叩首道：“请问上仙修行之道。
xiān nǚ dào xiū xiān jìng lù shén duō xū rèn běn yuán
”仙女道：“修仙径路甚多，须认本源。
rǔ yuán yǐ xī huā yǒu gōng jīn yì dāng yǐ huā chéng dào
汝原以惜花有功，今亦当以花成道。
rǔ dàn ěr bǎi huā zì néng shēn qīng fēi jǔ
汝但饵百花，自能身轻飞举。
suì jiào qí fú shí zhī fǎ
”遂教其服食之法。
qiū xiān qǐ shǒu kòu xiè qǐ lái biàn bú jiàn le xiān zǐ tái tóu guān kàn què zài yù qiáng zhī shàng yǐ shǒu zhāo dào rǔ yì shàng lái suí wǒ chū qù
秋先稽首叩谢起来，便不见了仙子，抬头观看，却在狱墙之上，以手招道：“汝亦上来，随我出去！
qiū xiān biàn xiàng qián pān yuán le yī dà huí hái zhǐ dào de bàn qiáng shén jué chī lì
”秋先便向前攀援了一大回，还只到得半墙，甚觉吃力；
jiàn jiàn zhì dǐng hū tīng de xià biān yī bàng luó shēng hǎn dào yāo rén zǒu le kuài ná xià
渐渐至顶，忽听得下边一棒锣声，喊道：“妖人走了，快拿下！
qiū gōng xīn xià jīng huāng shǒu sū jiǎo ruǎn dào zhuàng xià lái sā rán jīng jué yuán zài qiú chuáng zhī shàng
”秋公心下惊慌，手酥脚软，倒撞下来，撒然惊觉，原在囚床之上。
xiǎng qǐ mèng zhōng yán yǔ lì lì fēn míng liào bì wú shì xīn zhōng shāo kuān
想起梦中言语，历历分明，料必无事，心中稍宽。
zhèng shì
正是：
dàn cún fāng cùn wú sī qū liào de shén míng yǒu zhǔ zhāng
但存方寸无私曲，料得神明有主张。
qiě shuō zhāng wěi jiàn dà yǐn yǐ rèn zuò yāo rén bù shèng huān xǐ nǎi dào zhè zhàng r xǔ duō qīng qí gǔ guài jīn yè qiě qǐng zài qiú chuáng shàng shòu yòng yī yè ràng zhè yuán r yǔ wǒ men lè ba
且说张委见大尹已认做妖人，不胜欢喜，乃道：“这丈儿许多清奇古怪，今夜且请在囚床上受用一夜，让这园儿与我们乐罢。
zhòng rén dōu dào qián rì hái shì nà lǎo ér zhī wù wèi zēng jìn xìng
”众人都道：“前日还是那老儿之物，未曾尽兴；
jīn rì shì dà yé de le xū yào jìn qíng huān shǎng
今日是大爷的了，须要尽情欢赏。
zhāng wěi dào yán zhī yǒu lǐ
”张委道：“言之有理！
suì yī qí chū chéng jiào jiā rén zhěng bèi jiǔ yáo jìng zhì qiū gōng yuán shàng kāi mén jìn qù
”遂一齐出城，教家人整备酒肴，迳至秋公园上，开门进去。
nà lín lǐ kàn jiàn shì zhāng wěi xīn xià suī rán bù píng què yòu jù pà shuí gǎn duō kǒu
那邻里看见是张委，心下虽然不平，却又惧怕，谁敢多口。
qiě shuō zhāng wěi tóng zhòng zǐ dì zǒu zhì cǎo táng qián zhī jiàn mǔ dān zhī tóu yī duo bù cún yuán rú qián rì dǎ xià shí yì bān zòng qí mǎn de zhòng rén dōu chēng qí guài
且说张委同众子弟走至草堂前，只见牡丹枝头一朵不存，原如前日打下时一般，纵棋满地，众人都称奇怪。
zhāng wěi dào kàn qǐ lái zhè lǎo zéi guǒ xì yǒu yāo fǎ de bù rán rú hé bàn rì shàng shū ěr yòu biàn le
张委道：“看起来，这老贼果系有妖法的，不然，如何半日上倏尔又变了？
nán dào yě shì shén xiān dǎ dī
难道也是神仙打的？
yǒu yí gè zǐ dì dào tā xiǎo de yá nèi yào shǎng huā gù yì nòng zhè fǎ ér lái xià wǒ men
”有一个子弟道：“他晓得衙内要赏花，故意弄这法儿来吓我们。
zhāng wěi dào tā biàn nòng zhè fǎ ér wǒ men jiù shǎng luò huā
”张委道：“他便弄这法儿，我们就赏落花。
dāng xià yī yuán pū shè zhān tiáo xí dì ér zuò fàng kāi huái bào zì yǐn yě bǎ liǎng píng jiǔ shǎng zhāng bà dào yī biān qù chī
”当下依原铺设毡条，席地而坐，放开怀抱恣饮，也把两瓶酒赏张霸到一边去吃。
kàn kàn yǐn zhì yuè sè cuò xī jù yǒu bàn hān zhī yì hū dì qǐ yī zhèn dà fēng
看看饮至月色挫西，俱有半酣之意，忽地起一阵大风。
nà fēng hào lì hài
那风好利害！
shàn jù tíng qián cǎo néng kāi shuǐ shàng píng
善聚庭前草，能开水上萍。
xīng wén qún hǔ xiào xiǎng hé wàn sōng shēng
腥闻群虎啸，响合万松声。
nà zhèn fēng què bǎ dì xià zhè huā duǒ chuī de dōu zhí shù qǐ lái zhǎ yǎn jiān jù biàn zuò yī chǐ lái zhǎng de nǚ zǐ
那阵风却把地下这花朵吹得都直竖起来，眨眼间俱变做一尺来长的女子。
zhòng rén dà jīng qí jiào dào guài zāi
众人大惊，齐叫道：“怪哉！
yán hái wèi bì nèi xiē nǚ zǐ yíng fēng yī huǎng jǐn yǐ zhǎng dà yī gè gè zī róng měi lì yī fú huá yàn tuán tuán lì zuò yī dà duī
”言还未毕，那些女子迎风一幌，尽已长大，一个个姿容美丽，衣服华艳，团团立做一大堆。
zhòng rén yīn jiàn nèn bān biāo zhì tōng kàn dāi le
众人因见恁般标致，通看呆了。
nèi zhōng yí gè hóng yī nǚ zǐ què yòu shuō qǐ huà lái dào wú zǐ mèi jū cǐ shù shí yú nián shēn méng qiū gōng zhēn zhòng hù xī
内中一个红衣女子却又说起话来，道：“吾姊妹居此数十余年，深蒙秋公珍重护惜。
hé yì mò zāo kuáng nú sú qì xūn chì dú shǒu cuī cán fù yòu wū xiàn qiū gōng móu tūn cǐ dì
何意蓦遭狂奴，俗气熏炽，毒手摧残，复又诬陷秋公，谋吞此地。
jīn chóu zài mù qián wú zǐ mèi hé bù lù lì jī zhī
今仇在目前，吾姊妹曷不戮力击之！
shàng bào zhī jǐ zhī ēn xià xuě cuī cán zhī chǐ bù yì kě hu
上报知己之恩，下雪摧残之耻，不亦可乎？
zhòng nǚ láng qí dào ā mèi zhī yán yǒu lǐ
”众女郎齐道：“阿妹之言有理！
xū sù xià shǒu wú shǐ qián dùn
须速下手，毋使潜遁！
shuō ba yī qí jǔ xiù pū lái
”说罢，一齐举袖扑来。
nà xiù shì yǒu shù chǐ zhī zhǎng rú fēng fān luàn piāo lěng qì rù gǔ
那袖似有数尺之长，如风翻乱飘，冷气入骨。
zhòng rén qí jiào yǒu guǐ piē le jiā huo wàng wài luàn pǎo bǐ cǐ gè bù xiāng gù
众人齐叫有鬼，撇了家伙，望外乱跑，彼此各不相顾。
yě yǒu bèi shí kuài dǎ jiǎo de yě yǒu bèi shù zhī zhuā miàn dī yě yǒu diē ér fù qǐ qǐ ér fù diē de luàn le duō shí fāng cái shōu jiǎo
也有被石块打脚的，也有被树枝抓面的，也有跌而复起，起而复跌的，乱了多时，方才收脚。
diǎn jiǎn rén shù dōu zài dān bú jiàn le zhāng wěi zhāng bà èr rén
点检人数都在，单不见了张委、张霸二人。
cǐ shí fēng yǐ dìng le tiān sè yǐ hūn zhè bān zi dì gè zì huí jiā qià xiàng jiǎn de xìng mìng yì bān bào tóu shǔ cuàn ér qù
此时风已定了，天色已昏，这班子弟各自回家，恰像检得性命一般，抱头鼠窜而去。
jiā rén chuǎn xī dìng le fāng huàn jǐ gè shēng lì zhuāng kè dǎ qǐ huǒ bǎ fù shēn qù zhuā xún
家人喘息定了，方唤几个生力庄客，打起火把，复身去抓寻。
zhí dào yuán shàng zhǐ tīng de dà méi shù xià yǒu shēn jīn zhī shēng jǔ huǒ kàn shí què shì zhāng bà bèi méi gēn bàn dào diē pò le tóu zhēng zhá bù qǐ
直到园上，只听得大梅树下有呻今之声，举火看时，却是张霸被梅根绊倒，跌破了头，挣扎不起。
zhuāng kè zhe liǎng gè xiān fú zhāng bà guī qù
庄客著两个先扶张霸归去。
zhòng rén zhōu wéi zǒu le yī biàn dàn jiàn jìng qiāo qiāo de wàn lài wú shēng
众人周围走了一遍，但见静悄悄的万籁无声。
mǔ dān péng xià fán huā rú gù bìng wú líng luò
牡丹棚下，繁花如故，并无零落。
cǎo táng zhōng bēi pán láng jí cán gēng lín lí
草堂中杯盘狼籍，残羹淋漓。
zhòng rén mò bù tǔ shé chēng qí
众人莫不吐舌称奇。
yī miàn shōu shí jiā huo yī miàn chóng fù zhào kàn
一面收拾家伙，一面重复照看。
zhè yuán zǐ yòu bù duō dà sān huí wǔ zhuǎn háo wú zōng yǐng
这园子又不多大，三回五转，毫无踪影。
nán dào shì dà fēng chuī qù le
难道是大风吹去了？
nǚ guǐ chī qù le
女鬼吃去了？
zhèng bù zhī duǒ zài nǎ lǐ
正不知躲在哪里。
yán ái le yī huì wú kě nài hé zhǐ suǒ huí qù guò yè zài zuò jì jiào
延挨了一会，无可奈何，只索回去过夜，再作计较。
fāng yù chū mén zhī jiàn mén wài yòu yǒu yī huǒ rén tí zhe xíng dēng jìn lái
方欲出门，只见门外又有一伙人，提著行灯进来。
bú shì bié rén què shì yú gōng shàn lǎo wén zhī zhòng rén jiàn guǐ zhī shì yòu wén shuō bú jiàn le zhāng wěi zài yuán shàng zhuā xún bù zhī shì zhēn shì jiǎ hé zhù sān lín sì shè jìn yuán guān kàn
不是别人，却是虞公、单老闻知众人见鬼之事，又闻说不见了张委，在园上抓寻，不知是真是假，合著三邻四舍，进园观看。
wèn míng liǎo zhòng zhuāng kè fāng zhī cǐ shì guǒ zhēn
问明了众庄客，方知此事果真。
èr lǎo jīng chà bù yǐ jiào zhòng zhuāng kè qiě mò huí qù lǎo hàn men tóng liè hái qù zhuā xún yī biàn
二老惊诧不已，教众庄客且莫回去，“老汉们同列还去抓寻一遍。
zhòng rén yòu xì xì zhào kàn le yī xià zhèng shì xìng jìn ér guī tàn le kǒu qì qí chū yuán mén
”众人又细细照看了一下，正是兴尽而归，叹了口气，齐出园门。
èr lǎo dào liè wèi jīn wǎn bù lái le me
二老道：“列位今晚不来了么？
lǎo hàn men gào guò yào bǎ yuán mén luò suǒ méi rén kān shǒu de yě shì wǒ men lín lǐ de gān xì
老汉们告过，要把园门落锁，没人看守得，也是我们邻里的干系。
cǐ shí zhuāng kè men shé wú tóu ér bù xíng yǐ bù shì xiān qián shēng shì le dā yìng dào dàn píng dàn píng
”此时庄客们，蛇无头而不行，已不似先前声势了，答应道：“但凭，但凭。
liǎng biān rén yóu wèi sàn zhī jiàn yí gè zhuāng kè zài dōng biān qiáng jiǎo xià jiào dào dà yé yǒu le
两边人犹未散，只见一个庄客在东边墙角下叫道：“大爷有了！
zhòng rén fēng yōng ér qián
”众人蜂拥而前。
zhuāng kè zhǐ dào nà huái zhī shàng guà de bú shì dà yé de ruǎn chì shā jīn me
庄客指道：“那槐枝上挂的，不是大爷的软翅纱巾么？
zhòng rén dào jì yǒu le jīn r rén yě zhī zài zuǒ jìn
”众人道：“既有了巾儿，人也只在左近。
yán qiáng zhào qù bù duō jǐ bù zhǐ jiào de shēng kǔ yě
”沿墙照去，不多几步，只叫得声：“苦也！
yuán lái dōng jiǎo zhuǎn wān chù yǒu gè fèn jiào jiào zhōng yī rén liǎng jiǎo cháo tiān bù wāi bù xié gāng gāng dào chā zài nèi
”原来东角转弯处，有个粪窖，窖中一人，两脚朝天，不歪不斜，刚刚倒插在内。
zhuāng kè rèn de xié wà yī fú zhèng shì zhāng wěi gù bu de chòu huì zhǐ de shàng qián dǎ lāo qǐ lái
庄客认得鞋袜衣服，正是张委，顾不得臭秽，只得上前打捞起来。
yú dān èr lǎo àn àn niàn fó hé lín shě men zì huí
虞单二老暗暗念佛，和邻舍们自回。
zhòng zhuāng kè tái le zhāng wěi zài hú biān xǐ jìng
众庄客抬了张委，在湖边洗净。
xiān yǒu rén bào qù zhuāng shàng
先有人报去庄上。
hé jiā dà xiǎo kū kū tí tí zhì bèi guān yī rù liàn bù zài huà
合家大小，哭哭啼啼，置备棺衣入殓，不在话。
qí yè zhāng bà pò tóu shāng zhòng wǔ gēng shí yì sǐ
其夜，张霸破头伤重，五更时亦死。
cǐ nǎi zuò è de jiàn bào
此乃作恶的见报。
zhèng shì
正是：
liǎng gè xiōng rén lí shì jiè yī shuāng è guǐ fù yīn sī
两个凶人离世界，一双恶鬼赴阴司。
cì rì dà yǐn bìng yù shēng táng zhèng yù diào shěn qiū gōng zhī shì zhī jiàn gōng chāi bǐng dào yuán gào zhāng bà tóng jiā zhǎng zhāng wěi zuó wǎn dōu sǐ le
次日，大尹病愈升堂，正欲吊审秋公之事，只见公差禀道：“原告张霸同家长张委，昨晚都死了。
rú cǐ rú cǐ zhè bān zhè bān
”如此如此，这般这般。
dà yǐn dà jīng bù xìn yǒu cǐ yì shì
大尹大惊，不信有此异事。
yú jiān yòu jiàn lǐ lǎo xiāng mín gòng yǒu bǎi shí rén lián míng jù chéng qián shì sù shuō qiū gōng píng rì xī huā xíng shàn bìng fēi yāo rén
臾间，又见里老乡民，共有百十人，连名具呈前事：诉说秋公平日惜花行善，并非妖人；
zhāng wěi shè móu xiàn hài shén dào bào yìng qián hòu shì qíng xì xì fēn pōu
张委设谋陷害，神道报应，前后事情，细细分剖。
dà yǐn yīn zuó rì tóu huī yī shì yì yí qí wang dào cǐ xīn xià huò rán hái xǐ dé bù céng yòng xíng
大尹因昨日头晖一事，亦疑其枉，到此心下豁然，还喜得不曾用刑。
jí yú yù zhōng diào chū qiū gōng lì shí shì fàng yòu gěi yìn xìn gào shì yǔ tā yuán mén zhāng guà bù xǔ xián rén sǔn huài tā huā mù
即于狱中吊出秋公，立时释放，又给印信告示，与他园门张挂，不许闲人损坏他花木。
zhòng rén kòu xiè chū fǔ
众人叩谢出府。
qiū gōng xiàng lín lǐ zuò xiè lù tóng huí
秋公向邻里作谢，路同回。
yú dān èr lǎo kāi le yuán mén tóng qiū gōng jìn qù
虞、单二老开了园门，同秋公进去。
qiū gōng jiàn mǔ dān mào shèng rú chū shāng gǎn bù yǐ
秋公见牡丹茂盛如初，伤感不已。
zhòng rén zhì jiǔ yǔ qiū gōng yā jīng
众人治酒，与秋公压惊。
qiū gōng biàn tóng zhòng rén lián chī le shù rì jiǔ xí
秋公便同众人连吃了数日酒席。
xián huà xiū tí
闲话休题。
zì cǐ zhī hòu qiū gōng rì ěr bǎi huā jiàn jiàn xí guàn suì xiè jué le yān huǒ zhī wù suǒ zhōu guǒ shí zhī zī xī jiē bù shī
自此之后，秋公日饵百花，渐渐习惯，遂谢绝了烟火之物，所鬻果实之资，悉皆布施。
bù shù nián jiān fā bái gèng hēi yán sè zhuǎn rú tóng zǐ
不数年间，发白更黑，颜色转如童子。
yī rì zhèng zhí bā yuè shí wǔ lì rì dàng tiān wàn lǐ wú xiá
一日正值八月十五，丽日当天，万里无瑕。
qiū gōng zhèng zài fáng zhōng fū zuò hū rán xiáng fēng wēi fú cǎi yún rú zhēng kōng zhōng yīn yuè liáo
秋公正在房中趺坐，忽然祥风微拂，彩云如蒸，空中音乐嘹。
yì xiāng pū bí qīng sī bái hè pán xuán xiáng wǔ jiàn zhì tíng qián
异香扑鼻，青鸶白鹤，盘旋翔舞，渐至庭前。
yún zhōng zhèng lì zhe sī huā nǚ liǎng biān zhuàng fān bǎo gài xiān nǚ shù rén gè zòu yuè qì
云中正立著司花女，两边幢幡宝盖，仙女数人，各奏乐器。
qiū gōng yī jiàn pū fān shēn biàn bài
秋公一见，扑翻身便拜。
sī huā nǚ dào qiū xiān rǔ gōng xíng yuán mǎn wú yǐ shēn zòu shàng dì yǒu zhǐ fēng rǔ wèi hù huā shǐ zhě zhuān guǎn rén jiān bǎi huā lìng rǔ bá zhái shàng shēng
司花女道：“秋先，汝功行圆满，吾已申奏上帝，有旨封汝为护花使者，专管人间百花，令汝拔宅上升。
dàn yǒu ài huā xī huā de jiā zhī yǐ fú
但有爱花惜花的，加之以福；
cán huā huǐ huā de jiàng zhī yǐ zāi
残花毁花的，降之以灾。
qiū gōng xiàng kōng kòu shǒu xiè ēn qì suí zhe zhòng xian dēng shí dài le huā mù yī qí rǎn rǎn shēng qǐ xiàng nán ér qù
”秋公向空叩首谢恩讫，随著众仙，登时带了花木，一齐冉冉升起，向南而去。
yú gōng shàn lǎo hé nà lín lǐ zhī rén dōu kàn jiàn de yī qí xià bài
虞公、单老和那邻里之人都看见的，一齐下拜。
hái jiàn qiū gōng zài yún duān yán tóu wàng zhe zhòng rén liáng yòu fāng méi
还见秋公在云端延头望著众人，良又方没。
cǐ dì suì gǎi míng shēng xiān lǐ yòu wèi zhī xī huā cūn
此地遂改名升仙里，又谓之惜花村。
yuán gōng yī piàn xī huā xīn dào gǎn xiān jī xià jiè lín
园公一片惜花心，道感仙姬下界临。
cǎo mù tóng shēng suí bá zhái huái nán bù yòng liàn huáng jīn
草木同升随拔宅，淮南不用炼黄金。