吴子 · 吴起 · Chapter 2 of 6

料敌

PinyinModern Translation
Size

wǔ hòu wèi wú qǐ yuē jīn qín xié wú xi chu dài wú nán zhào chōng wú běi qí lín wú dōng yàn jué wú hòu hán jū wú qián liù guó bīng sì shǒu shì shén bù biàn yōu cǐ nài hé

武侯谓吴起曰:“今秦胁吾西,楚带吾南,赵冲吾北,齐临吾东,燕绝吾后,韩居吾前,六国兵四守,势甚不便,忧此奈何?

qǐ duì yuē fu ān guó jiā zhī dào xiān jiè wèi bǎo

起对曰:“夫安国家之道,先戒为宝。

jīn jūn yǐ jiè huò qí yuǎn yǐ

今君已戒,祸其远矣。

chén qǐng lùn liù guó zhī sú fu qí chén zhòng ér bù jiān qín chén sàn ér zì dòu chu chén zhěng ér bù jiǔ yàn chén shǒu ér bù zǒu sān jìn chén zhì ér bù yòng

臣请论六国之俗:夫齐陈重而不坚,秦陈散而自斗,楚陈整而不久,燕陈守而不走,三晋陈治而不用。

fu qí xìng gāng qí guó fù jūn chén jiāo shē ér jiǎn yú xì mín qí zhèng kuān ér lù bù jūn yī chén liǎng xīn qián zhòng hòu qīng gù zhòng ér bù jiān

“夫齐性刚,其国富,君臣骄奢而简于细民,其政宽而禄不均,一陈两心,前重后轻,故重而不坚。

jī cǐ zhī dào bì sān fēn zhī liè qí zuǒ yòu xié ér cóng zhī qí chén kě huài

击此之道,必三分之,猎其左右,胁而从之,其陈可坏。

qín xìng qiáng qí dì xiǎn qí zhèng yán qí shǎng fá xìn qí rén bù ràng jiē yǒu dòu xīn gù sàn ér zì zhàn

秦性强,其地险,其政严,其赏罚信,其人不让,皆有斗心,故散而自战。

jī cǐ zhī dào bì xiān shì zhī yǐ lì ér yǐn qù zhī shì tān yú de ér lí qí jiāng chéng guāi liè sàn shè fú tóu jī qí jiāng kě qǔ

击此之道,必先示之以利而引去之,士贪于得而离其将,乘乖猎散,设伏投机,其将可取。

chu xìng ruò qí de guǎng qí zhèng sāo qí mín pí gù zhěng ér bù jiǔ

楚性弱,其地广,其政骚,其民疲,故整而不久。

jī cǐ zhī dào xí luàn qí zhūn xiān duó qí qì qīng jìn sù tuì bì ér láo zhī wù yǔ zhàn zhēng qí jūn kě bài

击此之道,袭乱其屯,先夺其气,轻进速退,弊而劳之,勿与战争,其军可败。

yàn xìng què qí mín shèn hǎo yǒng yì guǎ zhà móu gù shǒu ér bù zǒu

燕性悫,其民慎,好勇义,寡诈谋,故守而不走。

jī cǐ zhī dào chù ér pò zhī líng ér yuǎn zhī chí ér hòu zhī zé shàng yí ér xià jù jǐn wǒ chē qí bì bì zhī lù qí jiāng kě lǔ

击此之道,触而迫之,陵而远之,驰而后之,则上疑而下惧,谨我车骑必避之路,其将可虏。

sān jìn zhě zhōng guó yě qí xìng hé qí zhèng píng qí mín pí yú zhàn xí yú bīng qīng qí jiāng báo qí lù shì wú sǐ zhì gù zhì ér bù yòng

三晋者,中国也,其性和,其政平,其民疲于战,习于兵,轻其将,薄其禄,士无死志,故治而不用。

jī cǐ zhī dào zǔ chén ér yā zhī zhòng lái zé jù zhī qù zé zhuī zhī yǐ juàn qí shī

击此之道,阻陈而压之,众来则拒之,去则追之,以倦其师。

cǐ qí shì yě

此其势也。

rán zé yī jūn zhī zhōng bì yǒu hǔ bēn zhī shì lì qīng gāng dǐng zú qīng róng mǎ qiān qí zhǎn jiàng bì yǒu néng zhě

“然则一军之中,必有虎贲之士,力轻扛鼎,足轻戎马,搴旗斩将,必有能者。

ruò cǐ zhī děng xuǎn ér bié zhī ài ér guì zhī shì wèi jūn mìng

若此之等,选而别之,爱而贵之,是谓军命。

qí yǒu gōng yòng wǔ bīng cái lì jiàn jí zhì zài tūn dí zhě bì jiā qí jué liè kě yǐ jué shèng

其有工用五兵、材力健疾、志在吞敌者,必加其爵列,可以决胜。

hòu qí fù mǔ qī zǐ quàn shǎng wèi fá cǐ jiān chén zhī shì kě yǔ chí jiǔ néng shěn liào cǐ kě yǐ jī bèi

厚其父母妻子,劝赏畏罚,此坚陈之士,可与持久,能审料此,可以击倍。

wǔ hòu yuē shàn

武侯曰:“善!

wú zǐ yuē fán liào dí yǒu bù bo ér yǔ zhī zhàn zhě bā

吴子曰:“凡料敌有不卜而与之战者八。

yī yuē jí fēng dà hán zǎo xìng mèi qiān kān mù jǐ shuǐ bù dàn jiān nán

一曰:”疾风大寒,早兴寐迁,刊木济水,不惮艰难。

èr yuē shèng xià yán rè yàn xìng wú jiàn xíng qū jī kě wu yú qǔ yuǎn

二曰:盛夏炎热,晏兴无间,行驱饥渴,务于取远。

sān yuē shī jì yān jiǔ liáng shí wú yǒu bǎi xìng yuàn nù yāo xiáng shù qǐ shàng bù néng zhǐ

三曰:师既淹久,粮食无有,百姓怨怒,妖祥数起,上不能止。

sì yuē jūn zī jì jié xīn chú jì guǎ tiān duō yīn yǔ yù lüè wú suǒ

四曰:军资既竭,薪刍既寡,天多阴雨,欲掠无所。

wǔ yuē tú zhòng bù duō shuǐ dì bù lì rén mǎ jí yì sì lín bù zhì

五曰:徒众不多,水地不利,人马疾疫,四邻不至。

liù yuē dào yuàn rì mù shì zhòng láo jù juàn ér wèi shí jiě jiǎ ér xi

六曰:道远日暮,士众劳惧,倦而未食,解甲而息。

qī yuē jiāng báo lì qīng shì zú bù gù sān jūn shù jīng shī tú wú zhù

七曰:将薄吏轻,士卒不固,三军数惊,师徒无助。

bā yuē chén ér wèi dìng shě ér wèi bì xíng bǎn shè xiǎn bàn yǐn bàn chū

八是部署未定,宿营未毕,翻山越险只过了一半的。

zhū rú cǐ zhě jī zhī wú yí

诸如此者,击之无疑。

yǒu bù zhàn ér bì zhī zhě liù

“有不占而避之者六。

yī yuē tǔ dì guǎng dà rén mín fù zhòng

一曰:土地广大,人民富众。

èr yuē shàng ài qí xià

二曰:上爱其下。

huì shī liú bù

惠施流布。

sān yuē shǎng xìn xíng chá fā bì děi shí

三曰:赏信刑察,发必得时。

sì yuē chén gōng jū liè rèn xián shǐ néng

四曰:陈功居列,任贤使能。

wǔ yuē shī tú zhī zhòng bīng jiǎ zhī jīng

五曰:师徒之众,兵甲之精。

liù yuē sì lín zhī zhù dà guó zhī yuán

六曰:四邻之助,大国之援。

fán cǐ bù rú dí rén bì zhī wù yí

凡此不如敌人,避之勿疑。

suǒ wèi jiàn kě ér jìn zhī nán ér tuì yě

所谓见可而进,知难而退也。

wǔ hòu wèn yuē wú yù guān dí zhī wài yǐ zhī qí nèi chá qí jìn yǐ zhī qí zhǐ yǐ dìng shèng fù kě de wén hu

武侯问曰:“吾欲观敌之外以知其内,察其进以知其止,以定胜负,可得闻乎?

qǐ duì yuē dí rén zhī lái dàng dàng wú lǜ jīng qí fán luàn rén mǎ shù gù yī kě jī shí bì shǐ wú cuò

起对曰:“敌人之来,荡荡无虑,旌旗烦乱,人马数顾,一可击十,必使无措。

zhū hóu dà wèi huì jūn chén wèi hé gōu lěi wèi chéng jìn lìng wèi shī sān jūn xiōng xiōng yù qián bù néng yù qù bù gǎn yǐ bàn jī bèi bǎi zhàn bù dài

诸侯(大)[未]会,君臣未和,沟垒未成,禁令未施,三军匈匈,欲前不能,欲去不敢,以半击倍,百战不殆。

wǔ hòu wèn dí bì kě jī zhī dào

武侯问敌必可击之道。

qǐ duì yuē yòng bīng bì xū shěn dí xū shí ér qū qí wēi

起对曰:“用兵必须审敌虚实而趋其危。

dí rén yuǎn lái xīn zhì háng liè wèi dìng kě jī

敌人远来新至,行列未定,可击;

jì shí wèi shè bèi kě jī

既食未设备,可击;

bēn zǒu kě jī

奔走,可击;

qín láo kě jī

勤劳,可击;

wèi de dì lì kě jī

未得地利,可击;

shī shí bù cóng kě jī

失时不从,可击;

jīng qí luàn dòng kě jī

旌旗乱动,可击;

shè cháng dào hòu xíng wèi xi kě jī

涉长道后行未息,可击;

shè shuǐ bàn dù kě jī

涉水半渡,可击;

xiǎn dào xiá lù kě jī

险道狭路,可击;

chén shù yí dòng kě jī

陈数移动,可击;

jiāng lí shì zú kě jī

将离士卒,可击;

xīn bù kě jī

心怖,可击。

fán ruò cǐ zhě xuǎn ruì chōng zhī fēn bīng jì zhī jí jī wù yí

凡若此者,选锐冲之,分兵继之,急击勿疑。

✦ You read 料敌

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.