国语 · 左丘明 · Chapter 217 of 243

楚语·观射父论绝地天通

PinyinModern Translation
Size

zhāo wáng wèn yú guān shè fù yuē zhōu shū suǒ wèi zhòng lí shí shǐ tiān dì bù tōng zhě hé yě

昭王问于观射父,曰:“《周书》所谓重、黎实使天地不通者,何也?

ruò wú rán mín jiāng néng dēng tiān hu

若无然,民将能登天乎?

duì yuē fēi cǐ zhī wèi yě

对曰:“非此之谓也。

gǔ zhě mín shén bù zá

古者民神不杂。

mín zhī jīng shuǎng bù xié èr zhě ér yòu néng qí sù zhōng zhèng qí zhì néng shàng xià bǐ yì qí shèng néng guāng yuǎn xuān lǎng qí míng néng guāng zhào zhī qí cōng néng tīng chè zhī rú shì zé míng shén jiàng zhī zài nán yuē xí zài nǚ yuē wū

民之精爽不携贰者,而又能齐肃衷正,其智能上下比义,其圣能光远宣朗,其明能光照之,其聪能听彻之,如是则明神降之,在男曰觋,在女曰巫。

shì shǐ zhì shén zhī chù wèi cì zhǔ

是使制神之处位次主,

ér wèi zhī shēng qì shí fú

而为之牲器时服,

ér hòu shǐ xiān shèng zhī hòu zhī yǒu guāng liè

而后使先圣之后之有光烈,

ér néng zhī shān chuān zhī hào gāo zǔ zhī zhǔ zōng miào zhī shì zhāo mù zhī shì qí jìng zhī qín lǐ jié zhī yi wēi yí zhī zé róng mào zhī chóng zhōng xìn zhī zhì yīn jié zhī fú

而能知山川之号、高祖之主、宗庙之事、昭穆之世、齐敬之勤、礼节之宜、威仪之则、容貌之崇、忠信之质、禋洁之服,

ér jìng gōng míng shén zhě

而敬恭明神者,

yǐ wéi zhī zhù

以为之祝。

shǐ míng xìng zhī hòu néng zhī sì shí zhī shēng xī shēng zhī wù yù bó zhī lèi cǎi fú zhī yí yí qì zhī liàng cì zhǔ zhī dù píng shè zhī wèi tán chǎng zhī suǒ shàng xià zhī shén shì xìng zhī chū ér xīn lǜ jiù diǎn zhě wèi zhī zōng

使名姓之后,能知四时之生、牺牲之物、玉帛之类、采服之仪、彝器之量、次主之度、屏摄之位、坛场之所、上下之神、氏姓之出,而心率旧典者为之宗。

yú shì hū yǒu tiān dì shén mín lèi wù zhī guān shì wèi wǔ guān gè sī qí xù bù xiāng luàn yě

于是乎有天地神民类物之官,是谓五官,各司其序,不相乱也。

mín shì yǐ néng yǒu zhōng xìn shén shì yǐ néng yǒu míng dé mín shén yì yè jìng ér bù dú gù shén jiàng zhī jiā shēng mín yǐ wù xiǎng huò zāi bù zhì qiú yòng bù kuì

民是以能有忠信,神是以能有明德,民神异业,敬而不渎,故神降之嘉生,民以物享,祸灾不至,求用不匮。

jí shǎo hào zhī shuāi yě jiǔ lí luàn dé mín shén zá róu bù kě fāng wù

“及少皞之衰也,九黎乱德,民神杂糅,不可方物。

fū rén zuò xiǎng jiā wèi wū shǐ wú yǒu yào zhì

夫人作享,家为巫史,无有要质。

mín kuì yú sì ér bù zhī qí fú

民匮于祀,而不知其福。

zhēng xiǎng wú dù mín shén tóng wèi

烝享无度,民神同位。

mín dú qí méng wú yǒu yán wēi

民渎齐盟,无有严威。

shén xiá mín zé bù juān qí wèi

神狎民则,不蠲其为。

jiā shēng bù jiàng wú wù yǐ xiǎng

嘉生不降,无物以享。

huò zāi jiàn zhēn mò jǐn qí qì

祸灾荐臻,莫尽其气。

zhuān xū shòu zhī nǎi mìng nán zhèng zhòng sī tiān yǐ shǔ shén mìng huǒ zhèng lí sī dì yǐ zhǔ mín shǐ fù jiù cháng wú xiāng qīn dú shì wèi jué dì tiān tōng

颛顼受之,乃命南正重司天以属神,命火正黎司地以属民,使复旧常,无相侵渎,是谓绝地天通。

qí hòu sān miáo fù jiǔ lí zhī dé yáo fù yù zhòng lí zhī hòu bù wàng jiù zhě shǐ fù diǎn zhī

“其后,三苗复九黎之德,尧复育重、黎之后,不忘旧者,使复典之。

yǐ zhì yú xià shāng gù zhòng lí shì shì xù tiān dì ér bié qí fēn zhǔ zhě yě

以至于夏、商,故重、黎氏世叙天地,而别其分主者也。

qí zài zhōu chéng bó xiū fù qí hòu yě dāng xuān wáng shí shī qí guān shǒu ér wèi sī mǎ shì

其在周,程伯休父其后也,当宣王时,失其官守,而为司马氏。

chǒng shén qí zǔ yǐ qǔ wēi yú mín yuē zhòng shí shàng tiān lí shí xià dì

宠神其祖,以取威于民,曰:‘重实上天,黎实下地。

zāo shì zhī luàn ér mò zhī néng yù yě

’遭世之乱,而莫之能御也。

bù rán fu tiān dì chéng ér bù biàn hé bǐ zhī yǒu

不然,夫天地成而不变,何比之有?

✦ You read 楚语·观射父论绝地天通

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.