国语 · 左丘明 · Chapter 29 of 243

周语·单穆公谏景王铸大钱

PinyinModern Translation
Size

jǐng wáng èr shí yī nián jiāng zhù dà qián

景王二十一年,将铸大钱。

dān mù gōng yuē bù kě

单穆公曰:“不可。

gǔ zhě tiān zāi jiàng lì yú shì liàng zī bì quán qīng zhòng yǐ zhèn jiù mín

古者,天灾降戾,于是量资币,权轻重,以振救民。

mín huàn qīng zé wéi zuò zhòng bì yǐ xíng zhī yú shì hū yǒu mǔ quán zǐ ér xíng mín jiē de yān

民患轻,则为作重币以行之,于是乎有母权子而行,民皆得焉。

ruò bù kān zhòng zé duō zuò qīng ér xíng zhī yì bù fèi zhòng yú shì hū yǒu zi quán mǔ ér xíng xiǎo dà lì zhī

若不堪重,则多作轻而行之,亦不废重,于是乎有子权母而行,小大利之。

jīn wáng fèi qīng ér zuò zhòng mín shī qí zī néng wú kuì hu

“今王废轻而作重,民失其资,能无匮乎?

ruò kuì wáng yòng jiāng yǒu suǒ fá fá zé jiāng hòu qǔ yú mín

若匮,王用将有所乏,乏则将厚取于民。

mín bù gěi jiāng yǒu yuǎn zhì shì lí mín yě

民不给,将有远志,是离民也。

qiě fú bèi yǒu wèi zhì ér shè zhī yǒu zhì ér hòu jiù zhī shì bù xiāng rù yě

且夫备有未至而设之,有至而后救之,是不相入也。

kě xiān ér bù bèi wèi zhī dài

可先而不备,谓之怠;

kě hòu ér xiān zhī wèi zhī zhào zāi

可后而先之,谓之召灾。

zhōu gù léi guó yě tiān wèi yàn huò yān ér yòu lí mín yǐ zuǒ zāi wú nǎi bù kě hu

周固羸国也,天未厌祸焉,而又离民以佐灾,无乃不可乎?

jiāng mín zhī yǔ chù ér lí zhī jiāng zāi shì bèi yù ér zhào zhī zé hé yǐ jīng guó

将民之与处而离之,将灾是备御而召之,则何以经国?

guó wú jīng hé yǐ chū lìng

国无经,何以出令?

lìng zhī bù cóng shàng zhī huàn yě gù shèng rén shù dé yú mín yǐ chú zhī

令之不从,上之患也,故圣人树德于民以除之。

xià shū yǒu zhī yuē guān shí hé jūn wáng fǔ zé yǒu

“《夏书》有之曰:‘关石和钧,王府则有。

shī yì yǒu zhī yuē zhān bǐ hàn lù zhēn hù jì jì

’《诗》亦有之曰:‘瞻彼旱麓,榛楛济济。

kǎi tì jūn zǐ gàn lù kǎi tì

恺悌君子,干禄恺悌。

fu hàn lù zhī zhēn hù zhí gù jūn zi dé yǐ yì lè gàn lù yān

’夫旱麓之榛楛殖,故君子得以易乐干禄焉。

ruò fú shān lín kuì jié lín lù sàn wáng sǒu zé sì jì mín lì diāo jìn tián chóu huāng wú zī yòng fá kuì jūn zǐ jiāng xiǎn āi zhī bù xiá ér hé yì lè zhī yǒu yān

若夫山林匮竭,林麓散亡,薮泽肆既,民力雕尽,田畴荒芜,资用乏匮,君子将险哀之不暇,而何易乐之有焉?

qiě jué mín yòng yǐ shí wáng fǔ yóu sāi chuān yuán ér wèi huáng wū yě qí jié yě wú rì yǐ

“且绝民用以实王府,犹塞川原而为潢污也,其竭也无日矣。

ruò mín lí ér cái kuì zāi zhì ér bèi wáng wáng qí ruò zhī hé

若民离而财匮,灾至而备亡,王其若之何?

wú zhōu guān zhī yú zāi bèi yě qí suǒ dài qì zhě duō yǐ ér yòu duó zhī zī yǐ yì qí zāi shì qù qí cáng ér yì qí rén yě

吾周官之于灾备也,其所怠弃者多矣,而又夺之资,以益其灾,是去其藏而翳其人也。

wáng qí tú zhī

王其图之!

wáng fú tīng zú zhù dà qián

王弗听,卒铸大钱。

✦ You read 周语·单穆公谏景王铸大钱

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.