hǎi niǎo yuē yuán jū zhǐ yú lǔ dōng mén zhī wài sān rì zāng wén zhòng shǐ guó rén jì zhī
海鸟曰“爰居”，止于鲁东门之外三日，臧文仲使国人祭之。
zhǎn qín yuē yuè zāi zāng sūn zhī wéi zhèng yě
展禽曰：“越哉，臧孙之为政也！
fu sì guó zhī dà jié yě
夫祀，国之大节也；
ér jié zhèng zhī suǒ chéng yě
而节，政之所成也。
gù shèn zhì sì yǐ wéi guó diǎn
故慎制祀以为国典。
jīn wú gù ér jiā diǎn fēi zhèng zhī yi yě
今无故而加典，非政之宜也。
fu shèng wáng zhī zhì sì yě fǎ shī yú mín zé sì zhī yǐ sǐ qín shì zé sì zhī yǐ láo dìng guó zé sì zhī néng yù dà zāi zé sì zhī néng hàn dà huàn zé sì zhī
“夫圣王之制祀也，法施于民则祀之，以死勤事则祀之，以劳定国则祀之，能御大灾则祀之，能扞大患则祀之。
fēi shì zú yě bù zài sì diǎn
非是族也，不在祀典。
xī liè shān shì zhī yǒu tiān xià yě qí zǐ yuē zhù néng zhí bǎi gǔ bǎi shū
昔烈山氏之有天下也，其子曰柱，能殖百谷百蔬；
xià zhī xìng yě zhōu qì jì zhī gù sì yǐ wéi jì
夏之兴也，周弃继之，故祀以为稷。
gòng gōng shì zhī bó jiǔ yǒu yě qí zǐ yuē hòu tǔ néng píng jiǔ tǔ gù sì yǐ wéi shè
共工氏之伯九有也，其子曰后土，能平九土，故祀以为社。
huáng dì néng chéng mìng bǎi wù yǐ míng mín gòng cái zhuān xū néng xiū zhī
黄帝能成命百物，以明民共财，颛顼能修之。
dì kù néng xù sān chén yǐ gù mín
帝喾能序三辰以固民，
yáo néng dān jūn xíng fǎ yǐ yí mín
尧能单均刑法以仪民，
shùn qín mín shì ér yě sǐ
舜勤民事而野死，
gǔn zhāng hóng shuǐ ér jí sǐ
鮌鄣洪水而殛死，
yǔ néng yǐ dé xiū gǔn zhī gōng
禹能以德修鮌之功，
qì wèi sī tú ér mín ji
契为司徒而民辑，
míng qín qí guān ér shuǐ sǐ
冥勤其官而水死，
tāng yǐ kuān zhì mín ér chú qí yá
汤以宽治民而除其邪，
jì qín bǎi gǔ ér shān sǐ
稷勤百谷而山死，
wén wáng yǐ wén zhāo
文王以文昭，
wǔ wáng qù mín zhī huì
武王去民之秽。
gù yǒu yú shì dì huáng dì ér zǔ zhuān xū jiāo yáo ér zōng shùn
故有虞氏禘黄帝而祖颛顼，郊尧而宗舜；
xià hòu shì dì huáng dì ér zǔ zhuān xū jiāo gǔn ér zōng yǔ
夏后氏禘黄帝而祖颛顼，郊鮌而宗禹；
shāng rén dì shùn ér zǔ qì jiāo míng ér zōng tāng
商人禘舜而祖契，郊冥而宗汤；
zhōu rén dì kù ér jiāo jì zǔ wén wáng ér zōng wǔ wáng mù néng shuài zhuān xū zhě yě yǒu yú shì bào yān
周人禘喾而郊稷，祖文王而宗武王，幕，能帅颛顼者也，有虞氏报焉；
zhù néng shuài yǔ zhě yě xià hòu shì bào yān shàng jiǎ wēi néng shuài qì zhě yě shāng rén bào yān
杼，能帅禹者也，夏后氏报焉，上甲微，能帅契者也，商人报焉；
gāo yǔ dài wáng néng shuài jì zhě yě zhōu rén bào yān
高圉、大王，能帅稷者也，周人报焉。
fán dì jiāo zǔ zōng bào cǐ wǔ zhě guó zhī diǎn sì yě
凡禘、郊、祖、宗、报，此五者国之典祀也。
jiā zhī yǐ shè jì shān chuān zhī shén jiē yǒu gōng liè yú mín zhě yě
“加之以社稷山川之神，皆有功烈于民者也；
jí qián zhé lìng dé zhī rén suǒ yǐ wèi míng zhì yě
及前哲令德之人，所以为明质也；
jí tiān zhī sān chén mín suǒ yǐ zhān yǎng yě
及天之三辰，民所以瞻仰也；
jí de zhī wǔ xíng suǒ yǐ shēng zhí yě
及地之五行，所以生殖也；
jí jiǔ zhōu míng shān chuān zé suǒ yǐ chū cái yòng yě
及九州名山川泽，所以出财用也。
fēi shì bù zài sì diǎn
非是不在祀典。
jīn hǎi niǎo zhì jǐ bù zhī ér sì zhī yǐ wéi guó diǎn nán yǐ wèi rén qiě zhì yǐ
“今海鸟至，己不知而祀之，以为国典，难以为仁且智矣。
fu rén zhě jiǎng gōng ér zhì zhě chǔ wù
夫仁者讲功，而智者处物。
wú gōng ér sì zhī fēi rén yě
无功而祀之，非仁也；
bù zhī ér bù néng wèn fēi zhì yě
不知而不能问，非智也。
jīn zī hǎi qí yǒu zāi hu
今兹海其有灾乎？
fu guǎng chuān zhī niǎo shòu héng zhī bì qí zāi yě
夫广川之鸟兽，恒知避其灾也。
shì suì yě hǎi duō dà fēng dōng nuǎn
是岁也，海多大风，冬煖。
wén zhòng wén liǔ xià jì zhī yán yuē xìn wú guò yě jì zǐ zhī yán bù kě bù fǎ yě
文仲闻柳下季之言，曰：“信吾过也，季子之言不可不法也。
shǐ shū yǐ wéi sān
”使书以为三。