zhēng yuè zhī cháo xiāng cháng fù shì
正月之朝,乡长复事。
jūn qīn wèn yān yuē yú zi zhī xiāng yǒu jū chǔ hào xué cí xiào yú fù mǔ cōng huì zhì rén fā wén yú xiāng lǐ zhě yǒu zé yǐ gào
君亲问焉,曰:“于子之乡,有居处好学、慈孝于父母、聪慧质仁、发闻于乡里者,有则以告。
yǒu ér bù yǐ gào wèi zhī bì míng qí zuì wǔ
有而不以告,谓之蔽明,其罪五。
yǒu sī yǐ yú shì ér jùn
”有司已于事而竣。
huán gōng yòu wèn yān yuē yú zi zhī xiāng yǒu quán yǒng gǔ gōng zhī lì xiù chū yú zhòng zhě yǒu zé yǐ gào
桓公又问焉,曰:“于子之乡,有拳勇股肱之力秀出于众者,有则以告。
yǒu ér bù yǐ gào wèi zhī bì xián qí zuì wǔ
有而不以告,谓之蔽贤,其罪五。
yǒu sī yǐ yú shì ér jùn
”有司已于事而竣。
huán gōng yòu wèn yān yuē yú zi zhī xiāng yǒu bù cí xiào yú fù mǔ bù cháng tì yú xiāng lǐ jiāo zào yín bào bù yòng shàng lìng zhě yǒu zé yǐ gào
桓公又问焉,曰:“于子之乡,有不慈孝于父母、不长悌于乡里、骄躁淫暴、不用上令者,有则以告。
yǒu ér bù yǐ gào wèi zhī xià bǐ qí zuì wǔ
有而不以告,谓之下比,其罪五。
yǒu sī yǐ yú shì ér jùn
”有司已于事而竣。
shì gù xiāng cháng tuì ér xiū dé jìn xián huán gōng qīn jiàn zhī suì shǐ yì guān
是故乡长退而修德进贤,桓公亲见之,遂使役官。
huán gōng lìng guān cháng qī ér shū fá yǐ gào qiě xuǎn xuǎn qí guān zhī xián zhě ér fù yòng zhī yuē yǒu rén jū wǒ guān yǒu gōng xiū dé wéi shèn duān què yǐ dài shí shǐ mín yǐ quàn suí bàng yán zú yǐ bǔ guān zhī bù shàn zhèng
桓公令官长期而书伐,以告且选,选其官之贤者而复用之,曰:“有人居我官,有功休德,惟慎端悫以待时,使民以劝,绥谤言,足以补官之不善政。
huán gōng zhào ér yǔ zhī yǔ zī xiāng qí zhì zú yǐ bǐ chéng shì chéng kě lì ér shòu zhī
”桓公召而与之语,訾相其质,足以比成事,诚可立而授之。
shè zhī yǐ guó jiā zhī huàn ér bù jiù tuì wèn zhī qí xiāng yǐ guān qí suǒ néng ér wú dà lì shēng yǐ wéi shàng qīng zhī zàn
设之以国家之患而不疚,退问之其乡,以观其所能而无大厉,升以为上卿之赞。
wèi zhī sān xuǎn
谓之三选。
guó zǐ gāo zi tuì ér xiū xiāng xiāng tuì ér xiū lián lián tuì ér xiū lǐ lǐ tuì ér xiū guǐ guǐ tuì ér xiū wu wu tuì ér xiū jiā
国子、高子退而修乡,乡退而修连,连退而修里,里退而修轨,轨退而修伍,伍退而修家。
shì gù pǐ fū yǒu shàn kě de ér jǔ yě
是故匹夫有善,可得而举也;
pǐ fū yǒu bù shàn kě de ér zhū yě
匹夫有不善,可得而诛也。
zhèng jì chéng xiāng bù yuè cháng cháo bù yuè jué ba shì wú wǔ bà nǚ wú jiā
政既成,乡不越长,朝不越爵,罢士无伍,罢女无家。
fu shì gù mín jiē miǎn wéi shàn
夫是,故民皆勉为善。
yǔ qí wéi shàn yú xiāng yě bù rú wéi shàn yú lǐ
与其为善于乡也,不如为善于里;
yǔ qí wéi shàn yú lǐ yě bù rú wéi shàn yú jiā
与其为善于里也,不如为善于家。
shì gù shì mò gǎn yán yī zhāo zhī biàn jiē yǒu zhōng suì zhī jì
是故士莫敢言一朝之便,皆有终岁之计;
mò gǎn yǐ zhōng suì zhī yì jiē yǒu zhōng shēn zhī gōng
莫敢以终岁之议,皆有终身之功。
huán gōng yuē wu bǐ ruò hé
桓公曰:“伍鄙若何?
guǎn zǐ duì yuē xiāng dì ér shuāi zhēng zé mín bù yí
”管子对曰:“相地而衰征,则民不移;
zhèng bù lǚ jiù zé mín bù tōu
政不旅旧,则民不偷;
shān zé gè zhì qí shí zé mín bù gǒu
山泽各致其时,则民不苟;
lù fù líng jìn jǐng tián chóu jūn zé mín bù hàn
陆、阜、陵、墐、井、田、畴均,则民不憾;
wú duó mín shí zé bǎi xìng fù
无夺民时,则百姓富;
xī shēng bù zé niú yáng suì
牺牲不■,则牛羊遂。
huán gōng yuē dìng mín zhī jū ruò hé
桓公曰:“定民之居若何?
guǎn zǐ duì yuē zhì bǐ
”管子对曰:“制鄙。
sān shí jiā wèi yì yì yǒu sī
三十家为邑,邑有司;
shí yì wèi zú zú yǒu zú shuài
十邑为卒,卒有卒帅;
shí zú wèi xiāng xiāng yǒu xiāng shuài
十卒为乡,乡有乡帅;
sān xiāng wèi xiàn xiàn yǒu xiàn shuài
三乡为县,县有县帅;
shí xiàn wèi shǔ shǔ yǒu dài fū
十县为属,属有大夫。
wǔ shǔ gù lì wǔ dài fū gè shǐ zhì yī shǔ yān
五属,故立五大夫,各使治一属焉;
lì wǔ zhèng gè shǐ tīng yī shǔ yān
立五正,各使听一属焉。
shì gù zhèng zhī zhèng tīng shǔ mù zhèng tīng xiàn xià zhèng tīng xiāng
是故正之政听属,牧政听县,下政听乡。
huán gōng yuē gè bǎo zhì ěr suǒ wú huò yín dài ér bù tīng zhì zhě
”桓公曰:“各保治尔所,无惑淫怠而不听治者!