夜航船 · 张岱 · Chapter 104 of 131

九流部·卜算

PinyinModern Translation
Size

jūn píng mài bǔ

君平卖卜

hàn yán jūn píng yǐn yú chéng dū yǐ bǔ shì wèi yè jiàn rén yǒu xié è zhě jiè shī guī wèi zhèng yán lì hài yú rén zi yán yī yú xiào yú rén dì yán yī yú tì yú rén chén yán yī yú zhōng

汉严君平隐于成都,以卜筮为业,见人有邪恶者,借蓍龟为正言利害:与人子言依于孝,与人弟言依于悌,与人臣言依于忠。

gè yīn shì dǎo zhī yǐ shàn cái zhī

各因势导之,以善裁之。

rì yuè shù rén de bǎi qián zú zì yǎng jí bì sì xià lián jiǎng lǎo zi

日阅数人,得百钱足自养,即闭肆下帘,讲《老子》。

qīng qiū chuán shòu

青丘传授

táng wáng yuǎn zhī shàn yì zhī rén shēng sǐ zuò yì zǒng shí wǔ juǎn

唐王远知善《易》,知人生死,作《易总》十五卷。

yī rì léi yǔ yún wù zhōng yī lǎo rén huà yuē suǒ xiè shū hé zài

一日雷雨,云雾中一老人叱曰:“所泄书何在?

shàng dì mìng wú shè liù dīng zhuī qǔ

上帝命吾摄六丁追取。

yuǎn zhī guì de

”远知跪地。

lǎo rén yuē shàng fāng jìn wén zì yǒu fēi tiān shén wáng bǎo wèi hé de zhé cáng xiāng zhì

老人曰:“上方禁文,自有飞天神王保卫,何得辄藏箱帙?

yuǎn zhī yuē shì qīng qiū yuán lǎo chuán shòu yě

”远知曰:“是青丘元老传授也。

lǎo rén qǔ shū jìng qù

”老人取书竟去。

qīng náng jīng

青囊经

guō pú shòu yè yú hé dōng guō gōng gōng yǐ qīng náng shū jiǔ juǎn yǔ zhī suì dòng wǔ xíng tiān wén bǔ shì zhī shù ráng zāi zhuǎn fú tōng zhì wú fāng

郭璞受业于河东郭公,公以《青囊书》九卷与之,遂洞五行、天文、卜筮之术,禳灾转福,通致无方。

hòu qīng náng shū wèi mén rén zhào zài suǒ qiè wèi jí kāi dú wèi huǒ suǒ fén

后《青囊书》为门人赵载所窃,未及开读,为火所焚。

zhèn è

震厄

wáng chéng xiāng lìng guō pú zuò yī xiǎo guà guà chéng yì sè shén è yún gōng yǒu zhèn è

王承相令郭璞作一小卦,卦成,意色甚恶,云:“公有震厄。

wáng wèn yǒu hé xiāo mǐ fǒu

”王问:“有何消弭否?

guō yuē mìng jià xi chū shù lǐ dé yī bǎi shù jié duàn rú gōng zhǎng zhì chuáng shàng cháng qǐn chǔ zāi kě xiāo yǐ

”郭璞说:“乘车向西走几里,找到一棵柏树,截取一段和您身高一样长的树干,放在床上平时睡觉的地方,灾难就可以消除了。”

wáng cóng qí yǔ

王听从了他的话。

guǒ shù rì zhōng zhèn bǎi fěn suì

果数日中震,柏粉碎。

shī shì jué jīn

蓍筮掘金

jìn wěi zhào shàn yì

晋隗照,善《易》。

lín zhōng shū bǎn shòu qī yuē hòu wǔ nián chūn yǒu zhào shǐ xìng gōng zhě lái cháng fù wú jīn jí yǐ bǎn wǎng zé

临终,书板授妻,曰:“后五年春,有诏使姓龚者来,尝负吾金,即以板往责。

zhì qī guǒ zhì

”至期,果至。

qī zhí bǎn wǎng

妻执板往。

gōng shǐ wǎng rán liáng jiǔ nǎi wù qǔ shī shì zhī gē yuē wú bù fù jīn rǔ fu zì yǒu jīn

龚使惘然良久,乃悟,取蓍筮之,歌曰:“吾不负金,汝夫自有金。

zhī wǒ shàn yì gù shū bǎn yǐ yù yì ěr

知我善《易》,故书板以寓意耳。

jīn wǔ bǎi jīn zài wū dōng qù bì yī zhàng xǔ

金五百斤,在屋东,去壁一丈许。

jué zhī rú bo

”掘之,如卜。

zhàn suàn zhé yīng

占算辄应

táng bì shān jū jí zhān yì rén

唐闭珊居集,沾益人。

jīng bǔ shì zhī xué qí fǎ yòng xì zhú sì shí jiǔ zhī huò yǐ jī gǔ dài zhī zhàn suàn zhé yīng

精卜筮之学,其法用细竹四十九枝,或以鸡骨代之,占算辄应。

yí zhōng chēng wéi shì shī

夷中称为筮师。

jīng shī huǒ zāi

京师火灾

láng yǐ fù zōng zhì jīng fáng yì shàn fēng jiǎo xīng suàn liù rì qī fēn néng wàng qì zhàn hòu

郎𫖮父宗,治京房《易》,善风角星算,六日七分,能望气占候。

wèi wú xiàn lì

为吴县吏。

jiàn bào fēng zú qǐ zhī jīng shī yǒu huǒ zāi jì shí rì guǒ rú qí yán

见暴风卒起,知京师有火灾,记时日,果如其言。

tài bǔ zhèng zhān yǐn cháng wèi qū yuán jué yí

太卜郑詹尹尝为屈原决疑。

piāo fēng kū zi

飘风哭子

guǎn gōng míng zài wáng hóng zhí zuò yǒu piāo fēng gāo èr chǐ zài tíng zhōng cóng shēn shàng lái chuáng zhì huí zhuǎn

管公明在王弘直坐,有飘风高二尺,在庭中,从申上来,幢帜回转。

gōng míng yuē dōng fāng yǒu mǎ lì zhì kǒng fù kū zi

公明曰:“东方有马吏至,恐父哭子。

míng rì lì zhì hóng zhí zi guǒ sǐ

”明日吏至,弘直子果死。

fú xī shǐ zhì zhān guà bo guī shén nóng shǐ zhì dié shī

伏羲始制占卦卜龟,神农始制揲蓍。

zhuān xū shǐ shè zhào wèi yù zhào dì yáo zhì wǎ zhào

颛顼始设兆为玉兆,帝尧制瓦兆。

shī kuàng zhì chèn guǐ gǔ zi jí wáng xǔ zhì jìng tīng

师旷制谶,鬼谷子即王诩制镜听。

hàn wǔ dì zhì jī bǔ lìng jūn zhōng yòng zhī

汉武帝制鸡卜,令军中用之。

zhāng liáng zhì líng qí shí èr zǐ fēn shàng zhōng xià zhì

张良制灵棋,十二子,分上中下掷。

jīng fáng zhì yì kè shǐ qián bǔ

京房制易课,始钱卜。

wáng yuǎn zhī zhì xuán nǚ kè shào yáo fu chāi zì guān méi shù

王远知制玄女课,邵尧夫拆字观梅数。

hòu wèi sūn shào shǐ tuī lù mìng táng li xū zhōng shǐ tàn shēng rén nián yuè rì shí suǒ zhí shēng wàng sǐ shuāi

后魏孙绍始推禄命,唐李虚中始探生人年月日时所值生旺死衰。

yī yún li shī zhōng lái zì xī yù

一云李师中来自西域。

xú zǐ píng míng jū yì zuò zǐ píng jīn zōng

徐子平,名居易,作《子平今宗》。

sòng shǐ xú yàn shēng guǐ gǔ zi zuò nà yīn

《宋史》:徐彦升、鬼谷子作纳音。

zhào dá shǐ chǎn jiǔ gōng suàn

赵达始阐《九宫算》。

běi qí zǔ xuān zuò zhuì shù

北齐祖亘作《缀术》。

niǎo bǔ

鸟卜

niǎo bǔ zhě dōng nǚ guó chū suì rù shān yǒu niǎo lái jí zhǎng shàng rú cí zhì pò fù shì zhī yǒu sù nián fēng shā shí wèi zāi

鸟卜者,东女国初岁入山,有鸟来集掌上,如雌雉,破腹视之,有粟年丰,砂石为灾。

qián bǔ zhě xī shǔ jūn píng yǐ qián bǔ

钱卜者,西蜀君平以钱卜。

shī yuē àn yú zhī nǚ zhī jī shí jǐng yǒu jūn píng zhì guà qián

诗曰:岸余织女支机石,井有君平掷卦钱。

wǎ bǔ bìng sài wū chēng guǐ wū zhàn wǎ dài guī

瓦卜,病赛乌称鬼巫,占瓦代龟。

qí bǔ zhě huáng shí gōng yòng zhī xíng shī

棋卜者,黄石公用之行师。

jī bǔ liǔ zhōu dòng mín yǐ jī gǔ bǔ nián

鸡卜,柳州洞民以鸡骨卜年。

hú rén yǐ yáng jìng gǔ bǔ jí xiōng

胡人以羊胫骨卜吉凶。

miáo rén yǐ jī dàn bǔ zàng de

苗人以鸡蛋卜葬地。

xiǎng bǔ zhě lǐ guō wáng jiàn jiē huái jìng yǐ tīng cí

响卜者,李郭、王建皆怀镜以听词。

wéi shàng huáng shì

为上皇筮

quán yín shān xī rén

全寅,山西人。

shǎo gǔ xué jīng fáng yì zhàn duàn duō qí zhōng

少瞽,学京房《易》,占断多奇中。

shàng huáng zài běi qiǎn shǐ mìng zhèn shǒu

上皇在北,遣使命镇守。

tài jiàn péi dāng wèn yín yín shì de gàn zhī chū jiǔ fù zòu yuē dà jí

太监裴当问寅,寅筮得《干》之初九,附奏曰:“大吉。

lóng jūn xiàng yě sì chū zhī yīng yě

龙,君象也,四,初之应也。

lóng qián yuè bì yǐ qiū yīng yǐ gēng wǔ jiā suì ér gèng

龙潜跃,必以秋应,以庚午浃岁而更;

lóng biàn huà zhī wù yě gēng zhě gèng yě

龙,变化之物也,庚者,更也。

gēng wǔ zhōng qiū chē jià qí hái hu

庚午中秋,车驾其还乎!

hái zé bì yōu wù yòng

还则必幽勿用。

gù yuē huò yuè yīng yān

故曰:或跃应焉。

huò zhī zhě yí zhī yě

或之者,疑之也。

hòu qī bā nián bì fù wèi

后七八年必复位。

wǔ huǒ dé zhī zhèng yě

午,火德之正也。

dīng zhě rén zhī hé yě

丁者,壬之合也。

qí suì dīng chǒu yuè rén yín rì rén wǔ hu

其岁丁丑,月壬寅,日壬午乎!

zì jīn suì shù gèng jiǔ yuè zé bì fēi

自今岁数更,九跃则必飞。

jiǔ zhě gàn zhī yòng yě nán miàn zi chōng wǔ yě gù yuē dà jí

九者,干之用也,南面子冲午也,故曰大吉。

shàng fù wèi shòu yín jǐn yī wèi bǎi hù

”上复位,授寅锦衣卫百户。

zhàn yǔ quán hé

占与全合

wàn qí shǎo yǔ yì rén yù xiāng zhī yuē yǒu xiān gǔ fǒu zé jí guì

万祺少与异人遇,相之曰:“有仙骨,否则极贵。

yīn yǔ yī shū nǎi lù mìng fǎ yě

”因与一书,乃禄命法也。

yú shì yán jīng yú bo yǐ lì yuán biàn shì lì bù

于是研精于卜,以吏员辨事吏部。

gōng qīng guì qī shén qí shù kǎo shòu hóng lú sì xù bān shēng zhǔ bù

公卿贵戚神其术,考授鸿胪寺序班,升主簿。

jǐng dì zhào jiàn yǒu yán zhé yàn

景帝召见,有言辄验。

cì bái jīn wén qǐ

赐白金、文绮。

jǐng dì bù yù tài zǐ wèi dìng shí hēng yǐ wèn qí qí yuē huáng dì zài nán gōng xī shì tā qiú

景帝不豫,太子未定,石亨以问祺,祺曰:“皇帝在南宫,奚事他求?

qí zhàn fù bì rì shí yǔ quán yín hé hòu guān zhì shàng shū

”其占复辟日时,与全寅合,后官至尚书。

dāng yǒu shèng mǔ chū

当有圣母出

dōng hàn shū yún wáng wēng rú xǐ wèi jùn wěi sù lǐ

《东汉书》云:“王翁孺徙魏郡委粟里。

yuán chéng jiàn gōng yuē xī chūn qiū shā lù bēng

元城建公曰:“昔春秋沙麓崩。

jìn shǐ bo zhī yuē hòu liù bǎi sì shí wǔ nián dāng yǒu shèng mǔ chū

晋史卜之,曰:后六百四十五年,当有圣母出。

jīn wēng rú xǐ jū zhèng zhí qí de rì yuè dāng zhī

今翁孺徙居,正值其地,日月当之。

hòu wēng rú zǐ jìn shēng yuán hòu

”后翁孺子禁,生元后。

píng dì yòu hòu guǒ lín cháo chēng zhì

平帝幼,后果临朝称制。

zhàn dìng sān qín

占定三秦

hàn fú jiā qí mǔ yú wàn xiàn zhī tāng xī shuǐ cè gǎn lóng shēng jiā yù zhàn jí xiōng duō qí zhōng

汉扶嘉,其母于万县之汤溪水侧,感龙生嘉,预占吉凶,多奇中。

gāo zǔ wèi hàn wáng shí zhào jiàn yǐ zhān bǔ quàn dìng sān qín cì xìng fú shì wèi jiā zhì zài fú xǔ yě

高祖为汉王时召见,以占卜劝定三秦,赐姓扶氏,谓嘉志在扶诩也。

bài tíng wèi shí yì qú yuè rěn

拜廷尉,食邑朐(月忍)。

✦ You read 九流部·卜算

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.