夜航船 · 张岱 · Chapter 113 of 131

四灵部·鳞介(1)

PinyinModern Translation
Size

lóng yǒu jiǔ zǐ

龙有九子

yī yuē bì xì shì guī hǎo fù zhòng gù lì yú bēi fū

一曰赑屃,似龟,好负重,故立于碑趺。

èr yuē chī wěn hǎo yuǎn wàng gù lì yú wū jǐ

二曰螭吻,好远望,故立于屋脊。

sān yuē pú láo shì lóng ér xiǎo hǎo jiào hǒu gù lì yú zhōng niǔ

三曰蒲牢,似龙而小,好叫吼,故立于钟纽。

sì yuē bì àn shì hǔ yǒu wēi lì gù lì yú yù mén

四曰狴犴,似虎,有威力,故立于狱门。

wǔ yuē tāo tiè hǎo yǐn shí gù lì yú dǐng gài

五曰饕餮,好饮食,故立于鼎盖。

liù yuē chóng bā chóng xià hǎo shuǐ gù lì yú qiáo zhù

六曰(虫八)(虫夏),好水,故立于桥柱。

qī yuē yá zì hǎo shā gù lì yú dāo huán

七曰睚眦,好杀,故立于刀环。

bā yuē jīn ní xíng sì shī hǎo yān huǒ gù lì yú xiāng lú

八曰金猊,形似狮,好烟火,故立于香炉。

jiǔ yuē jiāo tú shì luó bàng xìng hào xián gù lì yú mén méi

九曰椒图,似螺蚌,性好闲,故立于门楣。

chǐ mù

尺木

lóng tóu shàng yǒu yī wù rú bó shān xíng míng yuē chǐ mù

龙头上有一物,如博山形,名曰尺木。

lóng wú chǐ mù bù néng shēng tiān

龙无尺木,不能升天。

pān lóng rán

攀龙髯

huáng dì cǎi tóng zhù dǐng yú jīng shān xià

黄帝采铜,铸鼎于荆山下。

dǐng chéng yǒu lóng chuí hú rán xià yíng dì qí lóng shàng qún chén hòu gōng cóng shàng zhě qī shí yú rén xiǎo chén bù dé shàng xī chí lóng rán rán bá duò gōng

鼎成,有龙垂胡髯下迎帝骑龙上,群臣后宫从上者七十余人,小臣不得上,悉持龙髯,髯拔,堕弓。

bào qí gōng ér hào

抱其弓而号。

hòu shì míng qí chù yuē dǐng hú míng qí gōng yuē wū hào

后世名其处曰“鼎湖”,名其弓曰“乌号”。

lóng

xià hòu cáng lóng chí yú kuì zhōu lì wáng fā zhī chí huà wèi yuán rù yú wáng fǔ

夏后藏龙漦于匮,周厉王发之,漦化为鼋,入于王府。

fǔ zhōng tóng qiè shēn zhī shēng nǚ qì yú dào yǒu fū fù qiè zhī zhì bāo

府中童妾娠之生女,弃于道,有夫妇窃之至褒。

hòu bāo rén yǒu zuì nà nǚ yú yōu wáng shì wèi bāo sì

后褒人有罪,纳女于幽王,是为褒姒。

chī lóng

痴龙

xī yǒu rén duò luò zhōng dòng xué jiàn gōng diàn rén wù jiǔ chù luō dà yáng rán de zhū qǔ shí zhī

昔有人堕洛中洞穴,见宫殿人物九处,捋大羊髯,得珠,取食之。

chū wèn zhāng huá huá yuē jiǔ xiān guǎn yě

出问张华,华曰:“九仙馆也。

dà yáng nǎi chī lóng

大羊乃痴龙。

lóng bú jiàn shí rén bú jiàn fēng

龙不见石,人不见风。

yú bú jiàn shuǐ guǐ bú jiàn de

鱼不见水,鬼不见地。

xùn lóng

梭龙

táo kǎn shǎo shí cháng bǔ yú léi zé dé yī tiě xùn hái guà zhe bì

陶侃少时,尝捕鱼雷泽,得一铁梭,还挂着壁。

yǒu qǐng léi yǔ dà zuò xùn biàn chéng chì lóng téng kōng ér qù

有顷,雷雨大作,梭变成赤龙,腾空而去。

huà lóng

画龙

yè gōng zǐ gāo hǎo lóng diāo wén huà zhī

叶公子高好龙,雕文画之。

yī dàn zhēn lóng rù shì yè gōng qì ér hái zǒu shī qí hún pò

一旦,真龙入室,叶公弃而还走,失其魂魄。

gù yuē yè gōng fēi hǎo zhēn lóng yě hǎo fu shì lóng ér fēi lóng zhě yě

故曰叶公非好真龙也,好夫似龙而非龙者也。

xíng yǔ bù zhí

行雨不职

táng pǔ wén shī jù tú shuō fǎ yǒu lǎo rén zài páng wèn zhī dá yuē mǒu cǐ shān zhī lóng yīn bìng xíng yǔ bù zhí jiàn fá qiú jiù

唐普闻师聚徒说法,有老人在旁,问之,答曰:“某此山之龙,因病,行雨不职见罚,求救。

shī yuē kě yì xíng lái

”师曰:“可易形来。

é wèi xiǎo shé shī yǐn rù jìng píng fù yǐ jiā shā

”俄为小蛇,师引入净瓶,覆以袈裟。

hū yún yǔ huì míng léi diàn rào kōng ér sàn

忽云雨晦冥,雷电绕空而散。

shé chū fù wèi lǎo rén ér xiè fēi jiè shī lì zé xīng huì cǐ dì yǐ

蛇出,复为老人而谢:“非藉师力,则腥秽此地矣。

chū quán yǐ bào

”出泉以报。

jīn wú

金吾

yì lóng zhǒng xíng sì měi rén shǒu wěi shì yú yǒu liǎng yì qí xìng tōng líng zhōng yè bú mèi gù yòng yǐ xún jǐng

亦龙种,形似美人,首尾似鱼,有两翼,其性通灵,终夜不寐,故用以巡警。

luó nǚ

螺女

mǐn rén xiè duān dé yī dà luó rú dòu chù zhī jiā

闽人谢端得一大螺如斗,畜之家。

měi guī pán cān bì jù

每归,盘餐必具。

yīn mì sì nǎi yī shū lì shén wèn zhī yuē wǒ tiān hàn zhōng bái shuǐ sù nǚ

因密伺,乃一姝丽甚,问之,曰:“我天汉中白水素女。

tiān dì qiǎn wǒ wèi jūn jù shí

天帝遣我为君具食。

jīn qù liú ké yǔ jūn duān yòng yǐ chǔ sù sù cháng mǎn

今去,留壳与君,端用以储粟,粟常满。

shè shàn

射鳝

yuè wáng yǐng yú fú zhōu xī zhōng jiàn yī shàn cháng sān zhàng yǐng shè zhòng zhī shàn yǐ wěi huán rào rén mǎ jù ruò

越王郢于福州溪中,见一鳝长三丈,郢射中之,鳝以尾环绕,人马俱溺。

kuài cán yú

鲙残鱼

chū sōng jiāng

出松江。

xī wú wáng jiāng xíng shí kuài yǐ cán zhě qì shuǐ miàn huà ér wéi yú

昔吴王江行食鲙,以残者弃水面,化而为鱼。

héng xíng jiè shì

横行介士

bào pǔ zǐ shān zhōng chén rì chēng wú cháng gōng zǐ zhě xiè yě

《抱朴子》:山中辰日称无肠公子者,蟹也。

xiè pǔ chū shī xià yán zhī jì hū jiàn xiè chēng wéi héng xíng jiè shì

《蟹谱》:“出师下岩之际,忽见蟹,称为横行介士。

jiāo lóng de yún yǔ

蛟龙得云雨

zhōu yú wèi sūn quán yuē liú bèi yǒu guān zhāng xióng hǔ zhī jiāng kěn jiǔ qū rén xià zāi

周瑜谓孙权曰:“刘备有关张熊虎之将,肯久屈人下哉?

kǒng jiāo lóng de yún yǔ zhōng fēi chí zhōng wù yě

恐蛟龙得云雨,终非池中物也。

shēng guī tuō tǒng

生龟脱筩

jīn huá shù qīng jiàn yún jīng gōng yù shǐ tuō féng yè zhe sēng jiā lí suì qù shì jiā qī zǐ zhī lèi yóu shēng guī tuō tǒng yì nán kān rěn

金华俞清建云:“荆公欲使脱逢掖着僧伽黎,遂去室家妻子之累,犹生龟脱筩,亦难堪忍。

bēi zhōng shé yǐng

杯中蛇影

lè guǎng wéi hé nán yǐn yàn kè

乐广为河南尹,宴客。

bì shàng yǒu xuán nǔ zhào yú biāo zhōng yǐng rú shé kè jīng wèi shé rù fù suì bìng

壁上有悬弩照于标中,影如蛇,客惊谓蛇入腹,遂病。

hòu zhì qí gù chǔ zhī wèi nǔ yǐng bìng suì jiě

后至其故处,知为弩影,病遂解。

shuài rán

率然

bó wù zhì shuài rán yī shēn liǎng tóu jī qí yī tóu zé yī tóu zhì

《博物志》:率然一身两头,击其一头,则一头至;

jī qí zhōng zé liǎng tóu jù zhì

击其中,则两头俱至。

gù xíng jūn zhě yǒu cháng shé zhèn fǎ

故行军者有长蛇阵法。

yú qiú qù diào

鱼求去钓

hàn wǔ yù fá kūn míng záo chí xí shuǐ zhàn kè shí wèi jīng yú měi léi yǔ zhì zé míng rán wěi jiē dòng

汉武欲伐昆明,凿池习水战,刻石为鲸鱼,每雷雨至则鸣,髯尾皆动。

cháng yǒu rén diào cǐ lún jué ér qù

尝有人钓此,纶绝而去。

yú mèng yú wǔ dì qiú qù qí gōu

鱼梦于武帝,求去其钩。

míng rì dì yóu chí shàng jiàn yī yú xián gōu yuē qǐ fēi zuó suǒ mèng hu

明日,帝游池上,见一鱼衔钩,曰:“岂非昨所梦乎?

qǔ yú qù gōu ér fàng zhī

”取鱼去钩而放之。

hòu dì fù yóu chí pàn de míng yuè zhū yī shuāng tàn yuē qǐ yú zhī bào yě

后帝复游池畔,得明月珠一双,叹曰:“岂鱼之报也!

dǎ cǎo jīng shé

打草惊蛇

wáng lǔ wéi dāng tu lìng shú huò wèi wu

王鲁为当涂令,赎货为务。

kuài jī mín lián zhuàng su zhǔ bù tān huì lǔ pàn yuē rǔ suī dǎ cǎo wú yǐ jīng shé

会稽民连状诉主簿贪贿,鲁判曰:“汝虽打草,吾已惊蛇。

gàn xiè yù nüè

干蟹愈疟

bǐ tán guān zhōng wú xiè yǒu rén shōu de yī gān xiè tǔ rén guài qí xíng yǐ wéi yì měi rén jiā yǒu nüè zhě jiè qù xuán yú hù qí bìng suì quán

《笔谈》:关中无蟹,有人收得一干蟹,土人怪其形以为异,每人家有疟者,借去悬于户,其病遂痊。

shì bù dàn rén bù shí guǐ yì bù shí yǐ

是不但人不识,鬼亦不识矣。

yú bì xiè nú

鱼婢蟹奴

ěr yǎ yú bì xiǎo yú yě yì yuē qiè yú

《尔雅》:鱼婢,小鱼也,亦曰妾鱼。

dà xiè fù xià yǒu shù shí xiǎo xiè míng xiè nú

大蟹腹下有数十小蟹,名蟹奴。

huà shé tiān zú

画蛇添足

chén zhěn duì chu shǐ yuē sān rén yǐn jiǔ yuē huà dì wèi shé xiān chéng zhě yǐn

陈轸对楚使曰:三人饮酒,约画地为蛇,先成者饮。

yī rén xiān chéng jǔ jiǔ ér qǐ yuē wú xiān chéng qiě tiān wèi zhī zú

一人先成,举酒而起,曰:“吾先成,且添为之足。

qí yī rén duó jiǔ yǐn yuē shé wú zú rǔ tiān zú fēi shé yě

”其一人夺酒饮,曰:“蛇无足,汝添足,非蛇也。

rán shé

髯蛇

zhǎng shí zhàng wéi qī bā chǐ

长十丈,围七八尺。

cháng zài shù shàng cì lù shòu guò biàn dī tóu rào zhī yǒu qǐng lù sǐ xiān rú lìng shī biàn tūn shí zhī tóu jiǎo gǔ jiē zuàn pí zì chū

常在树上伺鹿兽过,便低头绕之,有顷,鹿死,先濡令湿,便吞食之,头角骨皆钻皮自出。

zhū biē

珠鳖

guǎng dōng diàn bái hǎi zhōng chū zhū biē zhuàng rú fèi yǒu sì yǎn liù jiǎo ér tǔ zhū

广东电白海中出珠鳖,状如肺,有四眼六脚而吐珠。

yī yuē wén bǐ niǎo tóu yú wěi míng rú qìng ér shēng yù

一曰“文魮”,鸟头鱼尾,鸣如磬而生玉。

shū yú

儵鱼

jiàn chāng xiū shuǐ chū shū yú

建昌修水出儵鱼。

guō pú yún yǒu shuǐ míng xiū yǒu yú míng shū

郭璞云:有水名修,有鱼名儵。

tiān xià dà luàn cǐ dì wú yōu

天下大乱,此地无忧。

sú hū xī hé

俗呼西河。

mò lóng

墨龙

fǔ zhōu xué yǒu yòu jūn mò chí

抚州学有右军墨池。

hán zǐ cāng zá jì chí zhōng hū shí shuǐ hēi wèi zhī hēi lóng

韩子苍《杂记》:池中忽时水黑,谓之黑龙。

cǐ wù jiàn zé shì zǐ yìng shì zhě dé rén bì duō

此物见,则士子应试者,得人必多。

lǚ yàn

屡验。

fēi yú

飞鱼

jìn wú lì zhù yú sāi yú hú hū wén kōng zhōng yún wǎn yǒu dà yú gōng sāi wù shā

晋吴隶筑鱼塞于湖,忽闻空中云:“晚有大鱼攻塞,勿杀!

xū yú dà yú guǒ zhì qún yú cóng zhī

”须臾,大鱼果至,群鱼从之。

lì wù shā dà yú shì xī fēng yǔ héng zuò yú xī fēi shù shàng

隶误杀大鱼,是夕风雨横作,鱼悉飞树上。

zhòu sǐ lóng

咒死龙

shí lè shí dà hàn fó tú chéng yú shí jǐng gāng jué yī sǐ lóng zhòu ér jì zhī lóng téng kōng ér shàng yǔ jí jiàng

石勒时大旱,佛图澄于石井冈掘一死龙,咒而祭之,龙腾空而上,雨即降。

jīn yǒu lóng gāng yì

今有龙冈驿。

✦ You read 四灵部·鳞介(1)

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.