chì xiàn shén zhōu
赤县神州
gǔ jīn tōng lùn dōng nán fāng wǔ qiān lǐ míng yuē chì xiàn shén zhōu zhōng yǒu hé měi xiāng fāng sān qiān lǐ wǔ yuè zhī chéng dì wáng zhī zhái shèng xián suǒ jū yě
《古今通论》:东南方五千里,名曰赤县神州,中有和美乡,方三千里,五岳之城,帝王之宅,圣贤所居也。
fén yú shè
枌榆社
hàn gāo dì dǎo yú yú shè dì zhī gù xiāng yě
汉高帝祷于榆社,帝之故乡也。
gāo dì yǐ fēng pèi wèi qí tāng mù zhī yì lìng shì shì wú yǒu suǒ yǔ
高帝以丰沛为其汤沐之邑,令世世无有所予。
xīn fēng
新丰
tài shàng huáng jū shēn gōng yǐ shēng píng suǒ hǎo jiē fàn tú shào nián gū jiǔ mài bǐng dòu jī cù zhī bèi jīn jiē wú cǐ gù yàng yàng bù lè
太上皇居深宫,以生平所好,皆贩徒少年、酤酒卖饼、斗鸡蹴之辈,今皆无此,故怏怏不乐。
gāo zǔ nǎi zuò xīn fēng yí jiù xiāng lǐ
高祖乃作新丰,移旧乡里。
mìng jiàng rén hú kuān xī fǎng qí qú xiàng mén lǘ shì nǚ lǎo yòu xiāng xié lù shǒu gè rèn qí mén ér rù
命匠人胡宽悉仿其衢巷门闾,士女老幼相携路首,各认其门而入。
fàng niú yáng jī quǎn yú tōng tú yì gè shi qí jiā
放牛羊鸡犬于通途,亦各识其家。
shàng huáng dà yuè
上皇大悦。
yáng chuān
洋川
yáng chuān zhě qi fū rén zhī suǒ shēng chù yě gāo zǔ de ér ba zhī
洋川者,戚夫人之所生处也,高祖得而罢之。
fū rén sī mù běn xiāng zhuī qiú yáng chuān
夫人思慕本乡,追求洋川。
gāo dì wèi yì zhì cháng ān juān fù qí xiāng gēng míng yuē xiàn
高帝为驿致长安,蠲复其乡,更名曰县。
yòu gù mù qí de wèi yáng chuān yòng biǎo fū rén dàn zǎi zhī xiū xiáng yě
又故目其地为洋川,用表夫人诞载之休祥也。
sāng zǐ de
桑梓地
zǔ fù zhí sāng zǐ yǐ yí qí zǐ sūn zǐ sūn sī qí zǔ zé bù rěn jiǎn fá
祖父植桑梓以遗其子孙,子孙思其祖泽,不忍剪伐。
gù shī yuē wéi sāng wéi zǐ bì gōng jìng zhǐ
故《诗》曰:“维桑维梓,必恭敬止。
hàn shòu zài sì chuān bǎo níng fǔ guǎng yuán xiàn
”汉寿在四川保宁府广元县。
hàn fēng guān gōng wèi hàn shòu tíng hòu jí cǐ de
汉封关公为汉寿亭侯,即此地。
hòu rén chēng shòu tíng hòu zhě wù
后人称寿亭侯者误。
dù suǒ xún tóng
度索寻橦
dù suǒ yǐ shéng suǒ xiāng yǐn ér dù yě
度索,以绳索相引而度也。
xún tóng zhě zhí liǎng mù yú liǎng àn yǐ shéng guàn qí zhōng shàng yǒu yī mù tǒng suǒ wèi chuáng yě
寻橦者,植两木于两岸,以绳贯其中,上有一木筒,所谓橦也。
rén fù chuáng shàng yǐ shǒu yuán suǒ ér jìn yǐ dá bǐ àn yǒu rén jiě zhī suǒ wèi xún tóng yě
人缚橦上,以手缘索而进,以达彼岸,有人解之,所谓寻橦也。
jǐng xíng dào
井陉道
hán xìn yǔ zhāng ěr jiàng bīng jī zhào li zuǒ jūn shuō zhào wáng yuē jǐng xíng dào xiǎn chē bù dé fāng guǐ qí bù néng chéng liè
韩信与张耳将兵击赵,李左军说赵王曰:“井陉道险,车不得方轨,骑不能成列。
yuàn jiǎ chén sān wàn rén cóng jiàn dào jué qí zī zhòng liǎng jiāng zhī tóu kě zhì zhī huī xià
愿假臣三万人,从间道绝其辎重,两将之头可致之麾下。
jiǔ zhé pō
九折坡
hàn wáng yáng wèi yì zhōu mù zhì jiǔ zhé pō tàn yuē fèng xiān rén yí tǐ nài hé shù chéng cǐ xiǎn
汉王阳为益州牧,至九折坡,叹曰:“奉先人遗体,奈何数乘此险!
hòu wáng zūn zhì cǐ yuē cǐ fēi wáng yáng suǒ wèi chù yé
”后王尊至此,曰:“此非王阳所畏处耶?
nǎi huà qí yù lì xiǎn ér shàng
”乃叱其御,历险而上。
hòu rén yǐ wáng yáng bù shī wéi xiào zǐ wáng zūn bù shī wéi zhōng chén
后人以王阳不失为孝子,王尊不失为忠臣。
chì dì qīng yě
赤地青野
de kōng wú wù yuē chì dì
地空无物曰赤地。
yě wú rén mín wú hé dào yuē qīng yě
野无人民无禾稻曰青野。
xī rǎng
息壤
gǔ dì míng yǒu èr yī zài jīng zhōu
古地名,有二:一在荆州;
yī zài yǒng zhōu dì zhōng bù kě fàn běn chā fàn zhě lì sǐ
一在永州,地中不可犯畚锸,犯者立死。
jiě chí yán
解池盐
bù bì jiān zhǔ
不必煎煮。
jū rén shū de wèi qí jué shuǐ guàn qí zhōng sì nán fēng qǐ cǐ yán jí chéng
居人疏地为畦,决水灌其中,俟南风起,此盐即成。
gù dà shùn gē yuē nán fēng zhī shí xī kě yǐ fù wú mín zhī cái xī
故大舜歌曰:“南风之时兮,可以阜吾民之财兮。
bǎo chù tǎ
保俶塔
qián zhōng yì wáng míng chù rù cháo kǒng qí jī liú zuò tǎ yǐ bǎo zhī
钱忠懿王名俶,入朝,恐其羁留,作塔以保之。
chēng míng zūn tiān zǐ yě
称名,尊天子也。
jīn wù zuò bǎo shū bù zhī zhě suì yǒu bǎo shū yuán hé bù bǎo fu zhī jù
今误作“保叔”,不知者遂有“保叔缘何不保夫”之句。
wéi ruì yīn guī ruì
沩汭(音规芮)
hé dōng yǒu èr quán nán liú yuē wéi běi liú yuē ruì
河东有二泉,南流曰沩,北流曰汭。
shàng shū lí jiàng èr nǚ yú wéi ruì
《尚书》:“厘降二女于沩汭。
kǒng lín
孔林
zì tài shān fā mài shí gǔ zǒu èr bǎi lǐ zhì qū fù jié xué zhū sì èr shuǐ huì yú qí qián kǒng lín shù bǎi mǔ zhù chéng wéi zhī
自泰山发脉,石骨走二百里,至曲阜结穴,洙泗二水会于其前,孔林数百亩,筑城围之。
chéng yǐ wài jiē kǒng shì zǐ sūn wéi rào liè zàng sān qiān nián lái wèi cháng yì chù
城以外皆孔氏子孙,围绕列葬,三千年来,未尝易处。
nán mén zhèng duì yì shān shí yáng shí hǔ jiē dī xiǎo mái tǔ zhōng
南门正对峄山,石羊石虎皆低小,埋土中。
bó yú mù kǒng zǐ suǒ zàng nán miàn jū zhōng qián yǒu xiǎng táng táng yòu héng qù shù shí wǔ wèi xuān shèng mù
伯鱼墓,孔子所葬,南面居中,前有享堂,堂右横去数十武,为宣圣墓。
mù zuò yī xiǎo fù yòu yǒu xiǎo wū sān yíng shàng shū zǐ gòng lú mù chù
墓坐一小阜,右有小屋三楹,上书“子贡庐墓处”。
mù qián jìn àn duì yī xiǎo shān qí qián jí zàng zi sī fù zǐ sūn sān mù suǒ gé bù yuǎn mǎ liè zhī fēng bù yòng shí qì tǔ duī ér yǐ
墓前近案,对一小山,其前即葬子思父子孙三墓,所隔不远,马鬣之封不用石砌,土堆而已。
lín zhōng shù yǐ qiān shù wéi yī jiè mù lǎo běn yǒu shí bēi kè zǐ gòng shǒu zhí jiè qí xià xiǎo kǎi shēng zhí shén fán
林中树以千数,惟一楷木老本,有石碑刻“子贡手植楷”,其下小楷生植甚繁。
cǐ wài hé bào zhī shù jiē yì zhǒng lǔ rén shì shì wú néng biàn qí míng zhě gài kǒng zǐ dì zǐ yì guó rén jiē chí qí guó zhōng shù lái zhǒng zhě
此外合抱之树皆异种,鲁人世世无能辨其名者,盖孔子弟子异国人,皆持其国中树来种者。
lín yǐ nèi bù shēng jīng jí bìng wú cì rén zhī cǎo
林以内不生荆棘,并无刺人之草。
tǔ zhù yīn zhe
土著(音着)
yán zhe tǔ dì ér yǒu cháng jū zhě fēi liú yù qiān xǐ zhī rén yě
言着土地而有常居者,非流寓迁徙之人也。
jīn rén wù dú wèi zhù
今人误读为注。
luò yì
雒邑
hàn guāng wǔ dìng jū luò yì
汉光武定居洛邑。
hàn yǐ huǒ dé wáng jì shuǐ gù qù shuǐ ér jiā jiā gǎi luò wèi luò
汉以火德王,忌水,故去水而加佳,改洛为雒。
hòu wèi yǐ tǔ dé wáng yǐ shuǐ de tǔ ér liú tǔ de shuǐ ér róu gù yòu chú jiā jiā shuǐ
后魏以土德王,以水得土,而流土得水而柔,故又除佳加水。
jīng guān
京观
wèi gāo qiū rú jīng
谓高丘如京;
guān quē xíng yě
观,阙形也。
gǔ rén shā zéi zhàn jié chén shī bì zhù jīng guān yǐ wéi cáng shī zhī de
古人杀贼,战捷陈尸,必筑京观,以为藏尸之地。
gǔ zhī zhàn chǎng suǒ zài yǒu zhī
古之战场所在有之。
yù mén guān
玉门关
hàn bān chāo jiǔ zài jué yù nián lǎo sī guī shàng shū yuē chén bù yuàn dào jiǔ quán jùn dàn yuàn shēng rù yù mén guān
汉班超久在绝域,年老思归,上书曰:“臣不愿到酒泉郡,但愿生入玉门关。
yàn mén guān
雁门关
zài dà tóng fǔ mǎ yì xiàn
在大同府马邑县。
běi yàn rù sāi bì xián lú yī gēn zhì zhī guān mén rán hòu fēi rù rú nà shuì rán lú chái duī jī rú shān
北雁入塞,必衔芦一根,掷之关门,然后飞入,如纳税然,芦柴堆积如山。
shè yǒu lú zhèng zhǔ shì suì jìn lú yín yǐ wàn jì
设有芦政主事,岁进芦银以万计。
zhēn qù liǎng diǎn gǎi zhǐ guó
(贞去两点改夂)国
yáng zhōu cáo hé dōng àn yǒu mù biǎo tí yuē zhēn qù liǎng diǎn gǎi zhǐ guó gōng mù dào
扬州漕河东岸有墓表,题曰:“(贞去两点改夂)国公墓道。
zhēn qù liǎng diǎn gǎi zhǐ yīn qián yǔ xià zì xiāng lèi shǎo yī fà bǐ xià zuò yòu xíng rén suì wù wèi xià guó gōng
” (贞去两点改夂)音虔,与夏字相类,少一发笔,下作“又”,行人遂误为夏国公。
gài míng gù gōng yù zhī fēng hào cì de zàng cǐ yě
盖明顾公玉之封号,赐地葬此也。
yú mǐ zhī dì
鱼米之地
táng tián chéng shǔ chéng shī de fù yú wèi mǐ
唐田澄《蜀城》诗:“地富鱼为米。
gù chēng wò tǔ wéi yú mǐ zhī de
”故称沃土为鱼米之地。
lòu zé yuán
漏泽园
chuàng shǐ yú sòng yuán fēng jiān lì wèi mái zàng zhī suǒ qǔ zé jí kū gǔ bù shǐ yǒu yí lòu zhī yì yě
创始于宋元丰间,立为埋葬之所,取泽及枯骨,不使有遗漏之义也。
míng chū lìng mín jiān lì yì zhǒng
明初,令民间立义冢。
tiān shùn sì nián lìng jùn xiàn jiē zhì lòu zé yuán
天顺四年,令郡县皆置漏泽园。
shàng le xià qiǎn tíng yīn ōu tíng
(上了下凵)亭(音欧亭)
hàn jiǎng chéng fēng shàng le xià qiǎn tíng hòu
汉蒋澄封(上了下凵)亭侯。
jīn lì yáng yǒu shān
今溧阳有山。
guǐ mén guān
鬼门关
zài jiāo zhǐ nán
在交趾南。
qí de duō zhàng lì qù zhě hǎn de shēng huán
其地多瘴疠,去者罕得生还。
yàn yuē guǐ mén guān shí qù jiǔ bù hái
谚曰:“鬼门关,十去九不还。
tiě wèng chéng
铁瓮城
zài zhèn jiāng sūn quán suǒ zhù
在镇江,孙权所筑。
hán gōu zài yáng zhōu fū chāi suǒ kāi
邗沟,在扬州,夫差所开。
nǚ yáng tíng
女阳亭
zài chóng dé xiàn
在崇德县。
gōu jiàn rù wú shí fū rén chǎn nǚ yú cǐ tíng
勾践入吴时,夫人产女于此亭。
jí wú miè hòu nǎi míng nǚ yáng gèng jiù li wèi nǚ ér xiāng
及吴灭后,乃名女阳,更就李为女儿乡。
yá zhōu wèi dà
崖州为大
sòng dīng wèi biǎn yá zhōu sī hù cháng yǔ kè yuē tiān xià zhōu jùn shú wèi dà
宋丁谓贬崖州司户,常语客曰:“天下州郡孰为大?
kè yuē jīng shī yě
”客曰:“京师也。
wèi yuē cháo tíng zǎi xiàng jīn wèi yá zhōu sī hù zé wéi yá zhōu wèi dà yě
”谓曰:“朝廷宰相今为崖州司户,则惟崖州为大也。
jiè shí míng
戒石铭
sòng gāo zōng shào xīng èr nián liù yuè bān huáng tíng jiān suǒ shū jiè shí míng yú zhōu xiàn lìng kè shí wén yuē ěr fèng ěr lù mín gāo mín zhī
宋高宗绍兴二年六月,颁黄庭坚所书戒石铭于州县,令刻石,文曰:“尔俸尔禄,民膏民脂。
xià mín yì nüè shàng tiān nán qī
下民易虐,上天难欺。
bēi tián yuàn
悲田院
táng huì yào yuē kāi yuán wǔ nián sòng sū qǐng jiàn bēi tián yuàn shǐ qǐ ér yǎng bìng gěi yǐ lǐn shí
《唐会要》曰:开元五年,宋、苏请建“悲田院”,使乞儿养病,给以廪食。
yì yuē pín zǐ yuàn
亦曰“贫子院”。
zhù chéng
筑城
zhōu gōng zhù luò yáng chéng gōng sūn yāng zhù xián yáng chéng wu yuán zhù sū chéng
周公筑洛阳城,公孙鞅筑咸阳城,伍员筑苏城。
fàn lǐ zhù yuè zhāng zhāng yí zhù chéng dū chéng xiāo hé zhù cháng ān chéng sūn quán zhù jiàn kāng chéng sì zhōu chéng wáng shěn zhī zhù fú zhōu chéng qián zhù kàng chéng
范蠡筑越张,张仪筑成都城,萧何筑长安城,孙权筑建康城、泗州城,王审知筑福州城,钱筑杭城。
cháng chéng
长城
yàn shǐ chéng shàng gǔ zhì liáo dōng
燕始城上谷至辽东。
zhào shǐ chéng yàn mén zhì líng zhōu
赵始城雁门至灵州。
qín shǐ huáng bǔ zhù shǐ míng cháng chéng
秦始皇补筑,始名长城。
běi qí wén xuān dì fù zhù cháng chéng
北齐文宣帝复筑长城。
hàn wǔ dì fù zhù liáo dōng chéng
汉武帝复筑辽东城。
kāi xiǎn
开险
sī mǎ cuò kāi bā shǔ qín zhāo wáng kāi yì qú zhào wǔ líng wáng kāi dài lóu fán bái yáng yàn huì wáng kāi liáo dōng qín shǐ huáng kāi shuò fāng hàn péng wú kāi huì mò táng méng kāi qióng yè láng zāng kē yuè juàn zhuāng zhù kāi dōng ōu xi yuè wèi qīng kāi yīn shān
司马错开巴蜀,秦昭王开义渠,赵武灵王开代、楼烦、白羊,燕惠王开辽东,秦始皇开朔方,汉彭吴开秽貊,唐蒙开邛、夜郎、牂牁、越隽,庄助开东瓯、西越,卫青开阴山。
shèng guó
胜国
miè rén zhī guó yuē shèng guó yán wèi wǒ suǒ shèng zhī guó yě
灭人之国曰胜国,言为我所胜之国也。
zuǒ shì yuē shèng guó zhě jué qí shè jì yǒu qí tǔ dì
左氏曰“胜国者,绝其社稷,有其土地。
zhī wú qí
支无祁
dà yǔ zhì shuǐ zhì tóng bǎi shān huò shuǐ shòu míng zhī wú qí xíng sì xiǎn hóu lì yú jiǔ xiàng rén bù kě shì
大禹治水,至桐柏山,获水兽,名支无祁,形似狝猴,力逾九象,人不可视。
nǎi mìng gēng chén suǒ yú guī shān zhī xià huái shuǐ nǎi ān
乃命庚辰锁于龟山之下,淮水乃安。
táng yǒng tài chū yǒu yú rén rù shuǐ jiàn dà tiě suǒ suǒ yī qīng yuán hūn shuì bù xǐng xián mò xīng huì bù kě jìn
唐永泰初,有渔人入水,见大铁索,锁一青猿,昏睡不醒,涎沫腥秽,不可近。
léi fēng tǎ
雷峰塔
zài qián táng xī hú jìng sì qián nán píng zhī zhī lù yě xī yǒu léi jiù zhě jū zhī gù míng
在钱塘西湖净寺前南屏之支麓也,昔有雷就者居之,故名。
shàng yǒu tǎ zāo huí lù jīn cún qí cán tǎ bàn zhū
上有塔,遭回禄,今存其残塔半株。
xuě dòu
雪窦
zài fèng huà xiàn
在奉化县。
táng shí xuě dòu chán shī jū zhī niǎo kē yī zhě jì rán bù dòng
唐时雪窦禅师居之,鸟窠衣褶,寂然不动。
yuè lín sì
岳林寺
zài fèng huà
在奉化。
bù dài hé shàng dào chǎng qí bō yú fó jì shàng zài
布袋和尚道场,其钵盂佛迹尚在。
hǔ qiū
虎丘
wú wáng hé lǘ sǐ zhì zàng chuān tǔ wèi chuān jī rǎng wèi qiū tóng guān sān chóng yǐ huáng jīn zhū yù wèi fú yàn
吴王阖闾死,治葬,穿土为川,积壤为丘,铜棺三重,以黄金珠玉为凫雁。
zàng sān yuè jīn jīng shàng téng wèi bái hǔ dūn jù shān dǐng yīn míng hǔ qiū
葬三月,金精上腾为白虎,蹲踞山顶,因名虎丘。
kēng rú gǔ
坑儒谷
zài lín tóng
在临潼。
qín shǐ huáng mì lìng dōng yuè zhòng guā yú lí shān gǔ zhōng wēn chù jiē shú zhào bó shì zhū shēng shuō zhī
秦始皇密令冬月种瓜于骊山谷中,温处皆熟,诏博士诸生说之。
qián hòu qī bǎi rén yán rén rén shū zé jiē shǐ wǎng shì yīn fú jī xiàn zhī hòu rén hào kēng rú gǔ
前后七百人,言人人殊,则皆使往视,因伏机陷之,后人号“坑儒谷”。
hè lín sì
鹤林寺
zài rùn zhōu yǒu mǎ sù tǎ
在润州,有马素塔。
mǐ yuán zhāng ài qí sōng shí shēn xiù shì yǐ lái shēng wèi sì qié lán hē hù míng shèng
米元章爱其松石深秀,誓以来生为寺伽蓝,呵护名胜。
gōng mò shí hè lín qié lán wú gù zì dào
公殁时,鹤林伽蓝无故自倒。
lǐ rén zhī gōng yù jiàn sù yuàn suì sù qí xiàng yú sì zhī zuǒ piān
里人知公欲践夙愿,遂塑其像于寺之左偏。
zǔ táng
祖堂
zài yìng tiān fǔ zhì nán
在应天府治南。
táng fǎ róng hé shàng dé dào yú cǐ wèi nán zōng dì yī zǔ shī zài shān fáng chán dìng yǒu bǎi niǎo xiàn huā gù yòu míng xiàn huā yán
唐法融和尚得道于此,为南宗第一祖师,在山房禅定,有百鸟献花,故又名献花岩。
yǔ huā tái
雨花台
liáng wǔ dì shí yǒu yún guāng fǎ shī jiǎng jīng yú cǐ tiān huā luàn zhuì gù míng yǔ huā
梁武帝时,有云光法师讲经于此,天花乱坠,故名雨花。
fēi lái fēng
飞来峰
zài háng zhōu hǔ lín shān zhī qián
在杭州虎林山之前。
jìn shí xī sēng tàn yuē cǐ shì tiān zhú guó líng jiù shān zhī xiǎo lǐng bù zhī hé rì fēi lái
晋时西僧叹曰:“此是天竺国灵鹫山之小岭,不知何日飞来?
yīn míng zhī fēi lái fēng
”因名之飞来峰。
duǒ pó nòng
躲婆弄
zài shào xīng jí shān xià wáng yòu jūn jū cǐ
在绍兴蕺山下,王右军居此。
yǒu lǎo yù zhōu shàn yòu jūn wèi tí qí shàn ǎo yǒu yùn sè
有老妪鬻扇,右军为题其扇,媪有愠色。
jí chū rén jìng mǎi zhī
及出,人竞买之。
tā rì ǎo yòu chí shàn qǐ shū yòu jūn bì qù
他日,媪又持扇乞书,右军避去。
gù qí xià yǒu tí shàn qiáo duǒ pó nòng
故其下有题扇桥、躲婆弄。
bǐ fēi lóu
笔飞楼
zài jí shān zhī lù
在蕺山之麓。
wáng yòu jūn yú cǐ xiě huáng tíng jīng bǐ cóng kōng zhōng fēi qù
王右军于此写《黄庭经》,笔从空中飞去。
jīn qí de yǒu bǐ fēi lóu zhǐ
今其地有笔飞楼址。
qiáo fēng jìng
樵风径
zài kuài jī píng shuǐ
在会稽平水。
hàn zhèng hóng shǎo shí cǎi xīn dé yī yí jiàn
汉郑弘少时采薪,得一遗箭。
qǐng zhī yǒu lǎo rén mì jiàn hái zhī wèn hóng hé yù hóng zhī qí shén rén dá yuē cháng huàn ruò yē xī zài xīn wéi nán yuàn cháo nán fēng mù běi fēng
顷之,有老人觅箭,还之,问弘何欲,弘知其神人,答曰:“常患若耶溪载薪为难,愿朝南风,暮北风。
hòu guǒ rú qí yán
”后果如其言。
léi mén
雷门
jí shào xīng fǔ chéng zhī wǔ yún mén
即绍兴府城之五云门。
kuài jī zhì léi mén shàng yǒu dà gǔ shēng wén luò yáng
《会稽志》:雷门上有大鼓,声闻洛阳。
hòu gǔ pò yǒu èr guàn cóng gǔ zhōng fēi chū shēng suì bù yuǎn
后鼓破,有二鹳从鼓中飞出,声遂不远。
lán zhǔ
兰渚
zài shào xīng fǔ chéng nán èr shí wǔ lǐ
在绍兴府城南二十五里。
jìn yǒng hé jiǔ nián shàng sì rì wáng yòu jūn yǔ xiè ān sūn chāo xǔ xún bèi sì shí yī rén huì cǐ xiū xì shì
晋永和九年上巳日,王右军与谢安、孙绰、许询辈四十一人会此修禊事。
jīn chuán yǒu liú shāng qǔ shuǐ lán tíng gù zhǐ
今传有流觞曲水、兰亭故址。
xī líng
西陵
zài xiāo shān
在萧山。
yī míng gù líng
一名固陵。
fàn lǐ zhì bīng yú cǐ yán kě gù shǒu yīn míng
范蠡治兵于此,言可固守,因名。
dān láo hé
箪醪河
zài shào xīng fǔ zhì nán
在绍兴府治南。
gōu jiàn xíng shī rì yǒu xiàn hú jiāng zhě guì ér shòu zhī qǔ fù shàng liú shuǐ zhōng mìng shì zú shèng liú ér yǐn
勾践行师日,有献壶浆者,跪而受之,取复上流水中,命士卒乘流而饮。
rén bǎi qí yǒng yī zhàn suì yǒu wú guó yīn yǐ míng zhī
人百其勇,一战遂有吴国,因以名之。
yù lóng hé
浴龙河
zài shào xīng xī mén wài
在绍兴西门外。
sòng lǐ zōng yǔ dì ruì shǎo shí tóng yù yú hé
宋理宗与弟芮,少时同浴于河。
yín rén yú tiān xī wò zhōu zhōng mèng èr lóng fù zhōu qǐ shì zhī zé èr xiǎo r yuán zhōu xì
鄞人余天锡卧舟中,梦二龙负舟,起视之,则二小儿缘舟戏。
wèn zhī zhī shì zōng shì suì yǔ shǐ mí yuǎn yán qí yì zú sì dì wèi
问之,知是宗室,遂与史弥远言其异,卒嗣帝位。
chén niàng yàn
沉酿堰
zài shān yīn kē shān zhī qián
在山阴柯山之前。
zhèng hóng yìng jǔ fù luò qīn yǒu jiàn yú cǐ yǐ qián tóu shuǐ yī jià liàng shuǐ yǐn zhī gè zuì ér qù
郑弘应举赴洛,亲友饯于此,以钱投水,依价量水饮之,各醉而去。
cáo é bēi
曹娥碑
zài cáo é jiāng hǔ
在曹娥江浒。
hàn shàng yú lìng dù shàng suǒ lì shàng dì zǐ hán dān chún suǒ zhuàn cài yōng tí huáng juàn yòu fù wài sūn jī jiù yǐn jué miào hǎo cí sì zì
汉上虞令度尚所立,尚弟子邯郸淳所撰,蔡邕题“黄绢幼妇外孙齑臼”,隐“绝妙好辞”四字。
wèi wǔ wèn yáng xiū yuē jiě fǒu
魏武问杨修曰:“解否?
xiū yuē jiě
”修曰:“解。
wèi wǔ yuē qīng wù yán
”魏武曰:“卿勿言。
xíng sān shí lǐ shǐ wù nǎi tàn yuē wú bù rú qīng sān shí lǐ
”行三十里始悟,乃叹曰:“吾不如卿三十里。
àn wèi wǔ bù céng guò qián táng suǒ jiàn bēi yìng shì tà běn
”(按:魏武不曾过钱塘,所见碑应是拓本。
qián táng
钱塘
liáng kāi píng sì nián qián wǔ sù wáng shǐ zhù hàn hǎi táng zài hòu cháo mén wài cháo shuǐ zhòu yè chōng jī bǎn zhù bù jiù
梁开平四年,钱武肃王始筑捍海塘,在候潮门外,潮水昼夜冲击,版筑不就。
wáng mìng qiáng nǔ shù bǎi yǐ shè cháo tóu cháo shuǐ dōng jī xī líng hǎi táng suì jiù
王命强弩数百以射潮头,潮水东击西陵,海塘遂就。
táo yuán
桃源
jìn shí yǒu yú rén chéng zhōu bǔ yú yuán xī xíng wàng lù yuǎn jìn jiàn dòng kǒu táo huā shě zhōu rù
晋时有渔人乘舟捕鱼,缘溪行,忘路远近,见洞口桃花,舍舟入。
qí zhōng tǔ dì kāi lǎng mín jū chóu zá jī quǎn sāng má yí rán zì lè
其中土地开朗,民居稠杂,鸡犬桑麻,怡然自乐。
yú rén jīng wèn yún shì xiān shì bì qín lái cǐ suì yǔ wài gé
渔人惊问,云是先世避秦来此,遂与外隔。
wèn jīn shì hé shì bù zhī yǒu hàn wú lùn wèi jìn
问今是何世,不知有汉,无论魏晋。
yú rén chū nǎi shǔ yuē bù zú wéi wài rén dào yě
渔人出,乃属曰:“不足为外人道也。
niú zhǔ jī
牛渚矶
zài gū shú
在姑孰。
shuǐ shēn bù kě cè
水深不可测。
xiāng chuán qí xià duō guài wù wēn jiào rán xī jiǎo zhào zhī xū yú jiàn shuǐ zú qí xíng guài zhuàng yǒu chéng chē mǎ zhe chì yī zhě
相传其下多怪物,温峤燃犀角照之,须臾,见水族奇形怪状,有乘车马、着赤衣者。
shì yè jiào mèng yī rén wèi yuē yǔ jūn yōu míng dào gé hé shì xiāng jiǒng
是夜,峤梦一人谓曰:“与君幽明道隔,何事相窘?
jiào jué ér è zhī
”峤觉而恶之。
wèi jǐ yǐ chǐ jí bá chǐ zhòng fēng ér zú
未几,以齿疾拔齿,中风而卒。
dù yǔ shǐ záo wū xiá hàn wǔ dì záo qǔ jiāng zhāng jiǔ líng záo méi lǐng
杜宇始凿巫峡,汉武帝凿曲江,张九龄凿梅岭。
qín shǐ huáng yàn tiān zǐ qì jué huái liú xi rù jiāng yǔ gòng dōng rù hǎi shǐ míng qín huái
秦始皇厌天子气掘淮流,西入江(《禹贡》:东入海),始名秦淮。
suí yáng dì dōng yóu chuān hé zì jīng kǒu zhì yú háng
隋炀帝东游,穿河,自京口至余杭。
liù cháo zì yún yáng záo yùn dú jìng zhì jiàn kāng shǐ fù yǔ tōng qú gù dào chuān tōng qí qú wèi hòu shì tōng cáo zhuǎn yùn
六朝自云阳凿运渎,径至建康,始复禹通渠故道,穿通齐渠,为后世通漕转运。
tài shān
泰山
tài shān shàng yǒu jīn qiè yù cè néng zhī rén nián shòu xiū duǎn
泰山上有金箧玉策,能知人年寿修短。
hàn wǔ dì tàn cè de shí bā dǎo dú yuē bā shí
汉武帝探策得十八,倒读曰八十。
hòu shòu guǒ bā shí
后寿果八十。
bā yǒng lóu
八咏楼
zài jīn huá fǔ fǔ zhì xī nán jí shěn yuē xuán chàng lóu yě
在金华府府治西南,即沈约玄畅楼也。
sòng shǒu féng kàng gèng jīn míng
宋守冯伉更今名。
gǔ shǔ guó
古蜀国
jīn chéng dū fǔ
今成都府。
shǔ zhī xiān zì huáng dì zǐ yuē chāng yì qǔ shǔ shān shì nǚ shēng dì kù nǎi fēng qí zhī dù yú shǔ
蜀之先,自黄帝子曰昌意,娶蜀山氏女,生帝喾,乃封其支度于蜀。
lì xià shāng shǐ chēng wáng shǒu míng cán cóng cì yuē bǎi guàn cì yuē yú fú
历夏商,始称王,首名蚕丛,次曰柏灌,次曰鱼凫。
bā zhèn tú
八阵图
zài xīn dū móu mí zhèn
在新都牟弥镇。
kǒng míng bā zhèn tú fán sān zài kuí zhōu zhě liù shí yǒu sì fāng zhèn fǎ yě
孔明八阵图凡三:在夔州者六十有四,方阵法也;
zài móu mí zhě yī bǎi èr shí yǒu bā dāng tóu zhèn fǎ yě
在牟弥者一百二十有八,当头阵法也;
zài qí pán shì zhě èr bǎi wǔ shí yǒu liù xià yíng fǎ yě
在棋盘市者二百五十有六,下营法也。
yòu miǎn zhī dìng jūn shān xià yì yǒu zhī yè cháng wén jīn gǔ shēng
(又:沔之定军山下亦有之,夜常闻金鼓声。
shén nǚ miào
神女庙
zài wū shān
在巫山。
chu xiāng wáng yóu yú gāo táng mèng yī fù rén yuē qiè zài wū shān zhī yáng gāo qiū zhī zǔ cháo wéi xíng yún mù wéi xíng yǔ
楚襄王游于高唐,梦一妇人曰:“妾在巫山之阳,高丘之阻,朝为行云,暮为行雨。
bǐ dàn shì zhī rú qí yán suì lì miào
”比旦视之,如其言,遂立庙。
huá biǎo zhù
华表柱
liáo yáng chéng nèi gǔ lóu dōng xī dīng líng wēi jiā cǐ xué dào de xiān huà hè lái guī zhǐ huá biǎo zhù yǐ huà biǎo yún yǒu niǎo yǒu niǎo dīng líng wēi qù jiā qiān suì jīn shǐ guī chéng guō suī shì rén mín fēi hé bù xué xiān zhǒng lěi lěi
辽阳城内鼓楼东,昔丁令威家此,学道得仙,化鹤来归,止华表柱,以画表,云:“有鸟有鸟丁令威,去家千岁今始归,城郭虽是人民非,何不学仙冢累累。
mài fàn tíng
麦饭亭
zài hū tuó hé shàng féng yì jìn guāng wǔ mài fàn chù
在滹沱河上,冯异进光武麦饭处。
wú lóu tíng zài ráo yáng féng yì jìn dòu zhōu chù
无蒌亭在饶阳,冯异进豆粥处。
bǎi rén chéng
柏人城
zài táng shān
在唐山。
hàn gāo zǔ guò cǐ yù sù xīn dòng wèn xiàn hé míng
汉高祖过此,欲宿,心动,问县何名。
yuē bǎi rén
曰:“柏人。
gāo zǔ yuē bǎi rén zhě pò yú rén yě
”高祖曰:“柏人者,迫于人也。
bù sù ér qù
”于是没有留宿就离开了。
mèng jiāng shí
孟姜石
shān hǎi wèi cháng chéng běi shí shàng yǒu fù rén jī xiāng chuán wèi qín shí mèng jiāng nǚ xún fu zhī de
山海卫长城北,石上有妇人迹,相传为秦时孟姜女寻夫之地。
jiǔ céng tái
九层台
tài píng àn shuō yuàn jìn xiàn gōng zhù jiǔ céng tái qí chén xún xi jiàn yuē chén néng lèi shí èr qí zǐ rú luǎn yú shàng
《太平》按《说苑》:晋献公筑九层台,其臣荀息谏曰:“臣能累十二棋子如卵于上。
gōng yuē wēi zāi
”公曰:“危哉。
suì zhǐ
”遂止。
qí yì yí zhǐ shàng cún
其役遗址尚存。
xī qí gōng
虒祁宫
zài qǔ wò
在曲沃。
zuǒ zhuàn jìn zuò xī qí gōng ér zhū hóu pàn wèi cǐ
《左传》:晋作虒祁宫,而诸侯畔,谓此。
wèi líng gōng zhī jìn jìn píng gōng zhì jiǔ yú xī qí lìng shī juān zòu mǐ mǐ zhī yuè
卫灵公之晋,晋平公置酒于虒祁,令师涓奏靡靡之乐。
shī kuàng yuē cǐ bì děi zhī pú shàng nǎi wáng guó zhī shēng yě bù kě tīng
师旷曰:“此必得之濮上,乃亡国之声也,不可听!
sān gāng sì zhèn
三冈四镇
jù zài dà tóng yīng zhōu
俱在大同应州。
zhào bà gāng zài chéng dōng huáng huā gāng zài chéng xi hù jià gāng zài chéng nán
赵霸冈在城东,黄花冈在城西,护驾冈在城南。
ān biān zhèn zài chéng dōng dà luó zhèn zài chéng nán sī mǎ zhèn zài chéng xi shén wǔ zhèn zài chéng běi
安边镇在城东,大罗镇在城南,司马镇在城西,神武镇在城北。
yuán hào wèn shī nán běi dōng xī jù shì míng sān gāng sì zhèn hù quán chéng
元好问诗:“南北东西俱是名,三冈四镇护全城。
sāng lín
桑林
zài yáng chéng
在阳城。
tāng yǒu qī nián zhī hàn dǎo yǔ yú cǐ zhì jīn duō sāng
汤有七年之旱,祷雨于此,至今多桑。
tiān huì tíng
天绘亭
zài píng lè fǔ zhì
在平乐府治。
yī rì jùn shǒu yù yì míng hū cóng tǔ zhōng de piàn shí yún yǔ zé shèng de cǐ tíng míng yuē tiān huì
一日,郡守欲易名,忽从土中得片石,云:“予择胜得此亭,名曰天绘。
hòu mǒu nián yuè rì dāng yǒu sú zǐ yì míng qīng huī zhě
后某年月日,当有俗子易名清晖者。
suì yǐ
”遂已。
luò yáng qiáo
洛阳桥
zài quán zhōu fǔ chéng dōng běi kuà luò yáng jiāng yī míng wàn ān qiáo
在泉州府城东北,跨洛阳江,一名万安桥。
jùn shǒu cài xiāng jiàn cháng sān bǎi liù shí zhàng guǎng zhàng yǒu wǔ chǐ
郡守蔡襄建,长三百六十丈,广丈有五尺。
xiān shì hǎi dù suì nì sǐ zhě wú suàn xiāng yù lěi shí wèi liáng lǜ cháo màn bù kě yǐ rén lì shèng
先是海渡岁溺死者无算,襄欲垒石为梁,虑潮漫,不可以人力胜。
nǎi yí xí hǎi shén qiǎn yī lì wǎng
乃遗檄海神,遣一吏往。
lì hān yǐn shuì yú hǎi yá bàn rì cháo luò ér xǐng zé wén shū yǐ yì fēng yǐ
吏酣饮,睡于海厓,半日潮落而醒,则文书已易封矣。
guī chéng xiāng qǐ zhī wéi yī cù zì
归呈襄,启之,惟一“醋”字。
xiāng wù yuē shén qí lìng wǒ niàn yī rì yǒu shí xīng gōng hu
襄悟曰:“神其令我廿一日酉时兴工乎?
zhì qī cháo guǒ tuì shè
”至期,潮果退舍。
fán bā rì xī ér gōng chéng fèi jīn qián yī qiān sì bǎi wàn
凡八日夕而功成,费金钱一千四百万。
shè cāng
社仓
zài chóng ān
在崇安。
sòng gàn dào zhōng xiàn dà jī zhū wén gōng qǐng yú jùn de sù liù bǎi shí zhèn gěi zhī qiū chéng mín cháng sù yú guān yīn qǐ liú lǐ zhōng lì shè cāng xià dài dōng shōu yǐ wéi cháng guī
宋干道中,县大饥,朱文公请于郡,得粟六百石赈给之,秋成,民偿粟于官,因乞留里中立社仓,夏贷冬收,以为常规。
wén gōng zì zuò jì
文公自作记。
hòu qǐng bān qí fǎ yú tiān xià
后请颁其法于天下。
wǔ yáng chéng
五羊城
jí guǎng zhōu fǔ chéng
即广州府城。
chū yǒu wǔ xiān rén qí wǔ sè yáng zhì cǐ gù míng
初有五仙人骑五色羊至此,故名。
méi huā cūn
梅花村
luó fú fēi yún fēng cè
罗浮飞云峰侧。
zhào shī xióng yī rì bó mù yú lín jiān jiàn měi rén dàn zhuāng sù fú xíng qiě jìn
赵师雄,一日薄暮,于林间见美人淡妆素服,行且近。
shī xióng yǔ yǔ fāng xiāng xí rén yīn kòu jiǔ jiā gòng yǐn
师雄与语,芳香袭人,因扣酒家共饮。
shǎo qǐng yī lǜ yī tóng lái qiě gē qiě wǔ
少顷,一绿衣童来,且歌且舞。
shī xióng zuì ér wò
师雄醉而卧。
jiǔ zhī dōng fāng yǐ bái shì dà méi shù xià cuì yǔ jiū jiū shēn héng yuè luò dàn chóu chàng ér yǐ
久之,东方已白,视大梅树下,翠羽啾啾,参横月落,但惆怅而已。
téng wáng gé
滕王阁
nán chāng fǔ chéng zhāng jiāng mén shàng
南昌府城章江门上。
táng gāo zōng zi yuán yīng fēng téng wáng shí jiàn
唐高宗子元婴封滕王时建。
dū du yán bó yǔ chóng jiǔ yàn bīn liáo yú gé yù kuā qí xù wú zǐ zhāng cái lìng sù gòu xù
都督阎伯屿重九宴宾僚于阁,欲夸其婿吴子章才,令宿构序。
shí wáng bó shěng fù jīng cǐ yǔ yàn
时王勃省父经此与宴。
yán qǐng zhòng bīn xù zhì bó bù cí
阎请众宾序,至勃不辞。
yán huì shén mì lìng lì de jù jí bào zhì luò xiá qiū shuǐ jù tàn yuē cǐ tiān cái yě
阎恚甚,密令吏得句即报,至“落霞秋水”句,叹曰:“此天才也!
qí xù cán ér tuì
”其婿惭而退。
yuè yáng lóu
岳阳楼
yuè zhōu xī mén téng zǐ jīng jiàn lóu fàn xī wén jì sū zǐ měi shū shào sǒng zhuàn chēng sì jué
岳州西门,滕子京建楼,范希文记,苏子美书,邵竦篆,称四绝。
ba qiū shān
巴丘山
yuè zhōu fǔ chéng nán
岳州府城南。
yì tú bā shé yú dòng tíng jī gǔ wèi qiū gù míng
羿屠巴蛇于洞庭,积骨为丘,故名。