夜航船 · 张岱 · Chapter 20 of 131

地理部·山川

PinyinModern Translation
Size

jiǔ shān

九山

kuài jī shān héng shān huà shān yí shān dài shān yuè shān yī wú lǘ shān huò shān héng shān

会稽山、衡山、华山、沂山、岱山、岳山、医无闾山、霍山、恒山。

jiǔ zé

九泽

dà lù zé léi xià zé péng lǐ zé yún mèng zé zhèn zé hé zé mèng zhū zé yíng zé

大陆泽、雷夏泽、彭蠡泽、云梦泽、震泽、菏泽、孟潴泽、溁泽。

wǔ yuè

五岳

dōng yuè tài shān shān dōng jǐ nán fǔ tài ān zhōu

东岳泰山,山东济南府泰安州。

nán yuè héng shān hú guǎng héng zhōu fǔ héng shān xiàn

南岳衡山,湖广衡州府衡山县。

zhōng yuè sōng shān hé nán hé nán fǔ dēng fēng xiàn

中岳嵩山,河南河南府登封县。

xī yuè huà shān shǎn xī xī ān fǔ huá yīn xiàn

西岳华山,陕西西安府华阴县。

běi yuè héng shān shān xī dà tóng fǔ hún yuán xiàn

北岳恒山,山西大同府浑源县。

jiǔ hé

九河

yuē tú hài yuē tài shǐ yuē mǎ jiá yuē fù fǔ yuē hú sū yuē jiǎn yuē jié yuē gōu pán yuē gé jīn

曰徒骇、曰太史、曰马颊、曰覆釜、曰胡苏、曰简、曰洁、曰钩盘、曰鬲津。

wǔ zhèn

五镇

dōng zhèn yí shān dōng ān gōng zài yí zhōu

东镇沂山,东安公在沂州。

nán zhèn kuài jī shān yǒng xīng gōng zài shào xīng

南镇会稽山,永兴公在绍兴。

zhōng zhèn huò shān yīng shèng gōng zài jìn zhōu

中镇霍山,应圣公在晋州。

xi zhèn wú shān chéng dé gōng zài lǒng zhōu

西镇吴山,成德公在陇州。

běi zhèn yī wú lǘ shān guǎng níng gōng zài yíng zhōu

北镇医无闾山,广宁公在营州。

wǔ hú

五湖

yī dòng tíng èr qīng cǎo sān pó yáng sì dān yáng wǔ tài hú

一洞庭,二青草,三鄱阳,四丹阳,五太湖。

yī yuē wǔ hú zhě tài hú zhī bié míng yě yī míng zhèn zé yī míng lì zé

一曰五湖者,太湖之别名也,一名震泽,一名笠泽。

sì dú

四渎

dú zhě jiāng huái hé hàn shì yě

渎者,江、淮、河、汉是也。

yǔ píng shuǐ tǔ míng yuē sì dú

禹平水土,名曰四渎。

lǐ jì tiān zǐ jì tiān xià míng shān dà chuān wǔ yuè shì sān gōng

《礼记》:天子祭天下名山、大川:五岳视三公;

sì dú shì zhū hóu

四渎视诸侯。

sì hǎi

四海

tiān dì sì fāng jiē hǎi shuǐ xiāng tōng jiǔ róng bā mán jiǔ yí bā dí xíng lèi bù tóng zǒng ér yán zhī wèi zhī sì hǎi

天地四方,皆海水相通,九戎、八蛮、九夷、八狄,形类不同,总而言之,谓之四海。

bó xiè zhě yòu dōng hǎi zhī bié zhī yě

渤澥者,又东海之别支也。

sān dǎo

三岛

dōng hǎi zhī jǐn wèi zhī cāng hǎi qí zhōng yǒu péng lái fāng zhàng yíng zhōu sān shén shān jīn yín wèi gōng què shén xiān suǒ jū

东海之尽谓之沧海,其中有蓬莱、方丈、瀛州三神山,金银为宫阙,神仙所居。

wǔ shān

五山

bó hǎi zhī dōng yǒu dà hè míng guī xū qí zhōng yǒu dài yú yuán qiáo fāng hú yíng zhōu péng lái wǔ shān

渤海之东有大壑,名归墟,其中有岱舆、员峤、方壶、瀛州、蓬莱五山。

sān jiāng

三江

sān jiāng zhě sōng jiāng lóu jiāng dōng jiāng yě

三江者,松江、娄江、东江也。

qí fēn liú chù yuē sān jiāng kǒu

其分流处,曰三江口。

sān mǎo

三泖

zài sōng jiāng fǔ

在松江府。

sú chuán jìn shān jīng zhě wéi shàng mǎo jìn mǎo qiáo zhě wèi zhōng mǎo zì mǎo qiáo ér shàng yíng rào bǎi yú lǐ yuē zhǎng mǎo shì wèi sān mǎo

俗传近山泾者为上泖,近泖桥者为中泖,自泖桥而上萦绕百余里曰长泖,是谓三泖。

kūn lún shān

昆仑山

zài xī fān

在西番。

shān jí gāo jùn jī xuě zhì xià bù xiāo yán gèn wǔ bǎi yú lǐ huáng hé jīng qí nán

山极高峻,积雪至夏不消,延亘五百余里,黄河经其南。

huáng hé

黄河

zài xī fān

在西番。

qí shuǐ cóng de yǒng chū bǎi yú hóng dōng běi huì wèi dà zé

其水从地涌出,百余泓,东北汇为大泽。

yòu dōng liú wèi chì bīn hé hé hū lán zhū hé shǐ míng huáng hé

又东流为赤宾河,合忽兰诸河,始名黄河。

cóng dōng běi zhì shǎn xī lán zhōu shǐ rù zhōng guó

从东北至陕西、兰州,始入中国。

yuán zhāo tǎo shǐ dōu shí shǐ qióng hé yuán

元招讨使都实始穷河源。

huà shān

华山

hán chāng lí xià rì dēng huà shān zhī lǐng gù jiàn qí xiǎn jué kǒng lì dù bù kě xià jù yá dà kū zhì yí shū wèi jué

韩昌黎夏日登华山之岭,顾见其险绝,恐栗,度不可下,据崖大哭,掷遗书为诀。

huá yīn lìng dā mù jià shù céng dài qí zuì yǐ zhān guǒ zhuì xià zhī

华阴令搭木架数层,绐其醉,以毡裹缒下之。

kuāng lú shān

匡庐山

zài nán kāng fǔ

在南康府。

zhōu shí kuāng yù xiōng dì qī rén jié lú yǐn cǐ gù míng

周时匡裕兄弟七人结庐隐此,故名。

zhì zhōng yán yǒu èr shèng kāi yuán shù yù tíng qī xián sān xiá qiáo nèi yǒu bái lù dòng wèi zhū huì ān dú shū chù

志中言有二胜,开元漱玉亭、栖贤三峡桥,内有白鹿洞,为朱晦庵读书处。

jīn lìng shè xué xiào yǐ jiào xí zhū shēng

今另设学校,以教习诸生。

wǔ yí shān

武夷山

zài chóng ān

在崇安。

gāo fēng sān shí yǒu liù dào shū dì shí liù dòng tiān dāng yǒu shén rén jiàng cǐ zì chēng wǔ yí jūn

高峰三十有六,道书第十六洞天,当有神人降此,自称武夷君。

yòu liè xiān chuán jiān kēng èr zi zhǎng yuē wǔ cì yuē yí gù míng

又《列仙传》:篯铿二子,长曰武,次曰夷,故名。

lóng hǔ shān

龙虎山

zài guì xī

在贵溪。

liǎng shí zhì rú lóng áng hǔ jù jí shàng qīng gōng yě

两石峙,如龙昂虎踞,即上清宫也。

shì wèi zhāng dào líng suǒ jū shàng yǒu bì lǔ dòng jí tiān shī de yì shū chù

世为张道陵所居,上有壁鲁洞,即天师得异书处。

xūn wu shān yīn quán máo shān

壦务山(音权旄山)

zài bǎi rén chéng zhī dōng běi

在柏人城之东北。

shàng shū yán shùn nà yú dà lù xùn léi fēng liè fú mí

《尚书》言舜纳于大麓,迅雷风烈,弗迷。

jí cǐ

即此。

huá bù zhù bù yīn fu yǔ fū tóng

华不注(不音夫,与跗同。

yán cǐ shān gū xiù rú huā fū zhī zhù yú shuǐ yě

言此山孤秀,如花跗之注于水也。

jiǔ yù zhì yún dà míng hú wàng huá bù zhù shān rú zài shuǐ zhōng

《九域志》云:大明湖望华不注山,如在水中。

bái yuè shān

白岳山

zài xiū níng xiàn

在休宁县。

yī míng qí yún yán shàng yǒu shí zhōng lóu shí gǔ lóu xiāng lú fēng zhú tái fēng jiē qí jǐng

一名齐云,岩上有石钟楼、石鼓楼、香炉峰、烛台峰,皆奇景。

shàng gòng xuán dì xiàng yún shì bǎi niǎo xián ní suǒ sù líng yìng yì cháng rén chēng xiǎo wǔ dāng

上供玄帝像,云是百鸟衔泥所塑,灵应异常,人称小武当。

shí shí yǒu wáng líng guān xiǎng shān biān shēng rú pī lì

时时有王灵官响山鞭,声如霹雳。

zhèn jiāng sān shān

镇江三山

yī yuē běi gù yī yuē jīn shān yī yuē jiāo shān

一曰北固,一曰金山,一曰焦山。

jiāo shān zhě hàn mò yǐn shì jiāo guāng yǐn cǐ gù míng

焦山者,汉末隐士焦光隐此,故名。

shàng yǒu yì hè míng táo yǐn jū suǒ shū léi huǒ duàn zhī jīn zhuì jiāng àn

上有《瘗鹤铭》,陶隐居所书,雷火断之,今坠江岸。

bā gōng shān

八公山

zài shòu zhōu

在寿州。

huái nán wáng ān yǔ bīn kè bā gōng xiū liàn yú cǐ

淮南王安与宾客八公修炼于此。

xiè xuán chén bīng féi shuǐ fú jiān wàng jiàn bā gōng shān cǎo mù fēng shēng hè lì jiē wèi jìn bīng

谢玄陈兵淝水,苻坚望见八公山草木,风声鹤唳,皆为晋兵。

tiān tóng shān

天童山

zài yín xiàn

在鄞县。

jìn sēng yì xīng zhuó xī yú cǐ yǒu tóng zǐ gěi yì xīn shuǐ jiǔ zhī cí qù yuē wú tài bái shén yě shàng dì mìng shì zuǒ yòu

晋僧义兴卓锡于此,有童子给役薪水,久之辞去,曰:“吾太白神也,上帝命侍左右。

yán qì bú jiàn

”言讫不见。

suì míng tài bái shān yòu míng tiān tóng shān

遂名太白山,又名天童山。

zhāo bǎo shān

招宝山

zài dìng hǎi

在定海。

tiān qì qíng lǎng cháo xiǎn rì běn zhū guó yī wàng kě jiàn

天气晴朗,朝鲜、日本诸国,一望可见。

shān zhōng yǒu qí zǐ píng yǐ bái fàn sā zhī de bái zǐ yǐ hēi dòu sā zhī de hēi zǐ

山中有棋子坪,以白饭撒之得白子,以黑豆撒之得黑子。

wēng zhōu shān

翁洲山

zài dìng hǎi

在定海。

xú yǎn wáng suǒ jū

徐偃王所居。

gōu jiàn yù fēng fū chāi yú yǒng dōng jí cǐ de yě

勾践欲封夫差于甬东,即此地也。

táng kāi yuán zhōng zhì wēng zhōu xiàn

唐开元中置翁洲县。

jī míng shān

鸡鸣山

zài yìng tiān fǔ dōng jiù míng jī lóng shān

在应天府东,旧名鸡笼山。

léi cì zōng kāi guǎn yú cǐ qí gāo zōng cháng jiù cì zōng shòu zuǒ shì chūn qiū

雷次宗开馆于此,齐高宗常就次宗受《左氏春秋》。

niú shǒu shān

牛首山

zài zǔ táng zhī běi shàng yǒu èr fēng xiāng duì rú niú jiǎo gù míng

在祖堂之北,上有二峰相对,如牛角,故名。

jìn wáng dǎo yuē cǐ tiān què yě

晋王导曰:“此天阙也。

yòu míng tiān què shān

”又名天阙山。

shè shān

摄山

zài yìng tiān fǔ zhì dōng běi

在应天府治东北。

chǎn shè shēng cǎo

产摄生草。

shàng yǒu qiān fú yán qī xiá sì jí míng sēng shào shě zhái

上有千佛岩、栖霞寺,即明僧绍舍宅。

máo shān

茅山

zài jù róng chū míng jù qǔ shān

在句容,初名句曲山。

máo jūn dé dào yú cǐ gèng jīn míng

茅君得道于此,更今名。

shàng yǒu sān fēng sān máo jūn gè zhàn qí yī wèi zhī sān máo fēng

上有三峰,三茅君各占其一,谓之三茅峰。

sān fēng zhī běi yuē yù chén guān jí suǒ wèi jīn líng de fèi yě

三峰之北,曰玉晨观,即所谓金陵地肺也。

mò chóu hú

莫愁湖

sān shān mén wài

三山门外。

xī yǒu jì lú mò chóu jiā cǐ gù míng

昔有妓卢莫愁家此,故名。

tiān tāi shān

天台山

shàng yīng tái xīng gāo yī wàn bā qiān zhàng zhōu bā bǎi lǐ cóng tán huā tíng lù shì shí liáng pù bù rú zài tiān bàn shàng

上应台星高一万八千丈,周八百里,从昙花亭麓视石梁瀑布,如在天半上。

yǒu qióng tái yù quē zhū jǐng jiù míng jīn tíng dòng tiān

有琼台玉阙诸景,旧名金庭洞天。

tiān mǔ shān

天姥山

zài zhè zhī xīn chāng xiàn

在浙之新昌县。

li tài bái mèng yóu tiān mǔ jí cǐ

李太白梦游天姥,即此。

jìn chǎn chá míng tiān mǔ chá

近产茶,名天姥茶。

wén gōng shān

文公山

zài yóu xī

在尤溪。

zhū huì ān fù sōng wèi yóu xī wèi rèn mǎn jiǎ guǎn yú zhèng shì

朱晦庵父松,为尤溪尉,任满,假馆于郑氏。

jiàn yán gēng xū jiǔ yuè zhū zǐ shēng suǒ duì èr shān cǎo mù fán mì yě shāo fén zhī shān xíng lù chū wén gōng èr zì

建炎庚戌九月,朱子生,所对二山,草木繁密,野烧焚之,山形露出“文公”二字。

yún gǔ shān

云谷山

zài jiàn yáng

在建阳。

qún fēng shàng pán zhōng fù xià jù suī dāng qíng zhòu bái shān bèn rù zé zhǐ chǐ bù kě biàn

群峰上蟠,中阜下踞,虽当晴昼,白山坌入,则咫尺不可辨。

zhū wén gōng zuò cǎo táng qí zhōng bǎng yuē huì ān

朱文公作草堂其中,榜曰“晦庵”。

zhōng shān

钟山

zài fēn yí

在分宜。

jìn shí yǔ hòu yǒu dà zhōng cóng shān xiá liú chū yàn qí míng nǎi qín shí suǒ zào gù míng zhōng shān

晋时,雨后有大钟从山峡流出,验其铭,乃秦时所造,故名钟山。

hòu yǒu yú rén shān xià dé yī duó yáo zhī shēng rú pī lì shān yuè dòng yáo

后有渔人,山下得一铎,摇之,声如霹雳,山岳动摇。

yú rén jù chén zhī shuǐ

渔人惧,沉之水。

huò yuē cǐ qín shǐ huáng qū shān duó yě

或曰:此秦始皇驱山铎也。

hán shí shān

寒石山

táng hán shān shí dé èr sēng jū cǐ

唐寒山、拾得二僧居此。

fēng gàn hé shàng wèi lǘ qiū tài shǒu yuē hán shān shí dé shì wén shū pǔ xián hòu shēn

丰干和尚谓闾丘太守曰:“寒山、拾得,是文殊、普贤后身。

tài shǒu wǎng yè zhī èr rén xiào yuē fēng gàn ráo shé

”太守往谒之,二人笑曰:“丰干饶舌。

suì yǐn rù shí zhōng bù fù chū

”遂隐入石中,不复出。

shí jìng shān

石镜山

zài lín ān

在临安。

yǒu yuán shí rú jìng qián liú shǎo shí zhào zhī guān miǎn yǎn rán wáng zhě

有圆石如镜,钱镠少时照之,冠冕俨然王者。

táng zhāo zōng fēng wèi yì jǐn shān

唐昭宗封为衣锦山。

liú cháng yú cǐ yàn gù lǎo mù shí jiē pī jǐn xiù

镠常于此宴故老,木石皆披锦绣。

wǎn wěi shān

宛委山

zài kuài jī yǔ xué zhī qián

在会稽禹穴之前。

shàng yǒu shí kuì dà yǔ fā zhī de chì rú rì bì rú yuè zhǎng yī chǐ èr cùn

上有石匮,大禹发之,得赤如日,碧如月,长一尺二寸。

yòu chuán yǔ zhì shuǐ bì cáng jīn jiǎn yù zì zhī shū yú cǐ

又传禹治水毕,藏金简玉字之书于此。

bǎo shān

宝山

yī míng zǎn gōng

一名攒宫。

zài kuài jī xiàn dōng nán

在会稽县东南。

sòng gāo xiào guāng níng lǐ dù liù líng zài yān

宋高、孝、光、宁、理、度六陵在焉。

yuán yāo sēng yáng liǎn zhēn qié fā zhū líng táng jué qián shōu líng gǔ yì yú lán tíng shān zhī dōng qīng shù xià líng gǔ dé yǐ wú yàng dú lǐ zōng tóu dà rú dòu bù gǎn gēng huàn yuán rén qǔ zuò ruò qì

元妖僧杨琏真伽发诸陵,唐珏潜收陵骨,瘗于兰亭山之冬青树下,陵骨得以无恙,独理宗头大如斗,不敢更换,元人取作溺器。

wǒ tài zǔ de zhī shā mò fù guī běn líng yǒu shí bēi jì qí shì

我太祖得之沙漠,复归本陵,有石碑记其事。

yuè chéng zhōng bā shān

越城中八山

wò lóng jí shān huǒ zhū bái mǎ é méi bào láng péng shān guài shān

卧龙、蕺山、火珠、白马、峨眉、鲍郎、彭山、怪山。

gèng yǒu huáng zuó shān zài huá yán sì hòu rén bù jí zhī

更有黄琢山,在华严寺后,人不及知。

é méi shān zài xuān tíng běi shǒu mín jū zhī nèi jīn zhǐ tǔ gǔ sì shén zhuō xià xiǎo shí wèi é méi shān zhě fēi shì

峨眉山,在轩亭北首民居之内,今指土谷寺神桌下小石为峨眉山者,非是。

guài shān zài fǔ zhì dōng nán shuǐ jīng zhù yún shì shān zì láng yá dōng wǔ hǎi zhōng yī xī fēi lái jū mín guài zhī gù yuē guài shān

怪山在府治东南,《水经注》云:是山自琅琊东武海中一夕飞来,居民怪之,故曰怪山。

shàng yǒu líng mán jǐng mán dà rú zhù néng zhì fēng yǔ

上有灵鳗井,鳗大如柱,能致风雨。

yuè wáng zhù tái qí shàng yǒu guān yún qì

越王筑台其上,有观云气。

wěi lǘ

尾闾

tāi zhōu níng hǎi xiàn dōng hǎi zhōng shuǐ tuān jí xiàn wèi dà wō zhě shí yú chǔ bǎi fán fú wù jìn zhī zé ruò

台州宁海县东,海中水湍急,陷为大涡者十余处,百凡浮物,近之则溺。

hù zǐ hé

瓠子河

hàn wǔ dì yuán guāng sān nián hé jué dùn qiū fù jué pú yáng hù zǐ fàn jùn shí liù fā zú shù wàn rén sāi hù zǐ hé

汉武帝元光三年,河决顿丘,复决濮阳,瓠子泛郡十六,发卒数万人塞瓠子河。

tiān zǐ zì lín jué hé chén bái mǎ yù bì yú hé zhù shì qí shàng míng fáng xuān gōng

天子自临决河,沉白马玉璧于河,筑室其上,名防宣宫。

qián táng cháo

钱塘潮

zhāo xī liǎng zhì chū sān rì qǐ shuǐ èr shí rì luò shuǐ

朝夕两至,初三日起水,二十日落水。

měi yuè shí bā cháo dà bā yuè shí bā cháo yóu dà

每月十八潮大,八月十八潮尤大。

yǒu hòu cháo gē yuē wǔ wèi wèi wèi shēn yín mǎo mǎo chén chén sì sì sì wǔ wǔ shuò wàng yì bān lún

有候潮歌曰:“午未未未申,寅卯卯辰辰,巳巳巳午午,朔望一般轮。

pán xī

磻溪

zài fèng xiáng fǔ bǎo jī xiàn

在凤翔府宝鸡县。

lǚ wàng diào cǐ dé yī yú fù yǒu huáng yù wén yuē zhōu shòu mìng lǚ shì zuǒ

吕望钓此,得一鱼,腹有璜玉,文曰:“周受命,吕氏佐。

jīn shí shàng yǐn yǐn jiàn liǎng xī hén

”今石上隐隐见两膝痕。

yàn yù duī

滟滪堆

zài qú táng xiá kǒu

在瞿唐峡口。

yǒu gū shí dōng chū shuǐ èr shí yú zhàng xià jí mò rù tǔ

有孤石,冬出水二十余丈,夏即没入土。

rén yún yàn yù dà rú xiàng qú táng bù kě shàng

人云:“滟滪大如象,瞿唐不可上;

yàn yù dà rú mǎ qú táng bù kě xià

滟滪大如马,瞿唐不可下。

yǐ wéi shuǐ hou

”以为水候。

yǔ zi yú fèng fù chèn hái bā dōng zhì qú táng shuǐ zhuàng

庾子舆奉父榇还巴东,至瞿唐,水壮。

zi yú āi háo xiá shuǐ zhòu tuì zhōu de ān xíng

子舆哀号,峡水骤退,舟得安行。

rén wéi zhī yǔ yuē yàn yù rú pà běn bù tōng qú táng shuǐ tuì wèi yǔ gōng

人为之语曰:“滟滪如帕本不通,瞿唐水退为庾公。

cháng jiāng sān xiá

长江三峡

qú táng xiá yǔ guī xiá wū shān xiá shì chēng sān xiá lián gèn qī bǎi lǐ chóng yán dié zhàng yǐn bì tiān rì fēi tíng wǔ yè fēn bú jiàn rì yuè

瞿唐峡与归峡、巫山峡,世称三峡,连亘七百里,重岩叠障,隐蔽天日,非亭午夜分,不见日月。

shuǐ jīng yún dù yǔ suǒ záo

《水经》云杜宇所凿。

làn kē shān

烂柯山

qú zhōu fǔ chéng nán

衢州府城南。

yī míng shí shì

一名石室。

dào shū wèi qīng xiá dì bā dòng tiān

道书谓青霞第八洞天。

jìn qiáo zhě wáng zhì rù shān jiàn èr tóng zǐ yì zhì zhì fǔ ér guān

晋樵者王质入山,见二童子弈,质置斧而观。

tóng zǐ yǔ zhì yī wù rú zǎo hé shí zhī bù jī

童子与质一物,如枣核,食之不饥。

jú zhōng shì zhì yuē rǔ fǔ kē làn yǐ

局终,示质曰:“汝斧柯烂矣。

zhì guī jiā yǐ bǎi suì yǐ

”质归家,已百岁矣。

jiāng láng shān

江郎山

zài jiāng shān

在江山。

shì chuán jiāng shì xiōng dì sān rén dēng qí diān huà wèi shí gù míng

世传江氏兄弟三人登其巅,化为石,故名。

shān dǐng yǒu chí chǎn bì lián jīn jì

山顶有池,产碧莲、金鲫。

jīn huà shān

金华山

fǔ chéng běi

府城北。

jīn xīng yǔ wù nǚ xīng zhēng huá gù míng

金星与婺女星争华,故名。

yòu míng cháng shān zhōu sān bǎi liù shí yú lǐ qí zuì shèng zhě yuē jīn huá dòng dào shū dì sān shí liù dòng tiān

又名长山,周三百六十余里,其最胜者曰金华洞,道书第三十六洞天。

sì míng shān

四明山

zài yú yáo xiàn

在余姚县。

gāo sān wàn bā qiān zhàng zhōu èr bǎi yī shí lǐ yóu yín xiǎo xī rù zé chēng dōng sì míng

高三万八千丈,周二百一十里,由鄞小溪入,则称东四明;

yóu yú yáo bái shuǐ rù zé chēng xi sì míng

由余姚白水入,则称西四明;

yóu fèng huà xuě dòu rù zé zhí wèi zhī sì míng

由奉化雪窦入,则直谓之四明。

dào jīng dì jiǔ dòng tiān yě

道经第九洞天也。

fēng fán èr bǎi bā shí yǒu èr zhōng yǒu fēng yuē fú róng yǒu hàn lì kè shí shàng yuē sì míng shān xīn

峰凡二百八十有二,中有峰曰芙蓉,有汉隶刻石上,曰“四明山心”。

qí yòu yǒu shí chuāng

其右有石窗。

tiān shuǐ chí

天水池

zài chóng qìng jiāng jīn xiàn

在重庆江津县。

yì rén chūn yuè yóu cǐ jìng yú chí zhōng mō shí qí sì de shí zhě shēng nán de wǎ zhě shēng nǚ pō yàn

邑人春月游此,竞于池中摸石祈嗣,得石者生男,得瓦者生女,颇验。

dà ráng shuǐ

大瀼水

zài fèng jié xiàn

在奉节县。

dù fǔ shī ráng dōng ráng xi yī wàn jiā jí cǐ

杜甫诗“瀼东瀼西一万家”,即此。

jùn rén lóng chéng cháng yú ráng zhōng jiàn yī shí hé tàn qǔ zhī huò yù yìn wǔ wén zì fēi shì jiān zhuàn zhòu

郡人龙澄,尝于瀼中见一石盒,探取之,获玉印五,文字非世间篆籀。

hū yǒu shén rén chà yuē yù yìn nǎi shàng dì suǒ bǎo xī shòu yǔ zhì shuǐ shuǐ zhì fù cáng míng shān dà chuān

忽有神人诧曰:“玉印乃上帝所宝,昔授禹治水,水治复藏名山大川。

jīn shǒu hù bù jǐn ěr

今守护不谨耳!

kě jí tóu yuán chù

可亟投元处。

chéng rú qí yán

”澄如其言。

hòu dēng shàng dì

后登上第。

niú xīn shān

牛心山

lóng ān fǔ chéng zhī dōng

龙安府城之东。

liáng li lóng qiān zàng cǐ

梁李龙迁葬此。

wǔ hòu shí záo duàn shān mài

武后时凿断山脉。

xuán zōng xìng shǔ yǒu lǎo rén sū yuán zòu lóng zhōu niú shān guó zhī zǔ mù jīn rì meng chen nǎi zé tiān jué záo suǒ zhì yě

玄宗幸蜀,有老人苏垣奏:龙州牛山,国之祖墓,今日蒙尘,乃则天掘凿所致也。

xuán zōng mìng cì shǐ xiū zhù rú jiù

玄宗命刺史修筑如旧。

wèi jǐ zhū lù shān

未几,诛禄山。

é méi shān

峨眉山

méi zhōu chéng nán lái zì mín shān lián gāng dié zhàng yán mào sān bǎi yú lǐ zhì cǐ tū qǐ sān fēng qí èr fēng duì zhì wǎn ruò é méi

眉州城南,来自岷山,连冈叠障,延袤三百余里,至此突起三峰,其二峰对峙,宛若蛾眉。

mó zhēn xī

磨针溪

péng shān xiàng ěr shān xià xiāng chuán lǐ bái dú shū shān zhōng xué wèi chéng qì qù

彭山象耳山下,相传李白读书山中,学未成,弃去。

guò shì xī féng lǎo ǎo fāng mó tiě chǔ bái wèn gù ǎo yuē yù zuò zhēn ěr

过是溪,逢老媪方磨铁杵,白问故,媪曰:“欲作针耳。

bái gǎn qí yán suì zú yè

”白感其言,遂卒业。

cháng bái shān

长白山

zài kāi yuán dōng běi qiān yú lǐ

在开原东北千余里。

héng gèn qiān lǐ qí diān yǒu tán zhōu bā shí lǐ shēn bù kě cè nán liú wèi yā lù jiāng běi liú wèi hùn tóng jiāng

横亘千里,其巅有潭,周八十里,深不可测,南流为鸭绿江,北流为混同江。

tài háng shān

太行山

huái qìng fǔ chéng běi

怀庆府城北。

wáng liè rù shān hū wén shān běi léi shēng wǎng shì zhī liè kāi shù bǎi zhàng shí jiān yī kǒng jìng chǐ zhōng yǒu qīng ní liú chū liè qǔ tuán jí jiān níng qì wèi rú xiāng jīng fàn

王烈入山,忽闻山北雷声,往视之,裂开数百丈,石间一孔径尺,中有青泥流出,烈取抟即坚凝,气味如香粳饭。

shén nóng jiàn

神农涧

zài wēn xiàn

在温县。

shén nóng cǎi yào zhì cǐ yǐ zhàng huà dì suì chéng jiàn

神农采药至此,以杖画地,遂成涧。

wò lóng gǎng

卧龙岗

nán yáng fǔ chéng xī nán

南阳府城西南。

jí zhū gě liàng gōng gēng chù yǒu sān gù qiáo

即诸葛亮躬耕处,有三顾桥。

dān shuǐ

丹水

zài nèi xiāng xiàn

在内乡县。

bào pǔ zǐ yún shuǐ yǒu dān yú xiān xià zhì shí rì yè cì zhī yú jiē fú shuǐ chì guāng rú huǒ qǔ qí xuè tu zú kě bù xíng shuǐ shàng

《抱朴子》云:水有丹鱼,先夏至十日,夜伺之,鱼皆浮水,赤光如火,取其血涂足,可步行水上。

tiān zhōng shān

天中山

rǔ níng fǔ chéng běi

汝宁府城北。

zài tiān dì zhī zhōng gù míng

在天地之中,故名。

zì gǔ kǎo rì yǐng cè fēn shù mò zhèng yú cǐ

自古考日影测分数,莫正于此。

jīn lóng chí

金龙池

zài píng yáng fǔ chéng xī nán

在平阳府城西南。

jìn yǒng jiā zhōng yǒu hán ǎo ǒu shi yī jù luǎn guī yù zhī de yīng ér zì yuē jué fāng sì suì

晋永嘉中,有韩媪偶拾一巨卵,归育之,得婴儿,字曰“橛”,方四岁。

liú yuān zhù píng yáng chéng bù jiù mù néng chéng zhě

刘渊筑平阳城不就,募能城者。

jué yīn biàn wéi shé lìng ǎo jǔ huī zhì qí hòu yuē píng huī zhù chéng chéng kě lì jiù

橛因变为蛇,令媪举灰志其后,曰:“凭灰筑城,城可立就。

guǒ rán yuān guài zhī suì tóu rù shān xué jiān lù wěi shù cùn hū yǒu quán yǒng chū chéng cǐ chí

”果然,渊怪之,遂投入山穴间,露尾数寸,忽有泉涌出,成此池。

wǔ tái shān

五台山

zài wǔ tái xiàn

在五台县。

wǔ fēng gāo chū yún hàn wén shū shī lì suǒ jū

五峰高出云汉,文殊师利所居。

yuē qīng liáng shān jí cǐ

曰“清凉山”,即此。

ní shān

尼山

qū fù jiē sì shuǐ zōu xiàn jiè

曲阜接泗水邹县界。

yán shì dǎo cǐ ér kǒng zǐ shēng

颜氏祷此,而孔子生。

jì yún yán shì shēng zhī gǔ cǎo mù zhī yè jiē shàng qǐ

记云:“颜氏升之谷,草木之叶皆上起;

jiàng zhī gǔ cǎo mù zhī yè jiē xià chuí

降之谷,草木之叶皆下垂。

léi zé

雷泽

zài cáo zhōu

在曹州。

zé zhōng yǒu léi shén lóng shēn ér rén jiá gǔ qí fù zé míng

泽中有雷神,龙身而人颊,鼓其腹则鸣。

shǐ jì shùn yú yú léi zé

《史记》:“舜渔于雷泽。

jí cǐ

”即此。

míng dú hé

鸣犊河

zài gāo táng

在高唐。

kǒng zǐ jiāng xi jiàn zhào jiǎn zǐ wén shā dòu míng dú lín hé ér tàn yīn míng

孔子将西见赵简子,闻杀窦鸣犊,临河而叹,因名。

pú shuǐ

濮水

pú zhōu shàng yǒu zhuāng zhōu diào tái

濮州上有庄周钓台。

xī shī yán wèi zhòu zuò mǐ mǐ zhī yuè

昔师延为纣作靡靡之乐。

wǔ wáng fá zhòu shī yán zì tóu pú shuǐ ér sǐ

武王伐纣,师延自投濮水而死。

hòu wèi líng gōng yè zhǐ pú shàng wén gǔ qín shēng zhào shī juān tīng zhī

后卫灵公夜止濮上,闻鼓琴声,召师涓听之。

shī juān yuē cǐ wáng guó zhī yīn yě

师涓曰:“此亡国之音也。

niú shān

牛山

lín zī

临淄。

qí jǐng gōng dēng niú shān liú tì yuē měi zāi guó hu

齐景公登牛山,流涕曰:“美哉国乎!

ruò hé qù cǐ ér sǐ yě

若何去此而死也?

ài kǒng liáng qiū jù jiē cóng ér qì yàn zǐ dú xiào

”艾孔、梁丘据皆从而泣,晏子独笑。

gōng wèn gù duì yuē shǐ xián zhě bù sǐ zé tài gōng huán gōng cháng shǒu zhī yǐ

公问故,对曰:“使贤者不死,则太公、桓公常守之矣。

yǒng zhě bù sǐ zé zhuāng gōng líng gōng cháng shǒu zhī yǐ wú jūn ān dé cǐ wèi hu

勇者不死,则庄公、灵公常守之矣,吾君安得此位乎?

zhì yú jūn dú yù cháng shǒu shì bù rén yě

至于君独欲常守,是不仁也。

èr zi cóng ér qì shì chǎn yú yě

二子从而泣,是谄谀也。

jiàn cǐ èr zhě chén suǒ yǐ qiè xiào

见此二者,臣所以窃笑。

gōng jǔ shāng zì fá fá èr chén zhě

”公举觞自罚、罚二臣者。

yú gōng gǔ

愚公谷

lín zī yú gōng shān zhī běi

临淄愚公山之北。

qí huán gōng zhú lù zhì cǐ wèn yī lǎo fù hé yǐ míng yú gōng gǔ

齐桓公逐鹿至此,问一老父:“何以名愚公谷?

duì yuē chén chù niú shēng dú mài dú ér mǎi jū

”对曰:“臣畜牛生犊,卖犊而买驹。

shào nián wèi niú bù néng shēng mǎ suì chí jū qù

少年谓牛不能生马,遂持驹去。

lín rén yǐ chén wèi yú gù míng

邻人以臣为愚,故名。

jiǔ huà shān

九华山

qīng yáng jiù míng jiǔ zǐ shān

青阳,旧名九子山。

lǐ bái wèi jiǔ fēng shì lián huá nǎi gèng jīn míng

李白谓“九峰似莲华”,乃更今名。

liú mèng de cháng ài zhōng nán tài huá yǐ wéi cǐ wài wú qí

刘梦得尝爱终南、太、华,以为此外无奇;

ài nǚ jǐ jīng shān yǐ wéi cǐ wài wú xiù

爱女几、荆山,以为此外无秀。

jí jiàn jiǔ huá shēn huǐ qián yán zhī shī yě

及见九华,深悔前言之失也。

yǔ qí shān

禹祁山

gū sū chéng xi xiāng chuán yǔ dǎo wú jiāng yǐ xiè jù qū huì zhū hóu yú cǐ

姑苏城西,相传禹导吴江以泄具区,会诸侯于此。

dòng tíng shān

洞庭山

gū sū chéng xi tài hú zhōng yī míng bāo shān dào shū dì jiǔ dòng tiān

姑苏城西太湖中,一名包山,道书第九洞天。

sū zǐ měi jì yǒu fēng qī shí èr wéi dòng tíng chēng xióng

苏子美记:“有峰七十二,惟洞庭称雄。

kǒng wàng shān

孔望山

hǎi zhōu

海州。

kǒng zǐ wèn guān yú tán zi cháng dēng cǐ wàng hǎi

孔子问官于郯子,尝登此望海。

jiā gǔ shān

夹谷山

zài gàn yú

在赣榆。

jí kǒng zǐ huì qí hóu chù

即孔子会齐侯处。

shuò xiàng hú

硕项湖

zài ān dōng

在安东。

qín shí tóng yáo yún chéng mén yǒu xuè dāng xiàn méi

秦时童谣云:“城门有血,当陷没。

yǒu lǎo mǔ yōu jù měi dàn wǎng shì

”有老姆忧惧,每旦往视。

mén zhě zhī qí gù yǐ xuè tu mén mǔ jiàn zhī jí zǒu

门者知其故,以血涂门,姆见之,即走。

xū yú dà shuǐ zhì chéng guǒ xiàn

须臾,大水至,城果陷。

gāo qí shí hú cháng hé chéng zhǐ shàng cún

高齐时,湖尝涸,城址尚存。

lóng xué shān

龙穴山

lù ān shàng yǒu zhāng lóng gōng cí jì yún zhāng lù sī yǐng shàng rén shì táng wèi xuān chéng lìng shēng jiǔ zǐ cháng yǔ qí qī yuē wú lóng yě

六安上有张龙公祠,记云:张路斯颖上人,仕唐为宣城令,生九子,尝语其妻曰:“吾龙也。

liǎo rén zhèng xiáng yuǎn yì lóng yě jù wú chí

蓼人郑祥远亦龙也,据吾池。

lǚ yǔ zhī zhàn bù shèng míng rì qǔ jué lìng wú zǐ shè xì liè yǐ qīng juàn zhě zhèng yě jiàng juàn zhě wú yě

屡与之战,不胜,明日取决,令吾子射系鬣以青绢者郑也,绛绢者吾也。

zi suì shè zhòng qīng juàn zhě zhèng nù tóu hé féi xī shān sǐ

”子遂射中青绢者,郑怒,投合肥西山死。

jí jīn lóng xué

即今龙穴。

cháo hú

巢湖

hé féi

合肥。

shì chuán jiāng shuǐ bào zhǎng gōu yǒu jù yú wàn jīn sān rì ér sǐ hé jùn shí zhī

世传江水暴涨,沟有巨鱼万斤,三日而死,合郡食之。

dú yī mǔ bù shí

独一姥不食。

hū yù lǎo yú yuē cǐ wú zǐ yě

忽遇老臾,曰:“此吾子也。

rǔ bù shí qí ròu

汝不食其肉。

wú kě wáng bào yé

吾可亡报耶?

dōng mén shí guī mù chì chéng dāng xiàn

东门石龟目赤,城当陷。

mǔ yuē wǎng kuī zhī

”姥曰往窥之。

yǒu zhì zǐ xì yǐ zhū fu guī mù

有稚子戏以朱傅龟目。

mǔ jiàn jí dēng shān ér chéng xiàn zhōu sì bǎi yú lǐ

姥见,急登山,而城陷,周四百余里。

diān chí

滇池

yún nán fǔ chéng nán

云南府城南。

yī míng kūn míng chí zhōu wǔ bǎi yú lǐ chǎn qiān yè lián

一名昆明池,周五百余里,产千叶莲。

shǐ jì diān shuǐ yuán guǎng mò xiá yǒu shuǐ dào liú gù yuē diān

《史记》:“滇水源广末狭,有水倒流,故曰滇。

jīn mǎ shān

金马山

yún nán fǔ chéng dōng shì chuán jīn mǎ yǐn xiàn yú shàng

云南府城东,世传金马隐现于上。

wǎng xi zé bì jī shān fēng luán xiù bá wèi zhū shān cháng

往西则碧鸡山,峰峦秀拔,为诸山长。

fǔ kàn diān chí yī bì wàn qǐng

俯瞰滇池,一碧万顷。

hàn xuān dì shí fāng shì yán yì zhōu yǒu jīn mǎ bì jī kě jì dǎo ér zhì nǎi qiǎn wáng bāo rù shǔ

汉宣帝时,方士言益州有金马碧鸡可祭祷而致,乃遣王褒入蜀。

dà yǔ lǐng

大庾岭

nán xióng fǔ chéng běi

南雄府城北。

yī míng méi lǐng

一名梅岭。

zhāng jiǔ líng kāi záo chéng lù xíng zhě biàn zhī

张九龄开凿成路,行者便之。

shàng yǒu yún fēng sì bái yuán dòng

上有云封寺、白猿洞。

lú duō xùn nán qiān lǐng shàng qì yī jiǔ jiā wèn qí xìng yù yuē wǒ zhōng zhōu shì zú yǒu zi wèi zǎi xiàng lú duō xùn xié sī cuàn yǐ sǐ

卢多逊南迁岭上,憩一酒家,问其姓,妪曰:“我中州仕族,有子为宰相卢多逊挟私窜以死。

wǒ qiě yù cǐ lǐng hou qí lái

我且寓此岭,候其来。

duō xùn cāng huáng bì qù

”多逊仓皇避去。

luó fú shān

罗浮山

zài bó luó

在博罗。

gāo sān qiān liù bǎi zhàng zhōu sān bǎi yú lǐ lǐng shí wǔ fēng sì bǎi sān shí èr dòng bā dà xiǎo shí lóu sān dēng zhī kě wàng hǎi

高三千六百丈,周三百余里,岭十五,峰四百三十二,洞八,大小石楼三,登之可望海。

yòu yǒu xuán fáng yáo gōng qī shí èr suǒ

又有璇房瑶宫七十二所。

nán yuè zhì luó fú dì sān shí yī lǐng bàn shì jù zhú jiē qī bā wéi jié zhǎng zhàng èr yè shì bā jiāo wèi zhī lóng cōng zhú

《南越志》:罗浮第三十一岭半是巨竹,皆七八围,节长丈二,叶似芭蕉,谓之龙葱竹。

è xī

鳄溪

zài cháo zhōu fǔ chéng dōng

在潮州府城东。

yī míng è xī

一名恶溪。

xī yǒu è yú shēn huáng sè sì zú xiū wěi zhuàng rú tuó jǔ zhǐ jí kǒu sēn jù chǐ wǎng wǎng wéi rén hài

溪有鳄鱼,身黄色,四足,修尾,状如鼍,举止疾,口森锯齿,往往为人害。

lù xíng yá shàng

鹿行崖上。

qún è míng hǒu lù bù zhuì àn è jí cán shí

群鳄鸣吼,鹿怖坠岸,鳄即蚕食。

shí zhōng shān

石钟山

zài hú kǒu

在湖口。

xià lín shēn tán wēi fēng gǔ làng shuǐ shí xiāng bó xiǎng ruò hóng zhōng

下临深潭,微风鼓浪,水石相搏,响若洪钟。

sū shì cháng fàn zhōu zuì cǐ

苏轼尝泛舟醉此。

má gū shān

麻姑山

zài jiàn chāng fǔ chéng xi

在建昌府城西。

shàng yǒu pù bù lóng yán dān xiá dòng bì lián chí jiē qí jìng yě

上有瀑布、龙岩、丹霞洞、碧莲池,皆奇境也。

zhōu sì bǎi yú lǐ zhōng duō píng dì kě gēng

周四百余里,中多平地可耕。

dào shū sān shí liù dòng tiān zhī yī

道书三十六洞天之一。

má gū xiū liàn yú cǐ

麻姑修炼于此。

qǔ jiāng chí

曲江池

xī ān fǔ chéng dōng nán

西安府城东南。

hàn wǔ dì záo měi cì yàn chén liáo yú cǐ chí bèi cǎi zhōu wéi zǎi xiàng xué shì dēng yān

汉武帝凿,每赐宴臣僚于此,池备彩舟,惟宰相学士登焉。

sòng zǐ jīng cháng yè yǐn qǔ jiāng ǒu hán mìng qǔ bàn bì shí yú chǒng gè sòng yī méi zǐ jīng kǒng yǒu qù qǔ bù gǎn fú mào hán ér guī

宋子京尝夜饮曲江,偶寒,命取半臂,十余宠各送一枚,子京恐有去取,不敢服,冒寒而归。

qí shān

岐山

yī míng tiān zhù shān

一名天柱山。

yǔ gòng dǎo qiān jí qí

《禹贡》:导汧及岐。

tài wáng yì yú qí shān zhī xià wén wáng shí fèng míng qí shān jiē cǐ

太王邑于岐山之下,文王时凤鸣岐山,皆此。

jūn zǐ jīn

君子津

dà tóng

大同。

gǔ dōng shèng zhōu jiè shàng

古东胜州界上。

hàn huán dì shí yǒu dà gǔ jì jīn zhì sǐ cǐ jīn zhǎng mái zhī

汉桓帝时,有大贾继金至,死此,津长埋之。

jiǎ zǐ xún fù sāng zhì xī hái qí jīn

贾子寻父丧至,悉还其金。

dì wén zhī yuē jūn zǐ yě

帝闻之曰:“君子也。

suì yǐ míng jīn

”遂以名津。

liǔ yì jǐng

柳毅井

zài jūn shān

在君山。

táng liǔ yì xià dì guī zhì jīng yáng dào yù mù yáng fù qì yuē qiè yán tíng jūn xiǎo nǚ jià jīng chuān cì láng wèi bì suǒ zèn jiàn chù zhì cǐ gǎn jì chǐ dú

唐柳毅下第归,至泾阳,道遇牧羊妇,泣曰:“妾沿庭君小女,嫁泾川次郎,为婢所谮,见黜至此,敢寄尺牍。

dòng tíng zhī yīn yǒu dà jú shù jī shù sān dāng yǒu yīng zhě

洞庭之阴有大橘树,击树三,当有应者。

yì rú qí yán

”毅如其言。

hū jiàn yī sōu yǐn zhì líng xū diàn qǔ shū yǐ jìn

忽见一叟引至灵虚殿,取书以进。

dòng tíng jūn qì yuē lǎo fū zhī zuì

洞庭君泣曰:“老夫之罪。

qǐng zhī yǒu chì lóng yōng yī hóng zhuāng zhì jí jì shū nǚ yě

”顷之,有赤龙拥一红妆至,即寄书女也。

yàn yì bì yún gōng dòng tíng jūn dì qián táng jūn yuē jīng yáng lí fù yù tuō gāo yì wèi yīn

宴毅碧云宫,洞庭君弟钱唐君曰:“泾阳嫠妇欲托高义为姻。

yì bù gǎn dāng cí qù

”毅不敢当,辞去。

hòu zài qǔ lú shì jí lóng nǚ yě

后再娶卢氏,即龙女也。

✦ You read 地理部·山川

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.