夜航船 · 张岱 · Chapter 21 of 131

地理部·泉石

PinyinModern Translation
Size

bā gōng dé shuǐ

八功德水

yī qīng èr lěng sān xiāng sì róu wǔ gān liù jìng qī bù yē bā chú bìng

一清、二冷、三香、四柔、五甘、六净、七不噎、八除病。

běi jīng xī shān nán jīng líng gǔ jiē qǔ cǐ yì

北京西山、南京灵谷,皆取此义。

zhēn xī

斟溪

zài lián zhōu

在连州。

yī rì shí yì shí jié

一日十溢十竭。

cháo quán

潮泉

zài ān níng zhōu

在安宁州。

yī rì sān yì sān jié

一日三溢三竭。

lòu sháo

漏勺

zài guì yáng chéng wài

在贵阳城外。

yī rì bǎi yíng bǎi hé yīng tóng hú lòu kè

一日百盈百涸,应铜壶漏刻。

zhōng lěng quán

中冷泉

zài yáng zǐ jiāng xīn

在扬子江心。

lǐ dé yù wèi xiāng yǒu fèng shǐ zhě zhì jīn líng mìng zhì zhōng lěng shuǐ yī hú

李德裕为相,有奉使者至金陵,命置中冷水一壶。

qí rén wàng què

其人忘却。

zhì shí tou chéng jí jí yǐ xiàn li

至石头城,及汲以献李。

yǐn zhī yuē cǐ pō shì shí tou chéng xià shuǐ

饮之,曰:“此颇似石头城下水。

qí rén xiè guò bù gǎn yǐn

”其人谢过,不敢隐。

huì shān quán

惠山泉

zài wú xī xiàn xī shān

在无锡县锡山。

jiù míng jiǔ lóng shān yǒu quán chū shí xué

旧名九龙山,有泉出石穴。

lù yǔ pǐn zhī wèi tiān xià dì èr quán

陆羽品之,谓天下第二泉。

bō tū quán

趵突泉

zài jǐ nán

在济南。

píng dì shàng shuǐ bō qǐ shù chǐ kàn shuǐ zhě yǐ shuǐ zhī gāo xià bo qí xiū jiù

平地上水趵起数尺,看水者以水之高下,卜其休咎。

fàn gōng quán

范公泉

zài qīng zhōu fǔ

在青州府。

fàn zhòng yān zhī qīng zhōu yǒu huì zhèng xī cè hū yǒng lǐ quán suì yǐ fàn gōng míng zhī

范仲淹知青州,有惠政,溪侧忽涌醴泉,遂以范公名之。

jīn yī jiā jí shuǐ wán yào hào qīng zhōu bái wán zǐ

今医家汲水丸药,号青州白丸子。

dù nǚ quán

妒女泉

zài bīng zhōu

在并州。

fù nǚ bù dé jìng zhuāng cǎi fú zhì qí de bì zhì fēng yǔ

妇女不得靓妆彩服,至其地必致风雨。

ā jǐng shuǐ

阿井水

zài dōng ē xiàn

在东阿县。

yǐ hēi lǘ pí qǔ qí shuǐ jiān chéng gāo jí míng ē jiāo

以黑驴皮,取其水煎成膏,即名“阿胶”。

hǔ páo quán

虎跑泉

zài qián táng

在钱塘。

táng yuán hé shí sì nián xìng kōng dà shī qī chán qí zhōng yǐ wú shuǐ yù qù

唐元和十四年,性空大师栖禅其中,以无水欲去。

yǒu èr hǔ pǎo shān chū quán gān liè nǎi jiàn hǔ páo sì

有二虎跑山出泉甘冽,乃建虎跑寺。

guān quán zhě sēng wèi jǔ fàn bài quán jí bì fèi ér chū

观泉者,僧为举梵呗,泉即觱沸而出。

liù yī quán

六一泉

zài gū shān zhī nán

在孤山之南。

sòng yuán liù nián dōng pō yù huì qín shàng rén tóng kū ōu yáng gōng chù yě

宋元六年,东坡与会勤上人同哭欧阳公处也。

qín shàng rén jiǎng táng chū gòu quē de de quán dōng pō wéi zuò quán míng

勤上人讲堂初构,阙地得泉,东坡为作泉铭。

yǐ liǎng rén jiē liè ōu gōng mén xià cǐ quán fāng chū shì kū gōng fù míng yǐ liù yī yóu jiàn gōng yě

以两人皆列欧公门下,此泉方出,适哭公讣,名以六一,犹见公也。

cān liáo quán zài zhì guǒ sì

参寥泉在智果寺。

dōng pō quán zài chāng xiàn

东坡泉在昌县。

zuì wēng tíng cè yì yǒu liù yī quán

醉翁亭侧,亦有六一泉。

yè hé shí

夜合石

xīn chāng dōng běi dòng shān sì shuǐ kǒu yǒu èr shí gāo zhàng yú tǔ rén yán èr shí yè jiān cháng hé wéi yī

新昌东北洞山寺水口,有二石,高丈余,土人言:二石夜间常合为一。

rè shí

热石

lín wǔ yǒu rè shí zhuàng rú cháng shí ér qì rú chì tàn zhì wù qí shàng lì jiāo

临武有热石,状如常石,而气如炽炭,置物其上立焦。

sōng huà shí

松化石

sōng shù zhì wǔ bǎi nián yī yè fēng léi huà wèi shí zhì qí shù pí sōng jié háo hū bù shuǎng

松树至五百年,一夜风雷化为石质,其树皮松节,毫忽不爽。

táng dào shì mǎ zì rán zhǐ yán zhēn guān sōng dāng huà wèi shí yī xī guǒ huà

唐道士马自然指延真观松,当化为石,一夕果化。

wàng fū shí

望夫石

wǔ chāng shān yǒu shí zhuàng rú rén

武昌山有石,状如人。

sú chuán zhēn fù zhī fu cóng yì yuǎn zhēng fù xié zi sòng zhì cǐ lì wàng qí fu ér sǐ shī huà wèi shí

俗传贞妇之夫从役远征,妇携子送至此,立望其夫而死,尸化为石。

xǐng jiǔ shí

醒酒石

táng li wén ráo yú píng quán zhuāng jù tiān xià zhēn mù guài shí yǒu xǐng jiǔ shí yóu suǒ zhōng ài

唐李文饶于平泉庄,聚天下珍木怪石,有醒酒石,尤所钟爱。

qí shǔ zǐ sūn yuē yǐ píng quán zhuāng yī mù yī shí yú rén zhě fēi wú zǐ sūn yě

其属子孙曰:“以平泉庄一木一石与人者,非吾子孙也。

hòu qí sūn yán gǔ shǒu zǔ xùn yǔ zhāng quán yì zhēng cǐ shí zú wèi suǒ shā

”后其孙延古守祖训,与张全义争此石,卒为所杀。

chì xīn shí

赤心石

wǔ hòu shí zhēng xiàn xiáng ruì

武后时争献祥瑞。

luò bīn jū mín yǒu de shí ér pōu zhī zhōng chì zhě xiàn yú hòu yuē shì shí yǒu chì xīn

洛滨居民,有得石而剖之中赤者,献于后,曰:“是石有赤心。

li zhāo dé yuē cǐ shí yǒu chì xīn qí yú qǐ jiē móu fǎn yě

”李昭德曰:“此石有赤心,其余岂皆谋反也!

shí jiǔ quán

十九泉

zài yán tān diào tái xià

在严滩钓台下。

lù yǔ pǐn tiān xià quán wèi wèi cǐ quán dāng jū dì shí jiǔ

陆羽品天下泉味,谓此泉当居第十九。

yī zhǐ shí

一指石

zài tóng lú xiàn zhui yán gǔ jiān yǐ zhǐ dǐ zhī zé dòng gù míng

在桐庐县缀岩谷间,以指抵之则动,故名。

yú shí

鱼石

fú zhōu jiāng xīn yǒu shí shàng kè shuāng yú měi yú sān shí liù lín páng yǒu shí chèng shí dòu xiàn zé suì fēng

涪州江心有石,上刻双鱼,每鱼三十六鳞,旁有石秤石斗,现则岁丰。

lóng jǐng

龙井

zài tāng yīn

在汤阴。

xiāng chuán sūn dēng cháng yù cǐ

相传孙登尝寓此。

suì hàn nóng fū dǎo yú lóng dòng de yǔ

岁旱,农夫祷于龙洞,得雨。

dēng yuē cǐ bìng lóng yǔ yě ān néng sū hé jià hu

登曰:“此病龙雨也,安能苏禾稼乎?

xiù zhī guǒ xīng huì

”嗅之果腥秽。

lóng shí bèi shēng jū biàn yī lǎo wēng qiú dēng zhì yuē quán dāng yǒu bào

龙时背生疽,变一老翁,求登治,曰:“痊当有报。

bù shù rì dà yǔ jiàn shí zhōng liè kāi yī jǐng qí shuǐ chén rán jí lóng chuān cǐ yǐ bào yě

”不数日,大雨,见石中裂开一井,其水湛然,即龙穿此以报也。

wēn quán

温泉

zài rǔ zhōu chéng xi zhě wǔ hòu cháng xìng cǐ

在汝州城西者,武后尝幸此。

qí cè yòu yǒu lěng quán

其侧又有冷泉。

shùn tiān fǔ tāng shān xià yǒu quán sì shí cháng wēn yù zhī yù jí

顺天府汤山下有泉,四时常温,浴之愈疾。

zūn huà yì yǒu tāng quán

遵化亦有汤泉。

fù píng yǒu èr quán yī wēn yī lěng

阜平有二泉,一温一冷。

yún nán ān níng wēn quán sè rú bì yù kě jiàn máo fà

云南安宁温泉,色如碧玉,可鉴毛发。

lí shān xi xiù lǐng xià yǒu wēn quán

骊山西绣岭下有温泉。

yù quán

玉泉

zài yù quán shān xià

在玉泉山下。

quán chū shí xià jiān yīn záo shí wèi chī tóu quán cóng chī kǒu chū míng ruò zá pèi sè ruò sù liàn wèi jí gān měi zhū ér wèi chí guǎng kě sān zhàng liú yú xī hú suì wèi yān shān bā jǐng zhī yī

泉出石罅间,因凿石为螭头,泉从螭口出,鸣若杂佩,色若素练,味极甘美,潴而为池,广可三丈,流于西湖,遂为燕山八景之一。

shén nóng jǐng

神农井

zài zhǎng zǐ yáng tóu shān jí shén nóng de jiā gǔ chǔ

在长子羊头山,即神农得佳谷处。

dù kāng quán

杜康泉

shùn cí dōng wǔ xià kāng jí cǐ yǐ niàng jiǔ

舜祠东庑下,康汲此以酿酒。

huò yǐ zhōng lěng shuǐ jí huì shān quán chēng zhī yī shēng zhòng èr shí sì zhū shì quán jiào qīng yī zhū

或以中冷水及惠山泉称之,一升重二十四铢,是泉较轻一铢。

jīn jī shí

金鸡石

jiàn dé cǎo táng sì zhī běi luō yǐn cháng guò cǐ xì tí yuē jīn jī bù xiàng wǔ gēng tí

建德草堂寺之北,罗隐常过此,戏题曰:“金鸡不向五更啼。

shí suì bèng liè yǒu jī fēi míng ér qù

”石遂迸裂,有鸡飞鸣而去。

yù rǔ quán

玉乳泉

dān yáng liú bó chú lùn cǐ shuǐ wèi tiān xià dì sì quán

丹阳刘伯刍,论此水为天下第四泉。

lǜ zhū jǐng

绿珠井

zài bó bái shuāng jiǎo shān xià liáng shì nǚ lǜ zhū shēng cǐ

在博白双角山下,梁氏女绿珠生此。

jí yǐn zhě chǎn nǚ bì lì sè

汲饮者产女必丽色。

róng xiàn yǒu yáng fēi jǐng yīn fēi shēng cǐ ér míng

容县有杨妃井,因妃生此而名。

yù lín yǒu sī mìng jǐng gān dàn bàn zhī kě gěi hé jìng

郁林有司命井,甘淡半之,可给阖境。

lóng bèi quán

龙焙泉

jiàn níng fèng huáng shān xià yī míng yù quán

建宁凤凰山下,一名御泉。

sòng shí qǔ cǐ shuǐ zào chá rù gòng

宋时取此水造茶入贡。

rén yì shí

仁义石

jiàn yáng èr shí duì lì zuǒ yuē rén yòu yuē yì

建阳二石对立,左曰仁,右曰义。

yī dī quán

一滴泉

zài guǎng xìn nán yán

在广信南岩。

quán zì shí dòu zhōng chū sì shí bù jié

泉自石窦中出,四时不竭。

sòng zhū xī shī yǒu yī qiào yǒu líng tōng dì mài píng kōng wú yǔ dī tiān jiāng

宋朱熹诗有:“一窍有灵通地脉,平空无雨滴天浆。

gǔ lián quán

谷帘泉

nán kāng fǔ chéng xi

南康府城西。

quán shuǐ rú lián bù yán ér xià zhě sān shí yú pài

泉水如帘,布岩而下者三十余派。

lù yǔ pǐn qí wèi wèi tiān xià dì yī

陆羽品其味为天下第一。

yù nǚ dòng

玉女洞

dòng yǒu fēi quán gān qiě liè

洞有飞泉,甘且冽。

sū shì guò cǐ jí liǎng píng qù

苏轼过此,汲两瓶去。

kǒng hòu fù qǔ wéi cóng zhě suǒ dài nǎi pò zhú zuò quàn shǐ sì sēng cáng zhī yǐ wéi wǎng lái zhī xìn xì yuē diào shuǐ fú

恐后复取为从者所绐,乃破竹作券,使寺僧藏之,以为往来之信,戏曰“调水符”。

huà shān shí

画山石

níng zhōu shí shàng yǒu wén càn rán ruò zhàn mǎ zhuàng wú yì huà tú

宁州石上有文,灿然若战马状,无异画图。

gù míng

故名。

shān jī shí

山鸡石

bǎo jī chén cāng shān xià yǒu shí shì shān jī zhuàng chen míng shān diān shēng wén sān shí lǐ

宝鸡陈仓山下有石,似山鸡状,晨鸣山巅,声闻三十里。

shí quán

石泉

jǐng xíng yǒu shí quán duò miào yáng gōng zhǔ jiǔ jí yù cǐ suì yù

井陉有石泉,隋妙阳公主久疾,浴此遂愈。

pù bù quán

瀑布泉

lú zhōu kāi xiān sì

庐州开先寺。

lǐ bái shī guà liú sān bǎi zhàng pēn hè shù shí lǐ

李白诗:“挂流三百丈,喷壑数十里。

lǐ quán

醴泉

zài xīn yù

在新喻。

huáng tíng jiān cháng yǐn cǐ tàn yuē xī lù hóng jiàn bèi bù jí zhī yě

黄庭坚尝饮此,叹曰:“惜陆鸿渐辈不及知也。

tí yuē lǐ quán

”题曰“醴泉”。

zhuó xī quán

卓锡泉

zài dà yǔ lǐng

在大庾岭。

táng sēng lú néng bèi zhòng sēng duó yī bō zhuī zhì dà yǔ lǐng kě shén

唐僧卢能被众僧夺衣钵,追至大庾岭,渴甚。

néng yǐ xī zhuó shí quán yǒng qīng gān zhòng hài ér tuì

能以锡卓石,泉涌清甘,众骇而退。

yù pǐ quán

愈痞泉

hè qìng fú chéng dōng nán yǒu wēn quán

鹤庆符城东南,有温泉。

měi sān yuè jùn rén yǒu pǐ jí zhě yù cǐ jí yù

每三月,郡人有痞疾者浴此即愈。

✦ You read 地理部·泉石

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.