夜航船 · 张岱 · Chapter 24 of 131

人物部·帝王(2)

PinyinModern Translation
Size

nián hào

年号

xī hàn wǔ dì jiàn yuán

西汉武帝建元

yuán guāng

元光

yuán shuò

元朔

yuán shòu

元狩

yuán dǐng

元鼎

dà chū

大初

zhēng hé

征和

hòu yuán

后元

zhāo dì shǐ yuán

昭帝始元

yuán fèng

元凤

yuán píng xuān dì běn shǐ

元平宣帝本始

dì jié

地节

yuán kāng

元康

shén jué

神爵

wǔ fèng

五凤

gān lù

甘露

huáng lóng yuán dì chū yuán

黄龙元帝初元

yǒng xiān

永先

jiàn zhāo

建昭

jìng níng chéng dì jiàn shǐ

竟宁成帝建始

hé píng

河平

yáng shuò

阳朔

hóng jiā

鸿嘉

yǒng shǐ

永始

yuán yán

元延

suí hé āi dì jiàn píng

绥和哀帝建平

yuán shòu

元寿

píng dì yuán shǐ rú zǐ yīng jū shè

平帝元始孺子婴居摄

chū shǐ

初始

dōng hàn guāng wǔ jiàn wǔ

东汉光武建武

zhōng yuán míng dì yǒng píng zhāng dì jiàn chū

中元明帝永平章帝建初

yuán hé

元和

zhāng hé hé dì yǒng yuán

章和和帝永元

yuán xìng shāng dì yán píng ān dì yǒng chū

元兴殇帝延平安帝永初

yuán chū

元初

yǒng níng

永宁

jiàn guāng

建光

yán guāng shùn dì yǒng jiàn

延光顺帝永建

yáng jiā

阳嘉

yǒng hé

永和

hàn ān

汉安

jiàn kāng chōng dì yǒng jiā

建康冲帝永嘉

zhì dì běn chū huán dì jiàn hé

质帝本初桓帝建和

hé píng

和平

yuán jiā

元嘉

yǒng xīng

永兴

yǒng shòu

永寿

yán xī

延熹

yǒng kāng líng dì jiàn níng

永康灵帝建宁

xī píng

熹平

guāng hé

光和

zhōng píng xiàn dì chū píng

中平献帝初平

xīng píng

兴平

jiàn ān hòu hàn zhāo liè dì zhāng wǔ hòu dì jiàn xìng

建安后汉昭烈帝章武后帝建兴

yán xī

延熙

jǐng yào

景曜

yán xìng

炎兴

xī jìn wǔ dì

西晋武帝

tài shǐ

泰始

xián níng

咸宁

tài kāng huì dì yǒng xī

泰康惠帝永熙

yuán kāng

元康

yǒng kāng

永康

yǒng níng

永宁

tài ān

太安

yǒng xīng

永兴

guāng xī

光熙

huái dì yǒng jiā mǐn dì jiàn xìng

怀帝永嘉愍帝建兴

dōng jìn yuán dì jiàn wǔ

东晋元帝建武

dà xīng

大兴

yǒng chāng míng dì tài níng chéng dì xián hé

永昌明帝太宁成帝咸和

xián kāng kāng dì jiàn yuán mù dì yǒng hé

咸康康帝建元穆帝永和

shēng píng āi dì lóng hé

升平哀帝隆和

xīng níng dì yì tài hé jiǎn wén dì xián ān xiào wǔ dì níng kāng

兴宁帝奕太和简文帝咸安孝武帝宁康

tài yuán ān dì lóng ān

太元安帝隆安

yuán xìng

元兴

yì xī gōng dì yuán xī

义熙恭帝元熙

nán běi cháo

南北朝

sòng wǔ dì yǒng chū shǎo dì jǐng píng wén dì yuán jiā xiào wǔ dì xiào jiàn

宋武帝永初少帝景平文帝元嘉孝武帝孝建

dà míng fèi dì jǐng hé míng dì tài shǐ

大明废帝景和明帝泰始

tài yù cāng wú wáng yuán huī shùn dì míng

泰豫苍梧王元徽顺帝明

qí gāo dì jiàn yuán wǔ dì yǒng míng míng dì jiàn wǔ dōng hūn hóu zhōng xīng

齐高帝建元武帝永明明帝建武东昏侯中兴

liáng wǔ dì tiān jiān

梁武帝天监

pǔ tōng

普通

dà tōng

大通

zhōng dà tōng

中大通

dà tóng

大同

zhōng dà tóng

中大同

tài qīng jiǎn wén dì dà bǎo yuán dì chéng shèng jìng dì shào tài

太清简文帝大宝元帝承圣敬帝绍泰

tài píng

太平

chén wǔ dì yǒng dìng

陈武帝永定

wén dì tiān jiā

文帝天嘉

tiān kāng lín hǎi wáng guāng dà xuān dì tài jiàn hòu zhǔ zhì dé

天康临海王光大宣帝太建后主至德

zhēn míng

祯明

suí dài

隋代

suí wén dì kāi huáng

隋文帝开皇

rén shòu yáng dì dà yè gōng dì yì níng

仁寿炀帝大业恭帝义宁

táng dài

唐代

táng gāo zǔ wǔ dé tài zōng zhēn guàn gāo zōng yǒng zhēng

唐高祖武德太宗贞观高宗永征

xiǎn qìng

显庆

lóng shuò

龙朔

lín dé

麟德

qián fēng

干封

zǒng zhāng

总章

xián hēng

咸亨

shàng yuán

上元

yí fèng

仪凤

diào lù

调露

yǒng lóng

永隆

kāi yào

开曜

yǒng chún

永淳

hóng dào zhōng zōng sì shèng

弘道中宗嗣圣

shén lóng

神龙

jǐng lóng

景隆

ruì zōng

睿宗

jǐng yún

景云

tài jí xuán zōng kāi yuán

太极玄宗开元

tiān bǎo sù zōng zhì dé

天宝肃宗至德

gàn yuán

干元

shàng yuán

上元

bǎo yìng dài zōng guǎng dé

宝应代宗广德

yǒng tài

永泰

dà lì dé zōng jiàn zhōng

大历德宗建中

xìng yuán shùn zōng yǒng zhēn xiàn zōng yuán hé mù zōng cháng qìng jìng zōng bǎo lì wén zōng tài hé

兴元顺宗永贞宪宗元和穆宗长庆敬宗宝历文宗太和

kāi chéng wǔ zōng huì chāng xuān zōng tài zhōng yì zōng xián tōng xī zōng gàn fú

开成武宗会昌宣宗太中懿宗咸通僖宗干符

guǎng míng

广明

zhōng hé

中和

guāng qǐ

光启

wén dé zhāo zōng lóng jì

文德昭宗龙纪

dà shùn

大顺

jǐng fú

景福

gàn níng

干宁

guāng huà

光化

tiān fù

天复

tiān yòu zhāo xuān dì tiān yòu

天佑昭宣帝天佑

hòu wǔ dài

后五代

liáng tài zǔ kāi píng

梁太祖开平

gàn huà jūn wáng

干化均王

zhēn míng

贞明

lóng dé

龙德

táng zhuāng zōng tóng guāng míng zōng tiān xū

唐庄宗同光明宗天戌

cháng xīng mǐn dì yīng shùn lù wáng qīng tài

长兴闵帝应顺潞王清泰

jìn gāo zǔ tiān fú qí wáng kāi yùn hàn gāo zǔ gàn yǐn dì gàn

晋高祖天福齐王开运汉高祖干隐帝干

zhōu tài zǔ guǎng shùn shì zōng xiǎn dé gōng dì xiǎn dé

周太祖广顺世宗显德恭帝显德

sòng tài zǔ

宋太祖

gàn dé

干德

kāi bǎo tài zōng tài píng xīng guó

开宝太宗太平兴国

yōng xī

雍熙

duān gǒng

端拱

chún huà

淳化

zhì dào zhēn zōng xián píng

至道真宗咸平

jǐng dé

景德

dà zhōng xiáng fú

大中祥符

tiān xǐ

天禧

gàn xīng rén zōng tiān shèng

干兴仁宗天圣

míng dào

明道

jǐng yòu bǎo yuán

景佑宝元

kāng dìng

康定

qìng lì yīng zōng zhì píng shén zōng xī níng zhé zōng yuán

庆历英宗治平神宗熙宁哲宗元

shào shèng

绍圣

yuán fú huī zōng

元符徽宗

jiàn zhōng jìng guó

建中靖国

chóng níng

崇宁

dà guān

大观

zhèng hé

政和

zhòng hé

重和

xuān hé qīn zōng jìng kāng

宣和钦宗靖康

nán sòng gāo zōng jiàn yán

南宋高宗建炎

shào xīng xiào zōng lóng xīng

绍兴孝宗隆兴

gàn dào

干道

chún xī guāng zōng shào xī

淳熙光宗绍熙

níng zōng qìng yuán

宁宗庆元

jiā tài

嘉泰

kāi xī

开熙

jiā dìng lǐ zōng bǎo qìng

嘉定理宗宝庆

shào dìng

绍定

duān píng

端平

jiā xī

嘉熙

chún yòu

淳佑

kāi qìng

开庆

jǐng dìng dù zōng xián chún gōng zōng dé duān zōng jǐng yán dì xiáng xìng

景定度宗咸淳恭宗德端宗景炎帝祥兴

yuán shì zǔ

元世祖

zhì yuán

至元

chéng zōng yuán zhēn

成宗元贞

dà dé wǔ zōng zhì dà rén zōng huáng qìng

大德武宗至大仁宗皇庆

yán yòu yīng zōng zhì zhì tài dìng dì tài dìng

延佑英宗至治泰定帝泰定

zhì hé míng zōng tiān lì

致和明宗天历

wén zōng tiān lì

文宗天历

zhì shùn shùn dì yuán tǒng

至顺顺帝元统

zhì yuán

至元

zhì zhèng

至正

líng qǐn

陵寝

pán gǔ qīng xiàn

盘古青县

nǚ wā wén xiāng

女娲阌乡

fú xī chén zhōu

伏羲陈州

shén nóng qū fù

神农曲阜

huáng dì zhōng dōu

黄帝中都

shǎo hào qū fù

少昊曲阜

zhuān xū gāo yáng

颛顼高阳

dì kù huá xiàn

帝喾滑县

gāo yáng shì dōng chāng

高阳氏东昌

huá xū shì lán tián

华胥氏蓝田

dì yáo dōng píng

帝尧东平

dì shùn yǒng zhōu

帝舜永州

dà yǔ kuài jī

大禹会稽

xià tài kāng tài kāng

夏太康太康

chéng tāng yǎn shī

成汤偃师

tài jiǎ jǐ nán yīn zhōng zōng nèi huáng

太甲济南殷中宗内黄

shāng gāo zōng xī huá

商高宗西华

zhōu wén wǔ chéng kāng xián yáng

周文武成康咸阳

wēi liè wáng hé nán

威烈王河南

zhāo wáng shǎo shì qín shǐ huáng lí shān

昭王少室秦始皇骊山

hàn gāo zǔ cháng líng xián yáng

汉高祖长陵咸阳

wén dì xī ān

文帝西安

wǔ dì xīng píng

武帝兴平

jǐng dì xián yáng

景帝咸阳

xuān dì cháng ān

宣帝长安

guāng wǔ yuán líng mèng jīn

光武原陵孟津

míng dì luò yáng

明帝洛阳

zhào liè chéng dū

照烈成都

duò wén wǔ gōng

隋文武功

jìn yuán dì jiāng níng

晋元帝江宁

jìn shí yī dì líng shàng yuán

晋十一帝陵上元

wú dà dì zhōng shān

吴大帝钟山

wú jǐng dì tài píng

吴景帝太平

qí gāo wǔ míng dān yáng

齐高武明丹阳

liáng wǔ jiǎn wén dān yáng

梁武简文丹阳

chén wén dì wǔ gōng

陈文帝武功

chén gāo zǔ gāo yào

陈高祖高要

suí yáng dì yáng zhōu

隋炀帝扬州

táng gāo zǔ sān yuán

唐高祖三原

tài zōng jiǔ shān

太宗九山

xiàn zōng mǎn chéng

宪宗满城

xuān zōng jǐng yáng

宣宗景阳

zhōng zōng yǎn shī

中宗偃师

xī wèi wǔ dì fù píng

西魏武帝富平

shí lè shùn dé

石勒顺德

sòng tài zǔ chāng líng

宋太祖昌陵

tài zōng xī líng

太宗熙陵

zhēn zōng dìng líng

真宗定陵

rén zōng zhào líng jù gǒng xiàn

仁宗照陵,俱巩县

nán sòng gāo xiào guāng níng lǐ dù kuài jī

南宋高、孝、光、宁、理、度会稽

sòng sān líng qīn líng qìng líng ān líng bǎo dìng

宋三陵钦陵、庆陵、安陵,保定

sòng duān zōng shān

宋端宗山

huī zōng wǔ guó chéng

徽宗五国城

liáo tài zǔ níng yuǎn wèi míng hóng wǔ huáng dì xiào líng jiāng níng

辽太祖宁远卫明洪武皇帝孝陵,江宁

yǒng lè cháng líng

永乐长陵

hóng xī xiàn líng

洪熙献陵

xuān dé jǐng líng

宣德景陵

zhèng tǒng yù líng

正统裕陵

chéng huà mào líng

成化茂陵

hóng zhì tài líng

弘治泰陵

zhèng dé kāng líng

正德康陵

jiā jìng yǒng líng

嘉靖永陵

lóng qìng zhāo líng

隆庆昭陵

wàn lì qìng líng

万历庆陵

tài chāng dìng líng

泰昌定陵

tiān qǐ dé líng

天启德陵

chóng zhēn sī líng jù shùn tiān tiān shòu shān

崇祯思陵,俱顺天天寿山

jiàn wén jūn zì diān hái yíng rù nán nèi hào lǎo fó zú mǎng xī shān

建文君自滇还,迎入南内,号老佛,卒莽西山。

bēi yuē tiān xià dà shī zhī mù

碑曰“天下大师之墓”。

rú sī rú lún

如丝如纶

lǐ jì wáng yán rú sī qí chū rú lún

《礼记》:“王言如丝,其出如纶。

zhù lún shòu yě

”注:纶,绶也。

yán wáng yán shǐ chū zhī xiǎo rú sī

言王言始出之,小如丝;

qún chén jǔ zhī ruò shòu zhī dà

群臣举之,若绶之大。

gù huáng dì zhī yán wèi zhī lún yīn

故皇帝之言谓之纶音。

huáng hòu zhī mìng yòu yuē yì zhǐ yì měi yě

皇后之命又曰懿旨,懿,美也。

yuán shǒu

元首

shū jīng yuán shǒu míng zāi gǔ gōng liáng zāi

《书经》:“元首明哉,股肱良哉。

yán jūn nǎi chén zhī yuán shǒu chén nǎi jūn zhī gǔ gōng jūn míng zé chén zì liáng

”言君乃臣之元首,臣乃君之股肱,君明则臣自良。

lín zhǐ lóng zhǒng

麟趾龙种

shī jīng lín zhī zhǐ zhèn zhèn gōng zǐ

《诗经》:“麟之趾,振振公子。

táng shī yuán shī guī lóng zhǒng

”唐诗:“元师归龙种。

jù yù zōng fān yě

”俱誉宗藩也。

yù dié

玉牒

dì zhòu zhī pǔ míng yù dié

帝胄之谱名玉牒。

hán wén míng dé lòu bái yù zhī dié

韩文:“明德镂白玉之牒。

yòu zōng rén fǔ yuē yù dié suǒ

”又宗人府曰玉牒所。

bāng zhēn guó èr

邦贞国贰

lǐ jì yī rén yuán liáng wàn bāng zhī zhēn

《礼记》:“一人元良,万邦之贞。

tài zǐ zhī wèi yě

”太子之谓也。

gāo yǔn yuē tài zǐ guó zhī chǔ èr

高允曰:“太子,国之储贰。

rì chóng guāng

日重光

cuī bào gǔ jīn zhù hàn míng dì wèi tài zǐ shí lè rén gē shī sì zhāng yǐ zàn měi zhī qí yī rì chóng guāng qí èr yuè zhòng lún qí sān xīng zhòng huī qí sì hǎi zhòng rùn

崔豹《古今注》:汉明帝为太子时,乐人歌《诗》四章以赞美之,其一日重光,其二月重轮,其三星重辉,其四海重润。

xiāo yáo wǎn suì

逍遥晚岁

táng shū gāo zǔ wèi péi jì yuē gōng wèi zōng chén wǒ wèi tài shàng huáng xiāo yáo wǎn suì bù yì shàn hu

《唐书》:高祖谓裴寂曰:“公为宗臣,我为太上皇,逍遥晚岁,不亦善乎?

nǚ zhōng yáo shùn

女中尧舜

gāo qióng zàn sòng xuān rén tài hòu yuē dǔ shēng shèng hòu nǚ zhōng yáo shùn

高琼赞宋宣仁太后曰:“笃生圣后,女中尧舜。

xiàn gōng zhǔ

县公主

hàn zhì huáng nǚ jiē fēng xiàn gōng zhǔ zhū wáng nǚ jiē fēng xiāng tíng gōng zhǔ chéng wáng nǚ zōng nǚ zhě fēng yí bīn fēng jùn mǎ

汉制:皇女皆封县公主,诸王女皆封乡亭公主,承王女、宗女者封仪宾、封郡马。

guān jiā

官家

li shì dú zhòng róng shì zhēn zōng yǐn mìng yǐn jù gōng

李侍读仲容侍真宗饮,命饮巨觥。

zhòng róng yuē gào guān jiā miǎn jù gōng

仲容曰:“告官家免巨觥。

shàng wèn qīng zhī chēng zhèn hé wèi guān jiā

”上问:“卿之称朕何谓官家?

duì yuē wǔ dì guān tiān xià sān wáng jiā tiān xià jiān sān wǔ zhī dé gù chēng guān jiā

”对曰:“五帝官天下,三王家天下,兼三五之德,故称官家。

✦ You read 人物部·帝王(2)

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.