nián hào
年号
xī hàn wǔ dì jiàn yuán
西汉武帝建元
yuán guāng
元光
yuán shuò
元朔
yuán shòu
元狩
yuán dǐng
元鼎
dà chū
大初
zhēng hé
征和
hòu yuán
后元
zhāo dì shǐ yuán
昭帝始元
yuán fèng
元凤
yuán píng xuān dì běn shǐ
元平宣帝本始
dì jié
地节
yuán kāng
元康
shén jué
神爵
wǔ fèng
五凤
gān lù
甘露
huáng lóng yuán dì chū yuán
黄龙元帝初元
yǒng xiān
永先
jiàn zhāo
建昭
jìng níng chéng dì jiàn shǐ
竟宁成帝建始
hé píng
河平
yáng shuò
阳朔
hóng jiā
鸿嘉
yǒng shǐ
永始
yuán yán
元延
suí hé āi dì jiàn píng
绥和哀帝建平
yuán shòu
元寿
píng dì yuán shǐ rú zǐ yīng jū shè
平帝元始孺子婴居摄
chū shǐ
初始
dōng hàn guāng wǔ jiàn wǔ
东汉光武建武
zhōng yuán míng dì yǒng píng zhāng dì jiàn chū
中元明帝永平章帝建初
yuán hé
元和
zhāng hé hé dì yǒng yuán
章和和帝永元
yuán xìng shāng dì yán píng ān dì yǒng chū
元兴殇帝延平安帝永初
yuán chū
元初
yǒng níng
永宁
jiàn guāng
建光
yán guāng shùn dì yǒng jiàn
延光顺帝永建
yáng jiā
阳嘉
yǒng hé
永和
hàn ān
汉安
jiàn kāng chōng dì yǒng jiā
建康冲帝永嘉
zhì dì běn chū huán dì jiàn hé
质帝本初桓帝建和
hé píng
和平
yuán jiā
元嘉
yǒng xīng
永兴
yǒng shòu
永寿
yán xī
延熹
yǒng kāng líng dì jiàn níng
永康灵帝建宁
xī píng
熹平
guāng hé
光和
zhōng píng xiàn dì chū píng
中平献帝初平
xīng píng
兴平
jiàn ān hòu hàn zhāo liè dì zhāng wǔ hòu dì jiàn xìng
建安后汉昭烈帝章武后帝建兴
yán xī
延熙
jǐng yào
景曜
yán xìng
炎兴
xī jìn wǔ dì
西晋武帝
tài shǐ
泰始
xián níng
咸宁
tài kāng huì dì yǒng xī
泰康惠帝永熙
yuán kāng
元康
yǒng kāng
永康
yǒng níng
永宁
tài ān
太安
yǒng xīng
永兴
guāng xī
光熙
huái dì yǒng jiā mǐn dì jiàn xìng
怀帝永嘉愍帝建兴
dōng jìn yuán dì jiàn wǔ
东晋元帝建武
dà xīng
大兴
yǒng chāng míng dì tài níng chéng dì xián hé
永昌明帝太宁成帝咸和
xián kāng kāng dì jiàn yuán mù dì yǒng hé
咸康康帝建元穆帝永和
shēng píng āi dì lóng hé
升平哀帝隆和
xīng níng dì yì tài hé jiǎn wén dì xián ān xiào wǔ dì níng kāng
兴宁帝奕太和简文帝咸安孝武帝宁康
tài yuán ān dì lóng ān
太元安帝隆安
yuán xìng
元兴
yì xī gōng dì yuán xī
义熙恭帝元熙
nán běi cháo
南北朝
sòng wǔ dì yǒng chū shǎo dì jǐng píng wén dì yuán jiā xiào wǔ dì xiào jiàn
宋武帝永初少帝景平文帝元嘉孝武帝孝建
dà míng fèi dì jǐng hé míng dì tài shǐ
大明废帝景和明帝泰始
tài yù cāng wú wáng yuán huī shùn dì míng
泰豫苍梧王元徽顺帝明
qí gāo dì jiàn yuán wǔ dì yǒng míng míng dì jiàn wǔ dōng hūn hóu zhōng xīng
齐高帝建元武帝永明明帝建武东昏侯中兴
liáng wǔ dì tiān jiān
梁武帝天监
pǔ tōng
普通
dà tōng
大通
zhōng dà tōng
中大通
dà tóng
大同
zhōng dà tóng
中大同
tài qīng jiǎn wén dì dà bǎo yuán dì chéng shèng jìng dì shào tài
太清简文帝大宝元帝承圣敬帝绍泰
tài píng
太平
chén wǔ dì yǒng dìng
陈武帝永定
wén dì tiān jiā
文帝天嘉
tiān kāng lín hǎi wáng guāng dà xuān dì tài jiàn hòu zhǔ zhì dé
天康临海王光大宣帝太建后主至德
zhēn míng
祯明
suí dài
隋代
suí wén dì kāi huáng
隋文帝开皇
rén shòu yáng dì dà yè gōng dì yì níng
仁寿炀帝大业恭帝义宁
táng dài
唐代
táng gāo zǔ wǔ dé tài zōng zhēn guàn gāo zōng yǒng zhēng
唐高祖武德太宗贞观高宗永征
xiǎn qìng
显庆
lóng shuò
龙朔
lín dé
麟德
qián fēng
干封
zǒng zhāng
总章
xián hēng
咸亨
shàng yuán
上元
yí fèng
仪凤
diào lù
调露
yǒng lóng
永隆
kāi yào
开曜
yǒng chún
永淳
hóng dào zhōng zōng sì shèng
弘道中宗嗣圣
shén lóng
神龙
jǐng lóng
景隆
ruì zōng
睿宗
jǐng yún
景云
tài jí xuán zōng kāi yuán
太极玄宗开元
tiān bǎo sù zōng zhì dé
天宝肃宗至德
gàn yuán
干元
shàng yuán
上元
bǎo yìng dài zōng guǎng dé
宝应代宗广德
yǒng tài
永泰
dà lì dé zōng jiàn zhōng
大历德宗建中
xìng yuán shùn zōng yǒng zhēn xiàn zōng yuán hé mù zōng cháng qìng jìng zōng bǎo lì wén zōng tài hé
兴元顺宗永贞宪宗元和穆宗长庆敬宗宝历文宗太和
kāi chéng wǔ zōng huì chāng xuān zōng tài zhōng yì zōng xián tōng xī zōng gàn fú
开成武宗会昌宣宗太中懿宗咸通僖宗干符
guǎng míng
广明
zhōng hé
中和
guāng qǐ
光启
wén dé zhāo zōng lóng jì
文德昭宗龙纪
dà shùn
大顺
jǐng fú
景福
gàn níng
干宁
guāng huà
光化
tiān fù
天复
tiān yòu zhāo xuān dì tiān yòu
天佑昭宣帝天佑
hòu wǔ dài
后五代
liáng tài zǔ kāi píng
梁太祖开平
gàn huà jūn wáng
干化均王
zhēn míng
贞明
lóng dé
龙德
táng zhuāng zōng tóng guāng míng zōng tiān xū
唐庄宗同光明宗天戌
cháng xīng mǐn dì yīng shùn lù wáng qīng tài
长兴闵帝应顺潞王清泰
jìn gāo zǔ tiān fú qí wáng kāi yùn hàn gāo zǔ gàn yǐn dì gàn
晋高祖天福齐王开运汉高祖干隐帝干
zhōu tài zǔ guǎng shùn shì zōng xiǎn dé gōng dì xiǎn dé
周太祖广顺世宗显德恭帝显德
sòng tài zǔ
宋太祖
gàn dé
干德
kāi bǎo tài zōng tài píng xīng guó
开宝太宗太平兴国
yōng xī
雍熙
duān gǒng
端拱
chún huà
淳化
zhì dào zhēn zōng xián píng
至道真宗咸平
jǐng dé
景德
dà zhōng xiáng fú
大中祥符
tiān xǐ
天禧
gàn xīng rén zōng tiān shèng
干兴仁宗天圣
míng dào
明道
jǐng yòu bǎo yuán
景佑宝元
kāng dìng
康定
qìng lì yīng zōng zhì píng shén zōng xī níng zhé zōng yuán
庆历英宗治平神宗熙宁哲宗元
shào shèng
绍圣
yuán fú huī zōng
元符徽宗
jiàn zhōng jìng guó
建中靖国
chóng níng
崇宁
dà guān
大观
zhèng hé
政和
zhòng hé
重和
xuān hé qīn zōng jìng kāng
宣和钦宗靖康
nán sòng gāo zōng jiàn yán
南宋高宗建炎
shào xīng xiào zōng lóng xīng
绍兴孝宗隆兴
gàn dào
干道
chún xī guāng zōng shào xī
淳熙光宗绍熙
níng zōng qìng yuán
宁宗庆元
jiā tài
嘉泰
kāi xī
开熙
jiā dìng lǐ zōng bǎo qìng
嘉定理宗宝庆
shào dìng
绍定
duān píng
端平
jiā xī
嘉熙
chún yòu
淳佑
kāi qìng
开庆
jǐng dìng dù zōng xián chún gōng zōng dé duān zōng jǐng yán dì xiáng xìng
景定度宗咸淳恭宗德端宗景炎帝祥兴
yuán shì zǔ
元世祖
zhì yuán
至元
chéng zōng yuán zhēn
成宗元贞
dà dé wǔ zōng zhì dà rén zōng huáng qìng
大德武宗至大仁宗皇庆
yán yòu yīng zōng zhì zhì tài dìng dì tài dìng
延佑英宗至治泰定帝泰定
zhì hé míng zōng tiān lì
致和明宗天历
wén zōng tiān lì
文宗天历
zhì shùn shùn dì yuán tǒng
至顺顺帝元统
zhì yuán
至元
zhì zhèng
至正
líng qǐn
陵寝
pán gǔ qīng xiàn
盘古青县
nǚ wā wén xiāng
女娲阌乡
fú xī chén zhōu
伏羲陈州
shén nóng qū fù
神农曲阜
huáng dì zhōng dōu
黄帝中都
shǎo hào qū fù
少昊曲阜
zhuān xū gāo yáng
颛顼高阳
dì kù huá xiàn
帝喾滑县
gāo yáng shì dōng chāng
高阳氏东昌
huá xū shì lán tián
华胥氏蓝田
dì yáo dōng píng
帝尧东平
dì shùn yǒng zhōu
帝舜永州
dà yǔ kuài jī
大禹会稽
xià tài kāng tài kāng
夏太康太康
chéng tāng yǎn shī
成汤偃师
tài jiǎ jǐ nán yīn zhōng zōng nèi huáng
太甲济南殷中宗内黄
shāng gāo zōng xī huá
商高宗西华
zhōu wén wǔ chéng kāng xián yáng
周文武成康咸阳
wēi liè wáng hé nán
威烈王河南
zhāo wáng shǎo shì qín shǐ huáng lí shān
昭王少室秦始皇骊山
hàn gāo zǔ cháng líng xián yáng
汉高祖长陵咸阳
wén dì xī ān
文帝西安
wǔ dì xīng píng
武帝兴平
jǐng dì xián yáng
景帝咸阳
xuān dì cháng ān
宣帝长安
guāng wǔ yuán líng mèng jīn
光武原陵孟津
míng dì luò yáng
明帝洛阳
zhào liè chéng dū
照烈成都
duò wén wǔ gōng
隋文武功
jìn yuán dì jiāng níng
晋元帝江宁
jìn shí yī dì líng shàng yuán
晋十一帝陵上元
wú dà dì zhōng shān
吴大帝钟山
wú jǐng dì tài píng
吴景帝太平
qí gāo wǔ míng dān yáng
齐高武明丹阳
liáng wǔ jiǎn wén dān yáng
梁武简文丹阳
chén wén dì wǔ gōng
陈文帝武功
chén gāo zǔ gāo yào
陈高祖高要
suí yáng dì yáng zhōu
隋炀帝扬州
táng gāo zǔ sān yuán
唐高祖三原
tài zōng jiǔ shān
太宗九山
xiàn zōng mǎn chéng
宪宗满城
xuān zōng jǐng yáng
宣宗景阳
zhōng zōng yǎn shī
中宗偃师
xī wèi wǔ dì fù píng
西魏武帝富平
shí lè shùn dé
石勒顺德
sòng tài zǔ chāng líng
宋太祖昌陵
tài zōng xī líng
太宗熙陵
zhēn zōng dìng líng
真宗定陵
rén zōng zhào líng jù gǒng xiàn
仁宗照陵,俱巩县
nán sòng gāo xiào guāng níng lǐ dù kuài jī
南宋高、孝、光、宁、理、度会稽
sòng sān líng qīn líng qìng líng ān líng bǎo dìng
宋三陵钦陵、庆陵、安陵,保定
sòng duān zōng shān
宋端宗山
huī zōng wǔ guó chéng
徽宗五国城
liáo tài zǔ níng yuǎn wèi míng hóng wǔ huáng dì xiào líng jiāng níng
辽太祖宁远卫明洪武皇帝孝陵,江宁
yǒng lè cháng líng
永乐长陵
hóng xī xiàn líng
洪熙献陵
xuān dé jǐng líng
宣德景陵
zhèng tǒng yù líng
正统裕陵
chéng huà mào líng
成化茂陵
hóng zhì tài líng
弘治泰陵
zhèng dé kāng líng
正德康陵
jiā jìng yǒng líng
嘉靖永陵
lóng qìng zhāo líng
隆庆昭陵
wàn lì qìng líng
万历庆陵
tài chāng dìng líng
泰昌定陵
tiān qǐ dé líng
天启德陵
chóng zhēn sī líng jù shùn tiān tiān shòu shān
崇祯思陵,俱顺天天寿山
jiàn wén jūn zì diān hái yíng rù nán nèi hào lǎo fó zú mǎng xī shān
建文君自滇还,迎入南内,号老佛,卒莽西山。
bēi yuē tiān xià dà shī zhī mù
碑曰“天下大师之墓”。
rú sī rú lún
如丝如纶
lǐ jì wáng yán rú sī qí chū rú lún
《礼记》:“王言如丝,其出如纶。
zhù lún shòu yě
”注:纶,绶也。
yán wáng yán shǐ chū zhī xiǎo rú sī
言王言始出之,小如丝;
qún chén jǔ zhī ruò shòu zhī dà
群臣举之,若绶之大。
gù huáng dì zhī yán wèi zhī lún yīn
故皇帝之言谓之纶音。
huáng hòu zhī mìng yòu yuē yì zhǐ yì měi yě
皇后之命又曰懿旨,懿,美也。
yuán shǒu
元首
shū jīng yuán shǒu míng zāi gǔ gōng liáng zāi
《书经》:“元首明哉,股肱良哉。
yán jūn nǎi chén zhī yuán shǒu chén nǎi jūn zhī gǔ gōng jūn míng zé chén zì liáng
”言君乃臣之元首,臣乃君之股肱,君明则臣自良。
lín zhǐ lóng zhǒng
麟趾龙种
shī jīng lín zhī zhǐ zhèn zhèn gōng zǐ
《诗经》:“麟之趾,振振公子。
táng shī yuán shī guī lóng zhǒng
”唐诗:“元师归龙种。
jù yù zōng fān yě
”俱誉宗藩也。
yù dié
玉牒
dì zhòu zhī pǔ míng yù dié
帝胄之谱名玉牒。
hán wén míng dé lòu bái yù zhī dié
韩文:“明德镂白玉之牒。
yòu zōng rén fǔ yuē yù dié suǒ
”又宗人府曰玉牒所。
bāng zhēn guó èr
邦贞国贰
lǐ jì yī rén yuán liáng wàn bāng zhī zhēn
《礼记》:“一人元良,万邦之贞。
tài zǐ zhī wèi yě
”太子之谓也。
gāo yǔn yuē tài zǐ guó zhī chǔ èr
高允曰:“太子,国之储贰。
rì chóng guāng
日重光
cuī bào gǔ jīn zhù hàn míng dì wèi tài zǐ shí lè rén gē shī sì zhāng yǐ zàn měi zhī qí yī rì chóng guāng qí èr yuè zhòng lún qí sān xīng zhòng huī qí sì hǎi zhòng rùn
崔豹《古今注》:汉明帝为太子时,乐人歌《诗》四章以赞美之,其一日重光,其二月重轮,其三星重辉,其四海重润。
xiāo yáo wǎn suì
逍遥晚岁
táng shū gāo zǔ wèi péi jì yuē gōng wèi zōng chén wǒ wèi tài shàng huáng xiāo yáo wǎn suì bù yì shàn hu
《唐书》:高祖谓裴寂曰:“公为宗臣,我为太上皇,逍遥晚岁,不亦善乎?
nǚ zhōng yáo shùn
女中尧舜
gāo qióng zàn sòng xuān rén tài hòu yuē dǔ shēng shèng hòu nǚ zhōng yáo shùn
高琼赞宋宣仁太后曰:“笃生圣后,女中尧舜。
xiàn gōng zhǔ
县公主
hàn zhì huáng nǚ jiē fēng xiàn gōng zhǔ zhū wáng nǚ jiē fēng xiāng tíng gōng zhǔ chéng wáng nǚ zōng nǚ zhě fēng yí bīn fēng jùn mǎ
汉制:皇女皆封县公主,诸王女皆封乡亭公主,承王女、宗女者封仪宾、封郡马。
guān jiā
官家
li shì dú zhòng róng shì zhēn zōng yǐn mìng yǐn jù gōng
李侍读仲容侍真宗饮,命饮巨觥。
zhòng róng yuē gào guān jiā miǎn jù gōng
仲容曰:“告官家免巨觥。
shàng wèn qīng zhī chēng zhèn hé wèi guān jiā
”上问:“卿之称朕何谓官家?
duì yuē wǔ dì guān tiān xià sān wáng jiā tiān xià jiān sān wǔ zhī dé gù chēng guān jiā
”对曰:“五帝官天下,三王家天下,兼三五之德,故称官家。