nòng zhāng nòng wǎ
弄璋弄瓦
shī jīng jí mèng wéi hé
《诗经》:吉梦维何?
wéi xióng wéi pí
维熊维罴。
nán zǐ zhī xiáng wéi huǐ wéi shé
男子之祥,维虺维蛇。
nǚ zǐ zhī xiáng nǎi shēng nán zǐ zài yī zhī shang zǎi nòng zhī zhāng
女子之祥,乃生男子,载衣之裳,载弄之璋。
nǎi shēng nǚ zǐ zài yī zhī xī zǎi nòng zhī wǎ
乃生女子,载衣之裼,载弄之瓦。
dàn rì mí yuè
诞日弥月
shī jīng zǎi shēng zài yù shí wéi hòu jì dàn mí jué yuè
《诗经》:载生载育,时维后稷,诞弥厥月。
yuè jiàng
岳降
shī jīng sōng gāo wéi yuè jùn jí yú tiān
《诗经》:崧高维岳,峻极于天。
wéi yuè jiàng shén shēng fu jí shēn
维岳降神,生甫及申。
xuán hú shè shuì
悬弧设帨
nán zǐ shēng sāng hú péng shǐ yǐ shè tiān de sì fāng yù qí zhǎng ér yǒu shì yú sì fāng yě
男子生,桑弧蓬矢,以射天地四方,欲其长而有事于四方也。
lǐ jì nán zǐ shēng shè hú yú zuǒ
《礼记》:男子生,设弧于左;
nǚ zǐ shēng shè shuì yú zuǒ nǚ zǐ shēng shè shuì yú mén yòu
女子生,设帨于左,女子生,设帨于门右。
chū dù
初度
lí sāo yún huáng lǎn kuí yú chū dù xī zhào xī yú yǐ jiā míng
《离骚》云:“皇览揆余初度兮,肇锡余以嘉名。
tiān dīng
添丁
táng lú tóng shēng zǐ míng tiān dīng
唐卢仝生子,名添丁。
sòng gǔ yún lǎo zi yì míng tiān dīng
宋贾耘老,子亦名添丁。
yún lǎo shēng zǐ zhī qiè míng shuāng hé yè
耘老生子之妾,名双荷叶。
tāng bǐng huì
汤饼会
shēng zǐ sān cháo yàn kè yuē tāng bǐng huì
生子三朝宴客,曰汤饼会。
liú yǔ xī sòng zhāng guàn shī ěr shēng shǐ xuán hú wǒ zuò zuò shàng bīn
刘禹锡送张盥诗:“尔生始悬弧,我作座上宾。
yǐn zhù jǔ tāng bǐng zhù cí shēng qí lín
引箸举汤饼,祝词生麒麟。
ná zhōu
拿周
cáo bīn shǐ shēng zhōu suì fù mǔ luō bǎi wán zhī jù míng yuē zuì pán guān qí suǒ qǔ yǐ jiàn zhì
曹彬始生周岁,父母罗百玩之具,名曰晬盘,观其所取以见志。
bīn zuǒ shǒu tí gē yòu shǒu qǔ yìn hòu guǒ wèi dà jiàng fēng wáng
彬左手提戈,右手取印,后果为大将封王。
tài bái hòu shēn
太白后身
guō xiáng zhèng mǔ mèng li tài bái ér shēng xiáng zhèng yǒu shī míng
郭祥正母梦李太白,而生祥正,有诗名。
méi yáo chén yuē gōng fū sān cái rú cǐ zhēn tài bái hòu shēn yě
梅尧臣曰:“功夫三才如此,真太白后身也。
yù yàn tóu huái
玉燕投怀
zhāng shuō mèng shēng
张说梦生。
yī yù yàn fēi rù huái zhōng yǒu yùn shēng shuō hòu wèi zǎi xiàng fēng yàn gōng
一玉燕飞入怀中,有孕,生说,后为宰相,封燕公。
jiǔ rì shān shén
九日山神
sān qú chén zhǔ bù qī mèng yī wěi rén lái yè guài wèn zhī gào yuē wú jiǔ rì shān shén yě
三衢陈主簿妻,梦一伟人来谒,怪问之,告曰:“吾九日山神也。
yǐ ér shēng zǐ yǒu yì zhēng
”已而生子,有异征。
yīn hé jiǔ rì èr zì míng xù
因合“九日”二字,名旭。
hòu bì miào huì gǎi shēng zhī
后避庙讳,改升之。
shén zōng cháo bài xiāng
神宗朝拜相。
líng fèng jí shēn
灵凤集身
nán shǐ wáng yù yì mǔ mèng líng fèng jí shēn yǒu yùn yòu wén fù zhōng tí shēng
《南史》:王昙逸母,梦灵凤集身,有孕,又闻腹中啼声。
sēng bǎo yuē shēng zǐ dāng rú shén xiān zōng bó
僧宝曰:“生子当如神仙宗伯。
jīn fèng xián zhū
金凤衔珠
nán chāng xǔ xùn mǔ mèng jīn fèng xián zhū duò zhǎng ér shēng
南昌许逊,母梦金凤衔珠堕掌而生。
jìn chū wèi jīng yáng lìng de yì rén shù zhōu yóu jiāng hú xī zhǎn jiāo shèn chú mín hài
晋初为旌阳令,得异人术,周游江湖,悉斩蛟蜃,除民害。
jīng xiū shān zhōng nián yī bǎi sān shí liù
精修山中,年一百三十六。
jǔ jiā fēi shēng
举家飞升。
shòu wǔ sè zhū
授五色珠
sòng lè shǐ mǔ mèng yì rén shòu wǔ sè zhū ér shēng
宋乐史,母梦异人授五色珠而生。
shǐ lì xué néng wén jǔ jìn shì dì yī lì cháo yǒu shēng zhe tài píng huán yǔ jì
史力学能文,举进士第一,立朝有声,着《太平寰宇记》。
wǔ rì shēng
五日生
tián wén yǐ wǔ yuè wǔ rì shēng
田文以五月五日生。
qí fù yīng yù qì zhī wú qiè jǔ
其父婴欲弃之,毋窃举。
jí zhǎng wèi yīng yuē jūn xiāng qí jiǔ yǐ qí bù jiā guǎng ér sī jiā zī lèi jù wàn mén xià bú jiàn yī xián zhě
及长,谓婴曰:“君相齐久矣,齐不加广而私家赀累巨万,门下不见一贤者。
wén qiè guài zhī
文窃怪之。
yīng nǎi lǐ wén shǐ zhì jiā tōng bīn kè
”婴乃礼文,使治家,通宾客。
mèng dèng yǔ
梦邓禹
sòng fàn zǔ yǔ shēng mǔ mèng yī zhàng fū bèi jīn jiǎ zhì qǐn suǒ yuē wú hàn jiāng dèng yǔ yě
宋范祖禹生,母梦一丈夫被金甲,至寝所,曰:“吾汉将邓禹也。
zǔ yǔ shēng suì yǐ wéi míng
”祖禹生,遂以为名。
mèng fēng shēng fù
梦枫生腹
táng zhāng zhì hé mǔ mèng fēng shēng fù shàng ér chǎn zhì hé
唐张志和母,梦枫生腹上而产志和。
mǔ wáng bù fù shì
母亡,不复仕。
zì hào yān bō diào tú
自号烟波钓徒。
diàn guāng zhú shēn
电光烛身
sòng zōng zé mǔ liú mèng tiān dà léi diàn zhú qí shēn yì rì jǔ zé
宋宗泽母刘,梦天大雷,电烛其身,翌日举泽。
shǎo yǒu dà zhì lèi gōng bài fù yuán shuài qǐ bīng qín wáng dà pò jīn bīng
少有大志,累功拜副元帅,起兵勤王,大破金兵。
mèng xián rén zhì
梦贤人至
xiè líng yùn fù bù yí zi nǎi yú dù míng fǔ shě jì yǎng
谢灵运父不宜子,乃于杜明甫舍寄养。
shì xī mèng yǒu xián rén zhì
是夕,梦有贤人至。
jí xiǎo nǎi líng yùn yě
及晓,乃灵运也。
wǔ lín shān yǒu mèng ér tíng
武林山有梦儿亭。
yòu xié shēng
右胁生
lǎo zi xìng li míng ěr zì bó yáng
老子姓李,名耳,字伯阳。
shì dān
谥聃。
mǔ huái zhī bā shí yī suì cóng yòu xié shēng yīn hào lǎo zi
母怀之八十一岁,从右胁生,因号老子。
mèng hǔ xíng yuè zhōng
梦虎行月中
téng yuán fā mǔ mèng hǔ xíng yuè zhōng duò qí shì ér yuán fā shēng
滕元发母,梦虎行月中,堕其室,而元发生。
jiǔ suì néng shī
九岁能诗。
jǔ jìn shì zhì biān wēi xíng xī xià
举进士,治边,威行西夏。
zhēn yīng wù
真英物
huán wēn shēng wèi mù ér wēn jiào jiàn zhī yuē cǐ r yǒu jī gǔ
桓温生,未暮,而温峤见之,曰:“此儿有奇骨。
jí wén qí shēng yuē zhēn yīng wù yě
”及闻其声,曰:“真英物也。
fù yí yǐ jiào suǒ shǎng gù míng wēn
”父彝以峤所赏,故名温。
háo shuǎng yǒu fēng gài lèi gōng jìn dà sī mǎ
豪爽有风概,累功进大司马。
guī xī
龟息
li jiào mǔ yǐ jiào wèn yuán tiān gāng dá yuē shén qì qīng xiù kǒng bù yǒng ěr
李峤母以峤问袁天纲,答曰:“神气清秀,恐不永耳。
qǐng cì jiào wò ér hou qí bí xī nǎi hè yuē cǐ guī xī yě bì guì ér shòu
”请伺峤卧而候其鼻息,乃贺曰:“此龟息也,必贵而寿。
mèng cháng gēng
梦长庚
lǐ bái mǔ shēn shí mèng cháng gēng xīng xiàn yòu míng cháng gēng hòu gǎi yuē bái
李白母娠时,梦长庚星现,幼名长庚,后改曰白。
chǎn yǒu yì guāng
产有异光
yú yǔn wén chǎn zhī rì hù wài yǒu yì guāng shí zhě zhī qí wèi dà qì
虞允文产之日,户外有异光,识者知其为大器。
shí suì fù shī duō jīng rén yǔ
十岁赋诗,多惊人语。
jiàng xiào yǒu mèng
将校有梦
yáng jiè càn zi wèi shēng shí jiàng xiào yǒu mèng shén zì jìng zhōu lái hào shǔ wēi jiāng jūn zhě
杨玠,璨子,未生时,将校有梦,神自靖州来,号蜀威将军者。
jì jiè shēng mào zhuàng rú zhī
暨玠生,貌状如之。
xí zhí zhuó biān gōng
袭职,着边功。
zhōng wū shān zhī xiù
钟巫山之秀
yáng xióng zhī fù yù wū shān ér shēng xióng lùn zhě wèi zhōng shí èr fēng zhī xiù
扬雄之父寓巫山而生雄,论者为钟十二峰之秀。
jiē míng jiàng xiāng
皆名将相
chén shěng huá guān jiàn yì dài fū chén tuán cháng wèi shěng huá yuē jūn zhī zǐ jiē míng jiàng xiāng yě
陈省华官谏议大夫,陈抟尝谓省华曰:“君之子皆名将相也”。
hòu shěng huá xiè zhèng jiā jū sān zi bìng yī jīn zǐ fú zhàng
后省华谢政家居,三子并衣金紫扶杖。
zhǎng yáo sōu shì chēng xián xiàng
长尧叟,世称贤相;
cì yáo zuǒ guān tài zǐ tài shī
次尧佐,官太子太师;
jì yáo zī guān jié dù shǐ shàn shè shì chēng xiǎo yóu jī
季尧咨,官节度使,善射,世称小由基。
yùn líng cǐ zi
孕灵此子
wǔ dài wáng chéng zhào mǔ cuī shì mèng shān shén qiān wǔ sè shòu bī qí yī suì shēng chéng zhào
五代王承肇母崔氏,梦山神牵五色兽逼其衣,遂生承肇。
yǒu yì sēng jiàn ér fǔ zhī yuē lǎo sēng suǒ jū zhōu gōng shān jiā qì jiǎn bàn nǎi yùn líng cǐ zi yé
有异僧见而抚之,曰:“老僧所居周公山,佳气减半,乃孕灵此子耶?
hòu jié zhì luò zhōu yǐ gōng míng zhe
”后节制洛州,以功名着。
fù rǔ zǐ sǐ
父辱子死
péng xiū nián shí wǔ shì fù chū xíng wèi dào suǒ jié xiū bá dāo xiàng dào yuē fù rǔ zǐ sǐ rǔ bù wèi sǐ yé
彭修年十五,侍父出行,为盗所劫,修拔刀向盗,曰:“父辱子死,汝不畏死耶?
dào jīng yuē tóng zǐ yì shì wú bī zhī
”盗惊曰:“童子义士,毋逼之。
suì dùn qù
”遂遁去。
yī zi bù kě zòng
一子不可纵
liú zhì ér shí fù jū zhèng kè yǐ shū zhāo xī bù shǎo jiān
刘挚儿时,父居正课以书,朝夕不少间。
huò wèi jūn zhǐ yī zi dú bù jiā xù yé
或谓:“君止一子,独不加恤耶?
jū zhèng yuē zhèng yǐ yī zi bù kě zòng yě
”居正曰:“正以一子,不可纵也。
shì fù yóu shì jūn
事父犹事君
yīn yuān gāng jiè duō dà jié cóng fù huàn yóu fù xíng shì wèi dāng bì biàn lùn kǎn kǎn
殷渊刚介多大节,从父宦游,父行事未当,必辩论侃侃。
cháng yán shì fù yóu shì jūn bù yǐ yú nuò wèi gōng
尝言事父犹事君,不以谀诺为恭。
hòu sǐ chuǎng zéi nán
后死“闯贼”难。
qǔ zhǎng qī
娶长妻
féng qín zǔ fù yǎn zhǎng bù mǎn qī chǐ zì chǐ duǎn lòu nǎi wèi zi kàng qǔ zhǎng qī shēng qín bā chǐ sān cùn
冯勤祖父偃,长不满七尺,自耻短陋,乃为子伉娶长妻,生勤,八尺三寸。
yī mén qī yè
一门七业
liú yīn yǒu qī zǐ wǔ zǐ gè shòu yī jīng yī zi shòu tài shǐ gōng shǐ jì yī zi shòu hàn shū yī mén zhī nèi qī yè jù xìng
刘殷有七子,五子各授一经,一子授太史公《史记》,一子授《汉书》,一门之内,七业俱兴。
běi zhōu zhī xué yīn mén wèi shèng
北州之学,殷门为盛。
tāi jiào
胎教
mèng zǐ shǎo shí wèn dōng jiā shā zhū hé wéi
孟子少时,问:“东家杀猪何为?
mǔ yuē dàn rǔ
”母曰:“啖汝!
jì ér huǐ yuē wú wén tāi jiào gē bù zhèng bù shí xí bù zhèng bù zuò
”既而悔曰:“吾闻胎教,割不正不食,席不正不坐。
jīn shì yǒu zhī ér qī shì jiào zhī bù xìn
今适有知而欺,是教之不信。
nǎi mǎi zhū ròu dàn zhī
”乃买猪肉啖之。
qī zǐ xiào lián
七子孝廉
zhào xuān qī dù tài jī shēng qī nán jiào zhī yuē zhōng rén xìng qíng kě shàng xià yě
赵宣妻杜泰姬生七男,教之曰:“中人性情,可上下也。
xī xī mén bào pèi wéi yǐ zì kuān fú zǐ jiàn pèi xián yǐ zì jí rǔ cáo niàn zāi
昔西门豹佩韦以自宽,宓子贱佩弦以自急,汝曹念哉!
hòu qī zǐ jiē pì xiào lián ér yuán guī zhì guī gèng yǐ lìng dé zhe
”后七子皆辟孝廉,而元珪、稚珪更以令德着。
gè shǒu yī yì
各守一艺
dèng yǔ yǒu zi shí sān rén gè shǒu qí yì guī mén yōng mù
邓禹有子十三人,各守其艺,闺门雍睦。
lěi shì chǒng guì hàn tíng zhě fán bǎi yú rén
累世宠贵汉庭者,凡百余人。
r bì guì
儿必贵
wáng guī mǔ lǐ shì cháng yuē r bì guì wèi zhī suǒ yǔ yóu zhě hé rén
王珪母李氏尝曰:“儿必贵,未知所与游者何人?
shì xuán líng rú huì zào fǎng mǔ dà jīng yuē èr kè jiē gōng fǔ qì rǔ guì bù yí yǐ
”适玄龄、如晦造访,母大惊曰:“二客皆公辅器,汝贵不疑矣。