夜航船 · 张岱 · Chapter 62 of 131

政事部·烛奸

PinyinModern Translation
Size

zé jù yuán zhuàng

责具原状

lǐ jìng wèi qí zhōu cì shǐ huò gào qí móu fǎn gāo zōng mìng yī yù shǐ àn zhī

李靖为岐州刺史,或告其谋反,高宗命一御史案之。

yù shǐ zhī qí wū wǎng qǐng yǔ gào shì zhě xié xíng shù yì zhà chēng shī yuán zhuàng jīng jù yì cháng biān tà xíng diǎn nǎi qí qiú gào shì zhě bié shū yī zhuàng bǐ yàn yǔ yuán bù tóng jí rì hái yǐ wén gāo zǔ dà jīng gào shì zhě fú zhū

御史知其诬罔,请与告事者偕行数驿,诈称失原状,惊惧异常,鞭挞行典,乃祈求告事者别疏一状,比验与原不同,即日还以闻,高祖大惊,告事者伏诛。

yàn huǒ shāo shī

验火烧尸

zhāng jǔ wèi jù zhāng lìng

张举,为句章令。

yǒu qī shā qí fu yīn fàng huǒ shāo shě zhà chēng fu sǐ yú huǒ qí dì sòng zhī

有妻杀其夫,因放火烧舍,诈称夫死于火,其弟讼之。

jǔ nǎi qǔ zhū èr kǒu yī shā yī huó jī xīn fén zhī chá sǐ zhě kǒu zhōng wú huī huó zhě kǒu zhōng yǒu huī

举乃取猪二口,一杀一活,积薪焚之,察死者口中无灰,活者口中有灰。

yīn yàn fu kǒu guǒ wú huī yǐ cǐ jū zhī qī nǎi fú zuì

因验夫口,果无灰,以此鞫之,妻乃服罪。

shì bù de dào

市布得盗

zhōu xīn àn chá zhè jiāng jiāng dào shí dào shàng yíng ruì jìn mǎ shǒu ér jù shǐ rén wěi zhī dé yī bào shī wéi xiǎo mù bù jì zài qǔ zhī

周新按察浙江,将到时,道上蝇蚋近马首而聚,使人尾之,得一暴尸,惟小木布记在,取之。

jí zhì rèn lìng rén shì bù lǚ xián bù jiā bié shì zhī de yìn zhì zhě jū zhī bù zhǔ jí jié bù shāng zéi yě

及至任,令人市布,屡嫌不佳,别市之,得印志者,鞫之,布主即劫布商贼也。

xuàn fēng chuī yè

旋风吹叶

zhōu xīn zuò táng wèn shì hū xuàn fēng chuī yì yè zhì qián zuǒ yòu yán chéng zhōng wú cǐ mù dú yī gǔ sì yǒu zhī qù chéng chà yuǎn

周新坐堂问事,忽旋风吹异叶至前,左右言城中无此木,独一古寺有之,去城差远。

xīn yuē cǐ bì sì sēng shā rén mái qí xià yě yuān hún gào wǒ yǐ

新曰:“此必寺僧杀人埋其下也,冤魂告我矣!

fā zhī de fù shī sēng jí kuǎn fú

”发之,得妇尸,僧即款服。

wéi zhōng biàn dào

帷钟辨盗

chén shù gǔ lìng pǔ chéng

陈述古令浦城。

yǒu shī wù mò zhī wèi dào zhě nǎi dài yuē mǒu suǒ yǒu zhōng néng biàn dào dào mō zé zhōng zì míng

有失物,莫知为盗者,乃绐曰:“某所有钟能辨盗,盗摸则钟自鸣。

yīn shǐ rén yǐ méi tu ér wéi zhī

”阴使人以煤涂而帷之。

lìng qiú rù mō wéi yī qiú shǒu wú méi xùn zhī guǒ fú

令囚入摸帷,一囚手无煤,讯之果服。

zhé lú biàn dào

折芦辨盗

liú zǎi wèi tài xīng lìng

刘宰为泰兴令。

mín yǒu wáng jīn chāi zhě wéi èr pú fù zài xùn zhī mò kěn chéng

民有亡金钗者,唯二仆妇在,讯之,莫肯承。

zǎi mìng gè chí lú qù yuē bù dào zhě míng rì lú zì ruò

宰命各持芦去,曰:“不盗者,明日芦自若;

guǒ dào míng dàn zé lú zhǎng èr cùn

果盗,明旦则芦长二寸。

míng dàn shì zhī zé yī zì ruò yī qù lú èr cùn yǐ

”明旦视之,则一自若,一去芦二寸矣。

jié zhī dào suì fú

讦之,盗遂服。

qiǎn fù fù jiān

遣妇缚奸

lù yún wéi jùn yì lìng yǒu shā rén bù dé qí zhǔ zhě

陆云为浚义令,有杀人不得其主者。

yún qiú qí qī shí xǔ rì mì lìng rén wěi qí hòu shǔ yuē qí qù bù yuǎn shí lǐ dāng yǒu nán zi hou zhī yǔ yǔ biàn fù zhì

云囚其妻十许日,密令人尾其后,属曰:“其去不远十里,当有男子候之与语,便缚至。

jì ér guǒ rán

”既而果然。

wèn zhī nǎi yǔ fù sī tōng gòng shā qí fu wén chū yù tàn xiāo xī dàn jìn xiàn gù yuǎn xiāng hòu ěr

问之,乃与妇私通,共杀其夫,闻出狱探消息,惮近县,故远相候耳。

yī xiàn chēng wéi shén míng

一县称为神明。

bǔ sēng shì yuān

捕僧释冤

yuán jiàng shè shàng yuán lìng

元绛摄上元令。

yǒu jiǎ yǔ yǐ bèi jiǔ xiāng ōu jiǎ guī wò yè wèi dào duàn zú qī zhí yǐ yì xiàn ér jiǎ yǐ sǐ

有甲与乙被酒相殴,甲归卧,夜为盗断足,妻执乙诣县,而甲已死。

jiàng yí qí qī yuē guī zhì ér fū sàng yǐ yǐ fú yǐ

绛遗其妻曰:“归治而夫丧,乙已服矣。

yīn shǐ jī qí hòu jiàn yī sēng yíng zhī sī yǔ

”阴使迹其后,见一僧迎之私语。

jí bǔ sēng nǎi chéng jī yǔ qí qī gòng shā jiǎ zhě

即捕僧,乃乘机与其妻共杀甲者。

jǐng zhōng sǐ rén

井中死人

zhāng shēng zhī rùn zhōu yǒu bào jǐng zhōng sǐ rén zhě yī fù rén wǎng shì yuē wú fu yě

张升知润州,有报井中死人者,一妇人往视曰:“吾夫也。

shēng lìng qí qīn lín yàn zhī jǐng shēn mò kě biàn

” 升令其亲邻验之,井深莫可辨。

shēng yuē zhòng bù néng biàn fù rén hé suì zhī qí wèi fu

升曰:“众不能辨,妇人何遂知其为夫?

jí fù suǒ sī jū zhī guǒ qí fù yǔ jiān fū suǒ móu zhě

”即付所司鞫之,果其妇与奸夫所谋者。

shí yòng zuǒ shǒu

食用左手

wáng wéi xī yán chéng wèi yǒu qún yǐn ér bì zhě jù bù fú zuì

王维熙盐城尉,有群饮而毙者,俱不伏罪。

tuō qí xiè ér yǔ yǐn shí wèn yī rén yuē rǔ yòng zuǒ shǒu ér sǐ zhě shāng yòu shàng hé jù

脱其械而与饮食,问一人曰:“汝用左手,而死者伤右,尚何拒?

qiú wú biàn ér nǐ dǐ

”囚无辩,而拟抵。

dào shǒu sī zǎi

盗首私宰

yè bīn zhī nán ān yǒu dào jié niú shé qí zhǔ yǐ wén

叶宾知南安,有盗截牛舌,其主以闻。

bīn yáng huà qù yīn lìng tú zhī

宾阳叱去,阴令屠之。

jí yǒu shǒu sī zǎi gēng niú zhě bīn yuē jié niú shé zhě rǔ yě

即有首私宰耕牛者,宾曰:“截牛舌者汝也。

guǒ fú

”果服。

liú dāo huò dào

留刀获盗

liú chóng guī wèi guǎng zhōu cì shǐ

刘崇龟为广州刺史。

yǒu shào nián pō zhōu jiāng bīn jiàn yī miào jī yǐ lǘ shū bù bì shào nián tiāo zhī yuē huáng hūn dào zhái

有少年泊舟江滨,见一妙姬倚闾,殊不避,少年挑之,曰:“黄昏到宅。

shì xī guǒ qǐ fēi dài zhī

”是夕,果启扉待之。

shào nián wèi zhì yī cì rù fēi jī bù zhī jí shēn jiù zhī

少年未至,一次入扉,姬不知,即身就之。

dào yí jiàn zhí suì cì jī sǐ yí dāo ér táo

盗疑见执,遂刺姬死,遗刀而逃。

shào nián hòu zhì jiàn qí xuè pū de mén zhī jiàn sǐ zhě jí chū

少年后至,践其血,仆地,扪之,见死者,急出。

míng rì qí jiā suí xuè jì zhì jiāng àn àn shàng rén yún yè yǒu mǒu kè chuán qù yǐ

明日,其家随血迹至江岸,岸上人云:“夜有某客船去矣。

bǔ zhě zhuī huò jù shí tǔ zhī guān qí dāo nǎi tú jiā wù

”捕者追获,具实吐之,观其刀乃屠家物。

chóng guī xià lìng yuē mǒu rì yǎn wǔ dà xiǎng shì jí hé jìng páo dīng

崇龟下令曰:“某日演武,大飨士,集合境庖丁。

jì jí fù yuē yǐ wǎn

”既集,复曰:“已晚。

liú dāo yú chú

留刀于厨。

yīn yǐ shā rén dāo huàn xià

”阴以杀人刀换下。

bǐ míng gè lái qǐng dāo dú yī tú bù rèn

比明,各来请刀,独一屠不认。

yīn jí zhī yuē cǐ fēi mǒu dāo nǎi mǒu rén dāo ěr

因诘之,曰:“此非某刀,乃某人刀耳。

mìng qín zhī zé yǐ cuàn yǐ

”命擒之,则已窜矣。

chóng guī yǐ hé sǐ zhī qiú dài shào nián qīn yè bì yú shì

崇龟以合死之囚代少年,侵夜毙于市。

cuàn zhě zhī qiú yǐ bì bù yī èr xī guī jiā suì jiù qín fú zuì

窜者知囚已毙,不一二夕归家,遂就擒服罪。

mìng qǔ fú shǒu

命取佛首

chéng hào wéi zhǔ bù sēng sì yǒu shí fú suì chuán fú shǒu fàng guāng shì mín jìng wǎng

程颢为主簿,僧寺有石佛,岁传佛首放光,士民竞往。

hào jiè yuē sì hòu xiàn dāng qǔ qí shǒu

颢戒曰:“俟后现,当取其首。

jiù guān zhī guāng suì zhǐ

”就观之,光遂止。

shi hóu wèi dào

识猴为盗

yáng huì zhī xìng yuán

杨绘知兴元。

yǒu dào kù jiān zhě huì jī zōng zhī bù lèi rén suǒ chū rù

有盗库缣者,绘迹踪之,不类人所出入。

nǎi hū xì mù hóu zhě yī xùn ér fú

乃呼戏沐猴者,一讯而服。

wén kū zhī jiān

闻哭知奸

guó qiáo zì zǐ chǎn cháng chen chū wén fù rén kū shǐ lì zhí ér xùn zhī zé shǒu jiǎo qí fu zhě yě

国侨,字子产,尝晨出,闻妇人哭,使吏执而讯之,则手绞其夫者也。

lì wèn gù zǐ chǎn yuē fán rén yú suǒ qīn ài yě shǐ bìng ér yōu lín wēi ér jù yǐ sǐ ér āi

吏问故,子产曰:“凡人于所亲爱也,始病而忧,临危而惧,已死而哀。

jīn kū fu yǐ sǐ bù āi ér jù shì yǐ zhī qí yǒu jiān yě

今哭夫已死,不哀而惧,是以知其有奸也。

hé bó qǔ fù

河伯娶妇

xī mén bào wèi qiū lìng sú gù xìn wū suì yuè hé bó qǔ fù yǐ jué lì xuǎn shì nǚ yǐ tóu yú hé bào jí qī wǎng shì qí nǚ yuē chǒu

西门豹为邺令,俗故信巫,岁月河伯娶妇以攫利,选室女以投于河,豹及期往,视其女曰:“丑!

fán dà wū xiān bào hé bó rú qí bù yù hái dāng lìng xuǎn měi zhě

烦大巫先报河伯,如其不欲,还当另选美者。

hū lì tóu wū yú hé

”呼吏投巫于河。

shǎo qǐng yuē hé jiǔ bù fù wǒ

少顷,曰:“何久不复我?

yòu tóu yī rén wǎng sù

”又投一人往速。

qún jiān jīng jù qǐ mìng

群奸惊惧,乞命。

cóng cǐ bì jué

从此弊绝。

kū fū bù āi

哭夫不哀

yán zūn wèi yáng zhōu xíng bù wén dào páng nǚ zǐ kū ér shēng bù āi wèn zhī yún fu zāo huǒ sǐ

严遵为扬州行部,闻道旁女子哭,而声不哀,问之,云:“夫遭火死。

zūn shǐ yú shī dào lìng rén shǒu zhī yuē dāng yǒu wù wǎng

”遵使舆尸到,令人守之,曰:“当有物往。

gēng rì yǒu ying jù tóu suǒ

”更日,有蝇聚头所。

zūn lìng pī shì tiě zhuī guàn dǐng nǎi yǐ yín shā qí fu zhě

遵令披视,铁锥贯顶,乃以淫杀其夫者。

mìng qī gěi zi

命七给子

zhāng yǒng zhī háng zhōu

张咏知杭州。

yǒu zi yǔ xù sòng jiā chǎn zhě xù yán jiù zhōng zi cái sān suì yí shū lìng yì rì sān fēn fù zi xù de qí qī

有子与婿讼家产者,婿言:舅终,子才三岁,遗书令异日三分付子,婿得其七。

yǒng yuē rǔ fù wēng zhì rén yě yǐ qī yǔ zi zi sǐ yǐ

咏曰:“汝妇翁,智人也,以七与子,子死矣。

mìng sān gěi xù qī gěi zi

”命三给婿,七给子。

nù dǎi fù rén

怒逮妇人

wáng kè jìng wèi liǎng zhè yùn shǐ yǒu dǎi fàn sī yán zhě yǐ yī shào fù zhì kè jìng nù yuē qǐ yǒu dǎi fù rén yú bǎi lǐ wài yǔ lì zú zá chǔ zhě wū jiào shén yǐ

王克敬为两浙运使,有逮犯私盐者,以一少妇至,克敬怒曰:“岂有逮妇人于百里外,与吏卒杂处者,污教甚矣!

zì hòu bù xǔ

”自后不许。

zhe wèi lìng

着为令。

duàn sī jí jī

断丝及鸡

fu yǎn shān yīn lìng yǒu mài zhēn mài táng lǎo yù zhēng tuán sī su yǎn yǎn lìng guà sī yú zhù biān zhī wēi shì yǒu tiě xiè nǎi fá mài táng zhě

傅琰山阴令,有卖针、卖糖老妪,争团丝诉琰,琰令挂丝于柱,鞭之,微视有铁屑,乃罚卖糖者。

yòu èr yě fù zhēng jī wèn hé yǐ sì jī yī yún dòu yī yún sù

又二野父争鸡,问何以饲鸡,一云豆,一云粟。

pò jī de sù zuì yán dòu zhě

破鸡得粟,罪言豆者。

mín chēng fu shèng

民称傅圣。

lǎo wēng r wú yǐng

老翁儿无影

bǐng jí zhī chén liú fù wēng jiǔ shí wú nán qǔ lín nǚ yī xiǔ ér sǐ hòu chǎn yī nán qí nǚ yuē wú fù qǔ yī xiǔ shēn wáng cǐ zi fēi wú fù zhī zǐ

丙吉知陈留,富翁九十无男,娶邻女,一宿而死,后产一男,其女曰:“吾父娶,一宿身亡,此子非吾父之子。

zhēng cái jiǔ ér bù jué

”争财久而不决。

bǐng jí yún cháng wén lǎo wēng r wú yǐng bù nài hán

丙吉云:“尝闻老翁儿无影,不耐寒。

qí shí qiū mù qǔ tóng suì r jiě yī shì zhī lǎo wēng r dú hū hán rì zhōng guǒ wú yǐng suì zhí qí shì

”其时秋暮,取同岁儿解衣试之,老翁儿独呼寒,日中果无影,遂直其事。

duàn guǐ shí

断鬼石

shí pú jiāng xī fù shǐ

石璞,江西副使。

shí yǒu mín qǔ fù sān rì xù yǔ fù wǎng bài yuè jiā

时有民娶妇三日,婿与妇往拜岳家。

xù xiān fù fù hòu shī zhī biàn suǒ bù huò

婿先妇,妇后,失之,遍索不获。

fù wēng sòng xù shā nǚ xù bù shèng bǎng lüè zì wū fú

妇翁讼婿杀女,婿不胜榜掠,自诬服。

pú yóu nǐ shā rén ér qì shī bì shēn yuàn zhě wèi zhī

璞犹疑杀人而弃尸,必深怨者为之。

bǐ xīn hūn yàn hǎo hú nǎi ěr ěr

彼新婚燕好,胡乃尔尔。

yè zhāi mù fén xiāng zhù yuē cǐ yù guān gāng cháng wàn yī fù yú rén sī ér fū wǎng sǐ qiě shòu wū míng yú lǐ ān hu

夜斋沐焚香,祝曰:“此狱关纲常,万一妇与人私,而夫枉死,且受污名,于理安乎?

shén qí yǐ mèng shì wǒ

神其以梦示我!

guǒ mèng shén shòu yī mài zì

”果梦神授一“麦”字。

pú yuē cǐ liǎng rén jiā yī rén yě yù yǒu guī yǐ

璞曰:“此两人夹一人也,狱有归矣!

bǐ míng lìng xiè qiú dài shí xíng xíng

”比明,令械囚待时行刑。

qiú wèi chū pú jiàn yī tóng zǐ kuī mén nèi nǎi lìng rén qiān rù yuē ěr yǔ kè hú wéi zhì cǐ de fēi ěr shī lìng zhēn mǒu qiú shì yé

囚未出,璞见一童子窥门内,乃令人牵入,曰:“尔羽客,胡为至此,得非尔师令侦某囚事耶?

tóng zǐ dà jīng tǔ shí nǎi èr dào shì sù yǔ fù tōng jiàn nì zhī mài cóng zhōng

”童子大惊,吐实,乃二道士素与妇通,见匿之麦丛中。

rén yīn hào yuē duàn guǐ shí

人因号曰断鬼石。

shì shǒu pí ròu

视首皮肉

mín yǒu lì zhí zhī fù zhě zuì ér lā shā zhī yú jiā

民有利侄之富者,醉而拉杀之于家。

qí cháng nán yǔ qī xiāng è yù jiè jiān míng bìng chú zhī nǎi zhǎn qī shǒu bìng lā shā zhī shǒu yǐ bào gōng

其长男与妻相恶,欲借奸名并除之,乃斩妻首,并拉杀之,首以报宫。

shí zhī xuán yǐn jiàn xīn yíng shàng sī yú èr shí lǐ wài wén bào shí yǐ sān gǔ jiàn xīn cóng dēng xià shì qí shǒu yī shǒu pí ròu shàng suō yī shǒu bù rán

时知悬尹见心迎上司于二十里外,闻报时已三鼓,见心从灯下视其首,一首皮肉上缩,一首不然。

jí jí zhī yuē liǎng rén shì yī shí shā fǒu

即诘之曰:“两人是一时杀否?

dá yuē rán

”答曰:“然。

yuē fù yǒu zǐ nǚ hu

”曰:“妇有子女乎?

yuē yǒu yī nǚ fāng shù suì

”曰:“有一女,方数岁。

jiàn xīn yuē rǔ qiě jì yù sì dàn jū zhī

”见心曰:“汝且寄狱,俟旦鞫之。

bié fā yī piào sù qǔ mǒu nǚ lái

”别发一票,速取某女来。

nǚ zhì zé xié rù yá yǐ guǒ shí zhī hǎo yán xì wèn jìng de qí qíng fù zǐ fú zuì

女至,则携入衙,以果食之,好言细问,竟得其情,父子服罪。

fǎ yàn nǚ méi jí hóu

法验女眉及喉

liú míng qiān shǒu háng zhōu yǒu liú shì nǚ suǒ jū qiǎn lòu lín shào nián zhāng kuī qí ài yè yuè shàng lóu xué chuāng rù

刘鸣谦守杭州,有刘氏女所居浅陋,邻少年张窥其艾,夜跃上楼,穴窗入。

nǚ dà hū zéi fù jīng qǐ lín shào nián bù néng tuō zhí ér kūn zhī

女大呼贼,父惊起,邻少年不能脱,执而髡之。

shào nián kūn dì hào yú zhòng yuē yī fù shí yǐ nǚ chāng ér yòu jǐng zhī

少年昆弟号于众曰:“伊父实以女伥而又阱之。

nǚ wén zhī fǔ yīng yuē tiān hu

”女闻之,拊膺曰:“天乎!

rǔ rén zhì yú cǐ

辱人至于此。

suì zì yì

”遂自缢。

zhāng nǎi huì qí fù jīn dāng yàn su nǚ yǐ chéng wū tè xiū jiān lù ěr

张乃贿其父金,当谳诉女已承污,特羞奸露耳。

míng qiān de nǚ zhēn liè fù shòu jīn zhuàng nǎi lìng yǐ fǎ yàn nǚ méi jí hóu shí chù zi

鸣谦得女贞烈、父受金状,乃令以法验女眉及喉,实处子。

yǔ cóng shì liú gōng xùn zhì zhī zhāng fú fǎ

与从事刘公讯治之,张伏法。

bǎi xìng yáo yuē liǎng liú zhé yī liú liè jiāng hé hǎi liú hé

百姓谣曰:“两刘哲,一刘烈,江河海流合。

huā píng shuǐ shā rén

花瓶水杀人

wāng dài jǔ shǒu jùn bù

汪待举守郡部。

mín yǒu yǐn kè zhě kè zuì wò kōng shì zhōng

民有饮客者,客醉卧空室中。

kè yè zuì kě suǒ jiāng bù dé nǎi qǔ huā píng shuǐ yǐn zhī

客夜醉渴,索浆不得,乃取花瓶水饮之。

cì zǎo qǐ hù kè sǐ yǐ

次早启户,客死矣。

qí jiā sòng zhī dài jǔ jiū zhōng suǒ yǒu wù wéi píng zhōng jìn hàn lián huā ér yǐ

其家讼之,待举究中所有物,惟瓶中浸旱莲花而已。

shì yǐ yǐn sǐ qiú lì sǐ sòng nǎi bái

试以饮死囚,立死,讼乃白。

✦ You read 政事部·烛奸

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.