夜航船 · 张岱 · Chapter 64 of 131

政事部·清廉

PinyinModern Translation
Size

bīng hú

冰壶

dù shī bīng hú yù jiàn xuán qīng qiū

杜诗:“冰壶玉鉴悬清秋。

yáo yuán chóng suǒ zuò bīng hú yán qí dòng chè wú xiá chéng kōng jiàn dǐ

”姚元崇所作《冰壶》,言其洞彻无瑕,澄空见底。

dù shī qīng lián yǒu lèi yú shì

杜诗清廉,有类于是。

zhāi mǎ

斋马

táng féng yuán shū lì jùn yí shǐ píng yǐn dān qí fù rèn wèi cháng yǐ qī zǐ zhī guān

唐冯元叔历浚仪、始平尹,单骑赴任,未常以妻子之官。

suǒ chéng mǎ bù shí mín jiān chú dòu

所乘马,不食民间刍豆。

rén wèi zhī zhāi mǎ

人谓之斋马。

lián néng

廉能

zhōu lǐ tiān guān yǐ tīng guān fǔ zhī liù jì bì qún lì zhī zhì yī lián shàn èr lián néng sān lián jìng sì lián zhèng wǔ lián fǎ liù lián biàn

《周礼·天官》:以听官府之六计弊群吏之治,一廉善,二廉能,三廉敬,四廉正,五廉法,六廉辨。

bīng qīng héng píng

冰清衡平

huá kāng zhí zhī guāng huà fēng jì zhī gǔ chéng lián ér qiě píng

华康直知光化,丰稷知谷城,廉而且平。

shí rén gē zhī yuē huá guāng huà fēng gǔ chéng qīng rú bīng píng rú héng

时人歌之曰:“华光化,丰谷城,清如冰,平如衡。

fǔ zhōng shēng yú

釜中生鱼

jìn fàn dān zì shǐ yún huán dì shí wéi lái wú zhǎng

晋范丹字史云,桓帝时为莱芜长。

rén gē zhī yuē zèng zhōng shēng chén fàn shǐ yún fǔ zhōng shēng yú fàn lái wú

人歌之曰:“甑中生尘范史云,釜中生鱼范莱芜。

liú dú

留犊

wèi shí miáo wéi shòu chūn lìng

魏时苗,为寿春令。

shǐ zhì guān chéng bù bèn chē huáng zì niú bù bèi náng

始至官,乘簿笨车、黄牸牛、布被囊。

suì yú niú shēng yī dú

岁余,牛生一犊。

jí qù liú qí dú wèi zhǔ bù yuē lìng lái shí běn wú cǐ dú dú shì huái nán suǒ shēng gù liú zhī

及去,留其犊,谓主簿曰:“令来时,本无此犊,犊是淮南所生,故留之。

míng jiāo hé lìng yè hǎo wén yì liú sān dú yǔ pín mín wèi gēng

”明交河令叶好文,亦留三犊与贫民为耕。

lèi jiǔ hái xiàn

酹酒还献

hòu hàn zhāng huàn wèi ān dìng shǔ guó dū wèi

后汉张奂,为安定属国都尉。

yǒu qiāng rén xiàn jīn mǎ zhě huàn zhào zhǔ bù zhāng qí rù yú qiāng qián yǐ jiǔ lèi dì yuē shǐ mǎ rú yáng bù yǐ rù

有羌人献金、马者,奂召主簿张祁入,于羌前,以酒酹地曰:“使马如羊,不以入※;

shǐ jīn rú sù bù yǐ rù huái

使金如粟,不以入怀。

xī yǐ huán zhī wēi huà dà xíng

”悉以还之,威化大行。

shí zhuàn yī kǒu

食馔一口

běi fāng péng chéng wáng yōu zì cāng zhōu zhào hái fù lǎo xiāng shuài jù zhuàn yuē diàn xià wéi yǐn cǐ xiāng shuǐ wèi cháng bǎi xìng zhuàn liáo xiàn shū báo

北方彭城王攸自沧州召还,父老相率具馔,曰:“殿下惟饮此乡水,未尝百姓馔,聊献疏薄。

yōu shí yī kǒu

”攸食一口。

huà cài yú táng

画菜于堂

xú jiǔ jīng lìng jù róng jí mǎn qù fù lǎo ér zhì wǎn yī qì yuē gōng xìng xun wǒ

徐九经令句容,及满去,父老儿稚挽衣泣曰:“公幸训我!

gōng yuē wéi jiǎn yǔ qín jí rěn ěr

”公曰:“惟俭与勤及忍耳。

cháng tú yī cài yú táng tí yuē mín bù kě yǒu cǐ sè shì bù kě wú cǐ wèi

”尝图一菜于堂,题曰:“民不可有此色,士不可无此味。

zhì shì fù lǎo kè suǒ huà cài ér shū qín jiǎn rěn sān zì yú shàng yuē xú gōng sān zì jīng

”至是,父老刻所画菜,而书勤俭忍三字于上,曰:“徐公三字经。

yù shū bāo qīng

御书褒清

chéng yuán fèng guān bài yòu chéng xiàng jiān shū mì

程元凤官拜右丞相兼枢密。

yù shū qīng zhōng rú shuò zhāo guāng liù zì bāo zhī

御书“清忠儒硕昭光”六字褒之。

qīng bái tài shǒu zi

清白太守子

wáng yīng lín shǒu huī zhōu qí fù huī cháng shǒu shì jùn fù lǎo yuē cǐ qīng bái tài shǒu zi yě

王应麟守徽州,其父㧑尝守是郡,父老曰:“此清白太守子也。

liú qióng

刘穷

liú xǐ lóng xiāng wèi rén

刘玺,龙骧卫人。

shǎo yè rú zhǎng xí shì zhí jū guān lián jié rén hū wèi qīng cài liú huò hū wèi liú qióng

少业儒,长袭世职,居官廉洁,人呼为“青菜刘”,或呼为“刘穷”。

jì tuī zǒng cáo yùn shàng shi qí míng xǐ yuē shì liú qióng yé

继推总漕运,上识其名,喜曰:“是刘穷耶?

kě qí zòu

可其奏。

qīng huà zhù míng

清化著名

wéi xiǎo shǎo hǎo wén xué qún yán mì yào zhī yì wú bù zōng lǎn

韦𫍲少好文学,群言秘要之义,无不综览。

hòu shì hòu jì lóng lì shǒu qī jùn xián yǐ qīng huà zhù míng

后仕后季龙,历守七郡,咸以清化著名。

lián ràng zhī jiān

廉让之间

fàn bǎi nián chū jiàn sòng míng dì yán jí guǎng zhōu tān quán yīn wèn qīng zhōu fù yǒu cǐ shuǐ bù

范柏年初见宋明帝,言及广州贪泉,因问:“卿州复有此水不?

dá yuē liáng zhōu wéi yǒu wén chuān wǔ xiāng lián quán ràng shuǐ

”答曰:“梁州惟有文川武乡、廉泉让水。

yòu wèn qīng zhái hé chǔ

”又问:“卿宅何处?

yuē chén suǒ jū lián ràng zhī jiān

”曰:“臣所居廉让之间。

dì jiē qí shàn dá

”帝嗟其善答。

qīng bái yí zǐ sūn

清白遗子孙

zhèng shù zǔ shì qí wèi yǎn zhōu cì shǐ

郑述祖仕齐,为兖州刺史。

qí fù yì cháng wèi cǐ zhōu

其父亦尝为此州。

bǎi xìng gē zhī yuē dà zhèng gōng xiǎo zhèng gōng xiāng qù wǔ shí zài fēng jiào shàng yǒu tóng

百姓歌之曰:“大郑公,小郑公,相去五十载,风教尚有同。

jí bìng yuē yī shēng fù guì zú yǐ

”及病,曰:“一生富贵足矣!

yǐ qīng bái zhī míng yí zǐ sūn sǐ wú suǒ hèn

以清白之名遗子孙,死无所恨。

qīng yǒu fù fēng

清有父风

liǔ pín zhòng yǐng zi wèi lǐng nán jié dù fù shǐ

柳玭,仲郢子,为岭南节度副使。

xiè zhōng jú shú jì shí nǎi nà zhí yú guān

廨中桔熟,既食,乃纳直于官。

bài yù shǐ dài fū qīng zhí yǒu fù fēng

拜御史大夫,清直有父风。

xuán yú

悬鱼

yáng xù nán yáng shǒu

羊续,南阳守。

rù jìng jí wēi fú jiān xíng fán lìng zhǎng tān jié lì mín liáng huá zhě jiē lián zhī qí zhuàng yī jùn zhèn sǒng

入境,即微服间行,凡令长贪洁,吏民良猾者,皆廉知其状,一郡震竦。

fǔ chéng yǐ shēng yú xiàn shòu ér xuán zhī tíng zhù

府丞以生鱼献,受而悬之庭柱。

qí hòu jìn qī lǜ zi mì rù jùn shě bù nà qī nù jiǎn shì zhōng wéi qīn yán cài ér yǐ

其后进,妻率子秘入郡舍,不纳,妻怒检室中,惟衾盐菜而已。

zì kòng qī lǘ

自控妻驴

sòng li ruò gǔ fù zhǎng shè zhǔ bù zì kòng qī lǘ gù rén hán yì wèi fù xíng lǐ

宋李若谷赴长社主簿,自控妻驴,故人韩亿为负行李。

jiāng rù jìng wèi hán yuē kǒng xiàn lì yíng zhì

将入境,谓韩曰:“恐县吏迎至。

qiè zhōng zhǐ yǒu qián liù bǎi yǐ qí bàn yí hán xiāng chí dà kū ér bié

”箧中止有钱六百,以其半遗韩,相持大哭而别。

mái gēng

埋羹

wáng jìn níng bō shǒu

王琎,宁波守。

cāo xíng lián jié zì fèng yóu jiǎn yuē

操行廉洁,自奉尤俭约。

yī rì jiàn zhuàn jiān yú ròu dà nù lìng chuò ér yì zhī hào mái gēng tài shǒu

一日,见馔兼鱼肉,大怒,令辍而瘗之,号“埋羹太守”。

jìn bǐng bù shòu

进饼不受

míng dài péng kuài jī zhī xiàn qīng shèn zì shǒu

明戴鹏,会稽知县,清慎自守。

shí jūn zhù sì míng péng wǎng gòng kuì xiǎng

时军驻四明,鹏往供馈饷。

qī xiàn yán jí lǜ mín bù xíng rì bū jī shén cóng zhě jìn bǐng què bù shòu jū dào páng shuǐ yǐn zhī

期限严急,率民步行,日晡饥甚,从者进饼,却不受,掬道旁水饮之。

jǐn èr zhú lóng

仅二竹笼

míng xuān ní yóu yù shǐ chū wèi àn chá shǐ qīng yuē zì chí sì shí yī bù páo cháng shū shí

明轩𫐐由御史出为按察使,清约自持,四时一布袍,常蔬食。

yuē zhū liáo you sān rì chū fèng shì ròu yī jīn duō bù néng kān

约诸僚友,三日出俸市肉一斤,多不能堪。

dài gù jiù wéi yī ròu huò shā jī zhé jīng yuē xuān lián shǐ shā jī dài kè yǐ

待故旧,惟一肉,或杀鸡,辄惊曰:“轩廉使杀鸡待客矣。

hòu yǐ dōu yù shǐ zhì shì

”后以都御史致仕。

shàng wèn yuē xī zhè jiāng lián shǐ kǎo mǎn guī jiā jǐn èr zhú lóng shì rǔ hu

上问曰:“昔浙江廉使考满归家,仅二竹笼,是汝乎?

ní dùn shǒu xiè

” 𫐐顿首谢。

fú qīng cài

符青菜

míng fú yàn shǒu cháng zhōu bù xié jiā chí èr bì lù yī tóng pú rì gōng wéi shū rén mù wéi fú qīng cài

明符验,守常州,不携家,持二敝簏,一童仆,日供惟蔬,人目为“符青菜”。

ruì yì chú qiáng fán héng yú xiāng zhě suī cuàn nì qī bì děi zhī gǒu fèng fǎ ér zhì yì bù shēn qiú

锐意锄强,凡横于乡者,虽窜匿,期必得之,苟奉法而至,亦不深求。

suì dà hàn huáng rì xún háng dū bǔ

岁大旱蝗,日循行督捕。

měi chū yǐ kuāng shèng mǐ shù shēng chái shù shù zì jǐ bù láo mín gòng yì

每出,以筐盛米数升、柴数束自给,不劳民供亿。

qīng nǎi huò zuì

清乃获罪

nán běi cháo chén cuán zhī dān tú lìng yǐ qīng jiè bù tōng zuǒ yòu bèi zèn dǎi xì shàng fāng

南北朝沉巑之丹徒令,以清介不通左右被谮,逮系尚方。

dì zhào wèn duì yuē chén qīng nǎi huò zuì

帝召问,对曰:“臣清乃获罪。

dì yuē qīng hé yǐ huò zuì

”帝曰:“清何以获罪?

yuē wú yǐ fèng yào rén ěr

”曰:“无以奉要人耳。

dì wèn yào rén wèi shuí zhǐ yuē cǐ chì yī zhū láng jiē shì

”帝问要人为谁,指曰:“此赤衣诸郎皆是。

fù rèn dān tú

”复任丹徒。

tuó wú kě zèng

橐无可赠

nán běi cháo liú gài jiàn ān tài shǒu

南北朝刘溉建安太守。

gù rén rèn fǎng yǐ shī jì gài qiú yī shān

故人任昉以诗寄溉,求一衫。

gài jiǎn zhōng wú kě zèng zhě dá shī yuē yǔ yī běn bǎi jié mǐn xiāng tú bā cán

溉检中无可赠者,答诗曰:“予衣本百结,闽乡徒八蚕。

bù chí yī yàn

不持一砚

bāo zhěng zhī duān zhōu

包拯知端州。

zhōu suì gòng yàn bì jìn shù bèi yǐ yí yào rén

州岁贡砚,必进数倍以遗要人。

zhěng mìng jǐn zú gòng shù jí yǐ

拯命仅足贡数即已。

zhì mǎn guī bù chí yī yàn

秩满归,不持一砚。

rì wéi dàn cài

日唯啖菜

sòng yáo xī dé zhī jìng jiāng

宋姚希得知静江。

guān shǔ jiù yǐ jǐn wèi mù xī de yuē wú qǐ jiā shū shēng ān yòng cǐ

官署旧以锦为幕,希得曰:“吾起家书生,安用此!

mìng yǐ bù yì zhī

”命以布易之。

rì wéi dàn cài yī jiè bù wàng qǔ yě

日惟啖菜,一介不妄取也。

mìng hái zhēn shí

命还砧石

sòng lìng chōng lìng hán shān lǜ jǐ shén yán yī jiè bù wàng qǔ

宋凌冲令含山,律己甚严,一介不妄取。

jiàn guī zhuāng yǒu yī zhēn shí chà yuē fēi wú lái shí wù yě

见归装有一砧石,诧曰:“非吾来时物也。

mìng hái zhī

”命还之。

wú náo qí qīng

毋挠其清

táng jiǎng yǎn lì cháng ān xián yáng gāo líng zhū yì lìng duō zhuó yì shēng

唐蒋沇历长安、咸阳、高陵诸邑令,多卓异声。

guō zi yí guò gāo líng jiè huī xià yuē jiǎng xián lìng gòng yì de shū shí zú yǐ

郭子仪过高陵,戒麾下曰:“蒋贤令供亿,得蔬食足矣。

wú náo qí qīng yě

毋挠其清也!

bēi shuǐ jiàn gōng

杯水饯公

duò zhào guǐ qí chuān bié jià

隋赵轨,齐川别驾。

dōng lín yǒu sāng shèn luò qí tíng guǐ qiǎn shi hái zhī

东邻有桑椹落其庭,轨遣拾还之。

jí bèi zhào fù lǎo huī qì sòng yuē gōng qīng rú shuǐ bù gǎn yǐ hú jiāng xiāng hùn jìng chí bēi shuǐ jiàn gōng

及被召,父老挥泣送曰:“公清如水,不敢以壶浆相溷,敬持杯水饯公。

guǐ shòu ér yǐn zhī

”轨受而饮之。

guà chuáng qù rèn

挂床去任

sān guó péi qián yǎn zhōu cì shǐ

三国裴潜,兖州刺史。

cháng zuò yī hú chuáng jí qù rèn guà zhī liáng jiān

尝作一胡床,及去任,挂之梁间。

rén fú qí jiè

人服其介。

zhì guā bù pōu

置瓜不剖

sū qióng shǒu qīng hé

苏琼守清河。

xiān dá zhào yǐng xiàn yuán guā qióng miǎn liú zhì liáng shàng bù pōu shí

先达赵颖献园瓜,琼勉留置梁上,不剖食。

rén wén shòu yǐng guā jìng xiàn xīn guǒ zhì mén zhī guā yóu zài xiāng gù ér qù

人闻受颖瓜,竞献新果,至门,知瓜犹在,相顾而去。

chén xīn rú shuǐ

臣心如水

qián hàn chéng dì shí zhèng chóng wèi shàng shū hǎo zhí jiàn guì qī duō zèn zhī

前汉成帝时,郑崇为尚书,好直谏,贵戚多谮之。

shàng zé chóng yuē jūn mén rú shì hé yǐ yù jìn jué guì qī

上责崇曰:“君门如市,何以欲禁绝贵戚?

chóng duì yuē chén mén rú shì chén xīn rú shuǐ

”崇对曰:“臣门如市,臣心如水。

qīng hu shàng shū zhī yán

清乎尚书之言

hòu hàn zhōng lí yì wèi shàng shū lìng

后汉钟离意,为尚书令。

jiāo zhǐ tài shǒu zhāng huī zuò zāng fú fǎ yǐ zī wù chén yú dì qián zhào bān cì qún chén

交趾太守张恢,坐赃伏法,以资物陈于帝前,诏颁赐群臣。

yì de zhū jī xī yǐ wěi dì

意得珠玑,悉以委地。

dì guài zhī dá yuē kǒng zǐ rěn kě yú tān quán zēng shēn huí chē yú shèng mǔ è qí míng yě

帝怪之,答曰:“孔子忍渴于贪泉,曾参回车于胜母,恶其名也。

zāng huì zhī zī chéng bù gǎn bài shòu

赃秽之资,诚不敢拜受。

shàng tàn yuē qīng hu shàng shū zhī yán

”上叹曰:“清乎尚书之言!

chéng zhǐ yī mǎ

乘止一马

zhū jìng zé wèi lú zhōu cì shǐ dài hái wú huái nán yī wù suǒ chéng zhǐ yī mǎ

朱敬则为卢州刺史,代还,无淮南一物,所乘止一马。

zhuó shuǐ fèng jiàn

酌水奉饯

duò zhào fàn wèi qí zhōu bié jià

隋赵范为齐州别驾。

rù cháo fù lǎo sòng zhī yuē gōng qīng rú shuǐ qǐng zhuó yī bēi shuǐ yǐ fèng jiàn

入朝,父老送之,曰:“公清如水,请酌一杯水以奉饯。

yù lín shí

郁林石

wú lù jī wèi yù lín tài shǒu bà guī wú zhuāng zhōu qīng bù néng guò hǎi nǎi qǔ yī dà shí zhì zhōu zhōng yǐ guī

吴陆绩为郁林太守,罢归无装,舟轻不能过海,乃取一大石置舟中以归。

rén hào yù lín shí

人号郁林石。

zhǐ tán fēng yuè

只谈风月

xú miǎn qiān lì bù shàng shū cháng yǔ mén rén yè jí yǒu wéi rén qiú guān zhě miǎn yuē jīn xī zhǐ kě tán fēng yuè bù yí jí gōng shì

徐勉迁吏部尚书,常与门人夜集,有为人求官者,勉曰:“今夕只可谈风月,不宜及公事。

shì ròu sān jīn

市肉三斤

hǎi ruì wèi chún ān lìng

海瑞为淳安令。

yī rì hú zǒng zhì yǔ sān sī zhū dào yuē zuó wén hǎi lìng shì ròu sān jīn yǐ kě wǎng chá zhī

一日,胡总制语三司诸道曰:“昨闻海令市肉三斤矣,可往察之。

nǎi zhī wèi mǔ shàng shòu suǒ xū yě

”乃知为母上寿所需也。

yī wén bù zhí

一文不直

xuē dà yíng zhǔ nán chāng bù cháng biāo qí mén yuē yào yī wén bù zhí yī wén

薛大楹主南昌簿,尝标其门曰:“要一文,不直一文。

yuán fēng huí zèng

原封回赠

wú ràng zhī lín guì xiàn bù sān nián chāo shēng qìng yuǎn zhī fǔ

吴让知临桂县,不三年,超升庆远知府。

nán dān zhū tǔ guān gè kuì jīn wèi zhì ràng què bù shòu kǒu zhàn jué jù yí zhī yuē tān quán shuǎng zhuó wú hé gǎn mù yè huái jīn qǐ bù zhī

南丹诸土官各馈金为贽,让却不受,口占绝句遗之,曰:“贪泉爽酌吾何敢,暮夜怀金岂不知?

jì yǔ dān zhōu xián tài shǒu yuán fēng huí zèng mò xiāng yí

寄语丹州贤太守,原封回赠莫相疑。

shū táng zì lì

书堂自励

chén yòu xué zhī hú zhōu shū yú táng yuē shòu yī wén wǎng fǎ qián yōu yǒu guǐ shén míng yǒu jìn

陈幼学知湖州,书于堂曰:“受一文枉法钱,幽有鬼神明有禁;

xíng bàn diǎn kuī xīn shì yuǎn zài ér sūn jìn zài shēn

行半点亏心事,远在儿孙近在身。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →