夜航船 · 张岱 · Chapter 78 of 131

文学部·不学

PinyinModern Translation
Size

méi zì bēi

没字碑

wǔ dài rèn yuán yuē cuī xié bù shí wén zì xū yǒu qí biǎo hào méi zì bēi

五代任圜曰:“崔协不识文字,虚有其表,号没字碑。

fù fù jiāng jūn

腹负将军

jìn dǎng jìn guān tài wèi mù bù zhī shū

晋党进官太尉,目不知书。

yī rì mén fù yǔ yuē wú bù fù rǔ

一日,扪腹语曰:“吾不负汝!

yī jiā jì yīng yuē jiāng jūn bù fù cǐ fù dàn cǐ fù fù jiāng jūn ěr

”一家妓应曰:“将军不负此腹,但此腹负将军耳。

shì ròu cuō náng

视肉撮囊

zhuāng zi yuē rén ér bù xué wèi zhī shì ròu

庄子曰:“人而不学,谓之视肉;

xué ér bù xíng wèi zhī cuō náng

学而不行,谓之撮囊。

mǎ niú jīn jū

马牛襟裾

rén bù tōng gǔ jīn niú mǎ liǎng jīn jū

人不通古今,牛马两襟裾。

shū lù

书簏

jìn fu dí guǎng dú shū ér bù jiě qí yì táng lǐ dé yān guàn gǔ jīn ér bù néng shǔ cí jiē wèi zhī shū lù

晋傅迪广读书而不解其义,唐李德淹贯古今,而不能属辞,皆谓之书簏。

dì dù

杕杜

lǐ lín fǔ bù shí dì dù zì wèi wéi zhì yuē cǐ yún dì dù hé yě

李林甫不识杕杜字,谓韦陟曰:“此云杕杜,何也?

zhì fǔ shǒu bù gǎn yīng

”陟俯首,不敢应。

jīn gēn chē

金根车

hán tuì zhī zǐ chǎng xìng àn liè wèi jí xián xiào lǐ

韩退之子昶,性暗劣,为集贤校理。

shǐ chuán yǒu jīn gēn chē chǎng yǐ wéi wù gǎi gēn wèi yín yù zé zhī

史传有“金根车”,昶以为误,改“根”为“银”,愈责之。

nòng zhāng

弄獐

táng jiāng dù shēng zǐ lǐ lín fǔ shǒu shū hè zhī yuē wén yǒu nòng zhāng zhī xǐ

唐姜度生子,李林甫手书贺之曰:“闻有弄獐之喜。

kè shì zhī yǎn kǒu xiào

”客视之,掩口笑。

dōng pō shī shén yù qù wèi tāng bǐng kè què chóu cuò xiě nòng zhāng shū

东坡诗:“甚欲去为汤饼客,却愁错写弄獐书。

dūn chī

蹲鸱

zhāng jiǔ líng yī rì sòng yù yú xiāo jiǒng shū chēng dūn chī

张九龄一日送芋于萧炅,书称“蹲鸱”。

xiāo dá yún huì yù bài jiā wéi dūn chī wèi zhì

萧答云:“惠芋拜嘉,惟蹲鸱未至。

rán hán jiā duō guài yì bù yuàn jiàn cǐ è niǎo yě

然寒家多怪,亦不愿见此恶鸟也。

jiǔ líng yǐ shì zuò kè wú bù dà xiào

”九龄以视座客,无不大笑。

gē zì

纥字

lǔ zāng wǔ zhòng míng gē kǒng zǐ fù shū liáng gē gē yīn hèn fā qiè hèn xìng xuān xiá ér shì duō hū wèi hé

鲁臧武仲名纥,孔子父叔梁纥(纥音恨发切,恨兴轩辖),而世多呼为“核”。

xiāo yǐng shì wén rén wù hū wǔ zhòng míng yīn yuē rǔ gē zì yě bù shí

萧颖士闻人误呼武仲名,因曰:“汝纥字也不识!

fú liè

伏猎

xiāo jiǒng wèi shì láng bù zhī shū cháng yǔ yán tǐng zhī shū chēng fú xī wèi fú liè

萧炅为侍郎,不知书,常与严挺之书,称伏腊为伏猎。

tǐng zhī xiào yuē shěng zhōng qǐ róng fú liè shì láng hu

挺之笑曰:“省中岂容伏猎侍郎乎?

nǎi chū zhī

”乃出之。

chūn tù

春菟

huán wēn cuàn wèi shàng shū wù xiě chūn sōu wèi chūn tù zì chéng xiàng yǐ xià jiē bèi chù

桓温篡位,尚书误写“春搜”为“春菟”,自丞相以下皆被黜。

mù bù shí dīng

目不识丁

táng zhāng hóng jìng yuē tiān xià wú shì ěr bèi wǎn liǎng dàn gōng bù rú shi yí gè zì

唐张弘靖曰:“天下无事,尔辈挽两石弓,不如识一个字!

gè zì wù shū dīng zì yǐ qí bǐ huà xiāng jìn yě

”(“个”字误书“丁”字,以其笔画相近也。

xíng shī zǒu ròu

行尸走肉

shí yí jì rèn mò yuē rén ér bù xué nǎi xíng shī zǒu ròu ěr

《拾遗记》:“任末曰:人而不学,乃行尸走肉耳!

xīn lóng

心聋

liè zǐ rén bù shè xué yóu xīn zhī lóng

《列子》:人不涉学,犹心之聋。

bái miàn shū shēng

白面书生

sòng tài zǔ yù běi zhēng chén qìng zhī jiàn bù kě

宋太祖欲北征,沉庆之谏不可。

jiāng chén zhī yuē gēng dāng wèn nú zhī dāng wèn bì

江湛之曰:“耕当问奴,织当问婢。

jīn yù fá guó ér yǔ bái chéng shū shēng móu zhī hé kè yǒu jì

今欲伐国,而与白成书生谋之,曷克有济?

kǒu ěr zhī xué

口耳之学

yáng zǐ xiǎo rén zhī xué yě rù hu ěr chū hū kǒu

《杨子》:“小人之学也,入乎耳,出乎口;

kǒu ěr zhī jiān zé sì cùn ěr hé zú yǐ měi qī chǐ zhī qū zāi

口耳之间,则四寸耳,曷足以美七尺之躯哉!

✦ You read 文学部·不学

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.