fú xī shǐ jì yáng qì zhī chū wèi lǜ fǎ
伏羲始纪阳气之初,为律法。
jiàn rì dōng zhì zhī shēng yǐ huáng zhōng wèi gōng
建日冬至之声,以黄钟为宫。
huáng zhōng zì dōng zhì shǐ qí yú yǐ cì yùn xíng dāng rì zhě gè zì wèi gōng shāng zhēng yǐ lèi yīng yān
(黄钟自冬至始,其余以次运行,当日者各自为宫,商、征以类应焉。
huáng dì tīng fèng míng hòu qì yīng bǐ huáng zhōng zhī gōng ér jiē kě yǐ xiāng shēng shǐ wèi běn lìng
黄帝听凤鸣,候气应,比黄钟之宫,而皆可以相生,始为本令。
shén gǔ xié zhōng shēng shǐ wèi lǜ dù
神瞽协中声,始为律度。
wǔ wáng fá zhòu chuī lǜ tīng shēng zhì qī lǜ
武王伐纣,吹律听声,制七律。
gè wǔ wèi sān suǒ ér yòng zhī yī tóng qí shù yǐ lǜ hé shēng
(各五位三所而用之,一同其数,以律和声。
hàn wǔ dì shí lìng zhāng cāng dìng yīn lǜ fǎng lǜ lǚ xiāng shēng zhī biàn yú jīng fáng shǐ zhì liù shí lǜ
汉武帝时,令张仓定音律,访律吕相生之变于京房,始制六十律。
shí èr lǜ zhī wài zhōng gōng shàng shēng zhí shǐ zhí shǐ shàng shēng qù jiǎn shàng xià xiāng shēng zhōng yú nán shì
(十二律之外,中宫上生执始,执始上生去减,上下相生,终于南事。
wǔ dài qián lè zhī chén zhòng yīn jīng fáng ér liù zhī zhì sān bǎi liù shí lǜ
五代钱乐之、沉重因京房而六之,制三百六十律。
rì dāng yī guǎn gōng zhēng xuán yùn gè yǐ lèi cóng
(日当一管,宫、征旋韵,各以类从。
huáng dì qǔ xiè gǔ zhī zhú duàn liǎng jié jiān ér chuī lǜ
黄帝取嶰谷之竹,断两节间而吹律。
jīng fáng yǐ zhú shēng wēi bù kě dù diào shǐ zuò zhǔn yǐ dìng shù
京房以竹声微不可度调,始作准以定数。
zhǔn zhuàng rú sè zhǎng zhàng shí sān xián fēn cùn cū ér yì dá
(准状如瑟,长丈,十三弦,分寸粗而易达。
hòu wèi chén zhòng rú qǐng yǐ zhǔn dài lǜ
)后魏陈仲儒请以准代律。
wèi dù kuí lìng chái yù zhù zhōng
魏杜夔令柴玉铸钟。
xún xù jiào dù kuí zhōng lǜ zào shí yǒu èr dí
荀勖较杜夔钟律,造十有二笛。
dí jù wǔ yīn yǐ yīng jīng fáng zhī shù gè yǐ qí lǜ xiāng yīn yǐ běn gōng guǎn shàng xíng zé gōng gāng yīn gōng xué yǐ běn gōng
笛具五音,以应京房之术,(各以其律相因,以本宫管上行,则宫亢,因宫穴以本宫。
zhēng shàng xíng zé zhēng gāng
征上行,则征亢。
liáng zhǔ yǎn zhì wèi sì tòng
梁主衍制为四通。
lì wèi sì qì míng zhī wèi tōng jiē shī èr xián yīn yǐ tōng shēng zhuǎn tōng yuè qì
(立为四器,名之为通,皆施二弦,因以通声,转通月气。
yòu yòng dí yǐ xiě tōng shēng
)又用笛以写通声。
chén zhòng shǐ wèi zǐ shēng yǐ mǔ mìng zi suí suǒ duō shǎo hé yī lǜ
沉重始为子声,以母命子,随所多少合一律。
yī bù lǜ shù wèi rì yī zhōng qì suǒ yǒu rì wèi zi
(一,部律数,为日,一中气所有日为子。
wèi biàn gōng biàn zhēng
)为变宫变征。
yǔ gōng zhī jiān jìn gōng shōu yī shēng shǎo gāo yú gōng
(羽、宫之间,近宫收一声,少高于宫。
jiǎo zhēng zhī jiān jìn zhēng shōu yī shēng shǎo xià yú zhēng
角征之间,近征收一声少下于征。
sì qīng shēng
)四清声。
rú huáng zhōng wèi gōng ruí bīn wèi zhī shāng zé jiǎn yī lǜ zhī bàn wèi qīng shēng yǐ yīng zhī
(如黄钟为宫,蕤宾为之商,则减一律之半,为清声以应之。
duò zhèng yì shǐ lì qī diào yǐ qí qī diào kān jiào qī shēng
隋郑译始立七调,以其七调勘较七声。
qī shēng zhī wài gēng lì yī shēng wèi yīng
七声之外,更立一声为应。
jiāng bǎo cháng shǐ wèi bā shí sì diào bǎi sì shí lǜ biàn huà zhōng yú shí shēng lǜ xià yú yì diào èr lǜ
姜宝常始为八十四调,百四十律,变化终于十声,(率下于译调二律。
hé tuǒ chén yòng huáng zhōng yī gōng
何妥臣用黄钟一宫。
tuǒ lì yì fēi gǔ xuán xiāng wéi gōng zhī lè
(妥立议非古,旋相为宫之乐。
wéi jī qī zhōng wǔ zhōng wèi yǎ zhōng
)惟击七钟,五钟为哑钟。
táng zhāng wén shōu yǔ zǔ xiào sūn chuī diào shǐ shí èr zhōng jiē yīng
唐张文收与祖孝孙吹调,始十二钟皆应。
táng mò huáng cháo zhī luàn gōng qì jù jǐn
唐末(“黄巢之乱”),工器俱尽。
bó shì yīn yíng sūn zhù zhōng shí èr
博士殷盈孙铸钟十二。
chǔ shì xiāo chéng xùn jiào dìng shí qìng
处士萧承训较定石罄。
jiē yú jīn shí qiú zhī
(皆于金石求之。
wáng pǔ shǐ xún gǔ fǎ de shí èr lǜ guǎn yī lǜ zhǔn shí sān xián yǐ xuān qí shēng
)王朴始寻古法,得十二律管,依律准十三弦,以宣其声。
sòng tài zǔ mìng hé xiàn xià wáng pǔ lè èr lǜ
宋太祖命和岘下王朴乐二律。
rén zōng xià zhào li zhào jiào dìng
仁宗夏诏李照较定。
sòng lǐ guān yáng jié qǐng yī rén shēng zhì lè yǐ gē wèi běn
宋礼官杨杰请依人声制乐,以歌为本。
shǔ fāng shì wèi hàn lǜ yòng xià yǔ yǐ shēn wéi dù zhī wén qǔ dì zhōng zhǐ sān cùn wèi dù
蜀方士魏汉律用夏禹以身为度之文,取帝中指三寸为度。
fú xī shǐ zuò yuè
伏羲始作乐。
huáng dì chén líng lún shǐ zhì liù lǜ liù lǚ
黄帝臣伶伦始制六律、六吕。
róng huǎn zhù shí èr zhōng xié yuè tǒng yǐ hé wǔ yīn
荣缓铸十二钟,协月筩,以和五音。
zhōu lǐ shǐ zòu gǔ chuī dà lè jiē yǐ zhōng gǔ lǐ
周礼始奏鼓吹(大乐皆以钟鼓礼。
zhōng shī zhǎng jīn zòu zhì jiǔ xià
钟师,掌金奏),制九夏。
liáng wǔ dì běn jiǔ xià wèi shí èr yā
梁武帝本九夏为十二雅。
zhǔn shí èr lǜ shǐ dìng dà lè shì shì yīn zhī
(准十二律始定大乐,世世因之。
zǔ xiào sūn běn shí èr yā wèi shí èr hé
)祖孝孙本十二雅为十二和。
qín fán yuè jīng
秦燔《乐经》。
hàn xìng gāo zǔ shǐ wéi lè
汉兴,高祖始为乐。
wǔ dé wén dì guǎng wéi sì shí lè
武德文帝广为四时乐。
shū sūn tōng shǐ dìng miào lè
叔孙通始定庙乐。
wǔ dì shǐ dìng jiāo sì shí jiǔ zhāng
武帝始定《郊祀》十九章。
míng dì shǐ dìng sì pǐn
明帝始定四品。
jiāo miào shàng líng dà yǔ lè pì yōng yàn shè yǎ sòng lè yàn xiǎng huáng mén gǔ chuī lè jūn zhōng duǎn xiāo náo gē lè
(郊庙上陵大予乐,辟雍燕射雅颂乐,燕飨黄门鼓吹乐,军中短箫铙歌乐。
hàn dōng jīng zhī luàn lè wàng
汉东京之乱,乐忘。
wèi wǔ shǐ mìng dù kuí chuàng dìng yǎ yuè sì xiāng lè jù
魏武始命杜夔创定雅乐,四箱乐具。
jìn yǒng jiā zhī luàn lè yòu wàng
晋永嘉之乱乐又忘。
liáng wǔ dì gēng zhì
梁武帝更制。
jí zhōu tài zǔ suí wén dì xiáng dìng yǎ yuè pō de qí yi
及周太祖、隋文帝详定雅乐,颇得其宜。
zhì táng gāo zōng mìng zǔ xiào sūn kǎo jù gǔ yīn zhēn zhuó nán běi shǐ zhe wèi táng lè
至唐高宗,命祖孝孙考据古音,斟酌南北,始着为唐乐。
hàn wǔ dì zhì yuè fǔ shǐ zhū diào zá wǔ xī bèi sī guǎn
汉武帝制乐府,始诸调杂舞悉被丝管。
chén hòu zhǔ shǐ zhì yù shù hòu tíng huā xīn lè suí yáng dì jīn chāi liǎng bì chuí
陈后主始制《玉树后庭花》新乐,隋炀帝《金钗两臂垂》。
yún jù chén hòu zhǔ
(云俱陈后主。
táng xuán zōng lì bù jì zuò bù jì sān shí liù qū
唐玄宗立部伎、坐部伎,三十六曲。
suí wén dì shǐ fēn yǎ sú èr bù
隋文帝始分雅俗二部。
táng xuán zōng shǐ fǎ qǔ yǔ hú bù hé zòu
唐玄宗始法曲,与胡部合奏。
hàn shǐ lì gǔ chuī shǔ lì běi dí lè fēn èr bù
汉始立鼓吹署隶,北狄乐分二部。
cháo huì yòng gǔ chuī yǒu xiāo jiā zhě
朝会用鼓吹,有箫笳者。
jūn zhōng mǎ shàng yòng héng chuī yǒu gǔ jiǎo zhě
军中马上用横吹,有鼓角者。
duò yǐ hòu shǐ yǐ héng chuī yòng zhī lǔ bù yǔ gǔ chuī liè wéi sì bù gāng gǔ bù náo gǔ bù dà héng chuī xiǎo héng chuī bù zǒng wèi gǔ chuī gōng dà jià jí huáng tài zǐ wáng gōng
隋以后,始以横吹用之卤簿,与鼓吹列为四部(㧏鼓部、铙鼓部、大横吹、小横吹部),总为鼓吹,供大驾及皇太子王公。
zhāng qiān rù xī yù de hú yīn shǐ wèi hú jiǎo yǐ yīng
张骞入西域,得胡音,始为胡角以应。
hú jiā běn huáng dì chuī jiǎo zhàn yú zhuō lù
胡笳本黄帝吹角,战于涿鹿。
wèi shí jiǎn wèi bàn míng shǐ shuāi
魏时减为半鸣始衰。
hàn táng shān xìng fū rén zào fáng zhōng cí lè běn zhōu fáng zhōng lè fěng yòng sī zhú yí shēng wèi qīng lè
汉唐山姓夫人造房中祠乐,本周房中乐讽,用丝竹遗声为清乐。
duò gāo zǔ zhì fáng nèi lè
隋高祖制房内乐。
yáng dì shǐ jiā gē zhōng gē qìng sī zhú fù zhī
炀帝始加歌钟、歌磬,丝竹副之。
yuán wèi xiào wén cuàn hàn huò nán yīn shǐ wèi qīng shāng lè běn hàn sān diào
元魏孝文篡汉,获南音,始为清商乐,本汉三调。
suí wén dì dǔ hǎo qīng lè zhì qīng shāng shǔ wèi qī bù
隋文帝笃好清乐,置清商署为七部。
yáng dì shǐ dìng qīng lè jiǔ bù
炀帝始定清乐九部。
táng gāo zǔ réng shè jiǔ bù tài zōng wèi shí bù jù zhǔ qīng shāng
唐高祖仍设九部,太宗为十部,俱主清商。
táng xuán zōng shǐ zhì jiào fang lì
唐玄宗始制教坊隶。
sàn lè shǐ zhōu yǒu màn lè sàn lè
散乐始周,有缦乐、散乐。
qín hàn yīn zhī wèi zá jì
秦汉因之,为杂伎。
wǔ dì shǐ yán wèi pái yōu bǎi xì zǒng wèi sàn lè
武帝始沿为俳优百戏,总谓散乐。
shùn diào bā yīn yòng yuè qì bā bǎi bān
舜调八音,用乐器八百般。
zhì zhōu gǎi gōng shāng jiǎo zhēng yǔ jiǎn yuè qì wǔ bǎi bān
至周,改宫、商、角、征、羽,减乐器五百般。
táng yòu jiǎn sān bǎi bān
唐又减三百般。
zhōu zhì lè biān xuán zhōng qìng gè bā èr bā shí liù ér zài yī jù bàn wèi dǔ quán wèi sì
周制乐,编悬钟磬各八,二八十六,而在一虡,半为堵,全为肆。
sì chén yě
(肆,陈也。
dǔ yóu qiáng zhī dǔ yán yī liè yě
堵,犹墙之堵,言一列也。
huáng dì shǐ shā kuí zuò mào pī dì kù zuò táo gǔ yǔ zuò táo gǔ xiǎo gǔ chuí zuò pí gǔ
)黄帝始煞夔作冒披,帝喾作鼗鼓,禹作鼗鼓(小鼓),倕作鼙鼓。
zhōu yǒu wǎ gǔ hàn yǒu zhàng gǔ táng yǒu jié gǔ
周有瓦鼓,汉有杖鼓,唐有羯鼓。
mǔ jù shǐ zuò qìng
母句始作磬。
nán qí zuò yún bǎn
南齐作云板。
liáng zuò fāng xiǎng zhì biān qìng yǐ tiě wèi zhī
梁作方响(制编罄以铁为之)。
huáng dì yù chī yóu zuò zhēng jiǎo xué kù píng gòng gōng zuò xūn chí zhù yǔ jí kòng jiē
黄帝御蚩尤,作钲角,学喾平共工,作埙箎、柷敔(即控揭)。
shén nóng shǐ zuò zhōng yǔ zuò duó tāng zuò duì yǐ zhōng yǐ hé gǔ
神农始作钟,禹作铎,汤作𬭚(以钟以和鼓)。
nǚ wā shì zuò shēng huáng suí zuò yú shén nóng zuò yào fú xī zuò xiāo yī yún nǚ wā yī yún shùn shī yán zuò kòng kōng hóu méng tián zuò zhēng chén huái yuǎn zuò rǎo liáng shì kōng hóu
女娲氏作笙簧,随作竽,神农作钥,伏羲作箫(一云女娲,一云舜),师延作控箜篌,蒙恬作筝,沉怀远作绕梁(似箜篌)。
líng lún fá kūn xī zhī zhú zuò dí hàn qiū zhòng shǐ chōng qí zhì
伶伦伐昆溪之竹作笛,汉丘仲始充其制。
nǚ wā shì shǐ zuò guǎn táng liú rén sī zuò qī xīng guǎn
女娲氏始作管,唐刘(亻纟)作七星管。
fú xī shǐ zuò sè huáng dì shǐ shǐ sù nǚ pò èr shí wǔ xián fú xī sè wǔ shí xián
伏羲始作瑟,黄帝始使素女破二十五弦(伏羲瑟五十弦)。
liáng liǔ yùn zuò jī sè jī qín
梁柳恽作击瑟击琴。
táng dào yuán zuò jī ōu
唐道源作击瓯。
li pī wǎn zuò shuǐ zhǎn èr jù yòng zhù jī
李(丕宛)作水盏(二俱用箸击)。
shī kuàng zhì yuè qín
师旷制月琴。
qín kǔ yì xián táo ér gǔ zhī zuò pí pá
秦苦役弦鼗而鼓之,作琵琶。
li bó yáng rù xī róng zuò hú jiā
李伯阳入西戎,作胡笳。
huáng fān chāo shì míng huáng pǔ pāi bǎn qín
黄幡绰侍明皇,谱拍板琴。
xián qín
弦琴
fú xī shì shǐ xuē tóng wèi qín shí xián
伏羲氏始削桐为琴,十弦。
shén nóng zuò wǔ xián qín jù wǔ yīn
神农作五弦琴,具五音。
wén wáng shǐ zēng shǎo gōng shǎo shāng èr xián wèi qī xián
文王始增少宫、少商二弦,为七弦。
fú xī shǐ wèi qín cāo
伏羲始为《琴操》。
shī yán shǐ wèi xīn qǔ
师延始为新曲。
zhào dìng hàn xuān shí rén shǐ wèi sàn cāo jiǔ yǐn shí èr cāo jiē yǐ yīn xiāng yuán bù zháo cí huò yún qín qǔ jiē wèi jìn rén wéi zhī
赵定(汉宣时人)始为散操,九引十二操,皆以音相援,不着辞(或云琴曲皆魏晋人为之)。
zhì liáng shǐ qín yǒu cí
至梁始琴有辞。
gǔ qín míng
古琴名
fú xī lí huī
伏羲离徽,
huáng dì qīng jiǎo
黄帝清角,
dì jùn diàn mǔ
帝俊电母,
yī zhì guó ā
伊陟国阿,
zhōu xuān wáng xiǎng fēng
周宣王响风,
qín huì wén wáng xuān hé xián xié
秦惠文王宣和、闲邪,
chǔ zhuāng wáng rǎo liáng
楚庄王绕梁,
qí huán gōng míng lián hào zhōng
齐桓公鸣廉、号钟,
zhuāng zi jú wú
庄子橘梧,
mǐn sǔn yǎn róng
闵损掩容,
wèi shī cáo fèng sù
卫师曹凤嗉,
lǔ xiè juān lóng yāo
鲁谢涓龙腰,
wèi shī jiān lǚ bēi
魏师坚履杯,
lǔ hè yún lóng hàn
鲁贺云龙颔,
wèi yáng yīng fèng shì
魏杨英凤势,
qín chén zhāng shén huī
秦陈章神晖,
zhào hú yán yà é qín é nǚ yà zì
赵胡言亚额(琴额女亚字),
lǐ sī lóng sāi
李斯龙腮,
shǐ huáng qín qín xián zhěn huī wěi jù hēi
始皇秦琴(弦轸徽尾俱黑),
sī mǎ xiàng rú lǜ qǐ
司马相如绿绮,
róng qǐ qī shuāng yuè
荣启期双月,
zhāng dào xiǎng quán
张道响泉,
zhào fēi yàn fèng huáng
赵飞燕凤凰,
liáng hóng líng jī
梁鸿灵机,
mǎ míng sì fēng
马明四峰,
sòng méng chán yì
宋蒙蝉翼,
yáng xióng qīng yīng
扬雄清英,
jìn liú ān yún quán
晋刘安云泉,
wáng qīn gǔ píng
王钦古瓶,
xiè zhuāng yí shén xiān rén
谢庄怡神、仙人,
zhuāng nǚ luò xiá
庄女落霞,
li miǎn bǎi nà
李勉百纳,
xú miǎn yù chuáng
徐勉玉床,
xún jì hé lóng chún zhù yǔ
荀季和龙唇、柷敔,
mù tài gǔ
牧太古,
zhào mèng fǔ zhèn yú xǔ jīng yáng shǒu zhí tóng
赵孟俯震余(许旌阳手植桐),
wú sī yì wáng xǐ fán zhuó pù bù quán tíng zhù
吴思懿王洗凡(斫瀑布泉亭柱)。
qín cāo
琴操
yǎ dù wǔ děng fú xī shùn zhòng ní líng guān yún hé
雅度五等,伏羲、舜、仲尼、灵关、云和。
shí èr cāo kǒng zǐ jiāng guī yī lán guī shān
十二操:孔子《将归》、《猗兰》、《龟山》,
zhōu gōng yuè cháng
周公《越裳》,
wén wáng jū yōu
文王《拘幽》,
tài wáng qí shān
太王《岐山》,
yǐn bó qí lǚ shuāng
尹伯奇《履霜》,
mù dú zhì cháo fēi
牧渎《雉朝飞》,
shāng líng mù zǐ bié hè
商陵牧子《别鹤》,
zēng zǐ cán xíng
曾子《残形》,
bó yá shuǐ xiān huái líng
伯牙《水仙》、《怀陵》。
jiǔ yǐn chu fán jī liè nǚ yǐn lǔ bó fēi bó fēi yǐn jìn qī shì nǚ zhēn nǚ yǐn wèi nǚ sī guī yǐn chu shāng liáng pī lì yǐn chū lǐ mù gōng zǒu mǎ yǐn chū lǐ zǐ kōng hóu yǐn qín tú gāo mén qín yǐn
九引:楚樊姬《烈女引》,鲁伯妃《伯妃引》,晋漆室女《贞女引》,卫女《思归引》,楚商梁《霹雳引》,樗里牧恭《走马引》,樗里子《箜篌引》,秦屠高门《琴引》。
cài yōng wǔ nòng yóu chūn lù shuǐ yōu jū zuò chóu qiū sì
蔡邕五弄:《游春》,《渌水》,《幽居》,《坐愁》,《秋思》。
shī juān sì shí cāo chūn cāo lí hóng qù yàn yīng píng
师涓四时操:春操离鸿、去雁、应苹;
xià cāo míng chén jiāo quán liú jīn
夏操明晨、焦泉、流金;
qiū cāo shāng fēng luò yè chuī péng
秋操商风、落叶、吹蓬;
dōng cāo níng hé liú kuài chén yún
冬操凝和、流郐、沉云。