fáng wū
房屋
yǒu cháo shì shǐ gòu mù wèi cháo
有巢氏始构木为巢。
gǔ huáng shì shǐ biān jǐn wèi lú
古皇氏始编槿为庐。
huáng dì shǐ bèi gōng shì
黄帝始备宫室。
huáng dì zhì tíng zhì lóu zhì gé zhì guān
黄帝制庭、制楼、制阁、制观。
shén nóng zhì táng
神农制堂。
suì rén shì zhì tái
燧人氏制台。
huáng dì zhì xiè
黄帝制榭。
yáo zhì tíng
尧制亭。
hàn xuān dì zhì xuān
汉宣帝制轩。
táng yú zhì zhái
唐虞制宅。
zhōu zhì fáng zhì dì
周制房、制第。
hàn zhì dǐ
汉制邸。
liù cháo hòu shǐ jiā tīng shì wèi tīng
六朝后始加听事为厅。
qín xiào gōng shǐ zhì diàn nǎi yǒu bì
秦孝公始制殿,乃有陛。
xiāo hé zhì wèi yāng gōng lì dōng què běi què shǐ yán míng quē
萧何治未央宫,立东阙、北阙,始沿名阙。
liáng zhū wēn àn hé tú zhì wǔ fèng lóu
梁朱温按河图制五凤楼。
wèi shǐ zhì chéng mén lóu míng lì qiáo
魏始制城门楼,名丽谯。
zhāng shuō zhì jīng chéng gǔ lóu
张说制京城鼓楼。
gǔn zuò chéng guō
鲧作城郭。
yǔ zuò gōng shì
禹作宫室。
sì miào
寺庙
zuǒ chè zhì cí miào hàn xuān dì zhì zhāi shì
左彻制祠庙,汉宣帝制斋室。
zhōu mù wáng zhào yǐn guǐ dù zhòng jū zhōng nán yǐn zhēn rén cǎo lóu shǐ míng dào jū wèi guān
周穆王召尹轨、杜仲居终南尹真人草楼,始名道居为观。
hàn míng dì shí mó téng zhú fǎ lán zì xī yù zhǐ hóng lú sì shǐ míng sēng jū wèi sì
汉明帝时,摩腾、竺法兰自西域止鸿胪寺,始名僧居为寺。
suí yáng dì zhì dào chǎng gǎi guān wèi xuán tán wǔ dài sòng gǎi zhì gōng
隋炀帝制道场,改观为玄坛,五代宋改制宫。
sūn quán shǐ wèi fó tǎ
孙权始为佛塔。
dōng jìn hé chōng shě zhái shǐ wèi ní sì
东晋何充舍宅始为尼寺。
shū yuàn
书院
táng xuán zōng zhì shū yuàn
唐玄宗制书院。
hòu hàn liú shū zhì jīng shè
后汉刘淑制精舍。
yīn zhòng kān zhì dú shū zhāi
殷仲堪制读书斋。
ōu yáng xiū yàn jū shǐ wèi hù shì xiāng tōng míng huà fǎng zhāi
欧阳修燕居,始为户室相通,名画舫斋。
mén hù
门户
huáng dì zhì mén hù wén wáng zhì bì mén zhōu gōng zhì jǐ mén yuán mén chē xiāng xiàng yǐ biǎo mén rén mén lì zhǎng dà rén zhī yǐ biǎo mén
黄帝制门户,文王制璧门,周公制戟门、辕门(车相向以表门)、人门(立长大人之以表门)。
qín shǐ huáng zhì zǒu mǎ láng zhì qiān bù láng
秦始皇制走马廊,制千步廊。
huáng dì zhì jiē zhì tī
黄帝制阶、制梯。
yáo zhì qiáng
尧制墙。
yī yǐn zhì liàng gé
伊尹制亮槅。
shén nóng zhì jiào
神农制窖。
fú xī zhì chú
伏羲制厨。
huáng dì zhì zào zhì cán shì
黄帝制灶、制蚕室。
zhōu zhì bào shì
周制暴室。
huáng dì zhì yòu
黄帝制囿。
yáo zhì chí
尧制池。
qín shǐ huáng zhì tāng chí
秦始皇制汤池。
gōng shǔ
公署
hàn zhì kāi fǔ zhì jiǔ qīng zhì shì zhī sì
汉制开府,制九卿治事之寺。
běi qí shǐ yǐ guān míng sì
北齐始以官名寺。
duò zhì jiān
隋制监。
táng zhì yuàn zhì shěng zhì jú
唐制院、制省、制局。
hàn zhì nán gōng
汉制南宫。
táng zhì dōng tái
唐制东台。
xuán zōng zhì huáng mén shěng
玄宗制黄门省。
zhōu zhì guǎn
周制馆。
hàn zhì gǎo jiē jí jīn sì yí guǎn hàn wǔ dì zhì
汉制藁街(即今四夷馆,汉武帝制)。
sòng zhì mǎ pù zhì dì zhàn
宋置马铺,制递站。
xià zhì fǔ zàng wén shū cái huò
夏制府藏文书财货。
tāng wǔ zhì kù cáng
汤武制库藏。
píng quán zhuāng
平泉庄
li zàn huáng píng quán zhuāng zhōu huí shí lǐ jiàn táng xiè bǎi yú suǒ tiān xià qí huā yì huì guài shí gǔ sōng mǐ bù bì zhì
李赞皇平泉庄周回十里,建堂榭百余所,天下奇花、异卉、怪石、古松,靡不毕致。
zì zuò jì yún zhōu píng quán zhě fēi wú zǐ sūn yě
自作记云:“鬻平泉者,非吾子孙也!
yǐ yī shí yī shù yú rén zhě fēi jiā zǐ dì yě
以一石一树与人者,非佳子弟也!
wú bǎi nián hòu wèi quán shì suǒ duó zé yǐ xiān rén suǒ mìng qì ér gào zhī
吾百年后,为权势所夺,则以先人所命泣而告之。
wǔ qiáo zhuāng
午桥庄
zhāng qí xián yǐ sī kōng zhì shì guī luò de péi jìn gōng wǔ qiáo zhuāng záo qú tōng liú zāi huā zhí zhú rì yǔ gù jiù chéng xiǎo chē xié shāng yóu diào
张齐贤以司空致仕归洛,得裴晋公午桥庄,凿渠通流,栽花植竹,日与故旧乘小车携觞游钓。
wǎng chuān bié yè
辋川别业
zài lán tián sòng zhī wèn suǒ jiàn hòu wèi wáng wéi suǒ de
在蓝田,宋之问所建,后为王维所得。
wǎng chuān tōng liú zhú zhōu huā wù rì yǔ péi xiù cái dí fú zhōu fù shī zhāi zhōng wéi chá chēng jiǔ jiù jīng àn zhú chuáng ér yǐ
辋川通流竹洲花坞,日与裴秀才迪浮舟赋诗,斋中惟茶铛、酒臼、经案、竹床而已。
gāo yáng chí
高阳池
hàn shì zhōng xí yù yú xiàn shān nán yī fàn lǐ yǎng yú fǎ zuò yú chí chí biān yǒu gāo dī zhǒng zhú jí cháng qiū fú róng yuán àn líng qiàn fù shuǐ shì yóu yàn míng chù
汉侍中习郁于岘山南,依范蠡养鱼法作鱼池,池边有高堤,种竹及长楸,芙蓉缘岸,菱芡覆水,是游燕名处。
shān jiǎn měi lín cǐ chí wèi cháng bù dà zuì ér fǎn yuē cǐ shì wǒ gāo yáng chí yě
山简每临此池,未尝不大醉而返,曰:“此是我高阳池也。
mí lóu
迷楼
suí yáng dì wú rì bù zhì gōng shì zhè rén xiàng bì jìn xīn gōng tú dà yuè jí rì zhào yǒu sī pǐ cái jiū gōng jīng suì ér jiù tǎng cáng wèi zhī yī kōng
隋炀帝无日不治宫室,浙人项陛进新宫图,大悦,即日召有司庀材鸠工,经岁而就,帑藏为之一空。
dì xìng zhī dà xǐ yuē shǐ zhēn xiān yóu qí zhōng yì dāng zì mí yě
帝幸之,大喜曰:“使真仙游其中,亦当自迷也。
yīn shǔ zhī yuē mí lóu
”因署之曰“迷楼”。
xī yuàn
西苑
suí yáng dì zhù xī yuàn zhōu sān bǎi lǐ qí nèi wèi hǎi zhōu shí yú lǐ wèi fāng zhàng yíng zhōu péng lái zhū shān dǎo gāo chū shuǐ bǎi yú zhàng yǒu lóng lín zhù yíng huí hǎi nèi yuán zhù shí liù yuàn mén jiē lín qú měi yuàn yǐ sì pǐn fū rén zhǔ zhī
隋炀帝筑西苑,周三百里,其内为海,周十余里,为方丈、瀛洲、蓬莱诸山岛,高出水百余丈,有龙鳞筑萦回海内,缘筑十六院门皆临渠,每院以四品夫人主之。
diàn táng lóu guàn qióng jí huá lì qiū dōng diāo luò zé jiǎn cǎi wèi huā zhui yú zhī gàn sè yū zé yì yǐ xīn zhě cháng rú yáng chūn
殿堂楼观,穷极华丽,秋冬凋落,则剪彩为花,缀于枝干,色渝则易以新者,常如阳春。
shàng hǎo yǐ yuè yè cóng gōng nǚ shù qiān jì yóu xī yuàn zuò qīng yè yóu qū yú mǎ shàng zòu zhī
上好以月夜从宫女数千骑游西苑,作《清夜游曲》,于马上奏之。
ē páng gōng
阿房宫
dōng xī wǔ bǎi bù nán běi wǔ shí zhàng shàng kě yǐ zuò wàn rén xià kě yǐ jiàn wǔ zhàng qí
东西五百步,南北五十丈,上可以坐万人,下可以建五丈旗。
zhōu chí wèi gé dào zì diàn xià zhí dǐ nán shān
修建了周旋的阁道,从宫殿下方一直延伸到终南山。
biǎo shān diān yǐ wéi quē
表山颠以为阙。
fù dào dù wèi shǔ zhī xián yáng
复道,渡渭,属之咸阳。
yì yǐn gōng tú xíng zhě qī qiān yú rén
役隐宫徒刑者七千余人。
lú shēng shuō dì wèi wēi xíng suǒ jū wú lìng rén zhī rán hòu bù sǐ zhī yào kě de
卢生说帝为微行所居,毋令人知,然后不死之药可得。
nǎi lìng xián yáng gōng sān bǎi lǐ nèi gōng guān fù dào xiāng lián wéi zhàng zhōng gǔ měi rén bù gòu ér jù suǒ xíng xìng yǒu yán qí chù zhě sǐ
乃令咸阳宫三百里内宫观复道相连,帷帐钟鼓美人不够而具,所行幸,有言其处者死。
jià xiāo tíng
驾霄亭
zhāng gōng fu wèi zhāng xún wáng zhū sūn yuán chí shēng jì fú wán jiǎ tiān xià cháng yú nán hú yuán zuò jià xiāo tíng yú sì gǔ sōng jiān yǐ jù tiě gēng zhī bàn kōng dāng fēng yuè qīng yè yǔ kè tī dēng zhī piāo yáo yún biǎo
张功甫为张循王诸孙,园池声伎服玩甲天下,常于南湖园作驾霄亭,于四古松间,以巨铁𫄠之半空,当风月清夜,与客梯登之,飘遥云表。
shuǐ zhāi
水斋
yáng kǎn xìng háo chǐ
羊侃性豪侈。
chū fù héng zhōu yú liǎng chā zhōu fú qǐ sān jiān shuǐ zhāi shì yǐ zhū yù jiā yǐ jǐn huì shèng shè wéi píng chén liè nǚ lè
初赴衡州,于两艖(舟符)起三间水斋,饰以珠玉,加以锦缋,盛设围屏,陈列女乐。
chéng cháo jiě lǎn lín bō zhì jiǔ yuán táng yǐ shuǐ guān zhě tián sāi
乘潮解缆,临波置酒,缘塘倚水,观者填塞。
qīng mì gé
清秘阁
ní yún lín suǒ jū yǒu qīng mì gé yún lín táng
倪云林所居,有清秘阁、云林堂。
qí qīng mì gé yóu shèng qián zhí bì wú sì zhōu liè yǐ qí shí xù gǔ fǎ shū míng huà qí zhōng kè fēi jiā liú bù dé rù
其清秘阁尤胜,前植碧梧,四周列以奇石,蓄古法书名画其中,客非佳流不得入。
cháng yǒu yí rén rù gòng dào jīng wú xī wén yún lín míng yù jiàn zhī yǐ chén xiāng bǎi jīn wèi zhì yún lín lìng rén dài yún shì wǎng huì shān yǐn quán
尝有夷人入贡,道经无锡,闻云林名,欲见之,以沉香百斤为贽,云林令人绐云:“适往惠山饮泉。
yì rì zài zhì yòu cí yǐ chū tàn méi huā
”翌日再至,又辞以出探梅花。
yí rén bù dé yī jiàn pái huái qí jiā
夷人不得一见,徘徊其家。
ní mì lìng kāi yún lín táng shǐ dēng yān dōng shè gǔ yù qì xi shè gǔ dǐng yí zūn léi yí rén fāng jīng gù wèn qí jiā rén yuē wén yǒu qīng mì gé kě yī guān fǒu
倪密令开云林堂使登焉,东设古玉器,西设古鼎彝尊罍,夷人方惊顾,问其家人曰:“闻有清秘阁,可一观否?
jiā rén yuē cǐ gé fēi rén suǒ yì rù qiě wú zhǔ yǐ chū bù kě de yě
”家人曰:“此阁非人所易入,且吾主已出,不可得也。
yí rén wàng gé zài bài ér qù
”夷人望阁再拜而去。
mǎo hú
泖湖
yáng tiě yá wǎn jū mǎo cháng yuē wú wèi qī shí xiū guān zài jiǔ fēng sān mǎo jiān dài qiě èr shí nián yōu yóu guāng jǐng guò yú lè tiān
杨铁崖晚居泖,尝曰:“吾未七十,休官在九峰三泖间,殆且二十年,优游光景过于乐天。
yǒu li wǔ fēng zhāng jù qǔ zhōu yì chī qián sī fù wèi chàng hè you táo yè liǔ zhī qióng huā cuì yǔ wèi gē yú jì
有李五峰、张句曲、周易痴、钱思复为唱和友,桃叶、柳枝、琼花、翠羽为歌歈伎。
fēng rì hǎo shí jià chūn shuǐ zhái xiān shēng zhōu míng fù wú yuè jiān hào shì zhě zhāo zhì xiào xī rén shuǐ xiān fǎng gù shì dàng yàng hú guāng niǎo cuì wàng zhī hū tiě lóng xiān bó gù wèi zhī xiāng shān lǎo rén yǒu cǐ wú yě
风日好时,驾春水宅(先生舟名)赴吴越间,好事者招致,效昔人水仙舫故事,荡漾湖光鸟翠,望之呼铁龙仙伯,顾未知香山老人有此无也。
kè yǒu xiǎo hǎi shēng hè gōng wèi jiāng shān fēng yuè shén xiān fú rén qiě mào gōng lǎo xiàng yǐ bā zì zì zhī yòu fù shī qí shàng yuē èr shí sì kǎo zhōng shū lìng èr bǎi bā zì tài shī xián bù rú bā zì shén xiān fú fēng yuè hú shān yī dān dān
”客有小海生贺公为“江山风月神仙福人”,且貌公老像,以八字字之,又赋诗其上曰:“二十四考中书令,二百八字太师衔,不如八字神仙福,风月湖山一担担。
xián yáng běi bǎn
咸阳北阪
qín shǐ huáng miè liù guó xiě qí gōng shì zuò zhī xián yáng běi bǎn shàng zì yōng mén yǐ dōng zhì jīng wèi jiāo chù diàn wū fù dào zhōu wéi xiāng zhǔ rán gè zì wèi qū
秦始皇灭六国,写其宫室,作之咸阳北阪上,自雍门以东至泾、渭交处,殿屋覆道,周围相属,然各自为区。
suī yī wǎ yī pì zhī zào yì rú qí shì
虽一瓦一甓之造,亦如其式。
gè shū guó hào bù xiāng léi tóng jiē bù qí suǒ de zhū hóu měi rén jū zhī
各书国号,不相雷同,皆布其所得诸侯美人居之。
huā è lóu
花萼楼
táng xuán zōng yǒu ài zhì hòu shè wǔ wáng wò yǔ zhū wáng tóng chǔ
唐玄宗友爱至厚,设五王幄,与诸王同处。
hòu yú gōng zhōng zào lóu tí yuē huā è xiāng huī zhī lóu
后于宫中造楼,题曰:“花萼相辉之楼”。
huáng hè lóu
黄鹤楼
jìn shí yǒu jiǔ bǎo xìng xīn mài jiǔ jiāng xià yǒu dào shì jiù yǐn xīn bù suǒ qián rú cǐ sān nián
晋时有酒保姓辛,卖酒江夏,有道士就饮,辛不索钱,如此三年。
yī rì dào shì yǐn bì yǐ jú pí huà yī hè yú bì yǐ zhù zhāo zhī jí xià wǔ sì shì guì kè jiē jiù yǐn xīn suì zhì fù nǎi jiàn huáng hè lóu
一日,道士饮毕,以橘皮画一鹤于壁,以箸招之即下舞,嗣是贵客皆就饮,辛遂致富,乃建黄鹤楼。
hòu dào shì qí hè ér qù
后道士骑鹤而去。
téng wáng gé
滕王阁
téng wáng táng gāo dì zhī zǐ wǔ dé zhōng chū wèi hóng zhōu cì shǐ xǐ shān shuǐ kù ài hú dié yóu gōng shū miào yīn lǜ
滕王,唐高帝之子,武德中出为洪州刺史,喜山水,酷爱蝴蝶,尤工书,妙音律。
xiá rì fàn qīng què gě jiù fāng zhǔ jiàn gé dēng lín réng yǐ wáng míng gé yān
暇日泛青雀舸,就芳渚建阁登临,仍以王名阁焉。
lún huàn
轮奂
jìn xiàn wén zi chéng shì jìn dài fū hè yān
晋献文子成室,晋大夫贺焉。
zhāng lǎo yuē měi zāi lún yān měi zāi huàn yān
张老曰:“美哉轮焉,美哉奂焉!
gē yú sī kū yú sī jù guó zú yú sī
歌于斯,哭于斯,聚国族于斯。
shì quán shǒu lǐng yǐ cóng xiān dài fū yú jiǔ jīng yě
”是全首领以从先大夫于九京也。
jūn zǐ wèi qí shàn sòng shàn dǎo
君子谓其善颂善祷。
shuǎng kǎi
爽垲
qí jǐng gōng yù gèng yàn zǐ zhī zhái wèi yàn zǐ yuē zi zhī zhái jìn shì bù kě yǐ jū qǐng gèng zhū shuǎng kǎi dì míng
齐景公欲更晏子之宅,谓晏子曰:“子之宅近市,不可以居,请更诸爽垲(地名)。
yàn zǐ rú jìn gōng gèng zhái yān
”晏子如晋,公更宅焉。
fǎn zé chéng yǐ
反,则成矣。
jì bài nǎi fù jiù zhái
既拜,乃复旧宅。
lǜ yě táng
绿野堂
táng péi dù yǐ dōng dōu liú shǒu jiā zhōng shū lìng bù fù yǒu jīng shì zhī yì nǎi zhì dì dōng dōu jí xián lǐ míng lǜ yě táng zhú mù qīng qiǎn yě fú xiāo sàn
唐裴度以东都留守加中书令,不复有经世之意,乃治第东都集贤里,名绿野堂,竹木清浅,野服萧散。
tóng què tái
铜雀台
zài zhāng dé xiàn cáo cāo suǒ zhù
在彰德县,曹操所筑。
shàng yǒu lóu zhù dà tóng què gāo yī zhàng wǔ chǐ zhì zhī lóu diān
上有楼,铸大铜雀,高一丈五尺,置之楼颠。
lín zhōng yí mìng shī suì zhàng yú shàng shǐ gōng rén gē chuī zhàng zhōng wàng wú xī líng
临终遗命,施𰬸帐于上,使宫人歌吹帐中,望吾西陵。
xī líng cāo zàng chù yě
西陵,操葬处也。
huá lín yuán
华林园
liáng jiǎn wén dì rù huá lín yuán gù wèi zuǒ yòu yuē huì xīn chù zhèng bù zài yuǎn yì rán lín mù biàn zì yǒu háo pú jiān xiǎng jué niǎo shòu qín yú zì lái qīn rén
梁简文帝入华林园,顾谓左右曰:“会心处政不在远,翳然林木,便自有濠濮间想,觉鸟兽禽鱼自来亲人。
jīn gǔ yuán
金谷园
shí chóng wèi jīng zhōu cì shǐ shí jié yuǎn shǐ shāng kè zhì fù bù zī
石崇为荆州刺史时,劫远使商客,致富不赀。
yǒu bié guǎn zài hé yáng zhī jīn gǔ yī míng zǐ zé yuán zhōng yǒu qīng quán mào lín zhú bǎi yào cǎo zhī shǔ mò bù bì bèi
有别馆,在河阳之金谷,一名梓泽园,中有清泉茂林,竹柏药草之属,莫不毕备。
cháng yǔ zhòng kè yóu yàn lǚ qiān qí chù huò dēng gāo lín xià huò liè zuò shuǐ bīn qín sè shēng zhù hé zài chē zhōng dào lù bìng zuò lìng yǔ gǔ chuī dì zòu zhòu yè bù juàn
尝与众客游宴,屡迁其处,或登高临下,或列坐水滨,琴瑟笙筑合载车中,道路并作,令与鼓吹递奏,昼夜不倦。
hòu fáng shù bǎi jù jí jiā lì zhī xuǎn yǐ yáo xiū jīng lì xiāng gāo qiú shì ēn chǒng
后房数百,俱极佳丽之选,以殽羞精丽相高,求市恩宠。