夜航船 · 张岱 · Chapter 92 of 131

宝玩部·珍宝

PinyinModern Translation
Size

shí èr shí pán

十二时盘

táng nèi kù yǒu yī pán sè zhèng huáng wéi sān chǐ sì zhōu yǒu wù xiàng

唐内库有一盘,色正黄,围三尺,四周有物象。

rú chén shí cǎo jiān jiē xì lóng zhuǎn yǐ zé wèi shé wǔ zé wèi mǎ hào shí èr shí pán

如辰时,草间皆戏龙,转已则为蛇,午则为马,号十二时盘。

yóu xiān zhěn

游仙枕

qiū cí guó jìn yī zhěn sè rú mǎ nǎo zhěn zhī zé shí zhōu sān dǎo sì hǎi wǔ hú jǐn zài mèng zhōng dì míng yóu xiān zhěn

龟兹国进一枕,色如玛瑙,枕之则十洲、三岛、四海、五湖,尽在梦中,帝名游仙枕。

huǒ huàn bù

火浣布

wài guó yǒu huǒ lín shān shān zhōng yǒu huǒ guāng shòu dà rú shǔ wěi cháng sān sì cùn huò chì huò bái

外国有火林山,山中有火光,兽大如鼠,尾长三、四寸,或赤或白。

shān kě sān bǎi lǐ huì yè jí jiàn cǐ shān lín nǎi yǒu cǐ shòu guāng zhào

山可三百里,晦夜即见此山林,乃有此兽光照。

wài guó rén qǔ qí shòu máo zhī bù yī fú gòu huì yǐ huǒ shāo zhī gòu luò rú huàn gù wèi zhī huǒ huàn bù

外国人取其兽毛织布,衣服垢秽,以火烧之,垢落如浣,故谓之火浣布。

bīng cán sī

冰蚕丝

dōng hǎi yuán qiáo shān yǒu bīng cán zhǎng qī cùn hēi sè yǒu lín jiǎo

东海员峤山有冰蚕,长七寸,黑色,有麟角。

yǐ shuāng xuě fù zhī rán hòu zuò jiǎn

以霜雪覆之,然后作茧。

jiǎn zhǎng chǐ yī qí sè wǔ cǎi zhī wéi wén jǐn rù shuǐ bù rú rù huǒ bù liǎo shǔ yuè zhì zuò yī shì qīng liáng

茧长尺一,其色五彩,织为文锦,入水不濡,入火不燎,暑月置座一,室清凉。

táng yáo zhī shì hǎi rén xiàn zhī yáo yǐ wéi fǔ fú

唐尧之世,海人献之,尧以为黼黻。

yào guāng líng

耀光绫

yuè rén yú shí fān shān zhōng shōu yě jiǎn sāo sī yè mèng shén rén gào yuē yǔ xué sān qiān nián yī kāi rǔ suǒ de jiǎn jí jiāng yān jí zhōng bì yú suǒ huà yě zhī sī wèi shang bì yǒu jī wén

越人于石帆山中,收野茧缫丝,夜梦神人告曰:“禹穴三千年一开,汝所得茧,即《江淹集》中壁鱼所化也,织丝为裳,必有奇文。

guǒ fú suǒ mèng

”果符所梦。

gè zhū

各珠

lóng zhū zài hàn jiāo zhū zài pí shé zhū zài kǒu yú zhū zài mù bàng zhū zài fù biē zhū zài zú guī zhū zài jiǎ

龙珠在颔,蛟珠在皮,蛇珠在口,鱼珠在目,蚌珠在腹,鳖珠在足,龟珠在甲。

jiǔ qǔ zhū

九曲珠

yǒu de jiǔ qǔ zhū chuān zhī bù dé qí qiào

有得九曲珠,穿之不得其窍。

kǒng zǐ jiào yǐ tu zhī yú xiàn shǐ yǐ tōng zhī

孔子教以涂脂于线,使蚁通之。

mù nàn

木难

dà jìng cùn chū huáng zhī jīn chì niǎo kǒu jié lǜ suǒ chéng bì sè zhū yě gǔ jué yè guāng zhě jí cǐ

大径寸,出黄支金翅鸟,口结绿,所成碧色珠也,古绝夜光者即此。

huǒ jì yīn jì

火齐(音霁)

chì sè zhū yě yī míng méi guī gài zhū pǐn zhī xià zhě yě

赤色珠也,一名玫瑰,盖珠品之下者也。

huǒ zhū

火珠

kǒng tiè nán mán yǒu zhū rú luǎn rì zhōng yǐ ài zháo huǒ shàng zhé huǒ chū hào huǒ zhū

《孔帖》:南蛮有珠如卵,日中以艾着火上,辄火出,号火珠。

shuǐ zhū

水珠

táng shùn zōng shí jū hóng guó gòng shuǐ zhū sè lèi tiě chí rù jiāng hǎi kě xíng hóng shuǐ zhī shàng hòu huà wèi lóng

唐顺宗时,拘弘国贡水珠,色类铁,持入江海,可行洪水之上,后化为龙。

jì shì zhū

记事珠

zhāng shuō wèi xiāng yǒu rén xiàn yī zhū gàn sè yǒu guāng

张说为相,有人献一珠,绀色有光。

shì yǒu yí wàng wán cǐ zhū biàn jué xīn shén kāi wù míng yuē jì shì zhū

事有遗忘,玩此珠,便觉心神开悟,名曰记事珠。

dìng fēng zhū

定风珠

zhī zhū fù zhōng yǒu zhū jiǎo jié chí yǐ rù jiāng hǎi yù dà fēng wò zhū zài shǒu zé fēng zì dìng gù míng dìng fēng zhū

蜘蛛腹中有珠,皎洁,持以入江海,遇大风,握珠在手,则风自定,故名“定风珠”。

jiāo rén qì zhū

鲛人泣珠

bó wù zhì jiāo rén cóng shuǐ zhōng chū céng jì yù rén jiā jī rì mài xiāo lín qù zhǔ rén suǒ qì qì ér chū zhū

《博物志》:鲛人从水中出,曾寄寓人家,积日卖绡,临去,主人索器,泣而出珠。

bǎo bèi

宝贝

bèi wèi hǎi zhōng jiè chóng dà zhě míng bǎo jiāo zhǐ yǐ nán hǎi zhōng jiē yǒu

贝为海中介虫,大者名宝,交趾以南海中皆有。

hóng mò hé

红靺鞨

dà rú jù lì chì làn ruò zhū yīng shì zhī ruò bù kě chù chù zhī shén jiān bù kě pò pèi zhī zhě wèi guǐ shén suǒ hù rù shuǐ bù ruò rù huǒ bù rán

大如巨栗,赤烂若珠樱,视之若不可触,触之甚坚,不可破,佩之者为鬼神所护,入水不溺,入火不燃。

qīng láng gān

青琅玕

shēng hǎi dǐ yún hǎi rén yǐ wǎng de zhī

生海底,云海人以网得之。

chū chū shí hóng sè jiǔ ér qīng hēi zhī kē shì shān hú ér shàng yǒu kǒng qiào rú chóng zhù jī zhī yǒu jīn shí shēng

初出时,红色,久而青黑,枝柯似珊瑚,而上有孔窍如虫蛀,击之有金石声。

jīn gāng zuàn

金刚钻

xíng rú shǔ fèn sè qīng hēi shēng xī yù bǎi zhàng shuǐ dǐ pán shí shàng tǔ rén méi shuǐ mì de zhī yǐ zhī juān lòu wú jiān bù pò wéi yǐ líng yáng jiǎo jī zhī jí suì

形如鼠,粪色青黑,生西域百丈水底盘石上,土人没水觅得之,以之镌镂,无坚不破,唯以羚羊角击之即碎。

qí nán xiāng

奇南香

yī zuò jiā nán

一作迦南。

qí mù zuì dà zhī kē qiào lù dà yǐ xuè zhī

其木最大,枝柯窍露,大蚁穴之。

yǐ shí shí mì guī yí yú zhōng mù shòu mì qì jié ér chéng xiāng hóng ér jiān zhě wèi zhī shēng jié hēi ér ruǎn zhě wèi zhī táng jié

蚁食石蜜,归遗于中,木受蜜气,结而成香,红而坚者谓之生结,黑而软者谓之糖结。

mù xìng duō ér xiāng wèi báo zhě wèi zhī hǔ bān jié jīn lǜ jié

木性多而香味薄者,谓之虎斑结、金绿结。

māo ér yǎn

猫儿眼

bǎo shí yě

宝石也。

qí zhuàng sè kù sì māo yǎn nèi guāng yī xiàn rú māo jīng yì bān kě dìng shí chén

其状色酷似猫眼,内光一线,如猫睛一般,可定时辰。

zǔ mǔ lǜ

祖母绿

yì bǎo shí

亦宝石。

lǜ rú yīng gē máo qí guāng sì shè yuǎn jìn kàn zhī zé shǎn shuò biàn huàn wǔ jiàng shàng zhèn qǔ yǐ shì kuī shǐ shè zhě mù xuàn jiàn bù néng zhōng

绿如鹦哥毛,其光四射,远近看之,则闪烁变幻,武将上阵,取以饰盔,使射者目眩,箭不能中。

gāng mǎo

刚卯

wáng mǎng chuán gāng mǎo cháng sān cùn guǎng yī cùn sì fēn

《王莽传》:刚卯,长三寸,广一寸四分。

huò yòng jīn yù kè zuò liǎng xíng shū yuē zhēng yuè gāng mǎo

或用金玉,刻作两行书曰:“正月刚卯。

yòu yuē jí rì gāng mǎo

”又曰:“疾日刚卯。

fán liù shí liù zì

”凡六十六字。

yǐ zhēng yuè mǎo rì zuò cǐ pèi zhī yǐ fú chú bù xiáng

以正月卯日作此佩之,以祓除不祥。

bīn tiě

镔铁

xī fān yǒu bīn tiě miàn shàng zuò luó xuán huā huò zhī má xuě huā

西番有镔铁,面上作螺旋花,或芝麻雪花。

fán zào dāo jiàn qì mǐn mó lìng guāng yòng jīn sī fán zé zhī qí huā yì xiàn jià guò yú yín

凡造刀剑器皿,磨令光,用金丝矾泽之,其花益现,价过于银。

jù bǎo pén

聚宝盆

míng chū chén wàn sān yǒu jù bǎo pén fán jīn yín zhū bǎo nà qí zhōng guò yè jiē mǎn

明初沉万三有聚宝盆,凡金银珠宝纳其中,过夜皆满。

tài zǔ zhù líng nán mén xià yǒu lóng tán shēn bù kě cè yǐ tǔ shí tóu zhī jué tián bù mǎn

太祖筑陵南门,下有龙潭,深不可测,以土石投之,决填不满;

tài zǔ qǔ pén tóu zhī xià shí jí mǎn qiě kuáng lóng yǐ wǔ gēng jí hái

太祖取盆投之,下石即满,且诳龙以五更即还。

jīn nán mén bù dǎ wǔ gēng zhì sì gēng jí tiān liàng

今南门不打五更,至四更即天亮。

qián míng

钱名

tōng diǎn

《通典》;

zì tài hào yǐ lái zé yǒu qián yǐ

自太昊以来,则有钱矣。

tài hào shì gāo yáng shì wèi zhī jīn

太昊氏、高阳氏渭之金;

yǒu xióng shì gāo xīn shì wèi zhī huò

有熊氏、高辛氏谓之货;

táo táng shì wèi zhī quán

陶唐氏谓之泉;

shāng zhōu wèi zhī bù

商周谓之布;

qí jǔ wèi zhī dāo yòu yuē jiào

齐莒谓之刀,又曰教。

yǔ sú gǎi bì yǔ shì yì

与俗改币,与世易。

xià hòu yǐ yuán jù

夏后以元具。

zhōu rén yǐ zǐ shí hòu shì huò jīn qián dāo bù

周人以紫石,后世或金钱、刀布。

zhū tí

朱提

xiàn míng

县名。

shǔ qián wéi

属犍为。

chū hǎo yín

出好银。

jí jīn sì chuān jiā dìng zhōu qián wèi xiàn

即今四川嘉定州犍为县。

qīng fú

青蚨

sōu shén jì qīng fú shì chán ér shāo dà mǔ zǐ bù lí shēng yú cǎo jiān rú cán qǔ qí zi mǔ jí fēi lái

《搜神记》:青蚨似蝉而稍大,母子不离,生于草间,如蚕,取其子,母即飞来。

yǐ mǔ xuè tu qián bā shí yī wén yǐ zi xuè tu qián bā shí yī wén měi shì wù huò xiān yòng mǔ qián huò xiān yòng zǐ qián jiē fù fēi guī xún huán wú yǐ

以母血涂钱八十一文,以子血涂钱八十一文,每市物,或先用母钱,或先用子钱,皆复飞归,循环无已。

ē dǔ wù

阿堵物

jìn wáng yǎn qī xǐ jù liǎn yǎn jí qí tān bǐ gù kǒu wèi cháng yán qián

晋王衍妻喜聚敛,衍疾其贪鄙,故口未尝言钱。

qī yù shì zhī lìng bì yǐ qián rào chuáng shǐ bù dé xíng yǎn zǎo qǐ jiàn qián wèi bì yuē jǔ cǐ ē dǔ wù qù

妻欲试之,令婢以钱绕床,使不得行,衍早起见钱,谓婢曰:“举此阿堵物去!

é yǎn

鹅眼

sòng lüè tài shǐ zhōng tōng sī zhù ér qián dà huài yī guàn cháng sān cùn wèi zhī é yǎn qián

《宋略》:泰始中通私铸,而钱大坏,一贯长三寸,谓之鹅眼钱。

míng yuè yè guāng

明月夜光

nán yuè zhì hǎi zhōng yǒu míng yuè zhū shuǐ jīng zhū

《南越志》:海中有明月珠、水精珠。

wèi lüè dà qín guó chū yè guāng zhū zhēn bái zhū

《魏略》:大秦国出夜光珠、真白珠。

pōu fù cáng zhū

剖腹藏珠

táng shǐ tài zōng yuē xī yù jiǎ hú de měi zhū pōu fù ér cáng zhī ài zhū bù ài qí shēn yě

《唐史》:太宗曰:西域贾胡得美珠,剖腹而藏之,爱珠不爱其身也。

qián chéng dié wǔ

钱成蝶舞

táng shǐ mù zōng shí jìn zhōng huā kāi qún dié fēi jí shàng lìng jǔ wǎng zhāng zhī de shù wàn

《唐史》:穆宗时,禁中花开,群蝶飞集,上令举网张之,得数万;

shì zhī nǎi kù zhōng jīn qián yě

视之,乃库中金钱也。

✦ You read 宝玩部·珍宝

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.