lián jiǎn lù jī zī míng dì zhēn bīn gāo yǔn cuī guāng zhǎng sūn dào shēng táng xuán zōng sù zōng lú huái shèn li miǎn
廉俭陆绩齐明帝甄彬高允崔光长孙道生唐玄宗肃宗卢怀慎李勉
dù huáng cháng yáng chéng zhèng yú qìng zhèng huàn wén zōng xià hóu zī péi tǎn wēn liǎn zhòng tíng yù
杜黄裳阳城郑余庆郑浣文宗夏侯孜裴坦温琏仲庭预
lìn sè hàn shì lǎo rén shěn jùn li chóng nán yáng rén xià hóu chù xìn liǔ qìng xià hóu biāo zhèng rén kǎi shān yòu wéi zhuāng wáng sōu wáng è péi qú guī dēng
吝啬汉世老人沈峻李崇南阳人夏侯处信柳庆夏侯彪郑仁凯邓祐韦庄王叟王锷裴璩归登
lián jiǎn
廉俭
lù jī
陆绩
wú lù jī wèi yù lín jùn shǒu bà zhì fàn hǎi ér guī
吴陆绩为郁林郡守,罢秩,泛海而归。
bù zài bǎo huò zhōu qīng yòng jù shí zhòng zhī
不载宝货,舟轻,用巨石重之。
rén hào yù lín shí
人号郁林石。
chū chuán zǎi
(出《传载》)
zī míng dì
齐明帝
zī míng dì cháng yǐn shí zhuō zhú zhù wèi wèi wèi yīng zhāo guāng yuē qīng jiě wǒ yòng zhú zhù yì fǒu
齐明帝尝饮食,捉竹箸,谓卫尉应昭光曰:卿解我用竹箸意否?
dá yuē xī xià yǔ yī è wǎng gào liú yán
答曰:昔夏禹衣恶,往诰流言。
xiàng zhù huàn yú xiān xiān yuán zuò gào jù míng chāo běn gǎi zhé chuí jiè
象箸豢腴,先(先原作告,据明抄本改)哲垂诫。
jīn ruì qíng chōng sù hái fēng fǎn gǔ
今睿情冲素,还风反古。
tài píng zhī jī wéi zhú zhù ér yǐ
太平之迹,唯竹箸而已。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
zhēn bīn
甄彬
qí yǒu zhēn bīn zhě yǒu qì yè
齐有甄彬者,有器业。
cháng yǐ yī shù zhù yú jīng zhōu cháng shā xi kù zhì qián
尝以一束苎,于荆州长沙西库质钱。
hòu shú zhù yú shù zhōng de jīn wǔ liǎng yǐ shǒu jīn guǒ zhī
后赎苎,于束中得金五两,以手巾裹之。
bīn de jīn sòng hái xi kù
彬得金,送还西库。
dào rén dà jīng yuē jìn yǒu rén yǐ jīn zhì qián shí hū jù bù jì lù
道人大惊曰:近有人以金质钱,时忽遽,不记录。
tán yuè nǎi néng jiàn guī kǒng gǔ jīn wèi zhī yǒu yě
檀越乃能见归,恐古今未之有也。
zhé yǐ jīn zhī bàn yǎng chou wǎng fù shí yú jiān rán bù shòu
辄以金之半仰酬,往复十余,坚然不受。
yīn yǒng yuē wǔ yuè pī yáng qiú fù xīn qǐ shí yí zhě yě
因咏曰:五月披羊裘负薪,岂拾遗者也?
bīn hòu wèi pí lìng jiāng xíng cí tài zǔ
彬后为郫令,将行,辞太祖。
shí tóng liè wǔ rén shàng jiè yǐ lián shèn
时同列五人,上诫以廉慎。
zhì yú bīn dú yuē qīng xī yǒu hái jīn zhī měi gù bù fù yǐ cǐ jiè yě
至于彬,独曰:卿昔有还金之美,故不复以此诫也。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
gāo yǔn
高允
hòu wèi gāo yǔn zì bó gōng yàn tài wèi zhōng láng tāo zhī zǐ
后魏高允字伯恭,燕太尉中郎韬之子。
zǎo yǒu jī dù bó tōng jīng shǐ
早有奇度,博通经史。
shén yuán zuò jiā jù míng chāo běn gǎi zhōng yǔ fàn yáng lú xuán zhào jùn li líng bó líng cuī jiàn děng yǐ xián jùn zhī zhòu tóng bèi zhào zhēng bài zhōng shū shì láng lǐng zhù zuò yǔ cuī hào tóng zhuàn shū
神(原作嘉,据明抄本改)中,与范阳卢玄、赵郡李灵、博陵崔鉴等,以贤俊之胄,同被诏征,拜中书侍郎领著作,与崔浩同撰书。
jí hào yù hài yǐ yǔn zhōng zhí bù gǒu tè jiàn yuán yòu
及浩遇害,以允忠直不苟,特见原宥。
xìng qīng jiǎn suī lèi jū xiǎn guì ér zhì tóng pín jiàn
性清俭,虽累居显贵,而志同贫贱。
gāo zōng xìng qí zhái wéi cǎo wū shù jiān bù bèi páo chú zhōng yán cài ér yǐ
高宗幸其宅,唯草屋数间,布被袍,厨中盐菜而已。
dì tàn xī yuē gǔ zhī qīng pín qǐ yǒu cǐ hu
帝叹息曰:古之清贫,岂有此乎?
cì zhī sù bó
赐之粟帛。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
cuī guāng
崔光
hòu wèi zì tài hé qiān dū zhī hòu guó jiā yīn fù kù cáng yíng yì qián juàn lù jī yú láng wǔ jiān bù kě xiào shù
后魏自太和迁都之后,国家殷富,库藏盈溢,钱绢露积于廊庑间,不可校数。
tài hòu cì bǎi xìng fù juàn rèn yì zì liàng cháo chén mò bù chēng lì ér qù
太后赐百姓负绢,任意自量,朝臣莫不称力而去。
wéi zhāng wǔ wáng róng yǔ chén liú hòu li chóng fù juàn guò rèn juě dǎo shāng huái
唯章武王融与陈留侯李崇负绢过任,蹶倒伤踝。
tài hòu jí bù yǔ zhī lìng qí kòng chū
太后即不与之,令其空出。
shí rén xiào yān
时人笑焉。
shì zhōng cuī guāng zhǐ qǔ liǎng pǐ
侍中崔光止取两匹。
tài hòu wèn yuē shì zhōng hé shǎo
太后问曰:侍中何少?
duì yuē chén yǒu liǎng shǒu wéi kān liǎng pǐ suǒ huò duō yǐ
对曰:臣有两手,唯堪两匹,所获多矣。
cháo guì fú qí qīng lián
朝贵服其清廉。
chū luò yáng qié lán jì
(出《洛阳伽蓝记》)
zhǎng sūn dào shēng
长孙道生
sī kōng shàng dǎng wáng cháng sūn dào shēng dài rén xìng zhōng jǐn jiǎn sù
司空上党王长孙道生,代人,性忠谨俭素。
suī wèi sān gōng ér jū chǔ bēi lòu
虽为三公,而居处卑陋。
chū zhèn zhī hòu zi pō jiā xiū qì
出镇之后,子颇加修葺。
jí hái tàn yuē wú wèi zǎi xiàng wú yǐ bào guó fù chéng shì jù
及还叹曰:吾为宰相,无以报国,负乘是惧。
xī huò qù bìng yǐ xiōng nú wèi miè wú yòng zhái wèi
昔霍去病以匈奴未灭,无用宅为。
jīn qiáng kòu shàng yóu hún mò běi wú qǐ kě ān zuò huá měi hu
今强寇尚游魂漠北,吾岂可安坐华美乎?
nǎi lìng huǐ zhī
乃令毁之。
shí rén bǐ zhī yàn yīng yān
时人比之晏婴焉。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
táng xuán zōng
唐玄宗
sù zōng wèi tài zǐ shí cháng shì shàn
肃宗为太子时,常侍膳。
shàng shí zhì shú zǔ yǒu yáng bì nào shàng gù shǐ tài zǐ gē
尚食置熟俎,有羊臂臑,上顾使太子割。
sù zōng jì gē yú wū màn zài shǒu yǐ bǐng jié zhī shàng shú shì bù yì
肃宗既割,余污漫在手,以饼洁之,上熟视不怿。
sù zōng jǔ bǐng dàn zhī shàng shén yuè
肃宗举饼啖之,上甚悦。
wèi tài zǐ yuē fú dāng rú shì ài xī
谓太子曰:福当如是爱惜。
chū liǔ shì shǐ
(出《柳氏史》)
sù zōng
肃宗
hán zé mù zòu hè sù zōng jié jiǎn jì lè wú qǐ xiù zhī shì yǐn shí wú zhēn xiū zhī jù
韩择木奏贺肃宗节俭,妓乐无绮绣之饰,饮食无珍馐之具。
shàng yīn chū yī xiù yǐ shì zhī yuē zhèn cǐ sān huàn yǐ
上因出衣袖以示之,曰:朕此三浣矣。
chū tán shì shǐ
(出《谭氏史》)
lú huái shèn
卢怀慎
táng lú huái shèn qīng shèn zhēn sù bù yíng zī chǎn
唐卢怀慎,清慎贞素,不营资产。
qì yòng wū shì jiē jí jiǎn lòu
器用屋室,皆极俭陋。
jì guì qī ná bù miǎn jī hán
既贵,妻拿不免饥寒。
ér yú gù rén qīn qī sàn shī shén hòu
而于故人亲戚,散施甚厚。
wèi huáng mén shì láng zài dōng dōu zhǎng xuǎn shì fèng shēn zhī jù cái yī bù náng ěr
为黄门侍郎,在东都掌选事,奉身之具,才一布囊耳。
hòu wèi huáng mén jiān jiān lì bù shàng shū
后为黄门监,兼吏部尚书。
wò bìng jì jiǔ sòng jǐng lú cóng yuàn cháng xiāng yǔ fǎng yān
卧病既久,宋璟、卢从愿常相与访焉。
huái shèn wò yú bì zé dān xí mén wú lián bó měi fēng yǔ zhì zé yǐ xí bì yān
怀慎卧于弊箦单席,门无帘箔,每风雨至,则以席蔽焉。
cháng qì zhòng jǐng jí cóng yuàn jiàn zhī shén xǐ liú lián yǒng rì mìng shè shí
常器重璟及从愿,见之甚喜,留连永日,命设食。
yǒu zhēng dòu liǎng ōu cài shù jīng ér yǐ
有蒸豆两瓯,菜数茎而已。
cǐ wài xiāo rán wú bàn
此外翛然无办。
yīn chí èr rén shǒu wèi yuē èr gōng dāng chū rù wèi fān fǔ shèng shàng qiú lǐ shén qiè rán xiǎng guó suì jiǔ jìn zhě shāo juàn yú qín dāng yǒu xiǎo rén chéng cǐ ér jìn
因持二人手谓曰:二公当出入为藩辅,圣上求理甚切,然享国岁久,近者稍倦于勤,当有小人乘此而进。
jūn qí zhì zhī
君其志之。
bù shù rì ér zhōng
不数日而终。
jí jì dǔ yīn shǒu shū jiàn sòng jǐng lú cóng yuàn li jié li cháo yǐn
疾既笃,因手疏荐宋景、卢从愿、李杰、李朝隐。
shàng lǎn qí biǎo yì jiā dào xī
上览其表,益加悼惜。
jì mò jiā wú liú chǔ wéi cāng tóu zì yù yǐ gěi sāng shì
既殁,家无留储,唯苍头自鬻,以给丧事。
shàng yīn xiào liè yú chéng nán wàng xū luò jiān huán dǔ bēi lòu qí jiā ruò yǒu suǒ yíng yīn chí shǐ wèn yān
上因校猎于城南,望墟落间,环堵卑陋,其家若有所营,因驰使问焉。
hái bái huái shèn dà xiáng fāng shè zhāi huì
还白:怀慎大祥,方设斋会。
shàng yīn wèi ba liè
上因为罢猎。
mǐn qí pín kuì jí yǐ jiān bó zèng zhī
悯其贫匮,即以缣帛赠之。
chū míng huáng zá lù
(出《明皇杂录》)
yòu yún lú huái shèn wú jí bào zú
又云:卢怀慎无疾暴卒。
fū rén cuī shì zhǐ qí ér nǚ hào kū
夫人崔氏,止其儿女号哭。
yuē gōng mìng wèi jǐn wǒ dé zhī zhī
曰:公命未尽,我得知之。
gōng qīng jiǎn ér jié lián jiǎn jìn ér qiān tuì
公清俭而洁廉,蹇进而谦退。
sì fāng lù yí háo fà bù liú
四方赂遗,毫发不留。
yǔ zhāng shuō tóng shí wèi xiāng jīn nà huò shān jī qí rén shàng zài
与张说同时为相,今纳货山积,其人尚在。
ér shē jiǎn zhī bào qǐ xū yě zāi
而奢俭之报,岂虚也哉。
jí xiāo fēn gōng fù shēng
及宵分,公复生。
zuǒ yòu yǐ fū rén zhī yán qǐ chén
左右以夫人之言启陈。
huái shèn yuē lǐ gù bù tóng
怀慎曰:理固不同。
míng sī yǒu sān shí lú
冥司有三十炉。
rì xī wèi shuō gǔ zhù hèng cái
日夕为说鼓铸横财。
wǒ wú yī yān è kě bìng zāi
我无一焉,恶可并哉!
yán qì fù jué
言讫复绝。
chū dú yì zhì
(出《独异志》)
li miǎn
李勉
tiān bǎo zhōng yǒu shū shēng lǚ cì sòng zhōu
天宝中,有书生旅次宋州。
shí li miǎn shào nián pín kǔ yǔ yī shū shēng tóng diàn
时李勉少年贫苦,与一书生同店。
ér bù xún rì shū shēng jí zuò suì zhì bù jiù bù jiù èr zì yuán wú jù míng chāo běn bǔ
而不旬日,书生疾作,遂至不救(不救二字原无,据明抄本补)。
lín jué yǔ miǎn yuē mǒu jiā zhù hóng zhōu jiāng yú běi dōu qiú guān
临绝语勉曰:某家住洪州,将于北都求官。
yú cǐ de jí qiě sǐ qí mìng yě
于此得疾且死,其命也。
yīn chū náng jīn bǎi liǎng yí miǎn
因出囊金百两遗勉。
yuē mǒu zhī pú shǐ wú zhī yǒu cǐ zhě zú xià wèi wǒ bì sǐ shì yú jīn fèng zhī
曰:某之仆使,无知有此者,足下为我毕死事,余金奉之。
miǎn xǔ wèi bàn shì yú jīn nǎi mì zhì yú mù zhōng ér tóng zàng yān
勉许为办事,余金乃密置于墓中而同葬焉。
hòu shù nián miǎn wèi kāi fēng shū shēng xiōng dì jī hóng dié lái ér lèi jīn xún shēng xíng zhǐ
后数年,勉尉开封,书生兄弟赍洪牒来,而累金寻生行止。
zhì sòng zhōu zhī li wéi zhǔ sāng shì zhuān yì kāi fēng jí jīn zhī suǒ
至宋州,知李为主丧事,专诣开封,诘金之所。
miǎn qǐng jià zhì mù suǒ chū jīn fù yān
勉请假至墓所,出金付焉。
chū shàng shū tán lù
(出《尚书谭录》)
tiān bǎo nián jiān
天宝年间,
yǒu gè shū shēng zhù zài sòng zhōu lǚ diàn
有个书生住在宋州旅店,
dāng shí li miǎn hěn pín qióng
当时李勉很贫穷,
yǔ zhè gè shū shēng zhù zài tóng yī gè lǚ diàn
与这个书生住在同一个旅店,
rán ér bú dào shí tiān
然而不到十天,
shū shēng dé le zhòng bìng
书生得了重病,
wú fǎ yī zhì
无法医治,
lín sǐ qián shū shēng duì li miǎn shuō wǒ jiā zhù zài hóng zhōu
临死前书生对李勉说:我家住在洪州,
zhǔn bèi dào běi dōu qù móu qiú guān zhí
准备到北都去谋求官职,
méi xiǎng dào zài zhè lǐ dé bìng jiù yào sǐ le
没想到在这里得病就要死了,
zhè jiù shì mìng a
这就是命啊!
shuō wán cóng kǒu dài lǐ ná chū yī bǎi liǎng huáng jīn jiāo gěi li miǎn shuō wǒ de nú pú men bù zhī dào wǒ dài le zhèi xiē jīn zi qǐng nǐ ná tā wèi wǒ bàn lǐ sāng shì shèng xià de jīn zi sòng gěi nǐ
说完从口袋里拿出一百两黄金交给李勉说:我的奴仆们不知道我带了这些金子,请你拿它为我办理丧事,剩下的金子送给你。
li miǎn ān zàng le tā dàn shèng xià de jīn zi què mì mì de fàng zài mù zhōng yì qǐ yǎn mái le
李勉安葬了他,但剩下的金子却秘密地放在墓中,一起掩埋了。
guò le xǔ duō nián yǐ hòu li miǎn dāng shàng le kāi fēng xiàn wèi
过了许多年以后,李勉当上了开封县尉。
shū shēng dī gē gē xiě xìn dǎ tīng shū shēng hé jīn zi de xià luò dào le sòng zhōu zhī dào shì li miǎn wéi shū shēng bàn lǐ de sāng shì biàn zhuān chéng gǎn dào kāi fēng xún wèn jīn zi de xià luò
书生的哥哥写信打听书生和金子的下落,到了宋州,知道是李勉为书生办理的丧事,便专程赶到开封,询问金子的下落。
li miǎn qǐng jià lái dào mái zàng shū shēng de fén mù qián qǔ chū jīn zi jiāo gěi le shū shēng dī gē gē
李勉请假来到埋葬书生的坟墓前,取出金子交给了书生的哥哥。
dù huáng cháng
杜黄裳
li shī gǔ bá hù dàn dù huáng cháng wèi xiāng wèi gǎn shī lǐ
李师古跋扈,惮杜黄裳为相,未敢失礼。
nǎi mìng yī gān lì jì qián shù qiān shéng bìng zhān chē zi yī chéng yì jìn zhí qiān mín
乃命一干吏,寄钱数千绳,并毡车子一乘,亦近直千缗。
shǐ zhě wèi gǎn jù sòng
使者未敢遽送。
nǎi yú zhái mén cì hou lěi rì
乃于宅门伺候累日。
yǒu lǜ yú zì zhái chū cóng bì èr rén jiē qīng yī lán lǚ
有绿舆自宅出,从婢二人,皆青衣褴褛。
wèn hé rén yuē xiàng gōng fū rén
问何人,曰:相公夫人。
shǐ zhě jù guī yǐ bái shī gǔ
使者遽归,以白师古。
shī gǔ nǎi zhé qí móu zhōng shēn bù gǎn shī jié
师古乃折其谋,终身不敢失节。
chū yōu xián gǔ chuī
(出《幽闲鼓吹》)
yáng chéng
阳城
yáng dào zhōu chéng wèi cháng yǒu xù jī wéi suǒ fú yòng bù kě quē zhě
阳道州城,未尝有蓄积,唯所服用不可阙者。
kè chēng mǒu wù kě jiā kě ài yáng zhé xǐ jǔ ér shòu zhī
客称某物可佳可爱,阳辄喜,举而授之。
yǒu chén cháng zhě hou qí chū shǐ qǐng yuè fèng míng chāo běn wú shǐ zì hán yù shùn zōng shí lù sì wú chū zì cháng wǎng chēng qí qián bó zhī měi yuè yǒu huò yān
有陈苌者,候其出始请月俸(明抄本无始字,韩愈《顺宗实录》四无出字),常往称其钱帛之美,月有获焉。
chū chuán zǎi
(出《传载》)
chéng zhī wèi cháo shì yě jiā kǔ tān cháng yǐ mù zhěn bù qīn zhì qián shù wàn rén zhēng qǔ zhī
城之为朝士也,家苦贪,常以木枕布衾,质钱数万,人争取之。
chū chuán zǎi
(出《传载》)
zhèng yú qìng
郑余庆
zhèng yú qìng qīng jiǎn yǒu zhòng dé
郑余庆,清俭有重德。
yī rì hū zhào qīn péng guān shù rén huì shí zhòng jiē jīng
一日,忽召亲朋官数人会食,众皆惊。
cháo liáo yǐ gù xiāng wàng zhòng jiē líng chén yì zhī
朝僚以故相望重,皆凌晨诣之。
zhì rì gāo yú qìng fāng chū
至日高,余庆方出。
xián huà yí shí zhū rén jiē áo rán
闲话移时,诸人皆嚣然。
yú qìng hū zuǒ yòu yuē chǔ fèn chú jiā làn zhēng qù máo mò ǎo shé xiàng
余庆呼左右曰:处分厨家,烂蒸去毛,莫拗折项。
zhū rén xiāng gù yǐ wéi bì zhēng é yā zhī lèi
诸人相顾,以为必蒸鹅鸭之类。
qūn xún yú tái pán chū jiàng cù yì jí xiāng xīn
逡巡,舁台盘出,酱醋亦极香新。
liáng jiǔ jiù cān měi rén qián xià sù mǐ fàn yī wǎn zhēng hú lú yī méi
良久就餐,每人前下粟米饭一碗,蒸胡芦一枚。
xiàng guó cān měi zhū rén qiáng jìn ér ba
相国餐美,诸人强进而罢。
chū lú shì zá shuō
(出《卢氏杂说》)
zhèng huàn
郑浣
zhèng huàn yǐ jiǎn sù zì jū
郑浣以俭素自居。
yǐn hé nán rì yǒu cóng fù kūn dì zhī sūn zì tán huái lái yè zhě lì nóng zì shàn wèi cháng gān yè
尹河南日,有从父昆弟之孙自覃怀来谒者,力农自赡,未尝干谒。
bài yī shén yě shù dài yì gǔ
拜揖甚野,束带亦古。
huàn zi zhī dì pú yù jiē xiào qí shū zhì ér huàn dú lián zhī
浣子之弟仆御,皆笑其疏质,而浣独怜之。
wèn qí suǒ yù
问其所欲。
zé yuē mǒu wèi běn yì yǐ mín shì zhī jiǔ yǐ sī de chéng fá yī wèi nǎi jǐn yóu xiāng lǐ yě
则曰:某为本邑,以民侍之久矣,思得承乏一尉,乃锦游乡里也。
huàn rán zhī
浣然之。
ér huàn zhī qīng yù zhòng dé wéi shí suǒ guī
而浣之清誉重德,为时所归。
huò shū yú jùn shǒu yóu bì zhī shǐ zhǐ yě
或书于郡守,犹臂之使指也。
zhèng sūn jiāng qù qián yī rì zhào shēng zhí yǔ zhī huì shí
郑孙将去前一日,召甥侄与之会食。
yǒu zhēng bǐng zhèng sūn qù qí pí ér hòu shí zhī huàn dà jiē nù
有蒸饼,郑孙去其皮而后食之,浣大嗟怒。
wèi yuē pí zhī yǔ zhōng hé yǐ yì yě
谓曰:皮之与中,何以异也?
pū cháng bìng jiāo tài é sú jiāo chǐ zì fèng sī dé yǐ huán chún fǎn pǔ dūn hòu fēng sú
仆尝病浇态讹俗,骄侈自奉,思得以还淳反朴,敦厚风俗。
shì yóu lián zi lì tián bì yī bì néng zhī jiān yú jià sè nài hé áo fú shén yú wǔ hòu jiā qǐ wán rǔ xiù ér yé
是犹怜子力田弊衣,必能知艰于稼穑,奈何嚣浮甚于五侯家绮纨乳臭儿耶?
yīn yǐn shǒu qǐng suǒ qì zhě
因引手请所弃者。
zhèng sūn cuò è shī jù qì ér fèng zhī
郑孙错愕失据,器而奉之。
huàn jǐn shí zhī suì yī guī bīn tà zèng wǔ jiān ér qiǎn zhī
浣尽食之,遂揖归宾闼,赠五缣而遣之。
chū quē shǐ
(出《阙史》)
wén zōng
文宗
wén zōng mìng zhòng shǐ xuān liǎng jūn zhōng wèi jí zhū sī shǐ nèi guān děng bù xǔ zhe shā gǔ líng luó jīn
文宗命中使宣两军中尉及诸司使内官等,不许着纱谷绫罗巾。
qí hòu fù mǎ wéi chù rén jiàn jīn jiā luó jīn yǐ jìn
其后驸马韦处仁见,巾夹罗巾以进。
shàng yuē běn mù qīng mén hù qīng sù gù fǔ cóng xuǎn shàng
上曰:本慕卿门户清素,故俯从选尚。
rú cǐ jīn fú cóng tā zhū qi wèi zhī qīng bù xū wèi yě
如此巾服,从他诸戚为之,卿不须为也。
chū lú shì zá shuō
(出《卢氏杂说》)
xià hóu zī
夏侯孜
xià hóu zī wèi zuǒ shí yí cháng zhuó lǜ guì guǎn bù shān cháo yè
夏侯孜为左拾遗,尝着绿桂管布衫朝谒。
kāi chéng zhōng wén zōng wú jì huì hǎo wén
开成中,文宗无忌讳,好文。
wèn zī shān hé tài cū sè jù yǐ guì bù wèi duì
问孜衫何太粗涩,具以桂布为对。
cǐ bù hòu kě yǐ qī hán
此布厚,可以欺寒。
tā rì shàng wèn zǎi chén zhèn chá shí yí xià hóu zī bì zhēn jiè zhī shì
他日,上问宰臣:朕察拾遗夏侯孜,必贞介之士。
zǎi chén jù yǐ mì xíng jīn zhī yán rǎn
宰臣具以密行,今之颜冉。
shàng jiē tàn jiǔ zhī yì xiào zhe guì guǎn bù
上嗟叹久之,亦效著桂管布。
mǎn cháo jiē fǎng xiào zhī cǐ bù wèi zhī guì yě
满朝皆仿效之,此布为之贵也。
chū zhī tián lù
(出《芝田录》)
péi tǎn
裴坦
yáng shōu duàn wén chāng jiē yǐ gū jìn guì wèi zǎi xiàng lǜ ài shē chǐ
杨收、段文昌皆以孤进贵为宰相,率爱奢侈。
yáng shōu nǚ shì péi tǎn zhǎng zǐ zī zhuāng fēng hòu shí qì duō yòng jīn yín
杨收女适裴坦长子,资装丰厚,什器多用金银。
ér tǎn shàng jiǎn wén zhī bù lè
而坦尚俭,闻之不乐。
yī rì yǔ qí qī jí ér nǚ yàn yǐn tái shàng yòng dié shèng guǒ shí tǎn xīn rán jì shì qí qì nèi yǒu yǐ xī wèi shì zhě tǎn shèng nù jù tuī dǎo chá tái fú xiù ér chū
一日,与其妻及儿女宴饮,台上用碟盛果实,坦欣然,既视其器内,有以犀为饰者,坦盛怒,遽推倒茶台,拂袖而出。
nǎi yuē pò wǒ jiā yě
乃曰:破我家也。
tā rì shōu guǒ yǐ nà lù jìng zhì bù lìng
他日,收果以纳赂,竟至不令。
yi zāi
宜哉!
chū běi mèng suǒ yán
(出《北梦琐言》)
wēn liǎn
温琏
yōu zhōu cóng shì wēn liǎn yàn rén yě yǐ rú xué zhù chēng yǔ yíng wáng féng dào yòu xiāng shàn
幽州从事温琏,燕人也,以儒学著称,与瀛王冯道幼相善。
céng jīng bīng luàn yǒu mài qī dēng yí yú shì zhě liǎn yǐ wéi tiě yě suì shù qián mǎi zhī
曾经兵乱,有卖漆灯椸于市者,琏以为铁也,遂数钱买之。
lěi rì jiā rén yòng rán gāo zhú yīn fú shì nǎi zhī yín yě
累日,家人用然膏烛,因拂试,乃知银也。
dà xiǎo guān zhī mǐ bù xīn xǐ
大小观之,靡不欣喜。
wéi liǎn mǐn rán yuē fēi yì zhī wù ān kě bǎo zhī
唯琏悯然曰:非义之物,安可宝之。
suì fǎng qí mài zhǔ ér hái zhī
遂访其卖主而还之。
bǐ yuē mǒu zì bù shí zhēn qí zhōu yú jiē sì
彼曰:某自不识珍奇,鬻于街肆。
láng zhōng hòu jiā chóu zhí fēi qiáng mǎi yě bù gǎn fù shōu
郎中厚加酬直,非强买也,不敢复收。
liǎn gù hái zhī nǎi bài shòu ér qù
琏固还之,乃拜受而去。
bié mài sì wǔ wàn jiāng qí bàn yǐ xiè zhī
别卖四五万,将其半以谢之。
liǎn zhōng bù nà suì shī yú sēng sì yòng shì fó xiàng jì zhù liǎn zhī shòu yě
琏终不纳,遂施于僧寺,用饰佛像,冀祝琏之寿也。
dāng shí yuǎn jìn wǎng bù tuī fù yǐ qí yǒu rén rén zhī xíng
当时远近罔不推腹,以其有仁人之行。
hòu guān zhì shàng shū shì láng zú
后官至尚书侍郎卒。
chū liú shì ěr mù jì
(出《刘氏耳目记》)
zhòng tíng yù
仲庭预
jiù shǔ jiā wáng zhào yī jīng yè xiào lián zhòng tíng yù lìng jiào shòu zhū zǐ
旧蜀嘉王召一经业孝廉仲庭预,令教授诸子。
tíng yù suī tōng fén diǎn cháng ě jī hán
庭预虽通坟典,常厄饥寒。
zhì mén xià yì wèi shén lǐ
至门下,亦未甚礼。
shí fāng níng hán zhèng yǐ jiù huǒ lú sòng xué yuàn
时方凝寒,正以旧火炉送学院。
tíng yù fāng dú zuò tài xī yǐ zhù bō huī
庭预方独坐太息,以箸拨灰。
é huī zhōng de yī shuāng jīn huǒ zhù jù qiú yè jiàn wáng
俄灰中得一双金火箸,遽求谒见王。
wáng yuē pín qióng zhī shì jiàn wú bì yǒu suǒ qiú
王曰:贫穷之士见吾,必有所求。
mìng gào tíng yù yuē jiàn wèi zhì yī
命告庭预曰:见为制衣。
tíng yù bái yuē fēi sī yì
庭预白曰:非斯意。
jiā wáng sù lè shén xian duō cǎi fāng shù kǒng qí bié yǒu suǒ cháng miǎn qiǎng ér jiàn
嘉王素乐神仙,多采方术,恐其别有所长,勉强而见。
tíng yù jù chū jīn huǒ zhù chén qí běn mò
庭预遽出金火箸,陈其本末。
wáng yuē wú jiā shī cǐ wù yǐ shí nián wú zǐ de zhī hái yǐ xiāng shì zhēn yǒu gǔ rén zhī fēng
王曰:吾家失此物已十年,吾子得之,还以相示,真有古人之风。
zèng qián shí wàn yī yī xí mǐ mài sān shí shí
赠钱十万,衣一袭,米麦三十石。
jìng yǐ bīn jiè xiāng yù lǐ dài shén hòu jiàn shòu róng zhōu lù shì cān jūn
竟以宾介相遇,礼待甚厚,荐授荣州录事参军。
chū yù xī biān shì
(出《玉溪编事》)
lìn sè
吝啬
hàn shì lǎo rén
汉世老人
hàn shì yǒu rén nián lǎo wú zi jiā fù xìng jiǎn sè
汉世有人,年老无子,家富,性俭啬。
è yī shū shí qīn chén ér qǐ qīn yè ér xi yíng lǐ chǎn yè jù liǎn wú yàn ér bù gǎn zì yòng
恶衣蔬食,侵晨而起,侵夜而息,营理产业,聚敛无厌,而不敢自用。
huò rén cóng zhī qiú gài zhě bù dé yǐ ér rù nèi qǔ qián shí zì táng ér chū suí bù zhé jiǎn
或人从之求丐者,不得已而入内,取钱十,自堂而出,随步辄减。
bǐ zhì yú wài cái yú bàn zài
比至于外,才余半在。
bì mù yǐ shòu qǐ zhě
闭目以授乞者。
xún fù zhǔ yún wǒ qīng jiā shàn jūn shèn wù tā shuō fù xiāng xiào ér lái
寻复嘱云:我倾家赡君,慎勿他说,复相效而来。
lǎo rén é sǐ tián zhái méi guān huò cái chōng yú nèi tǎng yǐ
老人俄死,田宅没官,货财充于内帑矣。
chū xiào lín
(出《笑林》)
shěn jùn
沈峻
wú shěn jùn zì shū shān yǒu míng yù ér xìng jiǎn lìn
吴沈峻,字叔山,有名誉而性俭吝。
zhāng wēn shǐ shǔ yǔ jùn bié
张温使蜀,与峻别。
jùn rù nèi liáng jiǔ chū yǔ wēn yuē xiàng zé yī duān bù yù yǐ sòng qīng ér wú cū zhě
峻入内良久,出语温曰:向择一端布,欲以送卿,而无粗者。
wēn jiā qí wú yǐn
温嘉其无隐。
yòu cháng jīng tài hú àn shàng shǐ cóng zhě qǔ yán shuǐ
又尝经太湖岸上,使从者取盐水。
yǐ ér hèn duō chì lìng hái jiǎn zhī
已而恨多,敕令还减之。
xún yǐ zì kuì yuē cǐ wú tiān xìng yě
寻以自愧曰:此吾天性也。
yòu shuō yuē yáo biāo yǔ zhāng wēn jù zhì wǔ chāng yù wú xīng chén héng
又说曰,姚彪与张温俱至武昌,遇吴兴沈珩。
shǒu fēng liáng jǐn qiǎn rén cóng biāo dài yán yī bǎi hú
守风粮尽,遣人从彪贷盐一百斛。
biāo xìng jùn zhí de shū bù dá
彪性峻直,得书不答。
fāng yǔ wēn tán lùn
方与温谈论。
liáng jiǔ hū zuǒ yòu dào bǎi hú yán zhe jiāng zhōng
良久,呼左右:倒百斛盐著江中。
wèi wēn yuē míng wú bù xī xī suǒ yǔ ěr
谓温曰:明吾不惜,惜所与耳。
chén héng dì jùn yǒu míng yù ér xìng jiǎn lìn
沈珩弟峻,有名誉而性俭吝。
chū xiào lín
(出《笑林》)
li chóng
李崇
hòu wèi gāo yáng wáng yōng xìng shē háo shì shí wèi hòu zì fèng yǎng yī shí bì yǐ shù bǎi wàn qián wéi xiàn hǎi lù zhēn xiū fāng zhàng yú qián
后魏高阳王雍,性奢豪,嗜食味,厚自奉养,一食必以数百万钱为限,海陆珍羞,方丈于前。
chén liú hou li chóng wèi rén yuē gāo yáng yī shí dí wǒ qiān rì
陈留候李崇谓人曰:高阳一食,敌我千日。
chóng wèi shàng shū lìng yí tóng sān sī yì fù qīng tiān xià tóng pú qiān rén ér xìng duō jiǎn lìn è yī cū shí shí cháng wú ròu zhǐ yǒu jiǔ rú jiǔ zū
崇为尚书令仪同三司,亦富倾天下僮仆千人,而性多俭吝,恶衣粗食,食常无肉,止有韭茹韭菹。
chóng jiā kè li yuán yòu yǔ rén yún li lìng gōng yī shí shí bā zhǒng
崇家客李元祐语人云:李令公一食十八种。
rén wèn qí gù
人问其故。
yuán yòu yuē èr jiǔ shí bā
元祐曰:二韭十八。
wén zhě dà xiào
闻者大笑。
chū luò yáng qié lán jì
(出《洛阳伽蓝记》)
nán yáng rén
南阳人
nán yáng yǒu rén wéi shēng ào bó xìng shū jiǎn lìn
南阳有个人,家境富裕深厚,但生性特别吝啬。
dōng zhì rì nǚ xù yè zhī nǎi shè yī tóng píng jiǔ shù jī zhāng ròu
冬至日,女婿谒之,乃设一铜瓶酒,数脔獐肉。
xù hèn qí dān lǜ yī jǔ jǐn zhī
婿恨其单率,一举尽之。
zhǔ rén è rán fǔ yǎng mìng yì
主人愕然,俯仰命益。
rú cǐ zhě zài
如此者再。
tuì ér zé qí nǚ yuē mǒu láng hǎo jiǔ gù rǔ cháng pín
退而责其女曰:某郎好酒,故汝常贫。
jí qí sǐ hòu zhū zǐ zhēng cái zhú xiōng shā zhī
及其死后,诸子争财,逐兄杀之。
chū yán shì jiā xùn
(出《颜氏家训》)
xià hóu chù xìn
夏侯处信
táng xià hóu chù xìn wèi jīng zhōu zhǎng shǐ yǒu bīn guò zhī
唐夏侯处信为荆州长史,有宾过之。
chù xìn mìng pū zuò shí pū fù ěr yǔ yuē sǒu jǐ xǔ miàn
处信命仆作食,仆附耳语曰:溲几许面?
xìn yuē liǎng rén èr shēng jí kě yǐ
信曰:两人二升即可矣。
pū rù jiǔ bù chū
仆入,久不出。
bīn yǐ shì gào qù xìn jù hū pū
宾以事告去,信遽呼仆。
pū yuē yǐ sǒu qì
仆曰:已溲讫。
xìn míng zhǐ yuē dà yì shì míng chāo běn yì zuò fèi shì xià yǒu yě zì
信鸣指曰:大异事(明抄本异作费,事下有也字)!
liáng jiǔ nǎi yuē kě zǒng fán zuò bǐng wú gōng tuì shí zhī
良久乃曰:可总燔作饼,吾公退食之。
xìn yòu cháng yǐ yī xiǎo píng zhù xī yī shēng zì shí jiā rén bù zhān yú lì
信又尝以一小瓶贮醯一升,自食,家人不沾余沥。
pū yún cù jǐn
仆云:醋尽。
xìn qǔ píng hé yú zhǎng shàng yú shù dī yīn yǐ kǒu xī zhī
信取瓶合于掌上,余数滴,因以口吸之。
fán shì yì bì jīng shǒu nǎi shòu zhí
凡市易,必经手乃授直。
shí zhě bǐ zhī
识者鄙之。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
liǔ qìng
柳庆
guǎng zhōu lù shì cān jūn liǔ qìng dú jū yī shì
广州录事参军柳庆,独居一室。
qì yòng shí wù bìng zhì wò nèi
器用食物,并致卧内。
nú yǒu sī qǔ yán yī zuǒ zhě qìng biān zhī jiàn xuè
奴有私取盐一撮者,庆鞭之见血。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
xià hóu biāo
夏侯彪
xià hóu biāo xià yuè shí yǐn shēng chóng zài xià wèi zēng lì kǒu
夏侯彪,夏月食饮生虫,在下未曾历口。
cháng sòng kè chū mén nú dào shí luán ròu
尝送客出门,奴盗食脔肉。
biāo hái jué zhī dà nù nǎi zhuō ying yǔ shí lìng ǒu chū zhī
彪还觉之,大怒,乃捉蝇与食,令呕出之。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
zhèng rén kǎi
郑仁凯
zhèng rén kǎi wèi mì zhōu cì shǐ yǒu xiǎo nú gào yǐ lǚ chuān
郑仁凯为密州刺史,有小奴告以履穿。
kǎi yuē ā wēng wèi rǔ jīng yíng xié
凯曰:“阿翁为汝经营鞋。
yǒu qǐng mén fū zhe xīn xié zhě zhì kǎi tīng qián shù shàng yǒu liè zhuó mù niǎo kē yí mén fū shàng shù qǔ qí zi
”有顷,门夫着新鞋者至,凯厅前树上有䴕(啄木鸟)窠,遗门夫上树取其子。
mén fū tuō xié ér yuán zhī kǎi lìng nú zhe xié ér qù
门夫脱鞋而缘之,凯令奴著鞋而去。
mén fū jìng zhì tú xiǎn
门夫竟至徒跣。
kǎi yǒu dé sè
凯有德色。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
shān yòu
邓祐
ān nán dū hù shān yòu sháo zhōu rén jiā jù fù
安南都护邓祐,韶州人,家巨富。
nú bì qiān rén héng kè kǒu fù zì gòng wèi zēng shè kè
奴婢千人,恒课口腹自供,未曾设客。
sūn zi jiāng yī yā sī yòng yòu yǐ shàn pò jiā zī biān èr shí
孙子将一鸭私用,祐以擅破家资,鞭二十。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
wéi zhuāng
韦庄
wéi zhuāng pō dú shū shǔ mǐ ér chuī chēng xīn ér cuàn
韦庄颇读书,数米而炊,称薪而爨。
zhì shǎo yī luán ér jué zhī
炙少一脔而觉之。
yī zi bā suì ér zú qī liǎn yǐ shí fú
一子八岁而卒,妻敛以时服。
zhuāng bāo qǔ yǐ gù xí guǒ shī
庄剥取,以故席裹尸。
bìn qì qíng qí xí ér guī
殡讫,擎其席而归。
qí yì niàn yě wū yè bù zì shèng wéi qiān lìn ěr
其忆念也,呜咽不自胜,唯悭吝耳。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
wáng sōu
王叟
tiān bǎo zhōng xiāng zhōu wáng sōu zhě jiā qiū chéng
天宝中,相州王叟者,家邺城。
fù yǒu cái wéi fu yǔ qī gèng wú ér nǚ
富有财,唯夫与妻,更无儿女。
jī sù jìn zhì wàn hú ér fū qī jiǎn sè pō shèn cháng shí chén wù cái yǐ chōng cháng bù qiú fēng hòu
积粟近至万斛,而夫妻俭啬颇甚,常食陈物,才以充肠,不求丰厚。
zhuāng zhái yóu guǎng kè èr bǎi yú hù
庄宅尤广,客二百余户。
sōu cháng xún xíng kè fāng hū jiàn yī kè fāng shí pán cān fēng shèng sōu wèn qí yè
叟尝巡行客坊,忽见一客方食,盘餐丰盛,叟问其业。
kè yún wéi mài zá fěn xiāng yào ér yǐ
客云:唯卖杂粉香药而已。
sōu yí qí zuò zéi wèn rǔ yǒu jǐ cái ér yī shí guò fēng yě
叟疑其作贼,问汝有几财而衣食过丰也?
cǐ rén yún wéi yǒu wǔ qiān zhī běn zhú rì shí lì dàn cún qí běn bù wàng qí yú
此人云:唯有五千之本,逐日食利,但存其本,不望其余。
gù yī shí cháng de zú ěr
故衣食常得足耳。
sōu suì dà wù guī wèi qī yuē bǐ rén xiǎo de qí lì biàn yǐ chōng shēn kě wèi dá lǐ
叟遂大悟,归谓妻曰:彼人小得其利,便以充身,可谓达理。
wú jīn jī cái jù wàn ér yī shí chén bài yòu wú zǐ xī jiāng yǐ yí shuí
吾今积财巨万,而衣食陈败,又无子息,将以遗谁?
suì fā cāng kù guǎng shì zhēn hǎo zì qí shí wèi
遂发仓库,广市珍好,恣其食味。
bù shù rì fū qī jù mèng wéi rén suǒ lù jiā suǒ jìn xì biān tà jù zhì yún cǐ rén wàng pò jūn liáng
不数日,夫妻俱梦为人所录,枷鏁禁系,鞭挞俱至,云:此人妄破军粮。
jué hòu shù nián fū qī bìng zú
觉后数年,夫妻并卒。
guān jūn wéi ān qìng xù yú xiāng zhōu jǐn fā qí lǐn yǐ gōng jūn yān
官军围安庆绪于相州,尽发其廪,以供军焉。
chū yuán huà jì
(出《原化记》)
wáng è
王锷
wáng è lèi rèn dà zhèn cái huò chéng jī
王锷累任大镇,财货成积。
yǒu jiù kè yù yǐ jī ér néng sàn zhī yì
有旧客,谕以积而能散之义。
hòu shù rì fù jiàn è
后数日,复见锷。
è yuē qián suǒ jiàn jiè chéng rú gōng yán yǐ dà sàn yǐ
锷曰:前所见戒,诚如公言,已大散矣。
kè qǐng wèn qí míng è yuē zhū nán gè yǔ wàn guàn nǚ xù gè yǔ qiān guàn yǐ
客请问其名,锷曰:诸男各与万贯,女婿各与千贯矣。
chū guó shǐ bǔ
(出《国史补》)
péi qú
裴璩
péi sī tú qú xìng jìn sè
裴司徒璩,性靳啬。
lián wèn jiāng xī rì fán shí qì tú zhàng jiē xīn qí zhì xián wū zhù zhī wèi cháng shī yòng
廉问江西日,凡什器图障,皆新其制,闲屋贮之,未尝施用。
měi yǒu yàn huì jí yú cháo shì jiā jiè zhī
每有宴会,即于朝士家借之。
chū běi mèng suǒ yán
(出《北梦琐言》)
guī dēng
归登
guī dēng shàng shū xìng shén lìn sè
归登尚书,性甚吝啬。
cháng làn yī yáng pí xuán gē xuán dàn fēng qí cán zhě
常烂一羊脾,旋割旋啖,封其残者。
yī rì dēng qī wù yú fēng chù gē shí dēng bú jiàn yuán fēng dà nù qí nèi
一日,登妻误于封处割食,登不见元封,大怒其内。
yóu shì méi shēn bù shí ròu
由是没身不食肉。
dēng měi yù bì píng zuǒ yòu
登每浴,必屏左右。
huò yǒu zì wài kuī zhī nǎi jù guī yě
或有自外窥之,乃巨龟也。
chū běi mèng suǒ yán
(出《北梦琐言》)