lǐ zǐ cháng yuán ān yán zūn li chóng wèi xiān shēng li yì chēn jiǎng héng wáng jǐng li jié péi zi yún guō zhèng yī zhāng chǔ jīn dǒng xíng chéng zhāng zhuó zhāng sōng shòu sū wú míng zhào juān yuán zī
李子苌袁安严遵李崇魏先生李义琛蒋恒王璥李杰裴子云郭正一张楚金董行成张𬸦 张松寿苏无名赵涓袁滋
lǐ zǐ cháng
李子苌
hàn lǐ zǐ cháng wéi zhèng yù zhī qiú qíng
汉李子苌为政,欲知囚情。
yǐ wú jiǎ wéi rén xiàng qiú rén xíng záo de wèi xiàn yǐ lú wèi guō wò mù qiú qí zhōng
以梧槚为人,象囚人形,凿地为陷,以芦为郭,卧木囚其中。
qiú zuì zhèng shì mù qiú bù dòng
囚罪正是,木囚不动;
qiú yuān qīn duó mù qiú dòng chū
囚冤侵夺,木囚动出。
bù zhī qiú zhī jīng shén zhe mù rén yá
不知囚之精神著木人邪?
jiāng tiān shén zhī qì dòng mù qiú yě
将天神之气动木囚也!
chū lùn héng
(出《论衡》)
yuán ān
袁安
hàn yuán ān wèi chu xiāng
汉袁安为楚相。
huì chǔ wáng zuò shì píng xiāng qiān yǐn jū xì xì zì yuán quē jù míng chāo běn xǔ běn huáng běn gǎi zhě qiān yú rén
会楚王坐事,平相牵引,拘系(系字原阙,据明抄本、许本、黄本改)者千余人。
dú chu hèng bào qiú jiē zì wū
毒楚横暴,囚皆自诬。
lì sān nián ér yù bù jué zuò lüè yōu ér sǐ zhě bǎi yú rén
历三年而狱不决,坐掠幽而死者百余人。
tiān yòng yán hàn chì dì qiān lǐ
天用炎旱,赤地千里。
ān shòu bài jí kòng pèi ér xíng
安授拜,即控辔而行。
jì dào jué yù shì rén rén jù lù cí zhuàng běn fēi shǒu móu wèi wáng suǒ yǐn yìng shí lǐ qiǎn
既到,决狱事,人人具录辞状,本非首谋,为王所引,应时理遣。
yī rì zhī zhōng yán qiān rén zhī mìng
一日之中,延千人之命。
qí shí gān liǎng pāng pèi suì dà fēng rěn
其时甘两滂霈,岁大丰稔。
chū rǔ nán xiān xián chuán
(出《汝南先贤传》)
yán zūn
严遵
yán zūn wèi yáng zhōu cì shǐ xíng bù wén dào bàng nǚ zǐ kū ér shēng bù āi
严遵为扬州刺史,行部,闻道傍女子哭而声不哀。
wèn zhī wáng fu zāo shāo sǐ
问之,亡夫遭烧死。
zūn chì lì yú shī dào lìng rén shǒu zhī yuē dāng yǒu wù wǎng
遵敕吏舆尸到,令人守之曰:当有物往。
gēng rì yǒu ying jù tóu suǒ
更日,有蝇聚头所。
zūn lìng pī shì tiě zhuī guàn dǐng
遵令披视,銕锥贯顶。
kǎo wèn yǐ yín shā fu
考问,以淫杀夫。
chū yì dōu qí jiù chuán
(出《益都耆旧传》)
li chóng
李崇
běi qí dùn qiū li chóng chén liú gōng dàn zhī zǐ
北齐顿丘李崇,陈留公诞之子。
gāo zǔ shí wèi yǎn zhōu cì shǐ
高祖时,为兖州刺史。
yǎn zhōu bǐ duō jié dào chóng nǎi cūn zhì yī lóu lóu xuán yī gǔ dào fā zhī chù zhuì gǔ luàn jī
兖州比多劫盗,崇乃村置一楼,楼悬一鼓,盗发之处,槌鼓乱击。
sì miàn zhū cūn shǐ wén zhě zhuā gǔ yī tòng cì wén zhě fù wō yǐ wéi jié é qǐng zhī jiān shēng bù bǎi lǐ
四面诸村,始闻者挝鼓一通,次闻者复挝以为节,俄顷之间,声布百里。
fú qí xiǎn yào wú bù qín huò
伏其险要,无不擒获。
zhū zhōu zhì gǔ zì cǐ shǐ yě
诸州置鼓,自此始也。
shì zōng shí chú yáng zhōu cì shǐ
世宗时,除扬州刺史。
chóng míng chá shěn jiān xié dàn zhī hào yuē wò hǔ
崇明察审,奸邪惮之,号曰卧虎。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
wèi xiān shēng
魏先生
wèi xiān shēng shēng yú zhōu jiā yú sòng rú shū zhī wài xiáng jiū yuè zhāng
魏先生生于周,家于宋,儒书之外,详究乐章。
duò chū chū yóu guān yòu
隋初,出游关右。
zhí tài cháng kǎo lè yì zhě wèi píng wén xiān shēng lái jìng wǎng yè wèn
值太常考乐,议者未平,闻先生来,竞往谒问。
xiān shēng nǎi qǔ píng chén yuè qì yǔ yuè guān lín míng chāo běn lín zuò sū kuí cài zi yuán děng xiáng qí lǜ dù rán hòu jīn shí sī zhú xián de qí suǒ nèi zhì qīng shāng shǔ yān
先生乃取平陈乐器,与乐官林(明抄本林作苏)夔、蔡子元等,详其律度,然后金石丝竹,咸得其所,内致清商署焉。
tài lè guān liǎn bó èr bǎi duàn yǐ chou zhī xiān shēng bù fù rù shì suì guī liáng sòng yǐ qín jiǔ wèi yú
太乐官敛帛二百段以酬之,先生不复入仕,遂归梁宋,以琴酒为娱。
jí suí mò bīng xìng chàng xuán gǎn zhàn bài móu zhǔ li mì wáng mìng yàn mén biàn xìng míng yǐ jiào shòu
及隋末兵兴,畅玄感战败,谋主李密亡命雁门,变姓名以教授。
xiān shēng tóng qí xiāng qū yóu shì suì xiāng lái wǎng
先生同其乡曲,由是遂相来往。
cháng lùn zhōng lǜ li mì pō néng
常论钟律,李密颇能。
xiān shēng yīn xì zhī yuē guān wú zǐ qì jǔ ér mù luàn xīn yáo ér yǔ tōu
先生因戏之曰:观吾子气沮而目乱,心摇而语偷。
qì jǔ zhě xīn pò bài
气沮者新破败;
mù luàn zhě wú suǒ zhǔ
目乱者无所主;
xīn yáo zhě shén wèi dìng
心摇者神未定;
yǔ tōu zhě sī yǒu móu yú rén
语偷者思有谋于人。
jīn fāng bǔ pú shān dǎng de fēi zhǎng zhě hu
今方捕蒲山党,得非长者乎?
li gōng jīng qǐ zhuō xiān shēng shǒu yuē jì néng zhī wǒ qǐ bù néng jiù wǒ yú
李公惊起,捉先生手曰:既能知我,岂不能救我欤?
xiān shēng yuē wú zǐ wú dì wáng guī mó fēi jiàng shuài cái lüè nǎi luàn shì zhī xióng jié ěr
先生曰:吾子无帝王规模,非将帅才略,乃乱世之雄杰耳。
li gōng yuē wèi wú biàn xī xíng cáng yì dāng yóu cǐ ér tuì
李公曰:为吾辩析行藏,亦当由此而退。
xiān shēng yuē fu wèi dì wáng zhě chǒng luó tiān de yí fàn gǔ jīn
先生曰:夫为帝王者,宠罗天地,仪范古今。
wài zé rì yòng ér bù zhī zhōng zé suì gōng ér zì lì
外则日用而不知,中则岁功而自立。
yáo xún sì yuè jǔ gǔn ér jí yǔ shān cǐ nǎi chū yú wú sī
尧询四岳,举鲧而殛羽山,此乃出于无私;
hàn rèn sān jié nà liáng ér wéi gāi xià yì chū yú wú sī yě
汉任三杰,纳良而围垓下,亦出于无私也。
gù fèng yǒu zhǎo wěn ér bù shī lín yǒu tí tū ér yǒng fèi zhě néng fù qí dào ér yǒng zì jí yú shí zhě cǐ dì wáng guī mó yě
故凤有爪吻而不施,麟有蹄突而永废者,能付其道,而永自集于时者,此帝王规模也。
fán wèi jiàng shuài zhě mù jiàn tài yī qí qū wú zhàn zhī shī fá yǒu mín zhī zuì
凡为将帅者,幕建太一旗,驱无战之师,伐有民之罪。
nǎi diāo gē jì shòu yù nǔ sī zhāng chéng fù jī zhī yǒu yán nà jì liáng zhī yóu zài
乃凋戈既授,玉弩斯张,诚负羁之有言,那季良之犹在。
suǒ yǐ wu qí yàn kào zhì yì dài láo xiū qí tún tián
所以务其宴犒,致逸待劳,修其屯田。
guān xìn xìn zì yuán quē jù míng chāo běn bǔ ér dòng
观衅(衅字原阙,据明抄本补)而动。
suì shǐ fēng shēng hǔ xiào bù kě kàng qí wēi yún qǐ lóng xiāng bù kě ràng qí shì
遂使风生虎啸,不可抗其威,云起龙骧,不可攘其势。
zhòng ní yuē wǒ zhàn zé kè mèng kē yún fu shuí yǔ dí
仲尼曰:我战则克,孟柯云:'夫谁与敌?
cǐ jiàng shuài zhī cái yě
'此将帅之才也。
zhì yǒu zhōng qí cái zhì dòng yǐ jī qián gōng yú guó zé wèi shuài chén sī yú jǐ zé yuē luàn dào
至有衷其才智,动以机钤,公于国则为帅臣,私于己则曰乱盗。
sī yú jǐ zhě bì lüè qǔ cái sè tú qí chéng chí
私于己者,必掠取财色,屠其城池。
zhū hài wèi qián xí zhī bīn fán kuài wèi shēng táng zhī kè
朱亥为前席之宾,樊哙为升堂之客。
zhāo wén xī sǐ gōng sūn zhōng bài yú yì zhōng
朝闻夕死,公孙终败于邑中;
níng wǒ fù rén cáo cāo qǐ jiān yú tiān xià
宁我负人,曹操岂兼于天下。
shì wàng niǎn qiān jīn zhī kuàng chén yī fàn zhī ēn yǒu gǎn xiè zhī rén wú huái guī zhī zhòng
是忘辇千金之贶,陈一饭之恩,有感谢之人,无怀归之众。
qiě lǔ shǐ zhī jiè yuē dù dé lián shān zhī wén yuē dài shí
且鲁史之诫曰度德,连山之文曰待时。
shàng yù móu yú rén bù néng huì yú jǐ
尚欲谋于人,不能惠于己。
tiān rén yàn luàn lì shǔ yǒu guī
天人厌乱,历数有归。
shí yǔ jiàng ér ǎo shùn chú tài yáng shēng ér céng bīng shì
时雨降而袄蕣除,太阳升而层冰释。
yǐn shéng fù hǔ nán xī fēi tù zhī mén fù shuǐ chí píng qǐ shì ān shēng zhī de
引绳缚虎,难希飞兔之门,赴水持瓶,岂是安生之地?
wú cháng wàng qì fén jìn yǒu shèng rén shēng
我曾经观察发现在汾晋一带,会有圣贤出现。
néng wǎng shì zhī fù guì kě qǔ
能往事之,富贵可取。
li gōng fú yī ér yán yuē duò shì yǐ shì shā qǔ tiān xià wú jiā yǐ xūn dé jū rén biǎo
李公拂衣而言曰:隋氏以弑杀取天下,吾家以勋德居人表。
zhèn bì yī hū zhòng bì xiǎng yìng
振臂一呼,众必响应。
tí bīng shí fá hé wǎng bù xià
提兵时伐,何往不下。
dào héng kě yǐ qǔ sì hǎi bù xíng yì zú wáng yī fāng
道行可以取四海,不行亦足王一方。
wěi zhì yú shí chéng suǒ wèi rěn
委质于时,诚所未忍。
rǔ zhēn shù rú bù zú yǐ jì shì
汝真竖儒,不足以计事。
suì jué wèi shēng
遂绝魏生。
yīn yù huái fù shī wèi xiāng lì fā jué li gōng tuō shēn xi zǒu suǒ zài shōu bīng
因寓怀赋诗,为乡吏发觉,李公脱身西走,所在收兵。
běi yī lí yáng ér nán jù luò kǒu lián yíng bǎi wàn yǔ wáng chōng zhēng héng shǒu wěi sān nián zhōng jiàn bài fù
北依黎阳,而南据洛口,连营百万,与王充争衡,首尾三年,终见败覆。
zhuī sī wèi shēng zhī yán jí rì suì guī yú táng
追思魏生之言,即日遂归于唐。
nǎi shòu sī nóng zhī guān
乃授司农之官。
hòu fù táo lín zhī pàn
后复桃林之叛。
wèi shēng de dào zhī shì bù zhì qí míng gài wén zhēn zhī zōng qīn yě
魏生得道之士,不志其名,盖文真之宗亲也。
chū gān zé yáo
(出《甘泽谣》)
li yì chēn
李义琛
tài zōng cháo wén chéng gōng zhǔ zì tǔ bō gòng jīn shù bǎi zhì qí zhōu yù dào
太宗朝,文成公主自吐蕃贡金数百,至岐州遇盗。
qián hòu fā shǐ àn wèn wú huò zéi zhě
前后发使案问,无获贼者。
tài zōng zhào zhū yù shǐ mù zhī tè mìng li yì chēn qián yuē qīng shén qīng jùn bá zàn láo qīng tuī zhú bì dāng huò zéi
太宗召诸御史目之,特命李义琛前曰:卿神清俊拔,暂劳卿推逐,必当获贼。
chēn shòu mìng shī yǐ mì jì shù rì jǐn huò zéi yǐ
琛受命,施以密计,数日尽获贼矣。
tài zōng xǐ tè jiā qī jiē xī jīn èr shí liǎng
太宗喜,特加七阶,锡金二十两。
chū yù shǐ tái jì
(出《御史台记》)
jiǎng héng
蒋恒
zhēn guàn zhōng wèi zhōu bǎn qiáo diàn zhǔ zhāng dí qī guī níng
贞观中,卫州板桥店主张迪妻归宁。
yǒu wèi zhōu sān wèi yáng zhēn děng sān rén tóu sù wǔ gēng zǎo fā
有卫州三卫杨真等三人投宿,五更早发。
yè yǒu rén qǔ sān wèi dāo shā zhāng dí qí dāo què nèi qiào zhōng zhēn děng bù zhī zhī
夜有人取三卫刀杀张迪,其刀却内鞘中,真等不之知。
zhì míng diàn rén zhuī zhēn děng shì nǎi yǒu xuè hén qiú jìn kǎo xùn
至明,店人追真等,视乃有血痕,囚禁拷讯。
zhēn děng kǔ dú suì zì wū
真等苦毒,遂自诬。
shàng yí zhī chà yù shǐ jiǎng héng fù tuī
上疑之,差御史蒋恒覆推。
zhì zǒng zhuī diàn rén shí wǔ yǐ shàng jí
至,总追店人十五已上集。
wéi rén bù zú qiě sàn
为人不足,且散。
wéi liú yī lǎo pó nián bā shí yǐ shàng wǎn fàng chū
惟留一老婆年八十已上,晚放出。
lìng yù diǎn mì chān zhī
令狱典密觇之。
yuē pó chū dāng yǒu yī rén yǔ pó yǔ zhě jí jì qǔ xìng míng wù lìng lòu xiè
曰:婆出,当有一人与婆语者,即记取姓名,勿令漏泄。
guǒ yǒu yī rén gòng yǔ jí jì zhī
果有一人共语,即记之。
míng rì fù ěr qí rén yòu wèn pó shǐ rén zuò hé tuī kān
明日复尔,其人又问婆:使人作何推勘。
rú shì zhě sān rì bìng shì cǐ rén
如是者三日,并是此人。
héng zǒng zhuī jí nán nǚ sān bǎi yú rén
恒总追集男女三百余人。
jiù zhōng huàn yǔ lǎo pó yǔ zhě yī rén chū yú bìng fàng sàn
就中唤与老婆语者一人出,余并放散。
wèn zhī jù fú
问之具伏。
yún yǔ dí qī jiān shā yǒu shí
云:与迪妻奸杀有实。
zòu zhī chì cì bó èr bǎi duàn chú shì yù shǐ
奏之,敕赐帛二百段,除侍御史。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
wáng jǐng
王璥
zhēn guàn zhōng zuǒ chéng li xíng lián
贞观中,左丞李行廉。
dì xíng quán qián qī zi zhōng jǐng qí hòu mǔ suì sī jiāng qián cáng
弟行诠,前妻子忠,璥其后母,遂私将潜藏。
yún chì zhuī rù nèi xíng lián bù zhī nǎi jìn zhuàng
云敕追入内,行廉不知,乃进状。
fèng chì tuī jié jùn jí qí hòu mǔ zhà yǐ lǐng zhōng lēi xiàng wò jiē zhōng
奉敕推诘峻急,其后母诈以领中勒项,卧街中。
cháng ān xiàn jí zhī yún yǒu rén zhà xuān chì huàn qù yī zǐ páo rén jiàn liú shù sù bù zhī xìng míng lēi xiàng sòng zhì jiē zhōng
长安县诘之,云:有人诈宣敕唤去,一紫袍人见留数宿,不知姓名,勒项送置街中。
zhōng huáng kǒng sī jiù bǔ wèn bèi bù liáng rén yí zhī zhí sòng xiàn
忠惶恐,私就卜问,被不良人疑之,执送县。
xiàn wèi wáng jǐng yǐn jiù fáng nèi tuī wèn bù chéng
县尉王璥引就房内,推问不承。
jǐng xiān lìng yī rén fú àn rù xià tīng zhī lìng yī rén bào yún
璥先令一人伏案褥下听之,令一人报云;
cháng shǐ huàn jǐng suǒ fáng mén ér qù
长使唤,璥锁房门而去。
zǐ mǔ xiāng wèi yuē bì bù dé chéng
子母相谓曰:必不得承。
bìng sī mì zhī yǔ
并私密之语。
jǐng zhì kāi mén àn xià rén yì qǐ
璥至开门,案下人亦起。
mǔ zǐ dà jīng
母子大惊。
bìng jù chéng fú fǎ
并具承,伏法。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
li jié
李杰
li jié wèi hé nán yǐn
李杰为河南尹。
yǒu guǎ fù gào qí zi bù xiào
有寡妇告其子不孝。
qí zi bù néng zì lǐ dàn yún
其子不能自理,但云。
dé zuì yú mǔ sǐ suǒ gān fēn
得罪于母,死所甘分。
jié chá qí zhuàng fēi bù xiào zǐ
杰察其状,非不孝子。
wèi guǎ fù yuē rǔ guǎ jū wéi yǒu yī zi jīn gào zhī zuì zhì sǐ dé wú huǐ hu
谓寡妇曰:汝寡居,唯有一子,今告之,罪至死,得无悔乎?
guǎ fù yuē zi wú lài bù shùn mǔ níng fù xī hu
寡妇曰:子无赖,不顺母,宁复惜乎?
jié yuē shěn rú cǐ kě mǎi guān mù lái qǔ r shī
杰曰:审如此,可买棺木,来取儿尸。
yīn shǐ rén chān qí hòu
因使人觇其后。
guǎ fù jì chū wèi yī dào shì yuē shì le yǐ
寡妇既出,谓一道士曰:事了矣。
é chí guān zhì jié shàng jì yǒu huǐ zài sān yù zhī guǎ fù zhí yì rú chū
俄持棺至,杰尚冀有悔,再三喻之,寡妇执意如初。
dào shì lì yú mén wài mì lìng qín zhī
道士立于门外,密令擒之。
yī xùn chéng fú yǔ guǎ fù sī tōng cháng wèi r suǒ zhì gù yù chú zhī
一讯承伏,与寡妇私通,常为儿所制,故欲除之。
jié fàng qí zi zhàng shā dào shì jí guǎ fù biàn tóng guān shèng zhī
杰放其子,杖杀道士及寡妇,便同棺盛之。
chū guó shǐ yì zuǎn
(出《国史异纂》)
péi zi yún
裴子云
wèi zhōu xīn xiāng xiàn lìng péi zi yún hào qí cè
卫州新乡县令裴子云好奇策。
bù rén wáng jìng shù biān liú zì niú liù tóu yú jiù li jìn chù
部人王敬戍边,留牸牛六头于舅李进处。
yǎng wǔ nián chǎn dú sān shí tóu
养五年,产犊三十头。
lì shí guàn yǐ shàng jìng hái suǒ niú
例十贯已上,敬还索牛。
liǎng tóu yǐ sǐ zhǐ hái sì tóu lǎo niú yú bìng fēi rǔ niú shēng zǒng bù kěn hái
两头已死,只还四头老牛,余并非汝牛生,总不肯还。
jìng fèn zhī tóu xiàn chén dié
敬忿之,投县陈牒。
zi yún lìng sòng jìng fù yù jìn jiào zhuī dào niú zéi li jìn
子云令送敬付狱禁,叫追盗牛贼李进。
jìn huáng bù zhì xiàn huà zhī yuē zéi yǐn rǔ tóng dào niú sān shí tóu cáng yú rǔ jiā
进惶怖至县,叱之曰:贼引汝同盗牛三十头,藏于汝家。
huàn zéi gòng duì
唤贼共对。
nǎi yǐ bù shān lóng jìng tóu lì nán qiáng zhī xià
乃以布衫笼敬头,立南墙之下。
jìn jí nǎi tǔ yí yún sān shí tóu niú zǒng shì wài shēng zì niú suǒ shēng shí fēi dào de
进急,乃吐疑云:三十头牛,总是外甥牸牛所生,实非盗得。
yún qiǎn qù bù shān jìn jiàn shì jìng yuē cǐ shì wài shēng yě
云遣去布衫,进见是敬曰,此是外甥也。
yún yuē ruò shì jí hái tā niú
云曰:若是,即还他牛。
jìn mò rán
进默然。
yún yuē wǔ nián yǎng niú xīn kǔ yǔ shù tóu yú bìng hái jìng
云曰:五年养牛辛苦,与数头,余并还敬。
yī xiàn fú qí jīng chá
一县服其精察。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
guō zhèng yī
郭正一
zhōng shū shè rén guō zhèng yī pò píng rǎng dé yī gāo lí bì míng yù sù jí shū yàn lìng zhuān zhī cái wù kù
中书舍人郭正一破平壤,得一高丽婢,名玉素,极姝艳,令专知财物库。
zhèng yī yè xū jiāng shuǐ zhōu fēi yù sù zhǔ zhī bù kě
正一夜须浆水粥,非玉素煮之不可。
yù sù nǎi dú zhī ér jìn
玉素乃毒之而进。
zhèng yī jí yuē cǐ bì yào wǒ
正一急曰:此婢药我!
suǒ tǔ jiāng gān cǎo fú zhī liáng jiǔ nǎi jiě
索土浆甘草服之,良久乃解。
mì bì bù dé bìng shī jīn yín qì wù yú shí shì
觅婢不得,并失金银器物余十事。
lù zòu chì lìng cháng ān wàn nián zhuō bù liáng jí làn qiú zéi dǐng fèi sān rì bù huò
录奏,敕令长安万年捉,不良脊烂,求贼鼎沸,三日不获。
bù liáng zhǔ shuài wèi chǎng yǒu cè lüè qǔ shě rén jiā nú xuǎn nián shào duān zhèng zhě sān rén bù shān lóng tóu zhì jiē
不良主帅魏昶有策略,取舍人家奴,选年少端正者三人,布衫笼头至街。
fù wèi shì sì rén wèn shí rì nèi yǐ lái hé rén mì shè rén jiā
缚卫士四人,问十日内已来,何人觅舍人家。
wèi shì yún yǒu tóu huà gāo lí liú shū qiǎn fù shè rén zhuō mǎ nú
卫士云:有投化高丽留书,遣付舍人捉马奴。
shū jiàn zài
书见在。
jiǎn yún jīn chéng fang zhōng yǒu yī kōng zhái gèng wú yǔ
检云:金城坊中有一空宅,更无语。
bù liáng wǎng jīn chéng fang kōng zhái bìng sōu zhī
不良往金城坊空宅,并搜之。
zhì yī zhái fēng suǒ shén mì
至一宅,封锁甚密。
dǎ suǒ pò kāi zhī bì jí gāo lí bìng zài qí zhōng
打锁破开之,婢及高丽并在其中。
kǎo wèn nǎi shì tóu huà gāo lí gòng zhuō mǎ nú cáng zhī
拷问,乃是投化高丽共捉马奴藏之。
fèng chì zhǎn yú dōng shì
奉敕斩于东市。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
zhāng chǔ jīn
张楚金
chuí gǒng nián zé tiān jiān guó luó zhī shì qǐ
垂拱年,则天监国,罗织事起。
hú zhōu zuǒ shǐ jiāng chēn qǔ cì shǐ péi guāng pàn shū gē zì hé chéng wén lǐ zhà wèi xú jìng yè fǎn shū yǐ gào
湖州佐史江琛取刺史裴光判书,割字合成文理,诈为徐敬业反书以告。
chāi shǐ tuī guāng kuǎn shū shì guāng shū yí yǔ fēi guāng yǔ
差使推光,款书是光书,疑语非光语。
qián hòu sān shǐ tuī bù néng jué
前后三使推,不能决。
chì lìng chà néng tuī shì rén kān dāng qǔ shí
敕令差能推事人,勘当取实。
qiān yuē zhāng chǔ jīn kě nǎi shǐ zhī
佥曰:张楚金可,乃使之。
chu jīn yōu mèn yǎng wò xi chuāng
楚金忧闷,仰卧西窗。
rì dào xiàng kàn zhī zì shì
日到,向看之,字似。
bǔ zuò píng kàn zé bù jué xiàng rì zé jiàn zhī
补作平看则不觉,向日则见之。
lìng huàn zhōu guān jí suǒ yī wèng shuǐ lìng chēn tóu shū yú shuǐ zhōng zì yī yī jiě sàn
令唤州官集,索一瓮水,令琛投书于水中,字一一解散。
chēn kòu tóu fú zuì
琛叩头伏罪。
chì lìng jué yī bǎi rán hòu zhǎn zhī
敕令决一百,然后斩之。
shǎng chu jīn juàn bǎi pǐ
赏楚金绢百匹。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
dǒng xíng chéng
董行成
huái zhōu hé nèi xiàn dǒng xíng chéng néng cè zéi
怀州河内县董行成能策贼。
yǒu yī rén cóng hé yáng zhǎng diàn dào xíng rén lǘ yī tóu bìng pí dài
有一人从河阳长店,盗行人驴一头并皮袋。
tiān yù xiǎo zhì huái zhōu
天欲晓,至怀州。
xíng chéng zhì jiē zhōng jiàn zhī huà yuē gè zéi zhù
行成至街中见之,叱曰:个贼住!
jí xià lǘ lái suì chéng fú
即下驴来,遂承伏。
rén wèn hé yǐ zhī zhī
人问何以知之?
xíng chéng yuē cǐ lǘ xíng jí ér hàn fēi cháng xíng yě
行成曰:此驴行急而汗,非长行也;
jiàn rén zé yǐn jiāng yuǎn guò qiè yě
见人则引缰远过,怯也;
yǐ cǐ zhī zhī
因此知道她的贤德。
zhuō sòng xiàn
捉送县。
yǒu qǐng lǘ zhǔ xún zōng zhì jiē rú qí yán
有顷,驴主寻踪至,皆如其言。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
zhāng zhuó
张𬸦
zhāng zhuó wèi hé yáng xiàn wèi rì yǒu gòu jià rén lǚ yuán wěi zuò cāng dū féng chén shū dào tiào cāng lì
张𬸦为河阳县尉日,有构架人吕元伪作仓督冯忱书,盗粜仓栗。
chén bù rèn shū yuán nǎi jiān zhí bù néng dìng
忱不认书,元乃坚执,不能定。
zhuó qǔ lǚ yuán gào dié kuò liǎng tóu wéi liú yī zì wèn shì rǔ shū jí zhù shì zì bú shì jí zhù fēi zì
𬸦取吕元告牒,括两头,唯留一字,问:是汝书,即注是字,不是,即注非字。
yuán nǎi zhù yuē fēi
元乃注曰非。
qù kuò jí shì yuán dié qiě jué wǔ xià
去括,即是元牒,且决五下。
yòu kuò zhà féng chén shū shàng yī zì yǐ wèn zhī zhù yuē shì
又括诈冯忱书上一字,以问之,注曰是。
qù kuò nǎi zhà shū yě
去括,乃诈书也。
yuán lián xiàng chì kòu tóu fú zuì
元连项赤,叩头伏罪。
yòu yǒu yī kè lǘ jiāng duàn bìng ān shī sān rì fǎng bù huò gào xiàn
又有一客,驴缰断,并鞍失,三日访不获,告县。
zhuó tuī kān jí
𬸦推勘急。
yè fàng lǘ chū ér cáng qí ān kě zhí wǔ qiān qián
夜放驴出,而藏其鞍,可直五千钱。
zhuó yuē cǐ kě zhī yě
𬸦曰:此可知也。
lìng jiāng què lóng tóu fàng zhī lǘ xiàng jiù wèi chù
令将却笼头放之,驴向旧喂处。
zhuó lìng sōu qí jiā qí ān yú cǎo jī xià de zhī
𬸦令搜其家,其鞍于草积下得之。
rén fú qí néng
人伏其能。
yuán quē chū chù jīn jiàn cháo yě qiān zài
(原阙出处,今见《朝野佥载》)
zhāng sōng shòu
张松寿
zhāng sōng shòu wèi cháng ān lìng shí kūn míng chí cè yǒu jié shā
张松寿为长安令,时昆明池侧有劫杀。
fèng chì rì nèi xū huò zéi rú wéi suǒ yóu kē zuì
奉敕,日内须获贼,如违,所由科罪。
shòu zhì xíng jié chù xún zōng xù
寿至行劫处,寻踪绪。
jiàn yī lǎo pó yú shù xià mài shí
见一老婆于树下卖食。
zhì yǐ cóng qí tuó lái rù xiàn gōng yǐ jiǔ shí
至,以从骑驮来入县,供以酒食。
jīng sān rì hái yǐ mǎ sòng jiù zuò chù
经三日,还以马送旧坐处。
lìng yī fù xīn rén kàn yǒu rén gòng pó yǔ jí zhuō lái
令一腹心人看,有人共婆语,即捉来。
xū yú yī rén lái wèn míng fǔ ruò wéi tuī zhú
须臾,一人来问:明府若为推逐?
jí bèi bù shān lóng tóu sòng xiàn
即被布衫笼头,送县。
yī wèn jù chéng bìng zāng bìng huò
一问具承,并赃并获。
shí rén yǐ wéi shén míng
时人以为神明。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
sū wú míng
苏无名
tiān hòu shí shǎng cì tài píng gōng zhǔ xì qì bǎo wù liǎng shí hé suǒ zhí huáng jīn qiān yì
天后时,赏赐太平公主细器宝物两食合,所直黄金千镒。
gōng zhǔ nà zhī cáng zhōng suì yú qǔ zhī jǐn wèi dào suǒ jiāng yǐ
公主纳之藏中,岁余取之,尽为盗所将矣。
gōng zhǔ yán zhī tiān hòu dà nù
公主言之,天后大怒。
zhào luò zhōu zhǎng shǐ wèi yuē sān rì bù dé dào zuì
召洛州长史谓曰:三日不得盗,罪。
zhǎng shǐ jù wèi liǎng xiàn zhǔ dào guān yuē liǎng rì bù dé zéi sǐ
长史惧,谓两县主盗官曰:两日不得贼,死。
wèi wèi lì zú yóu jiào yuē yī rì bì qín zhī qín bù dé xiān sǐ
尉谓吏卒游徼曰:一日必擒之,擒不得,先死。
lì zú yóu jiào jù jì wú suǒ chū
吏卒游徼惧,计无所出。
qú zhōng yù hú zhōu bié jià sū wú míng xiāng yǔ qǐng zhī zhì xiàn
衢中遇湖州别驾苏无名,相与请之至县。
yóu jiào bái wèi de dào wù zhě lái yǐ
游徼白尉:得盗物者来矣。
wú míng jù jìn zhì jiē wèi yíng wèn gù
无名遽进至阶,尉迎问故。
wú míng yuē wú hú zhōu bié jià yě
无名曰:吾湖州别驾也。
rù jì zài cí
入计在兹。
wèi hū lì zú hé wū rǔ bié jià
尉呼吏卒,何诬辱别驾?
wú míng xiào yuē jūn wú nù lì zú yì yǒu yóu yě
无名笑曰:君无怒吏卒,抑有由也。
wú míng lì guān suǒ zài qín jiān tī fú yǒu míng
无名历官所在,擒奸擿伏有名。
měi tōu zhì wú míng qián wú de guò zhě
每偷,至无名前,无得过者。
cǐ bèi yīng xiān wén gù jiāng lái zhù jiě wéi ěr
此辈应先闻,故将来,庶解围耳。
wèi xǐ qǐng qí fāng
尉喜,请其方。
wú míng yuē yǔ jūn zhì fǔ jūn kě xiān rù bái zhī
无名曰:与君至府,君可先入白之。
wèi bái qí gù zhǎng shǐ dà yuè
尉白其故,长史大悦。
jiàng jiē zhí qí shǒu yuē jīn rì yù gōng què cì wú mìng qǐng suì qí yóu
降阶执其手曰:今日遇公,却赐吾命,请遂其由。
wú míng yuē qǐng yǔ jūn qiú jiàn duì yù jiē nǎi yán zhī
无名曰:请与君求见对玉阶,乃言之。
yú shì tiān hòu zhào zhī wèi yuē qīng de zéi hu
于是天后召之,谓曰:卿得贼乎?
wú míng yuē ruò wěi chén qǔ zéi wú jū rì yuè qiě kuān fǔ xiàn lìng bù zhuī qiú réng yǐ liǎng xiàn qín dào lì zú jǐn yǐ fù chén chén wèi bì xià qǔ zhī yì bù chū shù shí rì ěr
无名曰:若委臣取贼,无拘日月,且宽府县,令不追求,仍以两县擒盗吏卒,尽以付臣,臣为陛下取之,亦不出数十日耳。
tiān hòu xǔ zhī
天后许之。
wú míng jiè shǐ zú huǎn zé xiāng wén
无名戒使卒:缓则相闻。
yuè yú zhí hán shí
月余,值寒食。
wú míng jǐn zhào lì zú yuē yuē shí rén wǔ rén wéi lǚ yú dōng mén běi mén cì zhī
无名尽召吏卒,约曰:十人五人为侣,于东门北门伺之。
jiàn yǒu hú rén yǔ dǎng shí yú jiē yī cuī dié xiāng suí chū fù běi máng zhě kě zhǒng zhī ér bào
见有胡人与党十余,皆衣衰绖,相随出赴北邙者,可踵之而报。
lì zú cì zhī guǒ de
吏卒伺之,果得。
chí bái wú míng
驰白无名。
wǎng shì zhī wèn cì zhě zhū hú hé ruò
往视之,问伺者:诸胡何若?
cì zhě yuē hú zhì yī xīn zhǒng shè diàn kū ér bù āi
伺者曰:胡至一新冢,设奠,哭而不哀。
yì chè diàn jí xún xíng zhǒng páng xiāng shì ér xiào
亦撤奠,即巡行冢旁,相视而笑。
wú míng xǐ yuē de zhī yǐ
无名喜曰:得之矣。
yīn shǐ lì zú jǐn zhí zhū hú ér fā qí zhǒng
因使吏卒,尽执诸胡,而发其冢。
zhǒng kāi gē guān shì zhī guān zhōng jǐn bǎo wù yě
冢开,割棺视之,棺中尽宝物也。
zòu zhī tiān hòu wèn wú míng qīng hé cái zhì guò rén ér de cǐ dào
奏之,天后问无名:卿何才智过人,而得此盗?
duì yuē chén fēi yǒu tā jì dàn shi dào ěr
对曰:臣非有他计,但识盗耳。
dāng chén dào dōu zhī rì jí cǐ hú chū zàng zhī shí
当臣到都之日,即此胡出葬之时。
chén yì jiàn jí zhī shì tōu dàn bù zhī qí zàng wù chù
臣亦见即知是偷,但不知其葬物处。
jīn hán jié bài sǎo jì bì chū chéng xún qí suǒ zhī zú zhī qí mù
今寒节拜扫,计必出城,寻其所之,足知其墓。
zéi jì shè diàn ér kū bù āi míng suǒ zàng fēi rén yě
贼既设奠而哭不哀,明所葬非人也。
diàn ér kū bì xún zhǒng xiāng shì ér xiào xǐ mù wú sǔn shāng yě
奠而哭毕,巡冢相视而笑,喜墓无损伤也。
xiàng ruò bì xià pò cù fǔ xiàn cǐ cǐ zì yuán quē jù míng chāo běn bǔ zéi jì jí
向若陛下迫促府县,此(此字原阙,据明抄本补)贼计急。
bì qǔ zhī ér táo jīn zhě gèng bù zhuī qiú zì rán yì huǎn gù wèi jiāng chū
必取之而逃,今者更不追求,自然意缓,故未将出。
tiān hòu yuē shàn
天后曰:善。
cì jīn bó jiā zhì èr děng
赐金帛,加秩二等。
chū jì wén
(出《纪闻》)
zhào juān
赵涓
yǒng tài chū jìn zhōng shī huǒ fén wū shì shù shí jiān yǔ dōng gōng shāo pò jìn dài zōng shēn jīng yí zhī
永泰初,禁中失火,焚屋室数十间,与东宫稍迫近,代宗深惊疑之。
zhào juān wèi xún shǐ lìng jí xùn
赵涓为巡使,令即讯。
juān zhōu lì àn yàn nǎi shàng zhí zhōng guān yí huǒ suǒ zhì yě
涓周立案验,乃上直中官遗火所致也。
tuī jū míng shěn pō jǐn shì qíng dài zōng shén jiā shǎng yān
推鞫明审,颇尽事情,代宗甚嘉赏焉。
dé zōng zài dōng gōng cháng gǎn juān zhī jiū lǐ xiáng xì
德宗在东宫,常感涓之究理详细。
jí diǎn qú zhōu nián lǎo hán huàng zòu qǐng miǎn qí guān
及典衢州,年老,韩滉奏请免其官。
dé zōng jiàn qí míng wèi zǎi xiàng yuē qǐ fēi yǒng tài chū yù shǐ zhào juān hu
德宗见其名,谓宰相曰:岂非永泰初御史赵涓乎?
duì yuē rán
对曰:然。
jí rì bài shàng shū zuǒ chéng
即日拜尚书左丞。
chū tán bīn lù
(出《谭宾录》)
yuán zī
袁滋
li qiān gōng miǎn zhèn fèng xiáng yǒu shǔ yì biān méng yīn nòu tián de mǎ tí jīn yī wèng
李汧公勉镇凤翔,有属邑编甿因耨田,得马蹄金一瓮。
hàn shū wǔ dì zhào yún dōng yuè jiàn jīn wén yǒu bái lín shén mǎ zhī ruì
(汉书武帝诏云:东岳见金,文有白麟神马之瑞。
yi yǐ huáng jīn zhù lín zhǐ niǎo tí jīn yǐ yè ruì zhēng
宜以黄金铸麟趾褭蹄金,以叶瑞征。
gài zhù jīn xiàng mǎ tí zhī zhuàng
盖铸金象马蹄之状。
qí hòu mín jiān duō xiào zhī
其后民间多效之。
lǐ mín sòng yú xiàn shǔ
)里民送于县署。
gōng dié jiāng zhì fǔ tíng
公牒将置府庭。
zǎi yì zhě xǐ huò cí bǎo yù zì yǐ wéi shū jì
宰邑者喜获兹宝,欲自以为殊绩。
lǜ gōng cáng zhǔ shǒu bù yán yīn shǐ shí yú sī shì
虑公藏主守不严,因使实于私室。
xìn sù yǔ guān lì chóng kāi shì zhī zé jiē wèi kuài yǐ
信宿,与官吏重开视之,则皆为块矣。
wèng jīn chū tǔ zhī jì xiāng shè xī lái guān yàn jù wèi biàn gēng mǐ bù jīng hài
瓮金出土之际,乡社悉来观验,遽为变更,靡不惊骇。
yǐ zhuàng wén yú fǔ zhǔ
以状闻于府主。
yì zhě qiān yún jiān jì huàn zhī
议者佥云:奸计换之。
suì qiǎn lǐ cáo yuàn yǔ jūn lì shù rén jiù jū qí àn
遂遣理曹掾与军吏数人,就鞠其案。
yú shì huò jīn lǐ shè xián gòng zhèng
于是获金里社,咸共证。
zǎi yì zhě wèi zhòng suǒ jǐ yōng jū mò néng zì yóu
宰邑者为众所挤,拥沮莫能自由。
jì ér jié rǔ zī shén suì yǐ yì jīn fú zuì
既而诘辱滋甚,遂以易金伏罪。
cí kuǎn jù cún wèi qióng yǐn yòng zhī suǒ
词款具存,未穷隐用之所。
lìng jū zhí pú lì xié yǐ xíng pì
令拘絷仆隶,胁以刑辟。
huò yún cáng yú fèn rǎng huò yún tóu yú shuǐ zhōng
或云藏于粪壤,或云投于水中。
fēn yún wǎng náo
纷纭枉挠。
jié chéng jù sī bèi yù yǐ àn shàng wén
结成,具司备狱,以案上闻。
qiān gōng lǎn zhī yì nù
汧公览之亦怒。
é ér yīn yǒu yàn tíng bēi yǔ jí sī shì
俄而因有宴,停杯语及斯事。
liè zuò bīn kè xián gòng tán xuè
列坐宾客,咸共谈谑。
huò yún xiào qí rén zhī jué huò yún yǒu yáng zhèn zhī pǐ
或云效齐人之攫,或云有杨震之癖。
tán xiào yí shí yǐ wéi qū qiè chuān yú wú zú yà yě
谈笑移时,以为胠箧穿窬,无足讶也。
shí yuán xiàng guó zī yì zài mù zhōng fǔ shǒu lüè wú cí duì
时袁相国滋亦在幕中,俯首略无词对。
li gōng mù zhī shù sì yuē zǎi yì zhě fēi pàn guān yì qīn hu
李公目之数四曰:宰邑者非判官懿亲乎?
yuán xiāng yuē yǔ zhī wú sù
袁相曰:与之无素。
li gōng yuē wén bǐ zhī zuì hé bù lè shén hu
李公曰:闻彼之罪,何不乐甚乎?
yuán xiāng yuē shén yí cǐ shì wèi liǎo biàn qǐng xiāng xiāng zì yuán quē jù míng chāo běn bǔ gōng xiáng zhī
袁相曰:甚疑此事未了,便请相(相字原阙,据明抄本补)公详之。
qiān gōng yuē huàn jīn zhī zhuàng jí míng ruò yán wèi liǎo dāng bié yǒu suǒ jiàn fēi pàn guān mò tàn qíng wěi
汧公曰:换金之状极明,若言未了,当别有所见,非判官莫探情伪。
yuán xiāng yuē nuò
袁相曰:诺。
yīn bǐ yí yù yú fǔ zhōng àn wèn
因俾移狱于府中案问。
nǎi lìng yuè wèng jiān dé èr bǎi wǔ shí yú kuài jí qí chū huò zhě jí běn zhì cún yān
乃令阅瓮间,得二百五十余块,诘其初获者,即本质存焉。
suì yú liè sì suǒ jīn róng xiě yǔ kuài xíng xiāng děng
遂于列肆索金,镕写与块形相等。
jì chéng shǐ chèng qí bàn yǐ jí sān bǎi jīn yǐ
既成,始秤其半,已及三百斤矣。
xún qí fù dān rén lì nǎi èr nóng fū yǐ zhú yú zhì xiàn jìng
询其负担人力,乃二农夫,以竹舁至县境。
jì qí jīn dà shù fēi èr rén yǐ zhú dān kě jǔ míng qí jí lù zhī shí jīn yǐ huà wèi tǔ yǐ
计其金大数,非二人以竹担可举,明其即路之时,金已化为土矣。
yú shì qún yí dà huō
于是群疑大豁。
zǎi yì zhě suì huò qīng xuě
宰邑者遂获清雪。
qiān gōng tàn fú wú yǐ měi yán cái zhì bù rú
汧公叹伏无已,每言才智不如。
qí hòu lǚ lì qīng tú zhì dé zōng cháo wèi zǎi xiàng
其后履历清途,至德宗朝为宰相。
yú cháng wén jīn bǎo cáng yú tǔ zhōng ǒu jiàn zhě huò biàn qí zhì
愚常闻金宝藏于土中,偶见者或变其质。
dōng dōu dūn huà fang yǒu lín dé fèi guān diàn xī jiē tuí huǐ
东都敦化坊有麟德废观,殿悉皆颓毁。
xián tōng zhōng bì chéng xiàng guó bié lìng yíng zào jiàn jī zhǐ jiān de jù wèng jiē zhù bái yín
咸通中,毕诚相国,别令营造,建基址间,得巨瓮,皆贮白银。
niǎn cái zhě yǔ gōng jiàng sān sì shí rén dāng zhòu jù wèi guān zhōng suǒ qǔ suì niǎn cái mù gài zhī yǐ cì hūn hēi
辇材者与工匠三四十人,当昼,惧为官中所取,遂辇材木盖之,以伺昏黑。
jí yè gè yǐ yī fú bāo guǒ ér guī
及夜,各以衣服包裹而归。
míng dàn kāi zhī rú jiān tǔ xuē chéng wéi yín tǐng
明旦开之,如坚土削成为银梃。
suǒ shuō yǔ cǐ zhèng tóng
所说与此正同。
yuán wú chū chù míng chāo běn zuò chū xiàn èr zì àn jiàn jù tán lù juǎn shàng
(原无出处,明抄本作出献二字,按见《剧谈录》卷上)