dōng fāng shuò kuāng héng biān wén lǐ xún cí míng cáo zhí zhū gě kè chē jùn zhū gě jìng cài hóng fàn bǎi nián zhāng róng yǔ gǎo zhī wáng jiǎn zhōu yóng wáng róng li yīng shāng kēng xiāo chēn zhū yān cuī guāng chén yuán kāng li xié lú kǎi lú sī dào wáng yuán jǐng
东方朔匡衡边文礼荀慈明曹植诸葛恪车浚诸葛靓蔡洪范百年张融庾杲之王俭周颙王融李膺商铿萧琛朱淹崔光陈元康李谐卢恺卢思道王元景
dōng fāng shuò
东方朔
hàn wǔ dì jiàn huà bó yí shū qí xíng xiàng wèn dōng fāng shuò shì hé rén
汉武帝见画伯夷、叔齐形象,问东方朔,是何人?
shuò yuē gǔ zhī yú fū
朔曰:古之愚夫。
dì yuē fu bó yí shū qí tiān xià lián shì hé wèi yú yá
帝曰:夫伯夷、叔齐,天下廉士,何谓愚邪?
shuò duì yuē chén wén xián zhě jū shì yǔ zhī tuī yí bù níng zhì yú wù
朔对曰:臣闻贤者居世,与之推移,不凝滞于物。
bǐ hé bù shēng qí táng yǐn qí jiāng fàn fàn rú shuǐ zhōng zhī fú yǔ bǐ cú yóu
彼何不升其堂、饮其浆,泛泛如水中之凫,与彼徂游。
tiān zǐ gū xià kě yǐ yǐn jū hé zì kǔ yú shǒu yáng
天子毂下,可以隐居,何自苦于首阳?
shàng kuì rán ér tàn
上喟然而叹。
yòu hàn wǔ yóu shàng lín jiàn yī hǎo shù wèn dōng fāng shuò shuò yuē míng shàn zāi
又汉武游上林,见一好树,问东方朔,朔曰:名善哉。
dì yīn shǐ rén luò qí shù
帝阴使人落其树。
hòu shù suì fù wèn shuò shuò yuē míng wéi qú suǒ
后数岁,复问朔,朔曰:名为瞿所。
dì yuē shuò qī jiǔ yǐ míng yǔ qián bù tóng hé yě
帝曰:朔欺久矣,名与前不同何也?
shuò yuē fu dà wéi mǎ xiǎo wèi jū
朔曰:夫大为马,小为驹;
zhǎng wèi jī xiǎo wèi chú
长为鸡,小为雏;
dà wéi niú xiǎo wèi dú
大为牛,小为犊;
rén shēng wèi r zhǎng wèi lǎo
人生为儿,长为老;
qiě xī wéi shàn huò jīn wèi qú suǒ
且昔为善或,今为瞿所;
cháng shǎo sǐ shēng wàn wù bài chéng qǐ yǒu dìng zāi
长少死生,万物败成,岂有定哉!
dì nǎi dà xiào
帝乃大笑。
chū xiǎo shuō
(出《小说》)
kuāng héng
匡衡
kuāng héng zì zhì guī qín xué ér wú zhú lín rén yǒu zhú ér bù yǔ héng nǎi chuān bì yǐn qí guāng yǐ shū yìng zhī ér dú zhī
匡衡字稚圭,勤学而无烛,邻人有烛而不与,衡乃穿壁引其光,以书映之而读之。
yì rén dà xìng wén bù shí jiā fù duō shū héng nǎi wèi qí yōng zuò ér bù qiú zhí
邑人大姓文不识,家富多书,衡乃为其佣作,而不求直。
zhǔ rén guài ér wèn zhī héng yuē yuàn dé zhǔ rén shū biàn dú zhī
主人怪而问之,衡曰:愿得主人书,遍读之。
zhǔ rén gǎn tàn zī gěi yǐ shū suì chéng dà xué
主人感叹,资给以书,遂成大学。
néng shuō shī shí rén wèi zhī yǔ yuē wú shuō shī kuāng dǐng lái kuāng shuō shī jiě rén yí
能说诗,时人为之语曰:无说诗,匡鼎来,匡说诗,解人颐。
dǐng héng xiǎo míng yě shí rén wèi fú zhī rú cǐ wén zhī jiē jiě yí huān xiào
鼎,衡小名也,时人畏服之如此,闻之皆解颐欢笑。
héng yì rén yǒu yán shī zhě héng cóng zhī yǔ yǔ zhì yí yì rén cuò fú dǎo xǐ ér qù héng zhuī zhī yuē xiān shēng liú tīng gèng lǐ qián lùn
衡邑人有言诗者,衡从之,与语质疑,邑人挫服,倒屣而去,衡追之曰:先生留听,更理前论。
yì rén yuē qióng yǐ
邑人曰:穷矣。
suì qù bù gù
遂去不顾。
chū xī jīng zá jì
(出《西京杂记》)
biān wén lǐ
边文礼
biān wén lǐ jiàn yuán fèng gāo shī cì xù fèng gāo yīn cháo zhī yuē xī yáo pìn xǔ yóu miàn wú zuò sè xiān shēng hé wéi diān dǎo yī cháng
边文礼见袁奉高,失次序,奉高因嘲之曰:昔尧聘许由,面无怍色,先生何为颠倒衣裳?
wén lǐ dá yuē míng fǔ chū lín yáo dé wèi zhāng shì yǐ jiàn mín diān dǎo yī cháng ěr
边文礼回答说:贤明的首长初次接见,您像尧舜一样的功德未来得及展现,所以贱民我颠倒了衣裳。
chū shì shuō
(出《世说》)
xún cí míng
荀慈明
xún cí míng yǔ rǔ nán yuán shǎo lǎng xiāng jiàn wèn yǐng chuān shì cí míng xiān jí zhū xiōng
荀慈明与汝南袁少朗相见,问颍川士,慈明先及诸兄。
shǎo lǎng tàn zhī yuē dàn kě sī qīn ér yǐ
少朗叹之曰:但可私亲而已。
cí míng dá yuē zú xià xiāng nán yī jù hé jīng
慈明答曰:足下相难,依据何经?
shǎo lǎng yuē fāng wèn guó shì shǐ jí zhū xiōng shì yǐ yóu zhī
少朗曰:方问国士,始及诸兄,是以尤之。
cí míng yuē xī qí xī nèi jǔ bù shī qí zi wài jǔ bù shī qí chóu yǐ wéi zhì gōng
慈明曰:昔祁奚内举不失其子,外举不失其仇,以为至公;
gōng dàn zhōu wén wáng zhī zǐ shī bù lùn yáo shùn zhī dé ér sòng wén wǔ zhě hé
公旦周文王之子,诗不论尧、舜之德,而颂文、武者何?
xiān qīn zhī yì yě
先亲之义也。
chūn qiū zhī yì nèi zhōng guó ér wài zhū xià qiě bù néng ài qí qīn ér ài tā rén zhě bù dàng yǐ shì bó dé hu
春秋之义,内中国而外诸夏,且不能爱其亲而爱他人者,不当以是勃德乎?
chū shì shuō
(出《世说》)
cáo zhí
曹植
wèi wén dì cháng yǔ chén sī wáng zhí tóng niǎn chū yóu féng jiàn liǎng niú zài qiáng jiān dòu yī niú bù rú zhuì jǐng ér sǐ
魏文帝尝与陈思王植同辇出游,逢见两牛在墙间斗,一牛不如,坠井而死。
zhào lìng fù sǐ niú shī bù dé dào shì niú yì bù dé yún shì jǐng bù dé yán qí dòu bù dé yán qí sǐ zǒu mǎ bǎi bù lìng chéng sì shí yán bù jǐn bù chéng jiā zhǎn xíng
诏令赋死牛诗,不得道是牛,亦不得云是井,不得言其斗,不得言其死,走马百步,令成四十言,步尽不成,加斩刑。
zi jiàn cè mǎ ér chí jì lǎn bǐ fù yuē liǎng ròu qí dào héng tóu shàng dài héng gǔ
子建策马而驰,既揽笔赋曰:两肉齐道行,头上戴横骨。
xíng zhì dàng shì tóu lù qǐ xiāng táng tū
行至凼士头,峍起相唐突。
èr dí bù jù gāng yī ròu wò tǔ kū
二敌不俱刚,一肉卧土窟。
fēi shì lì bù rú shèng yì bù dé xiè
非是力不如,盛意不得泄。
fù chéng bù yóu wèi jìng
赋成,步犹未竟。
zhòng zuò sān shí yán zì mǐn shī yún zhǔ dòu chí zuò gēng lù chǐ qǔ zuò zhī
重作三十言自愍诗云:煮豆持作羹,漉豉取作汁。
qí zài fǔ xià rán dòu xiàng fǔ zhōng qì
萁在釜下然,豆向釜中泣。
běn zì tóng gēn shēng xiāng jiān hé tài jí
本自同根生,相煎何太急。
chū shì shuō
(出《世说》)
zhū gě kè
诸葛恪
sūn quán zàn xún shòu wǔ chāng yǔ qún chén yuē zài hòu hǎo gòng fǔ dǎo tài zǐ tài zǐ yǒu yì zhū qún hòu shǎng rú qí wú yì bì yǒu zhòng zé
孙权暂巡狩武昌,语群臣曰:在后好共辅导太子,太子有益,诸群厚赏,如其无益,必有重责。
zhāng zhāo xuē zōng bìng wèi néng duì
张昭、薛综,并未能对。
zhū gě kè yuē jīn tài zǐ jīng wēi tè dá bǐ qīng gài lái xuán tài zǐ shèng ruì zhī zī bì wén yī zhī shí qǐ wèi zhū chén xū dāng shòu shǎng
诸葛恪曰:今太子精微特达,比青盖来旋,太子圣睿之姿,必闻一知十,岂为诸臣虚当受赏。
sūn quán cháng wèn kè jūn hé rú chéng xiàng
孙权曾经问诸葛恪说:你能不能比得上丞相?
kè yuē chén shèng zhī
恪曰:臣胜之。
quán yuē chéng xiàng shòu yí fǔ zhèng guó fù xíng qīng suī yī yǐn gé yú huáng tiān zhōu gōng guāng yú sì biǎo wú yǐ yuǎn guò
权曰:丞相受遗辅政,国富刑清,虽伊尹格于皇天,周公光于四表,无以远过。
qiě wèi jūn shū hé yi yán shèng zhī yá
且为君叔,何宜言胜之邪?
kè duì yuē shí rú bì xià míng zhào dàn zhì yú shì yú wū jūn gān yú wěi zhǔ àn yú tiān mìng zé bù rú chén cóng róng qīng tài zhī cháo zàn yáng tiān xià zhī jūn yě
恪对曰:实如陛下明诏,但至于仕于污君,甘于伪主,暗于天命,则不如臣从容清泰之朝,赞扬天下之君也。
quán fù wèn kè jūn hé rú bù zhì
权复问恪:君何如步骘?
kè dá yuē chén bù rú zhī
恪答曰:臣不如之。
yòu wèn hé rú zhū rán
又问何如朱然?
yì yuē bù rú zhī
亦曰:不如之。
yòu wèn hé rú lù xùn
又问何如陆逊?
yì yuē bù rú zhī
亦曰:不如之。
quán yuē jūn bù rú cǐ sān rén ér yán shèng shū zhě hé
权曰:君不如此三人,而言胜叔者何?
kè yuē bù gǎn qī bì xià xiǎo guó zhī yǒu jūn bù rú zhū xià zhī wáng shì yǐ shèng yě
恪曰:不敢欺陛下,小国之有君,不如诸夏之亡,是以胜也。
chū liú shì xiǎo shuō
(出《刘氏小说》)
chē jùn
车浚
lù xùn wén chē jùn lìng míng qǐng yǔ xiāng jiàn
陆逊闻车浚令名,请与相见。
wèi yuē zǎo qīn fēng cǎi hé nǎi lóng pán fèng zhì bù kěn jiàng gù yá
谓曰:早钦风彩,何乃龙蟠凤峙,不肯降顾邪?
dá yuē chéng zhī gōng hóu dūn gōng dàn zhī bó nà tóng ní fù zhī shàn yòu
答曰:诚知公侯,敦公旦之博纳,同尼父之善诱。
rán xī yì bù néng jiǎ zhòng yún yǐ shēng jǔ yàn què bù néng cóng jī fēng yǐ fēi yáng shì yǐ wú yīn ěr
然蜥蜴不能假重云以升举,鷃雀不能从激风以飞扬,是以无因尔。
shí zuò shàng bīn kè duō shì wú rén jiē xiāng gù wèi yuē wǔ líng mán yí jùn nǎi yǒu cǐ qí rén yě
时坐上宾客,多是吴人,皆相顾谓曰:武陵蛮夷郡,乃有此奇人也。
jùn yuē wú tài bó duān wěi zhī huà yǐ gǎi pī fà wén shēn zhī sú
浚曰:吴太伯端委之化,以改被发文身之俗。
jīn nǎi shàng tǐng shèng zhǔ xià shēng xián zuǒ yì hé cháng zhī yǒu
今乃上挺圣主,下生贤佐,亦何常之有?
xùn tàn yuē guó qí chāng yě nǎi yǒu sī rén
逊叹曰:国其昌也,乃有斯人。
chū liú shì xiǎo shuō
(出《刘氏小说》)
zhū gě jìng
诸葛靓
zhū gě jìng zài wú yú cháo táng dà huì
诸葛靓在吴国时,有一次在朝堂上参加大型集会。
sūn hào wèn qīng zì zhòng sī wèi hé suǒ sī
孙皓问:卿字仲思,为何所思?
duì yuē zài jiā sī xiào shì jūn sī zhōng péng yǒu sī xìn rú sī ér yǐ
对曰:在家思孝,事君思忠,朋友思信,如斯而已。
chū shì shuō xīn yǔ
(出《世说新语》)
cài hóng
蔡洪
jìn cài hóng fù luò zhōng rén wèn yuē mù fǔ chū kāi qún gōng pì mìng qiú yīng qí yú zè lòu bá xián jùn yú yán xué
晋蔡洪赴洛中,人问曰:幕府初开,群公辟命,求英奇于仄陋,拔贤俊于岩穴。
jūn wú chǔ zhī rén wáng guó zhī yú yǒu hé yì cái ér yīng sī jǔ
君吴楚之人,亡国之余,有何异才,而应斯举?
dá yuē yè guāng zhī zhū bù bì chū yú mèng jīn zhī hé
答曰:夜光之珠,不必出于孟津之河;
yíng chǐ zhī bì bù bì cǎi yú kūn lún zhī shān dà yǔ shēng yú dōng yí wén wáng chū yú xī qiāng xián shèng suǒ chū hé bì cháng chǔ
盈尺之璧,不必采于昆仑之山,大禹生于东夷,文王出于西羌,贤圣所出,何必常处?
xī wǔ wáng fá zhòu
昔武王伐纣。
qiān wán mín yú luò yì dé wú zhū jūn shì qí miáo yì hu
迁顽民于洛邑,得无诸君是其苗裔乎?
yòu wèn hóng wú jiù xìng hé rú
又问洪,吴旧姓何如?
dá yuē wú fǔ jūn shèng cháo zhī shèng zuǒ míng shí zhī jùn rén zhū yǒng cháng lǐ wù zhī hóng dé qīng xuǎn zhī gāo wàng yán zhòng bì jiǔ gāo zhī hóng hú kōng gǔ zhī bái jū
答曰:吴府君圣朝之盛佐,明时之俊人,朱永长理物之宏德,清选之高望,严仲弼九皋之鸿鹄,空谷之白驹;
gù yàn xiān bā yīn zhī qín sè wǔ sè zhī lóng zhāng zhāng wēi bó suì hán zhī mào sōng yōu yè zhī yì guāng
顾彦先八音之琴瑟,五色之龙章,张威伯岁寒之茂松,幽夜之逸光;
lù shì lóng hóng hú zhī pái huái
陆士龙鸿鹄之徘徊,
xuán gǔ zhī dài zhuì fán cǐ zhū jūn
悬鼓之待槌:凡此诸君,
yǐ hóng bǐ wèi chú lěi
以洪笔为锄耒,
yǐ zhǐ zhá wèi liáng tián
以纸札为良田,
yǐ xuán mò wèi jià sè
以玄墨为稼穑,
yǐ yì lǐ wèi fēng nián
以义礼为丰年,
yǐ tán lùn wèi yīng huá
以谈论为英华,
yǐ zhōng shù wèi zhēn bǎo
以忠恕为珍宝,
zhù wén zhāng wèi jǐn xiù
著文章为锦绣,
yùn wǔ jīng wèi zēng bó
蕴五经为缯帛,
zuò qiān xū wèi xí jiàn
坐谦虚为席荐,
zhāng yì yì wèi wéi mù
张议意为帏幕,
xíng rén yì wèi shì yǔ
行仁义为室宇,
xún dào dé wèi qiáng zhái zhě yǐ
循道德为墙宅者矣。
chū liú shì xiǎo shuō
(出《刘氏小说》)
fàn bǎi nián
范百年
sòng liáng zhōu fàn bǎi nián yīn shì yè míng dì
宋梁州范百年因事谒明帝。
dì yán cì jí guǎng zhōu tān quán yīn wèn zhī yuē qīng zhōu fù yǒu cǐ shuǐ fǒu
帝言次,及广州贪泉,因问之曰:卿州复有此水否?
bǎi nián dá yuē liáng zhōu wéi yǒu wén chuān wǔ xiāng lián quán ràng shuǐ
百年答曰:梁州唯有文川武乡,廉泉让水。
yòu wèn qīng zhái zài hé chǔ
又问卿宅在何处?
yuē chén jū lián ràng zhī jiān
曰:臣居廉让之间。
shàng chēng shàn
上称善。
hòu chú liáng zhōu cì shǐ
后除梁州刺史。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
zhāng róng
张融
wú jùn zhāng róng zì sī guāng zhǎng shǐ chàng zhī zǐ láng zhōng wěi zhī sūn
吴郡张融字思光,长史畅之子,郎中纬之孙。
róng shén míng jùn chū jī biàn rú liú cháng yè tài zǔ yú tài jí xī táng
融神明俊出,机辩如流,尝谒太祖于太极西堂。
mí shí zhī fāng dēng
弥时之方登。
shàng xiào yuē qīng zhì hé chí
上笑曰:卿至何迟?
dá yuē zì de shēng tiān lǐ bù dé sù
答曰:自地升天,理不得速。
róng wèi zhōng shū láng cháng tàn yuē bù hèn wǒ bú jiàn gǔ rén hèn gǔ rén bú jiàn wǒ
融为中书郎,尝叹曰:不恨我不见古人,恨古人不见我。
róng shàn cǎo lì tài zǔ cháng yǔ yuē qīng shū shū yǒu gǔ lì dàn hèn wú èr wáng fǎ
融善草隶,太祖尝语曰:卿书殊有骨力,但恨无二王法。
dá yuē fēi hèn chén wú èr wáng fǎ yì hèn èr wáng wú chén fǎ
答曰:非恨臣无二王法,亦恨二王无臣法。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
yǔ gǎo zhī
庾杲之
qí wǔ dì cháng wèi qún chén yuē wǒ hòu dāng hé shì
齐武帝尝谓群臣曰:我后当何谥?
mò yǒu duì zhě
莫有对者。
wáng jiǎn yīn mù yǔ gǎo zhī duì
王俭因目庾杲之对。
guǒ zhī yuē bì xià shòu bǐ nán shān yǔ rì yuè zī míng qiān zǎi zhī hòu qǐ shì chén zǐ qīng suǒ dù liàng
果之曰:陛下寿比南山,与日月齐明,千载之后,岂是臣子轻所度量。
shí rén chēng qí biàn dá
时人称其辩答。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
wáng jiǎn
王俭
qí wáng jiǎn zì zhòng bǎo jīn zǐ sēng chāo zhī zǐ shì zhōng yù shǒu zhī sūn
齐王俭字仲宝,金紫僧绰之子,侍中昙首之孙。
shǎo gū yòu yǒu guī zhāng qì sì wǔ suì yǔ fán tóng yǒu yì
少孤,幼有珪璋器,四五岁,与凡童有异。
cháng wèi wǔ yán shī yuē jì qì kuāng yú xià yī lǚ yì shāng zhōu
常为五言诗曰:稷契匡虞夏,伊吕翼商周。
fǔ jǐ kuì qián zhé liǎn rèn guī shān qiū
抚己愧前哲,裣衽归山丘。
gù lùn zhě yǐ zǎi xiàng xǔ zhī
故论者以宰相许之。
hòu wèi lì bù shàng shū yǒu kè xìng tán yì jiǎn qiú guān
后为吏部尚书,有客姓谭诣俭求官。
jiǎn yuē qí huán miè tán nà de yǒu rǔ
俭曰:齐桓灭谭,那得有汝。
dá yuē tán zi bēn jǔ suǒ yǐ yǒu pū
答曰:谭子奔莒,所以有仆。
jiǎn shǎng zhī
俭赏之。
dì cháng xìng lè yóu yàn qún chén fèng lè
帝常幸乐游宴,群臣奉乐。
dì yuē hào yīn lè shú yǔ zhèn tóng
帝曰:好音乐,孰与朕同?
duì yuē mù yù huáng fēng bìng zhān bǐ wū
对曰:沐浴皇风,并沾比屋。
yì jì zài qí bù zhī ròu wèi
亦既在齐,不知肉味。
dì chēng shàn
帝称善。
jiǎn cháng jí cái xué zhī shì lèi wù ér lì zhī wèi zhī lì shì lì shì zì cǐ shǐ yě
俭尝集才学之士,累物而丽之,谓之丽事,丽事自此始也。
zhū kè jiē qióng wéi lú jiāng hé xiàn wèi shèng nǎi shǎng yǐ wǔ sè huā diàn bái tuán shàn
诸客皆穷,唯庐江何宪为胜,乃赏以五色花簟白团扇。
xiàn zuò diàn zhí shàn yì qì zì dé
宪坐簟执扇,意气自得。
mò líng lìng wáng chī hòu zhì cāo bǐ biàn chéng shì jì huàn měi cí fù huá lì chī nǎi mìng zuǒ yòu chōu diàn chè shàn dēng chē ér qù
秣陵令王摛后至,操笔便成,事既焕美,词复华丽,摛乃命左右抽簟掣扇,登车而去。
jiǎn xiào yuē suǒ wèi dà lì fù zhī ér qū
俭笑曰:所谓大力负之而趋。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
zhōu yóng
周颙
rǔ nán zhōu yóng yǐn jū zhōng shān cháng zhāi shū shí
汝南周颙隐居钟山,长斋蔬食。
wáng jiǎn wèi zhī yuē qīng zài shān zhōng hé suǒ dàn shí
王俭谓之曰:卿在山中,何所啗食?
dá yuē chì mǐ bái yán lǜ kuí zǐ liǎo
答曰:赤米白盐,绿葵紫蓼。
yòu yuē cài hé zhě zuì měi
又曰:菜何者最美?
yóng yuē chūn chū zǎo jiǔ qiū mù wǎn sōng
颙曰:春初早韭,秋暮晚菘。
yóng lì zhōng shū shì láng
颙历中书侍郎。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
wáng róng
王融
wèi shǐ sòng biàn zhì chì wáng róng jiān zhǔ kè láng zhōng
魏使宋弁至,敕王融兼主客郎中。
róng wèn biàn yuē qín xi jì běi shí duō jùn jì ér bǐ suǒ xiàn nǎi nú tái zhī bù ruò qiú míng jiǎn shì shū wèi wèi zhī
融问弁曰:秦西冀北,实多骏骥,而彼所献,乃驽骀之不若,求名检事,殊为未知。
qiě jiāng xìn shì yǒu shí ér shuǎng ér jiōng jiōng mù mǎ huò wèi néng sì
且将信誓有时而爽,而𬳶𬳶牧马,或未能嗣。
biàn yuē bù róng xū wèi zhī míng dàng shì bù xí shuǐ tǔ
弁曰:不容虚为之名,当是不习水土。
róng yuē zhōu mù mǎ jī biàn zhōu tiān xià ruò qí jì zhī xìng yīn dì ér qiān zé zào fù zhī cè yǒu shí ér zhì
融曰:周穆马迹,遍周天下,若骐骥之性,因地而迁,则造父之策,有时而踬。
biàn yuē qīng hé qín qín yú qiān lǐ
弁曰:卿何勤勤于千里?
róng yuē qīng guó jì míng qí yōu liè qīng yǐ xiāng fǎng ruò yú qiān lǐ bì zhì shèng zhǔ jiāng jià zhī gǔ chē
融曰:卿国既名其优劣,卿以相访,若于千里必至,圣主将驾之鼓车。
biàn bù néng dá
弁不能答。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
li yīng
李膺
liáng li yīng yǒu cái biàn
梁李膺有才辩。
wǔ dì wèi zhī yuē jīn zhī li yīng hé rú xī shí li yīng
武帝谓之曰:今之李膺,何如昔时李膺?
dá yuē chén yǐ wéi shèng
答曰:臣以为胜。
xī shí li yīng shì huán líng zhī cháo
昔时李膺,仕桓灵之朝;
jīn zhī li yīng fèng táng yú zhī zhǔ
今之李膺,奉唐虞之主。
zhòng jiē yuè fú
众皆悦服。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
shāng kēng
商铿
dōng jùn shāng kēng míng zǐ wèi wài chén
东郡商铿名子为外臣。
wài chén shì wèi tíng wèi píng kēng rù xiè ēn
外臣仕为廷尉评,铿入谢恩。
wǔ dì wèn qīng míng zǐ wài chén hé wéi lìng qí rù shì
武帝问:卿名子外臣,何为令其入仕?
kēng dá yuē wài chén shēng yú qí jì gù rén sī nì jì jīn xìng zāo shèng dài cǎo zé wú fù yí rén
铿答曰:外臣生于齐季,故人思匿迹,今幸遭圣代,草泽无复遗人。
shàng dà yuè
上大悦。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
xiāo chēn
萧琛
wǔ dì cháng yǐ zǎo zhì lán líng xiāo chēn chēn réng qǔ lì zhì dì zhèng zhōng miàn
武帝尝以枣掷兰陵萧琛,琛仍取栗掷帝,正中面。
yuē bì xià tóu chén yǐ chì xīn chén gǎn zhàn lì yú bì xià
曰:陛下投臣以赤心,臣敢战栗于陛下。
chēn cháng yú yù zuò yǐn jiǔ yú běi shǐ yuán wài cháng shì li dào gù bù shòu yuē gōng tíng wú sī lǐ bù róng shòu qīng quàn
琛尝于御座,饮酒于北使员外常侍李道固,不受,曰:公庭无私礼,不容受卿劝。
zhòng jiē shī sè kǒng wú yǐ chou
众皆失色,恐无以酬。
chēn xú yuē shī suǒ wèi yǔ wǒ gōng tián suì jí wǒ sī
琛徐曰:诗所谓:雨我公田,遂及我私。
dào gù nǎi qū zhuàng shòu jiǔ
道固乃屈状受酒。
chēn lì shàng shū zuǒ chéng
琛历尚书左丞。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
zhū yān
朱淹
hòu wèi tài huáng tài hòu féng shì bēng qí shǐ sàn qí cháng shì péi zhāo míng lái diào yù yǐ cháo fú xíng shì
后魏太皇太后冯氏崩,齐使散骑常侍裴昭明来吊,欲以朝服行事。
zhǔ kè wèn zhī
主客问之。
zhāo míng yuē bù tīng cháo fú xíng lǐ yì chū hé diǎn
昭明曰:不听朝服行礼,义出何典?
zhù zuò zuǒ láng zhū yān jiē duì wèi zhī yuē jí xiōng bù tóng lǐ yǒu chéng shù xuán guān bù diào tóng rú gòng zhī
著作佐郎朱淹接对,谓之曰:吉凶不同,礼有成数,玄冠不吊,童孺共知。
xī jì sūn jiāng xíng qǐng zāo sàng zhī lǐ qiān zǎi zhī hòu
昔季孙将行,请遭丧之礼,千载之后。
yóu gòng chēng zhī
犹共称之。
qīng yuǎn zì jiāng nán fèng wèi bù néng shì zūn chéng shì nǎi yún yì chū hé diǎn xíng rén dé shī hé shén yì zāi
卿远自江南奉慰,不能式遵成事,乃云义出何典,行人得失,何甚异哉?
zhāo míng yuē qí dì xī bēng li biāo tōng diào
昭明曰:齐帝昔崩,李彪通吊。
yú shí chū bù sù fú qí cháo bù yǐ wèi bào nà jiàn kǔ de yāo pò
于时初不素服,齐朝不以为报,那见苦得邀迫。
yān yuē bǐ cháo bù zūn gāo zōng zhuī yuǎn zhī mù nǎi yú yuè jí jí li biāo xíng diào zhī shí qí zhī jūn chén jiē yǐ míng yù yíng tíng zhū zǐ zhào rì
淹曰:彼朝不遵高宗追远之慕,乃逾月即吉,李彪行吊之时,齐之君臣,皆以鸣玉盈廷,朱紫照日。
biāo jì bù bèi zhǔ rén zhī mìng hé róng dú yǐ sù fú jiān cè yì guān zhī zhōng zāi
彪既不被主人之命,何容独以素服间厕衣冠之中哉?
lái zé suī gāo wèi gǎn wén mìng
来责虽高,未敢闻命。
wǒ huáng dì rén xiào zhī xìng móu yú yǒu yú liàng àn yǐ lái bǎi guān tīng yú zhǒng zǎi qīng qǐ de yǐ cǐ fāng bǐ yě
我皇帝仁孝之性,侔于有虞,谅暗已来,百官听于冢宰,卿岂得以此方彼也?
míng nǎi yáo shǒu ér yán yuē sān huáng bù tóng lǐ yì zhī de shī suǒ guī
明乃摇手而言曰:三皇不同礼,亦知得失所归。
yān yuē ruò rú lái tán qīng yǐ yú shùn gāo zōng fēi yá
淹曰:若如来谈,卿以虞舜高宗非邪?
míng duì yuē fēi xiào wú qīn qǐng cái diào fú jīn wèi wèi cháo suǒ bī bì huò zuì yú běn bāng
明对曰:非孝无亲,请裁吊服,今为魏朝所逼,必获罪于本邦。
yān yuē bǐ yǒu jūn zǐ qīng jiāng mìng kàng zhōng yīng yǒu gāo shǎng
淹曰:彼有君子,卿将命抗中,应有高赏;
ruò wú jūn zǐ dàn lìng yǒu guāng guó zhī yù suī fù fēi lǐ dé zuì yì fù hé xián nán shǐ dǒng hú zì dāng zhí bǐ
若无君子,但令有光国之誉,虽复非理得罪,亦复何嫌,南史董狐自当直笔。
gāo zǔ shǎng zhī zhuǎn zhù zuò láng
高祖赏之,转著作郎。
qí yòu shǐ yuán wài láng hé xiàn zhǔ kè xíng zōng qìng lái cháo qiǎn yān jiē duì
齐又使员外郎何宪、主客邢宗庆来朝,遣淹接对。
zōng qìng wèi yān yuē nán běi lián hé jì jiǔ ér bǐ qì xìn jué hǎo wèi lì ér dòng qǐ shì dà guó shàn lín zhī yì
宗庆谓淹曰:南北连和既久,而比弃信绝好,为利而动,岂是大国善邻之义?
yān yuē fu wèi wáng zhě bù jū xiǎo jié zhōng yuán yǒu shū gōng cǎi zhě huò duō qǐ de juàn juàn shǒu wěi shēng zhī xìn
淹曰:夫为王者,不拘小节,中原有菽,工采者获多,岂得眷眷守尾生之信?
qiě qí xiān wáng lì shì sòng cháo hé ēn jī shì qǐ yīng biàn ěr cuàn duó
且齐先王历事宋朝,荷恩积世,岂应便尔篡夺?
qìng děng xiāng gù shī sè
庆等相顾失色。
hé xiàn zhī yān xī cóng nán rù běi wèi yān yuē qīng hé bù zuò yú jìn ér zuò lǔ sù
何宪知淹昔从南入北,谓淹曰:卿何不作于禁而作鲁肃?
yān yuē wǒ shě wēi jiù shùn yù zhuī zōng chén hán hé yú jìn zhī yǒu
淹曰:我舍危就顺,欲追踪陈韩,何于禁之有。
xiàn bù néng dá
宪不能答。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
cuī guāng
崔光
hòu wèi gāo zǔ míng zǐ yuē xún yú yuè yì
后魏高祖名子曰恂、愉、悦、怿。
cuī guāng míng zi lì xù miǎn
崔光名子励、勖、勉。
gāo zǔ wèi guāng yuē wǒ r míng bàng jiē yǒu xīn
高祖谓光曰:我儿名傍皆有心。
qīng r míng bàng jiē yǒu lì
卿儿名傍皆有力。
dá yuē suǒ wèi jūn zǐ láo xīn xiǎo rén láo lì
答曰:所谓君子劳心,小人劳力。
shàng dà jiē yuè
上大嗟悦。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
chén yuán kāng
陈元康
běi qí hé yáng chén yuán kāng dāo bǐ lì yě shàn àn shū
北齐河阳陈元康,刀笔吏也,善暗书。
cháng xuě yè tài zǔ mìng zuò jūn shū qǐng ěr shù shí zhǐ bǐ bù xiá dòng
尝雪夜,太祖命作军书,顷尔数十纸,笔不暇冻。
tài zǔ xǐ yuē cǐ rén hé rú kǒng zǐ
太祖喜曰:此人何如孔子?
zì cǐ xìn rèn yān
自此信任焉。
gù shí rén wèi zhī yǔ yuē sān cuī liǎng zhāng bù rú yī chén yuán kāng
故时人谓之语曰:三崔两张,不如一陈元康。
sān cuī xiān jì shū áng yě
三崔:暹、季舒、昂也。
liǎng zhāng dé wēi zuǎn yě
两张:德微、纂也。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
li xié
李谐
běi qí dùn qiū li xié péng chéng wáng yí zhī sūn lì bù shàng shū píng zhī zǐ
北齐顿丘李谐,彭城王嶷之孙,吏部尚书平之子。
shǎo jùn shuǎng yǒu cái biàn
少俊爽,有才辩。
wèi huáng mén shì láng chú míng zuò shù shēn fù
为黄门侍郎,除名,作述身赋。
qí lüè yuē dú hào rán ér rèn jǐ tóng xū zhōu ér bù xì
其略曰:独浩然而任己,同虚舟而不系。
jì wèi shi qí suǒ yǐ lái qǐ zhī qí suǒ yǐ shì
既未识其所以来,岂知其所以逝。
yú shì de sàng tóng qiǎn wàng huái zì shēn
于是得丧同遣,忘怀自深。
yù wù qī xī chù dì shān lín
遇物栖息,触地山林。
suī lèi xi fú zhī jī hé yì dōng dōu zhī xīn
虽类西浮之迹,何异东都之心。
chú sàn qí cháng shì wèi pìn liáng shǐ
除散骑常侍,为聘梁使。
zhì liáng qiǎn zhǔ kè fàn xū yíng jiē
至梁,遣主客范胥迎接。
xū wèn yuē jīn yóu kě nuǎn běi jiān dāng shǎo hán yú cǐ
胥问曰:今犹可暖,北间当少寒于此。
xié dá yuē de jū yīn yáng zhī zhèng hán shǔ shì shí bù zhī duō shǎo
谐答曰:地居阴阳之正,寒暑适时,不知多少。
xū yuē suǒ fǎng lín xià
胥曰:所访邻下。
qǐ shì cè jǐng zhī de
岂是侧景之地。
xié yuē shì huáng jū dì lǐ xiāng qù bù yuǎn kě de tǒng ér yán zhī
谐曰:是皇居帝里,相去不远,可得统而言之?
xū yuē luò yáng jì chēng shèng měi hé shì tíng qiū
胥曰:洛阳既称盛美,何事廷邺?
xié yuē bù cháng jué yì yú zī wǔ qiān
谐曰:不常厥邑,于兹五迁。
wáng zhě wú wài suǒ zài guān hé fù hé guài
王者无外,所在关河,复何怪。
xū yuē yīn rén huǐ ě gù qiān xiāng yí gěng guì cháo hé wéi ér qiān
胥曰:殷人毁厄,故迁相圯耿,贵朝何为而迁。
xié yuē shèng rén cáng wǎng zhī lái xiàng shí ér dòng hé bì hou yú lóng tì
谐曰:圣人藏往知来,相时而动,何必候于隆替。
xū yuē jīn líng wáng qì zhào yú xiān dài huáng qí zǐ gài běn chū dōng nán jūn lín wàn bāng gù yi zài cǐ
胥曰:金陵王气,肇于先代,黄旗紫盖,本出东南,君临万邦,故宜在此。
xié yuē dì wáng fú mìng qǐ de yǔ zhōng guó bǐ lóng
谐曰:帝王符命,岂得与中国比隆。
zǐ gài huáng qí zhōng yú rù luò
紫盖黄旗,终于入洛。
xū mò ér wú dá
胥默而无答。
jiāng nán shì zǐ mò bù jiē shàng
江南士子,莫不嗟尚。
shì bì
事毕。
jiāng pǔ fù shī yuē dì xiàn èr yí hé huáng huá qiān lǐ qīng
江浦赋诗曰:帝献二仪合,黄华千里清。
biān jiā chéng shàng xiǎng hán yuè pǔ zhōng míng
边笳城上响,寒月浦中明。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
lú kǎi
卢恺
lǐ bù shàng shū fàn yáng lú kǎi jiān lì bù xuǎn dá yě kè shī wèi lán zhōu zǒng guǎn kè shī cí yuē kè shī hé zuì qiǎn yǔ tū jué gé qiáng
礼部尚书范阳卢恺兼吏部选,达野客师为兰州总管,客师辞曰:客师何罪,遣与突厥隔墙?
kǎi yuē tū jué hé chǔ de yǒu qiáng
恺曰:突厥何处得有墙?
kè shī yuē ròu wèi lào bīng wèi jiāng qióng lú wèi zhàng zhān wèi qiáng
客师曰:肉为酪,冰为浆,穹庐为帐毡为墙。
kǎi zhōng shū jiān zǐ gāng zhī zǐ yě
恺,中书监子刚之子也。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
lú sī dào
卢思道
wǔ yáng tài shǒu lú sī dào cháng xiǎo zuì
武阳太守卢思道,常晓醉。
yú shěng mén jiàn cóng zhí bēn
于省门,见从侄贲。
bēn yuē ā fù hé chǔ yǐn lái
贲曰:阿父何处饮来?
líng chén wéi é
凌晨嵬峨。
sī dào yuē cháng ān jiǔ èr bǎi jià bù wéi é hé wéi é
思道曰:长安酒,二百价,不嵬峨,何嵬峨?
bēn yàn jùn gōng jǐng rén zhī zǐ zhōng shū shì láng jǐng yù zhī yóu zǐ wèi lì tài cháng qīng
贲,燕郡公景仁之子,中书侍郎景裕之犹子,位历太常卿。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
wáng yuán jǐng
王元景
wáng yuán jǐng cháng dà zuì yáng zūn yàn wèi zhī yuē hé tài dī áng
王元景尝大醉,杨遵彦谓之曰:何太低昂?
yuán jǐng yuē shǔ shú tóu dī mài shú tóu áng shǔ mài jù yǒu suǒ yǐ dī áng yǐ
元景曰:黍熟头低,麦熟头昂,黍麦俱有,所以低昂矣。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)