yàn yīng dōng fāng shuò biān sháo yuán cì yáng yī jí zhāng yì zhāng yù xuē zōng zhū gě kè fèi yī wáng róng qī shān ài ān líng rén yáng xiū sūn zi jīng cài hóng lù jī
晏婴东方朔边韶袁次阳伊籍张裔张裕薛综诸葛恪费祎王戎妻邓艾安陵人杨修孙子荆蔡洪陆机
yàn yīng
晏婴
qí yàn yīng duǎn xiǎo shǐ chu
齐晏婴短小,使楚。
chu wèi xiǎo mén yú dà mén cè nǎi yán yàn zǐ
楚为小门于大门侧,乃延晏子。
yīng bù rù yuē shǐ gǒu guó gǒu mén rù
婴不入,曰:使狗国,狗门入。
jīn chén shǐ chu bù dàng cóng gǒu mén rù
今臣使楚,不当从狗门入。
wáng yuē qí wú rén yé
王曰:齐无人耶?
duì yuē qí shǐ xián zhě shǐ xián wáng bù xiào zhě shǐ bù xiào wáng
对曰:齐使贤者使贤王,不肖者使不肖王。
yīng bù xiào gù shǐ wáng ěr
婴不肖,故使王耳。
wáng wèi zuǒ yòu yuē yàn yīng cí biàn wú yù shāng zhī
王谓左右曰:晏婴辞辩,吾欲伤之。
zuò dìng fù yī rén lái
坐定,缚一人来。
wáng wèn hé wèi zhě
王问:何谓者。
zuǒ yòu yuē qí rén zuò dào
左右曰:齐人坐盗。
wáng shì yīng yuē qí rén shàn dào hu
王视婴曰:齐人善盗乎?
duì yuē yīng wén jú shēng yú jiāng nán zhì jiāng běi wèi zhǐ
对曰:婴闻桔生于江南,至江北为枳。
zhī yè xiāng sì qí shí wèi qiě bù tóng
枝叶相似,其实味且不同。
shuǐ tǔ yì yě
水土异也。
jīn cǐ rén shēng yú qí bù jiě wèi dào
今此人生于齐,不解为盗。
rù chu zé wèi dào qí shí bù tóng shuǐ tǔ shǐ zhī rán yě
入楚则为盗,其实不同,水土使之然也。
wáng xiào yuē guǎ rén fǎn qǔ bìng yān
王笑曰:寡人反取病焉。
chū qǐ yán lù
(出《启颜录》)
dōng fāng shuò
东方朔
hàn wǔ dì cháng wèn dōng fāng shuò yuē xiān shēng shì zhèn hé rú zhǔ
汉武帝尝问东方朔曰:先生视朕何如主?
shuò duì yuē zì táng yú zhī hòu chéng kāng zhī jì wèi zú yǐ yù
朔对曰:自唐虞之后,成康之际,未足以喻。
chén fú guān bì xià gōng dé chén wǔ dì zhī shàng zài sān wáng zhī yòu
臣伏观陛下功德,陈五帝之上,在三王之右。
fēi tú ruò cǐ ér yǐ
非徒若此而已。
chéng dé tiān xià xián shì gōng qīng zài wèi xián de qí rén yǐ
诚得天下贤士,公卿在位,咸得其人矣。
jǐng ruò yǐ zhōu shào wèi chéng xiàng
警若以周邵为丞相,
kǒng qiū wèi yù shǐ dài fū
孔丘为御史大夫,
tài gōng wèi jiāng jūn
太公为将军,
bì gōng gāo shí yí yú hòu
毕公高拾遗于后,
biàn yán zi wèi wèi wèi
卞严子为卫尉,
gāo yáo wèi dà lǐ
皋陶为大理,
hòu jì wèi sī nóng
后稷为司农,
yī yǐn wèi shào fǔ
伊尹为少府,
zǐ gòng shǐ wài guó
子贡使外国,
yàn mǐn wèi bó shì
彦闵为博士,
zi xià wèi tài cháng
子夏为太常,
yì wèi yòu fú fēng
益为右扶风,
jì lù wèi zhí jīn wú
季路为执金吾,
qì wèi hóng lú
契为鸿胪,
lóng féng wèi zōng zhèng
龙逢为宗正,
bó yí wèi jīng zhào
伯夷为京兆,
guǎn zhòng wèi féng yì
管仲为冯翊,
lǔ bān wèi jiāng zuò
鲁般为将作,
zhòng shān fu wèi guāng lù
仲山甫为光禄,
shēn bó wèi tài pú
申伯为太仆,
yán líng jì zǐ wèi shuǐ héng
延陵季子为水衡,
bǎi lǐ xī wèi diǎn shǔ guó
百里溪为典属国,
liǔ xià huì wèi dà cháng qiū
柳下惠为大长秋,
shǐ yú wèi sī zhí
史鱼为司直,
kǒng fù wèi zhān shì
孔父为詹事,
qú bó yù wèi tài fù
蘧伯玉为太傅,
sūn shū áo wèi zhū hóu xiāng
孙叔敖为诸侯相,
wáng qìng jì wéi qī mén
王庆忌为期门,
zǐ chǎn wèi jùn shǒu
子产为郡守,
xià yù wèi dǐng guān
夏育为鼎官,
yì wèi jīng tóu
羿为旌头,
yì shàn shè
(羿善射。
sòng wàn wèi shì dào hóu shàng nǎi dà xiào
)宋万为式道侯……上乃大笑,
fù wèn jīn gōng sūn chéng xiàng r dài fū dǒng zhòng shū xià hóu shǐ chāng sī mǎ xiàng rú wú rén shòu wáng zhǔ fù yǎn zhū mǎi chén yán zhù jí àn jiāo cāng zhōng jūn yán ān xú lè sī mǎ qiān zhī lún
复问:今公孙丞相、儿大夫、董仲舒、夏侯始昌、司马相如、吾仁寿王、主父偃、朱买臣、严助、汲黯、胶仓、终军、严安、徐乐、司马迁之伦,
jiē biàn zhī hóng dá
皆辨知闳达,
yì yú wén cí
溢于文辞。
xiān shēng zì shì
先生自视。
hé yǔ bǐ zāi
何与比哉?
duì yuē chén guān qí hán chǐ yá shù jiá hǎi yīn gǎi
对曰:臣观其函齿牙,树颊胲,(音改。
tǔ chún wěn zhuó xiàng yí jié gǔ jiǎo lián shuí kāo yí shé qí jī xíng bù yǔ lǚ
)吐唇吻,擢项颐,结股脚,连脽尻,遗蛇其迹,行步禹旅。
chén shuò suī bù xiào shàng jiān cǐ shù zi zhě
臣朔虽不肖,尚兼此数子者。
shuò zhī jìn tuì dàn cí jiē cǐ lèi yě
朔之进退澹词,皆此类也。
shàng cháng shǐ zhū shù jiā shè fù zhì shǒu gōng yú pén xià
上尝使诸数家射复,置守宫于盆下。
shè zhī jiē bù néng zhōng
射之,皆不能中。
shuò zì zàn yuē chén cháng shòu yì qǐng shè zhī
朔自赞曰:臣尝受易,请射之。
nǎi bié shī bù guà ér duì yuē chén yǐ wéi lóng yòu wú jiǎo wèi zhī wèi shé yòu yǒu zú
乃别蓍布卦而对曰:臣以为龙又无角,谓之为蛇又有足。
qí qí mò mò shàn yuán bì fēi shì shǒu gōng jí xī yì
跂跂脉脉善缘壁,非是守宫即蜥蜴。
dì yuē shàn cì bó shí pǐ fù shǐ shè tā wù
帝曰善,赐帛十匹,复使射他物。
lián zhòng zhé cì bó
连中,辄赐帛。
shí yǒu xìng chàng guō shè rén huá jī bù qióng cháng shì zuǒ yòu
时有幸倡郭舍人滑稽不穷,常侍左右。
yuē shuò kuáng xìng zhōng ěr fēi zhì shù yě
曰:朔狂幸中耳,非至数也。
chén yuàn lìng shuò fù shè
臣愿令朔复射。
shuò zhōng zhī chén bǎng bǎi
朔中之,臣榜百。
bù néng zhōng chén cì bó
不能中,臣赐帛。
nǎi fù shù shàng jì shēng lìng shuò shè zhī
乃覆树上寄生,令朔射之。
shuò yuē shì jù sǒu yě
朔曰:是窭薮也。
shè rén yuē guǒ zhī shuò bù néng zhōng yě
舍人曰:果知朔不能中也。
shuò yuē shēng ròu wèi kuài gān ròu wèi pú
朔曰:生肉为脍,干肉为脯。
zhe shù wèi jì shēng pén xià wèi jù sǒu
著树为寄生,盆下为窭薮。
shàng lìng chàng jiān bǎng shè rén shè rén bù shèng tòng hū bó
上令倡监榜舍人,舍人不胜痛,呼謈。
shuò xiào zhī yuē duō kǒu wú máo shēng áo áo kāo yì gāo
朔笑之曰:咄,口无毛,声嗷嗷,尻益高。
shè rén huì yuē shuò shàn dǐ qī tiān zǐ cóng guān dāng qì shì
舍人恚曰:朔擅抵欺天子从官,当弃市。
shàng wèn shuò hé gù dǐ zhī
上问朔:何故诋之?
duì yuē chén fēi gǎn dǐ zhī nǎi yǔ wèi yǐn ěr
对曰:臣非敢诋之,乃与为隐耳。
shàng yuē yǐn yún hé
皇上问:说的是什么谜语?
shuò yuē fu kǒu wú máo zhě gǒu dòu yě
朔曰:夫口无毛者,狗窦也。
shēng áo áo zhě wū bǔ gòu yě
声嗷嗷者,乌哺彀也。
kāo yì gāo zhě hè fǔ zhuó yě
尻益高者,鹤俯啄也。
shè rén bù fú yīn yuē chén yuàn fù wèn shuò yǐn yǔ bù zhī yì dāng bǎng
舍人不服,因曰:臣愿复问朔隐语,不知亦当榜。
jí wàng wéi xié yǔ yuē lìng hú jǔ lǎo bǎi tú yī yōu yà yí ōu yá
即妄为谐语曰:令壶龃,老柏涂,伊优亚,狋吽牙。
hé wèi yě
何谓也?
shuò yuē lìng zhě mìng yě hú zhě suǒ yǐ shèng yě
朔曰:令者命也,壶者所以盛也。
jǔ zhě chǐ bù zhèng yě lǎo zhě rén suǒ jìng yě
龃者齿不正也,老者人所敬也。
bǎi zhě zhī tíng yě tu zhě jiān rù jìng yě
柏者B之廷也,涂者渐洳径也。
yī yōu yà zhě cí wèi qióng qióng zì yuán kòng quē jù míng chāo běn bǔ
伊优亚者,辞未穷(穷字原空缺,据明抄本补。
yě
)也。
yí ōu yā zhě liǎng quǎn zhēng yě
狋吽呀者,两犬争也。
shè rén suǒ wèn shuò yīng shēng zhé duì biàn zhà fēng chū mò néng qióng zhě
舍人所问,朔应声辄对,变诈鏠出,莫能穷者。
zuǒ yòu dà jīng
左右大惊。
yǐ shàng shuò wèi cháng shì láng suì de ài xìng
以上朔为常侍郎,遂得爱幸。
jiǔ zhī fú rì zhào cì cóng guān ròu
久之,伏日诏赐从官肉。
dà guān chéng rì yàn bù lái
大官丞日晏不来。
shuò dú bá jiàn wèi qí tóng guān yuē fú rì dāng zǎo guī qǐng shòu cì
朔独拔剑,谓其同官曰:伏日当蚤归,请受赐。
jí huái ròu qù
即怀肉去。
dà guān zòu zhī
大官奏之。
shuò rù shàng yuē zuó cì ròu bù dài zhào yǐ jiàn gē ròu ér qù zhī
朔入,上曰:昨赐肉,不待诏,以剑割肉而去之。
hé yě
为什么呢?
shuò miǎn guān xiè
朔免冠谢。
shàng yuē xiān shēng qǐ zì zé
上曰:先生起自责。
shuò zài bài yuē shuò lái shuò lái shòu cì bù dài zhào hé wú lǐ yě
朔再拜曰:朔来朔来,受赐不待诏,何无礼也?
bá jiàn gē ròu yī hé zhuàng yě
拔剑割肉,一何壮也。
gē zhī bù duō yòu hé lián yě
割之不多,又何廉也。
guī yí xì jūn
归遗细君。
yòu hé rén yě
又何仁也。
shàng xiào yuē shǐ xiān shēng zì zé nǎi fǎn zì yù
上笑曰:使先生自责,乃反自誉。
fù cì jiǔ yī shí ròu bǎi jīn guī yí xì jūn
复赐酒一石,肉百斤,归遗细君。
biān sháo
边韶
hòu hàn biān sháo zì xiào xiān jiào shòu shù bǎi rén
后汉边韶字孝先,教授数百人。
céng zhòu rì jiǎ mèi dì zǐ sī cháo zhī yuē biān xiào xiān fù pián pián lǎn dú shū dàn yù mián
曾昼日假寐,弟子私嘲之曰:边孝先,腹便便,懒读书,但欲眠。
xiào xiān qián wén zhī yīng yuē biān wèi xìng xiào wèi zì fù pián pián wǔ jīng sì
孝先潜闻之,应曰:边为姓,孝为字,腹便便,五经笥。
dàn yù mián sī jīng shì
但欲眠,思经事。
mèi yǔ zhōu gōng tōng mèng jìng yǔ kǒng zǐ tóng yì
寐与周公通梦,静与孔子同意。
shī ér kě cháo chū hé diǎn jì
师而可嘲,出何典记。
cháo zhě dà cán
嘲者大惭。
yuán quē chū chù míng chāo běn zuò chū qǐ yán lù
(原缺出处,明抄本作出《启颜录》)
yuán cì yáng
袁次阳
hòu hàn yuán cì yáng qī fú fēng mǎ jì cháng nǚ
后汉袁次阳妻,扶风马季长女。
chū hūn zhuāng qiǎn shén shèng cì yáng yuē fù fèng jī zhǒu ér yǐ hé nǎi guò zhēn lì hu
初婚装遣甚盛,次阳曰:妇奉箕帚而已,何乃过珍丽乎?
duì yuē cí qīn chuí ài bù gǎn wéi mìng
对曰:慈亲垂爱,不敢违命。
jūn ruò yù mù bào xuān liáng hóng zhī gāo zhě qiè yì qǐng cóng shǎo jūn mèng guāng zhī shì yǐ
君若欲慕鲍宣、梁鸿之高者,妾亦请从少君、孟光之事矣。
cì yáng yòu wèn yuē dì xiān xiōng jǔ shì yǐ wéi xiào
次阳又问曰:弟先兄举,世以为笑。
jīn chǔ zǐ wèi shì xiān xíng kě hu
今处姊未适,先行可乎?
yuē qiè zǐ gāo xíng shū miǎo wèi zāo liáng pǐ
曰:妾姊高行殊邈,未遭良匹。
bù rú bǐ bó gǒu rán ér yǐ
不如鄙薄,苟然而已。
cì yáng mò rán bù néng qū
次阳默然,不能屈。
zhàng wài tīng zhě wèi cán
帐外听者为惭。
chū běn chuán
(出《本传》)
yī jí
伊籍
shǔ xiān zhǔ yǐ yī jí wèi zuǒ jiāng jūn cóng shì zhōng láng shǐ wú
蜀先主以伊籍为左将军从事中郎,使吴。
sūn quán wén qí cái biàn yù nì shé qí cí
孙权闻其才辨,欲逆折其辞。
jí shì rù bài quán yuē láo shì wú dào zhī jūn
籍适入拜,权曰:劳事无道之君。
jí yīng shēng duì yuē yī bài yì qǐ wèi zú wèi láo
籍应声对曰:一拜一起,未足为劳。
wú zhǔ dà cán wú yǔ duì
吴主大惭,无语对。
chū sān guó zhì
(出《三国志》)
zhāng yì
张裔
shǔ zhāng yì wèi yì zhōu tài shǒu wèi jùn rén yōng kǎi fù sòng sūn quán
蜀张裔为益州太守,为郡人雍闿缚送孙权。
wǔ hòu qiǎn shān zhī shǐ wú lìng yán cì cóng quán qǐng yì
武侯遣邓芝使吴,令言次从权请裔。
yì zì zhì wú liú xǐ fú nì
裔自至吴,流徙伏匿。
quán wèi zhī zhī gù xǔ zhī qiǎn
权未之知,故许芝遣。
yì lín fā nǎi yǐn jiàn
裔临发,乃引见。
wèn yì yuē shǔ zhuō shì guǎ nǚ wáng bēn xiàng rú
问裔曰:蜀卓氏寡女,亡奔相如。
guì tǔ fēng sú hé yǐ nǎi ěr
贵土风俗,何以乃尔。
yì duì yuē yú yǐ wéi zhuō shì guǎ nǚ yóu xián yú mǎi chén zhī qī
裔对曰:愚以为卓氏寡女,犹贤于买臣之妻。
chū qǐ yán lù
(出《启颜录》)
zhāng yù
张裕
liú zhāng huì fú shí zhāng yù wéi cóng shì shì zuò
刘璋会涪,时张裕为从事,侍坐。
qí rén ráo xū xiān zhǔ cháo zhī yuē wú zhuō xiàn tè duō máo xìng dōng xī nán běi jiē zhū máo yě
其人饶须,先主嘲之曰:吾涿县特多毛姓,东西南北,皆诸毛也。
zhuō lìng chēng yuē zhū máo rào zhuō jū hu
涿令称曰:'诸毛绕涿居乎!
yù jí dá yuē xī yǒu zuò shàng dǎng lù zhǎng qiān wèi zhuō lìng zhě qù guān huán jiā
裕即答曰:昔有作上党潞长,迁为涿令者,去官还家。
shí rén yǔ shū yù shǔ lù zé shī zhuō shǔ zhuō zé shī lù nǎi shǔ yuē lù zhuō jūn
时人与书,欲署潞则失涿,署涿则失潞,乃署曰潞涿君。
xiān zhǔ dà xiào
'先主大笑。
xiān zhǔ wú xū gù yù yún jí zhī
先主无须,故裕云及之。
yì wén lèi jù juǎn èr wǔ yǐn shǔ zhì shǔ zhì shí èr zhōu qún chuán wén wén lüè tóng yí chū qǐ yán lù
(《艺文类聚》卷二五引《蜀志》[《蜀志》十二周群传文]文略同,疑出《启颜录》)
xuē zōng
薛综
wú xuē zōng jiàn wú xuē zōng jiàn sì zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ
吴薛综见(吴薛综见四字原空缺,据黄本补。
shǔ shǐ zhāng fèng cháo shàng shū lìng hǎn zé xìng míng zé bù néng dá
)蜀使张奉,嘲尚书令阚泽姓名,泽不能答。
xuē zōng xià xíng nǎi yún shǔ zhě hé yě
薛综下行乃云:蜀者何也?
yǒu quǎn wèi dú wú quǎn wèi shǔ
有犬为独,无犬为蜀。
héng mù jù shēn chóng rù qí fù
横目句身,虫入其腹。
fèng yuē bù dàng fù cháo jūn wú yé
奉曰:不当复嘲君吴耶?
zōng yīng shēng yuē wú kǒu wèi tiān yǒu kǒu wèi wú
综应声曰:无口为天,有口为吴。
jūn lín wàn bāng tiān zǐ zhī dōu
君临万邦,天子之都。
yú shì zhòng zuò xǐ xiào ér fèng wú yǐ duì yě
于是众坐喜笑,而奉无以对也。
chū qǐ yán lù
(出《启颜录》)
zhū gě kè
诸葛恪
zhū gě kè duì nán yáng hán wén huang wù hū qí fù zì
诸葛恪对南阳韩文晃,误呼其父字。
huang jí zhī yuē xiàng rén zǐ ér zì fù ér zì fù sān zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ
晃诘之曰:向人子而字父,(而字父三字原空缺,据黄本补。
zi wéi shì lǐ yě
)子为是礼也?
kè dà xiào dá yuē xiàng tiān chuān zhēn ér bú jiàn zhě fēi bù míng yì bù míng èr zì yuán kòng quē yì yuán zuò yì jù huáng běn bǔ gǎi yǒu suǒ zài ěr
恪大笑,答曰:向天穿针而不见者,非不明,意(不明二字原空缺,意原作澺,据黄本补改)有所在耳。
sūn quán shǐ tài zǐ cháo kè yuē zhū gě yuán xùn sì mǎ shǐ yī shǐ yī èr zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ
孙权使太子嘲恪曰:诸葛元逊食马矢一(矢一二字原空缺,据黄本补。
shí
)石。
kè dá yuē chén de xì jūn zi de xì fù
恪答曰:臣得戏君,子得戏父。
dá yuē míng tài zǐ wèi gǎn
答曰:明太子未敢。
shàng yuē kě
上曰:可。
kè kě kè èr zì yuán kōng quē jù huáng běn bǔ
恪(可恪二字原空阙,据黄本补。
yuē qǐ lìng tài zǐ shí jī luǎn sān bǎi méi
)曰:乞令太子食鸡卵三百枚。
shàng wèn kè yuē rén lìng jūn sì mǎ shǐ jūn shǐ jūn èr zì yuán kòng quē jù xǔ běn bǔ
上问恪曰:人令君食马矢,君(矢君二字原空缺,据许本补。
lìng rén shí jī luǎn hé yě
)令人食鸡卵,何也?
kè dá yuē suǒ chū tóng ěr
恪答曰:所出同耳。
wú zhǔ dà xiào
吴主大笑。
chū qǐ yán lù
(出《启颜录》)
fèi yī
费祎
sūn quán cháng xiǎng shǔ shǐ fèi yī nì chì qún chén shǐ zhì fú shí wù qǐ
孙权尝飨蜀使费祎,逆敕群臣:使至,伏食勿起。
yī zhì quán wèi chuò shí ér qún xià bù qǐ
祎至,权为辍食,而群下不起。
yī cháo yún fèng huáng lái xiáng qí lín tǔ bǔ
祎嘲云:凤凰来翔,麒麟吐哺;
lǘ luó wú zhī fú shí rú gù
驴骡无知,伏食如故。
zhū gě kè yuē ài zhí wú tóng yǐ dài fèng huáng
诸葛恪曰:爱植梧桐,以待凤凰。
yǒu hé yàn niǎo zì chēng lái xiáng
有何燕鸟,自称来翔。
hé bù tán shè shǐ hái gù xiāng
何不弹射,使还故乡。
xián chēng shàn
咸称善。
chū qǐ yán lù
(出《启颜录》)
wáng róng qī
王戎妻
jìn wáng róng qī
晋王戎妻。
yǔ róng wèi qīng
语戎为卿。
róng wèi yuē fù nà de qīng xù yú lǐ bù shùn
戎谓曰:妇那得卿婿,于礼不顺。
dá yuē wǒ qīn qīng ài qīng shì yǐ qīng qīng
答曰:我亲卿爱卿,是以卿卿;
wǒ bù qīng qīng shuí dāng qīng qīng
我不卿卿,谁当卿卿。
róng xiào suì tīng
戎笑遂听。
chū qǐ yán lù
(出《启颜录》)
shān ài
邓艾
shān ài kǒu chī yǔ chēng ài ài
邓艾说话结巴,自称时常常说“艾……艾……”。
jìn wén wáng xì zhī yuē ài ài wéi shì jǐ ài
晋文王戏之曰:艾艾为是几艾?
duì yuē fèng xī fèng xī gù shì yī fèng
对曰:凤兮凤兮,故是一凤。
yù lǎn sì liù sì yǐn zuò chū yǔ lín yòu sì liù liù yǐn zuò chū shì shuō wén tóng
(《御览》四六四引作出《语林》,又四六六引作出《世说》,文同)
ān líng rén
安陵人
jìn zhōng yù xiōng dì jǐng wù guò rén měi cháo xuè wèi cháng kùn zhì
晋钟毓兄弟警悟过人,每嘲谑,未尝困踬。
cháng yǔ huì wén yǒu nǚ shàn tiáo xuè wǎng guān zhī
尝语会,闻有女善调谑,往观之。
yú shì shèng shì gòng zài xíng zhì xī mén
于是盛饰共载,行至西门。
yī nǚ zǐ xiào yuē chē zhōng yāng shū gāo
一女子笑曰:车中央殊高。
yù děng chū bù jué chē hòu mén shēng yún xiàng yǐ bèi cháo
毓等初不觉,车后门生云:向已被嘲。
zhōng è rán
钟愕然。
mén shēng yuē zhōng yāng gāo liǎng tóu dī yě gài yán dī yě
门生曰:中央高,两头低也,盖言羝也。
xiōng dì duō rán gù yún
兄弟多髯故云。
yáng xiū
杨修
jìn yáng xiū jiǔ suì shén cōng huì
晋杨修九岁,甚聪慧。
kǒng jūn píng yì qí fù bù zài
孔君平诣其父,不在。
yáng xiū shí wéi jūn píng shè
杨修时为君平设。
yǒu guǒ yáng méi jūn píng yǐ shì xiū cǐ shí jūn jiā guǒ
有果杨梅,君平以示修:此实君家果。
yīng shēng dá yuē wèi wén kǒng què shì fū zǐ jiā qín yě
应声答曰:未闻孔雀是夫子家禽也。
chū qǐ yán lù
(出《启颜录》)
sūn zi jīng
孙子荆
jìn sūn zi jīng nián shào shí yù yǐn yǔ wáng wǔ zi yún dāng zhěn shí sòu liú
晋孙子荆年少时欲隐,语王武子云:当枕石漱流。
wù yuē shù shí zhěn liú
误曰漱石枕流。
wáng yuē liú kě zhěn shí kě shù hu
王曰:流可枕,石可漱乎?
zi jīng yuē suǒ yǐ zhěn liú yù xǐ qí ěr
子荆曰:所以枕流,欲洗其耳;
suǒ yǐ shù shí yù lì qí chǐ
之所以用石头漱口,是想磨砺自己的牙齿。
chū shì shuō xīn yǔ míng chāo běn zuò chū qǐ yán lù
(出《世说新语》,明抄本作出《启颜录》)
cài hóng
蔡洪
jìn cài hóng fù luò luò zhōng wèn yuē mù fǔ chū kāi qún gōng pì mìng
晋蔡洪赴洛,洛中问曰:募府初开,群公辟命。
qiú yīng qí yú zè lòu cǎi xián jùn yú yán xué
求英奇于仄陋,采贤俊于岩穴。
jūn wú chǔ zhī shì wáng guó zhī yú yǒu hé yì cái ér yīng sī jǔ
您是吴楚地区的人,是亡国的遗民,有什么特殊才能,来应这次选拔呢?”
cài dá yuē yè guāng zhī zhū bù bì chū yú méng jīn zhī hé
蔡答曰:夜光之珠,不必出于盟津之河;
yíng wò zhī bì bù bì cǎi yú kūn lún zhī shān
满握的玉璧不一定采自昆仑的山中。
dà yǔ shēng yú dōng yí
大禹生于东夷;
wén wáng shēng yú xī qiāng
文王生于西羌。
shèng xián suǒ chū hé bì cháng chǔ
圣贤所出,何必常处。
xī wǔ wáng fá zhòu qiān wán mín yú luò yì zhū jūn dé wú shì qí miáo yì hu
昔武王伐纣,迁顽民于洛邑,诸君得无是其苗裔乎?
chū qǐ yán lù
(出《启颜录》)
lù jī
陆机
lù jī yì wáng wǔ zi wǔ zi yǒu bǎi hú yáng lào
陆机诣王武子,武子有百斛羊酪。
zhǐ yǐ shì zhī yuē qīng dōng wú hé yǐ dí cǐ
指以示之曰:卿东吴何以敌此。
lù yuē yǒu qiān lǐ chún gēng wèi xià yán chǐ ěr
陆曰:有千里莼羹,未下盐豉耳。
jī zài zuò pān ān zhì lù biàn qǐ
机在坐,潘安至,陆便起。
ān rén yuē qīng fēng zhì luàn wù qǐ
安仁曰:清风至,乱物起。
lù yīng shēng dá yuē zhòng niǎo jí
陆应声答曰众鸟集。
qǐ chū yán lù
(启出《颜录》)