太平广记 · 吕文仲 · Chapter 271 of 501

卷二百七十·妇人一

PinyinModern Translation
Size

cǐ juǎn sòng bǎn yuán quē yǔ kǎo jiā cáng zhū shū de shí yī rén bǔ zhī qí yú quē wén shàng sì tā rì shí shān tán kǎi zhì běn juǎn yuán quē tán shì chū yìn běn yǒu cǐ juǎn wèi zhī suǒ chū hòu yìn běn chè chū

此卷宋版原缺,予考家藏诸书得十一人补之,其余缺文尚俟他日,十山谈恺志(本卷原缺,谈氏初印本有此卷,未知所出,后印本撤出。

fù zēng shi yǔ yún yún jīn jiāng chū yìn běn cǐ juǎn fù lù yú hòu yǐ zī cān kǎo

附增识语云云,今将初印本此卷附录于后,以资参考)。

xǐ shì wèi jìng yú qī zhōu dí qī zōu dài zhēng qī dòu liè nǚ zhèng shén zuǒ nǚ lú fū rén fú fèng qī lǚ róng fēng jǐng wén gāo yàn zhāo nǚ li dàn nǚ yǐ xià jù quē

洗氏卫敬瑜妻周迪妻邹待征妻窦烈女郑神佐女卢夫人符凤妻吕荣封景文高彦昭女李诞女 (以下俱缺)

yì chéng qī wèi zhī gǔ qī hóu sì niang zhèng lù nǚ zōu pū qī gē zhě fù

义成妻魏知古妻侯四娘郑路女邹仆妻歌者妇

xǐ shì

洗氏

xǐ shì

洗氏。

gāo liáng rén

高凉人。

shì wèi nán yuè shǒu lǐng bù luò shí yú wàn

世为南越首领,部落十余万。

yòu xián míng zài fù mǔ jiā néng fǔ xún bù zhòng yā fú zhū yuè

幼贤明,在父母家,能抚循部众,压服诸越。

gāo liáng tài shǒu féng bǎo wén qí zhì xíng pìn wèi qī

高凉太守冯宝闻其志行,娉为妻。

měi yǔ fu bǎo cān jué cí sòng zhèng lìng yǒu xù

每与夫宝,参决词讼,政令有序。

hóu jǐng fǎn dū du xiāo bó zhēng bīng rù yuán yí cì shǐ lǐ qiān rén zhào bǎo

侯景反,都督萧勃征兵入援,遗刺史李迁仁召宝。

bǎo yù wǎng shì yí qí fǎn zhǐ zhī

宝欲往,氏疑其反,止之。

hòu guǒ fǎn

后果反。

bǎo zú lǐng biǎo dà luàn shì huái jí zhī bǎi yuè yàn rán

宝卒,岭表大乱,氏怀集之,百越晏然。

zi pū shàng yòu yǐ shì gōng fēng xìn dōu hóu zhào cè shì wèi gāo liáng jùn tài fū rén lài xiù xiǎn yóu luò sì mǎ ān chē gǔ chuī huī zhuàng jīng jié rú cì shǐ zhī yí

子仆尚幼,以氏功封信都侯,诏册氏为高凉郡太夫人,赉繍幰油络驷马安车,鼓吹麾幢旌节,如刺史之仪。

pú zú

仆卒。

bǎi yuè hào fū rén wèi shèng mǔ

百越号夫人为圣母。

wáng zhòng xuān fǎn fū rén shuài shī bài zhī

王仲宣反,夫人帅师败之。

qīn pī jiǎ chéng mǎ xún fǔ zhū zhōu lǐng nán xī dìng

亲披甲乘马,巡抚诸州,岭南悉定。

fēng qiáo guó fū rén

封谯国夫人。

mù fǔ shǔ zhǎng shǐ guān shǔ gěi yìn zhāng biàn yì xíng shì

幕府署长史,官属给印章,便宜行事。

huáng hòu cì yǐ shǒu shì jí yàn fú yī xí

皇后赐以首饰及宴服一袭。

shí fān zhōu zǒng guǎn zhào nà tān nüè lí liáo duō wáng pàn

时番州总管赵纳贪虐,黎獠多亡叛。

fū rén shàng fēng shì lùn zhī chì fū rén zhāo wèi

夫人上封事论之,敕夫人招慰。

fū rén qīn zài zhào shū

夫人亲载诏书。

zì chēng shǐ zhě lì shí yú zhōu xuān shù dé yì suǒ guò jiē jiàng

自称使者,历十余州,宣述德意,所过皆降。

wén dì cì fū rén lín zhèn xiàn tāng mù yì

文帝赐夫人临振县汤沐邑。

zú shì chéng jìng

卒谥诚敬。

yòu xǐ shì gāo zhōu bǎo níng rén yě

又洗氏高州保宁人也。

shēn cháng qī chǐ duō zhì móu yǒu sān rén zhī lì liǎng rǔ zhǎng èr chǐ yú

身长七尺,多智谋,有三人之力,两乳长二尺余。

huò mào rè yuǎn xíng liǎng rǔ dā zài jiān shàng

或冒热远行,两乳搭在肩上。

qín mò wǔ lǐng sāng luàn xǐ shì diǎn jí jūn dīng gù hù xiāng lǐ mán yí qiú zhǎng bù gǎn qīn yì

秦末五岭丧乱,洗氏点集军丁,固护乡里,蛮夷酋长不敢侵轶。

jí zhào tuó chēng wáng biàn bà lǐng biǎo xǐ shì nǎi jī jūn zhuāng wù yòng èr bǎi dān rù jìn

及赵陀称王,遍霸岭表,洗氏乃赍军装物用二百担入觐。

zhào tuó dà wèi yuè

赵陀大慰悦。

yǔ zhī yán shí zhèng jí lùn bīng fǎ zhì biàn zòng héng tuó jìng bù néng zhé

与之言时政及论兵法,智辩纵横,陀竟不能折。

zhàng wěi qí zhì gāo liáng ēn wēi zhèn wù

扙委其治高梁,恩威振物。

lín jùn lài zhī

邻郡赖之。

jīn nán dào duō xǐ xìng duō qí zhī liú yě

今南道多洗姓,多其枝流也。

chū lǐng biǎo lù yì jù tán shì chū yìn běn fù lù

(出《岭表录异》,据谈氏初印本附录)

wèi jìng yú qī

卫敬瑜妻

wèi jìng yú qī nián shí liù ér fū wáng

卫敬瑜妻,年十六而夫亡。

fù mǔ jiù gū yù jià zhī nǎi jié ěr wèi shì bù xǔ

父母舅姑欲嫁之,乃截耳为誓,不许。

hù yǒu cháo yàn cháng shuāng fēi hòu hū gū fēi nǚ gǎn qí piān qī nǎi yǐ lǚ xì jiǎo wèi zhì

户有巢燕,常双飞,后忽孤飞,女感其偏栖,乃以缕系脚为志。

hòu suì cǐ yàn guǒ fù lái yóu dài qián lǚ

后岁,此燕果复来,犹带前缕。

qī wèi shī yuē xī nián wú ǒu qù jīn chūn yòu dú guī

妻为诗曰:昔年无偶去,今春又独归。

gù rén ēn yì zhòng bù rěn gèng shuāng fēi

故人恩义重,不忍更双飞。

yuán quē chū chù xǔ kè běn zuò chū nán yōng zhōu jì

(原缺出处,许刻本作出《南雍州记》)

zhōu dí qī

周迪妻

zhōu dí qī mǒu shì

周迪妻某氏。

dí shàn gǔ wǎng lái guǎng líng huì bì shī duó luàn rén xiāng lüè mài yǐ shí

迪善贾,往来广陵,会毕师铎乱,人相略卖以食。

dí jī jiāng jué qī yuē jīn yù guī bù liǎng quán

迪饥将绝,妻曰:今欲归,不两全。

jūn qīn zài bù kě bìng sǐ

君亲在,不可并死。

yuàn jiàn mài yǐ jì jūn xíng

愿见卖以济君行。

dí bù rěn qī gù yǔ yì yì yuán zuò qǐng jù huáng běn gǎi sì shòu de shù qiān qián yǐ fèng dí

迪不忍,妻固与诣(诣原作请,据黄本改)肆,售得数千钱以奉迪。

zhì chéng mén shǒu zhě shuí hé yí qí yí yǔ dí zhì sì wèn zhuàng jiàn qī shǒu yǐ zài yú jī tū

至城门,守者谁何,疑其诒,与迪至肆问状,见妻首已在于枅突。

dí guǒ yú tǐ guī zàng zhī

迪裹余体归葬之。

wèi zhù chū chù tán shì yǐn zì xīn táng shū

(未注出处,谈氏引自《新唐书》)

zōu dài zhēng qī

邹待征妻

zōu dài zhēng qī báo zhě wǔ kāng wèi zì mù zhī nǚ yě

邹待征妻薄者,武康尉自牧之女也。

cóng dài zhēng guān jiāng yīn

待征到江阴做官,薄也跟随而去。

yuán zhāo luàn dài zhēng jiě yìn cuàn nì báo wèi zéi suǒ lüè jiāng wū zhī bù cóng

袁晁乱,待征解印窜匿,薄为贼所掠,将污之,不从。

yǔ jiā ǎo shǐ bào dài zhēng yuē wǒ yì bù rǔ

语家媪,使报待征曰:我义不辱。

jí sǐ yú shuǐ

即死于水。

zéi qù de qí shī yì shēng dòng jiāng nán

贼去,得其尸,义声动江南。

wén rén li huá zuò āi jié fù fù yuē xī suì qún qún yuán zuò suí jù quán táng wén juǎn sān yī sì gǎi dào bìng qǐ héng xíng hǎi zhè

闻人李华作《哀节妇赋》曰:昔岁群(群原作随,据《全唐文》卷三一四改)盗并起,横行海浙。

jiāng yīn wàn hù huà wèi níng xuè

江阴万户,化为凝血。

wú shí bù fén wú yù bù zhé

无石不焚,无玉不折。

é é báo yuàn jiǒng rán míng jié

峨峨薄媛,炯然名节。

zì mù zhī zǐ zōu zhēng zhī qī

自牧之子,邹征之妻。

yù dé lán zī nǚ zhī yīng xī

玉德兰姿,女之英兮。

zōu yě bì huò fú yú zhēn mǎng

邹也避祸,伏于榛莽。

wǎn rú zhī bīn zhí wèi qiú lǔ

婉如之宾,执为囚虏。

pú fú ní shā jí wàng wú dǔ

匍匐泥沙,极望无睹。

chū shòu guān zhī gào tuō chuí bái zhī mǔ

出授官之告,托垂白之姥。

mǔ gǎn fū rén yuán dá zōu jūn

姥感夫人,爰达邹君。

bīng jiě qiú shī zài yú jiāng bīn

兵解求尸,在于江滨。

āi fēng qǐ wèi lián bō tòng qì jié wèi gū yún

哀风起为连波,痛气结为孤云。

fú yàn wèi zhī āi míng rì yuè wèi zhī méng hūn

凫雁为之哀鸣,日月为之蒙昏。

duān biāo yí jǐng ér héng zhí jìn fāng guàn shuāng ér yóu cún

端标移景而恒直,劲芳贯霜而犹存。

zhī zi mò rú fù chéng zāi zhǎng zhě zhī yán

知子莫如父,诚哉长者之言。

wèi zhù chū chù

(未注出处。

tán shì yǐn zì xīn táng shū

谈氏引自《新唐书》)

dòu liè nǚ

窦烈女

fèng tiān xiàn dòu shì èr nǚ bó niáng zhòng niang suī cháng yú cūn yě ér yòu yǒu zhì cāo

奉天县窦氏二女伯娘、仲娘,虽长于村野,而幼有志操。

zhù yǔ bīn zhōu jiē jiè

住与邠州接界。

yǒng tài zhōng cǎo zéi shù qiān rén chí bīng rèn rù qí cūn luò xíng piāo jié

永泰中,草贼数千人持兵刃,入其村落,行剽劫。

wén èr nǚ yǒu róng sè

闻二女有容色。

zǐ nián shí jiǔ mèi nián shí liù cáng yú yán kū jiān

姊年十九,妹年十六,藏于岩窟间。

zéi tú nǐ wèi bī rǔ nǎi xiān yè bó niáng chū xíng shù shí bù yòu yè zhòng niang chū zéi xiāng gù zì wèi

贼徒拟为逼辱,乃先曳伯娘出,行数十步,又曳仲娘出,贼相顾自慰。

xíng lín shēn gǔ bó niáng yuē wǒ qǐ shòu zéi wū rǔ

行临深谷,伯娘曰:我岂受贼污辱。

nǎi tóu zhī yú gǔ

乃投之于谷。

zéi fāng jīng hài zhòng niang yòu tóu yú gǔ

贼方惊骇,仲娘又投于谷。

gǔ shēn shù bǎi chǐ zǐ xún zú zhòng niang jiǎo chāi miàn pò xuè liú bèi tǐ qì jué liáng jiǔ ér sū

谷深数百尺,姊寻卒,仲娘脚拆面破,血流被体,气绝良久而苏。

zéi yì zhī ér qù

贼义之而去。

jīng zhào yǐn dì wǔ qí gǎn qí zhēn liè zòu zhī zhào jīng biǎo mén lǘ zhǎng miǎn dīng yì èr nǚ zàng shì guān gěi

京兆尹第五琦感其贞烈,奏之,诏旌表门闾,长免丁役,二女葬事官给。

jīng zhào yǐn cáo lù hǎi shǒu fù yǐ měi zhī

京兆尹曹陆海,首赋以美之。

wèi zhù chū chù tán shì yǐn zì táng shū liè nǚ chuán

(未注出处,谈氏引自《唐书烈女传》)

liè nǚ xìng dòu shì xiǎo zì guì niang

烈女姓窦氏,小字桂娘。

fù liáng jiàn zhōng chū wèi biàn zhōu hù cáo yuàn

父良,建中初为汴州户曹掾。

guì niang měi yán sè dú shū shén yǒu wén

桂娘美颜色,读书甚有文。

li xī liè pò biàn zhōu shǐ jiá shì zhì liáng mén qǔ guì niang qù

李希烈破汴州,使甲士至良门取桂娘去。

jiāng chū mén gù qí fù yuē shèn wú qī qī bì néng miè zéi shǐ dà rén qǔ fù guì yú tiān zǐ

将出门,顾其父曰:慎无戚戚,必能灭贼,使大人取富贵于天子。

guì niang jì yǐ cái sè zài xī liè cè fù néng qiǎo qǔ qǔ xìn

桂娘既以才色在希烈侧,复能巧曲取信。

fán xī liè zhī mì suī qī zǐ bù zhī zhě xī jiē de wén

凡希烈之密,虽妻子不知者,悉皆得闻。

xī liè guī cài zhōu guì niang wèi xī liè yuē zhōng ér yǒng yī jūn mò rú chén xian qí

希烈归蔡州,桂娘谓希烈曰:忠而勇,一军莫如陈仙奇。

qí qī dòu shì xian qí chǒng qiě xìn zhī

其妻窦氏,仙奇宠且信之。

yuàn de xiāng wǎng lái yǐ zǐ mèi xù chǐ yīn xú shuō zhī yǐ jiān xian qí zhī xīn

愿得相往来,以姊妹叙齿,因徐说之,以坚仙奇之心。

xī liè rán zhī

希烈然之。

yīn yǐ zǐ shì xian qí qī

因以姊事仙奇妻。

cháng jiān wèi yuē zéi xiōng cán bù dào chí wǎn bì bài zǐ yīn zǎo tú yí zhǒng zhī de

尝间谓曰:贼凶残不道,迟晚必败,姊因早图遗种之地。

xian qí qī rán zhī

仙奇妻然之。

xìng yuán yuán nián sì yuè xī liè bào sǐ

兴元元年四月,希烈暴死。

qí zi bù fā sāng yù jǐn zhū lǎo jiàng xiào bǐ shǎo zhě dài zhī

其子不发丧,欲尽诛老将校,俾少者代之。

jì wèi jué yǒu xiàn hán táo zhě

计未决,有献含桃者。

guì niang yuē xī liè zi wèi fēn yí xian qí qī

桂娘曰:希烈子谓分遗仙奇妻。

qiě yǐ shì wú shì yú wài

且以示无事于外。

yīn wèi là bó shū yuē qián rì yǐ sǐ bìn zài hòu táng

因为蜡帛书曰:前日已死,殡在后堂。

yù zhū dà chén

欲诛大臣。

xū zì wèi jì

须自为计。

cì zhū rǎn bó wán rú hán táo

次朱染帛丸如含桃。

xian qí fā wán jiàn zhī yán yú xuē yù yuē liǎng rì chēng jí dàn guài yuè qǔ zá fā jǐn yè bù jué cǐ nǎi yǒu móu wèi dìng shì xiá yú wài shì bù yí yǐ

仙奇发丸见之,言于薛育曰:两日称疾,但怪乐曲杂发,尽夜不绝,此乃有谋未定,示暇于外,事不疑矣。

míng rì xian qí xuē yù gè yǐ suǒ bù bīng zào yú yá mén qǐng jiàn xī liè

明日,仙奇薛育各以所部兵噪于衙门,请见希烈。

liè zi pò chū bài yuàn qù wěi hào yī rú li nà

烈子迫出拜,愿去伪号,一如李纳。

xian qí yuē ěr bèi nì tiān zǐ yǒu mìng

仙奇曰:尔悖逆,天子有命。

yīn zhǎn xī liè qī jí zi hán qī shǒu yǐ xiàn chén shī yú shì

因斩希烈妻及子函七首以献,陈尸于市。

hòu liǎng yuè wú shǎo chéng shā xian qí zhī guì niang móu yīn yì shā zhī

后两月,吴少诚杀仙奇,知桂娘谋,因亦杀之。

chū fán chuān jí yuán quē jù tán shì chū yìn běn fù lù

(出《樊川集》,原缺,据谈氏初印本附录)

zhèng shén zuǒ nǚ

郑神佐女

dà zhōng wǔ nián yǎn zhōu xiá qiū xiàn rén zhèng shén zuǒ nǚ nián èr shí sì xiān xǔ shì chí xióng yá guān li xuán qìng

大中五年,兖州瑕丘县人郑神佐女,年二十四,先许适驰雄牙官李玄庆。

shén zuǒ yì wèi guān jiàn shù qìng zhōu

神佐亦为官健,戍庆州。

shí dǎng xiàng pàn shén zuǒ zhàn sǐ qí mǔ xiān wáng wú zi

时党项叛,神佐战死,其母先亡,无子。

nǚ yǐ fù zhàn mò biān chéng wú yóu de hái nǎi jiǎn fà huài xíng zì wǎng qìng zhōu hù fù sāng hái

女以父战殁边城,无由得还,乃剪发坏形,自往庆州,护父丧还。

zhì xiá qiū xiàn jìn xián xiāng mǎ qīng cūn yǔ mǔ hé zàng

至瑕丘县进贤乡马青村,与母合葬。

biàn lú yú fén suǒ shǒu zhí sōng guì shì bù shì rén

便庐于坟所,手植松桧,誓不适人。

jié dù shǐ xiāo chù yǐ zhuàng zòu zhī yuē fú yǐ lǘ lǐ zhī zhōng hǎn zhī lǐ jiào

节度使萧俶以状奏之曰:伏以闾里之中,罕知礼教。

nǚ zǐ zhī xìng yóu mèi yì fāng

女子之性,尤昧义方。

zhèng shì nǚ tòng jié qióng quán āi shēn zhì hù

郑氏女痛结穷泉,哀深陟岵。

tóu shēn shā qì

投身沙碛。

guī fù yí hái

归父遗骸。

yuǎn zì biān chuí de hái lǘ lǐ

远自边陲,得还闾里。

gǎn liǎo é yǐ jī hèn shǒu qiū mù yǐ shì xīn

感蓼莪以积恨,守丘墓以誓心。

kè zhāng xiào lǐ zhī rén zú lì zhēn fāng zhī jié

克彰孝理之仁,足励贞方之节。

zhào jīng biǎo mén lǘ

诏旌表门闾。

zàn yuē zhèng jiào lóng píng nán zhōng nǚ zhēn

□赞曰:政教隆平,男忠女贞。

lǐ yǐ zì fáng yì bù gǒu shēng

礼以自防,义不苟生。

tóng guǎn yǒu wěi lán guī zhèn shēng

彤管有炜,兰闺振声。

guān huī hé yā shǐ hào wén míng

关睢合雅,始号文明。

wèi zhù chū chù tán shì yǐn zì táng shū liè nǚ zhuàn

(未注出处,谈氏引自《唐书·列女传》)

lú fū rén

卢夫人

lú fū rén fáng xuán líng qī yě

卢夫人,房玄龄妻也。

xuán líng wēi shí bìng qiě sǐ wěi yuē wú bìng jí jūn nián shào bù kě guǎ jū shàn shì hòu rén

玄龄微时,病且死,诿曰:吾病革,君年少,不可寡居,善事后人。

lú qì rù wéi zhōng tī yī mù shì xuán líng míng wú tā

卢泣入帷中,剔一目示玄龄,明无他。

huì xuán líng liáng yù lǐ zhī zhōng shēn

会玄龄良愈,礼之终身。

àn dù fù jì

□按《妒妇记》。

yì yǒu fū rén hé xián yú wēi shí ér dù yú róng xiǎn yá

亦有夫人,何贤于微时而妒于荣显邪?

yǔ yú shì ér yǒu gǎn

予于是而有感。

yuán quē chū chù xǔ kè běn zuò cháo yě qiān zài

(原缺出处,许刻本作《朝野佥载》)

fú fèng qī

符凤妻

yù yīng táng shí fú fèng qī yě yóu shū měi

玉英,唐时符凤妻也,尤姝美。

fèng yǐ zuì xǐ dān zhōu zhì nán hǎi wèi liáo zéi suǒ shā xié yù yīng sī zhī

凤以罪徙儋州,至南海,为獠贼所杀,胁玉英私之。

duì yuē yī fù rén bù zú yǐ shì zhòng nán zǐ qǐng tuī yī cháng zhě

对曰:一妇人不足以事众男子,请推一长者。

zéi rán zhī nǎi qǐng gēng yī

贼然之,乃请更衣。

yǒu qǐng shèng fú lì yú zhōu shàng mà yuē shòu zéi rǔ bù rú sǐ

有顷,盛服立于舟上,骂曰:受贼辱,不如死。

suì zì chén yú hǎi

遂自沉于海。

yuán quē chū chù

(原缺出处。

xǔ kè běn zuò chū cháo yě qiān zài

许刻本作出《朝野佥载》)

lǚ róng

吕荣

xǔ shēng qī lǚ shì zì róng

许升妻吕氏字荣。

shēng shǎo wèi bó tú bù lǐ cāo xíng

升少为博徒,不理操行。

róng cháng gōng qín jiā yè yǐ fèng yǎng qí gū shù quàn shēng xiū xué

荣尝躬勤家业,以奉养其姑,数劝升修学。

měi yǒu bù shàn zhé liú tì jìn guī

每有不善,辄流涕进规。

róng fù jī fèn jí shēng

荣父积忿疾升。

nǎi hū róng yù gǎi jià zhī

乃呼荣,欲改嫁之。

róng tàn yuē mìng zhī suǒ zāo yì wú lí èr

荣叹曰:命之所遭,义无离贰。

zhōng bù kěn guī

终不肯归。

shēng gǎn jī zì lì nǎi xún shī yuǎn xué suì yǐ chéng míng

升感激自励,乃寻师远学,遂以成名。

xún bèi běn zhōu pì mìng xíng zhì shòu chūn wèi dào suǒ shā

寻被本州辟命,行至寿春,为盗所杀。

cì shǐ yǐn yào bǔ dào de zhī

刺史尹耀捕盗得之。

róng yíng sàng yú lù wén ér yì zhōu qǐng gān xīn chóu rén

荣迎丧于路,闻而诣州,请甘心仇人。

yào tīng zhī

耀听之。

róng nǎi shǒu duàn qí tóu yǐ jì shēng líng

荣乃手断其头,以祭升灵。

suǒ jùn zāo kòu zéi zéi yù fàn zhī róng yú yuán zǒu

所郡遭寇贼,贼欲犯之,荣逾垣走。

zéi bá dāo zhuī zhī zéi yuē cóng wǒ zé shēng bù cóng wǒ zé sǐ

贼拔刀追之,贼曰:从我则生,不从我则死。

róng yuē yì bù yǐ shēn shòu rǔ

荣曰:义不以身受辱。

kòu lǔ suì shā zhī

寇虏遂杀之。

shì rì jí fēng bào yǔ

是日,疾风暴雨。

léi diàn huì míng zéi huáng jù kòu tóu xiè zuì nǎi bìn zàng zhī

雷电晦冥,贼惶惧,叩头谢罪,乃殡葬之。

fēng jǐng wén

封景文

yīn bǎo huì qī fēng áo sūn yě míng xuàn zì jǐng wén néng wén zhāng cǎo lì

殷保晦妻,封敖孙也,名绚字景文,能文章草隶。

bǎo huì lì jiào shū láng huáng cháo rù cháng ān gòng nì lán líng lǐ

保晦历校书郎,黄巢入长安,共匿兰陵里。

míng rì bǎo huì táo zéi yuè fēng sè yù qǔ zhī gù jù

明日,保晦逃,贼悦封色,欲取之,固拒。

zéi yòu yuè wàn cí bù dá

贼诱悦万词,不答。

zéi nù bó rán yuē cóng zé shēng bù rán zhèng gāo wǒ jiàn

贼怒勃然曰:从则生,不然,正膏我剑。

fēng mà yuē wǒ gōng qīng zi shǒu zhèng ér sǐ

封骂曰:我公卿子,守正而死。

yóu shēng yě

犹生也。

zhōng bù cóng nì zéi shǒu suì yù hài

终不从逆贼手,遂遇害。

bǎo huì guī zuǒ yòu yuē fū rén sǐ yǐ

保晦归,左右曰:夫人死矣。

bǎo huì hào ér jué

保晦号而绝。

wèi zhù chū chù tán shì yǐn zì xīn táng shū

(未注出处,谈氏引自《新唐书》)

gāo yàn zhāo nǚ

高彦昭女

gāo mǐn nǚ míng mèi mei

高愍女名妹妹。

fù yàn zhāo shì zhèng jǐ jí nà jù mìng zhì qí qī zǐ shǐ zǐ shǐ èr zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ shǒu pú yáng

父彦昭,事正己,及纳拒命,质其妻子,使(子使二字原空缺,据黄本补)守濮阳。

jiàn zhōng èr nián qiè chéng guī hé nán dū tǒng liú xuán zuǒ

建中二年,挈城归河南都统刘玄佐。

tú qí jiā shí nǚ qī suì mǔ li lián qí yòu qǐng miǎn sǐ wèi bì xǔ zhī

屠其家,时女七岁,母李怜其幼,请免死为婢,许之。

nǚ bù kěn yuē mǔ xiōng jiē bù miǎn hé lài ér shēng

女不肯曰:母兄皆不免,何赖而生。

mǔ xiōng jiāng bèi xíng biàn bài sì fāng nǚ wèn gù dá yuē shén kě qí yě

母兄将被刑,遍拜四方,女问故,答曰:神可祈也。

nǚ yuē wǒ jiā yǐ zhōng yì zhū shén shàng hé zhī ér bài zhī

女曰:我家以忠义诛,神尚何知而拜之。

wèn fù suǒ zài xī xiàng kū zài bài jiù sǐ

问父所在,西向哭,再拜就死。

dé zōng hài tàn zhào tài cháng shì yuē mǐn zhū rú zhēng wèi zhī lěi

德宗骇叹,诏太常谥曰愍,诸儒争为之诔。

yàn zhāo cóng xuán zuǒ jiù níng líng fù biàn zhōu shòu yǐng zhōu cì shǐ cháo tíng lù qí zhōng

彦昭从玄佐救宁陵,复汴州,授颖州刺史,朝廷录其忠。

jū zhōu èr shí nián bù xǐ zú zèng shǎn zhōu dū dū

居州二十年不徙,卒赠陕州都督。

yuán quē chū chù xǔ kè běn zuò chū guǎng dé shén yì lù

(原缺出处,许刻本作出《广德神异录》)

li dàn nǚ

李诞女

dōng yuè mǐn zhōng yǒu yōng lǐng gāo shù shí lǐ

东越闽中有庸岭,高数十里。

qí xià běi xí zhōng yǒu dà shé zhǎng qī bā zhàng wéi yī zhàng

其下北隰中,有大蛇,长七八丈,围一丈。

tǔ sú cháng jù

土俗常惧。

dōng zhì dū wèi jí shǔ chéng zhǎng lì duō yǒu sǐ zhě

东治都尉及属城长吏多有死者。

jì yǐ niú yáng

祭以牛羊。

gù bù dé fú

故不得福。

huò yú rén mèng huò yù wū zhù yù de dàn tóng nǚ nián shí èr sān zhě

或与人梦,或喻巫祝,欲得啖童女年十二三者。

dū wèi lìng zhǎng huàn zhī

都尉、令长患之。

gòng qiú rén jiā shēng bì zǐ jiān yǒu zuì jiā nǚ yǎng zhī

共求人家生婢子兼有罪家女养之。

zhì bā yuè cháo

至八月朝。

jì sòng shé xué kǒu

祭送蛇穴口。

shé zhé yè chū tūn niè zhī

蛇辄夜出吞啮之。

lěi nián rú cǐ

累年如此。

qián hòu yǐ yòng jiǔ nǚ

前后已用九女。

yī suì jiāng sì zhī mù suǒ wèi de

一岁将祀之,募索未得。

jiāng lè xiàn li dàn jiā yǒu liù nǚ wú nán qí xiǎo nǚ míng jì yìng mù yù xíng

将乐县李诞家有六女无男,其小女名寄,应募欲行。

fù mǔ bù tīng

父母不听。

jì yuē fù mǔ wú xiāng liú

寄曰:父母无相留。

jīn wéi shēng liù nǚ wú yǒu yī nán

今惟生六女,无有一男。

suī yǒu rú wú

虽有如无。

nǚ wú tí yíng jì fù mǔ zhī gōng jì bù néng gōng yǎng tú fèi yī shí

女无缇萦济父母之功,既不能供养,徒费衣食。

shēng wú suǒ yì bù rú zǎo sǐ

生无所益,不如早死。

mài jì zhī shēn kě de shǎo qián yǐ gōng fù mǔ qǐ bù shàn yé

卖寄之身,可得少钱以供父母,岂不善耶?

fù mǔ cí lián bù tīng qù

父母慈怜不听去。

zhōng bù kě jìn zhǐ

终不可禁止。

jì nǎi xíng qǐng hǎo jiàn jí zǎ shé quǎn

寄乃行,请好剑及咋蛇犬。

zhì bā yuè cháo biàn yì miào zhōng zuò

至八月朝,便诣庙中坐。

huái jiàn jiāng quǎn

怀剑将犬。

xiān zuò shù shí mǐ cí mì fū yǐ zhì xué kǒu

先作数石米糍蜜麸以置穴口。

shé yè biàn chū tóu dà rú qūn mù rú èr chǐ jìng

蛇夜便出,头大如囷,目如二尺镜。

wén cí xiāng qì xiān dàn shí zhī

闻糍香气,先啖食之。

jì biàn fàng quǎn quǎn jiù niè zǎ

寄便放犬,犬就啮咋。

jì cóng hòu zhuó

寄从后斫。

shé yīn yǒng chū zhì tíng ér sǐ

蛇因踊出,至庭而死。

jì rù shì xué de qí jiǔ nǚ dú lóu

寄入视穴,得其九女髑髅。

xī jǔ chū

悉举出。

zhà yán yuē rǔ cáo qiè ruò wèi shé suǒ shí shén kě āi mǐn

咤言曰:汝曹怯弱,为蛇所食,甚可哀愍!

yú shì jì nǚ huǎn bù ér guī

于是寄女缓步而归。

yuè wáng wén zhī pìn jì wèi hòu bài qí fù wèi jiāng lè lìng mǔ jí zǐ jiē yǒu cì shǎng

越王闻之,聘寄为后,拜其父为将乐令,母及姊皆有赐赏。

zì shì dōng zhì wú fù yāo xié zhī fǎ

自是东治无复妖邪之法。

qí gē yáo zhì jīn cún yān

其歌谣至今存焉。

chū fǎ yuàn zhū lín yuán quē jù tán shì chū yìn běn fù lù

(出《法苑珠林》,原缺,据谈氏初印本附录)

yì chéng qī

义成妻

hàn yuán xiàn rén yì chéng qī zhuàng nián wú zi

汉源县人义成妻,壮年无子。

fu sǐ jiāng zàng jí xiān bìn shí hán dú yào jiǔ zhì wèi rù mù shí fǔ guān tūn zhī ér sǐ

夫死将葬,及先殡时,含毒药酒,至未入墓时,抚棺吞之而死。

nǎi wèi hé zàng yān

乃为合葬焉。

shí yǐ zhuàng wén yǒu zhào cì bó

时以状闻,有诏赐帛。

shì jiàn cháng hǔ guó zhì

事见常琥《国志》。

chū lí zhōu guó jīng yuán quē jù tán shì chū yìn běn fù lù

(出《黎州国经》,原缺,据谈氏初印本附录)

wèi zhī gǔ qī

魏知古妻

táng gōng bù shàng shū wèi zhī gǔ xìng yǎ zhèng shàn zhǔ wén

唐工部尚书魏知古,性雅正,善属文。

nián qī shí zú yú wèi

年七十,卒于位。

qī sū shì bù kū

妻苏氏不哭。

bǐ zhì xiāng shuǐ xǐ yù hán xí qì jǔ shēng yī tòng ér jué

比至,香水洗浴,含袭讫,举声一恸而绝。

yǔ shàng shū tóng rì hé sàng

与尚书同日合丧。

shí qí qí jié yǐ wéi qián dài wèi zhī yǒu

时奇其节,以为前代未之有。

yuán quē jù tán shì chū yìn běn fù lù

(原缺,据谈氏初印本附录)

hóu sì niang

侯四娘

zhì dé yuán nián shǐ sī míng wèi píng wèi zhōu yǒu fù rén hóu sì niang děng sān rén cì xuè yè yú jūn qián yuàn rù yì yíng tǎo zéi

至德元年,史思明未平,卫州有妇人侯四娘等三人,刺血谒于军前,愿入义营讨贼。

chū dú yì zhì yuán quē jù tán shì chū yìn běn fù lù

(出《独异志》,原缺,据谈氏初印本附录)

zhèng lù nǚ

郑路女

zhèng lù kūn zhòng yǒu wéi jiāng wài guān zhě wéi zhōu jiāng zhǔ

郑路昆仲有为江外官者,维舟江渚。

qún tōu yǎn zhì jí yǐ suǒ yǒu jīn bó luó liè àn shàng ér zì zéi yùn qǔ

群偷奄至,即以所有金帛罗列岸上,而恣贼运取。

zéi yī bù fàn yuē dàn de shì yù xiǎo niáng zǐ zú yǐ

贼一不犯,曰:但得侍御小娘子足矣。

qí nǚ zé měi sè zéi qián zhī zhī yǐ

其女则美色,贼潜知之矣。

gǔ ròu xiāng gù bù zhī suǒ yǐ dá

骨肉相顾,不知所以答。

nǚ xīn rán qǐng xíng

女欣然请行。

qí zéi jí jù xiǎo zhōu zài zhī ér qù

其贼即具小舟,载之而去。

wèi zéi yuē jūn suī wèi tōu dé wú suǒ jū yǔ qīn shǔ yān

谓贼曰:君虽为偷,得无所居与亲属焉?

rán wú jiā yì guān zú yě

然吾家衣冠族也。

jì wèi rǔ qī qǐ yǐ wú lǐ jiàn bī

既为汝妻,岂以无礼见逼。

ruò dá suǒ zhǐ yī huì qīn zú yǐ tuō hǎo chóu zú yǐ

若达所止,一会亲族,以托好仇足矣。

zéi yuē nuò

贼曰:诺。

yòu zhǐ suǒ xié lái èr bì yuē gōng jì yǐ tōu wèi míng cǐ bì bù dàng yǒu wèi gōng jì bù ruò guī wú jiā

又指所偕来二婢曰:公既以偷为名,此婢不当有,为公计,不若归吾家。

zéi yǐ mào měi qí yán qiě shùn gù yǐ wú bù kě zhě jí zì gǔ qí zhào zài èr bì ér qù

贼以貌美,其言且顺,顾已无不可者,即自鼓其棹,载二婢而去。

nǚ yú shì fù jiāng ér sǐ

女于是赴江而死。

chū yù quán zi yuán quē jù tán shì chū yìn běn fù lù

(出《玉泉子》,原缺,据谈氏初印本附录)

zōu pū qī

邹仆妻

liáng mò lóng dé rén wǔ suì xiāng zhōu dū jūn wù zōu jǐng wēn yí zhí yú xú yì wǎn dōu jūn zhī wu

梁末龙德壬午岁,襄州都军务邹景温移职于徐,亦绾都军之务。

yǒu jìn pū shī qí xìng míng zì shì quán yǒng dú yǔ qī cè lǘ yǐ lù

有劲仆(失其姓名),自恃拳勇,独与妻策驴以路。

zhì sòng zhōu dōng máng dàng zé sù duō zéi dào xíng lǚ huò gū zé xiǎn yǒu huò miǎn zhě

至宋州东芒砀泽,素多贼盗,行旅或孤,则鲜有获免者。

qí rì yǔ qī xié qì yú pō zhī bàn shuāng liǔ shù xià dà zhà yuē wén cǐ sù duō háo kè qǐ wú yī rén yǔ wú cáo jué shèng fù hu

其日与妻偕憩于坡之半双柳树下,大咤曰:闻此素多豪客,岂无一人与吾曹决胜负乎!

yán cū bì yǒu wǔ liù dào zì cóng báo jiān yuè chū yī fū zì hòu shuāng shǒu jiāo bào bó ér pū zhī qí tú jù è qí hóu chōu duǎn rèn yǐ duàn zhī

言粗毕,有五六盗自丛薄间跃出,一夫自后双手交抱,搏而仆之,其徒遽扼其喉,抽短刃以断之。

sī pū suí shēn bīng rèn

斯仆随身兵刃。

lüè wú suǒ shī gài yǎn qí bù bèi yě

略无所施,盖掩其不备也。

wéi qī zài cè shū wú huáng hài dàn jiáo ér dà hū yuē kuài zāi

唯妻在侧,殊无惶骇,但矫而大呼曰:快哉!

jīn rì fāng xuě wú zhī chǐ yě

今日方雪吾之耻也。

wú bǐ liáng jiā zhī zǐ zāo qí fú lüě yǐ zhì yú cǐ

吾比良家之子,遭其俘掠,以致于此。

shú wèi wú shén míng yě

孰谓无神明也!

zéi wèi chéng zhì ér bù shā yǔ xíng lǐ bìng èr lǘ qū yǐ nán mài

贼谓诚至而不杀,与行李并二驴驱以南迈。

jìn wǔ liù shí lǐ zhì bó zhī běi jiè dá gū zhuāng nán ér xi yān

近五六十里,至亳之北界,达孤庄南而息焉。

zhuāng zhī mén yǒu qì jiǎ gài jìn shù yī jǐng zhī zú yě

庄之门有器甲,葢近戍辷警之卒也。

qí fù suì jìng rù cūn rén zhī zhōng táng dào yì wèi qí móu shí bù yí yě

其妇遂径入村人之中堂,盗亦谓其谋食,不疑也。

nǎi qì bài qí zǒng shǒu qiě gào qí fu shì zāo tú lù zhī zhuàng

乃泣拜其总首,且告其夫适遭屠戮之状。

zǒng shǒu wén zhī qián zhào qí tú jù shí zhí fù wéi yī dào de yì

总首闻之,潜召其徒,俱时执缚,唯一盗得逸。

xiè sòng bó chéng xián qì yú shì

械送亳城,咸弃于市。

qí fù zé fǎn xiāng yáng hái xuē wèi ní shì zhōng yān zhī zhì

其妇则返襄阳,还削为尼,誓终焉之志。

chū yù táng xián huà yuán quē jù tán shì chū yìn běn fù lù

(出《玉堂闲话》,原缺,据谈氏初印本附录)

gē zhě fù

歌者妇

nán zhōng yǒu dà shuài shì xí jué wèi rán pō zì héng

南中有大帅,世袭爵位,然颇恣横。

yǒu shàn gē zhě

有善歌者。

yǔ qí fu zì běi ér zhì pō yǒu róng sè

与其夫自北而至,颇有容色。

shuài wén ér zhào zhī

帅闻而召之。

měi rù zhé yǔ qí fu xié zhì gēng chàng dié hé qū yǒu yú tài

每入,辄与其夫偕至,更唱迭和,曲有余态。

shuài yù sī zhī fù jù ér bù xǔ

帅欲私之,妇拒而不许。

shuài mì qiǎn rén hài qí fu ér zhì fù yú bié shì duō qí zhū cuì yǐ yuè qí yì

帅密遣人害其夫而置妇于别室,多其珠翠,以悦其意。

yú nián wǎng yì zhī fù yì xīn rán jiē dài qíng shén wǎn luán

逾年往诣之,妇亦欣然接待,情甚婉娈。

jí jiù tà

及就榻。

fù hū chū bái rèn yú xiù zhōng qín shuài ér yù cì zhī

妇忽出白刃于袖中,擒帅而欲刺之。

shuài chè zhǒu ér yì fù zhú zhī

帅掣肘而逸,妇逐之。

shì yǒu èr nú jū qián hé qí fēi yóu shì huò miǎn

适有二奴居前阖其扉,由是获免。

xuán qiǎn rén zhí zhī yǐ zì duàn qí jǐng yǐ

旋遣人执之,已自断其颈矣。

chū yù táng xián huà yuán quē jù tán shì chū yìn běn fù lù

(出《玉堂闲话》,原缺,据谈氏初印本附录)

✦ You read 卷二百七十·妇人一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.